NEW YORK_July 17 by Marcin Bolec

Czy krajowe minimum wzrośnie czterokrotnie?

25 dolarów na godzinę

Minęło 17 lat, odkąd federalna minimalna stawka godzinowa w USA uległa zmianie. W 2009 roku wzrosła ona z 6 55 do 7 25 dolara, czyli o około 10 procent Od tego czasu płace minimalne są głównie regulowane osobno przez każdy stan Jeśli jednak wejdzie w życie nowa ustawa autorstwa senatora z Connecticut Chrisa Murphy’ego, każdy pracownik w USA będzie musiał otrzymywać co najmniej 25 dolarów za godzinę Czy politykom z Connecticut uda się wywalczyć ogólnokrajową podwyżkę? Czytaj  str 10-11

Właściciele małych ﬁrm, w tym restauracji, obawiają się, że gwałtowny wzrost płacy minimalnej przełoży się na wyższe koszty zatrudnienia i utrudni prowadzenie działalności

 Archiwum WEM

MARCIN BOLEC

REDAKTOR

NACZELNY

Lato w pełni, a razem z nim dużo wydarzeń, które warto śledzić –zarówno w Polsce, jak i tutaj, na miejscu.

Już wkrótce Rzeszów ponownie stanie się na kilka dni światową stolicą Polonii Rozpoczyna się tam Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, jedno z najbardziej barwnych i rozpoznawalnych wydarzeń tego typu Do miasta przyjechały zespoły z różnych stron świata, by zaprezentować polskie tańce, muzykę, stroje i regionalne tradycje Cieszy, że wśród uczestników nie brakuje również grup ze Stanów Zjednoczonych

Dla wielu z tych zespołów udział w festiwalu jest zwieńczeniem wielu miesięcy przygotowań, prób, szycia strojów i organizowania wyjazdu Za każdym występem stoi sporo pracy instruktorów, tancerzy, muzyków, rodziców i osób, które pomagają w działalności zespołów Publiczność widzi później kilkanaście minut programu, ale prowadzi do niego długi proces przygotowań

Rzeszowski festiwal od lat pokazuje, jak różnie polski folklor jest pielęgnowany poza granicami kraju Zespoły mają inne doświadczenia i działają w różnych warunkach, ale łączy je repertuar oparty na polskich tradycjach Warto zwrócić uwagę także na młodych uczestników, którzy często urodzili się już poza Polską, a mimo to uczą się polskich tańców, poznają muzykę i regularnie biorą udział w próbach To właśnie dzięki nim zespoły mogą działać dalej i rozwijać się z pokolenia na pokolenie Emocji dostarcza także trwający mundial Nawet osoby, które na co dzień nie

L U S , M I N U S

śledzą piłki nożnej, często zaglądają do wyników, oglądają najważniejsze mecze albo dają się wciągnąć w rozmowy o niespodziankach turnieju. Szkoda oczywiście, że nie ma na nim reprezentacji Polski, ale sport na takim poziomie i tak potraﬁ zainteresować – choć trzeba przyznać, że rodaków nawet niebędących fanami piłki nożnej podekscytowała wiadomość o zmianie klubowych barw przez najlepszego polskiego strzelca – Roberta Lewandowskiego, który dołączył do drużyny Chicago Fire Kapitan narodowej reprezentacji w związku z tym z całą rodziną przeprowadza się do Wietrznego Miasta, dołączając tym samym do licznej chicagowskiej Polonii

Planując letnie dni, warto rozejrzeć się w okolicy. W najbliższych tygodniach w wielu miejscach odbędą się polskie pikniki, zabawy czy wydarzenia paraﬁalne Część z nich ma długą historię, inne dopiero budują swoją pozycję Wszystkie m ogą by ć d ob rą ok a z j ą , żeby w y j ś ć z domu, spotkać znajomych, posłuchać polskiej muzyki, spróbować znanych potraw i zobaczyć występy lokalnych zespołów Takie imprezy są też prostym sposobem, by pokazać polską kulturę dzieciom i młodszym członkom rodziny Nie przez wykład czy obowiązek, ale przez muzykę, taniec, jedzenie i zwykłą obecność wśród ludzi Czasem właśnie takie doświadczenia zostają w pamięci na dłużej niż oﬁcjalne uroczystości Z a ch ę c a m w i ę c, by s p raw d z a ć, c o d z i e j e s i ę w n a j bl i ż s ze j okol i c y L at o szybko mija, a wiele wydarzeń odbywa się tylko raz w roku Warto znaleźć czas choć na jedno z nich • LOT

Miniony rok był rekordowy dla Polskich Linii Lotniczych LOT Narodowy przewoźnik osiągnął 10 22 mld zł przychodów, 350 mln zł zysku netto i przewiózł 11 7 mln pasażerów – najwięcej w swojej historii Do tego rozpoczął największą modernizację ﬂoty i rozbudował siatkę połączeń

Trump i FIFA

Po interwencji prezydenta Donalda Trumpa zawieszenie amerykańskiego piłkarza Folarina Baloguna zostało uchylone i mógł on zagrać w meczu 1/8 ﬁnału z Belgią Mecz drużyna USA i tak przegrała, odpadając z mundialu, ale sport powinien opierać się na równych zasadach, a nie na politycznych wpływach

WhITE EaglE MEDIa, llC P O Box 52057, Boston, MA 02205

Sales & Editorial: (860) 223-1150

Email: info@whiteeaglenews com Toll Free: (800) 668-0667 www.whiteeaglenews.com www BialyOrzel24 com Facebook com/BialyOrzel24

Managing Partner & Director of Sales Darek Barcikowski – publisher@whiteeaglenews com

Managing Partner & Editor-in-Chief Marcin A Bolec – editor@whiteeaglenews com

Director of Operations & associate Editor: Joanna Szybiak – joanna szybiak@whiteeaglenews com

Reporters:

Barbara Bilińska Bolec, Edward Bolec, Halina Głowacka, Tomasz Ryzner, Marcin Żurawicz

Contributors:

Robert Rothstein, Tomasz Moczerniuk, Marek Kania, Sylwia Wadach Kloczkowska, Robert Iwanicki, o. Michał Czyżewski, Janusz Romański, Paweł Markiewicz, Catherine Blinder

Editorial assistant & hR Manager: Alicja Dębek

graphics: Tomasz Świętoniowski, Zbigniew Czeranowski, Dorota Strzelecka

layout: michaldutka com

WorKErS’ ComPENSaTioN Na WyPadEK W PraCy W NoWym JorKu

Ubezpieczenie pracownicze

 Archiwum WEM

Mo j a p r a k t y k a z a w o d o w a , licząca ponad 30 lat, niemal codziennie dotyczy spraw

z w i ą z a n y c h z W o r k e r s ’

Compensation Pracując jako przedsta-

w i c i e l s e t e k ﬁ r m u b e z p i e c z e n i o w y c h w y p ł a c a j ą c y c h ś w i a d c z e n i a W o r k e r s ’

Compensation, a następnie jako broker s p r z e d a j ą c y t e g o t y p u u b e z p i e c z e n i a pracodawcom, którzy zatrudniając więcej niż jednego pracownika muszą po-

s i a d a ć t a k i e u b e z p i e c z e n i e , p o z n a ł e m

z a s a d y f u n k c j o n o w a n i a o r a z p o l i t y k ę działania ﬁrm w tym zakresie

O d 1 9 9 2 r o k u j a k o U p o w a ż n i o n y Przedstawiciel Pracowników Poszkodowanych w Wypadkach przy Pracy, a nas t ę p n i e a d w o k a t z u p r a w n i e n i a m i n a stany New Jersey oraz Nowy Jork, niemal codziennie występuję przed administracyjnym sądem Workers’ Compensation Board w obronie praw moich klientów Wieloletnie doświadczenie pozwala mi twierdzić, że prowadzone przeze mnie s p r a w y o b e j m u j ą n a w e t n a j b a r d z i e j s z c z e g ó ł o w e z a g a d n i e n i a z w i ą z a n e z Workers’ Compensation.

W celu zrozumienia zasad funkcjonowania ubezpieczenia Workers’ Compensation należy na wstępie podkreślić, ż e n i e j e s t t o u b e z p i e c z e n i e i n d y w id u a l n e , k u p o w a n e p r z e z p r a c o w n i k a

Ubezpieczenie Workers’ Compensation zabezpiecza pracodawcę i to on ponosi koszty związane z jego wykupem Pracownik nic za to nie płaci W razie wypadku lub choroby zawodowej pracownika Workers’ Compensation pokrywa za pracodawcę wypłatę zastępczych zarobków oraz koszty potrzebnej pracownikowi opieki medycznej. Workers’ Compensation przejmuje więc w tym zakresie obowiązki pracodawcy wobec pracownika

U b e z p i e c z y c i e l n i e w y s t ę p u j e t u t a j jednak jako pośrednik, który ma prawo decydować jak szybko oraz w jakiej wysokości poszkodowany otrzyma odszkodowanie Stanowy Urząd Odszkodowań Pracowniczych (Workers’ Compensation Board) przestrzega jednak, aby wszystko odbywało się zgonie z prawem. Wyznac z a w t y m c e l u t e r m i n y p r z e s ł u c h a ń stron przed Workers’ Compensation Boa r d ( t z w . „ h e a r i n g ” ) , g d z i e o s o b i ś c i e przedstawiam swoich klientów poszkodowanych w wyniku wypadku lub choroby zawodowej Fakt rozbieżności interesów pracownika, pracodawcy i jego ﬁ r m y u b e z p i e c z e n i o w e j j e s t b a r d z o

Wypadek przy pracy może oznaczać nie tylko problemy zdrowotne, ale także utratę dochodów ubezpieczenie Workers’ Compensation zapewnia poszkodowanym pracownikom pomoc medyczną i świadczenia ﬁnansowe

często pomijany przez ludzi wypowiadających się na temat działania Workers’ Compensation, a nieposiadających doświadczenia praktycznego w prowadzeniu tego rodzaju spraw

Opisy zawarte w książkach oraz regulaminach będących komentarzem do przepisów prawa mówią, że każdy poszkodowany pracownik w stanie Nowy Jork powinien otrzymać natychmiastową opiekę lekarską, która powinna trwać tak długo, jak stan zdrowia pracownika tego wymaga, oraz zapewnić mu zastępcze z a r o b k i , k t ó r e m a j ą b y ć p r z y z n a n e w ciągu dziesięciu dni od daty wypadku lub daty, kiedy pracodawca dowiedział się o o b r a ż e n i a c h b ę d ą c y c h w y n i k i e m w ypadku Wysokość zastępczych zarobków powinna wynosić 2/3 wysokości tygodniowej pensji brutto, przy czym maksym a l n i e 0 ( b e z p o d a t k u ) O k r e s i c h wypłaty powinien obejmować cały okres niezdolności pracownika do pracy Pracownikowi przysługuje oczywiście natychmiastowe bezpłatne leczenie Adwokat poszkodowanego dba, aby miał on z a p e w n i o n ą o d p o w i e d n i ą o p i e k ę m edyczną, otrzymywał zastępcze zarobki w okresie niezdolności do pracy i był odp o w i e d n i o p r z e d s t a w i a n y n a przesłuchaniach w Workers’ Compensation Board, gdzie ubezpieczalnia praco-

dawcy ma również swojego przedstawiciela Honorarium dla adwokata reprezentującego poszkodowanego pracown i k a w y z n a c z a s ę d z i a p o d c z a s przesłuchania Z reguły jest to około 10% s u m y o d s z k o d o w a n i a , k t ó r a z o s t a ł a zasądzona na rzecz poszkodowanego Sprawy związane z Workers’ Comp e n s a t i o n o k a z u j ą s i ę c z ę s t o b a r d z o s k o m p l i k o w a n e , s z c z e g ó l n i e d l a n a s , p o l s k i c h i m i g r a n t ó w N a p r z y k ł a d : w przypadku pracownika poszkodowanego w wypadku w pracy jego status imigracyjny na początku nie ma wpływu na jego świadczenia związane z Workers’ Compensation Opieka lekarska i zastępcze zarobki po wypadku przy pracy należą mu się niezależnie od statusu, tak jak każdemu innemu pracownikowi pracującemu legalnie lub nie. Problem dla polskich imigrantów zaczyna się w momencie ustalania wysokości zastępczych zarobków Przeważnie otrzymują oni od pracodawcy wynagrodzenie w gotówce. Jak zatem ustalić jego wysokość dla celów Workers’ Compensation? Obowiązuje przecież teoria 2/3 wysokości tygodniowej pensji brutto, maksimum 0 bez podatku, przy czym wysokość 0 ustalona została w lipcu 1992 roku i nie była od tamtego czasu podwyższana w stanie Nowy Jork W takim wypadku

konieczna okazuje się pomoc adwokata, który korzystnie przedstawi interesy pos z k o d o w a n e g o p r a c o w n i k

d z o często pomocne w tym celu są roczne rozliczenia Nie zawsze jednak prezentują one prawdziwe zarobki poszkodowanego Teoretycznie, w celu ustalenia przeciętnej tygodniówki, należy wziąć p o d u w a g ę w y n a g r o d z

a n e pracownikowi przez ostatnie 52 tygodnie Jednak doświadczeni adwokaci praktykujący Workers’ Compensation stosują również inne akceptowane i bardziej korzystne dla pracowników systemy ustalania wysokości utraconych zarobków J a k o j e d e n z n i c h m o ż n a w y m i e n i ć możliwość ustalenia wynagrodzenia na podstawie przeciętnego wynagrodzenia innego pracownika wykonującego podobną pracę w tej samej ﬁrmie. Na początku sprawy związanej z wypadkiem lub chorobą zawodową prawie wszyscy poszkodowani otrzymują maksymalną stawkę zastępczych zarobków. Jednak przedstawiciele ubezpieczalni starają się obniżyć ich wysokość, wysyłając poszkod o w a n y c h n a b a d a n i a m e d y c z n e d o w ł a s n y c h l e k a r z y N a l e ż y r ó w n i e ż uprzedzić, że śledczy ubezpieczalni, stos u j ą c y r ó ż n e m e t o d y s p r a w d z a j ą c e , mogą ﬁlmować pracownika w jego pracy (jeżeli taką podejmie), jak również pod-

czas codziennych zajęć wykonywanych w domu i poza nim Należy tutaj podkreślić, że przedłużanie okresu choroby związanej z pracą nie zawsze służy uzyskaniu większego odszkodowania Przeważnie jest odwrotnie, gdyż wszystkie

z a s t ę p c z e t y g o d n i ó w k i , k t ó r e s ą w y p ł a c o n e z a o k r e s n i e z d o l n o ś c i d o pracy, są odciągane na końcu sprawy od ustalonej sumy odszkodowania Ta z kolei zależy od ustalonego przez lekarzy i z a t w i e r d z o n e g o p r z e z s ą d p r o c e n t u utraty zdrowia

Jak znaleźć dobrego adwokata, który p o p r o w a d z i s p r a w ę c y w i l n ą , p o s i a d a doświadczenie w zakresie ubezpieczenia Workers’ Compensation i będzie reprezentował klienta osobiście?

