NEW ENGLAND_7.31.26

July 31, 2026 | Volume XXIV | Issue 15

BiałyOrzel24.com

MASSACHUSETTS & RHODE ISLAND EDITION

Polska chce razem z USA produkować patrioty

 str. 6

Młodzież z Salem na Polonia Camp w Polsce

 str. 14

63 dni walczącej Warszawy.

Co dziś znaczy pamięć o Powstaniu?

 str. 18-19

„Lewy” w Chicago. Jak wypadł w amerykańskim debiucie?

 str. 24-25

 upwp.pl

Aż 10 zespołów z USA reprezentowało amerykańską Polonię na XX Światowym Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych w Rzeszowie

Polonia zawładnęła stolicą Podkarpacia!

27

zespołów z trzech kontynentów wzięło udział w XX Światowym Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, który odbył się w Rzeszowie. Na scenach stolicy Podkarpacia, ale i okolicznych miejscowości, zaprezentowało się w sumie blisko 700 tancerzy i tancerek reprezentujących Polonię z całego świata.

Na koncercie galowym wspólnie zaśpiewali pieśń „Kraj rodzinny matki mej”. Jubileuszowa edycja polonijnego festiwalu pokazała różnorodność polonijnych środowisk, ale i była dowodem na to, że Polska jest tym, co łączy wszystkich, w których bije polskie serce, niezależnie od kraju, w którym mieszkają.

Ciąg dalszy  str. 10-11

Po paradzie pod Ratuszem Rzeszowa klucze do bram miasta wręczył przedstawicielom Polonii prezydent miasta Konrad Fijołek

2

Reklama July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Reklama Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

3

Od redakcji

4

July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

WSTĘP

1



MARCIN BOLEC REDAKTOR NACZELNY

sierpnia mijają 82 lata od wybuchu Powstania Warszawskiego.

Dla wielu z nas jest to data dobrze znana ze szkoły, rodzinnych opowieści, książek czy filmów. Ale rocznica nie powinna sprowadzać się tylko do przypomnienia liczby dni walki, nazwisk dowódców i bilansu strat. Warto przede wszystkim pomyśleć o ludziach, którzy wtedy żyli w Warszawie: o młodych, którzy zamiast planować wakacje, studia i pierwszą pracę, musieli podejmować decyzje, do których nikt nie powinien być zmuszony. O cywilach szukających schronienia, wody i jedzenia. O rodzinach, które z dnia na dzień traciły domy i bliskich.

Z naszej perspektywy Powstanie Warszawskie może wydawać się wydarzeniem odległym. Lecz przecież są wśród nas osoby, których rodzice lub dziadkowie przeżyli okupację i powstanie, a później zaczynali życie od nowa po drugiej stronie Atlantyku. Dlatego 1 sierpnia, gdy w Warszawie o godz. 17.00 zawyją syreny, warto zatrzymać się choć na chwilę – także tutaj, w Ameryce. Pamiętajmy, że za wielką historią stoją zwykli ludzie i ich losy. Ale gdy nadszedł dziejowy sprawdzian, stanęli na wysokości zadania. Cześć ich pamięci!

Tegoroczny lipiec również przypomniał nam, jak szybko zwykły dzień może zmienić się w walkę o bezpieczeństwo. W wielu częściach USA mieszkańcy zmagali się z ekstremalnym upałem. Temperatury i odczuwalny skwar przekraczały poziomy niebezpieczne dla zdrowia, a nocami powietrze często nie dawało prawdziwego odpoczynku. W innych miejscach

gwałtowne burze przynosiły tornada, niszczący wiatr i błyskawiczne powodzie.

W Wirginii Zachodniej woda odcinała drogi, zalewała domy i zmuszała ratowników do ewakuowania ludzi łodziami. Na środkowym zachodzie i w rejonie Wielkich Jezior pojawiały się kolejne ostrzeżenia przed burzami, a dym z pożarów pogarszał jakość powietrza także setki mil od ognia, zabarwiając niebo na kolor, jakiego wielu z nas jeszcze nie widziało.

Takie wiadomości łatwo śledzić na ekranie jak serię kolejnych nagłówków, dopóki problem nie dotyczy naszej ulicy, naszego domu albo kogoś bliskiego. Dlatego nie lekceważmy alertów pogodowych. Sprawdzajmy, czy starszy sąsiad ma działającą klimatyzację, nie zostawiajmy dzieci ani zwierząt w samochodzie, nie próbujmy przejeżdżać przez zalaną drogę. Warto też mieć pod ręką wodę, latarkę, naładowany telefon i podstawowe dokumenty. To proste rzeczy, ale właśnie one mogą zdecydować, czy w nagłej sytuacji będziemy przygotowani.

A na koniec chciałbym nadmienić, że w ostatnich dniach mój rodzinny Rzeszów, za sprawą Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, na kilka dni stał się stolicą Polonii. Przyjechały tam zespoły z różnych stron świata, także ze Stanów Zjednoczonych, pokazując, że polska kultura nadal łączy ludzi mieszkających tysiące kilometrów od kraju. Gratuluję organizatorom oraz wszystkim zespołom, a zwłaszcza tym z USA, które godnie reprezentowały tu• tejszą Polonię.

WHITE EAgLE MEDIA, LLC P.O. Box 52057, Boston, MA 02205 Sales & Editorial: (860) 223-1150 Email: info@whiteeaglenews.com Toll Free: (800) 668-0667 www.whiteeaglenews.com www.BialyOrzel24.com

Facebook.com/BialyOrzel24

Managing Partner & Director of Sales Darek Barcikowski – publisher@whiteeaglenews.com Managing Partner & Editor-in-Chief Marcin A. Bolec – editor@whiteeaglenews.com Director of Operations & Associate Editor: Joanna Szybiak – joanna.szybiak@whiteeaglenews.com Reporters: Barbara Bilińska Bolec, Edward Bolec, Halina Głowacka, Tomasz Ryzner, Marcin Żurawicz Contributors: Robert Rothstein, Tomasz Moczerniuk, Marek Kania, Sylwia Wadach Kloczkowska, Robert Iwanicki, o. Michał Czyżewski, Janusz Romański, Paweł Markiewicz, Catherine Blinder Editorial Assistant & HR Manager: Alicja Dębek

PLUS, MINUS

graphics: Tomasz Świętoniowski, Zbigniew Czeranowski, Dorota Strzelecka

XX ŚFPZF Rzeszów po raz kolejny stał się miejscem spotkania Polonii z różnych zakątków świata podczas XX Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. Barwne stroje, muzyka i tradycje pokazały jej ogromną różnorodność, ale także jedność oraz przywiązanie do wspólnego dziedzictwa, które z dumą podtrzymują kolejne pokolenia.

