NEW ENGLAND_July 17

July 17, 2026 | Volume XXIV | Issue 14

BiałyOrzel24.com

MASSACHUSETTS & RHODE ISLAND EDITION

5 stanów w 7 dni.

Rowerem do Amerykańskiej Częstochowy!

 str. 13

Wołanie o prawdę. Polonia pamięta o ofiarach Wołynia

 str. 14-15

Wraca The Voice of Polonia

 str. 22

Polacy nie chcą do USA. Czy to koniec „American Dream”?

 str. 23

 Archiwum WEM

Czy krajowe minimum wzrośnie czterokrotnie?

25 dolarów na godzinę M

inęło 17 lat, odkąd federalna minimalna stawka godzinowa w USA uległa zmianie. W 2009 roku wzrosła ona z 6.55 do 7.25 dolara, czyli o około 10 procent. Od tego czasu płace minimalne są głównie regulowane osobno przez każdy stan. Jeśli jednak wejdzie w życie nowa ustawa autorstwa senatora z Connecticut Chrisa Murphy’ego, każdy pracownik w USA będzie musiał otrzymywać co najmniej 25 dolarów za godzinę. Czy politykom z Connecticut uda się wywalczyć ogólnokrajową podwyżkę?

Czytaj  str. 10-11

Właściciele małych firm, w tym restauracji, obawiają się, że gwałtowny wzrost płacy minimalnej przełoży się na wyższe koszty zatrudnienia i utrudni prowadzenie działalności

2

Reklama July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Reklama Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

3

Od redakcji

4

July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

WSTĘP

L



MARCIN BOLEC REDAKTOR NACZELNY

ato w pełni, a razem z nim dużo wydarzeń, które warto śledzić – zarówno w Polsce, jak i tutaj, na miejscu.

Już wkrótce Rzeszów ponownie stanie się na kilka dni światową stolicą Polonii.

Rozpoczyna się tam Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, jedno z najbardziej barwnych i rozpoznawalnych wydarzeń tego typu. Do miasta przyjechały zespoły z różnych stron świata, by zaprezentować polskie tańce, muzykę, stroje i regionalne tradycje. Cieszy, że wśród uczestników nie brakuje również grup ze Stanów Zjednoczonych.

Dla wielu z tych zespołów udział w festiwalu jest zwieńczeniem wielu miesięcy przygotowań, prób, szycia strojów i organizowania wyjazdu. Za każdym występem stoi sporo pracy instruktorów, tancerzy, muzyków, rodziców i osób, które pomagają w działalności zespołów. Publiczność widzi później kilkanaście minut programu, ale prowadzi do niego długi proces przygotowań.

Rzeszowski festiwal od lat pokazuje, jak różnie polski folklor jest pielęgnowany poza granicami kraju. Zespoły mają inne doświadczenia i działają w różnych warunkach, ale łączy je repertuar oparty na polskich tradycjach. Warto zwrócić uwagę także na młodych uczestników, którzy często urodzili się już poza Polską, a mimo to uczą się polskich tańców, poznają muzykę i regularnie biorą udział w próbach. To właśnie dzięki nim zespoły mogą działać dalej i rozwijać się z pokolenia na pokolenie.

Emocji dostarcza także trwający mundial. Nawet osoby, które na co dzień nie

śledzą piłki nożnej, często zaglądają do wyników, oglądają najważniejsze mecze albo dają się wciągnąć w rozmowy o niespodziankach turnieju. Szkoda oczywiście, że nie ma na nim reprezentacji Polski, ale sport na takim poziomie i tak potrafi zainteresować – choć trzeba przyznać, że rodaków nawet niebędących fanami piłki nożnej podekscytowała wiadomość o zmianie klubowych barw przez najlepszego polskiego strzelca – Roberta Lewandowskiego, który dołączył do drużyny Chicago Fire. Kapitan narodowej reprezentacji w związku z tym z całą rodziną przeprowadza się do Wietrznego Miasta, dołączając tym samym do licznej chicagowskiej Polonii.

Planując letnie dni, warto rozejrzeć się w okolicy. W najbliższych tygodniach w wielu miejscach odbędą się polskie pikniki, zabawy czy wydarzenia parafialne.

Część z nich ma długą historię, inne dopiero budują swoją pozycję. Wszystkie mogą być dobrą okazją, żeby wyjść z domu, spotkać znajomych, posłuchać polskiej muzyki, spróbować znanych potraw i zobaczyć występy lokalnych zespołów.

Takie imprezy są też prostym sposobem, by pokazać polską kulturę dzieciom i młodszym członkom rodziny. Nie przez wykład czy obowiązek, ale przez muzykę, taniec, jedzenie i zwykłą obecność wśród ludzi. Czasem właśnie takie doświadczenia zostają w pamięci na dłużej niż oficjalne uroczystości.

Zachęcam więc, by sprawdzać, co dzieje się w najbliższej okolicy. Lato szybko mija, a wiele wydarzeń odbywa się tylko raz w roku. Warto znaleźć czas • choć na jedno z nich.

WHITE EAgLE MEDIA, LLC P.O. Box 52057, Boston, MA 02205 Sales & Editorial: (860) 223-1150 Email: info@whiteeaglenews.com Toll Free: (800) 668-0667 www.whiteeaglenews.com www.BialyOrzel24.com

Facebook.com/BialyOrzel24

Managing Partner & Director of Sales Darek Barcikowski – publisher@whiteeaglenews.com Managing Partner & Editor-in-Chief Marcin A. Bolec – editor@whiteeaglenews.com Director of Operations & Associate Editor: Joanna Szybiak – joanna.szybiak@whiteeaglenews.com Reporters: Barbara Bilińska Bolec, Edward Bolec, Halina Głowacka, Tomasz Ryzner, Marcin Żurawicz Contributors: Robert Rothstein, Tomasz Moczerniuk, Marek Kania, Sylwia Wadach Kloczkowska, Robert Iwanicki, o. Michał Czyżewski, Janusz Romański, Paweł Markiewicz, Catherine Blinder Editorial Assistant & HR Manager: Alicja Dębek

PLUS, MINUS

graphics: Tomasz Świętoniowski, Zbigniew Czeranowski, Dorota Strzelecka

LOT Miniony rok był rekordowy dla Polskich Linii Lotniczych LOT. Narodowy przewoźnik osiągnął 10.22 mld zł przychodów, 350 mln zł zysku netto i przewiózł 11.7 mln pasażerów – najwięcej w swojej historii. Do tego rozpoczął największą modernizację floty i rozbudował siatkę połączeń.

Trump i FIFA Po interwencji prezydenta Donalda Trumpa zawieszenie amerykańskiego piłkarza Folarina Baloguna zostało uchylone i mógł on zagrać w meczu 1/8 finału z Belgią.

Mecz drużyna USA i tak przegrała, odpadając z mundialu, ale sport powinien opierać się na równych zasadach, a nie na politycznych wpływach.

KURSY WALUT: 1 USD = 3.81 PLN | 1 PLN = 0.26 USD Źródło: Narodowy Bank Polski. Kursy z 2 dni przed datą wydania.

Layout: michaldutka.com The White Eagle is a biweekly publication of White Eagle Media LLC. The content of this publication may not be reprinted or re-transmitted in whole or in part without the expressed written consent of the publisher. White Eagle Media assumes no responsibility for advertising content or errors but will reprint whatever part of the advertisement needs corrections if written notice is submitted within a week of the date of publication.

Masz temat? Brałeś udział w ciekawym wydarzeniu? Napisz do nas!

info@whiteeaglenews.com O Polonii. Dla Polonii.

Reklama Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

5

6

Polska w świecie July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Prezydent i ministrowie zadowoleni po szczycie NATo w Ankarze

Stolica Toskanii na czele rankingu najlepszych miast Europy

Słyszalny głos Polski Kraków tuż  prezydent.pl

K

arol Nawrocki, prezydent Polski, Radosław Sikorski i Władysław Kosiniak-Kamysz, szefowie odpowiednio MSZ i MON, zapewnili solidarnie, że szczyt NATO w Ankarze spełnił ich oczekiwania.

Prezydent RP oświadczył, że wyjechał z Ankary z głębokim przekonaniem o tym, że Sojusz jest obecnie najsilniejszy w swej historii. Według Karola Nawrockiego przyczynił się do tego prezydent USA Donald Trump, naciskając na europejskich sojuszników, by gwałtownie zwiększali wydatki na obronność.

– To, czego oczekiwała Polska w odniesieniu do Sojuszu Północnoatlantyckiego, zostało wypełnione – mówił prezydent RP. Odnosząc się kwestii infrastruktury podwójnego zastosowania, wyraził satysfakcję z zapewnienia Marka Rutte, sekretarza generalnego NATO, o uznaniu budowy infrastruktury przesyłowej do Europy środkowowschodniej jako „priorytet finansowy” Sojuszu.

Radosław Sikorski stwierdził, że efekty szczytu NATO są „powyżej oczekiwań”. Jego zdaniem dzięki temu, że polska delegacja – wraz z prezydentem – mówiła „jednym głosem”, głos ten był „prominentny i słyszalny”.

Zdaniem Władysława Kosiniaka-Ka-

za podium

Florencję uznano za najlepsze miasto Europy w prestiżowym rankingu „World's Best Awards 2026” magazynu „Travel + Leisure”. Bardzo wysoko sklasyfikowano Kraków, który wyprzedził Rzym czy Wiedeń.

Prezydent Karol Nawrocki oświadczył, że Sojusz jest obecnie najsilniejszy w swej historii

mysza polska delegacja zrealizowała wszystkie cele. Wśród nich wymienił m.in. rozszerzenie rurociągów paliwowych na wschód i południe Europy czy do państw bałtyckich. Szef MON przekazał, że NATO zainwestuje w rozbudowę rurociągów paliwowych 27 mld euro, także w Polsce.

W przyjętej deklaracji przywódcy państw Sojuszu potwierdzili „niezachwiane zaangażowanie na rzecz zbiorowej obrony zgodnie z art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego”. Zadeklarowali też, że europejscy członkowie Sojuszu i Kanada przejmą większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo.  OPr. TOM

W Berlinie odbyły się targi poświęcone AI i nowym technologiom

Polski startup w finale Blisko 20 firm prezentowało się na polskim stoisku podczas targów GITEX AI Europe 2026 w Berlinie, jednych z najważniejszych w Europie poświęconych sztucznej inteligencji i nowym technologiom.

– GITEX AI Europe 2026 to przestrzeń dialogu, budowania partnerstw i inicjowania nowych projektów. Polska nie tylko nadąża za światowymi trendami, ale coraz częściej sama je współtworzy. Konsekwentnie udowadniamy, że polska myśl technologiczna ma trwałe miejsce na światowej mapie innowacji, a inicjatywy Ministerstwa Cyfryzacji przynoszą wy-

mierne efekty – zaznaczył Rafał Rosiński, wiceminister cyfryzacji.

Jednym z najważniejszych elementów polskiej obecności podczas GITEX AI Europe 2026 było Polskie Stoisko Narodowe.

Swoje rozwiązania zaprezentowało na nim 19 polskich firm technologicznych, które prowadziły rozmowy z inwestorami, partnerami biznesowymi i przedstawicielami międzynarodowego ekosystemu innowacji.

W stolicy Niemiec odbył się Supernova All-Stars Pitch Competition, flagowy konkurs startupowy towarzyszący targom.

Uczestnicy prezentowali innowacyjne rozwiązania przed międzynarodowym gro-

nem inwestorów, akceleratorów, liderów branży. W gronie finalistów tegorocznej edycji znalazł się startup Quantifier, jeden z wystawców polskiego stoiska. Firma rozwija platformę AI-native do monitorowania, egzekwowania i utrzymania zgodności z regulacjami.

W Berlinie odbyło się też pierwsze robocze posiedzenie Zarządu i Rady Programowej Polskiego Klubu Biznesu przy Ambasadzie RP w Berlinie. Klub wspiera ekspansję polskich firm na rynku niemieckim oraz wzmacnia współpracę gospodarczą między Polską i Niemcami.  oPR. ToM

W światowym rankingu Florencja uplasowała się na 13. miejscu, jednak na Starym Kontynencie nie miała sobie równych. Czytelnicy magazynu docenili przede wszystkim „skarby renesansu, wspaniałe hotele i lokalne trattorie”.

Kraków zajął 4. miejsce w zestawieniu, wyprzedzając takie miasta jak Rzym czy Wiedeń. Z kolei w światowym rankingu uplasował się na 24. pozycji. Czytelnicy „Travel + Leisure” szczególnie docenili urokliwe Stare Miasto, bogatą scenę kulinarną i kameralną atmosferę grodu Kraka.

Wysoka pozycja w rankingu to efekt nie tylko zabytków i atrakcji turystycznych, ale także gościnności mieszkańców oraz korzystnego stosunku jakości do ceny.

Ranking „World's Best Awards 2026” powstał na podstawie corocznej ankiety prowadzonej wśród czytelników „Travel + Leisure”. W tym roku w głosowaniu wzięło udział ponad 207 tysięcy osób, które oceniały wyłącznie te miasta i hotele, które odwiedziły w ciągu ostatnich 3 lat.

W pierwszej piątce europejskiego zestawienia znalazły się także: Praga (2. miejsce), Salzburg (3), Porto (5). Wysoko oceniono również takie miasta jak Lublana, Rzym, Funchal na Maderze, Brugia oraz Sewilla.

Najlepszym miastem na świecie ogłoszono San Miguel de Allende w Meksyku. Miasto słynie z doskonale zachowanej kolonialnej architektury, brukowanych uliczek i kolorowych fasad w odcieniach ochry, czerwieni i pomarańczu. Całe historyczne centrum wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.  oPR. ToM  Materiały prasowe

Czytelnicy „Travel + Leisure” docenili Stare Miasto, bogatą scenę kulinarną i kameralną atmosferę Krakowa

Polska w świecie Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

Młodzi polscy informatycy pokazali klasę na olimpiadzie w Słowenii

7

Polski ksiądz napisał przewodnik po stolicy Włoch

Bez pośpiechu Uczniowie na medal po rzymie  Materiały prasowe

 Materiały prasowe

Na zdjęciu od lewej: prof. Krzysztof Stencel, Franciszek Szymula, Artur Smoleński, Krzysztof Witkowski, Stanisław Lada i Adam Gąsienica-Samek

P

olscy licealiści zdobyli trzy medale, w tym dwa złote, podczas 33. Środkowoeuropejskiej Olimpiady Informatycznej (CEOI 2026), która odbyła się Lublanie. W stolicy Słowenii rywalizowało 59 uczniów szkół średnich z 15 krajów.

Gwiazdą olimpiady okazał się Artur Smoleński z warszawskiego XIV LO im. Staszica. Uczeń znad Wisły wygrał zarówno pierwszy, jak i drugi dzień rywalizacji, wyprzedzając konkurentów z wyraźną przewagą punktową.

Krążek z najcenniejszego kruszcu wywalczył też Krzysztof Witkowski, ko-

lega Smoleńskiego z klasy. Obaj są absolwentami Szkoły Podstawowej nr 221 w Warszawie i od lat rywalizują w konkursach informatycznych.

Franciszek Szymuła (V LO w Krakowie) zajął 11. miejsce i zdobył srebro. Stanisław Lada (XIV LO w Warszawie), wcześniej zwycięzca Olimpiady Informatycznej Juniorów i złoty medalista Międzynarodowej Olimpiady Matematycznej, zajął 31. miejsce – pierwszą pozycję tuż za strefą medalową. Opiekunami grupy byli prof. Krzysztof Stencel i Adam Gąsienica-Samek.

W tegorocznej edycji CEOI, obok stałych członków – Austrii, Chorwacji, Czech, Niemiec, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Ukrainy i Węgier – wystąpiły także zaproszone drużyny z Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Serbii oraz Szwajcarii.