Poszkodowani polscy pracownicy nie wiedzą, do kogo się zwrócić Bardzo często sugerują się największymi reklamami zamieszczanymi w prasie. Decydując się na współpracę z wybranym adwokatem i udzielając mu pełnomocnictwa, poszkodowany niejednokrotnie nie jest informowany o tym, że wybrany przez niego adwokat nie będzie osobiście reprezentował go przed Workers’ Compensation Adwokaci bardzo często wysyłają na przesłuchania swoje sekretarki jako tłumaczki lub „zlecają” przyjęte sprawy swoim kolegom, od których później otrzymują 1/3 kwoty honorarium adwokackiego

Jest jeszcze jeden fakt dotyczący Workers’ Compensation, który zasługuje na s z c z e g ó l n ą u w a g ę . P r a w o W o r k e r s ’ Compensation w Nowym Jorku zabezpiecza pracowników poszkodowanych w wypadkach w pracy oraz cierpiących na choroby zawodowe Przed rokiem 1920 p r a c o w n i k m i a ł p r a w o b e z p o ś r e d n i o skarżyć pracodawcę o odszkodowanie, musiał jednak udowodnić mu winę. W roku 1920 władze stanu zmieniły prawo i poszkodowany pracownik nie musi już u d o w a d n i a ć w i n y p r a c o d a w c y Przysługuje mu prawo do zastępczych zarobków i opieki lekarskiej niezależnie od winy pracodawcy W zamian za to odebrano pracownikom możliwość bezpośredniego skażenia pracodawcy

Trzeba również jasno powiedzieć, że Workers’ Compensation nie jest sposobem na wzbogacenie się Ustalone maksymalne 0 nie uległo zmianie od 1992 roku Nie obowiązują tutaj również podwyżki rent ustalonych przez sąd Raz ustalona wysokość renty nie zmienia się przez cały okres jej wypłaty. Nie można więc ich porównywać do rent Social Security, które co jakiś czas są podwyższane Ponadto namawiam do decydowania się na jednorazowe odszkodowanie (Sekcja 32 prawa Workers’ Compensation) Pozwala to zakończyć sprawę i uniknąć ciągłego śledzenia i kontroli ze strony ubezpieczalni

Inną opcją, którą proponuję, jest jak

sation będzie chciało odzyskać z odszkodowania przyznanego w sprawie cywilnej

wanych, błędnie tłumaczona lub pomijana przez adwokatów w rozmowach z klientem

Zrozumiałe jest zatem, jak ważny w każdej sprawie jest wybór doświadczonego adwokata, który sprawnie poprowadzi sprawę cywilną oraz będzie reprezentował pracownika przed Workers’ C

tłumaczy swoim klientom wzajemne zależności pomiędzy sprawami i wyjaśnia

Workers’ Compensation oraz ubezpieczalni ze sprawy cywilnej).

n a j s z y b s z y p o w r ó t d o p r a c y , n a w e t mniej płatnej i lżejszej Poszkodowany może podjąć pracę i nadal otrzymywać rentę Workers’ Compensation, pod warunkiem, że wynagrodzenie wypłacane n a c

/ 3

różnicy pomiędzy poprzednim wynagrodzeniem i otrzymywaną rentą Przykład: poprzednie wynagrodzenie wynosiło 0, o t r z y m y w a n a a k t u a l n i e r e n t a 0 , w i ę c różnica pomiędzy nimi to 0 Tak więc pracownik może zarobić 2/3 z 0, czyli 0, zachowując prawo do przyznanej renty Poza tym proszę pamiętać, że Workers’ Compensation i sprawa cywilna o odszkodowanie powypadkowe toczą się j e d n o c z e ś n i e P r a w o s t a n o w i , ż e n i e m o ż n a o t r z y m a ć o d s z k o d o w a n i a d w a razy za to samo, nawet jeżeli występują różne ubezpieczalnie ze strony pracodawcy i winnego Jeżeli ubezpieczenie

Workers’ Compensation płaci za leczenie poszkodowanego i wypłaca mu zastępcze zarobki, to statutowo ma prawo odzyskać wypłaconą kwotę z odszkodowan i a p r z y z n a n e g o w s p r a w i e c y w i l n e j . Pracownik może skarżyć o odszkodowanie w sprawie cywilnej np producenta maszyny, kontraktora itp pod warunkiem, że udowodni mu w procesie cywilnym winę za wypadek lub chorobę Ubezpieczalnie często zawierają pomiędzy sobą kompromis w zakresie sumy, którą ubezpieczenie Workers’ Compen-

Niezależnie od tego, Workers’ Compensation zawsze zatrzymuje sobie prawo wstrzymania wypłaty przyznanej renty i zredukowania swoich zobowiązań wobec poszkodowanego o wysokość odszkodowania wypłaconego przez winnego zaskarżonego w spawie cywilnej (sekcja 29 prawa Workers’ Compensation) Oznacza to, że osoba, która po dwóch latach choroby otrzymała dożywotnią rentę Workers’ Compensation (powiedzmy 0 tygodniowo), a po zakończeniu sprawy cywilnej otrzymała odszkodowanie w wysokości 0,000 netto (po opłaceniu kosztów adwokackich i oddaniu ubezpieczalni Workers’ Compensation uzgodnionej sumy), nie będzie otrzymywać przyznanej wcześniej renty w wysokości 0 przez kolejne 19 lat i 3 miesiące, czyli do momentu wyczerpania przyznanej sumy odszkodowania 0,000 (0 tygodniowo przez 19 lat i 3 miesiące wynosi 0,000) Po upływie wspomnianych 19 lat i 3 miesięcy Workers’ Compensation wznowi wypłatę przyznanej wcześniej renty w wysokości 0 tygodniowo.

Zasada ta, jakże istotna, jest bardzo często niezrozumiała przez poszkodo-

zdobyłem w zakresie prowadzenia spraw związanych z wypadkami w pracy oraz

Greenpointu, gwarantują, że moi klienci są zadowoleni z prowadzonych przeze mnie spraw, a wielu z nich w razie potrzeby powraca oraz poleca moje usługi swoim znajomym

Mecenas Andrzej Kamiński od 26 lat prowadzi również sprawy cywilne Jest upoważniony w stanach Nowy Jork i New Jersey oraz w Sądach Federalnych Stanów Zjednoczonych.

 ANdrzej KAMIńsKI, esq.

adwokat andrzej Kamiński 110 Greenpoint avenue, Brooklyn, N.y. 11222 (718) 389-0450, E-mail: kaminskiny@aol.com

Mecenas Andrzej Kamiński biegle włada językiem polskim, nie ma więc potrzeby dodatkowego tłumaczenia przez osobę trzecią W przystępny sposób wyjaśni ci wszelkie wątpliwości związane ze sprawą Adwokat zbada również, czy winy za wypadek nie ponosi jakaś osoba trzecia, np. główny kontraktor lub właściciel budynku. Jeżeli tak, zabezpieczy twoje interesy w ewentualnej sprawie cywilnej Mecenas Kamiński od 26 lat prowadzi również sprawy cywilne. Jest upoważniony w stanach Nowy Jork i New Jersey oraz w Sądach Federalnych Stanów Zjednoczonych

Zastrzegamy, że ten artykuł nie stanowi porady prawnej, lecz jedynie ogólną informację Nie należy opierać się wyłącznie na zawartości artykułu przy podejmowaniu decyzji prawnych lecz zawsze należy skonsultować się z prawnikiem

Prezydent i ministrowie zadowoleni po szczycie NaTo w ankarze

Słyszalny głos Polski

 prezydent pl

Ka r o l N a w r o c k i , p r e z y d e n t

P o l s k i , R a d o s ł a w S i k o r s k i i

W ł a d y s ł a w K o s i n i a k - K amysz, szefowie odpowiednio MSZ i MON, zapewnili solidarnie, że s z c z y t N A T O w A n k a r z e s p e ł n i ł i c h oczekiwania

Prezydent RP oświadczył, że wyjechał z Ankary z głębokim przekonaniem o tym, że Sojusz jest obecnie najs i l n i e j s z y w s w e j h i s t o r i i W e d ł u g

Karola Nawrockiego przyczynił się do t e g o p r e z y d e n t U S A D o n a l d T r u m p , naciskając na europejskich sojuszników, by gwałtownie zwiększali wydatki na obronność

– T o , c z e g o o c z e k i w a ł a P o l s k a w odniesieniu do Sojuszu Północnoatlantyckiego, zostało wypełnione – mówił prezydent RP Odnosząc się kwestii infrastruktury podwójnego zastosowania, wyraził satysfakcję z zapewnienia Marka Rutte, sekretarza generalnego NATO, o uznaniu budowy infrastruktury przesyłowej do Europy środkowowschodniej jako „priorytet ﬁnansowy” Sojuszu

Prezydent Karol Nawrocki oświadczył, że Sojusz jest obecnie najsilniejszy w swej historii

R a d o s ł a w S i k o r s k i s t w i e r d z i ł , ż e e f e k t y s z c z y t u N A T O s ą „ p o w y ż e j oczekiwań” Jego zdaniem dzięki temu, że polska delegacja – wraz z prezydentem – mówiła „jednym głosem”, głos ten był „prominentny i słyszalny”. Zdaniem Władysława Kosiniaka-Kamysza polska delegacja zrealizowała wszystkie cele Wśród nich wymienił m in rozszerzenie rurociągów paliwowych na wschód i południe Europy czy do państw bałtyckich Szef MON przekazał, że NATO zainwestuje w rozbudowę rurociągów paliwowych 27 mld euro, także w Polsce

W przyjętej deklaracji przywódcy państw Sojuszu potwierdzili „niezachwiane zaangażowanie na rzecz zbiorowej obrony zgodnie z art 5 Traktatu Waszyngtońskiego” Zadeklarowali też, że europejscy członkowie Sojuszu i Kanada przejmą większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo  OPr TOM

W Berlinie odbyły się targi poświęcone ai i nowym technologiom

Polski startup w ﬁnale

Blisko 20 ﬁrm prezentowało się na polskim stoisku podczas targów GiTEX ai Europe 2026 w Berlinie, jednych z najważniejszych w Europie poświęconych sztucznej inteligencji i nowym technologiom.

– GITEX AI Europe 2026 to przestrzeń dialogu, budowania partnerstw i inicjowania nowych projektów. Polska nie tylko nadąża za światowymi trendami, ale coraz częściej sama je współtworzy Konsekwentnie udowadniamy, że polska myśl technologiczna ma trwałe miejsce na światowej mapie innowacji, a inicjatywy Ministerstwa Cyfryzacji przynoszą wy-

mierne efekty – zaznaczył Rafał Rosiński, wiceminister cyfryzacji

Jednym z najważniejszych elementów polskiej obecności podczas GITEX AI Europe 2026 było Polskie Stoisko Narodowe Swoje rozwiązania zaprezentowało na nim 19 polskich ﬁrm technologicznych, które prowadziły rozmowy z inwestorami, partnerami biznesowymi i przedstawicielami międzynarodowego ekosystemu innowacji

W stolicy Niemiec odbył się Supernova All-Stars Pitch Competition, ﬂagowy konkurs startupowy towarzyszący targom

Uczestnicy prezentowali innowacyjne rozwiązania przed międzynarodowym gro-

Stolica Toskanii na

czele

rankingu najlepszych miast

Europy Kraków tuż za podium

Florencję uznano za najlepsze miasto Europy w prestiżowym rankingu „World's Best awards 2026” magazynu „Travel + Leisure” Bardzo wysoko sklasyﬁkowano Kraków, który wyprzedził rzym czy Wiedeń.

W światowym rankingu Florencja uplasowała się na 13 miejscu, jednak na Starym Kontynencie nie miała sobie równych. Czytelnicy magazynu docenili przede wszystkim „skarby renesansu, wspaniałe hotele i lokalne trattorie”

Kraków zajął 4 miejsce w zestawieniu, wyprzedzając takie miasta jak Rzym czy Wiedeń. Z kolei w światowym rankingu uplasował się na 24 pozycji Czytelnicy „Travel + Leisure” szczególnie docenili urokliwe Stare Miasto, bogatą scenę kulinarną i kameralną atmosferę grodu Kraka

Wysoka pozycja w rankingu to efekt nie tylko zabytków i atrakcji turystycznych, ale także gościnności mieszkańców oraz korzystnego stosunku jakości do ceny

Ranking „World's Best Awards 2026” powstał na podstawie corocznej ankiety prowadzonej wśród czytelników „Travel + Leisure” W tym roku w głosowaniu wzięło udział ponad 207 tysięcy osób, które oceniały wyłącznie te miasta i hotele, które odwiedziły w ciągu ostatnich 3 lat.

W pierwszej piątce europejskiego zestawienia znalazły się także: Praga (2 miejsce), Salzburg (3), Porto (5) Wysoko oceniono również takie miasta jak Lublana, Rzym, Funchal na Maderze, Brugia oraz Sewilla

nem inwestorów, akceleratorów, liderów branży W gronie ﬁnalistów tegorocznej edycji znalazł się startup Quantiﬁer, jeden z wystawców polskiego stoiska Firma rozwija platformę AI-native do monitorowania, egzekwowania i utrzymania zgodności z regulacjami

W Berlinie odbyło się też pierwsze robocze posiedzenie Zarządu i Rady Programowej Polskiego Klubu Biznesu przy Ambasadzie RP w Berlinie Klub wspiera ekspansję polskich ﬁrm na rynku niemieckim oraz wzmacnia współpracę gospodarczą między Polską i Niemcami  oPr. Tom

Najlepszym miastem na świecie ogłoszono San Miguel de Allende w Meksyku. Miasto słynie z doskonale zachowanej kolonialnej architektury, brukowanych uliczek i kolorowych fasad w odcieniach ochry, czerwieni i pomarańczu Całe historyczne centrum wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO  oPr. Tom

Czytelnicy „Travel + Leisure” docenili Stare miasto, bogatą scenę kulinarną i kameralną atmosferę Krakowa

Materiały prasowe

młodzi polscy

Uczniowie na medal

 Materiały prasowe

Na zdjęciu od lewej: prof Krzysztof Stencel, Franciszek Szymula, artur Smoleński, Krzysztof Witkowski, Stanisław Lada i adam Gąsienica-Samek

Polscy licealiści zdobyli trzy medale, w tym dwa złote, podczas 33 Środkowoeuropejskiej Olimpiady Informatycznej (CEOI 2026), która odbyła się Lublanie. W stolicy Słowenii rywalizowało 59 uczniów szkół średnich z 15 krajów Gwiazdą olimpiady okazał się Artur Smoleński z warszawskiego XIV LO im Staszica Uczeń znad Wisły wygrał zarówno pierwszy, jak i drugi dzień rywalizacji, wyprzedzając konkurentów z wyraźną przewagą punktową. Krążek z najcenniejszego kruszcu wywalczył też Krzysztof Witkowski, ko-

lega Smoleńskiego z klasy Obaj są absolwentami Szkoły Podstawowej nr

221 w Warszawie i od lat rywalizują w konkursach informatycznych

Franciszek Szymuła (V LO w Krak o w i e ) z a j ą ł 1 1 . m i e j s c e i z d o b y ł s r e b r o S t a n i s ł a w L a d a ( X I V L O w

W a r s z a w i e ) , w c z e ś n i e j z w y c i ę z c a

Olimpiady Informatycznej Juniorów i

z ł o t y m e d a l i s t a M i ę d z y n a r o d o w e j

Olimpiady Matematycznej, zajął 31

m i e j s c e – p i e r w s z ą p o z y c j ę t u ż z a

strefą medalową. Opiekunami grupy byli prof Krzysztof Stencel i Adam

Gąsienica-Samek

W tegorocznej edycji CEOI, obok stałych członków – Austrii, Chorwacji, Czech, Niemiec, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Ukrainy i Węgier – w y s t ą p i ł y t a k ż e z a p r o s z o n e d r u ż y n y z B o ś n i i H e r c e g o w i n y , Bułgarii, Serbii oraz Szwajcarii Dla polskich zawodników sukces w L u b l a n i e t o e t a p p r z y g o t o w a ń d o większego wyzwania – startu w Międzynarodowej Olimpiadzie Informatycznej (9 08), gdzie m in zmierzą się z reprezentacjami USA i Chin.

Polska w czołówce państw uE pod względem podróży

Polska zajęła 4. miejsce wśród państw unii Europejskiej pod względem liczby podróży – informuje raport Banku Pekao. autorzy analizy podkreślają, że to jeden z przejawów rosnącej zamożności społeczeństwa

– Polacy szybciej niż mieszkańcy większości krajów Unii Europejskiej nadrabiają dystans do zachodnich społeczeństw i należą do ścisłej europejskiej czołówki pod względem liczby podróży – ocenili analitycy banku

Zgodnie z analizą opartą na danych Eurostatu Polacy w 2024 roku wykorzys-

tali 345 milionów noclegów związanych z prywatnymi podróżami (dane uwzględniają wyjazdy krajowe, w tym związane z odwiedzinami rodziny lub znajomych)

Większość, bo 80 procent z nich to wyjazdy na przynajmniej cztery noce Polska ma tym samym 6 2 procent udziału we Wspólnocie pod względem liczby zrealizowanych noclegów.

Liderem zestawienia są Niemcy (25 9 procent udziału), a dalej Francja (18 5 procent) i Hiszpania (11 3 procent)

Piątą pozycję zajmują Szwedzi (5 8 procent), szóstą Holendrzy (5 2 procent), a siódmą Włosi (4 5 procent) Dalej zna-

Polski ksiądz napisał przewodnik po stolicy Włoch

Bez pośpiechu po rzymie

Ks Wojciech Pikor radzi zwiedzać Wieczne miasto bez pośpiechu

 OPr. TOM – W rzymie warto zajrzeć do miejsc poza trasami turystycznymi – powiedział w rozmowie z PaP ks Wojciech Pikor, autor książki „rzym nieoczywisty. Przewodnik dla niespiesznego podróżnika”.