Sprawcy przemocy z nienawiści Zamach w Berlinie i pobicie młodej pary Ukraińców w Polsce pokazują, jak szybko uprzedzenia mogą przerodzić się w brutalność. Nienawiść wobec ludzi tylko dlatego, że są innej narodowości, wyznania czy pochodzenia, nigdy nie może być usprawiedliwiona. Na taką przemoc nie ma zgody.

KURSY WALUT: 1 USD = 3.80 PLN | 1 PLN = 0.26 USD Źródło: Narodowy Bank Polski. Kursy z 2 dni przed datą wydania.

Layout: michaldutka.com The White Eagle is a biweekly publication of White Eagle Media LLC. The content of this publication may not be reprinted or re-transmitted in whole or in part without the expressed written consent of the publisher. White Eagle Media assumes no responsibility for advertising content or errors but will reprint whatever part of the advertisement needs corrections if written notice is submitted within a week of the date of publication.

Masz temat? Brałeś udział w ciekawym wydarzeniu? Napisz do nas!

info@whiteeaglenews.com O Polonii. Dla Polonii.

Reklama Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

5

6

Polska w świecie July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Polska proponuje swój udział w produkcji Patriotów

Rozmowy w Waszyngtonie O

becność wojskowa USA w Polsce, współpraca przemysłów zbrojeniowych i mechanizm SAFE były głównymi tematami rozmów wiceminister Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej podczas wizyty w USA. Wiceszefowa polskiego resortu obrony odbyła rozmowy m.in. z podse-

kretarzem stanu USA Thomas G. DiNanno. – Rozmawialiśmy o tym, o czym mówił pan prezydent Donald Trump podczas szczytu NATO, czyli o jego deklaracji, o tym, że będzie rozważane postawienie fabryki produkcji Patriotów na terenie Ukrainy. Oferta, jaką złożyłam ze strony polskiej, wychodzi naprzeciw pewnym obawom ze strony amerykań gov.pl

Wiceszefowa MON poinformowała, że trwają prace nad stworzeniem bazy wojsk USA w Polsce

skiej. Zaproponowaliśmy, aby to była współpraca w trójkącie, czyli Stany Zjednoczone, Ukraina, ale też Polska, bo chodzi o zabezpieczenie tej produkcji, aby odbywała się po prostu w miejscu bezpiecznym. To jest produkt, który jest potrzebny właściwie na całym świecie.

Stąd też nasza oferta, by w takiej koprodukcji uczestniczyć – podkreśliła wiceminister.

Wśród tematów znalazła się dodatkowa obecność wojsk amerykańskich w Polsce. – Bardzo konkretnie przedstawiłam, jakie kroki polski rząd już podjął. Między innymi to, że mamy konkretną uchwałę Rady Ministrów.

Przygotowujemy projekt ustawy, który mógłby zapewnić finansowanie tej bazy – mówiła Magdalena SobkowiakCzarnecka Wiceszefowa resortu zapewniła, że to sprawozdanie zostało w Waszyngtonie bardzo dobrze przyjęte. – Jeżeli chodzi o bazy, to mogę ogłosić, że po stronie amerykańskiej powstał już zespół, który pracuje nad stworzeniem takiej bazy – zaznaczyła podkreślając jednocześnie, że w polskim Ministerstwie Obrony Narodowej taki zespół też już działa.  oPr. toM

Polscy uczniowie na podium międzynarodowej olimpiady

Medale z biologii Polska reprezentacja wróciła z czterema medalami z 37. Międzynarodowej Olimpiady Biologicznej, która odbyła się w Wilnie. Polscy uczniowie zdobyli w stolicy Litwy dwa srebrne i dwa brązowe krążki.

Srebrni medale zdobyli: Oliwia Patrycja Marczewska, uczennica XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Warszawie i Liwia Anna Bredow z VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mic-

kiewicza w Poznaniu. Na najniższym stopniu podium stanęli: Wiktor Górecki z Liceum Ogólnokształcącego im. Armii Krajowej w Białobrzegach i Izabela Naumiuk z I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa w Siedlcach. „Serdecznie gratulujemy medalistom, ich nauczycielom oraz wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie reprezentacji Polski. Życzymy dalszych sukcesów naukowych i kolejnych osiągnięć na arenie międzynarodowej” – czytamy na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Międzynarodowa Olimpiada Biologiczna (International Biology Olympiad – IBO) jest jednym z najważniejszych na świecie konkursów dla uczniów szkół ponadpodstawowych zainteresowanych biologią. Każdego roku gromadzi reprezentacje z około 80 państw, a uczestnicy rywalizują zarówno w wymagających zadaniach teoretycznych, jak i laboratoryjnych. W tegorocznej edycji wzięło udział 302 uczniów i uczennic z 78 państw.  OPR. TOM

Spotkanie ministrów sprawiedliwości państw członkowskich UE

Nieformalnie w Dublinie

 gov.pl

Dariusz Mazur (z lewej) podkreślał, że udzielenie głosu dzieciom jest kluczowe w postępowaniach z zakresu prawa rodzinnego

Wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur wraz z polską delegacją uczestniczył w nieformalnym spotkaniu ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych Unii Europejskiej w Dublinie.

Rozmowy w części dotyczącej wymiaru sprawiedliwości dotyczyły dwóch kwestii – wprowadzenia nowych regulacji w sprawie zatrzymywania danych telekomunikacyjnych (retencji danych) oraz zapewnienia dzieciom prawa do bycia wysłuchanym w postępowaniach z zakresu prawa rodzinnego.

Od czasu unieważnienia przez Trybunał Sprawiedliwości UE (TSUE) dyrektywy 2006/24/WE w Europie utrzymuje się niepewność prawna co do zasad zbierania danych i dostępu do nich przez organy ścigania. Nowe unijne regulacje mają pomóc w wypracowaniu jednolitych i bezpiecznych rozwiązań w oparciu o prowadzoną obecnie przez Komisję Europejską ocenę skutków. Dla organów ścigania retencja danych pozostaje kluczowym narzędziem w zapobieganiu i ściganiu przestępczości.

Z kolei właściwe zabezpieczenie praw dziecka wymaga traktowania go jako podmiotu, a nie przedmiotu postępowania. Pominięcie głosu dzieci może prowadzić do wadliwych wyroków, które stawiają interesy dorosłych ponad dobrem i bezpieczeństwem najmłodszych.