Dla polskich zawodników sukces w Lublanie to etap przygotowań do większego wyzwania – startu w Międzynarodowej Olimpiadzie Informatycznej (9.08), gdzie m.in. zmierzą się z reprezentacjami USA i Chin.  OPr. TOM

Polska w czołówce państw UE pod względem podróży

Prawie 350 mln noclegów Polska zajęła 4. miejsce wśród państw Unii Europejskiej pod względem liczby podróży – informuje raport Banku Pekao. Autorzy analizy podkreślają, że to jeden z przejawów rosnącej zamożności społeczeństwa.

– Polacy szybciej niż mieszkańcy większości krajów Unii Europejskiej nadrabiają dystans do zachodnich społeczeństw i należą do ścisłej europejskiej czołówki pod względem liczby podróży – ocenili analitycy banku.

Zgodnie z analizą opartą na danych Eurostatu Polacy w 2024 roku wykorzys-

tali 345 milionów noclegów związanych z prywatnymi podróżami (dane uwzględniają wyjazdy krajowe, w tym związane z odwiedzinami rodziny lub znajomych).

Większość, bo 80 procent z nich to wyjazdy na przynajmniej cztery noce. Polska ma tym samym 6.2 procent udziału we Wspólnocie pod względem liczby zrealizowanych noclegów.

Liderem zestawienia są Niemcy (25.9 procent udziału), a dalej Francja (18.5 procent) i Hiszpania (11.3 procent).

Piątą pozycję zajmują Szwedzi (5.8 procent), szóstą Holendrzy (5.2 procent), a siódmą Włosi (4.5 procent). Dalej zna-

lazły się Belgia, Austria i Finlandia z udziałem w UE odpowiednio: 2.6 procent, 2.5 procent i 2.4 procent.

Z analizy wynika też, że aktywność turystyczna Polaków rośnie szybciej niż średnio w UE – w ciągu ostatniej dekady liczba prywatnych podróży Polaków wzrosła o 31 procent, a wydatki na podróże w przeliczeniu na mieszkańca zwiększyły się o 122 procent.

Zgodnie z raportem Pekao światowa turystyka osiągnęła w 2025 r. historyczny rekord, przekraczając poziom 1,5 miliarda podróży.  oPR. ToM

Ks. Wojciech Pikor radzi zwiedzać Wieczne Miasto bez pośpiechu

– W Rzymie warto zajrzeć do miejsc poza trasami turystycznymi – powiedział w rozmowie z PAP ks.

Wojciech Pikor, autor książki „Rzym nieoczywisty.

Przewodnik dla niespiesznego podróżnika”. „Rzym nieoczywisty” to zaproszenie do odkrywania Wiecznego Miasta bez pośpiechu, zwracając uwagę na miejsca, detale, które łatwo przeoczyć. Ks. Wojciech Pikor prowadzi czytelnika przez 51 wybranych miejsc, łącząc historię, architekturę i sztukę w jedną opowieść.

Każdy rozdział proponuje klucz interpretacyjny, dzięki któremu nawet dobrze znane zabytki odsłaniają nowe znaczenia.

– Najbardziej nieoczywiste są miejsca wokół Piazza Navona. Niektóre z nich w tak zatłoczonym przez turystów rejonie pozostają niezauważone. Wielu turystów wie, że pobliskiej Bazylice Świętego Augustyna znajduje się obraz Caravaggia „Madonna pielgrzymów”.

Ale mało kto wie, że gdy przejdzie się na drugą stronę Piazza Navona, jest tam Kościół Santa Maria dell'Anima, a w nim marmurowa „Pieta” Lorenzetto z 1532 roku, którą ja określam jako „Pieta 2.0”. To swoista wariacja na temat „Piety” Michała Anioła – przekonuje autor przewodnika, który liczy ponad 600 stron i zawiera blisko 500 autorskich fotografii.

Ks. Wojciech Pikor to biblista, profesor nauk teologicznych, wykładowca na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. Jego książka dostępna jest w wydawnictwie diecezjalnym Bernardinum.  oPR. ToM

8

Wiadomości z Polski July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski rozmawiał w Genewie o sztucznej inteligencji

Odpowiedzialne zarządzanie AI O

dpowiedzialność za sztuczną inteligencję ponad granicami państw i kontynentów była tematem międzynarodowych spotkań, które odbyły się w Genewie.

Polskiej delegacji przewodniczył Krzysztof Gawkowski.

Wicepremier i minister cyfryzacji podkreślał w Szwajcarii konieczność stawiania bezpieczeństwa człowieka w centrum działań z zakresu zarządzania AI. – Sztuczna inteligencja nie rozwija się w izolacji. Postęp dokonuje się na styku różnych obszarów – gdy wyniki badań kształtują politykę, gdy firmy współpracują z instytucjami publicznymi, a eksperci wsłuchują się w głos społeczeństwa obywatelskiego – powiedział polski minister, dodając, że dzięki zabezpieczeniom i współpracy sztuczna inteligencja może przynosić wymierne korzyści obywatelowi. W Polsce wdrażane są rozwiązania AI w ochronie zdrowia i administracji, aby zwiększyć ich efektywność, uprościć procedury, poszerzyć dostęp do usług.

Przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji uczestniczyli w odbywających się

Wzmocnienie wojskowej współpracy w kosmosie między Polską a USA

Rośnie liczba satelitów  gov.pl

– Sztuczna inteligencja nie rozwija się w izolacji – mówił w Genewie Krzysztof Gawkowski

w Genewie wydarzeniach, zorganizowanych przez ONZ: prezentacji plenarnej rocznego sprawozdania Niezależnego Międzynarodowego Panelu Naukowego ds. Sztucznej Inteligencji, Światowym Szczycie Społeczeństwa Informacyjnego oraz w Globalnym Dialogu o Zarządzaniu AI.

W Genewie polski minister spotkał się z sekretarz generalną ITU (International Telecommunication Union) Doreen Bogdan-Martin oraz ministrami odpowiedzialnymi za cyfryzację Niemiec, Barbadosu, Malawi, Singapuru, Tanzanii i Nigerii.  OPr. TOM

Sejm za zakazem dla telefonów komórkowych w szkołach i przedszkolach

Nie dla komórek Sejm uchwalił ustawę dotyczącą korzystania z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych oraz w przedszkolach.

Możliwe, że ustawa wejdzie w życie już od 1 września.

Ustawa przewiduje zakaz korzystania przez dzieci w przedszkolach oraz uczniów szkół podstawowych z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość, rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Zakaz dotyczy zarówno terenu przedszkola lub szkoły, jak i zajęć edukacyjnych poza nimi. Zakaz nie obejmie wy-

cieczek szkolnych i pobytu w internacie (decyzję o warunkach korzystania przekazano na poziom statutu).

Szkoły będą mogły tworzyć specjalne miejsca do przechowywania smartfonów i innych urządzeń elektronicznych. Decyzję dyrektor podejmie za zgodą rady pedagogicznej i rady rodziców, po wysłuchaniu opinii samorządu uczniowskiego.

Od zakazu przewidziane są wyjątki; gdy nauczyciel uzna, że urządzenie jest potrzebne do realizacji zajęć; gdy konieczny będzie pilny kontakt ucznia z rodzicami; gdy uczeń korzysta z telefonu lub specjalistycznej

W Warszawie odbyło się spotkanie Cezarego Tomczyka, sekretarzem stanu w Ministerstwie obrony Narodowej, z gen. B. Chance'em Saltzmanem, szefem operacji Kosmicznych Stanów Zjednoczonych.

W trakcie rozmów omówiono perspektywy rozwoju współpracy polsko-amerykańskiej w domenie kosmicznej oraz kierunki budowania zdolności Sił Zbrojnych RP w tym obszarze. – Uruchamiamy strategiczną współpracę wojskową w kosmosie pomiędzy Siłami Kosmicznymi Stanów Zjednoczonych a Ministerstwem Obrony Narodowej. Tak jak powiedziałem: wykrywanie i śledzenie pocisków rakietowych, komunikacja satelitarna, ale też na przykład przeciwdziałanie zakłóceniom GPS oraz ćwiczenia i szkolenia – powiedział zaznaczył wiceminister obrony narodowej.

– Polska swoje zdolności, jeżeli chodzi o przestrzeń kosmiczną, dopiero buduje, ale z punktu widzenia NATO, z punktu widzenia naszych krajów, właśnie ta domena kosmiczna jest dzisiaj pełnowartościową domeną operacyjną. Jeszcze kilka lat temu w Polsce, kiedy mówiło się o siłach kosmicznych, to raczej wiele osób się uśmiechało. Jeszcze na koniec 2023 roku Polska miała dokładnie zero satelitów. Pod koniec tego roku będziemy mieli 11 satelitów na orbicie okołoziemskiej i to nie jest nasze ostatnie słowo – powiedział sekretarz stanu.

W ramach spotkania podpisano deklarację intencji (Statement of Intent) pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej a Siłami Kosmicznymi Stanów Zjednoczonych. Dokument stanowi rozwinięcie ram współpracy ustanowionych w 2023 roku i otwiera możliwość realizacji nowych wspólnych przedsięwzięć mających bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo państwa oraz zdolności obronne NATO.  oPR. ToM  gov.pl

aplikacji ze względów zdrowotnych, np. do monitorowania stanu zdrowia; gdy wystąpi bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia.

W szkołach ponadpodstawowych, np. liceach czy technikach, nie będzie ogólnokrajowego zakazu używania komórek, ale każda szkoła określi w swym statucie zasady korzystania z nich albo zdecyduje o zakazie.

Wszystkie kluby sejmowe poparły projekt.

Za uchwaleniem nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe wraz z poprawkami głosowało 420 posłów, 6 było przeciw, 4 wstrzymało się od głosu. Teraz ustawa zostanie rozpat oPR. ToM rzona przez Senat.

– Pod koniec roku będziemy mieli 11 satelitów na orbicie okołoziemskiej – powiedział Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w MoN

Wiadomości z Polski Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

Coraz bliżej większej ochrony przed mobbingiem

Ustawa przeciw krzywdzie U

proszenie definicji, postawienie na prewencję, a przede wszystkim większa i bardziej skuteczna ochrona w miejscu pracy – to cele przyjętej przez Senat ustawy o przeciwdziałaniu mobbingowi.

Mobbing to zjawisko, które nie dotyka jednej osoby. Dotyka całych rodzin, bliskich – oddziałuje na środo-

wisko, w którym dana osoba żyje i pracuje. Mobbing wpływa na relacje, sytuację ekonomiczną, na całe życie.

Mobbing krzywdzi i niszczy.

– Musimy walczyć z mobbingiem z kilku powodów, dotyczących kilku obszarów. W kategoriach systemowych wyeliminowanie, a przynajmniej znaczące ograniczenie mobbingu i w  gov.pl

– Walka z mobbingiem to walka o to, by praca nie kojarzyła się z lękiem – mówi Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra pracy (w środku)

ogóle wszystkich niepożądanych zjawisk w miejscu pracy powinno wpłynąć – i wierzymy głęboko, że wpłynie – na poprawę efektywności funkcjonowania miejsca pracy, na poprawę jakości tej pracy, na ograniczenie liczby absencji chorobowych i na lepsze funkcjonowanie, także dla pracodawcy i dla wszystkich pracowników, całej firmy – mówiła w Senacie Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra pracy.

– A tak po ludzku: walka z mobbingiem to walka o większe bezpieczeństwo, o lepsze zdrowie, o to, by praca nie kojarzyła się z lękiem, z przerażeniem, nie powodowała wycofania, tylko służyła. Służyła rozwojowi gospodarczemu, rozwojowi osobistemu, przynosiła satysfakcję albo po prostu pensję i możliwość utrzymania rodziny, a nie wiązała się z radykalnym stresem – podkreśliła ministra.

Ustawa nakłada obowiązek określenia reguł przeciwdziałania mobbingowi przez pracodawców w regulaminie pracy lub odrębnym regulaminie (jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 10 pracowników).

Dokument trafił do prezydenta Karola Nawrockiego. Jeśli zostanie podpisany, wejdzie w życie.  OPr. TOM

9

Ruszyła pierwsza w Polsce morska farma wiatrowa

Płynie prąd z Bałtyku Polska odebrała pierwszą w historii moc z morskiej farmy wiatrowej na Bałtyku. Nastąpiło to po uruchomieniu stacji elektroenergetycznej 400 kV Choczewo – pierwszego w Polsce węzła stworzonego do odbioru energii z offshore.

To przełomowy moment dla krajowej energetyki i kluczowy krok w rozwoju dużych źródeł odnawialnych. W uroczystości, która odbyła się Choczewie (powiat wejherowski), uczestniczyła m.in. ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

– Na stacji Choczewo Polska przesiadła się do ekspresu pod nazwą: Transformacja Energetyczna.

Właśnie w sieci pojawił się pierwszy prąd z wiatru na Bałtyku. To pierwsza od lat nowa kategoria źródła energii w Polsce. Pierwsza podłączana farma BalticPower wyprodukuje energię wystarczającą dla 1.5 mln gospodarstw – podkreśla ministra Paulina Hennig-Kloska.

W wydarzeniu brali udział także premier Donald Tusk, minister energii Miłosz Motyka, minister finansów Andrzej Domański oraz przedstawiciele partnerów międzynarodowych, w tym minister energii i zasobów naturalnych Kanady Tim Hodgeson.

– To bardzo ważne, byśmy mieli niezależne od kaprysów historii źródła energii. Tutaj budujemy polskie bezpieczeństwo i suwerenność. To gigantyczne przedsięwzięcie technologiczne. Na miejscu są już 54 turbiny, a za chwilę będzie 76. Każda z nich jest wyższa od najwyższego budynku w UE – Varso Tower. To nie jest nasza ostatnia taka inwestycja – mówił Donald Tusk.

Inwestycja PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne) uzyskała ok. 530 mln zł dofinansowania z Krajowego Planu Odbudowy, pokrywającego 100 procent kosztów budowy stacji.  oPR. ToM

Jesienią Airbus otworzy w Krakowie centrum inżynieryjne

Inwestycja pod Wawelem Airbus ogłosił plan otwarcia w Krakowie centrum inżynieryjnego dla lotnictwa cywilnego. Będzie pracować na rzecz globalnych programów koncernu. Ma zacząć działać już w październiku.

W ramach nowej jednostki amerykańskiej firmy będą prowadzone prace projektowe, analityczne, modelowanie, testy i certyfikacja. – Inżynierowie zatrudnieni w Krakowie będą mieli bezpośredni wkład w globalne

projekty Airbusa – poinformował koncern w komunikacie.

Firma traktuje decyzję o inwestycji jako istotne wzmocnienie swojej obecności na polskim rynku. Obecnie Airbus zatrudnia w Polsce około 1,000 osób w kilku lokalizacjach. W Warszawie produkuje wiązki elektryczne, struktury lotnicze, a także prowadzi działalność serwisową (MRO). W Łodzi projektowane i testowane są śmigłowce Airbus Helicopter, a w Gdańsku spółka Skywise

działa w szeroko pojętym obszarze danych.

Airbus ma na miejscu ponad 50 dostawców, którzy generują ponad 10 tysięcy pośrednich miejsc pracy. Roczna wartość zakupów dokonywanych przez Airbusa w Polsce przekracza 600 mln euro.

Centrum w Krakowie ma wzmocnić współpracę z polskimi uczelniami i szkołami zawodowymi, co ma przełożyć się na pozyskiwanie talentów w całej Europie środkowowschodniej. Jak podała firma, Kraków „jest

uznawany za wiodący ośrodek technologiczny, którego filarem są światowej klasy uczelnie techniczne, kształcące wysoko wykwalifikowane kadry inżynierskie”.

Cytowany w komunikacie Rémi Maillard, wiceprezes ds. inżynierii w Airbus Commercial Aircraft i szef pionu technologicznego, ocenił, że uruchomienie krakowskiego ośrodka znacząco pogłębia integrację koncernu z polskim sektorem lotniczym.  oPR. ToM

10

Wiadomości lokalne July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Czy krajowe minimum wzrośnie czterokrotnie?

