Tribune
Wienerberger Brick Award 2012
Op 3 mei werd in Wenen voor de vijfde keer de Wienerberger Brick Award uitgereikt. De tweejaarlijkse prijs heeft zich ontwikkeld tot een prestigieuze architectuurprijs. Internationale architectuurcritici en journalisten nomineerden 50 buitengewone baksteenconstructies uit 28 landen en 5 continenten. Criteria voor nominatie waren onder andere de innovatieve vormgeving van het exterieur, ambachtelijk baksteengebruik, functionaliteit, duurzaamheid en energie-efficiëntie. Vijf voorbeelden van moderne baksteenarchitectuur werden bekroond. Op pagina 4 en 5 meer over de Wienerberger Brick Award ’12.
Tribune juni 2012 Een uitgave van Wienerberger B.V. 2 Steen & Techniek Eurocode 6 (steenconstructies met metselwerk) van kracht 4 Wienerberger Brick Award ’12 5 Koninklijk bezoek Nederlands kampioenschap metselen en voegen 6 Renovatie Rijksmonument ’s-Hertogenbosch 7 Porotherm toebehoren Het complete overzicht in een heldere brochure 8 Dakdoorvoerpannen Het assortiment belicht
Win het boek Brick ‘12 Met de uitreiking verscheen voor de vijfde keer het boek Brick ‘12. In dit 240 pagina’s tellende naslagwerk stellen internationale vakcritici de genomineerde en bekroonde bouwwerken voor. Een prachtige inspiratiebron, inclusief essays over bouwen met baksteen. Op de website van Wienerberger staat een uitdagende Brick Quiz, waarmee u het boek kunt winnen. Het boek heeft een winkelwaarde van € 49,95.
Steen & Techniek
Eurocode 6* van kracht * constructie-eisen en rekenregels voor metselwerk
Sinds 1 april jl. gelden de Eurocodes. Eurocodes zijn uniforme, Europese voorschriften voor bouwconstructies. Voor gemetselde constructies zijn de voorschriften ondergebracht in Eurocode 6 ook bekend als NEN-EN 1996. Deze norm geeft constructie-eisen en rekenregels voor ongewapend, gewapend en voorgespannen metselwerk. Met de Eurocode zijn de TGB-normen (technische grondslagen voor bouwconstructies (NEN 6790)) ingetrokken. Het Bouwbesluit stelt dat bouwaanvragen voortaan worden getoetst aan de Eurocodes. Eurocode 6 moet in samenhang met Eurocode 0 (Principes en eisen van veiligheid, bruikbaarheid en duurzaamheid) en Eurocode 1 (Belastingen op constructies) worden gebruikt.
Eurocode 6 bestaat uit vier delen: NEN-EN 1996-1-1 Algemene regels voor gewapend en ongewapend metselwerk NEN-EN 1996-1-2 Algemene regels – Ontwerp en berekening van constructies bij brand NEN-EN 1996-2 Ontwerp, materiaalkeuze en uitvoering van constructies van metselwerk NEN-EN 1996-3 Vereenvoudigde berekeningsmethoden voor constructies van ongewapend metselwerk
Alle Eurocodes kennen een nationale bijlage. Dit betekent dat de Eurocodes op landniveau alleen met deze bijlagen geldig zijn. Zolang een nationale bijlage niet is gepubliceerd, kan een Eurocode in dat land niet worden gebruikt. De nationale bijlage benoemt de in Nederland geldende waarden en parameters. Het veiligheidsniveau is immers een nationale verantwoordelijkheid. Om die reden zijn de partiĂŤle factoren voor belastingen en materiaaleigenschappen nationaal bepaald. De nationale bijlage kan ook een aantal nadere normatieve regels benoemen.
2-3
Breder toepassingsgebied Eurocode 6 heeft een breder toepassingsgebied dan NEN 6790. Aanvullingen op de regelgeving zijn onder meer: • de rekenregels voor gewapend metselwerk; • de normen voor het beoordelen van de sterkte van stenen constructies bij brand; • de norm voor uitvoering en specificatie. In Nederland is de NPR 9096-1-1 Steenconstructies de opvolger van praktijkrichtlijn NPR 6791. De ontwerpregels zijn vereenvoudigd en specifiek gericht op de Nederlandse wijze van construeren van metselwerk. De nieuwe richtlijn is één op één gebaseerd op de NEN-EN 1996-1-1.