Dariusz Mazur podkreślił, że udzielenie głosu najmłodszym jest kluczowe w postępowaniach z zakresu prawa rodzinnego. Orzeczenia wydane po wysłuchaniu dziecka są lepiej dostosowane do jego sytuacji i lepiej uwzględniają jego interesy i potrzeby.

Minister wskazał, że wysłuchanie powinno odbywać się poza tradycyjną salą sądową, w specjalnie przystosowanym do tego pomieszczeniu. Rozmowę powinien prowadzić odpowiednio do tego przygotowany sędzia, a w razie potrzeby dziecko  OPR. TOM winien wspierać psycholog.

Polska w świecie Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

Polska i Indie chcą wykorzystać nowy impuls we współpracy gospodarczej

7

Wilhelm Sasnal wyróżniony prestiżową europejską nagrodą

Wizyta w New Delhi Rubens  gov.pl

R

ozwój współpracy gospodarczej, relacji biznesowych i przygotowanie gruntu pod kolejne spotkania na wysokim szczeblu były celami wizyty w Indiach Michała Baranowskiego, wiceministra rozwoju i technologii.

Kluczowy punkt programu wizyty stanowiło VII posiedzenie Polsko-Indyjskiej Wspólnej Komisji ds.

Współpracy Gospodarczej – pierwsze od 2022 roku. – Polska jest najszybciej rozwijającą się dużą gospodarką w Europie, a Indie – najszybciej rozwijającą się dużą gospodarką świata. To dobry czas, by wykorzystać potencjał naszych relacji i zbudować nowe partnerstwa w handlu, inwestycjach i nowoczesnych technologiach – podkreślił Michał Baranowski.

Podczas posiedzenia omówiono możliwości zwiększenia wymiany handlowej i inwestycji, rozwoju współpracy przemysłowej oraz usuwania barier utrudniających działalność przedsiębiorców. Ważnym tematem były perspektywy wynikające z

dla Polaka

Wilhelm Sasnal został laureatem prestiżowej Nagrody Rubensa. Wyróżnienie przyznaje miasto Siegen, w którym urodził się i spędził dzieciństwo Peter Paul Rubens, wybitny malarz epoki baroku.

Wiceminister Michał Baranowski i min. Amardeep Singh Bhatia podpisali protokół po posiedzeniu Polsko-Indyjskiej Komisji ds. Współpracy Gospodarczej

zakończenia negocjacji umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Indiami.

– W obliczu rosnących napięć geopolitycznych i zmian w światowym handlu potrzebujemy partnerstw opartych na otwartości, wzajemnym zaufaniu i równych zasadach konku-

rencji. Zakończenie negocjacji umowy o wolnym handlu między UE i Indiami otwiera nowe możliwości dla przedsiębiorców z obu stron. Chcemy jak najlepiej wykorzystać ten impuls do rozwoju współpracy gospodarczej – zaznaczył wiceminister.  oPr. toM

Doceniono działania Polski na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej

Pochwały od UNESCo

 gov.pl

Podczas 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan w Korei Południowej przyjęto bez sprzeciwu decyzję dotyczącą stanu zachowania transgranicznego obiektu światowego dziedzictwa „Puszcza Białowieska”.

Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO pozytywnie odnotował działania podejmowane przez Polskę na rzecz ochrony tego wyjątkowego obszaru, w tym zakończenie prac nad Planem Zarządzania dla polskiej części puszczy.

Plan został opracowany oraz przekazany do zaopiniowania do Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO i Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN), a następnie podpisany w czerwcu przez Ministra Klimatu i Środowiska. UNESCO doceniło działania Polski dotyczące m.in. ochrony ciągłości hydrologicznej, monitoringu kluczowych gatunków, ograniczania fragmentacji siedlisk oraz usuwania ogrodzeń leśnych. Komitet podkreślił, że zachowanie ciągłości ekologicznej całego transgranicznego obszaru Puszczy Białowieskiej pozostaje kluczowe dla ochrony jej wyjątkowej uniwersalnej wartości.

Polska zadeklarowała dalszą współpracę z UNESCO i IUCN (Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody) oraz udział w kolejnej misji monitoringu reaktywnego planowanej na przyszły

Nagroda przyznawana jest co 5 lat od 1957 roku.

Do tej pory wyróżniono zaledwie 14 osób. Wśród nich znaleźli się: Francis Bacon, Lucian Freud, Cy Twombly, Maria Lassnig, Bridget Riley czy Miriam Cahn. Teraz do tego grona dołączył 53-letni Wilhelm Sasnal.

Nagroda Rubensa to nie tylko 25 tysięcy euro. Laureaci zostają zaproszeni do przygotowania wystawy w Muzeum Sztuki Współczesnej w Siegen, a ich prace trafiają do prestiżowej Kolekcji Lambrecht-Schadeberg.

Znajdują się w niej wyłącznie dzieła artystów wyróżnionych tym tytułem, a cały zbiór liczy już ponad 300 prac. Wilhelm Sasnal odbierze nagrodę podczas uroczystości zaplanowanej na listopad 2027 roku.

– Sasnal odzwierciedla zarówno rzeczywistość analogową, jak i cyfrową, zachowując suwerenną autonomię artystyczną. Formalnie wzbogaca współczesne malarstwo swobodnym, a jednocześnie złożonym i gęstym językiem wizualnym, którego składnia składa się z elementów figuratywnych i abstrakcyjnych – komentowali swój wybór członkowie kapituły cytowani przez stronę miasta Siegen.

Wilhelma Sasnal pochodzi z Tarnowa i od lat wystawia w najważniejszych galeriach. Jego obrazy znajdują się w zbiorach Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA) w Nowym Jorku, Muzeum Guggenheima, Tate Modern w Londynie, Centre Pompidou w Paryżu i Stedelijk Museum w Amsterdamie. W 2006 roku otrzymał Europejską Nagrodę im. Vincenta van Gogha.  OPR. TOM  Wilhelm Sasnal/facebook

Puszcza Białowieska słynie z największej na świecie populacji wolno żyjących żubrów

rok. – Przez wiele lat podkreślano, że Puszcza Białowieska wymaga skutecznej i trwałej ochrony. Jej historia obejmuje także trudne momenty, w tym okres wycinki. Jednocześnie wydarzenia te pokazały, jak wielką wartość Puszcza Białowieska ma dla całego społeczeństwa. Zachowujemy bezcenne dziedzictwo dla kolejnych pokoleń Polaków. Na tym właśnie polega współczesny patriotyzm – powiedział Mikołaj Dorożała, wiceminister klimatu i środowiska.  OPR. TOM

Wilhelm Sasnal to nie tylko malarz, ale autor komiksów i twórca filmów

8

Wiadomości z Polski July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Polska kolej ma przewozić blisko 800 mln pasażerów

Najnowocześniejsza w Europie

 gov.pl

T

o jest nasz czas, to jest czas polskiej kolei – powiedział premier Donald Tusk na konferencji „Najnowocześniejsza w Europie – #NaszaKolej!”, która odbyła się na dworcu Warszawa Zachodnia.