25 dolarów za godzinę

 Facebook.com/senchrismurphy

F

ederalna płaca minimalna w Stanach Zjednoczonych od 17 lat wynosi 7.25 dolara za godzinę. Senator Chris Murphy z Connecticut chce ją podnieść do 25 dolarów. Propozycja wywołała ogólnokrajową dyskusję, choć jej przyjęcie w obecnym układzie politycznym jest bardzo mało prawdopodobne. Spór dotyczy nie tylko wysokości wynagrodzeń, ale także tego, czy jedna stawka powinna obowiązywać zarówno w Connecticut, jak i w znacznie tańszych regionach kraju.

Connecticut już teraz należy do stanów z najwyższą płacą minimalną w USA. Od 1 stycznia 2026 roku wynosi ona 16.94 dolara za godzinę i jest automatycznie waloryzowana na podstawie zmian federalnego wskaźnika kosztów zatrudnienia. Dla pracowników i przedsiębiorców w tym stanie kwota 7.25 dolara jest więc od dawna przede wszystkim zapisem w prawie federalnym, a nie rzeczywistą stawką obowiązującą na lokalnym rynku pracy.

W wielu innych częściach kraju sytuacja wygląda jednak zupełnie inaczej. Część stanów nadal opiera się na federalnym minimum, które nie zmieniło się od 24 lipca 2009 roku. Wówczas stawkę podniesiono z 6.55 do 7.25 dolara, czyli o około 10.7 proc. Był to ostatni etap podwyżek uchwalonych przez Kongres w 2007 roku. Teraz senator Chris Murphy, przy poparciu drugiego senatora z Connecticut, Richarda Blumenthala, proponuje zmianę na niespotykaną dotąd skalę.

Nie dla wszystkich Projekt nazwany Living Wage for All Act przewiduje podniesienie federalnej płacy minimalnej z 7.25 do 25 dolarów za godzinę. Nie oznacza to jednak natychmiastowego skoku do tej kwoty.

Pierwszym etapem miałoby być podniesienie minimum do 12 dolarów. Później następowałyby kolejne podwyżki, rozłożone na wiele lat. Duże przedsiębiorstwa miałyby osiągnąć poziom 25 dolarów do 2032 roku, natomiast mniejsze firmy otrzymałyby czas do 2039 roku. Po osiągnięciu tego pułapu stawka nie zostałaby zamrożona. Miałaby być dalej automatycznie dostosowywana tak, aby odpowiadała dwóm trzecim mediany wynagrodzeń w kraju.

Projekt zakłada również stopniowe zniesienie niższych stawek stosowanych wobec pracowników otrzymujących napiwki, młodych pracowników oraz części

Demokraci z Connecticut liczą na to, że ustawa pomoże partii pozyskać poparcie części zwolenników Trumpa

osób z niepełnosprawnościami. W założeniu twórców ustawy docelowo miałaby obowiązywać jedna federalna płaca minimalna dla wszystkich pracowników objętych przepisami.

Gdyby ostatecznie wzrosła z 7.25 do 25 dolarów, byłaby to największa nominalna i procentowa podwyżka federalnej płacy minimalnej w historii Stanów Zjednoczonych. Oznaczałaby wzrost o 17.75 dolara, czyli około 245 proc. Dla osoby pracującej 40 godzin tygodniowo byłaby to różnica między około 15 tys. a 52 tys. dolarów brutto rocznie.

To właśnie skala propozycji sprawiła, że projekt senatora z Connecticut szybko stał się tematem ogólnokrajowej debaty.

7.25 dolara Nawet wielu przeciwników propozycji Murphy’ego przyznaje, że obecna federalna stawka jest oderwana od dzisiejszych kosztów życia. Od 2009 roku wzrosły ceny mieszkań, żywności, opieki medycznej, transportu i opieki nad dziećmi. Sam fakt, że Kongres przez 17 lat nie zdołał podnieść federalnego minimum, pokazuje skalę politycznego impasu.

Zwolennicy projektu przekonują, że osoba pracująca na pełny etat nie powinna

zarabiać tak mało, aby nadal potrzebować pomocy publicznej na pokrycie podstawowych wydatków. Murphy wskazuje, że kwota 25 dolarów została oparta między innymi na analizach kosztów utrzymania, obejmujących wydatki na mieszkanie, żywność, transport, ochronę zdrowia i inne podstawowe potrzeby.

Problem polega jednak na tym, że koszty życia w USA bardzo się różnią.

Płaca, która w Connecticut, Nowym Jorku czy Kalifornii może być uznawana za niewystarczającą, w niektórych regionach Południa lub Środkowego Zachodu może przewyższać wynagrodzenia oferowane obecnie nie tylko początkującym pracownikom, lecz także osobom z większym doświadczeniem.

Dlatego sednem sporu nie jest już wyłącznie pytanie, czy 7.25 dolara to za mało. Coraz częściej brzmi ono: czy o płacy minimalnej powinien decydować przede wszystkim Kongres, czy poszczególne stany, uwzględniające własne koszty życia i lokalną sytuację gospodarczą?

Prawo federalne już teraz ustanawia jedynie dolną granicę. Stany i miasta mogą wprowadzać wyższe stawki, a pracodawca musi stosować tę, która jest korzystniejsza dla pracownika. W rezultacie obok stanów

takich jak Connecticut funkcjonują stany, w których federalne 7.25 dolara nadal pozostaje podstawową stawką.

Restauracje protestują Najostrzejsza krytyka projektu płynie ze strony małych firm, szczególnie restauracji i branży hotelarskiej. Connecticut Restaurant & Hospitality Association oceniło propozycję jako oderwaną od realiów prowadzenia niewielkiego biznesu.

Organizacja zwraca uwagę, że 97 proc. firm działających w branży hotelarskiej i gastronomicznej w Connecticut to małe, niezależne przedsiębiorstwa, często funkcjonujące przy bardzo niskich marżach.

Dla właściciela restauracji wynagrodzenie wypłacane pracownikowi nie jest jedynym kosztem jego zatrudnienia. Dochodzą do niego podatki od wynagrodzeń, ubezpieczenia, świadczenia pracownicze, płatne zwolnienia, szkolenia oraz koszty administracyjne. Podniesienie stawki godzinowej wpływa ponadto nie tylko na osoby zarabiające dotychczas najmniej.

Jeżeli nowy pracownik otrzymywałby 25 dolarów, podwyżek mogliby oczekiwać także bardziej doświadczeni pracownicy, kierownicy zmian i osoby ponoszące większą odpowiedzialność. W praktyce

Wiadomości lokalne Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

11

zmieniłaby się więc cała struktura wynagrodzeń w firmie.

Przedstawiciele biznesu ostrzegają, że część przedsiębiorców musiałaby podnieść ceny, ograniczyć godziny pracy, zmniejszyć zatrudnienie albo przyspieszyć automatyzację. W przypadku restauracji oznaczałoby to droższe posiłki, krótsze godziny otwarcia, mniej pracowników na zmianie lub zastępowanie części obsługi technologią. Nie oznacza to, że każda podwyżka płacy minimalnej automatycznie prowadzi do masowych zwolnień. Badania dotyczące wcześniejszych zmian przynoszą mieszane rezultaty. Część wskazuje na niewielki ogólny wpływ na zatrudnienie, inne dostrzegają ograniczenie liczby nowych miejsc pracy, redukcję godzin lub szybsze wprowadzanie automatyzacji.

Skutki zależą między innymi od wielkości podwyżki, sytuacji gospodarczej i warunków panujących na lokalnym rynku. W tym przypadku przeciwnicy projektu podkreślają jednak, że nie chodzi o zwykłą korektę stawki, lecz o zmianę o bezprecedensowej skali.

Chcą odzyskać Amerykę Murphy przedstawia ustawę nie tylko jako propozycję gospodarczą, lecz także jako sposób na odbudowanie poparcia Demokratów wśród pracowników, którzy w ostatnich wyborach zwrócili się w stronę Donalda Trumpa.

Zdaniem senatora Demokraci nie wygrają tych wyborców samym ostrzeganiem przed polityką Republikanów. Muszą przedstawić rozwiązania, które w zauważalny sposób poprawią materialną sytuację rodzin pracujących.

Propozycja 25 dolarów ma być takim właśnie czytelnym komunikatem: pełnoetatowa praca powinna pozwalać na utrzymanie się bez ciągłej walki z rosnącymi rachunkami. Murphy liczy, że gospodarczy populizm, skoncentrowany na wynagrodzeniach i kosztach życia, może ponownie zainteresować część klasy pracującej ofertą Partii Demokratycznej.

To również tłumaczy, dlaczego senator zdecydował się na tak wysoką kwotę. Projekt ma nie tylko wyznaczać cel legislacyjny, ale też rozpocząć spór o to, jaką rolę Demokraci chcą odgrywać w debacie o kosztach życia, nierównościach i kondycji klasy średniej.

Ryzyko jest oczywiste. Republikanie i organizacje przedsiębiorców mogą przedstawiać propozycję jako przykład polityki tworzonej z perspektywy drogich stanów północno-wschodnich, bez uwzględnienia realiów niewielkich miast i słabszych gospodarczo regionów. Zamiast przyciągnąć wyborców Trumpa projekt może więc utwierdzić część z nich w przekonaniu, że Demokraci nie rozumieją lokalnych przedsiębiorców.

Czy CT zmieni prawo w całym kraju?

Droga od przedstawienia projektu do jego wejścia w życie jest obecnie bardzo długa.

Ustawa została skierowana do senackiej

Komisji Zdrowia, Edukacji, Pracy i Emerytur. Aby stała się prawem, musiałaby przejść przez komisję, uzyskać poparcie całego Senatu, zostać przyjęta w tej samej formie przez Izbę Reprezentantów, a następnie podpisana przez prezydenta.

Największą przeszkodą jest obecny układ polityczny. Projekt przygotowali Demokraci, natomiast Kongres kontrolują Republikanie. Prezydentem jest Donald Trump. Nie ma obecnie podstaw, by oczekiwać, że republikańscy liderzy poddadzą taką ustawę pod głosowanie, a tym bardziej że poprą podwyżkę do 25 dolarów.

Nawet gdyby projekt uzyskał zwykłą większość w Senacie, w praktyce do zakończenia debaty nad większością ustaw potrzeba 60 głosów. Taki próg pozwala przełamać obstrukcję parlamentarną, czyli filibuster.

Murphy musiałby więc zdobyć nie tylko poparcie wszystkich Demokratów i senatorów niezależnych współpracujących z ich klubem, ale również znacznej grupy Republikanów. Przy kwocie 25 dolarów jest to dziś scenariusz niemal nierealny.

Alternatywą byłaby zasadnicza zmiana zasad Senatu i likwidacja lub ograniczenie filibustera w sprawach dotyczących płacy minimalnej. To jednak wymagałoby przejęcia większości przez Demokratów oraz zgody całego ich klubu na taką reformę.

W przeszłości nie było w tej sprawie jed-

nomyślności. Teoretycznie część przepisów gospodarczych można próbować przyjąć w ramach procedury budżetowej zwanej reconciliation, która pozwala ominąć próg 60 głosów. W 2021 roku propozycja podniesienia płacy minimalnej do 15 dolarów została jednak usunięta z pakietu budżetowego po uznaniu, że nie spełnia wymogów tej procedury. Próba zastosowania tej drogi wobec stawki 25 dolarów napotkałaby więc poważne problemy proceduralne.

Realna szansa pojawiłaby się dopiero po większej zmianie politycznej: przejęciu przez Demokratów Izby Reprezentantów, zdobyciu większości w Senacie, objęciu Białego Domu oraz uzyskaniu wystarczającego poparcia dla samej kwoty. Nawet wtedy część umiarkowanych Demokratów mogłaby uznać 25 dolarów za zbyt wysoką jednolitą stawkę dla całego kraju.

Polityka a rzeczywistość W najbliższym czasie Living Wage for All Act ma więc większe znaczenie polityczne niż legislacyjne. Projekt prawdopodobnie nie stanie się obowiązującym prawem w obecnym Kongresie, ale może przesunąć granice debaty.

Jeszcze kilka lat temu głównym postulatem Demokratów była federalna płaca minimalna w wysokości 15 dolarów. Obecnie Murphy proponuje 25 dolarów, pod-

czas gdy osobny projekt senatora Berniego Sandersa zakłada podniesienie jej do 17 dolarów i ma znacznie większą liczbę demokratycznych współautorów.

Możliwe zatem, że 25 dolarów nie jest stawką, którą Kongres ma przyjąć teraz, lecz punktem wyjścia do przyszłych negocjacji. Sama propozycja może zwiększyć presję na uchwalenie niższej podwyżki, automatycznej waloryzacji albo systemu uwzględniającego regionalne różnice w kosztach życia.

Connecticut może więc nie doprowadzić w najbliższych miesiącach do ogólnokrajowej stawki 25 dolarów. Dwaj senatorowie z tego stanu już jednak sprawili, że pytanie o federalną płacę minimalną wróciło do debaty w sposób, którego trudno nie zauważyć.

Nie ma większych wątpliwości, że 7.25 dolara nie odpowiada realiom roku 2026.

Znacznie trudniej odpowiedzieć na pytanie, jaka stawka powinna ją zastąpić i czy jedna kwota może rozsądnie obowiązywać od Connecticut po Alabamę i Teksas.

Właśnie o to będzie toczył się najważniejszy spór: nie o to, czy obecny system wymaga zmiany, lecz jak przeprowadzić ją tak, aby wyższe wynagrodzenia rzeczywiście poprawiły sytuację pracowników, nie wypychając jednocześnie z rynku małych firm, które mają te wynagrodzenia wypłacać.  WEM

12

Wiadomości lokalne July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Co nowego Szansa w Massachusetts? na stypendium

Polish Center of Discovery & Learning w Chicopee po raz trzeci prowadzi nabór na stypendia dla studentów polskiego pochodzenia

Do 25 tys. dolarów na zakup pierwszego domu Więcej mieszkańców Massachusetts może obecnie ubiegać się o do 25 tys. dolarów nieoprocentowanej pomocy na wkład własny i inne koszty związane z zakupem pierwszego domu.

Program jest prowadzony przez MassHousing, a dostępność wsparcia zależy m.in. od dochodu, lokalizacji i ceny nieruchomości.

Zmiany w pożyczkach studenckich

W Brookline żyje się najlepiej W rankingu U.S. News na 2026 rok Brookline zostało uznane za amerykańskie miasto oferujące najwyższą jakość życia. Pod uwagę brano m.in. bezpieczeństwo, opiekę zdrowotną, szkoły, środowisko, kulturę i koszty życia.

W pierwszej dziesiątce znalazły się również Newton, Malden i Cambridge.

Nowe zasady dotyczące marihuany

Od 1 lipca weszły w życie duże zmiany w federalnym systemie kredytów studenckich. Prokurator generalna Massachusetts ostrzegła pożyczkobiorców, aby przed zmianą planu spłaty sprawdzili, jak nowe zasady mogą wpłynąć na wysokość miesięcznych rat oraz możliwość umorzenia części zadłużenia.

W Massachusetts zmodernizowano przepisy dotyczące marihuany. Zmiany objęły m.in. funkcjonowanie Cannabis Control Commission oraz zwiększenie ilości marihuany, którą osoba dorosła może legalnie posiadać poza domem.

Osobne regulacje umożliwiły również tworzenie licencjonowanych miejsc konsumpcji na miejscu.

Boston najlepszy dla zagranicznych firm

Zamknięte plaże i inwazja meduz

Boston zajął pierwsze miejsce w rankingu FT–Nikkei miast amerykańskich najbardziej atrakcyjnych dla zagranicznych przedsiębiorstw. Wysoko oceniono dostęp do wykwalifikowanych pracowników, uczelni, badań naukowych i rozwiniętego środowiska startupowego. Problemem pozostają wysokie ceny mieszkań i niedobór nowych lokali.

 Archiwum WEM

W połowie lipca ponad 40 plaż w Massachusetts było czasowo zamkniętych z powodu bakterii lub zakwitów sinic.

Lista zmienia się na bieżąco i jest aktualizowana przez stan kilka razy dziennie.