Nieuwe rekenmodule Porotherm Het gebruik van Porotherm keramische binnenmuurstenen moet vanaf 1 april 2012 aan de hand van Eurocode 6 worden getoetst. Constructeurs zijn bekend met de Porotherm-rekenmodule op de website van Wienerberger (www.wienerberger.nl). Deze rekenmodule is aangepast aan de uitgangspunten en voorschriften van Eurocode 6.
Heeft u vragen over deze rekenmodule neem dan contact op met de afdeling Pre & After Sales van Wienerberger, telefoon 088-1185155.
Cursus Stichting Stapelbouw Voor constructeurs, planbeoordelaars en handhavers verzorgen de Stichting Stapelbouw en de Betonvereniging een tweedaagse cursus over Eurocode 6. De cursus behandelt onder meer: • • • • • • •
schematisering van draagconstructies in metselwerk; dragende wanden in een geschoord raamwerk; geconcentreerde belastingen; gewapende liggers in metselwerk; stabiliteitswanden; lateraal belaste wanden; incasseringsvermogen van steenconstructies.
Inschrijven voor deze cursus kan via www.stapelbouw.net/eurocode.html
Wienerberger Brick Award ’12
1
Overall winnaar Categorie Specifieke toepassing van baksteen (1,2) Nationaal park Mapungubwe, op de grens van Zuid-Afrika, Botswana en Zimbabwe, staat sinds 2003 op de UNESCO-lijst van werelderfgoederen. Het wildpark beschermt ook Mapungubwe Hill, ooit de hoofdstad van het koninkrijk Mapungubwe. Het bezoekerscentrum van het parkmuseum werd op een geweldige manier één met de natuur en de lokale geschiedenis. Mede op basis van een nieuwe interpretatie van historische gewelftechnieken.
2
3
4-5
Categorie Verbouwing
Categorie Eengezinswoning
(3) Architect Panák uit Bratislava maakte van een oude ruïne een modern, lichtovergoten gebouw. Panák renoveerde grotendeels eigenhandig een voormalige baksteenoven tot zijn eigen architectonisch toevluchtsoord. Goed werk heeft tijd nodig zullen we maar zeggen: het was een klus die tien jaar duurde. Een jaloersmakend weekendhuis en studio in de Slowaakse gemeente Cachtice.
(4) Bart Lens (Lens Ass Architects, Hasselt en Brussel) was een overtuigende winnaar met zijn ‘konijnenhol’ in het Belgische Gaasbeek. Lens transformeerde een half ingestorte boerderij in moderne woonruimtes en een veterinaire kliniek. Met als resultaat eenheid van vloer tot dak; op en top modern, met behoud van het landelijke karakter. Lens: “Baksteen wordt hier niet gebruikt als bouwmateriaal, maar als conceptuele versterking van de bestaande structuur. Het is het bindende element tussen het verleden en heden.”
4
Kampioenschap metselen en voegen
Koninklijk bezoek
5
De Nederlandse kampioenen metselen en voegen werden op 25 april jl. gelauwerd. Hoogtepunt van de wedstrijdweek was het bezoek van koningin Beatrix. De majesteit liet zich uitgebreid informeren en bleek goed op de hoogte van het metsel- en voegvak. Zij benadrukte dat het belangrijk is een vak te leren – een vak dat je leuk vindt. De 60e editie van het kampioenschap is een initiatief van de vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB). De brancheorganisatie behartigt de belangen van de industriële ondernemers die in Nederland uit klei bouwproducten maken. De fabrikanten van bouwkeramiek bieden gezamenlijk werkgelegenheid aan circa 3.000 personen.
6
Categorie Woning
Categorie Niet-wonen
(5) “Ongebruikelijke fijngevoeligheid”, aldus het juryrapport. De seniorenresidentie, van de hand van de architectenbroers Francisco en Manuel Aires Mateus uit Lissabon, toont dat functionaliteit en sociaal rendement uitstekend combineren met architectonische kwaliteit. Een bekroond wooncomplex met een geweldige sculpturale soberheid.