– Nazywamy nasz program „#NaszaKolej”, bo to jest nasz czas, to jest czas polskiej kolei. Budujemy najnowocześniejszą sieć kolejową w Europie i nie ma w tym słowa przesady – mówił premier. – Tak jak zapowiadaliśmy, że zbudujemy najnowocześniejszą sieć autostrad i dróg szybkiego ruchu w Europie, tak zapewniam, że potrafimy też zbudować najnowocześniejszą sieć kolejową, którą nazwaliśmy Zintegrowaną Siecią Kolejową – powiedział Donald Tusk.

Polskie Linie Kolejowe realizują największy w historii polskiej kolei program inwestycyjny. Opiewa on na kwotę 180 mld zł w perspektywie do roku 2032.

Jednym z kluczowych elementów rozwoju transportu szynowego jest Zintegrowana Sieć Kolejowa. Projekt zakłada budowę 4,700 km nowych linii kolejowych, z czego około 1,000 km ma zostać uruchomionych do 2035 r. Z łącznej puli 4,700 km nowych linii ok. 2,700 km sta-

– Budujemy najnowocześniejszą sieć kolejową w Europie – zapewniał Donald Tusk

nowić będą trasy w standardzie KDP. Dzięki realizacji projektu dostęp do kolei uzyska 27 małych i średnich miast, które obecnie pozostają poza siecią połączeń pasażerskich.

– Kiedy zakończymy realizację wielkiego projektu Zintegrowanej Sieci Ko-

lejowej, w ciągu roku powinniśmy przewozić w Polsce blisko 800 mln pasażerów. Już dziś nasza kolej przewozi niemal tyle osób, ilu mieszkańców liczy cała Unia Europejska – stwierdził Donald Tusk.  oPr. toM

Co trzeci złoty przegrany w internecie trafia do szarej strefy

Kasyna poza prawem W nielegalnych kasynach gra obecnie ponad 3 miliony Polaków. Najnowszy raport WEI wskazuje na nieefektywność monopolu Totalizatora Sportowego na rynku kasyn online.

Warsaw Enterprise Institute wziął pod lupę polski rynek kasyn internetowych. Z dokonanych analiz wyłania się ponury obraz sytuacji. Aż 40 procent rynku kasyn online to szara strefa. Oznacza to, że co trzeci złoty przegrany w polskim internecie ląduje u podmiotów działających poza prawem. Obrót w szarej strefie wszystkich gier online sięgnął w 2025 roku gigantycznej

kwoty 73.7 miliarda złotych. Gracze wpłacili do nielegalnych operatorów depozyty rzędu 15 miliardów złotych.

Nielegalne kasyna internetowe generują rocznie 1.75 miliarda złotych przychodów netto, czyli tak zwanego GGR. Pieniądze te omijają polski budżet. Tylko w 2026 roku ta strata wyniesie 1.6 miliarda złotych.

Aż 51 procent badanych żyje w błędnym przekonaniu, że inne kasyna poza Total Casino również działają w Polsce legalnie. Platformy te nie przechodzą certyfikacji, nie weryfikują rzetelnie wieku i nie gwarantują wypłaty środków.

Na tle Europy Polska wypada bardzo słabo. Legalny udział w rynku gier to nad Wisłą 69 procent, podczas gdy w otwartych rynkach, takich jak Wielka Brytania, wynosi on 92, we Włoszech 90, a w Czechach 82 procent.

Autorzy raportu przywołują szacunki, według których otwarcie rynku na licencjonowaną konkurencję pozwoliłoby zbić szarą strefę w kasynach z prawie 41 procent do zaledwie 16 procent. Zmiana ta mogłaby wygenerować 1,400 nowych miejsc pracy i przynieść o 376 milionów złotych większe wpływy z podatków i składek każdego  OPR. TOM roku.

Trzymanie psów i kotów na uwięzi będzie zakazane

Ustawa łańcuchowa podpisana Karol Nawrocki poinformował w filmie opublikowanym na profilu Kancelarii Prezydenta na platformie X, że podpisał nowelizację ustawy o ochronie zwierząt.

Prezydent RP przypomniał, że w 2025 r. zawetował pierwszą ustawę łańcuchową, która, jak powiedział, była źle przygotowana i nakładała na ludzi obowiązki, których wielu nie byłoby w stanie spełnić.

Zgodnie z ustawą zakazane będzie trzymanie na uwięzi nie tylko psów, ale też kotów. Przepisy przewidują wyjątki od zakazu – na czas m.in. transportu zwierzęcia, udziału w wystawie czy zabiegu, również np. na czas „krótkotrwały”, „incydentalny”, poza miejscem stałego bytowania psa, w określonych warunkach wskazanych przez właściciela (np. uwiązanie psa przed sklepem).

Przepisy dopuszczają utrzymywanie psa w kojcu w przypadku braku możliwości zapewnienia mu poza lokalem mieszkalnym stałego, swobodnego poruszania się po terenie z powodu braku jego ogrodzenia lub stwarzania przez psa niebezpieczeństwa dla zdrowia człowieka lub innego zwierzęcia.

Kojec będzie musiał mieć powierzchnię umożliwiającą psu swobodne poruszanie się i możliwość realizacji naturalnych potrzeb, trwałą konstrukcję, a co najmniej dwa jego boki mają mieć prześwity przepuszczające światło i zapewniające swobodny przepływ powietrza.

Psu utrzymywanemu w kojcu właściciel musi zapewnić codzienny ruch poza nim – adekwatny do wieku psa, jego stanu zdrowia.

Utrzymując psa w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni, właściciel będzie miał obowiązek zapewnienia mu budy wykonanej z drewna lub materiałów drewnopochodnych stanowiących barierę termiczną, z izolacją cieplną.

Nowe przepisy wejdą w życie rok po ogłoszeniu ustawy.  OPR. TOM  gov.pl

Do dwóch razy sztuka – prezydent podpisał ustawę łańcuchową

Wiadomości z Polski Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

Polska weźmie udział w budowie europejskiej kopuły satelitarnej

Historyczna umowa MSWiA M

arcin Kierwiński, minister spraw wewnętrznych i administracji, podpisał umowę z Komisją Europejską na udział Polski w stworzeniu europejskiej konstelacji satelitarnej IRIS2. To projekt na blisko 3 mld złotych.