„Rzym nieoczywisty” to zaproszenie do odkrywania Wiecznego Miasta bez pośpiechu, zwracając uwagę na miejsca, detale, które łatwo przeoczyć Ks Wojciech Pikor prowadzi czytelnika przez 51 wybranych miejsc, łącząc historię, architekturę i sztukę w jedną opowieść Każdy rozdział proponuje klucz interpretacyjny, dzięki któremu nawet dobrze znane zabytki odsłaniają nowe znaczenia

lazły się Belgia, Austria i Finlandia z udziałem w UE odpowiednio: 2.6 procent, 2 5 procent i 2 4 procent

Z analizy wynika też, że aktywność turystyczna Polaków rośnie szybciej niż średnio w UE – w ciągu ostatniej dekady liczba prywatnych podróży Polaków wzrosła o 31 procent, a wydatki na podróże w przeliczeniu na mieszkańca zwiększyły się o 122 procent

Zgodnie z raportem Pekao światowa turystyka osiągnęła w 2025 r historyczny rekord, przekraczając poziom 1,5 miliarda podróży

 oPr. Tom

– Najbardziej nieoczywiste są miejsca wokół Piazza Navona Niektóre z nich w tak zatłoczonym przez turystów rejonie pozostają niezauważone Wielu turystów wie, że pobliskiej Bazylice Świętego Augustyna znajduje się obraz Caravaggia „Madonna pielgrzymów” Ale mało kto wie, że gdy przejdzie się na drugą stronę Piazza Navona, jest tam Kościół Santa Maria dell'Anima, a w nim marmurowa „Pieta” Lorenzetto z 1532 roku, którą ja określam jako „Pieta 2 0” To swoista wariacja na temat „Piety” Michała Anioła – przekonuje autor przewodnika, który liczy ponad 600 stron i zawiera blisko 500 autorskich fotograﬁi Ks. Wojciech Pikor to biblista, profesor nauk teologicznych, wykładowca na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie Jego książka dostępna jest w wydawnictwie diecezjalnym Bernardinum

oPr. Tom

 Materiały prasowe

minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski rozmawiał w Genewie o sztucznej inteligencji

Odpowiedzialne zarządzanie AI

Odpowiedzialność za sztuczną inteligencję ponad granicami państw i kontynentów była tematem międzynarodowych spotkań, które odbyły się w Genewie Polskiej delegacji przewodniczył Krzysztof Gawkowski

Wicepremier i minister cyfryzacji podkreślał w Szwajcarii konieczność stawiania bezpieczeństwa człowieka w centrum działań z zakresu zarządzania AI –Sztuczna inteligencja nie rozwija się w izolacji Postęp dokonuje się na styku różnych obszarów – gdy wyniki badań kształtują politykę, gdy ﬁrmy współpracują z instytucjami publicznymi, a eksperci wsłuchują się w głos społeczeństwa obywatelskiego – powiedział polski minister, dodając, że dzięki zabezpieczeniom i współpracy sztuczna inteligencja może przynosić wymierne korzyści obywatelowi W Polsce wdrażane są rozwiązania AI w ochronie zdrowia i administracji, aby zwiększyć ich efektywność, uprościć procedury, poszerzyć dostęp do usług Przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji uczestniczyli w odbywających się

w Genewie wydarzeniach, zorganizowanych przez ONZ: prezentacji plenarn e j r o c z n e g o s p r a w o z d a n i a N i e z al e ż n e g o M i ę d z y n a r o d o w e g o P a n e l u Naukowego ds. Sztucznej Inteligencji, Światowym Szczycie Społeczeństwa Informacyjnego oraz w Globalnym Dialogu o Zarządzaniu AI

Sejm za zakazem dla telefonów

Nie

Sejm uchwalił ustawę dotyczącą korzystania z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych oraz w przedszkolach. możliwe, że ustawa wejdzie w życie już od 1 września

U s t awa p r zew i du j e z a k a z ko r z y s t a n i a przez dzieci w przedszkolach oraz uczniów szkół podstawowych z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość, rejestrowanie obrazu lub dźwięku Zakaz dotyczy zarówno terenu przedszkola lub szkoły, jak i zajęć edukacyjnych poza nimi Zakaz nie obejmie wy-

cieczek szkolnych i pobytu w internacie (decyzję o warunkach korzystania przekazano na poziom statutu) S z koły b ę d ą m ogły t wo r z y ć s p e c j a l n e miejsca do przechowywania smartfonów i innych urządzeń elektronicznych Decyzję dyrektor podejmie za zgodą rady pedagogicznej i rady rodziców, po wysłuchaniu opinii samorządu uczniowskiego Od zakazu przewidziane są wyjątki; gdy n a u c z y c i el u z n a , że u r z ą d zen i e j e s t potrzebne do realizacji zajęć; gdy konieczny będzie pilny kontakt ucznia z rodzicami; gdy uczeń korzysta z telefonu lub specjalistycznej

Wzmocnienie wojskowej współpracy w kosmosie między Polską a uSa

W Genewie polski minister spotkał się z sekretarz generalną ITU (International Telecommunication Union) Doreen Bogdan-Martin oraz ministrami odpowiedzialnymi za cyfryzację Niemiec, Barbadosu, Malawi, Singapuru, Tanzanii i Nigerii  OPr. TOM

W Warszawie odbyło się spotkanie Cezarego Tomczyka, sekretarzem stanu w ministerstwie obrony Narodowej, z gen B Chance'em Saltzmanem, szefem operacji Kosmicznych Stanów Zjednoczonych.

W trakcie rozmów omówiono perspektywy rozwoju współpracy polsko-amerykańskiej w domenie kosmicznej oraz kierunki budowania zdolności Sił Zbrojnych RP w tym obszarze – Uruchamiamy strategiczną współpracę wojskową w kosmosie pomiędzy Siłami Kosmicznymi Stanów Zjednoczonych a Ministerstwem Obrony Narodowej Tak jak powiedziałem: wykrywanie i śledzenie pocisków rakietowych, komunikacja satelitarna, ale też na przykład przeciwdziałanie zakłóceniom GPS oraz ćwiczenia i szkolenia – powiedział zaznaczył wiceminister obrony narodowej – Polska swoje zdolności, jeżeli chodzi o przestrzeń kosmiczną, dopiero buduje, ale z punktu widzenia NATO, z punktu widzenia naszych krajów, właśnie ta domena kosmiczna jest dzisiaj pełnowartościową domeną operacyjną. Jeszcze kilka lat temu w Polsce, kiedy mówiło się o siłach kosmicznych, to raczej wiele osób się uśmiechało Jeszcze na koniec 2023 roku Polska miała dokładnie zero satelitów Pod koniec tego roku będziemy mieli 11 satelitów na orbicie okołoziemskiej i to nie jest nasze ostatnie słowo – powiedział sekretarz stanu. W ramach spotkania podpisano deklarację intencji (Statement of Intent) pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej a Siłami Kosmicznymi Stanów Zjednoczonych Dokument stanowi rozwinięcie ram współpracy ustanowionych w 2023 roku i otwiera możliwość realizacji nowych wspólnych przedsięwzięć mających bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo państwa oraz zdolności obronne NATO  oPr. Tom

aplikacji ze względów zdrowotnych, np. do monitorowania stanu zdrowia; gdy wystąpi bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia W szkołach ponadpodstawowych, np liceach czy technikach, nie będzie ogólnokrajowego zakazu używania komórek, ale każda szkoła określi w swym statucie zasady korzystania z nich albo zdecyduje o zakazie. Wszystkie kluby sejmowe poparły projekt Za uchwaleniem nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe wraz z poprawkami głosowało 420 posłów, 6 było przeciw, 4 wstrzymało się od głosu Teraz ustawa zostanie rozpatrzona przez Senat  oPr. Tom

– Pod koniec roku będziemy mieli 11 satelitów na orbicie okołoziemskiej – powiedział Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w moN

– Sztuczna inteligencja nie rozwija się w izolacji – mówił w Genewie Krzysztof Gawkowski

Coraz bliżej większej ochrony przed mobbingiem

Ustawa przeciw krzywdzie

Uproszenie deﬁnicji, postawienie na prewencję, a przede wszystkim większa i bardziej skuteczna ochrona w miejscu pracy – to cele przyjętej przez Senat ustawy o przeciwdziałaniu mobbingowi

Mobbing to zjawisko, które nie dotyka jednej osoby Dotyka całych rodzin, bliskich – oddziałuje na środo-

wisko, w którym dana osoba żyje i pracuje Mobbing wpływa na relacje, syt u a c j ę e k o n o m i c z n ą , n a c a ł e ż y c i e

Mobbing krzywdzi i niszczy – Musimy walczyć z mobbingiem z kilku powodów, dotyczących kilku obszarów W kategoriach systemowych w y e l i m i n o w a n i e , a p r z y n a j m n i e j znaczące ograniczenie mobbingu i w



ogóle wszystkich niepożądanych zjawisk w miejscu pracy powinno wpłynąć

i wierzymy głęboko, że wpłynie –na poprawę efektywności funkcjonowania miejsca pracy, na poprawę jakości tej pracy, na ograniczenie liczby a b s e n c j i c h o r o b o w y c h i n a l e p s z e funkcjonowanie, także dla pracodawcy i dla w szy stkic h prac ow ników , c ał ej ﬁrmy – mówiła w Senacie Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra pracy – A tak po ludzku: walka z mobbingiem to walka o większe bezpieczeństwo, o lepsze zdrowie, o to, by p r a c a n i e k o j a r z y ł a s i ę z l ę k i e m , z przerażeniem, nie powodowała wycofania, tylko służyła Służyła rozwojowi g o s p o d a r c z e m u , r o z w o j o w i o s o b i stemu, przynosiła satysfakcję albo po prostu pensję i możliwość utrzymania rodziny, a nie wiązała się z radykalnym stresem – podkreśliła ministra

Ustawa nakłada obowiązek określenia reguł przeciwdziałania mobbingowi przez pracodawców w regulaminie pracy lub odrębnym regulaminie (jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 10 pracowników)

Dokument traﬁł do prezydenta Karola Nawrockiego Jeśli zostanie podpisany, wejdzie w życie  OPr. TOM

ruszyła pierwsza w Polsce morska farma wiatrowa

Płynie prąd z Bałtyku

Polska odebrała pierwszą w historii moc z morskiej farmy wiatrowej na Bałtyku. Nastąpiło to po uruchomieniu stacji elektroenergetycznej 400 kV Choczewo – pierwszego w Polsce węzła stworzonego do odbioru energii z offshore.

To przełomowy moment dla krajowej energetyki i kluczowy krok w rozwoju dużych źródeł odnawialnych W uroczystości, która odbyła się Choczewie (powiat wejherowski), uczestniczyła m.in. ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska – Na stacji Choczewo Polska przesiadła się do ekspresu pod nazwą: Transformacja Energetyczna. Właśnie w sieci pojawił się pierwszy prąd z wiatru na Bałtyku To pierwsza od lat nowa kategoria źródła energii w Polsce Pierwsza podłączana farma BalticPower wyprodukuje energię wystarczającą dla 1 5 mln gospodarstw – podkreśla ministra Paulina Hennig-Kloska W wydarzeniu brali udział także premier Donald Tusk, minister energii Miłosz Motyka, minister ﬁnansów Andrzej Domański oraz przedstawiciele partnerów międzynarodowych, w tym minister energii i zasobów naturalnych Kanady Tim Hodgeson. – To bardzo ważne, byśmy mieli niezależne od kaprysów historii źródła energii Tutaj budujemy polskie bezpieczeństwo i suwerenność To gigantyczne przedsięwzięcie technologiczne Na miejscu są już 54 turbiny, a za chwilę będzie 76 Każda z nich jest wyższa od najwyższego budynku w UE – Varso Tower. To nie jest nasza ostatnia taka inwestycja –mówił Donald Tusk

Inwestycja PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne) uzyskała ok 530 mln zł doﬁnansowania z Krajowego Planu Odbudowy, pokrywającego 100 procent kosztów budowy stacji  oPr. Tom

airbus ogłosił plan otwarcia w Krakowie centrum inżynieryjnego dla lotnictwa cywilnego. Będzie pracować na rzecz globalnych programów koncernu. ma zacząć działać już w październiku.

W ramach nowej jednostki amerykańskiej ﬁrmy będą prowadzone prace projektowe, analityczne, modelowanie, testy i certyﬁkacja – Inżynierowie zatrudnieni w Krakowie będą mieli bezpośredni wkład w globalne

projekty Airbusa – poinformował koncern w komunikacie

Firma traktuje decyzję o inwestycji jako istotne wzmocnienie swojej obecności na polskim rynku. Obecnie Airbus zatrudnia w Polsce około 1,000 osób w kilku lokalizacjach W Warszawie produkuje wiązki elektryczne, struktury lotnicze, a także prowadzi działalność serwisową (MRO) W Łodzi projektowane i testowane są śmigłowce Airbus Helicopter, a w Gdańsku spółka Skywise

działa w szeroko pojętym obszarze danych Airbus ma na miejscu ponad 50 dostawców, którzy generują ponad 10 tysięcy pośrednich miejsc pracy Roczna wartość zakupów dokonywanych przez Airbusa w Polsce przekracza 600 mln euro Centrum w Krakowie ma wzmocnić współpracę z polskimi uczelniami i szkołami zawodowymi, co ma przełożyć się na pozyskiwanie talentów w całej Europie środkowowschodniej Jak podała ﬁrma, Kraków „jest

uznawany za wiodący ośrodek technologiczny, którego ﬁlarem są światowej klasy uczelnie techniczne, kształcące wysoko wykwaliﬁkowane kadry inżynierskie” Cytowany w komunikacie Rémi Maillard, wiceprezes ds inżynierii w Airbus Commercial Aircraft i szef pionu technologicznego, ocenił, że uruchomienie krakowskiego ośrodka znacząco pogłębia integrację koncernu z polskim sektorem lotniczym

– Walka z mobbingiem to walka o to, by praca nie kojarzyła się z lękiem – mówi agnieszka dziemianowicz-Bąk, ministra pracy (w środku)

gov pl

Czy krajowe minimum wzrośnie czterokrotnie?

25 dolarów za godzinę

Federalna płaca minimalna w Stanach Zjednoczonych od 17 lat wynosi 7 25 dolara za godzinę Senator Chris Murphy z Connecticut chce ją podnieść do 25 dolarów Propozyc j a w y w o ł a ł a o g ó l n o k r a j o w ą d y s k u s j ę , choć jej przyjęcie w obecnym układzie politycznym jest bardzo mało prawdopodobne Spór dotyczy nie tylko wysokości wynagrodzeń, ale także tego, czy jedna stawka powinna obowiązywać zarówno w Connecticut, jak i w znacznie tańszych regionach kraju

Connecticut już teraz należy do stanów z najwyższą płacą minimalną w USA Od 1 stycznia 2026 roku wynosi ona 16 94 dolara za godzinę i jest automatycznie waloryzowana na podstawie zmian federalnego wskaźnika kosztów zatrudnienia Dla

p r a c o w n i k ó w i p r z e d s i ę b i o r c ó w w t y m s t a n i e k w o t a 7 2 5 d o l a r a j e s t w i ę c o d dawna przede wszystkim zapisem w prawie federalnym, a nie rzeczywistą stawką obowiązującą na lokalnym rynku pracy W wielu innych częściach kraju sytuacja wygląda jednak zupełnie inaczej Część stanów nadal opiera się na federalnym minimum, które nie zmieniło się od 24 lipca 2009 roku Wówczas stawkę podn i e s i o n o z 6 5 5 d o 7 2 5 d o l a r a , c z y l i o około 10 7 proc Był to ostatni etap podw y ż e k u c h w a l o n y c h p r z e z K o n g r e s w 2007 roku Teraz senator Chris Murphy, przy poparciu drugiego senatora z Connecticut, Richarda Blumenthala, proponuje zmianę na niespotykaną dotąd skalę

Nie dla wszystkich

Projekt nazwany Living Wage for All Act przewiduje podniesienie federalnej płacy minimalnej z 7 25 do 25 dolarów za godzinę Nie oznacza to jednak natychmiastowego skoku do tej kwoty Pierwszym etapem miałoby być podniesienie minimum do 12 dolarów Później n a s t ę p o w a ł y b y k o l e j n e p o d w y ż k i , rozłożone na wiele lat Duże przedsiębiorstwa miałyby osiągnąć poziom 25 dolarów do 2032 roku, natomiast mniejsze ﬁrmy o t r z y m a ł y b y c z a s d o 2 0 3 9 r o k u P o osiągnięciu tego pułapu stawka nie zostałaby zamrożona Miałaby być dalej automatycznie dostosowywana tak, aby odp o w i a d a ł a d w ó m t r z e c i m m e d i a n y wynagrodzeń w kraju

P r o j e k t z a k ł a d a r ó w n i e ż s t o p n i o w e zniesienie niższych stawek stosowanych wobec pracowników otrzymujących napiwki, młodych pracowników oraz części

o s ó b z n i e p e ł n o s p r a w n o ś c i a m i W

z a ł o ż e n i u t w ó r c ó w u s t a w y d o c e l o w o

m i a ł a b y o b o w i ą z y w a ć j e d n a f e d e r a l n a płaca minimalna dla wszystkich pracowników objętych przepisami

Gdyby ostatecznie wzrosła z 7 25 do 25 dolarów, byłaby to największa nominalna i procentowa podwyżka federalnej płacy minimalnej w historii Stanów Zjednoczonych. Oznaczałaby wzrost o 17.75 dolara, czyli około 245 proc Dla osoby pracującej 40 godzin tygodniowo byłaby to różnica

m i ę d z y o k o ł o 1 5 t y s a 5 2 t y s d o l a r ó w brutto rocznie.