Jednocześnie na wybrzeżu, m.in. w rejonie Beverly, Salem, Nahant i Cape Cod, odnotowano zwiększoną liczbę dużych meduz lion’s mane, których parzydełka mogą być niebezpieczne także po wyrzuceniu zwierzęcia na brzeg.

Polish Center of Discovery & Learning w Chicopee rozpoczęło nabór do trzeciej edycji programu stypendialnego Theodore P. Tenorowicz and Mary E. Bigos Endowed Scholarship Program, skierowanego do studentów polskiego pochodzenia. Inicjatywa ma wspierać młodych ludzi w zdobywaniu wyższego wykształcenia i pomagać im w pokrywaniu rosnących kosztów studiów.

O stypendium mogą ubiegać się osoby polskiego pochodzenia, które studiują w pełnym wymiarze godzin na akredytowanej uczelni wyższej i osiągają bardzo dobre wyniki w nauce, utrzymując średnią ocen na poziomie co najmniej 3.8 GPA. Przyjmowanie wniosków potrwa do 18 września.

Formularz zgłoszeniowy oraz szczegółowe kryteria uczestnictwa są dostępne na stronie: clkr.me/h5nfya.

Polish Center of Discovery & Learning działa od 1998 roku jako organizacja non profit i centrum edukacyjno-muzealne.

Jego misją jest zachowanie oraz popularyzowanie historii i dziedzictwa Polaków w Stanach Zjednoczonych. Placówka gromadzi pamiątki związane z polską emigracją, prezentuje eksponaty sztuki ludowej oraz dokumenty przywiezione do Ameryki przez imigrantów. Centrum pełni również funkcję ośrodka badawczego, przyciągając naukowców, studentów i odwiedzających z różnych części świata zainteresowanych wkładem Polaków w rozwój amerykańskiej kultury, nauki i gospodarki.  oPR. WEM

Z życia Polonii Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

13

Z Bostonu wyruszyła 11. Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa

Rowerem do Amerykańskiej Częstochowy

 Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa – FB

13

lipca ruszyła 11. Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa do Amerykańskiej Częstochowy. Uczestnicy wyjechali z Bostonu i przez siedem dni będą przemierzać pięć stanów, kończąc swoją drogę w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown w Pensylwanii.

Przez pięć stanów Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa łączy religijny charakter tradycyjnego pielgrzymowania z pasją do jazdy na rowerze. Jej uczestnicy tworzą wspólnotę w drodze, a kolejnym etapom towarzyszą modlitwa, Eucharystia, wspólnie przeżywany wysiłek oraz intencje wiezione do sanktuarium.

Organizatorzy podkreślają, że nie jest to wyłącznie wyprawa sportowa. Pielgrzymka ma charakter dziękczynno-pokutny, a jej celem jest ożywienie wiary, pogłębienie życia duchowego, wypraszanie łask oraz budowanie więzi między uczestnikami.

Tegoroczna pielgrzymka rozpoczęła się w poniedziałek, 13 lipca, w parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Bostonie.

Pierwszy etap, prowadzący do Webster

w stanie Massachusetts, liczył około 55 mil. W kolejnych dniach uczestnicy przejeżdżają przez dalszą część Massachusetts, Connecticut, Nowy Jork, New Jersey i Pensylwanię. Na trasie znajdują się m.in. Hartford, New Haven, Stamford, Brooklyn, Wallington oraz Three Bridges.

Po noclegu w Webster pielgrzymi wyruszą spod Bazyliki św. Józefa w kierunku Hartford. Następnie droga poprowadzi do parafii Świętych Cyryla i Metodego w Hartford oraz parafii św. Stanisława w New Haven. Kolejnym przystankiem będzie parafia Najświętszego Imienia Jezus w Stamford. Do głównej grupy dołączy także równoległy etap rozpoczynający się przy kościele św. Franciszki de Chantal na Brooklynie.

Dalsza trasa będzie prowadziła przez parafię Najświętszego Serca Jezusowego w Wallington oraz parafię św. Elżbiety Anny Seton w Three Bridges w New Jersey.

Stamtąd pielgrzymi wyruszą na ostatni odcinek do Doylestown.

Cel w Doylestown Historia inicjatywy sięga 2015 roku. Jej pomysłodawcą był Bogusław Gawęda, który wyruszył wówczas samotnie, piel-

Pielgrzymka wyruszyła 13 lipca z parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Bostonie

grzymując w intencji chorego ojca i pokonując drogę do Amerykańskiej Częstochowy w ciągu dwóch dni.

Rok później odbyła się pierwsza zorganizowana Międzystanowa Pielgrzymka Rowerowa. Uczestnicy wyruszali wówczas m.in. ze Stamford, Brooklynu i Rochelle Park. W pielgrzymce wzięło udział łącznie 49 osób, a najdłuższa trasa liczyła około 131 mil, czyli 210 kilometrów.

Z czasem pielgrzymkę rozbudowano do siedmiu dni i wyznaczono trasę prowadzącą przez pięć stanów. W tym roku odbywa się już jej 11. edycja.

Tegoroczna pielgrzymka zakończy się w niedzielę, 19 lipca, w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown, określanym często jako duchowa stolica amerykańskiej Polonii.

Sanktuarium, nazywane Amerykańską Częstochową, od dziesięcioleci jest miejscem spotkań Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych. To właśnie przed obraz Matki Bożej Częstochowskiej uczestnicy przywiozą osobiste, rodzinne i parafialne intencje zbierane podczas drogi.

Cała pielgrzymka trwa siedem dni.

Osoby, które nie mogą uczestniczyć w niej od początku, mogą dołączyć w jednym z miast znajdujących się na trasie.

Wysiłek i modlitwa

Trasa pielgrzymki prowadzi przez pięć stanów i rozplanowana jest na siedem dni, w ciągu których uczestnicy codziennie pokonują na rowerach kilkadziesiąt mil

Udział w pielgrzymce wymaga odpowiedniej kondycji fizycznej i sprawnego technicznie roweru. Uczestnicy muszą mieć ukończone 18 lat. Obowiązkowe są kaski, oświetlenie, sprawne hamulce i podstawowe wyposażenie pozwalające na usuwanie drobnych awarii. Organizatorzy nie dopuszczają rowerów elektrycznych ani rowerów ze wspomaganiem.

Pielgrzymi jadą w zorganizowanych grupach, stosując się do przepisów ruchu drogowego oraz poleceń przewodników.

W czasie przejazdu obowiązuje zakaz słuchania muzyki i używania telefonu.

Ważną częścią każdego dnia pozostają wspólna modlitwa, udział w nabożeństwach i budowanie pielgrzymkowej wspólnoty.  WEM

14

Wydarzenia July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Polonia w Amerykańskiej Częstochowie uczciła pamięć ofiar rzezi wołyńskiej oraz obławy augustowskiej

Wołanie o prawdę

 Stowarzyszenie Pamięć

W uroczystości, która odbyła się 12 lipca w Amerykańskiej Częstochowie, uczestniczyli liczni przedstawiciele środowisk polonijnych z Pensylwanii, Nowego Jorku, New Jersey, Connecticut i Massachusetts

W

niedzielę, 12 lipca, w Amerykańskiej Częstochowie ponownie spotkała się Polonią, by uczcić pamięć ofiar rzezi wołyńskiej oraz obławy augustowskiej.

Dni pamięci 11 lipca w Polsce obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej.

Data ta przypomina o tragicznych wydarzeniach na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej oraz o tysiącach zamordowanych Polaków.

Dzień później, 12 lipca, przypada Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej – największej zbrodni dokonanej na Polakach przez Sowietów po zakończeniu II wojny światowej. Latem 1945 roku zatrzymano kilka tysięcy mieszkańców Suwalszczyzny, a los około 600 z nich do dziś nie został wyjaśniony.

Prezes Stowarzyszenia „Pamięć” Grzegorz Tymiński, witając przybyłych na

uroczystość w duchowej stolicy Polonii gości, powiedział: „Gromadzimy się dziś, aby przywołać pamięć poległych i zamordowanych, by godnie oddać hołd i upamiętnić ofiary obu zbrodni. Dziękuję Pań-

stwu za tę pamięć. To ważne, żeby pamiętać zawsze i mimo wszystko. [...] Niemiecki faszyzm, sowiecki komunizm i ukraiński banderyzm, to zbrodnicze systemy, które zwalczały naród polski i pol-

skich obywateli. UPA i OUN nie były jedynymi sprawcami Zbrodni Wołyńskiej.

Ogromną część zbrodniarzy stanowili ukraińscy sąsiedzi Polaków”.

– Jednym z najważniejszych praw ofiar jest prawo do prawdy – dodał, przypominając, że na Wołyniu nadal nie było możliwości przeprowadzenia zakrojonych na szeroką skalę ekshumacji, a, co za tym idzie, identyfikacji i godnego pochówku ofiar rzezi. – Bez przyznania się i przeproszenia za zbrodnię wołyńską nie może być mowy o pojednaniu. Przebaczenie i uzdrowienie mogą się tylko dokonać na fundamencie prawdy – podkreślił Tymiński.

Modlitwa i upamiętnienie W dalszej części programu uczniowie z Polskiej szkoły Dokształcającej Gniazda 946 Sokołów Polskich w Ameryce z Manille, NJ oraz przedstawicielki młodego pokolenia Polonii: Joanna i Angelika Pacholarz przedstawili krótki program artystyczny poświęcony pamięci Wołynia.

Wydarzenia Volume XXIV, Issue 14

Modlitwę za bestialsko pomordowanych Polaków poprowadził ojciec Bogdan Olzacki, przeor Amerykańskiej Częstochowy.

Wspólnym śpiewem pieśni „Serdeczna Matko”, minutą ciszy oraz złożeniem wieńców i zniczy zakończyła się pierwsza część uroczystości, która odbyła się pod Pomnikiem Husarza autorstwa śp. mistrza Andrzeja Pityńskiego na cmentarzu w Amerykańskiej Częstochowie.

O godzinie 12:30 w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej odprawiona została msza św., podczas której wierni modlili się za ofiary ludobójstwa na Wołyniu oraz obławy augustowskiej.

W uroczystości wzięli udział m.in.

Helena Knapczyk, sybiraczka i prezes Korpusu Pomocniczego Pań przy Stowarzyszeniu Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, weterani z placówek SWAP nr 81 w Trenton na czele z Mirosławem Płotką i nr 36 w Clifton reprezentowaną

July 17, 2026

przez Mariusza Dżoń, członkinie Korpusu Pomocniczego Pań przy obu placówkach: Bożena Tutka i Agata Pięta oraz Bożena Dżoń, Agnieszka Kasprzak – rzeczniczka prasowa Centrali Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce i dyrektor Polskiej Szkoły im. Św. Stanisława Kostki w Wallington, której towarzyszyła wicedyrektor Dorota Kieras, dyrektor Polskiej Szkoły Dokształcającej Gniazda 946 Sokołów Polskich w Ameryce w Manville Elżbieta Laskowska wraz z delegacją, delegacja Freedom and Solidarity z przewodniczącym Zbigniewem Wieczorkiem na czele, Tomasz Wojas i Jerzy Śliwowski reprezentujący Kongres Polonii Amerykańskiej w New Jersey, Wiesław Wierzbowski z KPA w Bostonie, Teresa i Kazimierz Kozłowscy z Domu Polskiego w Filadelfii, Jadwiga Kopala reprezentująca Komitet Parady Pułaskiego, rekonstruktor wojenny Tony Litwinowicz i licznie zebrana Polonia.

STOWArzySzENIE PAMIęć OPr. WEM

15

16

Wydarzenia July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14  Senat RP

Finał X olimpiady Historii Polski dla Polonii i Polaków za granicą

Młoda Polonia zna historię Polski

W

Senacie RP podsumowano jubileuszową, dziesiątą edycję Olimpiady Historii Polski dla Polonii i Polaków za granicą. W tegorocznych eliminacjach uczestniczyło ponad 4.2 tys. młodych ludzi z 24 państw. Do finału zakwalifikowały się 23 osoby z siedmiu krajów.

Finałowy etap olimpiady odbywał się w Polsce od 4 do 7 lipca. Uczestniczyli w nim młodzi Polacy z Litwy, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Ukrainy, Słowacji i Stanów Zjednoczonych. Uroczyste ogłoszenie wyników oraz wręczenie nagród finalistom i laureatom odbyło się 7 lipca w Kancelarii Senatu RP. Wyróżniono również nauczycieli przygotowujących uczniów do konkursu.

Finalistów, ich opiekunów i nauczycieli, członków komisji egzaminacyjnej oraz przedstawicieli organizatorów przyjęła marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. Podkreśliła, że jednym z ważnych zadań Senatu jest utrzymywanie więzi z Polonią i wspieranie młodych ludzi mieszkających poza granicami kraju.

– Dziś spotykamy się z najlepszymi z najlepszych. Mam nadzieję, że będzie to też okazja do lepszego poznania się w gronie polonijnych olimpijczyków z całego

Wśród elitarnego grona 23 finalistów z całego świata znalazł się uczeń Szkoły Polskiej przy Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku Daniel Lewandowski

Finalistów i towarzyszących im opiekunów powitała marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska

świata – powiedziała marszałek. Jak przypomniała Lilia Luboniewicz, prezes Fundacji Wolność i Demokracja, która od de-

kady organizuje olimpiadę, sukces uczestników jest efektem nie tylko ich własnej pracy, ale również wsparcia nauczycieli,

W tegorocznej, jubileuszowej edycji olimpiady wzięło udział ponad 4 tysiące polonijnych uczniów z 24 państw

rodziców i opiekunów. O dużym zainteresowaniu historią Polski wśród młodej Polonii mówił także prof. Robert Litwiński, prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego. – Chętnych do poznawania polskiej historii jest wielu, a na tej olimpiadzie poznaliśmy ludzi z pasją – podkreślił Litwiński.

Finał nie ograniczał się do egzaminów.

Organizatorzy przygotowali dla uczestników program edukacyjny, który pozwolił im lepiej poznać historię Polski oraz najważniejsze instytucje państwowe. Młodzież zwiedziła Belweder i Pałac Prezydencki, a także spotkała się z Agnieszką Jędrzak, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP. Olimpiada Historii Polski dla Polonii i Polaków za granicą jest organizowana od 2016 roku przez Fundację Wolność i Demokracja we współpracy z Polskim Towarzystwem Historycznym. Jej celem jest rozwijanie wiedzy historycznej wśród młodzieży polskiego pochodzenia mieszkającej poza Polską oraz wzmacnianie jej więzi z polską kulturą, dziedzictwem i językiem.

W ciągu dziesięciu lat w olimpiadzie oraz towarzyszącym jej Konkursie Historii Polski dla Juniorów uczestniczyło kilka tysięcy uczniów z kilkudziesięciu państw, m.in. ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Ukrainy, Litwy, Szwajcarii, Chin, Egiptu i Algierii. Najlepsi uczestnicy mogą otrzymać m.in. indeksy na polskie uczelnie wyższe.

Tegoroczna edycja została dofinansowana przez Senat RP w ramach sprawowania opieki nad Polonią i Polakami za granicą w 2026 roku.  WEM

Wydarzenia Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

17

Podczas Małopolskiego Kongresu oświaty Polonijnej w Krakowie nauczyciele i działacze polonijni z całego świata rozmawiali o przyszłości nauczania

razem dla edukacji J

ęzyk polski, kultura i pamięć o wspólnych korzeniach były głównymi tematami I Małopolskiego Kongresu Oświaty Polonijnej w Krakowie. Czterodniowe wydarzenie zgromadziło blisko stu nauczycieli, dyrektorów szkół, koordynatorów projektów oraz przedstawicieli organizacji polonijnych z różnych krajów świata.

Wymiana doświadczeń Kongres odbył się w dniach 7-10 lipca pod hasłem „Edukacja łączy – przyszłość budujemy razem”. Wzięli w nim udział przedstawiciele środowisk polonijnych m.in. ze Stanów Zjednoczonych, Australii, Ukrainy, Białorusi, Holandii, Francji, Hiszpanii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Belgii, Irlandii i Litwy.