Polska sfinansuje budowę kilkunastu satelitów na łączną kwotę 2.8 mld zł (656 mln euro), dzięki środkom przesuniętym w ramach Krajowego Planu Odbudowy. To początek tworzenia kopuły satelitarnej chroniącej Polskę i Europę.

– Wizje stają się rzeczywistością.

Polska przystępuje do wielkiego europejskiego programu budowy bezpiecznej łączności satelitarnej. To w pełni niezależny system, oparty na europejskich satelitach, który zapewni nam bezpieczeństwo i strategiczną niezależność – zaznaczył Marcin Kierwiński.

Polska sfinansuje około 10 procent całego europejskiego systemu i dołączy do grona 6 państw Unii Europejskiej przodujących pod względem zaangażowania w strategiczną łączność kosmiczną, stając się zarazem kluczowym dostawcą bezpieczeństwa dla regionu Morza Bałtyckiego i Europy północnej.

Polskie Pomorze stawia na zaawansowane technologie

Umowy z tajwanem  gov.pl

– To inwestycja, która będzie procentować przez lata – mówi Marcin Kierwiński, minister MSWiA (z prawej)

– To wielki dzień dla Polski i służb podległych MSWiA. Udział w tym programie zapewni Policji, PSP i Straży Granicznej bezpieczną, niezależną łączność, a także wzmocni system zarządzania kryzysowego i administrację państwową. To inwestycja w bezpieczeństwo, która będzie procentować

9

przez lata. Tym projektem pokazujemy, że Polska chce być jednym z liderów europejskiego przemysłu kosmicznego i pozostawać w centrum działań na rzecz bezpieczeństwa Unii Europejskiej – podsumował minister MSWiA.  oPr. toM

W Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku podpisano dwa porozumienia otwierające nowe możliwości współpracy technologicznej i inwestycyjnej między Polską a Tajwanem.

Delegacji z Tajwanu przewodniczył Huang Weiche, burmistrz miasta Tainan, a Ministerstwo Aktywów Państwowych reprezentowała sekretarz stanu Eliza Zeidler. W trakcie spotkania podpisano porozumienie Miasto Gdańsk – Miasto Tainan oraz Taiwan-Poland AI Robotics Alliance MoU pomiędzy Agencją Rozwoju Pomorza i Miastem Tainan, które otwiera drogę do wspólnych projektów w zakresie robotyki, automatyzacji i sztucznej inteligencji oraz do dalszej współpracy inwestycyjnej.

W swoim wystąpieniu Eliza Zeidler podkreśliła znaczenie współpracy technologicznej między Polską a Tajwanem. – Wizyta delegacji z Tajwanu jest wydarzeniem o wyjątkowym znaczeniu dla rozwoju współpracy między naszymi krajami. Polska nie jest jedynie miejscem inwestycji – Polska jest aktywnym partnerem, który współtworzy ekosystem sprzyjający innowacjom – zaakcentowała wiceszefowa MAP. Eliza Zeidler wskazała, że priorytetem Polski są sektory zaawansowanych technologii – sztuczna inteligencja, elektronika, robotyka oraz technologie dronowe – w których istnieje naturalna synergia z tajwańskimi kompetencjami. Przypomniała również o strategicznym partnerstwie ElectroMobility Poland z firmą Foxconn jako przykładzie udanej współpracy w obszarze elektromobilności.

Tainan, jeden z najważniejszych ośrodków technologicznych Tajwanu, rozwija sektory półprzewodników, AI, biotechnologii oraz zielonej energii, co czyni go naturalnym partnerem dla Pomorza, jednego z najszybciej rozwijających się regionów tech OPR. TOM nologicznych w Polsce.

Rośnie liczba Polaków spożywających owoce i warzywa

Pomidory liderem zakupów Jabłka i pomidory to najczęściej spożywane produkty w Polsce – informuje raport „Freshfel Europe Consumption Monitor Webinar: Key Data & Trends”.

Nie jest to żadne novum – wymienione produkty od lat zajmują czołowe miejsca w owocowo-warzywnym menu Polaków. Sposób ich wybierania stopniowo się jednak zmienia. Latem konsumenci coraz częściej sięgają

po owoce sezonowe. Popularność zyskują m.in. truskawki, czereśnie i maliny.

W 2024 roku wśród najczęściej kupowanych owoców dominowały jabłka i gruszki.

Jednak w sezonie 2025 roku pierwsze miejsce zajęły truskawki, które wskazało 30 procent kupujących. Na drugim miejscu znalazły się jabłka (29 proc.), a gruszki na 6. (13 proc).

Pomidory nadal utrzymują bardzo mocną pozycję na polskich stołach. Wśród

warzyw, które Polacy planowali kupować częściej w sezonie 2025, pomidory zajęły pierwsze miejsce z wynikiem 30 procent.

Kolejne miejsca zajęły: ogórek gruntowy (29 proc.) i ziemniak (20). Warzywa kalafiorowate, które wcześniej cieszyły się dużą popularnością, znalazły się dopiero na 8. miejscu.

Dane raportu wskazują pozytywny trend związany ze spożyciem owoców i warzyw. W latach 2020-2025 liczba osób, które stosują

zasadę tak zwanej połowy talerza, wzrosła o 1,236,000 osób. Rośnie także liczba Polaków, którzy jedzą owoce i warzywa przy każdym posiłku. Przybyło ich 1,082,000 osób.

Około 86 procent Polaków łączy spożywanie owoców i warzyw ze sportem, co oznacza wzrost o 1.9 mln osób. Z kolei 73 procent osób wskazuje związek tych produktów ze zdrowiem.  OPR. TOM

10

Wiadomości z Polski July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Aż 10 zespołów z USA, w tym ekipy z zachodniego wybrzeża, reprezentowało amerykańską Polonię na XX Światowym Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych w Rzeszowie

Polonia zawładnęła stolicą Podkarpacia!

Dokończenie  ze str. 1

Parada i klucze do miasta

Najsilniejszą ekipę wystawiła Ameryka Północna. Stany Zjednoczone reprezentowało dziesięć zespołów: „Lajkonik”, „Polonia” i „Wesoły Lud” z Chicago, „Wawel” i „Polanie” z Detroit, „Wawel” z Houston, „Krakusy” z Los Angeles, „Galopka” z New Jersey, „Łowiczanie” z San Francisco oraz „Echo z Polski” z Toledo. Siedem grup przybyło na Podkarpacie z Kanady: „Krakusy” i „Polanie” z Calgary, „Polonez” z Edmonton, „Cracovia” z Londynu, „Akademia Białego Orła” z Montrealu oraz „Iskry” z Winnipeg i „Polonez” z Vancouver.