To właśnie skala propozycji sprawiła, że projekt senatora z Connecticut szybko stał się tematem ogólnokrajowej debaty.

7.25 dolara

N a w e t w i e l u p r z e c i w n i k ó w p r o p o z y c j i Murphy’ego przyznaje, że obecna federalna stawka jest oderwana od dzisiejs z y c h k o s z t ó w ż y c i a O d 2 0 0 9 r o k u wzrosły ceny mieszkań, żywności, opieki medycznej, transportu i opieki nad dziećmi Sam fakt, że Kongres przez 17 lat nie zdołał podnieść federalnego minimum, pokazuje skalę politycznego impasu.

Z w o l e n n i c y p r o j e k t u p r z e k o n u j ą , ż e osoba pracująca na pełny etat nie powinna

zarabiać tak mało, aby nadal potrzebować pomocy publicznej na pokrycie podstawowych wydatków. Murphy wskazuje, że kwota 25 dolarów została oparta między innymi na analizach kosztów utrzymania, o b e j m u j ą c y c h w y d a t k i n a m i e s z k a n i e , ż y w n o ś ć , t r a n s p o r t , o c h r o n ę z d r o w i a i inne podstawowe potrzeby

P r o b l e m p o l e g a j e d n a k n a t y m , ż e k o s z t y ż y c i a w U S A b a r d z o s i ę r ó ż n i ą .

Płaca, która w Connecticut, Nowym Jorku czy Kalifornii może być uznawana za niew y s t a r c z a j ą c ą , w n i e k t ó r y c h r e g i o n a c h

Południa lub Środkowego Zachodu może przewyższać wynagrodzenia oferowane obecnie nie tylko początkującym pracown i k o m , l e c z t a k ż e o s o b o m z w i ę k s z y m doświadczeniem

Dlatego sednem sporu nie jest już wyłącznie pytanie, czy 7 25 dolara to za mało Coraz częściej brzmi ono: czy o płacy minimalnej powinien decydować przede wszystkim Kongres, czy poszczególne stany, uwzględniające własne koszty życia i lokalną sytuację gospodarczą?

Prawo federalne już teraz ustanawia jedynie dolną granicę Stany i miasta mogą wprowadzać wyższe stawki, a pracodawca musi stosować tę, która jest korzystniejsza dla pracownika W rezultacie obok stanów

takich jak Connecticut funkcjonują stany, w których federalne 7 25 dolara nadal pozostaje podstawową stawką.

restauracje protestują

Najostrzejsza krytyka projektu płynie ze strony małych ﬁrm, szczególnie restaur a c j i i b r a n ż y h o t e l a r s k i e j C o n n e c t i c u t Restaurant & Hospitality Association oceniło propozycję jako oderwaną od realiów prowadzenia niewielkiego biznesu

Organizacja zwraca uwagę, że 97 proc ﬁrm działających w branży hotelarskiej i gastronomicznej w Connecticut to małe, niezależne przedsiębiorstwa, często funkcjonujące przy bardzo niskich marżach

Dla właściciela restauracji wynagrodzenie wypłacane pracownikowi nie jest jedynym kosztem jego zatrudnienia Dochodzą do niego podatki od wynagrodzeń, ubezpieczenia, świadczenia pracownicze, płatne zwolnienia, szkolenia oraz koszty administracyjne Podniesienie stawki godzinowej wpływa ponadto nie tylko na osoby zarabiające dotychczas najmniej Jeżeli nowy pracownik otrzymywałby 25 dolarów, podwyżek mogliby oczekiwać także bardziej doświadczeni pracownicy, k

demokraci z Connecticut liczą na to, że ustawa pomoże partii pozyskać poparcie części zwolenników Trumpa

zmieniłaby się więc cała struktura wynagrodzeń w ﬁrmie.

Przedstawiciele biznesu ostrzegają, że część przedsiębiorców musiałaby podnieść ceny, ograniczyć godziny pracy, zmniejszyć zatrudnienie albo przyspieszyć automatyzację W przypadku restauracji oznaczałoby to droższe posiłki, krótsze godziny otwarcia, mniej pracowników na zmianie lub zastępowanie części obsługi technologią Nie oznacza to, że każda podwyżka płacy minimalnej automatycznie prowadzi do masowych zwolnień Badania dotyczące wcześniejszych zmian przynoszą mieszane rezultaty Część wskazuje na niewielki ogólny wpływ na zatrudnienie, inne dostrzegają ograniczenie liczby nowych miejsc pracy, redukcję godzin lub szybsze wprowadzanie automatyzacji Skutki zależą między innymi od wielkości podwyżki, sytuacji gospodarczej i warunków panujących na lokalnym rynku W tym przypadku przeciwnicy projektu podkreślają jednak, że nie chodzi o zwykłą korektę stawki, lecz o zmianę o bezprecedensowej skali

Chcą odzyskać amerykę Murphy przedstawia ustawę nie tylko jako propozycję gospodarczą, lecz także jako sposób na odbudowanie poparcia Demok r a t ó w w ś r ó d p r a c o w n i k ó w , k t ó r z y w ostatnich wyborach zwrócili się w stronę Donalda Trumpa

Zdaniem senatora Demokraci nie wygrają tych wyborców samym ostrzeganiem przed polityką Republikanów. Muszą p r z e d s t a w i ć r o z w i ą z a n i a , k t ó r e w z auważalny sposób poprawią materialną sytuację rodzin pracujących

Propozycja 25 dolarów ma być takim właśnie czytelnym komunikatem: pełnoetatowa praca powinna pozwalać na utrzymanie się bez ciągłej walki z rosnącymi rachunkami Murphy liczy, że gospodarczy populizm, skoncentrowany na wynagrodzeniach i kosztach życia, może pon o w n i e z a i n t e r e s o w a ć c z ę ś ć k l a s y pracującej ofertą Partii Demokratycznej To również tłumaczy, dlaczego senator zdecydował się na tak wysoką kwotę. Projekt ma nie tylko wyznaczać cel legislacyjny, ale też rozpocząć spór o to, jaką rolę Demokraci chcą odgrywać w debacie o kosztach życia, nierównościach i kondycji klasy średniej Ryzyko jest oczywiste Republikanie i organizacje przedsiębiorców mogą przedstawiać propozycję jako przykład polityki tworzonej z perspektywy drogich stanów północno-wschodnich, bez uwzględnienia realiów niewielkich miast i słabszych gospodarczo regionów Zamiast przyciągnąć wyborców Trumpa projekt może więc utwierdzić część z nich w przekonaniu, że Demokraci nie rozumieją lokalnych przedsiębiorców

Czy CT zmieni prawo w całym kraju? Droga od przedstawienia projektu do jego wejścia w życie jest obecnie bardzo długa Ustawa została skierowana do senackiej

Komisji Zdrowia, Edukacji, Pracy i Emerytur Aby stała się prawem, musiałaby przejść przez komisję, uzyskać poparcie całego Senatu, zostać przyjęta w tej samej formie przez Izbę Reprezentantów, a następnie podpisana przez prezydenta. N a j w i ę k s z ą p r z e s z k o d ą j e s t o b e c n y u k ł a d p o l i t y c z n y P r o j e k t p r z y g o t o w a l i

Demokraci, natomiast Kongres kontrolują Republikanie Prezydentem jest Donald Trump Nie ma obecnie podstaw, by oczekiwać, że republikańscy liderzy poddadzą taką ustawę pod głosowanie, a tym bardziej że poprą podwyżkę do 25 dolarów Nawet gdyby projekt uzyskał zwykłą większość w Senacie, w praktyce do zakończenia debaty nad większością ustaw potrzeba 60 głosów Taki próg pozwala p r z e ł a m a ć o b s t r u k c j ę p a r l a m e n t a r n ą , czyli ﬁlibuster.

Murphy musiałby więc zdobyć nie tylko poparcie wszystkich Demokratów i senatorów niezależnych współpracujących z ich klubem, ale również znacznej grupy Republikanów Przy kwocie 25 dolarów jest to dziś scenariusz niemal nierealny Alternatywą byłaby zasadnicza zmiana zasad Senatu i likwidacja lub ograniczenie ﬁlibustera w sprawach dotyczących płacy minimalnej To jednak wymagałoby przejęcia większości przez Demokratów oraz

zgody całego ich klubu na taką reformę

W przeszłości nie było w tej sprawie jed-

nomyślności Teoretycznie część przepis ó w g o s p o d a r c z y c h m o ż n a p r ó b o w a ć przyjąć w ramach procedury budżetowej z w a n e j r e c o n c i l i a t i o n , k t ó r a p o z w a l a ominąć próg 60 głosów W 2021 roku propozycja podniesienia płacy minimalnej do 15 dolarów została jednak usunięta z pak i e t u b u d ż e t o w e g o p o u z n a n i u , ż e n i e spełnia wymogów tej procedury Próba zastosowania tej drogi wobec stawki 25 dolarów napotkałaby więc poważne problemy proceduralne

Realna szansa pojawiłaby się dopiero po większej zmianie politycznej: przejęciu przez Demokratów Izby Reprezentantów, zdobyciu większości w Senacie, objęciu

B i a ł e g o D o m u o r a z u z y s k a n i u w y s t a rczającego poparcia dla samej kwoty Nawet wtedy część umiarkowanych Demokratów mogłaby uznać 25 dolarów za zbyt wysoką jednolitą stawkę dla całego kraju

Polityka a rzeczywistość

W najbliższym czasie Living Wage for All Act ma więc większe znaczenie polityczne niż legislacyjne Projekt prawdopodobnie nie stanie się obowiązującym prawem w obecnym Kongresie, ale może przesunąć granice debaty

Jeszcze kilka lat temu głównym postulatem Demokratów była federalna płaca minimalna w wysokości 15 dolarów Obecnie Murphy proponuje 25 dolarów, pod-

czas gdy osobny projekt senatora Berniego Sandersa zakłada podniesienie jej do 17 dolarów i ma znacznie większą liczbę demokratycznych współautorów Możliwe zatem, że 25 dolarów nie jest stawką, którą Kongres ma przyjąć teraz, lecz punktem wyjścia do przyszłych negocjacji Sama propozycja może zwiększyć presję na uchwalenie niższej podwyżki, automatycznej waloryzacji albo systemu uwzględniającego regionalne różnice w kosztach życia

Connecticut może więc nie doprowadzić w najbliższych miesiącach do ogólnokrajowej stawki 25 dolarów Dwaj sen a t o r o w i e z t e g o s t a n u j u ż j e d n a k sprawili, że pytanie o federalną płacę minimalną wróciło do debaty w sposób, którego trudno nie zauważyć

Nie ma większych wątpliwości, że 7.25 dolara nie odpowiada realiom roku 2026 Znacznie trudniej odpowiedzieć na pytanie, jaka stawka powinna ją zastąpić i czy jedna kwota może rozsądnie obowiązywać od Connecticut po Alabamę i Teksas

W ł a ś n i e o t o b ę d z i e t o c z y ł s i ę n a jważniejszy spór: nie o to, czy obecny system wymaga zmiany, lecz jak przeprowadzić ją tak, aby wyższe wynagrodzenia rzeczywiście poprawiły sytuację pracown i k ó w , n i e w y p y c h a j ą c j e d n o c z e ś n i e z rynku małych ﬁrm, które mają te wynagrodzenia wypłacać  WeM

Polonia z ozone Park gotowa na Paradę!

Uroczyste szarfowanie

Ozone Park dołączył do nowojorskich dzielnic, które wybrały już swoich przedstawicieli na tegoroczną Paradę Pułaskiego Marszałkiem kontyngentu została Beata Przygoda, a funkcje Miss Polonii i Little Miss Polonii objęły Gabriela Bednarczyk oraz Natalia Dołęgiewicz. Uroczyste szarfowanie marszałka oraz koronacja Miss Polonii i Little Miss Polonii Ozone Park odbyły się 13 czerwca w sali parafialnej kościoła św Stanisława Biskupa i Męczennika Spotkanie, podobnie jak w latach ubiegłych, poprowadził Michał Kulawik, prezes Komitetu Parady Pułaskiego z Ozone Park Część oficjalną rozpoczęło odśpiewanie hymnów narodowych. Następnie zatańczono tradycyjnego poloneza, który w tym roku poprowadzili tancerze z Zespołu Pieśni i Tańca Galopka, występujący w barwnych strojach ludowych Najważniejszym momentem uroczystości było przedstawienie i szarfowanie Beaty Przygody, znanej w środowisku polonijnym biznesmenki Szarfę nowej marszałek nałożyła jej poprzedniczka, Dorota Kulawik Po zakończeniu części oficjalnej odbył się program artystyczny Uroczystość była kolejnym etapem przygotowań lokalnego kontyngentu do udziału w Paradzie Pułaskiego w Nowym Jorku  WeM marszałek ozone Park 2026 Beata Przygoda

wraz z miss Polonii Gabrielą Bednarczyk i Little miss Polonii Natalią dołęgiewcz

ruszyła 11. międzystanowa Pielgrzymka rowerowa

Rowerem do Amer ykańskiej Częstochowy

lipca ruszyła 11 Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa d o A m e r y k a ń s k i e j C z ę s t ochowy Uczestnicy wyjechali z Bostonu i przez siedem dni będą przemierzać pięć stanów, kończąc swoją drogę w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown w Pensylwanii

Przez pięć stanów

M i ę d z y s t a n o w a P i e l g r z y m k a R o w e r o w a

ł ą c z y r e l i g i j n y c h a r a k t e r t r a d y c y j n e g o pielgrzymowania z pasją do jazdy na ro-

w e r z e J e j u c z e s t n i c y t w o r z ą w s p ó l n o t ę

w d r o d z e , a k o l e j n y m e t a p o m t o w a -

r z y s z ą m o d l i t w a , E u c h a r y s t i a , w s p ó l n i e

p r z e ż y w a n y w y s i ł e k o r a z i n t e n c j e w i e -

z i o n e d o s a n k t u a r i u m .

Organizatorzy podkreślają, że nie jest

t o w y ł ą c z n i e w y p r a w a s p o r t o w a P i e lgrzymka ma charakter dziękczynno-pokutny, a jej celem jest ożywienie wiary, pogłębienie życia duchowego, wypraszan i e ł a s k o r a z b u d o w a n i e w i ę z i m i ę d z y uczestnikami.

T e g o r o c z n a p i e l g r z y m k a r o z p o c z ę ł a

s i ę w p o n i e d z i a ł e k , 1 3 l i p c a , w p a r a f i i Matki Bożej Częstochowskiej w Bostonie Pierwszy etap, prowadzący do Webster

w stanie Massachusetts, liczył około 55 mil W kolejnych dniach uczestnicy przejeżdżają przez dalszą część Massachusetts, Connecticut, Nowy Jork, New Jersey i Pensylwanię. Na trasie znajdują się m i n H a r t f o r d , N e w H a v e n , S t a m

o r d , Brooklyn, Wallington oraz Three Bridges Po noclegu w Webster pielgrzymi wyruszą spod Bazyliki św Józefa w kierunku Hartford Następnie droga poprowadzi do p

Hartford oraz paraﬁi św Stanisława w New Haven Kolejnym przystankiem będzie paraﬁa Najświętszego Imienia Jezus w Stamford Do głównej grupy dołączy także równoległy etap rozpoczynający się przy kościele św Franciszki de Chantal na Brooklynie.

Dalsza trasa będzie prowadziła przez paraﬁę Najświętszego Serca Jezusowego w Wallington oraz paraﬁę św Elżbiety

Anny Seton w Three Bridges w New Jersey Stamtąd pielgrzymi wyruszą na ostatni odcinek do Doylestown

Cel w doylestown

Historia inicjatywy sięga 2015 roku Jej p o m y s ł o d a w

który wyruszył wówczas samotnie, piel-

 Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa – FB

Pielgrzymka wyruszyła 13 lipca z paraﬁi matki Bożej Częstochowskiej w Bostonie

grzymując w intencji chorego ojca i pokonując drogę do Amerykańskiej Częstochowy w ciągu dwóch dni.