Organizatorami wydarzenia byli Samorząd Województwa Małopolskiego oraz Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Program kongresu został oparty na trzech filarach: działalności Małopolskiego Sejmiku Po-

 malopolska.pl

lonijnego, warsztatach metodycznych oraz budowaniu partnerstw. Pierwszy dzień poświęcono oficjalnej inauguracji, debatom i rozmowom o przyszłości polskiej edukacji za granicą.

Uroczystego otwarcia dokonał wicemarszałek województwa małopolskiego Ryszard Pagacz. W wydarzeniu uczestniczyli także m.in. prof. Jan Tadeusz Duda, przewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego, przedstawiciele Rady do Spraw Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie RP, minister Agnieszka Jędrzak, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Dariusz Bonisławski, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej bp Robert Chrząszcz oraz reprezentanci instytucji wspierających Polonię, w tym prof. Marek Rudnicki z Chicago.

Jednymi z ważniejszych momentów dnia otwarcia były obrady Małopolskiego Sejmiku Oświaty Polonijnej oraz wręczenie Medalu 30-lecia Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” dla Samorządu Wo-

Wicemarszałek Ryszard Pagacz uroczyście otworzył I Małopolski Kongres oświaty Polonijnej

jewództwa Małopolskiego. Inaugurację kongresu uświetnił występ dziecięcomłodzieżowego Zespołu Pieśni i Tańca „Wołyńskie Słowiki”, działającego przy Towarzystwie Kultury Polskiej im. Tadeusza Kościuszki w Łucku.

Kolejne dni wypełniły warsztaty i spotkania poświęcone nowoczesnym metodom nauczania, pracy z uczniami polonijnymi oraz wykorzystaniu tradycji, sztuki i dziedzictwa narodowego w edukacji. Uczestnicy dzielili się doświadczeniami i szukali rozwiązań, które mogą pomóc szkołom polonijnym odpowiadać na współczesne wyzwania.

Wspólne działania

Kongres odbył się w dniach 7-10 lipca w Krakowie pod hasłem „Edukacja łączy – przyszłość budujemy razem

Podczas kongresu wielokrotnie podkreślano rolę Małopolski jako regionu aktywnie wspierającego edukację i kulturę polonijną.

Szczególną uwagę zwrócono na fakt, że samorząd województwa od wielu lat realizuje inicjatywy skierowane do Polaków mieszkających poza krajem, w tym konkursy ofert dotyczące wypoczynku dla dzieci polonijnych oraz warsztaty metodyczne.

Obecni na kongresie nauczyciele wskazali, że zainteresowanie Polską, jej historią i tradycją wśród młodego pokolenia jest duże, a ich rolą jest nie tylko przekazywanie wiedzy uczniom, ale także budowanie zainteresowania polską kulturą w lokalnych społecznościach.

Goście kongresu, oprócz udziału w panelach dyskusyjnych i warsztatach, mieli również okazję do zwiedzenia Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, gdzie przygotowano dla nich specjalny program edukacyjny. Uczestnicy obejrzeli m.in. filmy poświęcone Witoldowi Pileckiemu i zobaczyli oryginał pierwszego raportu rotmistrza z KL Auschwitz, napisanego po jego ucieczce z obozu.

Spotkanie w Krakowie było okazją do wymiany wiedzy, nawiązania nowych kontaktów i rozpoczęcia kolejnych wspólnych inicjatyw. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że przyszłość edukacji polonijnej zależy od współpracy i zaangażowania wielu środowisk – zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami.  OPr. WEM

18

Wydarzenia July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Po latach starań Niemcy zwrócili Polsce królewski pierścień zrabowany podczas II wojny światowej

Odzyskany skarb O

dnaleziony w zbiorach niemieckiego Schmuckmuseum Pforzheim pierścień króla Zygmunta I Starego wrócił do Polski. Wykonany ze złota i ozdobiony diamentem osadzonym w obustronnie szlifowanym kamieniu klejnot został uroczyście przekazany 17 czerwca podczas Forum Polsko-Niemieckiego w Berlinie. Z rąk strony niemieckiej odebrała go ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska. Od 2 lipca zabytek można oglądać na wystawie w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Wraz z pierścieniem do kraju wróciły także fragment średniowiecznego rękopisu z hymnem „Gaude Mater Polonia” oraz 11 miniaturowych eksponatów kolejowych z przedwojennego Muzeum Komunikacji w Warszawie.

Według przekazów źródłowych w 1791 roku pierścień króla z dynastii Jagiellonów wydobyto z jego grobu w katedrze na Wawelu, aby uchronić go przed grabieżą. Później trafił on pod opiekę Izabeli Czartoryskiej, która złożyła go w słynnej Szkatule Królewskiej, będącej zbiorem najcenniejszych

 gov.pl

Do 16 sierpnia można przesyłać zgłoszenia do Konkursu Skrzypcowego im. Wieniawskiego

Zagraj w Fundacji Kościuszkowskiej Fundacja Kościuszkowska przyjmuje zgłoszenia do edycji 2026 Konkursu Skrzypcowego im. Wieniawskiego. Aplikacje można składać do 16 sierpnia. Konkurs odbędzie się w dniach 7-8 listopada w siedzibie Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku.

pamiątek po polskich monarchach. Po wybuchu II wojny światowej Szkatułę ukryto w pałacu Czartoryskich w Sieniawie, gdzie została odnaleziona i zrabowana przez niemieckiego okupanta. Pierścień zaginął na dziesięciolecia, by w 1963 roku trafić do kolekcji muzeum w Pforzheim.

Dzięki badaniom polskich ekspertów potwierdzono, że klejnot jest polską stratą wojenną. Wniosek o zwrot pierścienia złożono w 2023 roku, a w maju tego roku Rada Miasta Pforzheim zdecydowała o oddaniu zabytku.  WEM

Do udziału zaproszeni są muzycy wszystkich narodowości w wieku od 16 do 30 lat, posiadający obywatelstwo USA, status stałego rezydenta lub ważną wizę umożliwiającą legalny pobyt w Stanach Zjednoczonych. Na laureatów czekają nagrody pieniężne o łącznej wartości przekraczającej 20 tys. dolarów oraz możliwość udziału w koncertach.

W skład jury wejdą: Philip Setzer, Joanna Kurkowicz i Adrian Sylveen, dyrektor artystyczny konkursu. Honorowym jurorem finału będzie Eugene Drucker.

Konkurs Skrzypcowy im. Wieniawskiego w Fundacji Kościuszkowskiej jest organizowany od 1969 roku i ma na celu wspieranie wybitnych młodych skrzypków oraz popularyzację twórczości Henryka Wieniawskiego i innych polskich kompozytorów.

Więcej informacji oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie organizatorów:  oPR. WEM kfwieniawski.org.

Polska noblistka trafiła do zestawu klocków poświęconego rozwojowi nauki i techniki

Maria Skłodowska w LEGO Maria Skłodowska-Curie znalazła się wśród trzech wybitnych naukowców uwiecznionych w nowym zestawie klocków LEGo, celebrującym przełomowe odkrycia ludzkości.

Polskiej noblistce towarzyszą w nim brytyjski fizyk i matematyk Isaac Newton oraz pochodzący z USA botanik i wynalazca George Washington Carver.

Figurka Marii Skłodowskiej-Curie została przedstawiona w stroju z epoki, z włosami upiętymi w charakterystyczny kok. Noblistka w jednej dłoni trzyma fiolkę z fluorescencyjnym, zielonym pierwiastkiem, a w drugiej tabliczkę z symbolem „Ra”, nawiązującym do odkrytego przez nią radu.

Premiera zestawu wywołała przy okazji dyskusję wśród internautów. Początkowo LEGO podpisało postać jako „Marie Curie”,

pomijając pierwszą część jej nazwiska. Po zwróceniu uwagi przez licznych użytkowników z Polski firma uzupełniła opis, dodając adnotację „z domu Skłodowska”.

Autorem liczącego 879 elementów zestawu jest 25-letni Daniel Bradley. Model zatytułowany „Ewolucja przedmiotów ścisłych” nawiązuje do przełomowych momentów w historii odkryć naukowych. Oprócz odkrytych przez Marię Skłodowską-Curie pierwiastków można w nim znaleźć m.in. sondę kosmiczną Voyager 1, model atomu węgla, łańcuch DNA, komputer z lat 60., model samochodu z początku ubiegłego wieku, ogród botaniczny George'a Washingtona Carvera oraz jabłoń, która zainspirowała Isaaca Newtona.

Zestaw jest dostępny w sprzedaży w oficjalnym sklepie LEGO.  WEM

 lego.com

Wydarzenia Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

19

W Warszawie odbył się II Zjazd Konsulów Honorowych RP

Powrót po 18 latach

 gov.pl

B

lisko 150 konsulów honorowych wzięło udział w II Zjeździe Konsulów Honorowych RP, który odbył się w Warszawie w dniach 35 lipca br. Wydarzenie, które trwało trzy dni, zostało zorganizowane przez polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Powrót po latach Wydarzenie wróciło do kalendarza MSZ po 18 latach. I Zjazd Konsulów Honorowych odbył się 18 lat temu z inicjatywy ministra Radosława Sikorskiego. Przed tegorocznym Zjazdem szef polskiej dyplomacji podkreślał istotną rolę, jaką odgrywają konsulowie honorowi we współczesnej dyplomacji.

– Konsulowie honorowi reprezentujący Polskę na świecie stanowią istotny element polskiej służby konsularnej. Wspierają naszych konsulów oraz są budowniczymi mostów pomiędzy Polską a państwami w których mieszkają– mówił wicepremier Sikorski.

Program zjazdu obejmował m.in. sesje plenarne i panele dyskusyjne dotyczące współpracy gospodarczej, dyplomacji publicznej, polityki polonijnej oraz promocji Polski za granicą. Odbyło się także spotkanie poświęcone aktualnym wyzwaniom w upamiętnianiu polskich ofiar niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych w Niemczech i Austrii.

W programie wydarzenia były także spotkania związane z kulturą i historią

Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska (z lewej) otworzyła podczas zjazdu panel poświęcony relacjom Polski z Polonią

W zjeździe zorganizowanym przez MSZ wzięli udział polscy konsulowie honorowi z całego świata

Polski. Konsulowie honorowi towarzyszyli wiceministrowi Władysławowi Teofilowi Bartoszewskiemu w uroczystym złożeniu kwiatów przed Grobem Nieznanego Żołnierza i wzięli udział w recitalu fortepianowym na Zamku Królewskim.

20 milionów Panel poświęcony polityce polonijnej otworzyła marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska. – Witam wszystkich państwa bardzo serdecznie i z wielką radością patrzę na to, co robicie. Cieszę się, że spotykamy się w Polsce – kraju, który przez ostatnie 35 lat dokonał wielkiego skoku – powiedziała.

Kidawa-Błońska zaznaczyła, że Polska stała się państwem nowoczesnym, otwartym, którego obywatele bogacą się, tworzą nowe firmy. – Staliśmy się państwem, które pokazuje, że jeżeli obywatele wierzą w zmiany, to są one możliwe. Kiedyś goniliśmy Europę – w wielu obszarach dogoniliśmy, a w wielu jesteśmy nawet liderami zmian – oceniała marszałek Senatu.

– Wiele osób powraca z emigracji do Polski – w tej chwili więcej osób tu wraca, niż stąd wyjeżdża – akcentowała KidawaBłońska. – Polska stała się dobrym i bezpiecznym miejscem do życia. To wszystko stwarza doskonałe warunki do tego, żeby Polskę promować i mówić o Polsce na świecie – zwróciła się do konsulów honorowych RP. Marszałek stwierdziła, że dla Senatu naturalnym partnerem jest Polonia. – Do

polskiego pochodzenia przyznaje się poza Polską 20 milionów osób na świecie.

Także część z Państwa jest silnie związana z polską diasporą i może się poszczycić polskimi korzeniami. Tak jak Polonia to dla nas naturalni ambasadorzy naszego kraju, tak też Państwo, wykonując swoją pracę, jesteście tymi, którzy pokazują Polskę i przekonują, jakim jesteśmy wspaniałym i wyjątkowym krajem – powiedziała marszałek Senatu.

W programie wydarzenia były także spotkania związane z kulturą i historią Polski. Konsulowie honorowi towarzyszyli wiceministrowi Władysławowi Teofilowi Bartoszewskiemu w uroczystym złożeniu kwiatów przed Grobem Nieznanego Żołnierza i wzięli udział w recitalu fortepianowym na Zamku Królewskim.

Zaszczytna funkcja Konsul honorowy reprezentuje dane państwo i jego obywateli w swoim regionie, promując współpracę gospodarczą, naukową i kulturalną. Pomimo wykonywania jedynie wybranych zadań konsularnych (głównie reprezentacyjnych i informacyjnych) konsulaty honorowe stanowią ważne wsparcie dla służby zagranicznej i zwiększają skuteczność jej działań. Jak podaje MSZ, obecnie działa 218 konsulów honorowych RP, którzy swoje funkcje wykonują na sześciu kontynentach, w ponad stu państwach. Konsul honorowy pełni swoją funkcję społecznie, bez pobierania wynagrodzenia.

W Stanach Zjednoczonych funkcjonuje kilkanaście konsulatów honorowych m.in. w St. Louis, ME, Filadelfii, PA, Miami na Florydzie, Detroit, MI, Denver, CO czy W Anchorage na Alasce. Na warszawskim zjeździe nie brakło gości z USA. Obecny był m.in. Richard Walawender, konsul honorowy RP w Detroit, od lat zaangażowany w życie Polonii oraz w rozwój relacji polsko amerykańskich.

Wkrótce Polonia Camp Podczas spotkania Kidawa-Błońska podkreśliła również, że dla Senatu współpraca z diasporą ma ogromne znaczenie. – Widząc zmiany, które zachodzą w środowiskach polonijnych, stawiamy na młodą Polonię, bo potrzebni nam są nowi, młodzi liderzy, którzy będą naszymi ambasadorami i będą pilnowali, by młodzi ludzie, którzy czują się związani z polskością, nie tracili kontaktu z naszym krajem – mówiła marszałek Senatu.

Małgorzata Kidawa-Błońska poinformowała, że za kilka tygodni w Warszawie odbędzie się Polonia Camp – impreza organizowana po raz drugi, dedykowana młodej Polonii. W 2025 roku pierwsza edycja wydarzenia odbyła się z udziałem blisko tysiąca uczestników z kilkudziesięciu krajów. – W tym roku mamy większe ambicje i chcemy, żeby ta impreza pod koniec lipca zgromadziła 1,500 osób – zaznaczyła marszałek Senatu.  TOMASz ryzNEr

20

Wydarzenia July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

W Chicago rozpoczęło działalność nowoczesne centrum prezydenckie Baracka obamy

Centrum Obamy otwarte 19

 obama.org

czerwca, w przypadające tego dnia święto Juneteenth upamiętniające zniesienie niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych, działalność oficjalnie rozpoczęło Obama Presidential Center w Chicago. Dzień wcześniej, 18 czerwca, odbyła się uroczysta ceremonia inauguracji. Na otwarciu pojawili się Barack i Michelle Obama, przedstawiciele Obama Foundation, a także gwiazdy amerykańskiej sceny muzycznej, które uświetniły wydarzenie koncertami i występami artystycznymi.

Wielkie otwarcie Nowy kompleks powstał w historycznym Jackson Park na południu miasta, niedaleko miejsca, gdzie Barack Obama rozpoczynał swoją działalność społeczną i polityczną. To właśnie z Chicago związana jest znaczna część historii byłego prezydenta i pierwszej damy, dlatego twórcy projektu podkreślają, że lokalizacja nie jest przypadkowa. Centrum ma być zarówno miejscem opowiadającym historię Obamów, jak i przestrzenią służącą mieszkańcom miasta oraz gościom z całego świata.