Najdłuższą podróż do Polski odbyli artyści z dalekiej Australii (zespoły „Kujawy” i „Syrenka” z Sydney), Stary Kontynent reprezentowały zespoły z Czech (zespół „Suszanie” z Suchej Górnej), Niemiec („Polonia” z Hanoweru) czy Wielkiej Brytanii (zespół „Orlęta” z Londynu).

Gościnnie na w wydarzeniu wzięły udział również formacje z Litwy („Wilia” z Wilna), Czech (Kapela „Lipka” z Czeskiego Cieszyna), Francji (Kapela „Krokus” z Rombas) oraz grupy „Karolinka” i „Vokalinki” z Londynu.

Festiwal trwał bez mała tydzień (15-21 lipca), a prawdziwa inauguracja miała miejsce w piątek, w trzeci dzień imprezy, gdy przez centrum Starego Miasta, tzw.

Rzeszowską Paniagą, tradycyjnie przeszedł barwny, roztańczony i rozśpiewany korowód. Setki tancerzy ruszyło spod Pałacu Lubomirskich, by ulicami 3 Maja i Kościuszki dotrzeć na Rynek. Pod Ratuszem Rzeszowa klucze do bram miasta wręczył przedstawicielom Polonii prezydent miasta Konrad Fijołek. – Będziemy dbać o te klucze i obiecujemy, że Rzeszów będzie wesoły, roztańczony i rozśpiewany – deklarowała Ewa Kornacki z kanadyjskiego zespołu „Ziemia Podlaska”. – Witajcie w Rzeszowie, który Was kocha właśnie za to, jacy jesteście cudowni, za Wasz optymizm, za Wasz uśmiech, za Waszą energię, ale przede wszystkim za to, jak jesteście wierni polskiej kulturze, tradycji – mówił prezydent Rzeszowa.

Podczas oficjalnego otwarcia odczytano list skierowany do uczestników przez prezydenta RP Karola Nawrockiego. Na koniec oficjalnej części przedstawiciele zespołów polonijnych zatańczyli na scenie mazura, po czym odbył się koncert powitalny „Rzeszów wita Polonię”.

 upwp.pl

Na początku festiwalu przez centrum rzeszowskiego Starego Miasta tradycyjnie przeszedł barwny, roztańczony i rozśpiewany korowód

Barwna opowieść W czwarty i piąty dzień festiwal gromadził publiczność na Rynku w Rzeszowie. Każdy występ był wyjątkową opowieścią o pielęgnowaniu polskiej kultury i tożsamości poza granicami kraju, a artyści po raz kolejny udowodnili, że folklor łączy pokolenia i kontynenty.

Zespoły występowały nie tylko w stolicy województwa podkarpackiego. Poszczególne grupy prezentowały swe programy m.in. w takich miastach i miejscowościach jak: Raniżów, Markowa, Trzebownisko, Mielec, Brzozów, Strzyżów, Kolbuszowa, Albigowa, Stalowa Wola, Tuczempy, Iwonicz Zdrój, Błażowa, Ropczyce czy Nowa Dęba.

Niedzielę uczestnicy festiwalu rozpoczęli od udziału w uroczystej mszy świętej w Katedrze Rzeszowskiej. Liturgii w intencji Polonii i Polaków rozsianych po świecie przewodniczył ordynariusz rzeszowski biskup Jan Wątroba. Wspólna modlitwa zgromadziła artystów, mieszkańców miasta oraz przedstawicieli władz państwowych i samorządowych. W nabożeństwie uczestniczyła m.in. wojewoda podkarpacki Teresa Kubas-Hul. Na zakończenie nabożeństwa po raz pierwszy w historii wręczono pamiątkowe statuetki imienia Jana Pa-

kosławica – założyciela Rzeszowa. Wyróżnienia przyznawane są za wkład w budowanie i promowanie polskości poza granicami kraju oraz wspieranie ruchu polonijnego. Jednym z pierwszych laureatów nagrody został biskup Jan Wątroba. Drugie wyróżnienie trafiło do rąk reprezentantów zespołu „Wesoły Lud” z Chicago, który na festiwal do Rzeszowa przyjechał po raz 14.

Blisko 60 lat historii ŚFPZF odbywa się w Rzeszowie zazwyczaj co 3 lata. Jego historia sięga 1969 roku i jest związana z rzeszowskim oddziałem „Wspólnoty Polskiej”, Domem Polonii pełniącym funkcję biura organizacyjnego i z Wojewódzkim Domem Kultury. Inicjatorami festiwalu byli: dziennikarz Lubomir Radłowski, ówczesny dyrektor WDK Czesław Świątoniowski oraz choreograf i animator kultury Roman Broż. Przez prawie 60 lat na festiwalu wystąpiło blisko 200 zespołów z 24 krajów i 5 kontynentów. Łączna liczba tancerzy wyniosła ponad 20 tysięcy.

Wiadomości z Polski Volume XXIV, Issue 15

Wizyta u marszałka W ostatni dzień festiwalu w Podkarpackim Centrum Innowacji (PCI) odbyło się spotkanie delegacji XX ŚFPZF z Władysławem Ortylem. Marszałek województwa podkreślił silne więzi regionu z Polonią oraz zaznaczył, że wybór PCI symbolizuje łączenie nowoczesności i rozwoju z szacunkiem do tradycji. Dziękując za zaangażowanie w pielęgnowanie polskiego dziedzictwa, wspomniał o swojej obecności na Paradzie Konstytucji 3 Maja w Chicago w roli Marszałka Honorowego, dziękując za jej współorganizację Łucji i Janowi Kopciom.

W trakcie spotkania głos zabrali również zaproszeni goście. Jarosław Narkiewicz, przewodniczący Rady Polonii Świata, zwrócił uwagę, że wizyty w dynamicznie rozwijającej się Polsce zachęcają młodych przedstawicieli Polonii do rozważenia powrotu do kraju przodków.

Festiwal zwieńczył czterogodzinny Koncert Galowy „Przez świat do Rzeszowa”. Hala Podpromie szczelnie wypełniła się widzami. Wśród nich obecna była Małgorzata Kidawa-Błońska, mar-

July 31, 2026

szałek Senatu, która objęła wydarzenie patronatem honorowym. – Tyle kolorów, tyle energii, tyle radości! To po prostu wspaniały widok. Dziękuję Wam wszystkim za to, że na całym świecie pielęgnujecie polską kulturę, polskie tradycje i język polski. Jesteście wspaniałymi ambasadorami Polski na całym świecie – mówiła marszałek Senatu.