Rok później odbyła się pierwsza zorganizowana Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa Uczestnicy wyruszali wówczas m in ze Stamford, Brooklynu i Rochelle Park W pielgrzymce wzięło udział łącznie 49 osób, a najdłuższa trasa liczyła około 131 mil, czyli 210 kilometrów.

Z czasem pielgrzymkę rozbudowano do s i e d m i u d n i i w y z n a c z o n o t r a s ę p r owadzącą przez pięć stanów W tym roku odbywa się już jej 11 edycja

Trasa pielgrzymki prowadzi przez pięć stanów i rozplanowana jest na siedem dni, w ciągu których uczestnicy codziennie pokonują na rowerach kilkadziesiąt mil

Tegoroczna pielgrzymka zakończy się w niedzielę, 19 lipca, w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown, określanym często jako duchowa stolica amerykańskiej Polonii Sanktuarium, nazywane Amerykańską Częstochową, od dziesięcioleci jest miejscem spotkań Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych To właśnie przed obraz Matki Bożej Częstochowskiej uczestnicy przywiozą osobiste, rodzinne i paraﬁalne intencje zbierane podczas drogi

C a ł a p i e l g r z y m k a t r w a s i e d e m d n i Osoby, które nie mogą uczestniczyć w niej od początku, mogą dołączyć w jednym z miast znajdujących się na trasie

Wysiłek i modlitwa

Udział w pielgrzymce wymaga odpowiedniej kondycji ﬁzycznej i sprawnego technicznie roweru Uczestnicy muszą mieć ukończone 18 lat Obowiązkowe są kaski, oświetlenie, sprawne hamulce i podstawowe wyposażenie pozwalające na usuwanie drobnych awarii Organizatorzy nie dopuszczają rowerów elektrycznych ani rowerów ze wspomaganiem P i e

a n y c h grupach, stosując się do przepisów ruchu drogowego oraz poleceń przewodników W

wspólnoty

Polonia w amerykańskiej Częstochowie uczciła pamięć oﬁar rzezi wołyńskiej oraz obławy augustowskiej

Wołanie o prawdę

Wniedzielę, 12 lipca, w Amerykańskiej Częstochowie ponownie spotkała się Polonią, by uczcić pamięć oﬁar rzezi wołyńskiej oraz obławy augustowskiej.

dni pamięci

11 lipca w Polsce obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Oﬁar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej

Data ta przypomina o tragicznych wydar z e n i a c h n a W o ł y n i u i w M a ł o p o l s c e Wschodniej oraz o tysiącach zamordowanych Polaków

Dzień później, 12 lipca, przypada Dzień Pamięci Oﬁar Obławy Augustowskiej –największej zbrodni dokonanej na Polakach przez Sowietów po zakończeniu II wojny światowej Latem 1945 roku zatrzymano kilka tysięcy mieszkańców Suwalszczyzny, a los około 600 z nich do dziś nie został wyjaśniony.

P r e z e s S t o w a r z y s z e n i a „ P a m i ę ć ” Grzegorz Tymiński, witając przybyłych na

W uroczystości, która odbyła się 12 lipca w amerykańskiej Częstochowie, uczestniczyli liczni przedstawiciele środowisk polonijnych z Pensylwanii, Nowego Jorku, New Jersey, Connecticut i massachusetts

uroczystość w duchowej stolicy Polonii gości, powiedział: „Gromadzimy się dziś, aby przywołać pamięć poległych i zamordowanych, by godnie oddać hołd i upamiętnić oﬁary obu zbrodni. Dziękuję Pań-

stwu za tę pamięć To ważne, żeby pamiętać zawsze i mimo wszystko [ ] Niem i e c k i f a s z y z m , s o w i e c k i k o m u n i z m i ukraiński banderyzm, to zbrodnicze systemy, które zwalczały naród polski i pol-

skich obywateli UPA i OUN nie były jedyn y m i s p r a w c a m i Z b r o d n i W o ł y ń s k i e j O g r o m n ą c z ę ś ć z b r o d n i a r z y s t a n o w i l i ukraińscy sąsiedzi Polaków” – Jednym z najważniejszych praw ofiar jest prawo do prawdy – dodał, przypominając, że na Wołyniu nadal nie było możliwości przeprowadzenia zakrojonych na szeroką skalę ekshumacji, a, co za tym idzie, identyfikacji i godnego pochówku ofiar rzezi – Bez przyznania się i przeproszenia za zbrodnię wołyńską nie może być mowy o pojednaniu Przebaczenie i uzdrowienie mogą się tylko dokonać na fundamencie prawdy – podkreślił Tymiński.

modlitwa i upamiętnienie W dalszej części programu uczniowie z Polskiej szkoły Dokształcającej Gniazda 946 Sokołów Polskich w Ameryce z Manille, NJ oraz przedstawicielki młodego pokolenia Polonii: Joanna i Angelika Pacholarz przedstawili krótki program artystyczny poświęcony pamięci Wołynia

 Stowarzyszenie Pamięć

Modlitwę za bestialsko pomordowanych Polaków poprowadził ojciec Bogd a n O l z a c k i , p r z e o r A m e r y k a ń s k i e j

Częstochowy.

W s p ó l n y m ś p i e w e m p i e ś n i „ S e rd e c z n a M a t k o ” , m i n u t ą c i s z y o r a z złożeniem wieńców i zniczy zakończyła się pierwsza część uroczystości, która odbyła się pod Pomnikiem Husarza aut o r s t w a ś p m i s t r z a A n d r z e j a P i t y ńskiego na cmentarzu w Amerykańskiej

Częstochowie

O godzinie 12:30 w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej odprawiona została msza św , podczas której wierni modlili się za oﬁary ludobójstwa na Wołyniu oraz obławy augustowskiej.

W u r o c z y s t o ś c i w z i ę l i u d z i a ł m i n Helena Knapczyk, sybiraczka i prezes Korpusu Pomocniczego Pań przy Stowarzyszeniu Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, weterani z placówek SWAP nr 81 w Trenton na czele z Mirosławem Płotką i nr 36 w Clifton reprezentowaną

przez Mariusza Dżoń, członkinie Korpusu Pomocniczego Pań przy obu plac ów kac h: Bożena Tutka i Agata Pi ęta oraz Bożena Dżoń, Agnieszka Kasprzak – rzeczniczka prasowa Centrali Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce i dyrektor Polskiej Szkoły im Św Stanisława Kostki w Wallington, której towarzyszyła wicedyrektor Dorota Kieras, dyrektor Polskiej Szkoły Dokształcającej Gniazda 946 Sokołów Polskich w Amer y c e w M a n v i l l e E l ż b i e t a L a s k o w s k a wraz z delegacją, delegacja Freedom and Solidarity z przewodniczącym Zbigniew e m W i e c z o r k i e m n a c z e l e , T o m a s z Wojas i Jerzy Śliwowski reprezentujący Kongres Polonii Amerykańskiej w New Jersey, Wiesław Wierzbowski z KPA w Bostonie, Teresa i Kazimierz Kozłowscy z Domu Polskiego w Filadelﬁi, Jadwiga Kopala reprezentująca Komitet Parady Pułaskiego, rekonstruktor wojenny Tony Litwinowicz i licznie zebrana Polonia sTOWArzyszeNIe PAMIęć OPr. WeM

Wydarzenia

Podczas małopolskiego Kongresu oświaty Polonijnej w Krakowie nauczyciele i działacze polonijni z całego świata rozmawiali o przyszłości nauczania

Razem dla edukacji

Ję z y k p o l s k i , k u l t u r a i p a m i ę ć o wspólnych korzeniach były głównymi tematami I Małopolskiego Kongresu Oświaty Polonijnej w Krakowie Czterodniowe wydarzenie zgromadziło blisko stu nauczycieli, dyrektorów szkół, koordynatorów projektów oraz przedstawicieli organizacji polonijnych z różnych krajów świata

Wymiana doświadczeń Kongres odbył się w dniach 7-10 lipca pod hasłem „Edukacja łączy – przyszłość bud u j e m y r a z e m ” W z i ę l i w n i m u d z i a ł p r z e d s t a w i c i e l e ś r o d o w i s k p o l o n i j n y c h m in ze Stanów Zjednoczonych, Australii, U k r a i n y , B i a ł o r u s i , H o l a n d i i , F r a n c j i , Hiszpanii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Belgii, Irlandii i Litwy

Organizatorami wydarzenia byli Samorząd Województwa Małopolskiego oraz Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Program kongresu został oparty na trzech ﬁlarach: działalności Małopolskiego Sejmiku Po-

y dzień poświęcono oﬁcjalnej inauguracji, debatom i rozmowom o przyszłości polskiej edukacji za granicą Uroczystego otwarcia dokonał wicemarszałek województwa małopolskiego Ryszard Pagacz W wydarzeniu uczestniczyli także m in prof Jan Tadeusz Duda, p

w a Małopolskiego, przedstawiciele Rady do Spraw Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie RP, minister Agnieszka Jędrzak, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota

P o l s k a ” D a r i u s z B o n i s ł a w s k i , d e l e g a t

Konferencji Episkopatu Polski ds Duszpasterstwa Emigracji Polskiej bp Robert Chrząszcz oraz reprezentanci instytucji wspierających Polonię, w tym prof Marek Rudnicki z Chicago

J e d n y m i z w a ż n i e j s z y c h m o m e n t ó w dnia otwarcia były obrady Małopolskiego Sejmiku Oświaty Polonijnej oraz wręczen i e M e d a l u 3 0 - l e c i a S t o w a r z y s z e n i a „Wspólnota Polska” dla Samorządu Wo-

j e w ó d z t w a M a ł o p o l s k i e g o I n a u g u r a c j ę k o n g r e s u u ś w i e t n i ł w y s t ę p d z i e c i ę c om ł o d z i e ż o w e g o Z e s p o ł u P i e ś n i i T a ń c a „Wołyńskie Słowiki”, działającego przy Towarzystwie Kultury Polskiej im Tadeusza Kościuszki w Łucku Kolejne dni wypełniły warsztaty i spotkania poświęcone nowoczesnym metodom nauczania, pracy z uczniami polon i j n y m i o r a z w y k o r z y s t a n i u t r a d y c j i , sztuki i dziedzictwa narodowego w edukacji Uczestnicy dzielili się doświadczeniami i szukali rozwiązań, które mogą pomóc szkołom polonijnym odpowiadać na współczesne wyzwania

Wspólne działania

Podczas kongresu wielokrotnie podkreślano rolę Małopolski jako regionu aktywnie wspierającego edukację i kulturę polonijną

Szczególną uwagę zwrócono na fakt, że samorząd województwa od wielu lat realizuje inicjatywy skierowane do Polaków mieszkających poza krajem, w tym konkursy ofert dotyczące wypoczynku dla dzieci polonijnych oraz warsztaty metodyczne

Obecni na kongresie nauczyciele wskazali, że zainteresowanie Polską, jej historią i tradycją wśród młodego pokolenia jest duże, a ich rolą jest nie tylko przekazywanie wiedzy uczniom, ale także budowanie zainteresowania polską kulturą w lokalnych społecznościach Goście kongresu, oprócz udziału w panelach dyskusyjnych i warsztatach, mieli również okazję do zwiedzenia Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, gdzie przyg o t o

ﬁlmy poświęcone Witoldowi Pileckiemu i z

rotmistrza z KL Auschwitz, napisanego po jego ucieczce z obozu

Spotkanie w Krakowie było okazją do w y m

w y c h kontaktów i rozpoczęcia kolejnych wspólnych inicjatyw Uczestnicy zgodnie podkreślali, że przyszłość edukacji polonijnej z a l e ż y o d w s p ó

a wielu środowisk – zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami  OPr. WeM

Wicemarszałek ryszard Pagacz uroczyście otworzył i małopolski Kongres oświaty Polonijnej

Kongres odbył się w dniach 7-10 lipca w Krakowie pod hasłem „Edukacja łączy – przyszłość budujemy razem

malopolska pl

Po latach starań Niemcy zwrócili Polsce królewski pierścień zrabowany podczas ii wojny światowej

Odzyskany skarb

m i e c k i e g o S c h m u c k m u s e u m

Pforzheim pierścień króla Zygmunta I Starego wrócił do Polski Wykonany ze złota i ozdobiony diam e n t e m o s a d z o n y m w o b u s t

e s z l i f o w a n y m k a m i e n i u k l e j n o t z o s t a ł uroczyście przekazany 17 czerwca podc z a s F o r u m P o l s k o - N i e m i e c k i e g o w Berlinie. Z rąk strony niemieckiej odebrała go ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska Od 2 lipca zabytek można oglądać na wystawie w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie Wraz z pierścieniem do kraju wróciły także fragment średniowiecznego rękopisu z hymnem „Gaude Mater Polonia” oraz 11 miniaturowych ekspon a t ó w k o l e j o w y c h z p r z e d w o j e n n e g o Muzeum Komunikacji w Warszawie

W e d ł u g p r z e k a z ó w ź r ó d ł o w y c h w 1791 roku pierścień króla z dynastii Jagiellonów wydobyto z jego grobu w kat e d r z e n a W a w e l u , a b y u c h r o n i ć g o p r z e d g r a b i e ż ą P ó ź n i e j t r a ﬁ ł o n p o d o p i e k ę I z a b e l i C z a r t o r y s k i e j , k t ó r a złożyła go w słynnej Szkatule Królewskiej, będącej zbiorem najcenniejszych

pamiątek po polskich monar-

c h a c h P o w y b u c h u I I w o j n y światowej Szkatułę ukryto w pałacu Czartoryskich w Sieniawie, gdzie została

Dzięki badaniom polskich ekspertów potwierdzono, że k l e j n o t j e s t p o l s k ą s t r a t ą w oj e n n ą . W n i o s e k o z w r o t p i e r ś c i e n i a

do 16 sierpnia można przesyłać zgłoszenia do Konkursu Skrzypcowego im. Wieniawskiego

Zagraj w Fundacji Kościuszkowskiej

Fundacja Kościuszkowska przyjmuje zgłoszenia do edycji 2026 Konkursu Skrzypcowego im. Wieniawskiego. aplikacje można składać do 16 sierpnia. Konkurs odbędzie się w dniach 7-8 listopada w siedzibie Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku.

o d n a l e z i o n a i z r a b o w a n a p r z e z n i emieckiego okupanta Pierścień zaginął na dziesięciolecia, by w 1963 roku traﬁć do kolekcji muzeum w Pforzheim

złożono w 2023 roku, a w maju tego roku Rada Miasta Pforzheim zdecydowała o oddaniu zabytku  WeM

Do udziału zaproszeni są muzycy wszystkich narodowości w wieku od 16 do 30 lat, posiadający obywatelstwo USA, status stałego rezydenta lub ważną wizę umożliwiającą legalny pobyt w Stanach Zjednoczonych Na laureatów czekają nagrody pieniężne o łącznej wartości przekraczającej 20 tys dolarów oraz możliwość udziału w koncertach W skład jury wejdą: Philip Setzer, Joanna Kurkowicz i Adrian Sylveen, dyrektor artystyczny konkursu Honorowym jurorem ﬁnału będzie Eugene Drucker. Konkurs Skrzypcowy im Wieniawskiego w Fundacji Kościuszkowskiej jest organizowany od 1969 roku i ma na celu wspieranie wybitnych młodych skrzypków oraz popularyzację twórczości Henryka Wieniawskiego i innych polskich kompozytorów Więcej informacji oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie organizatorów: kfwieniawski org  oPr WEm

Polska noblistka traﬁła do zestawu klocków poświęconego rozwojowi nauki i techniki

Maria skłodowska w LeGO

maria Skłodowska-Curie znalazła się wśród trzech wybitnych naukowców uwiecznionych w nowym zestawie klocków LEGo, celebrującym przełomowe odkrycia ludzkości. Polskiej noblistce towarzyszą w nim brytyjski ﬁzyk i matematyk isaac Newton oraz pochodzący z uSa botanik i wynalazca George Washington Carver.