(6) Van koolzwarte bakstenen bouwde het van oorsprong Schotse Northern Office for Research and Design (NORD) voor de Olympische Spelen in Londen een elektriciteitscentrale. Het solide, hoekige bouwwerk van architect/onderzoeker prof. Alan Pert springt in het oog door zichtbare contrasten, abstracte sculpturen en geometrische composities.
Kijk voor meer informatie op www.brickaward.com
Renovatie Rijksmonument Den Bosch
Forse omvang, subtiele aanpak
Voor corporatie Zayaz realiseerden MolenaarBolVanDillen Architecten en Aannemersbedrijf P. Hoedemakers en Zn. de renovatie van 70 woningen aan het Gheert van Calcarplein e.o. in ’s-Hertogenbosch. Ingrijpend vanwege de forse omvang van de werkzaamheden. Tegelijk zeer subtiel vanwege de rijks monumentale status.
De 70 woningen zijn gelegen aan het Gheert van Calcarplein, de Pelssingel, Pieter Vreedestraat en Geert van Woustraat. Het complex is een Rijksmonument en moest volgens vaste richtlijnen in stand worden gehouden. Vervanging was derhalve geen optie. Naast het instandhouden van de architectuur moesten energetische verbeteringen worden gerealiseerd én moest de relatief goedkope huurvoorraad van de corporatie worden behouden. Levensduur Ingrijpend renoveren, behoud van de monumentale status, blijvend betaalbaar, een verlenging van de levensduur met 25 jaar. Ogenschijnlijk een dubbele spagaat. Alleen al de werkzaamheden aan het exterieur zijn indrukwekkend: vervangen van het voegwerk, herstel metselwerk straatgevels, renovatie gemetselde tuinmuurtjes en tuinmuren en bergingen, betonreparaties balkons, vervangen van de bestaande houten buitenkozijnen, ramen en deuren, een nieuwe dakbedekking en zinkwerken van platte daken, verbetering van het stucwerk achtergevels en schilderen. Bewoners kiezen raamdorpels De keramische raamdorpels zijn van Wienerberger. De bewoners werden betrokken in de keuze voor de raamdorpels. Dit resulteerde in blauw gesmoorde raamdorpels met een antraciet kleur voeg. Bij de keuze was het oude beeld, op foto’s van vroeger, leidend. De prefab raamdorpelelementen waren natuurlijk ook sneller te verwerken, maar daar hadden de bewoners terecht niet zo’n grote belangstelling voor. U natuurlijk wel.
Woningbouwvereniging Eigen Bezit De zuidelijke rand van het Gheert van Calcarplein is in 1926 onder architectuur van A.J. van Kempen gebouwd door de R.K. Woningbouwvereniging Eigen Bezit. Eigen Bezit was de oudste Bossche woningbouwvereniging (1903). Actueel zijn ook nu weer de doelstellingen uit de toenmalige statuten: “Te doen bouwen woningen, die aan de behoefte van een werkmansgezin en aan redelijke eischen van hygiëne voldoen, en deze tot den billijksten prijs te verhuren.”
6-7
Voor meer informatie over het gemak van prefab raamdorpelelementen kijkt u op www.wienerberger.nl/gevel, of bel naar 077 - 30 71 855.
Porotherm toebehoren in ĂŠĂŠn overzicht
Porotherm keramische binnenmuurstenen zijn vaste waarden voor verstandige bouwers. Wienerberger biedt daarnaast een complete lijn van handige, bijpassende toebehoren. Producten als afdekprofielen, lijmverdeelbakken en blokkendragers die het verwerken van Porotherm binnenmuurstenen makkelijker en aantrekkelijker maken. Het complete overzicht is vervat in een heldere brochure (op te vragen via info.nl@wienerberger.com). Op verzoek ontvangt u ook een set met 50 exemplaren en een handige toonbankdisplay.
Voor meer informatie over Porotherm binnenmuurstenen en toebehoren kijkt u op www.wienerberger.nl/wand, of bel naar 045 - 56 35 270.