Ogromne wrażenie na zgromadzonej widowni wywarły występy wokalne. Artyści wykonywali zarówno tradycyjne pieśni ludowe, jak i utwory patriotyczne. Podniosłym momentem było odśpiewanie „Roty”, którą widownia wysłuchała na stojąco. Nie mniejsze wrażenie zrobił fragment legendarnych „Murów” Jacka Kaczmarskiego.

W części koncertu nawiązującej do wojennego fragmentu historii Polski tancerze ustawili się z flagą, tworząc żywy obraz przywodzący na myśl słynne dzieło Eugène’a Delacroix „Wolność wiodąca lud na barykady”.

Kowbojska składanka Podczas gali nie mogło braknąć koncertu „Folklor narodów świata” (wcześniej

„Tańce i Pieśni Krajów Zamieszkania”), na który zespoły przygotowały programy prezentujące inne kultury. Osobny aplauz wzbudził występ cowboy medley, podczas którego tancerze wykonywali efektowne akrobacje, zmieniając sceniczne widowisko w sportowy pokaz. Publiczność głośno biła też brawa po występie do przeboju „Singing in the rain” z użyciem kolorowych parasolek czy po prezentacji dynamicznego charlestona.

Zaprezentowano również choreografie mniej znane przeciętnemu widzowi: przy tańcach meksykańskich na scenie barwnie wirowały szerokie suknie, a egzotyczny rytm bębnów towarzyszący tańcom ludów Oceanii raz po raz pobudzał widzów do głośnego wiwatowania.

Finał koncertu miały symboliczny charakter. Wszyscy uczestnicy wydarzenia połączyli się we wspólnym wykonaniu pieśni „Kraj rodzinny matki mej”. Utwór podsumował cały festiwal, podkreślając to, co łączyło każdą osobę obecną tego wieczoru w Hali Podpromie – korzenie, tradycja i poczucie wspólnoty.  oPr. toM

11

Wyróżnienia od marszałka Podczas spotkania delegacji XX ŚFPZF z Władysławem Ortylem, marszałkiem województwa podkarpackiego, nastąpiło wręczenie pamiątkowych statuetek dla przedstawicieli zespołów polonijnych i wyróżnień indywidualnych. Te drugie otrzymali: Jarosław Narkiewicz – przewodniczący Rady Polonii Świata, Tadeusz Pilat – wiceprzewodniczący RPŚ, Małgorzata Kwiatkowska – prezes Kongresu Polonii Australijskiej, Barbara Wojda – prezes Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych, Dominik Roszak – prezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej, Łucja Kopeć – przewodnicząca Związku Klubów Polskich, Jan Kopeć – honorowy przewodniczący Związku Klubów Polskich. Dodatkowo, za ogromny wkład w organizację wydarzeń dla Polonii, wyróżnieni zostali prof. dr hab.

Aleksander Bobko (prezes rzeszowskiego Oddziału Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”) i Jakub Izdebski (dyrektor WDK).

12

Wiadomości lokalne July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Lipiec: 10 ciekawostek z Massachusetts Rekordowa akcja ratowania delfinów na Cape Cod Na wybrzeżu między Brewster a Wellfleet utknęło około 28-32 delfinów butlonosych. Było to największe znane masowe wyrzucenie tego gatunku na brzeg w północno-wschodniej części USA. Po trzech dniach akcji wiele zwierząt wróciło na głębsze wody, a dwa wyposażono w nadajniki satelitarne.

Kanadyjskie pożary zmieniły kolor nieba nad Bostonem Dym znad pożarów w Ontario i północnej Minnesocie dotarł do Massachusetts, przynosząc mlecznobrązową mgłę, pomarańczowe słońce i zapach spalenizny.

W Bostonie indeks jakości powietrza wzrósł do poziomu niezdrowego dla osób szczególnie wrażliwych.

Boston zaliczył drugą falę upałów W połowie lipca miasto odnotowało kolejne trzy dni z temperaturą wynoszącą co naj-

mniej 90°F. Było to już drugie oficjalne uderzenie upałów w tym sezonie, a średnie temperatury od początku lata należały do najwyższych w historii pomiarów.

Dziesięciodniowe zamknięcie części Red Line Od 21 do 30 lipca zawieszono kursowanie czerwonej linii metra między Alewife a Park Street. Uruchomiono bezpłatne autobusy zastępcze, a przejazd koleją podmiejską między Porter Square i North Station jest w tym czasie bezpłatny.

Prace obejmują tory, sygnalizację i elementy ograniczające hałas.

Nawet 9 pytań może trafić na listopadową kartę wyborczą Massachusetts może mieć wyjątkowo długą listę referendów stanowych. Do dalszego etapu zakwalifikowało się nawet dziewięć inicjatyw, choć jedna pozostaje jeszcze przedmiotem formalnej kontroli.

Nowa pomoc dla właścicieli ADU Stan uruchomił program pomagający właścicielom ocenić, czy na ich posesji można wybudować tzw. ADU, czyli niewielkie dodatkowe mieszkanie. Program obejmuje analizę działki, mediów, pozwoleń, wstępnego projektu i orientacyjnych kosztów.

Stan ograniczył planowane podwyżki ubezpieczeń zdrowotnych Massachusetts wynegocjowało niższe stawki z siedmioma ubezpieczycielami, co ma przynieść około 72 mln dolarów oszczędności w składkach na 2027 rok dla około 670 tys. mieszkańców i firm.

Odrzucono także proponowaną przez Fallon podwyżkę o 25.7 proc.

Ponad 11 mln dolarów na drogi gruntowe MassDOT przyznał 48 grantów na remonty, sprzęt i projekty związane z lokalnymi drogami żwirowymi i grunto-

wymi. W Massachusetts znajduje się prawie 2,5 tys. mil takich dróg, szczególnie ważnych dla mniejszych i wiejskich miejscowości.

„Moby Dick” ma już 175 lat W Pittsfield przygotowano dziesiąty doroczny maraton czytania powieści Hermana Melville’a. Wydarzenie odbywa się w Arrowhead – domu, w którym pisarz przez około 18 miesięcy pracował nad jednym z najsłynniejszych dzieł literatury amerykańskiej.

Żaglowce z całego świata odwiedziły Boston W połowie lipca zakończyło się Sail Boston 2026. Do portu wpłynęły dziesiątki dużych żaglowców z różnych krajów, a parada morska była jednym z głównych wydarzeń obchodów 250-lecia Stanów Zjednoczonych i morskiego dziedzictwa Massachusetts.  WEM

Reklama Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

13

14

Z życia Polonii July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Zakończenie roku szkolnego 2025/2026 w Szkole Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II w Bostonie

„Do widzenia, przyjaciele!”