Figurka Marii Skłodowskiej-Curie została przedstawiona w stroju z epoki, z włosami upiętymi w charakterystyczny kok Noblistka w jednej dłoni trzyma ﬁolkę z ﬂuorescencyjnym, zielonym pierwiastkiem, a w drugiej tabliczkę z symbolem „Ra”, nawiązującym do odkrytego przez nią radu Premiera zestawu wywołała przy okazji dyskusję wśród internautów Początkowo LEGO podpisało postać jako „Marie Curie”,

pomijając pierwszą część jej nazwiska Po zwróceniu uwagi przez licznych użytkowników z Polski ﬁrma uzupełniła opis, dodając adnotację „z domu Skłodowska” Autorem liczącego 879 elementów zestawu jest 25-letni Daniel Bradley. Model zatytułowany „Ewolucja przedmiotów ścisłych” nawiązuje do przełomowych momentów w historii odkryć naukowych Oprócz odkrytych przez Marię Skłodowską-Curie pierwiastków można w nim znaleźć m in sondę kosmiczną Voyager 1, model atomu węgla, łańcuch DNA, komputer z lat 60., model samochodu z początku ubiegłego wieku, ogród botaniczny George'a Washingtona Carvera oraz jabłoń, która zainspirowała Isaaca Newtona Zestaw jest dostępny w sprzedaży w oﬁcjalnym sklepie LEGO  WEm

Finał X olimpiady Historii Polski dla Polonii i Polaków za granicą

Młoda Polonia zna historię Polski

WS e n a c i e R P p o d s u m o w a n o jubileuszową, dziesiątą edycję Olimpiady Historii Polski dla Polonii i Polaków za gran i c ą W t e g o r o c z n y c h e l i m i n a c j a c h uczestniczyło ponad 4 2 tys młodych ludzi z 24 państw Do finału zakwalifikowały się 23 osoby z siedmiu krajów Finałowy etap olimpiady odbywał się w Polsce od 4 do 7 lipca Uczestniczyli w nim młodzi Polacy z Litwy, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Ukrainy, Słowacji i Stanów Zjednoczonych Uroczyste ogłoszenie wyników oraz wręczenie nagród finalistom i laureatom odbyło się 7 lipca w Kancelarii Senatu RP Wyróżniono również nauczycieli przygotowujących uczniów do konkursu Finalistów, ich opiekunów i nauczycieli, członków komisji egzaminacyjnej oraz przedstawicieli organizatorów przyj ę ł a m a r s z a ł e k S e n a t u M a ł g o r z a t a K idawa-Błońska Podkreśliła, że jednym z ważnych zadań Senatu jest utrzymywanie więzi z Polonią i wspieranie młodych ludzi mieszkających poza granicami kraju. – Dziś spotykamy się z najlepszymi z najlepszych Mam nadzieję, że będzie to t e ż o k a z j a d o l e p s z e g o p o z n a n i a s i ę w gronie polonijnych olimpijczyków z całego

świata – powiedziała marszałek Jak przypomniała Lilia Luboniewicz, prezes Fundacji Wolność i Demokracja, która od de-

kady organizuje olimpiadę, sukces uczestników jest efektem nie tylko ich własnej pracy, ale również wsparcia nauczycieli,

rodziców i opiekunów. O dużym zainteresowaniu historią Polski wśród młodej Polonii mówił także prof Robert Litwiński, prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego – Chętnych do poznawania polskiej historii jest wielu, a na tej olimpiadzie poznaliśmy ludzi z pasją – podkreślił Litwiński.

Finał nie ograniczał się do egzaminów Organizatorzy przygotowali dla uczestników program edukacyjny, który pozwolił im lepiej poznać historię Polski oraz najważniejsze instytucje państwowe Młodzież zwiedziła Belweder i Pałac Prezydenc k i , a t a k ż e s p o t k a ł a s i ę z A g n i e s z k ą Jędrzak, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP

Olimpiada Historii Polski dla Polonii i Polaków za granicą jest organizowana od 2016 roku przez Fundację Wolność i Demokracja we współpracy z Polskim Towarzystwem Historycznym. Jej celem jest r

w ś r ó d młodzieży polskiego pochodzenia mieszkającej poza Polską oraz wzmacnianie jej więzi z polską kulturą, dziedzictwem i językiem

W ciągu dziesięciu lat w olimpiadzie oraz towarzyszącym jej Konkursie Historii Polski dla Juniorów uczestniczyło kilka tysięcy uczniów z kilkudziesięciu państw, m in ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, W

j i , Ukrainy, Litwy, Szwajcarii, Chin, Egiptu i Algierii Najlepsi uczestnicy mogą otrzym

e wyższe

Tegoroczna edycja została doﬁnansowana przez Senat RP w ramach sprawowania opieki nad Polonią i Polakami za granicą w 2026 roku

Senat RP

Wśród elitarnego grona 23 ﬁnalistów z całego świata znalazł się uczeń Szkoły Polskiej przy Konsulacie Generalnym rP w Nowym Jorku daniel Lewandowski

Finalistów i towarzyszących im opiekunów powitała marszałek Senatu małgorzata Kidawa-Błońska

W Warszawie odbył się ii Zjazd Konsulów Honorowych rP

Powrót po 18 latach

Blisko 150 konsulów honorowych wzięło udział w II Zjeździe Konsulów Honorowych RP, który odbył się w Warszawie w dniach 35 lipca br Wydarzenie, które trwało trzy dni, zostało zorganizowane przez polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Powrót po latach Wydarzenie wróciło do kalendarza MSZ po 18 latach. I Zjazd Konsulów Honorowych odbył się 18 lat temu z inicjatywy ministra Radosława Sikorskiego Przed tegorocznym Zjazdem szef polskiej dyplomacji podkreślał istotną rolę, jaką odgrywają konsulowie honorowi we współczesnej dyplomacji

– Konsulowie honorowi reprezentujący Polskę na świecie stanowią istotny element polskiej służby konsularnej Wspierają naszych konsulów oraz są budownic z y m i m o s t ó w p o m i ę d z y P o l s k ą a państwami w których mieszkają– mówił wicepremier Sikorski

Program zjazdu obejmował m.in. sesje plenarne i panele dyskusyjne dotyczące w s p ó ł p r a c y g o s p o d a r c z e j , d y p l o m a c j i publicznej, polityki polonijnej oraz promocji Polski za granicą Odbyło się także spotkanie poświęcone aktualnym wyzwaniom w upamiętnianiu polskich oﬁar niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych w Niemczech i Austrii W programie w ydarzenia były także spotkania związane z kulturą i historią

Polski Konsulowie honorowi towarzyszyli wiceministrowi Władysławowi Teoﬁlowi Bartoszewskiemu w uroczystym złożeniu

k w i a t ó w p r z e d G r o b e m N i e z n a n e g o Żołnierza i wzięli udział w recitalu fortepianowym na Zamku Królewskim

20 milionów

P a n e l p o ś w i ę c o n y p o l i t y c e p o l o n i j n e j otworzyła marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska – Witam wszystkich państwa bardzo serdecznie i z wielką radością patrzę na to, co robicie Cieszę się, że spotykamy się w Polsce – kraju, który przez ostatnie 35 lat dokonał wielkiego skoku – powiedziała. Kidawa-Błońska zaznaczyła, że Polska stała się państwem nowoczesnym, otwartym, którego obywatele bogacą się, tworzą nowe ﬁrmy – Staliśmy się państwem, które pokazuje, że jeżeli obywatele wierzą w zmiany, to są one możliwe Kiedyś goniliśmy Europę – w wielu obszarach dogoniliśmy, a w wielu jesteśmy nawet liderami zmian – oceniała marszałek Senatu – Wiele osób powraca z emigracji do Polski – w tej chwili więcej osób tu wraca, niż stąd wyjeżdża – akcentowała KidawaBłońska – Polska stała się dobrym i bezpiecznym miejscem do życia. To wszystko stwarza doskonałe warunki do tego, żeby

P o l s k ę p r o m o w a ć i m ó w i ć o P o l s c e n a świecie – zwróciła się do konsulów honorowych RP.

Marszałek stwierdziła, że dla Senatu naturalnym partnerem jest Polonia – Do

polskiego pochodzenia przyznaje się poza

P o l s k ą 2 0 m i l i o n ó w o s ó b n a ś w i e c i e .

Także część z Państwa jest silnie związana z polską diasporą i może się poszczycić polskimi korzeniami Tak jak Polonia to dla nas naturalni ambasadorzy naszego kraju, tak też Państwo, wykonując swoją pracę, jesteście tymi, którzy pokazują Polskę i przekonują, jakim jesteśmy wspaniałym i wyjątkowym krajem – powiedziała marszałek Senatu

W programie w ydarzenia były także spotkania związane z kulturą i historią Polski Konsulowie honorowi towarzyszyli wiceministrowi Władysławowi Teoﬁlowi Bartoszewskiemu w uroczystym złożeniu k w i a t ó w p r z e d G r o b e m N i e z n a n e g o Żołnierza i wzięli udział w recitalu fortepianowym na Zamku Królewskim

Zaszczytna funkcja

Konsul honorowy reprezentuje dane państwo i jego obywateli w swoim regionie, promując współpracę gospodarczą, naukową i kulturalną Pomimo wykonywania jedynie wybranych zadań konsularnych (głównie reprezentacyjnych i informacyjn y c h ) k o n s u l a t y h o n o r o w e s t a n o w i ą ważne wsparcie dla służby zagranicznej i zw i ęks zają s ku tec znoś ć jej dzi ał ań. Jak podaje MSZ, obecnie działa 218 konsulów honorowych RP, którzy swoje funkcje wykonują na sześciu kontynentach, w ponad stu państwach Konsul honorowy pełni swoją funkcję społecznie, bez pobierania wynagrodzenia

W Stanach Zjednoczonych funkcjonuje kilkanaście konsulatów honorowych m.in. w St Louis, ME, Filadelﬁi, PA, Miami na Florydzie, Detroit, MI, Denver, CO czy W

A n c h o r a g e n a A l a s c e N a w a r s z a w s k i m zjeździe nie brakło gości z USA Obecny był m in Richard Walawender, konsul hon o r o w y R P w D e t r o i t , o d l a t z a a ngażowany w życie Polonii oraz w rozwój relacji polsko amerykańskich

Wkrótce Polonia Camp P o d c z a s

ń s

p o d k r e ś l i ł a r ó w n i e ż , ż e d l a S e n a t u współpraca z diasporą ma ogromne znac z e n i e . – W i d z ą c z m i a n y , k t ó r e z ac h o d z ą w ś r o

Małgorzata Kidawa-Błońska poinformowała, że za kilka tygodni w Warszawie odbędzie się Polonia Camp – impreza or-

edycja wydarzenia odbyła się z udziałem blisko tysiąca uczestników z kilkudziesięciu krajów – W tym roku mamy większe ambicje i chcemy, żeby ta impreza pod koniec lipca zgromadziła 1,500 osób – zaznaczyła marszałek Senatu  TOMAsz ryzNer

W zjeździe zorganizowanym przez mSZ wzięli udział polscy konsulowie honorowi z całego świata

RAPORT SPECJALNY

raport polskich mediów: Polacy coraz rzadziej marzą o emigracji do uSa

Ameryka traci blask

Wygląda na to, że Stany Zjednoczone nie są już dla Polak ó w w y m a r z o n y m k i e r u nk i e m e m i g r a c j i . Z s o n d a ż u

C B O S p r z e p r o w a d z o n e g o n a z l e c e n i e „Dziennika Gazety Prawnej” z okazji 250 r o c z n i c y p o w s t a n i a U S A w y n i k a , ż e n a przeprowadzkę za ocean zdecydowałoby się obecnie jedynie 11 7 proc badanych

Europa przed uSa Znacznie większą popularnością cieszą się państwa Europy zachodniej, które jako potencjalne miejsce zamieszkania wskazało 42 3 proc respondentów Kolejne 18 6 proc wybrałoby inne kraje świata, a 6 3 proc postawiłoby na państwa Dalekiego W s c h o d u , t a k i e j a k J a p o n i a c z y K o r e a Południowa

„ D z i e n n i k G a z e t a P r a w n a ” z w r a c a uwagę, że Stany Zjednoczone, przez dekady postrzegane jako symbol „amerykańskiego snu”, wyraźnie straciły na atrakcyjności jako kierunek emigracji

Koniec amerykańskiego snu

Przez lata wyjazd do USA był dla wielu Polaków symbolem życiowego awansu, szansą na wyższe zarobki i lepsze życie Dziś ten obraz wyraźnie się zmienia Według portalu gazeta pl, z analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego opartych na danych GUS, wynika, że Stany Zjednoczone coraz częściej stają się miejscem, z k t ó r e g o P o l a c y w r a c a j ą d o k r a j u

Przełom nastąpił po kryzysie ﬁnansowym z l a t 2 0 0 7 - 2 0 0 9 W 2 0 1 6 r o k u p o r a z pierwszy odnotowano dodatnie saldo migracji na pobyt stały między Polską a USA, co oznaczało, że więcej osób przyjechało ze Stanów do Polski, niż wyjechało z Polski za ocean

To znacząca zmiana w porównaniu z końcówką PRL W latach 1986-1987 saldo migracji do USA wynosiło około minus 2 9 tys. osób rocznie, a Ameryka była jednym z najważniejszych kierunków wyjazdu „po lepsze życie”

Polska dogania Zachód

Eksperci wskazują, że jedną z przyczyn spadku zainteresowania emigracją do USA

miczny między Polską a Stanami Zjednoczonymi

Według danych PIE, na które powołuje się portal gazeta pl, relacja przeciętnego wynagrodzenia w Polsce do wynagrodzenia w USA wzrosła z 37 6 proc w 1995 roku do 53.3 proc. w 2024 roku. Jeszcze wyraźniej widać to w przypadku dochodu gospodarstw domowych, gdzie wskaźnik Polska-USA zwiększył się z 28 5 proc do 55 proc

Znaczenie mają również koszty życia

W Polsce edukacja i opieka zdrowotna są znacznie mniej obciążające ﬁnansowo niż w Stanach Zjednoczonych, co sprawia, że przewaga amerykańskich zarobków nie przekłada się już na tak dużą różnicę w

Choć „american dream” nadal kusi, to z najnowszego sondażu wynika, że coraz mniej Polaków zdecydowałoby się na kupno biletu w jedną stroną i wyjazd do uSa na stałe

poziomie życia jak przed laty. Ważną role odgrywają też bezpieczeństwo i szeroko rozumiana jakość życia, również oceniane wyżej w Polsce niż w USA

Wyjazdy i powroty

Dane za 2025 rok pokazują też, że emigracja z Polski nie ma już charakteru masowego odpływu w jedną stronę Tradyc y j n y m i k i e r u n k a m i p o z o s t a j ą p r z e d e wszystkim kraje europejskie, w tym Niemcy, Wielka Brytania czy Holandia Trend ten potwierdza, że dla emigrantów z Polski obecnie to Europa, a nie Stany Zjednoczone, pozostaje najatrakcyjniejszym miejscem do życia i pracy Trzeba jednak pamiętać, że w tych danych odzwierciedlenie znajdują jedynie zarejestrowane wyjazdy stałe, czyli przypadki wymeldowania z pobytu stałego w Polsce w związku z wyjazdem za granicę Dane nie obejmują wszystkich osób wyjeżdżających czasowo do pracy, na studia czy bez formalnego wymeldowania

Co ciekawe, migracja obecnie nie jest już tak jednostronna jak we wczesnych latach dwutysięcznych, tuż po wejściu Polski do Unii Europejskiej Z danych wynika, że w Niemczech i Holandii odnotowano w 2025 roku więcej powrotów lub wyjazdów Polaków niż nowych przyjazdów uSa? Tak, ale na chwilę Polacy nie postrzegają Stanów Zjednoczonych jako idealnego miejsca do życia, ale

wielu z nich mimo wszystko chętnie odwiedziłoby mityczną Amerykę jako turyści

W badaniu Rankomat pl z 2023 roku zapytano Polaków, gdzie chcieliby spędzić wymarzone wakacje, gdyby nie musieli przejmować się kosztami I to właśn i e U S A z a j ę ł y p i e r w s z e m i e j s c e z wynikiem 13 proc Kolejne były Malediwy i H i s z p a n i a – p o 7 p r o c P u b l i k a c j a wiązała atrakcyjność Stanów ze znajomością amerykańskiej kultury z ﬁlmów, telewizji i muzyki Jak wynika z danych amerykańskiego

N a t i o n a l T r a v e l a n d T o u r i s m O ffi c e w 2 0 2 5 r o k u d o S t a n ó w Z j e d n o c z o n y c h przyjechało (na co najmniej jedną noc) p o n a d 3 8 3 t y s m i e s z k a ń c ó w P o l s k i W przeciwnym kierunku ruch był znacznie w i ę k s z y – P o l s k a , j a k p o d a j e s t r o n a gov pl, odnotowała blisko 713 tys przyjazdów turystycznych mieszkańców USA, o ponad 11 proc więcej niż rok wcześniej – ale statystyki te obejmują również Polonię amerykańską odwiedzającą rodzinę i znajomych w Polsce Zestawienie tych badań daje interes u j ą c y o b r a z : P o l a c y n a d a l g e n e r a l n i e dobrze postrzegają USA, kojarząc je z pieniędzmi, możliwościami i kulturą znaną z ﬁlmów Stany są krajem, który wielu Polaków chciałoby odwiedzić, ale tylko co dziesiąta osoba rozważałaby zostanie w USA na stałe