– Chcieliśmy, aby centrum było tętniącym życiem świętem wspólnoty, miejscem, w którym możemy wspólnie się uczyć oraz dzielić radością sztuki, muzyki, sportu i zabawy, ponieważ właśnie w takich chwilach przypominamy sobie o naszym wspólnym człowieczeństwie i

Nowy kompleks powstał w historycznym Jackson Park na południu Chicago

wzmacniamy więzi zaufania, które nie tylko czynią nasze życie bogatszym, ale także wzmacniają naszą demokrację – powiedział Barack Obama podczas ceremonii otwarcia.

W dniu otwarcia państwo Obama osobiście przywitali stu pierwszych odwie Facebook/Obama Foundation

dzających, którzy przekroczyli próg obiektu. Wraz z LeVarem Burtonem, znanym z programu „Reading Rainbow”, spotkali się również z grupą dzieci, którym przeczytali książkę „Where the Wild Things Are”.

W wydarzeniu uczestniczyły tysiące osób, a kolejne śledziły transmisję w internecie i na telebimach ustawionych w parku. Wśród zaproszonych gości znaleźli się byli prezydenci Stanów Zjednoczonych, politycy, artyści, sportowcy i przedstawiciele świata kultury. Oprawę muzyczną zapewnili m.in. Bruce Springsteen, Christina Aguilera, John Legend, Jennifer Hudson, Stevie Wonder, Marc Anthony oraz Bono.

Za funkcjonowanie obiektu odpowiada Obama Foundation – organizacja non profit, która chce inspirować ludzi do działania na rzecz swoich społeczności oraz wspierać kolejne pokolenia liderów.

Fundacja podkreśla swój ponadpartyjny charakter i deklaruje, że centrum ma być miejscem otwartym dla osób o różnych poglądach.

Przestrzeń dla wszystkich Barack i Michelle obama na uroczystym otwarciu centrum

Obama Presidential Center zajmuje teren o powierzchni ponad 19 akrów i zostało zaprojektowane jako ogólnodostępny

kampus, z którego można korzystać bezpłatnie. Centralnym punktem kompleksu jest muzeum poświęcone życiu i działalności Baracka i Michelle Obamów.

Zwiedzający mogą prześledzić drogę pierwszego czarnoskórego prezydenta USA od pracy społecznej w Chicago po lata spędzone w Białym Domu. Wystawy prezentują nie tylko najważniejsze wydarzenia polityczne jego prezydentury, ale także ludzi i ruchy społeczne, które miały wpływ na kształt współczesnej Ameryki.

Ekspozycje wzbogacono o interaktywne instalacje, pamiątki, nagrania i artefakty pozwalające zajrzeć za kulisy funkcjonowania prezydenckiej administracji.

Obok muzeum funkcjonuje nowa filia Chicago Public Library. Odwiedzający mogą w niej korzystać z multimedialnych stanowisk, przeglądać zbiory biblioteczne, pracować w cichych strefach czy odwiedzić specjalną Presidential Reading Room, gdzie znalazły się książki szczególnie cenione przez Obamów. Twórcy centrum podkreślają jednak, że historia byłego prezydenta i jego żony jest jedynie punktem wyjścia do szerszej opowieści o obywatelskim zaangażowaniu i sile wspólnego działania.

Dlatego wnętrza zaprojektowano tak, aby zachęcały odwiedzających do aktywnego uczestnictwa,

Wydarzenia Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

21

dyskusji i rozwijania własnych inicjatyw.

Jedną z takich przestrzeni jest Forum – budynek przeznaczony na spotkania, debaty, koncerty, warsztaty i wydarzenia społeczne. Mieszczą się tam m.in. przestronne atrium, audytorium oraz studio nagraniowe, w którym uczestnicy programów edukacyjnych będą mogli realizować własne projekty medialne. W centrum nie zabrakło również miejsca na sport i rekreację. Do dyspozycji odwiedzających oddano pełnowymiarowe boisko do koszykówki spełniające standardy NBA czy sale przeznaczone do programów przywódczych dla młodzieży. Kampus uzupełniają tereny zielone, place zabaw, miejsca piknikowe i ogrody.

Amerykańska tradycja Obama Presidential Center jest najnowszym ogniwem rozbudowanej sieci amerykańskich bibliotek i centrów prezydenckich. Instytucje te pełnią podwójną funkcję. Z jednej strony przechowują dokumenty, archiwa i materiały związane z działalnością kolejnych prezydentów Stanów Zjednoczonych, z drugiej zaś działają jako muzea i ośrodki edukacyjne przybliżające historię amerykańskiej demokracji.

Według Archiwum Narodowego USA w kraju działa obecnie kilkanaście takich placówek, w tym biblioteki i muzea poświęcone m.in. Herbertowi Hooverowi

Centrum ma pełnić rolę placówki nie tylko muzealnej, ale też edukacyjnej

(West Branch, IA), Franklinowi D. Rooseveltowi (Hyde Park, NY), Harry'emu S. Trumanowi (Independence, MO), Dwightowi D. Eisenhowerowi (Abilene, KS), Johnowi F. Kennedy'emu (Boston, MA), Lyndonowi B. Johnsonowi (Austin, TX), Richardowi Nixonowi (Yorba Linda, CA), Jimmy'emu Carterowi (Atlanta, GA) czy Ronaldowi Reaganowi (Simi Valley, CA).

W ostatnich dekadach formuła tych instytucji zaczęła się jednak zmieniać. Coraz częściej, obok tradycyjnych funkcji archiwalnych, w prezydenckich przestrzeniach organizowane są wystawy sztuki, koncerty, wydarzenia sportowe, spotkania z przedstawicielami świata nauki i kultury oraz programy aktywizujące lokalne społeczności. Tak działają między innymi Clinton Presidential Center w Little Rock

w Arkansas oraz George W. Bush Presidential Center w teksańskim Dallas.

Zainaugurowane właśnie w Chicago centrum Baracka Obamy wpisuje się w ten trend, ale jednocześnie rozwija go na jeszcze bardziej nowoczesną skalę. Jego twórcy mają nadzieję, że miejsce to będzie służyło kolejnym pokoleniom Amerykanów na długo po zakończeniu kariery byłego prezydenta.  AD

22

Wydarzenia July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Polonijni wokaliści z USA mogą już zgłaszać się do szóstej odsłony międzynarodowego konkursu

Wraca The Voice of Polonia T

rwa nabór do 6. edycji The Voice of Polonia – międzynarodowego konkursu wokalnego skierowanego do Polonii i Polaków mieszkających poza granicami Polski, w tym w Stanach Zjednoczonych. Projekt od ponad dekady łączy środowiska polonijne rozsiane po całym świecie, promując język polski i rodzimą kulturę poprzez muzykę.

Uczestnicy tegorocznej edycji powalczą nie tylko o prestiżowy tytuł Grand Prix i nagrody finansowe, ale także o możliwość występów podczas międzynarodowej trasy koncertowej. Zgłoszenia można przesyłać do 2 września.

Muzyczna rywalizacja The Voice of Polonia zainaugurowano ponad dekadę temu z myślą o promowaniu bogactwa polskiej muzyki wśród kolejnych pokoleń Polonii. Przez lata konkurs stał się jednym z najważniejszych wydarzeń artystycznych integrujących polskie środowiska poza krajem, a jego uczestnicy reprezentowali różne kontynenty, kultury i doświadczenia. Wspólnym mianownikiem pozostaje jednak język polski, ponieważ regulamin zobowiązuje wszystkich wykonawców do prezentowania repertuaru wyłącznie po polsku.

Rywalizacja przebiega w trzech etapach. Pierwszy z nich stanowi ocena nadesłanych nagrań, na podstawie których jury wybiera grupę najlepszych wokalistów. Zakwalifikowane osoby spotkają się podczas przesłuchań na żywo, zaplanowanych na 20 września w Brukseli. Następnie komisja wyłoni ośmioro finalistów, którzy wystąpią podczas wielkiego finału. Odbędzie się on 18 października w Centrum Kulturalnym Wolubilis w stolicy Belgii i będzie otwarty dla publiczności.

Na zwycięzcę konkursu czeka tytuł Grand Prix oraz okolicznościowa statuetka. Jury przyzna także drugą, trzecią i czwartą nagrodę, a dodatkowym wyróżnieniem będzie nagroda finansowa w wysokości 1,000 euro, ufundowana przez Stowarzyszenie Artystów Wykonawców (SAWP). Organizatorzy wydarzenia pod-

 Marcin Żurawicz

kreślają jednak, że dla wielu uczestników równie cenną nagrodą jest możliwość dalszego rozwoju artystycznego oraz udziału w trasie koncertowej organizowanej w różnych krajach Europy.

Przez lata finały The Voice of Polonia oceniali uznani artyści i osobowości polskiej sceny muzycznej. W gronie jurorów znaleźli się m.in.: Anna Maria Jopek, Marek Piekarczyk, Anna Jurksztowicz, Maria Sadowska czy Janusz Radek. Ich obecność sprawiła, że konkurs zyskał renomę nie tylko w środowiskach polonijnych, ale także wśród profesjonalnych muzyków i producentów. Jednym z najbardziej charakterystycznych symboli konkursu jest statuetka wizualizująca ludzki głos. Nagrodę zaprojektowała Halinka Jakubowska, polska rzeźbiarka mieszkająca w Belgii.

Laureatki konkursu w USA

Talent ponad granicami O wyjątkowym charakterze przedsięwzięcia najlepiej świadczą jednak jego kolejne odsłony. W 2024 roku zorganizowano pierwszą w historii edycję The Voice of Polonia w Ameryce Północnej. Gospodarzem wydarzenia było Centrum Polsko thevoiceofpolonia.eu

Zwyciężczyni VoP Brazylia

Słowiańskie w Nowym Jorku. Grand Prix oraz nagrodę w wysokości 1,000 dolarów zdobyła Paulina Raczkowska z Greenpointu. Drugie miejsce zajęła Dagmara Czechura, trzecie Karina Pietras-Kolano, a czwarte Marzena Buczek. Zwyciężczyni zachwyciła wówczas jurorów interpretacjami utworów z repertuaru Anny Jantar i Edyty Geppert.

Równie ważnym krokiem w rozwoju projektu była edycja zorganizowana w 2025 roku w Brazylii. Po raz pierwszy konkurs odbył się w Ameryce Południowej, a dokładnie w Kurytybie – mieście uznawanym za jedną z najważniejszych stolic polonijnych na tym kontynencie.

Zwyciężczynią została Margarida Wierzynski, a kolejne miejsca zajęli Nicole Giller, Lucas Seman oraz Cristiano Vichinheski. W tym samym roku europejską odsłonę konkursu w Brukseli wygrał Filip Rychcik z Niemiec.

Koncerty organizowane w ramach projektu docierały również do publiczności w Irlandii, Holandii, Hiszpanii i Niemczech, przypominając o sile i różnorodności polskiej piosenki. Na przestrzeni lat The Voice of Polonia stał się platformą spot-

kań, wymiany doświadczeń i budowania więzi między Polakami mieszkającymi w różnych częściach świata.  AD

Jak wziąć udział w konkursie?

Konkurs The Voice of Polonia adresowany jest do osób pełnoletnich mieszkających poza Polską, które wykonują utwory w języku polskim. Aby wziąć udział w rekrutacji, należy wypełnić kartę zgłoszeniową oraz przesłać dwa nagrania prezentujące swoje umiejętności wokalne. Zgłoszenia można przesyłać do 2 września.

Spośród wszystkich nadesłanych zgłoszeń jury wyłoni maksymalnie 32 uczestników, którzy zostaną zaproszeni do kolejnego etapu rywalizacji. Szczegółowe informacje, regulamin oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie internetowej konkursu: thevoiceofpolonia.eu.

Raport specjalny Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

23

RAPORT SPECJALNY

Raport polskich mediów: Polacy coraz rzadziej marzą o emigracji do USA

W

Ameryka traci blask

ygląda na to, że Stany Zjednoczone nie są już dla Polaków wymarzonym kierunkiem emigracji. Z sondażu CBOS przeprowadzonego na zlecenie „Dziennika Gazety Prawnej” z okazji 250. rocznicy powstania USA wynika, że na przeprowadzkę za ocean zdecydowałoby się obecnie jedynie 11.7 proc. badanych.

Europa przed USA Znacznie większą popularnością cieszą się państwa Europy zachodniej, które jako potencjalne miejsce zamieszkania wskazało 42.3 proc. respondentów. Kolejne 18.6 proc. wybrałoby inne kraje świata, a 6.3 proc. postawiłoby na państwa Dalekiego Wschodu, takie jak Japonia czy Korea Południowa. „Dziennik Gazeta Prawna” zwraca uwagę, że Stany Zjednoczone, przez dekady postrzegane jako symbol „amerykańskiego snu”, wyraźnie straciły na atrakcyjności jako kierunek emigracji.

Koniec amerykańskiego snu Przez lata wyjazd do USA był dla wielu Polaków symbolem życiowego awansu, szansą na wyższe zarobki i lepsze życie.

Dziś ten obraz wyraźnie się zmienia.

Według portalu gazeta.pl, z analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego opartych na danych GUS, wynika, że Stany Zjednoczone coraz częściej stają się miejscem, z którego Polacy wracają do kraju.

 Archiwum WEM

Przełom nastąpił po kryzysie finansowym z lat 2007-2009. W 2016 roku po raz pierwszy odnotowano dodatnie saldo migracji na pobyt stały między Polską a USA, co oznaczało, że więcej osób przyjechało ze Stanów do Polski, niż wyjechało z Polski za ocean.

To znacząca zmiana w porównaniu z końcówką PRL. W latach 1986-1987 saldo migracji do USA wynosiło około minus 2.9 tys. osób rocznie, a Ameryka była jednym z najważniejszych kierunków wyjazdu „po lepsze życie”.

Polska dogania Zachód Eksperci wskazują, że jedną z przyczyn spadku zainteresowania emigracją do USA jest zmniejszający się dystans ekonomiczny między Polską a Stanami Zjednoczonymi.

Według danych PIE, na które powołuje się portal gazeta.pl, relacja przeciętnego wynagrodzenia w Polsce do wynagrodzenia w USA wzrosła z 37.6 proc. w 1995 roku do 53.3 proc. w 2024 roku. Jeszcze wyraźniej widać to w przypadku dochodu gospodarstw domowych, gdzie wskaźnik Polska-USA zwiększył się z 28.5 proc. do 55 proc.

Znaczenie mają również koszty życia.

W Polsce edukacja i opieka zdrowotna są znacznie mniej obciążające finansowo niż w Stanach Zjednoczonych, co sprawia, że przewaga amerykańskich zarobków nie przekłada się już na tak dużą różnicę w

Choć „American Dream” nadal kusi, to z najnowszego sondażu wynika, że coraz mniej Polaków zdecydowałoby się na kupno biletu w jedną stroną i wyjazd do USA na stałe

poziomie życia jak przed laty. Ważną role odgrywają też bezpieczeństwo i szeroko rozumiana jakość życia, również oceniane wyżej w Polsce niż w USA.

Wyjazdy i powroty Dane za 2025 rok pokazują też, że emigracja z Polski nie ma już charakteru masowego odpływu w jedną stronę. Tradycyjnymi kierunkami pozostają przede wszystkim kraje europejskie, w tym Niemcy, Wielka Brytania czy Holandia. Trend ten potwierdza, że dla emigrantów z Polski obecnie to Europa, a nie Stany Zjednoczone, pozostaje najatrakcyjniejszym miejscem do życia i pracy. Trzeba jednak pamiętać, że w tych danych odzwierciedlenie znajdują jedynie zarejestrowane wyjazdy stałe, czyli przypadki wymeldowania z pobytu stałego w Polsce w związku z wyjazdem za granicę. Dane nie obejmują wszystkich osób wyjeżdżających czasowo do pracy, na studia czy bez formalnego wymeldowania.

Co ciekawe, migracja obecnie nie jest już tak jednostronna jak we wczesnych latach dwutysięcznych, tuż po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Z danych wynika, że w Niemczech i Holandii odnotowano w 2025 roku więcej powrotów lub wyjazdów Polaków niż nowych przyjazdów.