Building Box Met trots presenteert Wienerberger de geheel geactualiseerde Building Box. Deze handzame cassettebox met zes waaiers toont het complete assortiment keramische bouwmaterialen voor gevel en dak. De waaiers geven u een duidelijk totaaloverzicht van alle beschikbare kleuren en vormen in keramische materialen om daarmee vrij te kunnen combineren.
Professionals in de bouw kunnen de Building Box via info.nl@wienerberger.com opvragen.
Assortiment doorvoerpannen voor het hele gebouw
Afvoeren van rookgassen, ontluchting van het gebouw én luchtdicht bouwen
Dakdoorvoerpannen zijn er voor onder meer mechanische ventilatie, ontluchting van het riool, aansluitingen van de wasdroger, afzuigkap en centrale verwarming. Wienerberger levert ze in diverse kleuren en in veel gevallen zelfs in hetzelfde materiaal en model als de dakpannen zelf. Voor een gezond binnenmilieu is gecontroleerd ventileren cruciaal. Voor mechanische afvoersystemen en WarmteTerugWin-systemen zijn grote hoeveelheden ventilatiecapaciteit nodig. Voor een effectieve afvoer zijn keramische en kunststof dakdoorvoerpannen ontwikkeld. Voor álle panmodellen zijn er specifiek op het model afgestemde kunststof dakdoorvoerpannen. Deze bestaan uit een panmodel gebonden grondplaat met opstaande koker en kapje. Hierin wordt een koker (ø 150 mm) met flexibele slang (ø 165 mm) gestoken. De flexibele slang wordt op het ventilatiesysteem aangesloten. Voor de panmodellen Alegra, Madura en Modula zijn tevens keramische pannen voor dakdoorvoer (ø 150 mm) beschikbaar. Rioolontluchting Een pan voor rioolontluchting ‘ontspant’ het binnenrioleringssysteem. Bijvoorbeeld om te voorkomen dat door onderdruk de sifons van wastafels of toiletten leeg worden getrokken. Dit zou kunnen leiden tot nare luchtjes in het systeem en/of gorgelende geluiden.
Wienerberger is niet verantwoordelijk voor hetgeen in deze uitgave is gepubliceerd. Keramische bouwmaterialen zijn natuurproducten; de precieze kleur kan dus afwijken van de afbeeldingen in deze uitgave. Alle gegeven adviezen zijn vrijblijvend.
Eindredactie: T. Bongers, Wienerberger B.V. Vormgeving: Springdesign, Den Bosch Oplage: 15.000 ex
Nieuw: cv-doorvoerpan Voor de afvoer van rookgassen en aanvoer van verbrandingslucht zijn vele systemen op de markt. Systemen voor rookgasafvoer bestaan uit een dakdoorvoerpijp, een panmodel gebonden grondplaat en een schaaltje met adapter. De installateur levert de dakdoorvoerpijp van de cv-ketel. Deze wordt door de panmodel gebonden grondplaat en adapter gestoken. Voor elk panmodel is er een maatwerk grondplaat met een schaaltje en adapter. Deze zijn leverbaar in dezelfde kleur als de dakpan. De adapter is op de juiste diameter (112 mm, 132 mm, 152 mm en 162 mm) af te zagen. Luchtdicht bouwen De EPC-eisen (Energieprestatiecoëfficiënt) worden strenger. Luchtdicht bouwen wordt belangrijker, want door ongecontroleerde ventilatiestromen verdwijnt onnodig warmte en energie uit een woning. Ook kunnen deze luchtstromen voor onaangename condensatie en lekkages leiden. Met manchetten zijn keramische of kunststof doorvoerpannen lucht- en regendicht aan te sluiten op het dakvlak. De manchet bestaat uit een EPDM (rubber) opstaande rand en een dampopen (tyvek) grondplaat met volledige plakstrook aan de onderzijde. Met de elastische rand en volledige plakstrook is een lucht- en regendichte aansluiting op het dakvlak en doorvoer te realiseren.
Voor meer informatie over Koramic dakpannen en toebehoren kijkt u op www.wienerberger.nl/dak, of bel naar 088 - 11 85 800.
Wienerberger B.V. Hogeweg 95, 5301 LK Zaltbommel Postbus 144, 5300 AC Zaltbommel T 088 - 11 85 111, F 0418 - 59 12 92 info.nl@wienerberger.com I www.wienerberger.nl