OPr. WeM

Stany Zjednoczone pozostają jednak jednym z najbardziej rozpoznawalnych i atrakcyjnych kierunków turystycznych dla Polaków

 Archiwum WEM

KoszKadra

Polski wygrała z Holandią, ale teraz poprzeczka pójdzie w górę

Komplet zwycięstw

Zmarł Karol Stopa, który przez trzy dekady komentował tenis

i a ł o -

Czerwoni okazali się niepokonani w I fazie walki o awansu do turnieju, który odbędzie się w Katarze Oba zespoły przystępowały do gry, mając już pewność awansu do kolejnej

f a z y S t a w k ą m e c z u n i e b y ł a j e d n a k tzw czapka śliwek, ponieważ wyniki z I rundy będą się liczyć również w następnej

Spotkanie w Tauron Arena Kraków oglądało ponad 8 tysięcy kibiców, którzy obejrzeli zacięty, wyrównany mecz

Goście chcieli się zrewanżować za porażkę 83:85 z własnego boiska Finisz

Koszykarska reprezentacja jest na dobrej drodze do awansu do mistrzostw świata  pzkosz pl

należał jednak do Polaków, którzy na k o n i e c w y g r a l i 9 2 : 8 4 ( 1 8 : 1 6 , 2 8 : 2 8 , 27:21, 19:19) Najwięcej punktów dla gospodarzy zdobyli: Łączyński 18, Sokołowski 13, Olejniczak 12, Ponitka 11. W dniu meczu PZKosz przedłużył k o n t r a k t z t r e n e r e m I g o r e m M i l i c iciem Po spotkaniu z „Pomarańczow y m i ” C h o r w a t m i a ł w i e l e d o b r y c h s ł ó w d l a s w y c h p o d o p i e c z n y c h –Czapki z głów dla zawodników Niektórzy dopiero co skończyli sezon, inni już mieli przerwę Wszyscy byli jednak mentalnie gotowi na to, by robić wielkie rzeczy Graliśmy, jakby to już była druga runda Jesteśmy jedną z dwóch drużyn z bilansem 6-0 Będziemy gotowi na kolejne mecze Wiemy na co nas stać – komentował po meczu coach Polaków

W I I f a z i e e l i m i n a c j i K o s z K a d r a zmierzy się z Niemcami, Chorwacją i Izraelem Biało-Czerwoni rozpoczną rywalizację, która potrwa od sierpnia do marca, z 12 punktami na koncie Na mistrzostwa awansują po trzy zespoły z każdej z grup Mistrzostwa odbędą się w dniach 27 sierpnia – 12 września 2027 roku

 OPr TOM

Odszedł znany dziennikarz

Karol Stopa kochał tenis i umiał o nim opowiadać

Czy iga Świątek zdąży awansować do turnieju WTa Finals?

Indian Wells się oddala

iga Świątek jest daleko od awansu do turnieju WTa Finals, w którym w listopadzie zagra 8 najlepszych tenisistek sezonu 2026 obecnie Polka zajmuje dopiero 12. lokatę w rankingu „Live WTa race”.

Niepowodzenie w Wimbledonie było kosztowne, bo w Londynie Polka broniła 2,000 punktów za triumf sprzed roku Świątek przegrała już w III rundzie, symbolicznie wzbogaciła swój dorobek (aktualnie 4,539 na koncie) i wypadła poza pierwszą 5 w rankingu WTA. W zestawieniu w rankingu „Live WTA Race”, wyłaniającym skład turnieju WTA Finals, Raszynianka zgromadziła 1,954 punkty, co sytuuje ją na 12 pozycji daleko za plecami najgroźniejszych konkurentek Do zajmującej ostatnią premiowaną awansem pozycję

Ukrainki Marty Kostiuk Świątek traci aż 1,321 pkt

Taka sytuacja stanowi realną groźbę, że w listopadzie Polki może braknąć w prestiżowych zawodach Byłby to pierwszy raz od sześciu lat – tenisistka znad Wisły występowała w turnieju mistrzyń nieprzerwanie w latach 2021-2025 Najlepiej poszło jej w 2023 roku, gdy w meksykańskim Cancun okazała się najlepsza, wygrywając w ﬁnale 6:1, 6:0 z Jessicą Pegulą

Na czele zestawienia „Live WTA Race” znajduje się obecnie Rosjanka Mirra Andriejewa (4,999 pkt.), która wyprzedza Białorusinkę Arynę Sabalenkę (4,945 pkt ) i Jelenę Rybakinę (Kazachstan, 4,627 pkt ) Turniej WTA Finlas odbędzie się w amerykańskim Indian Wells w dniach od 8 do 15 listopada

 oPr. Tom

Należał do najbardziej rozpoznawalnych dziennikarzy i komentatorów tenisowych. Jego charakterystyczny głos znał każdy kibic tego sportu w Polsce. W wieku 78 lat odszedł na zawsze Karol Stopa.

„Nie będzie już więcej duetu, już nikt nie napisze, że stary, i nie wie nic o tenisie, że opowiada swoje dykteryjki, odszedł nad ranem z tego świata mój największy PRZYJACIEL, już nigdy nie usłyszymy jego słynnej chrypki Karol Stopa, już nigdy nie zapowie meczu! Żegnaj Karolku!” – napisał w serwisie X Lech Sidor, który przez ponad dwie dekady komentował mecze z Karolem Stopą w stacji Eurosport.

– Mogliśmy się różnić w wielu kwestiach, ale był to wspaniały człowiek i polski głos tenisa Dziękuję za wiele wspólnych meczów i bezcennych wskazówek z budki komentatorskiej – mówił Piotr Sierzputowski, trener tenisa, były coach Igi Świątek Karol Stopa urodził się 12 marca 1948 r. w Warszawie W młodości czynnie uprawiał tenis Był zawodnikiem klubu SKS Warszawianka, następnie organizował tenisowe Grand Prix Warszawy Amatorów Zwyciężył pierwszą edycję tego cyklu (w 1977 r ) Ukończył prawo oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 19711989 był dziennikarzem „Kuriera Polskiego”, krótko pracował w „Przeglądzie Sportowym” W 1989 r został sekretarzem programowym redakcji sportowej Telewizji Polskiej W latach 1997-1998 był szefem redakcji sportowej TVN Od 1998 r komentował mecze tenisa w Eurosporcie.

Lech Sidor rozmawiał z przyjacielem jeszcze dzień przed śmiercią – Umówiliśmy się na kawę W najbliższym czasie mieliśmy wspólnie podsumować Wimbledon – informował  oPr. Tom

Polski młociarz pokazał moc na mityngu we Francji

Fajdek uczcił pamięć króla

Paweł Fajdek przeżywa kolejną, sport o w ą m ł o d o ś ć P i ę c i o k r o t n y m i s t r z świata w rzucie młotem zajął 1 miejsce podczas mityngu w Nancy, uzyskując świetny rezultat 82 09 m

P o l s k i m ł o c i a r z n a z a w o d a c h w e F r a n c j i skradł show – pobił rekord imprezy zorganizowanej ku pamięci króla Stanisława Leszczyńskiego, posłał młot na najdalszą odległość od 5 lat i przy okazji ustanowił rekord Polski Masters, czyli zawodników powyżej 35 roku życia Brązowy medalista igrzysk olimpijskich w Tokio wyprzedził Francuza Yanna Chaussinanda (81.23), a podium uzupełnił Węgier Bence Halasz, który przegrał tylko o centymetr z reprezentantem Trójkolorowych

W Lotaryngii zawodnik AZS-u Poznań jedynie potwierdził wyborną dyspozycję Tydzień

temu w Zagrzebiu też okazał się najlepszy, w dodatku w dużo mocniejszej obsadzie Rzucił wtedy 81 89 m i tym samym o blisko pół metra wyprzedził Ukraińca Mychajło Kochana, brązowego medalistę z IO w Paryżu

Konkretna zwyżka formy sprawiła, że odżyły też marzenia o sukcesie olimpijskim Fajdka. W obszernej rozmowie z WP SportoweFakty wymienioną kwestię skomentował Szymon Ziółkowski, trener Fajdka, niegdyś znakomity młociarz – Cały czas słyszeliśmy, że to już koniec, że Paweł nie ma szans na walkę o medale Z satysfakcją obserwuję teraz reakcję środowiska, a także innych młociarzy. Chyba nikt nie spodziewał się, że Paweł aż tak dobrze rozpocznie ten sezon – mówił między innymi Ziółkowski, mistrz olimpijski z Sydney (2000)  OPr TOM

martyna Łukasik siatkarką mistrzyń Kraju Kwitnącej Wiśni

Polka zagra w japonii

Po Włochach i Turcji martyna Łukasik wystąpi w kolejne zagranicznej lidze. Przyjmująca siatkarskiej reprezentacji Polski została zawodniczką mistrzyń Japonii

Martyna Łukasik (26 lat, 190 cm) w sezonie 2026/2027 będzie reprezentować barwy Hisamitsu Springs Polska zawodniczka nie kryje radości z czekającego ją wyzwania – Bardzo się cieszę, że mogę być częścią tego zespołu Bardzo dziękuję za zaufanie, którym mnie obdarzyliście. Nie mogę się doczekać, aby spotkać Was wszystkich osobiście i wspólnie dokonać czegoś niesamowitego w nadchodzącym sezonie Wszystkiego najlepszego i do zobaczenia wkrótce –stwierdziła przyjmująca cytowana przez klubową stronę internetową Dla Martyny będzie to trzeci zagraniczny kierunek w karierze 26latka po latach spędzonych w Chemiku Police, z którym zdobyła cztery

tytułu mistrza Polski, w sezonie 2024/25 przeniosła się do włoskiego Prosecco Doc A Carraro Imoco Conegliano Poprzednie rozgrywki spędziła z kolei w Galatasarayu HDI Stambuł Tam trener rzadko stawiał na Polkę, a gdy tej przytraﬁła się kontuzja, doszło do rozwiązania umowy za porozumieniem stron

Łukasik będzie trzecią Polką, która w kolejnym sezonie wystąpi w lidze japońskiej Olivia Różański nadal będzie reprezentować barwy w Gunma Green Wings, a Weronika Szlagowska postawiła na Toray Arrows.

Obecnie Łukasik skupia się na występach w Lidze Narodów w barwach reprezentacji Biało-Czerwone po dwóch tygodniach fazy zasadniczej plasują się na 4 miejscu w tabeli

Przed nimi jeszcze 4 mecze, które zadecydują, czy ekipa Stefano Lavariniego zagra w turnieju ﬁnałowym w Makao

 oPr. Tom

Paweł Fajdek 4 czerwca skończył 37 lat, ale wciąż daleko rzuca młotem

 Paweł Fajdek/facebook

martyna Łukasik postanowiła posmakować gry w dalekiej Japonii

Volleyball World

Nowa książka

o Polkach

w Amer yce

Historie Polek, które odniosły sukces w Stanach Zjednoczonych, doczekały się nowej publikacji Nakładem Wydawnictwa Luna ukazała się książka „Polki w Ameryce Historie kobiet, które wyruszyły za ocean i podbiły świat” autorstwa Magdaleny Żelazowskiej. Pisarka przedstawia w niej losy niezwykłych Polek, które zrobiły karierę w Stanach Zjednoczonych – od Heleny Modrzejewskiej i Poli Negri po Ruth Handler, córkę polskich emigrantów i twórczynię lalki Barbie Jak zapewnia wydawca, publikacja pokazuje kobiecą odwagę, determinację i gotowość do przełamywania barier, dzięki którym bohaterki na stałe wpisały się w historię amerykańskiej kultury, biznesu i sztuki •

 Instagram/antoni

Kanadyjczyk zachwycony

Polską

Polsko-kanadyjski szef kuchni Antoni Porowski zachwycił się warszawską restauracją Gwiazdor programów „Queer Eye” i „No Taste Like Home” przyznał, że jednym z najbardziej niezapomnianych kulinarnych doświadczeń w jego życiu była niedawna wizyta w stołecznej restauracji Stary Dom Największe wrażenie zrobił na nim tradycyjny tatar wołowy, przygotowywany przy stoliku. Porowski nazwał danie „jedną z najbardziej niesamowitych rzeczy na świecie”, podkreślając, że sposób siekania mięsa oraz autentyczna atmosfera lokalu sprawiają, iż restauracja wyróżnia się na tle innych •

Kryty stok narciarski

W Polsce ma powstać najdłuższy zadaszony stok narciarski na świecie, który jednocześnie pomieści nawet 2 tysiące osób Inwestycja planowana jest w okolicach Wadowic i zakłada budowę całorocznego kompleksu z trasą o długości około kilometra. Projekt przewiduje również powstanie stref szkoleniowych, infrastruktury sportowej oraz

przestrzeni rekreacyjnej, dzięki czemu z obiektu będą mogli korzystać zarówno początkujący, jak i doświadczeni narciarze Jeśli inwestycja zostanie zrealizowana zgodnie z planem, Polska dołączy do grona krajów dysponujących jednymi z najbardziej nowoczesnych całorocznych ośrodków narciarskich w Europie •

LOT i zorza polarna

Polskie Linie Lotnicze LOT uruchamiają nowe połączenie do jednego z najlepszych miejsc na świecie do obserwacji zorzy polarnej Od 1 grudnia pasażerowie będą mogli polecieć bezpośrednio z Warszawy do Tromsø w północnej Norwegii, nazy-

wanego „bramą do Arktyki” Miasto położone za kołem podbiegunowym przyciąga turystów przede wszystkim możliwością podziwiania zorzy polarnej, nocy polarnej oraz niezwykłych arktycznych krajobrazów Sprzedaż biletów już ruszyła •

plaża w Polsce

Ustka została Plażą Roku 2026 w 13 edycji Rankingu Polskich Plaż magazynu „Travelist” Nadmorski kurort po raz pierwszy w historii plebiscytu zdobył główny tytuł, przerywając 12-letnią dominację Świnoujścia Uczestnicy internetowego głosowania docenili miejscowość przede wszystkim za połączenie szerokich, piaszczystych plaż z rozwiniętą infrastrukturą turystyczną oraz rodzinnym charakterem Na podium tegorocznego rankingu znalazły się również kolejno Świnoujście i Dźwirzyno.

Łódź w czołówce

Łódź znalazła się na pierwszym miejscu rankingu 120 najlepszych miast Europy do podróży solo według „The Independent” Brytyjski dziennik docenił wyjątkową postindustrialną architekturę, tętniącą życiem ulicę Piotrkowską, kompleks Manufaktura oraz dynamiczny rozwój miasta, które w ostatnich latach przeszło spektakularną metamorfozę Zdaniem gazety Łódź udowadnia, że nieoczywiste kierunki potraﬁą zachwycić bardziej niż najpopularniejsze europejskie stolice •

 Studio Architektoniczne LA, materiały prasowe

 Facebook/LOT Polish Airlines

 Facebook/Łódź

 Pexels

Nowe polskie seriale

 Disney

Disney+ stawia na polskie produkcje Platforma ogłosiła powstanie dwóch nowych seriali oryginalnych – komediodramatu „Wszystko pod kontrolą”, opowiadającego o młodej kobiecie próbującej odmienić swoje życie, oraz thrillera „Gra”, którego bohaterowie będą walczyć o przetrwanie po tajemniczych wydarzeniach w lesie Jednocześnie potwierdzono realizację drugiego sezonu serialu „Breslau” – jednego z najgłośniejszych polskich tytułów platformy W kontynuacji powróci komisarz Franz Podolsky, grany przez Tomasza Schuchardta (na zdj.), który ponownie zostanie uwikłany w skomplikowane śledztwo kryminalne

Kolejne pokolenie

Golców na scenie

Dzieci liderów Golec uOrkiestry rozpoczynają wspólny projekt muzyczny 22-letnia Maja Golec, która od kilku lat rozwija własną karierę wokalną, połączyła siły z kuzynem Bartłomiejem i jego zespołem Backstage Brassband Młodzi artyści nagrali już razem utwór „chcę tu być”, którym zapowiadają autorski repertuar łączący nowoczesne brzmienia z muzycznymi inspiracjami wyniesionymi z rodzinnego domu To pierwszy tak szeroko zakrojony projekt, w którym kolejne pokolenie tej muzycznej rodziny wspólnie wychodzi z cienia znanych rodziców i rozpoczyna własną artystyczną drogę

Śląsk sercem polskiej muzyki

Śląsk stał się sceną jednego z najbardziej niezwykłych wydarzeń muzycznych roku W Arenie Katowice odbył się ﬁnałowy koncert projektu „Pieśni Współczesne –Antologia”, w którym Miuosh oraz Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” połączyli siły z ponad 130 muzykami reprezentującymi różne gatunki muzyczne Na jednej scenie

wystąpili m in Kayah, Jakub Józef Orliński, Krzysztof Zalewski, Kwiat Jabłoni, Ralph Kaminski, Natalia Szroeder, Igor Herbut i Paweł Domagała Dla fanów była to jedyna okazja, by usłyszeć na żywo utwory, które w wyjątkowy sposób łączą hip-hop, muzykę alternatywną i tradycję ludową w nowoczesnych aranżacjach •

 Facebook/Malta Festival

Wyjątkowy spektakl

Magdalena Cielecka po raz pierwszy w karierze zagrała w 24-godzinnym spektaklu Podczas tegorocznego Malta Festival w Poznaniu aktorka wystąpiła w polskiej odsłonie głośnego projektu „The Second Woman ” autorstwa Anny Breckon i Nat Randall, który miał swoją premierę w Polsce Przez całą dobę Cielecka odgrywała tę samą scenę aż 100 razy, a za każdym podejściem jej partnerem był inny mężczyzna, wyłoniony w otwartym castingu Spotkania par trwały około 10 minut i przebiegały bez wcześniejszych prób, dzięki czemu spektakl za każdym razem nabierał nowego charakteru „The Second Woman”, prezentowany wcześniej m in w Londynie, Nowym Jorku i Wiedniu, uchodzi za jeden z najbardziej niezwykłych eksperymentów współczesnego teatru.