USA? Tak, ale na chwilę Stany Zjednoczone pozostają jednak jednym z najbardziej rozpoznawalnych i atrakcyjnych kierunków turystycznych dla Polaków

Polacy nie postrzegają Stanów Zjednoczonych jako idealnego miejsca do życia, ale

wielu z nich mimo wszystko chętnie odwiedziłoby mityczną Amerykę… jako turyści.

W badaniu Rankomat.pl z 2023 roku zapytano Polaków, gdzie chcieliby spędzić wymarzone wakacje, gdyby nie musieli przejmować się kosztami. I to właśnie USA zajęły pierwsze miejsce z wynikiem 13 proc. Kolejne były Malediwy i Hiszpania – po 7 proc. Publikacja wiązała atrakcyjność Stanów ze znajomością amerykańskiej kultury z filmów, telewizji i muzyki.

Jak wynika z danych amerykańskiego National Travel and Tourism Office w 2025 roku do Stanów Zjednoczonych przyjechało (na co najmniej jedną noc) ponad 383 tys. mieszkańców Polski. W przeciwnym kierunku ruch był znacznie większy – Polska, jak podaje strona gov.pl, odnotowała blisko 713 tys. przyjazdów turystycznych mieszkańców USA, o ponad 11 proc. więcej niż rok wcześniej – ale statystyki te obejmują również Polonię amerykańską odwiedzającą rodzinę i znajomych w Polsce.

Zestawienie tych badań daje interesujący obraz: Polacy nadal generalnie dobrze postrzegają USA, kojarząc je z pieniędzmi, możliwościami i kulturą znaną z filmów. Stany są krajem, który wielu Polaków chciałoby odwiedzić, ale tylko co dziesiąta osoba rozważałaby zostanie w USA na stałe.  OPr. WEM

24

Sport July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

KoszKadra Polski wygrała z Holandią, ale teraz poprzeczka pójdzie w górę

Zmarł Karol Stopa, który przez trzy dekady komentował tenis

K

dziennikarz

oszykarska reprezentacja Polski pokonała Holandię 92:84 w kwalifikacjach do mistrzostw świata. BiałoCzerwoni okazali się niepokonani w I fazie walki o awansu do turnieju, który odbędzie się w Katarze.

Oba zespoły przystępowały do gry, mając już pewność awansu do kolejnej

fazy. Stawką meczu nie była jednak tzw. czapka śliwek, ponieważ wyniki z I rundy będą się liczyć również w następnej.

Spotkanie w Tauron Arena Kraków oglądało ponad 8 tysięcy kibiców, którzy obejrzeli zacięty, wyrównany mecz.

Goście chcieli się zrewanżować za porażkę 83:85 z własnego boiska. Finisz  pzkosz.pl

Koszykarska reprezentacja jest na dobrej drodze do awansu do mistrzostw świata

należał jednak do Polaków, którzy na koniec wygrali 92:84 (18:16, 28:28, 27:21, 19:19). Najwięcej punktów dla gospodarzy zdobyli: Łączyński 18, Sokołowski 13, Olejniczak 12, Ponitka 11.

W dniu meczu PZKosz przedłużył kontrakt z trenerem Igorem Miliciciem. Po spotkaniu z „Pomarańczowymi” Chorwat miał wiele dobrych słów dla swych podopiecznych. – Czapki z głów dla zawodników. Niektórzy dopiero co skończyli sezon, inni już mieli przerwę. Wszyscy byli jednak mentalnie gotowi na to, by robić wielkie rzeczy. Graliśmy, jakby to już była druga runda. Jesteśmy jedną z dwóch drużyn z bilansem 6-0. Będziemy gotowi na kolejne mecze. Wiemy na co nas stać – komentował po meczu coach Polaków.

W II fazie eliminacji KoszKadra zmierzy się z Niemcami, Chorwacją i Izraelem. Biało-Czerwoni rozpoczną rywalizację, która potrwa od sierpnia do marca, z 12 punktami na koncie. Na mistrzostwa awansują po trzy zespoły z każdej z grup. Mistrzostwa odbędą się w dniach 27 sierpnia – 12 września 2027 roku.  OPr. TOM

Czy Iga Świątek zdąży awansować do turnieju WTA Finals?

 Iga Świątek/facebook

Indian Wells się oddala

Przez ostatnich 5 lat Iga Świątek miała pewne miejsce w turnieju WTA Finals

Iga Świątek jest daleko od awansu do turnieju WTA Finals, w którym w listopadzie zagra 8 najlepszych tenisistek sezonu 2026. obecnie Polka zajmuje dopiero 12. lokatę w rankingu „Live WTA Race”.

Niepowodzenie w Wimbledonie było kosztowne, bo w Londynie Polka broniła 2,000 punktów za triumf sprzed roku. Świątek przegrała już w III rundzie, symbolicznie wzbogaciła swój dorobek (aktualnie 4,539 na koncie) i wypadła poza pierwszą 5 w rankingu WTA. W zestawieniu w rankingu „Live WTA Race”, wyłaniającym skład turnieju WTA Finals, Raszynianka zgromadziła 1,954 punkty, co sytuuje ją na 12. pozycji daleko za plecami najgroźniejszych konkurentek. Do zajmującej ostatnią premiowaną awansem pozycję

Ukrainki Marty Kostiuk Świątek traci aż 1,321 pkt.

Taka sytuacja stanowi realną groźbę, że w listopadzie Polki może braknąć w prestiżowych zawodach. Byłby to pierwszy raz od sześciu lat – tenisistka znad Wisły występowała w turnieju mistrzyń nieprzerwanie w latach 2021-2025. Najlepiej poszło jej w 2023 roku, gdy w meksykańskim Cancun okazała się najlepsza, wygrywając w finale 6:1, 6:0 z Jessicą Pegulą.

Na czele zestawienia „Live WTA Race” znajduje się obecnie Rosjanka Mirra Andriejewa (4,999 pkt.), która wyprzedza Białorusinkę Arynę Sabalenkę (4,945 pkt.) i Jelenę Rybakinę (Kazachstan, 4,627 pkt.). Turniej WTA Finlas odbędzie się w amerykańskim Indian Wells w dniach od 8 do 15 listopada.  oPR. ToM

Karol Stopa kochał tenis i umiał o nim opowiadać

 you tube/Eurosport Polska

Komplet zwycięstw Odszedł znany

Należał do najbardziej rozpoznawalnych dziennikarzy i komentatorów tenisowych.

Jego charakterystyczny głos znał każdy kibic tego sportu w Polsce. W wieku 78 lat odszedł na zawsze Karol Stopa. „Nie będzie już więcej duetu, już nikt nie napisze, że stary, i nie wie nic o tenisie, że opowiada swoje dykteryjki, odszedł nad ranem z tego świata mój największy PRZYJACIEL, już nigdy nie usłyszymy jego słynnej chrypki. Karol Stopa, już nigdy nie zapowie meczu! Żegnaj Karolku!” – napisał w serwisie X Lech Sidor, który przez ponad dwie dekady komentował mecze z Karolem Stopą w stacji Eurosport.

– Mogliśmy się różnić w wielu kwestiach, ale był to wspaniały człowiek i polski głos tenisa. Dziękuję za wiele wspólnych meczów i bezcennych wskazówek z budki komentatorskiej – mówił Piotr Sierzputowski, trener tenisa, były coach Igi Świątek.

Karol Stopa urodził się 12 marca 1948 r. w Warszawie. W młodości czynnie uprawiał tenis. Był zawodnikiem klubu SKS Warszawianka, następnie organizował tenisowe Grand Prix Warszawy Amatorów. Zwyciężył pierwszą edycję tego cyklu (w 1977 r.).

Ukończył prawo oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 19711989 był dziennikarzem „Kuriera Polskiego”, krótko pracował w „Przeglądzie Sportowym”.

W 1989 r. został sekretarzem programowym redakcji sportowej Telewizji Polskiej. W latach 1997-1998 był szefem redakcji sportowej TVN. Od 1998 r. komentował mecze tenisa w Eurosporcie.

Lech Sidor rozmawiał z przyjacielem jeszcze dzień przed śmiercią. – Umówiliśmy się na kawę. W najbliższym czasie mieliśmy wspólnie podsumować Wimbledon – informo oPR. ToM wał.

Sport Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

Polski młociarz pokazał moc na mityngu we Francji

Fajdek uczcił pamięć króla P

aweł Fajdek przeżywa kolejną, sportową młodość. Pięciokrotny mistrz świata w rzucie młotem zajął 1. miejsce podczas mityngu w Nancy, uzyskując świetny rezultat 82.09 m.

Polski młociarz na zawodach we Francji skradł show – pobił rekord imprezy zorganizowanej ku pamięci króla Stanisława Leszczyńskiego, posłał młot na najdalszą odległość od 5 lat i przy okazji ustanowił rekord Polski Masters, czyli zawodników powyżej 35. roku życia.

Brązowy medalista igrzysk olimpijskich w Tokio wyprzedził Francuza Yanna Chaussinanda (81.23), a podium uzupełnił Węgier Bence Halasz, który przegrał tylko o centymetr z reprezentantem Trójkolorowych.

W Lotaryngii zawodnik AZS-u Poznań jedynie potwierdził wyborną dyspozycję. Tydzień

temu w Zagrzebiu też okazał się najlepszy, w dodatku w dużo mocniejszej obsadzie. Rzucił wtedy 81.89 m i tym samym o blisko pół metra wyprzedził Ukraińca Mychajło Kochana, brązowego medalistę z IO w Paryżu.

Konkretna zwyżka formy sprawiła, że odżyły też marzenia o sukcesie olimpijskim Fajdka. W obszernej rozmowie z WP SportoweFakty wymienioną kwestię skomentował Szymon Ziółkowski, trener Fajdka, niegdyś znakomity młociarz.

– Cały czas słyszeliśmy, że to już koniec, że Paweł nie ma szans na walkę o medale. Z satysfakcją obserwuję teraz reakcję środowiska, a także innych młociarzy. Chyba nikt nie spodziewał się, że Paweł aż tak dobrze rozpocznie ten sezon – mówił między innymi Ziółkowski, mistrz olimpijski z Sydney (2000).  OPr. TOM

25

Martyna Łukasik siatkarką mistrzyń Kraju Kwitnącej Wiśni

Polka zagra w Japonii

 Volleyball World

Martyna Łukasik postanowiła posmakować gry w dalekiej Japonii

 Paweł Fajdek/facebook

Po Włochach i Turcji Martyna Łukasik wystąpi w kolejne zagranicznej lidze. Przyjmująca siatkarskiej reprezentacji Polski została zawodniczką mistrzyń Japonii.

Paweł Fajdek 4 czerwca skończył 37 lat, ale wciąż daleko rzuca młotem

Martyna Łukasik (26 lat, 190 cm) w sezonie 2026/2027 będzie reprezentować barwy Hisamitsu Springs.

Polska zawodniczka nie kryje radości z czekającego ją wyzwania.

– Bardzo się cieszę, że mogę być częścią tego zespołu. Bardzo dziękuję za zaufanie, którym mnie obdarzyliście. Nie mogę się doczekać, aby spotkać Was wszystkich osobiście i wspólnie dokonać czegoś niesamowitego w nadchodzącym sezonie. Wszystkiego najlepszego i do zobaczenia wkrótce – stwierdziła przyjmująca cytowana przez klubową stronę internetową.

Dla Martyny będzie to trzeci zagraniczny kierunek w karierze. 26latka po latach spędzonych w Chemiku Police, z którym zdobyła cztery

tytułu mistrza Polski, w sezonie 2024/25 przeniosła się do włoskiego Prosecco Doc A.Carraro Imoco Conegliano. Poprzednie rozgrywki spędziła z kolei w Galatasarayu HDI Stambuł.

Tam trener rzadko stawiał na Polkę, a gdy tej przytrafiła się kontuzja, doszło do rozwiązania umowy za porozumieniem stron. Łukasik będzie trzecią Polką, która w kolejnym sezonie wystąpi w lidze japońskiej. Olivia Różański nadal będzie reprezentować barwy w Gunma Green Wings, a Weronika Szlagowska postawiła na Toray Arrows.

Obecnie Łukasik skupia się na występach w Lidze Narodów w barwach reprezentacji. Biało-Czerwone po dwóch tygodniach fazy zasadniczej plasują się na 4. miejscu w tabeli.

Przed nimi jeszcze 4 mecze, które zadecydują, czy ekipa Stefano Lavariniego zagra w turnieju finałowym w Makao.  oPR. ToM

26

Ciekawostki July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Nowa książka o Polkach w Ameryce Historie Polek, które odniosły sukces w Stanach Zjednoczonych, doczekały się nowej publikacji. Nakładem Wydawnictwa Luna ukazała się książka „Polki w Ameryce. Historie kobiet, które wyruszyły za ocean i podbiły świat” autorstwa Magdaleny Żelazowskiej. Pisarka przedstawia w niej losy niezwykłych Polek, które zrobiły karierę w Stanach Zjednoczonych – od Heleny Modrzejewskiej i Poli Negri po Ruth Handler, córkę polskich emigrantów i twórczynię lalki Barbie. Jak zapewnia wydawca, publikacja pokazuje kobiecą odwagę, determinację i gotowość do przełamywania barier, dzięki którym bohaterki na stałe wpisały się w historię amerykańskiej kultury, biznesu i sztuki. •

Kryty stok narciarski W Polsce ma powstać najdłuższy zadaszony stok narciarski na świecie, który jednocześnie pomieści nawet 2 tysiące osób. Inwestycja planowana jest w okolicach Wadowic i zakłada budowę całorocznego kompleksu z trasą o długości około kilometra. Projekt przewiduje również powstanie stref szkoleniowych, infrastruktury sportowej oraz

Polsko-kanadyjski szef kuchni Antoni Porowski zachwycił się warszawską restauracją. Gwiazdor programów „Queer Eye” i „No Taste Like Home” przyznał, że jednym z najbardziej niezapomnianych kulinarnych doświadczeń w jego życiu była niedawna wizyta w stołecznej restauracji Stary Dom. Największe wrażenie zrobił na nim tradycyjny tatar wołowy, przygotowywany przy stoliku. Porowski nazwał danie „jedną z najbardziej niesamowitych rzeczy na świecie”, podkreślając, że sposób siekania mięsa oraz autentyczna atmosfera lokalu sprawiają, iż restauracja • wyróżnia się na tle innych.

 Pexels

przestrzeni rekreacyjnej, dzięki czemu z obiektu będą mogli korzystać zarówno początkujący, jak i doświadczeni narciarze. Jeśli inwestycja zostanie zrealizowana zgodnie z planem, Polska dołączy do grona krajów dysponujących jednymi z najbardziej nowoczesnych całorocznych ośrodków narciarskich • w Europie.  Studio Architektoniczne LA, materiały prasowe

Ustka została Plażą Roku 2026 w 13. edycji Rankingu Polskich Plaż magazynu „Travelist”. Nadmorski kurort po raz pierwszy w historii plebiscytu zdobył główny tytuł, przerywając 12-letnią dominację Świnoujścia. Uczestnicy internetowego głosowania docenili miejscowość przede wszystkim za połączenie szerokich, piaszczystych plaż z rozwiniętą infrastrukturą turystyczną oraz rodzinnym charakterem. Na podium tegorocznego rankingu znalazły się również kolejno • Świnoujście i Dźwirzyno.

 Instagram/antoni

Kanadyjczyk zachwycony Polską

Najlepsza plaża w Polsce

Łódź w czołówce

 Facebook/Łódź

 Facebook/LOT Polish Airlines

LOT i zorza polarna Polskie Linie Lotnicze LOT uruchamiają nowe połączenie do jednego z najlepszych miejsc na świecie do obserwacji zorzy polarnej. Od 1 grudnia pasażerowie będą mogli polecieć bezpośrednio z Warszawy do Tromsø w północnej Norwegii, nazy-

wanego „bramą do Arktyki”. Miasto położone za kołem podbiegunowym przyciąga turystów przede wszystkim możliwością podziwiania zorzy polarnej, nocy polarnej oraz niezwykłych arktycznych krajobrazów.