Holland nakręci biografię Marleny Dietrich

Agnieszka Holland nakręci ﬁlm o Marlenie Dietrich Jak informuje branżowy portal „Variety”, polska reżyserka stanie za kamerą międzynarodowej produkcji „Berlinweh – Yearning for a Home”, która opowie o życiu jednej z największych gwiazd światowego kina przez pryzmat czterech szczególnych dni z różnych etapów jej życia Każdy z tych momentów ma ukazać aktorkę i jawną przeciwniczkę nazizmu na tle burzliwych przemian politycznych i kulturowych XX wieku. Data premiery nie jest jeszcze znana.

Pięcioro Polaków dołączyło do grona osób decydujących o przyznaniu Oscarów. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej zaprosiła do członkostwa dokumentalistę Pawła Łozińskiego, kompozytorkę Hanię Rani, animatora Andrzeja Radkę, kostiumografkę Katarzynę Lewińską oraz producenta Maćka Szczerbowskiego To wyróżnienie jest uznawane za jedno z największych w świecie ﬁlmu – otrzymują je wyłącznie twórcy z wybitnymi osiągnięciami artystycznymi •

 Facebook/Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” im Stanisława Hadyny

„Obudzone sny”

Ktoś mógłby wtedy powiedzieć: to chyba sen POJECHAĆ DO AMERYKI! – to brzmiało jeszcze niebywale. Lecz naokoło działo się wtedy wiele rzeczy, do niedawna jeszcze niebywałych i ponoć niemożliwych Nawet najbardziej zahukaną lub skorodowaną od przezornego nieużywania wyobraźnię –mogło ruszyć

Był rok 1990 Otwarto drzwi Wiał wiatr historii – jak to mówią. Zawiało nas wszystkich od tego przeciągu Wszyscy byli zawiani Wielka Amnestia dla Marzeń i Śmiałości Namnożyło się Pragnień, Pomysłów, Odwagibez-Pamięci – że aż! W Polsce od z górą roku każdy, kto tylko chciał, mógł wreszcie mieć swój paszport u siebie w domu I mówiono o Polsce, że „jesteśmy w końcu w swoim własnym domu” Przedziwny był to dom Dom, który wobec swoich mieszkańców otwiera w końcu wewnętrzne zamki i można wyjść na zewnątrz. Areszt domowy podczas święta wielkiego odpustu kar niezawinionych A za bramą – świat, dotąd najpiękniejszy, bo nieosiągalny, idealny. Tam, dokąd wybiegałeś może czasem w marzeniach, tam teraz –mogłeś spróbować pójść naprawdę Zrobiliśmy to bez zastanowienia, bo byliśmy przecież młodzi – i poniosło nas.

Wyjeżdżaliśmy dobrze po zmierzchu Dwóch studentów ﬁlozoﬁi na urlopie Wśród nocnej ciszy i jakby chyłkiem wymykaliśmy z miasta naszej młodości Plecy uginały się pod ciężarem plecaków. Ale chyba jeszcze bardziej ciążyło to milczenie

Na peron wtoczył się pociąg I ruszyła machina losu

Zaparłem się w chwili, jakby tylko ona trwała odwiecznie i bez końca Koła pociągu turkotały w ciemnej nocy „Czas jest miarą ruchu względem tego co przedtem i potem” – zachichotała mi prosto w duszę deﬁnicja Filozofa Niby nic się nie działo a jednak: czas niepostrzeżenie przemykał przez pozornie nieruchomą, gęstą ciemność nocy –„Wrócę przecież – powtarzałem w sobie i do siebie – Na pewno wrócę”

„Ameryka” – to słowo zachwiało się we mnie i upadło w pustkę I jakby uszło z niego całe dotychczasowe, bardziej wymyślone niż realne życie, kropla po kropli, z każdą chwilą coraz mniej było w nim tego znaczenia, jakie dotychczas w nim widziałem, a nowe, uaktualnione, miało się tam dopiero pojawić Lecz jeszcze nie teraz. Słowo jakby opustoszało i było tylko pustym dźwiękiem – w oczekiwaniu na sens

To nie był zwykły pociąg To był pociąg ostatni Był 2 października 1990: według poczynionych wcześniej i znanych już po-

wszechnie planów, Niemieckiej Republice Demokratycznej zostało wtedy zaledwie kilkanaście godzin życia, a uroczystości pośmiertne miały być świętem radosnym i ustalono je na godzinę dwunastą w nocy Od następnego dnia Niemcy miały znowu, po latach zimnej wojny a potem oziębłego pokoju, stać się na powrót jednością: ein Volk, ein Land Oto nadchodził dla nich dzień, który tak długo był niemożliwy To, co wyglądało jak sen – działo się naprawdę. Jedni cieszyli się, inni – mniej A my w tym ich śnie znaleźliśmy się jakby przez zupełny przypadek tylko – bo po drodze jedynie I trochę jak pasażerowie na gapę.

Aż wreszcie, gdy najpierw Berlin a potem Londyn już minął w nas, wylądowaliśmy Zanim jednak deﬁnitywnie wkroczyliśmy do Ameryki, musieliśmy jeszcze odpowiedzieć na kilka pytań urzędników z Immigration Ofﬁce „To zwykła formalność, nie macie się czego bać” – zapewniali nas w liście ci dwaj, którzy mieli to już za sobą – „Jak spytają w jakim celu – turystycznie Co macie w plecakach – tylko rzeczy osobiste i drobne upominki (warte nie więcej niż 10 $), dla znajomych. A gdzie zamierzacie się zatrzymać w Nowym Jorku – tu przesyłamy wam adres, który macie wtedy podać O nic więcej pytać nie powinni” Faktycznie, mieli rację: zwykła formalność, bez wyrazu i dramaturgii Kiedy egzotycznie czarna (na nasze oko –wtedy) i jeszcze bardziej egzotycznie tutejsza urzędniczka zapytała świeżo przybyłych na Marsa, gdzie dokładnie zamierzają się tu zatrzymać – znaliśmy odzew

I przeszliśmy przez drzwi

Na progu Ameryki powitali nas i przejęli znajomi znajomych Pod ich przewodnictwem ruszyliśmy na spotkanie konkretu – z pustym słowem „Ameryka” w głowie, gotowi na wypełnienie Autobus, Coca Cola, autostrada, miasto, potem tunel Wysiadka Kolorowi ludzie i kolorowe sklepy, potem znowu tunel

– Macie, to są tokeny No, żetony Na sabłej No, metro

Po kamiennych schodach w dół, krok za krokiem. Potem tokena do dziurki, automatyczny cerber łyka przysmak i popuszcza zacisk swoich metalowych łap: „Wchodzący tutaj ” Usłyszałem na plecach ciche kłapnięcie: token zjedzony, cerber znowu głodny i sztywny Za mną ktoś wrzuca mu kolejny magiczny krążek i machina znowu mięknie I tak przechodzimy, jeden za drugim. Wtem obok nas, karmiących maszynę bardzo przepisowo, przeskakuje ponad nią czereda młodzieniaszków nieuroczych w czapkach na odwrót –stali bywalcy piekieł – którzy natychmiast nikną nam z oczu w wagoniku kolejki Ma-

szyna nie protestuje. Człowiek siedzący w kuloodpornej budce i sprzedający tokeny praworządnym pasażerom też jakby nie zwrócił na to uwagi.

– To portorykosi Skipują sabłej A facet w tokeniarni nie wyjdzie przecież; tam, gdzie siedzi, jest bezpieczny, zaryglowany od środka, za kuloodporną szybą. Robi swoje i ani myśli nadstawiać dupy, bo i po co To już nie jego biznes Za to płacą policji.

– O, to nasz Wsiadamy Jedziemy kilka stacji I wysiadamy Po kamiennych schodach w górę, krok za krokiem, na powierzchnię.

– To jest Brooklyn Tu na razie mieszkacie Wasi wrócili już chyba z pracy Czekają na was na górze. Ulica zalana słońcem I obłożona śmieciami, na ogół zapakowanymi w czarne foliowe worki rzucane pod ściany budynków na wielką kupę tego, czego Nowy Jork już nie potrzebuje Tu i ówdzie walają się też śmieci w detalu Nie widać stąd ani Statuy Wolności ani drapaczy chmur. Za naszymi przewodnikami dochodzimy do sześciopiętrowej kamienicy z burej cegły: „tu na razie się zatrzymacie” Brama wejściowa do klatki schodowej cofnięta nieco pomiędzy dwoma kolumnami zwieńczonymi trójkątnym tympanonem i z drzwiami przeszklonymi, zapewne piękna – może pięćdziesiąt lat temu Na bramie sprayem nabazgrany numer: 156, podstawy kolumn ukryte pod stertą czarnych foliowych worków Znaczy, że jest tu życie, bo jest przemiana materii. Osiągamy szczyty –szóste piętro, ostatnie, na piechotę, bo nie ma tu windy, krok za krokiem, pomiędzy śniadymi i umorusanymi berbeciami paplającymi po hiszpańsku Chłopaki faktycznie już po pracy Jesteśmy w komplecie: kwartet – który jeszcze nie wie, co tu będzie grane. Witają nas od progu i prowadzą na pokoje Cały ten nowojorski apartment to pasaż sypialno-mieszkaniowy: pokoik, przechodni przedpokój, potem przechodnia kuchnia, potem następny przechodni pokój, a za nim jeszcze jeden – z wyjściem na schody przeciwpożarowe, czyli na nowojorski „balkon i drabinę w jednym”: fajerstepsy Łazienka nieprzechodnia Całość urządzona w stylu eklektyczno-zbierackim „Tu wszystko można znaleźć na ulicy, używane, ale jeszcze można poużywać: materac, radio, szafkę, telewizor” (o pieniądzach – ani słowa) Siadamy na materacu, używanym.

– Sorry, że nie mogliśmy po was wyjechać na lotnisko, ale byliśmy w robocie Harówa, ale trzy i pół stówy na tydzień jest – Jak podróż? – (Słaby znak zapytania).

– Widzieliśmy, jak jednoczyli się Niemcy – (Niepewnie)

Dopiero teraz czuję, jaki jestem zmęczony Czyżby to miało znaczyć, że w końcu jestem w domu? Zmęczenie nasila się, oczy same zamykają się nad zielonym szkłem powitalnego Heinekena A za oknem – słoneczny dzień; jak w środku sierpnia, choć przecież oni tutaj też mają teraz październik Jesień – ale już nie ta polska

– Którą macie godzinę? – pytam. – Po czwartej Spoglądam na nadgarstek – A u mnie dziesiąta – (Rano czy wieczorem?)

– O, masz jeszcze, bracie, stary czas (Oto zaczyna się dla mnie czas zupełnie nowy).

ŁEL-KOM-TU-NJU-JORK

–

Potrzebuję snu Dużo snu marcin pieczyrak

– Macie Piwo Heineken, taki jak w Holandii

– O, a tam, za oknem, widzicie? To Empire State Building – (Dość daleko, ale w zasięgu wzroku jednak – widać )

marcin pieczyrak – po studiach filozoficznych nie pracuje zarobkowo jako filozof, podobnie jak po studiach dziennikarskich jako dziennikar – też nie Jako autor pisze we własnym imieniu i na własny rachunek Ma – jak dzisiaj już chyba każdy – swój profil na fb, naturalnie Opowiadanie „Obudzone sny ” stanowi modyfikację początkowego fragmentu książki „N Y C W innym Mieście” – napisanej z pamięci po rocznym pobycie tam i życiu między Brooklynem a Manhattanem (1990/1991) Mieszkał w Gliwicach, mieszka w Rzeszowie

P R Z y K aW I e O P R aW I e



Romuald Magda

Esq

romuald@magdaesq com

Je s t e m w ł a ś c i c i e l e m d o mu n a Q u e e n s i e N i e d aw n o właściciel sąsiedniej działki zburzył stare ogrodzenie i postawił nowe. obawiam się, że linia ogrodzenia jest przesunięta o kilka stóp na moją niekorzyść. Sąsiad odmawia przesunięcia ogrodzenia i nie chce ze mną rozmawiać. Co mogę zrobić?

W czasie trwania budowy nowego ogrodzenia można wezwać policję i domagać się natychmiastowego zaprzestania budowy – do czasu rozstrzygnięcia sporu Po pierwsze należy dokładnie zapoznać się z mapką geodezyjną działki, tzw „survey”, i sprawdzić, czy doszło do przekroczenia linii własności Jeżeli budowa jest już zakończona, należy niezwłocznie przesłać pismo do właściciela sąsiedniej działki, informujące o podjęciu akcji prawnej, jeżeli nie dojdzie do porozumienia w sprawie

Jeżeli dojdzie do porozumienia, można podpisać zgodę na korzystanie przez sąsiada z części działki Dzięki temu nie dojdzie do zasiedzenia takiej części przez drugą stronę. M o

działki za określoną kwotę

Jeżeli nie osiągnie się porozumienia, pozostaje złożenie sprawy do sądu o usunięcie sąsiada z zajmowanego gruntu

Jakiekolwiek porozumienie może być dyskutowane, jednak powinno to być wcześniej ustalone z bankiem, jeżeli działka obciążona jest pożyczką.

Ponadto nawet pozornie niewielkie pomniejszenie działki może mieć negatywne skutki, jeżeli chodzi o jej wartość rynkową Wiąże się to ze zmniejszeniem możliwości rozbudowy czy nowej zabudowy na naszej nieruchomości Niewielka różnica w rozmiarach działki może dla potencjalnego dewelopera powodować zmniejszenie opłacalności budowy nowego budynku na działce. Zdarza się, że wartość działki pomniejszona jest przez to o kilkaset tysięcy dolarów

razem z bratem jesteśmy udziałowcami w spółce z o o (Limited Liability Company – LLC). Spółka jest właścic i e l e m k i l k u r o d z i n n e go b ud y n k u w Now y m Jo r k u . Chciałbym, aby w razie śmierci moje udziały w spółce przeszły na mojego syna – bez konieczności przeprowadzenia sprawy spadkowej. relacje brata z moim synem nie są najlepsze, a dokumenty LLC nie mają zapisu dotyczącego przejścia własności na wypadek śmierci wspólnika. Co mogę zrobić?

Do dokonania zapisu na wypadek śmierci w dokumencie organizacyjnym spółki potrzebna będzie zgoda Pana brata. Brat może nie zgodzić się na to, by syn miał prawo zarządu w spółce, lecz zgodzić się na zapis, że syn otrzyma udział ekonomiczny bez prawa zarządu Jeżeli brat nie zgadza się na jakiekolwiek zmiany w dokumencie spółki, należy sprawdzić, czy dokument nie zawiera zastrzeżeń co do przekazania udziałów w czasie życia wspólników

Jeżeli nie ma takich zastrzeżeń, można przenieść udział w spółce na założony przez Pana trust Trust może ustalać, że w razie śmierci majątek trustu przechodzi na syna Syn może wtedy przejąć udział w spółce, bez prawa zarządu, bez postępowania sądowego

Ta kolumna

powstała w celach edukacyjnych

i w żadnym wypadku nie może zastępować porady prawnej

Adwokat ROMUALD MAGDA, ESQ. prowadzi praktykę prawną w Nowym Jorku od 1995 r Jest absolwentem Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz New York Law School Wieloletni członek Stowarzyszenia Prawników Stanu Nowy Jork oraz Stowarzyszenia Prawników Polsko-Amerykańskich w Nowym Jorku Posiada uprawnienia do występowania przed sądami Stanu Nowy Jork Wszystkie osoby pracujące w naszej kancelarii mówią po polsku i angielsku