• Sprzedaż biletów już ruszyła. Łódź znalazła się na pierwszym miejscu rankingu 120 najlepszych miast Europy do podróży solo według „The Independent”. Brytyjski dziennik docenił wyjątkową postindustrialną architekturę, tętniącą życiem ulicę Piotrkowską, kompleks Manufaktura oraz dynamiczny rozwój miasta, które w ostatnich latach przeszło spektakularną metamorfozę. Zdaniem gazety Łódź udowadnia, że nieoczywiste kierunki potrafią zachwycić bardziej niż najpopularniejsze europejskie stolice.

•

Znani i lubiani Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026  Facebook/Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny

 Disney

Śląsk sercem polskiej muzyki Śląsk stał się sceną jednego z najbardziej niezwykłych wydarzeń muzycznych roku. W Arenie Katowice odbył się finałowy koncert projektu „Pieśni Współczesne – Antologia”, w którym Miuosh oraz Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” połączyli siły z ponad 130 muzykami reprezentującymi różne gatunki muzyczne. Na jednej scenie

Disney+ stawia na polskie produkcje. Platforma ogłosiła powstanie dwóch nowych seriali oryginalnych – komediodramatu „Wszystko pod kontrolą”, opowiadającego o młodej kobiecie próbującej odmienić swoje życie, oraz thrillera „Gra”, którego bohaterowie będą walczyć o przetrwanie po tajemniczych wydarzeniach w lesie. Jednocześnie potwierdzono realizację drugiego sezonu serialu „Breslau” – jednego z najgłośniejszych polskich tytułów platformy. W kontynuacji powróci komisarz Franz Podolsky, grany przez Tomasza Schuchardta (na zdj.), który ponownie zostanie uwikłany w skomplikowane • śledztwo kryminalne.

 Facebook/Maja Golec

Kolejne pokolenie Golców na scenie

Dzieci liderów Golec uOrkiestry rozpoczynają wspólny projekt muzyczny. 22-letnia Maja Golec, która od kilku lat rozwija własną karierę wokalną, połączyła siły z kuzynem Bartłomiejem i jego zespołem Backstage Brassband. Młodzi artyści nagrali już razem utwór „chcę tu być”, którym zapowiadają autorski repertuar łączący nowoczesne brzmienia z muzycznymi inspiracjami wyniesionymi z rodzinnego domu. To pierwszy tak szeroko zakrojony projekt, w którym kolejne pokolenie tej muzycznej rodziny wspólnie wychodzi z cienia znanych rodziców i rozpoczyna • własną artystyczną drogę.

wystąpili m.in. Kayah, Jakub Józef Orliński, Krzysztof Zalewski, Kwiat Jabłoni, Ralph Kaminski, Natalia Szroeder, Igor Herbut i Paweł Domagała. Dla fanów była to jedyna okazja, by usłyszeć na żywo utwory, które w wyjątkowy sposób łączą hip-hop, muzykę alternatywną i tradycję ludową w nowoczesnych aranżacjach.

•

 Wikipedia

Holland nakręci biografię Marleny Dietrich Agnieszka Holland nakręci film o Marlenie Dietrich. Jak informuje branżowy portal „Variety”, polska reżyserka stanie za kamerą międzynarodowej produkcji „Berlinweh – Yearning for a Home”, która opowie o życiu jednej z największych gwiazd światowego kina przez pryzmat czterech szczególnych dni z różnych etapów jej życia. Każdy z tych momentów ma ukazać aktorkę i jawną przeciwniczkę nazizmu na tle burzliwych przemian politycznych i kulturowych XX • wieku. Data premiery nie jest jeszcze znana.

 Facebook/Malta Festival

Wyjątkowy spektakl Magdalena Cielecka po raz pierwszy w karierze zagrała w 24-godzinnym spektaklu. Podczas tegorocznego Malta Festival w Poznaniu aktorka wystąpiła w polskiej odsłonie głośnego projektu „The Second Woman” autorstwa Anny Breckon i Nat Randall, który miał swoją premierę w Polsce. Przez całą dobę Cielecka odgrywała tę samą scenę aż 100 razy, a za każdym podejściem jej partnerem był inny mężczyzna, wyłoniony w otwartym castingu. Spotkania par trwały około 10 minut i przebiegały bez wcześniejszych prób, dzięki czemu spektakl za każdym razem nabierał nowego charakteru. „The Second Woman”, prezentowany wcześniej m.in. w Londynie, Nowym Jorku i Wiedniu, uchodzi za jeden z • najbardziej niezwykłych eksperymentów współczesnego teatru.

Polacy przyznają Oskary Pięcioro Polaków dołączyło do grona osób decydujących o przyznaniu Oscarów. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej zaprosiła do członkostwa dokumentalistę Pawła Łozińskiego, kompozytorkę Hanię Rani, animatora Andrzeja Radkę, kostiumografkę Katarzynę Lewińską oraz producenta Maćka Szczerbowskiego. To wyróżnienie jest uznawane za jedno z największych w świecie filmu – otrzymują je wyłącznie twórcy z wybitnymi osiągnięciami artystycznymi.

•

 Facebook/The Academy

Nowe polskie seriale

27

28

Opowiadanie July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

„Obudzone sny”

*** Wyjeżdżaliśmy dobrze po zmierzchu.

Dwóch studentów filozofii na urlopie. Wśród nocnej ciszy i jakby chyłkiem wymykaliśmy z miasta naszej młodości. Plecy uginały się pod ciężarem plecaków. Ale chyba jeszcze bardziej ciążyło to milczenie.

Na peron wtoczył się pociąg. I ruszyła machina losu.

Zaparłem się w chwili, jakby tylko ona trwała odwiecznie i bez końca. Koła pociągu turkotały w ciemnej nocy. „Czas jest miarą ruchu względem tego co przedtem i potem” – zachichotała mi prosto w duszę definicja Filozofa. Niby nic się nie działo a jednak: czas niepostrzeżenie przemykał przez pozornie nieruchomą, gęstą ciemność nocy. – „Wrócę przecież – powtarzałem w sobie i do siebie. – Na pewno wrócę”. „Ameryka” – to słowo zachwiało się we mnie i upadło w pustkę. I jakby uszło z niego całe dotychczasowe, bardziej wymyślone niż realne życie, kropla po kropli, z każdą chwilą coraz mniej było w nim tego znaczenia, jakie dotychczas w nim widziałem, a nowe, uaktualnione, miało się tam dopiero pojawić.

Lecz jeszcze nie teraz. Słowo jakby opustoszało i było tylko pustym dźwiękiem – w oczekiwaniu na sens.

To nie był zwykły pociąg. To był pociąg ostatni. Był 2 października 1990: według poczynionych wcześniej i znanych już po-

wszechnie planów, Niemieckiej Republice Demokratycznej zostało wtedy zaledwie kilkanaście godzin życia, a uroczystości pośmiertne miały być świętem radosnym i ustalono je na godzinę dwunastą w nocy. Od następnego dnia Niemcy miały znowu, po latach zimnej wojny a potem oziębłego pokoju, stać się na powrót jednością: ein Volk, ein Land... Oto nadchodził dla nich dzień, który tak długo był niemożliwy. To, co wyglądało jak sen – działo się naprawdę. Jedni cieszyli się, inni – mniej. A my w tym ich śnie znaleźliśmy się jakby przez zupełny przypadek tylko – bo po drodze jedynie. I trochę jak pasażerowie na gapę. *** Aż wreszcie, gdy najpierw Berlin a potem Londyn już minął w nas, wylądowaliśmy.

Zanim jednak definitywnie wkroczyliśmy do Ameryki, musieliśmy jeszcze odpowiedzieć na kilka pytań urzędników z Immigration Office. „To zwykła formalność, nie macie się czego bać” – zapewniali nas w liście ci dwaj, którzy mieli to już za sobą – „Jak spytają w jakim celu – turystycznie. Co macie w plecakach – tylko rzeczy osobiste i drobne upominki (warte nie więcej niż 10 $), dla znajomych. A gdzie zamierzacie się zatrzymać w Nowym Jorku – tu przesyłamy wam adres, który macie wtedy podać. O nic więcej pytać nie powinni”. Faktycznie, mieli rację: zwykła formalność, bez wyrazu i dramaturgii.

Kiedy egzotycznie czarna (na nasze oko – wtedy) i jeszcze bardziej egzotycznie tutejsza urzędniczka zapytała świeżo przybyłych na Marsa, gdzie dokładnie zamierzają się tu zatrzymać – znaliśmy odzew.

I przeszliśmy przez drzwi.

Na progu Ameryki powitali nas i przejęli znajomi znajomych. Pod ich przewodnictwem ruszyliśmy na spotkanie konkretu – z pustym słowem „Ameryka” w głowie, gotowi na wypełnienie. Autobus, Coca Cola, autostrada, miasto, potem tunel. Wysiadka. Kolorowi ludzie i kolorowe sklepy, potem znowu tunel...

– Macie, to są tokeny. No, żetony. Na sabłej. No, metro...

Po kamiennych schodach w dół, krok za krokiem. Potem tokena do dziurki, automatyczny cerber łyka przysmak i popuszcza zacisk swoich metalowych łap: „Wchodzący tutaj...” Usłyszałem na plecach ciche kłapnięcie: token zjedzony, cerber znowu głodny i sztywny. Za mną ktoś wrzuca mu kolejny magiczny krążek i machina znowu mięknie. I tak przechodzimy, jeden za drugim. Wtem obok nas, karmiących maszynę bardzo przepisowo, przeskakuje ponad nią czereda młodzieniaszków nieuroczych w czapkach na odwrót – stali bywalcy piekieł – którzy natychmiast nikną nam z oczu w wagoniku kolejki. Ma-

szyna nie protestuje. Człowiek siedzący w kuloodpornej budce i sprzedający tokeny praworządnym pasażerom też jakby nie zwrócił na to uwagi.

– To portorykosi. Skipują sabłej. A facet w tokeniarni nie wyjdzie przecież; tam, gdzie siedzi, jest bezpieczny, zaryglowany od środka, za kuloodporną szybą.

Robi swoje i ani myśli nadstawiać dupy, bo i po co. To już nie jego biznes. Za to płacą policji.

– O, to nasz. Wsiadamy.

Jedziemy kilka stacji. I wysiadamy. Po kamiennych schodach w górę, krok za krokiem, na powierzchnię.

– To jest Brooklyn. Tu na razie mieszkacie. Wasi wrócili już chyba z pracy.

Czekają na was na górze.

Ulica zalana słońcem. I obłożona śmieciami, na ogół zapakowanymi w czarne foliowe worki rzucane pod ściany budynków na wielką kupę tego, czego Nowy Jork już nie potrzebuje. Tu i ówdzie walają się też śmieci w detalu. Nie widać stąd ani Statuy Wolności ani drapaczy chmur. Za naszymi przewodnikami dochodzimy do sześciopiętrowej kamienicy z burej cegły: „tu na razie się zatrzymacie”. Brama wejściowa do klatki schodowej cofnięta nieco pomiędzy dwoma kolumnami zwieńczonymi trójkątnym tympanonem i z drzwiami przeszklonymi, zapewne piękna – może pięćdziesiąt lat temu. Na bramie sprayem nabazgrany numer: 156, podstawy kolumn ukryte pod stertą czarnych foliowych worków. Znaczy, że jest tu życie, bo jest przemiana materii. Osiągamy szczyty – szóste piętro, ostatnie, na piechotę, bo nie ma tu windy, krok za krokiem, pomiędzy śniadymi i umorusanymi berbeciami paplającymi po hiszpańsku.

Chłopaki faktycznie już po pracy. Jesteśmy w komplecie: kwartet – który jeszcze nie wie, co tu będzie grane. Witają nas od progu i prowadzą na pokoje. Cały ten nowojorski apartment to pasaż sypialno-mieszkaniowy: pokoik, przechodni przedpokój, potem przechodnia kuchnia, potem następny przechodni pokój, a za nim jeszcze jeden – z wyjściem na schody przeciwpożarowe, czyli na nowojorski „balkon i drabinę w jednym”: fajerstepsy. Łazienka nieprzechodnia. Całość urządzona w stylu eklektyczno-zbierackim. „Tu wszystko można znaleźć na ulicy, używane, ale jeszcze można poużywać: materac, radio, szafkę, telewizor” (o pieniądzach – ani słowa). Siadamy na materacu, używanym.

– Macie. Piwo. Heineken, taki jak w Holandii...

– O, a tam, za oknem, widzicie? To Empire State Building... – (Dość daleko, ale… w zasięgu wzroku jednak – widać…).

– Sorry, że nie mogliśmy po was wyjechać na lotnisko, ale byliśmy w robocie. Harówa, ale trzy i pół stówy na tydzień jest...

– Jak podróż? – (Słaby znak zapytania).

– Widzieliśmy, jak jednoczyli się Niemcy...

– (Niepewnie).

Dopiero teraz czuję, jaki jestem zmęczony.

Czyżby to miało znaczyć, że w końcu jestem w domu? Zmęczenie nasila się, oczy same zamykają się nad zielonym szkłem powitalnego Heinekena. A za oknem – słoneczny dzień; jak w środku sierpnia, choć przecież oni tutaj też mają teraz październik. Jesień – ale już nie ta polska.

– Którą macie godzinę? – pytam.

– Po czwartej.

Spoglądam na nadgarstek.

– A u mnie dziesiąta. – (Rano czy wieczorem?).

– O, masz jeszcze, bracie, stary czas.

(Oto zaczyna się dla mnie czas zupełnie nowy).

– ŁEL-KOM-TU-NJU-JORK. Potrzebuję snu. Dużo snu. marcin pieczyrak

marcin pieczyrak – po studiach filozoficznych nie pracuje zarobkowo jako filozof, podobnie jak po studiach dziennikarskich jako dziennikarz – też nie. Jako autor pisze we własnym imieniu i na własny rachunek. Ma – jak dzisiaj już chyba każdy – swój profil na fb, naturalnie. Opowiadanie „Obudzone sny” stanowi modyfikację początkowego fragmentu książki „N.Y.C. W innym Mieście” – napisanej z pamięci po rocznym pobycie tam i życiu między Brooklynem a Manhattanem (1990/1991). Mieszkał w Gliwicach, mieszka w Rzeszowie.

Redaktor strony Edward Bolec

K

toś mógłby wtedy powiedzieć: to chyba sen. POJECHAĆ DO AMERYKI! – to brzmiało jeszcze niebywale. Lecz naokoło działo się wtedy wiele rzeczy, do niedawna jeszcze niebywałych i ponoć niemożliwych. Nawet najbardziej zahukaną lub skorodowaną od przezornego nieużywania wyobraźnię – mogło ruszyć.

Był rok 1990. Otwarto drzwi. Wiał wiatr historii – jak to mówią. Zawiało nas wszystkich od tego przeciągu. Wszyscy byli zawiani.

Wielka Amnestia dla Marzeń i Śmiałości. Namnożyło się Pragnień, Pomysłów, Odwagibez-Pamięci – że aż! W Polsce od z górą roku każdy, kto tylko chciał, mógł wreszcie mieć swój paszport u siebie w domu. I mówiono o Polsce, że „jesteśmy w końcu w swoim własnym domu”. Przedziwny był to dom. Dom, który wobec swoich mieszkańców otwiera w końcu wewnętrzne zamki i można wyjść na zewnątrz. Areszt domowy podczas święta wielkiego odpustu kar niezawinionych. A za bramą – świat, dotąd najpiękniejszy, bo nieosiągalny, idealny. Tam, dokąd wybiegałeś może czasem w marzeniach, tam teraz – mogłeś spróbować pójść naprawdę. Zrobiliśmy to bez zastanowienia, bo byliśmy przecież młodzi – i poniosło nas.

Reklama Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

29

30

Reklama July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14

Reklama Volume XXIV, Issue 14

July 17, 2026

31

32

Reklama July 17, 2026

Volume XXIV, Issue 14