13

czerwca społeczność Szkoły Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II w Bostonie uroczyście zakończyła rok szkolny 2025/2026. Jak co roku, wydarzenie zgromadziło uczniów, rodziców, nauczycieli oraz przyjaciół szkoły, którzy wspólnie celebrowali kolejny rok pracy, nauki i pielęgnowania polskiej kultury poza granicami kraju.

Tradycyjnie słowo wstępne skierował do zebranych dyrektor szkoły Jan Kozak, dziękując uczniom za wytrwałość, rodzicom za wsparcie, a nauczycielom za pełną oddania i pasji pracę. Podkreślił, że szkoła jest miejscem, w którym nie tylko przekazuje się wiedzę, lecz także buduje wspólnotę i wzmacnia więzi z polskim dziedzictwem. Po przemówieniu dyrektora nastąpił długo wyczekiwany moment

– wręczenie świadectw i nagród. Uczniowie z dumą odbierali swoje wyróżnienia, a na twarzach wielu z nich malowała się radość z nadchodzących wakacji.

Szczególnym punktem uroczystości było pożegnanie klasy ósmej, która kończyła swoją edukację w szkole. Absolwenci i asystenci zaprezentowali występ przy melodii Maryli Rodowicz „Ale to już było”, symbolicznie podkreślając zamknięcie pewnego etapu i początek nowej drogi.

Dwunastu uczniów, którzy żegnali się ze szkołą, przygotowało również krótką scenkę rodzajową z życia szkolnego, pełną humoru i ciepłych wspomnień. Wychowawczyni klasy Magorzata Momot-Hurst wygłosiła serdeczne przemówienie oraz wręczyła swoim podopiecznym nagrody, życząc im odwagi, mądrości i pielęgnowania polskich korzeni.

Następnie zaprezentowano klip filmowy przygotowany z okazji 60 lecia szkoły, zrealizowany przez Mariusza Kloczkowskiego według pomysłu Sylwii Wadach Kloczkowskiej. Materiał, pełen archiwalnych zdjęć i wspomnień, przypomniał wszystkim, jak ważną rolę od sześciu dekad pełni szkoła w życiu Polonii bostońskiej.

W tym roku szczególnie wybrzmiało także docenienie pracy nauczycieli. W dowód uznania za ich zaangażowanie, profesjonalizm i serce wkładane w edukację młodego pokolenia, wszyscy pedagodzy otrzymali Dyplomy Prezesa Centrali Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce. Był to piękny gest podkreślający, że zawód nauczyciela jest fundamentem funkcjonowania szkoły i jej misji.

Uroczystość zakończyła się prezentacją poszczególnych klas oraz wykonaniem pamiątkowych zdjęć, które na długo zachowają wspomnienia tego wyjątkowego dnia.

Zakończenie roku szkolnego 2025/2026 było pełne emocji, wdzięczności i dumy.

Wspólne świętowanie pokazało, jak silną i piękną wspólnotę tworzy szkoła – miejsce, w którym spotykają się tradycja, język, kultura i codzienna praca wielu ludzi zaangażowanych w wychowanie młodego pokolenia Polonii. Ten dzień stał się okazją, by zatrzymać się na chwilę, spojrzeć na minione miesiące i dostrzec, jak wiele udało się osiągnąć: od małych sukcesów uczniów, przez twórcze projekty klasowe, aż po wzruszające momenty, które na długo pozostaną w pamięci.  SylWia WaDaCh-KloCZKoWSKa

Absolwenci Polskiej Szkoły w Salem wśród uczestników Polonia Camp

Młoda Polonia spotkała się w Warszawie

 Archiwum szkoły

W dniach 23-26 lipca w Warszawie odbyła się druga edycja Polonia Camp – Międzynarodowego Spotkania Młodzieży Polonijnej. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 1,500 młodych ludzi polskiego pochodzenia z różnych zakątków świata.

Przez kilka dni uczestnicy brali udział w debatach, warsztatach, wydarzeniach kulturalnych i spotkaniach poświęconych m.in. polskiej tożsamości, przywództwu oraz przyszłości globalnej społeczności polonijnej. Polonia Camp był nie tylko okazją do zdobywania wiedzy i rozwijania umiejętności, ale także do nawiązywania nowych znajomości i wymiany doświadczeń z rówieśnikami wychowanymi w różnych krajach.

W gronie uczestników znaleźli się także absolwenci Polskiej Szkoły Dokształcającej w Salem – Olivia Krajewska i Łukasz Bereaud. Ich udział w spotkaniu był kolejnym przykładem zaangażowania młodego pokolenia Polonii w podtrzymywanie więzi z Polską oraz budowania kontaktów z młodymi Polakami z całego świata.  WEM

Z życia Polonii Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

15

Polonia z Nowej Anglii spotkała się na wspólnej modlitwie w Sanktuarium św. Anny

Polski Dzień w Sturbridge J

ak co roku Sanktuarium św. Anny w Sturbridge w stanie Massachusetts zaprosiło wiernych do wspólnego przeżywania Polskiego Dnia. Tegoroczne obchody odbyły się we wtorek, 21 lipca, i zgromadziły licznych przedstawicieli Polonii oraz osoby związane z sanktuarium.

Spotkanie rozpoczęło się o godz. 6:30 wieczorem modlitwą różańcową. Pół godziny później odprawiona została uroczysta msza św. nowennowa. W liturgii uczestniczyło wielu kapłanów, w tym kilku księży przybyłych z Polski.

Polski Dzień w Sanktuarium św. Anny jest okazją do wspólnej modlitwy, spotkania rodaków i podtrzymywania religijnych tradycji ważnych dla lokalnej społeczności polonijnej. Coroczne obchody przypominają również o silnych więziach łączących Polaków mieszkających w Nowej Anglii z ojczyzną i polskim dziedzictwem.  WEM

 Halina Głowacka

16

Z życia Polonii July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Motocyklowi pielgrzymi z Chicago w Dudley 18 lipca Sanktuarium św. Andrzeja Boboli w Dudley gościło wyjątkową grupę pielgrzymów z Chicago. Polonijni motocykliści, zmierzający do Amerykańskiej Częstochowy w Doylestown w Pensylwanii, zatrzymali się w sanktuarium na modlitwę i krótki odpoczynek przed dalszą drogą.

Ich pielgrzymka połączyła pasję do motocykli z wiarą i przywiązaniem do polskich tradycji religijnych. Wizyta była również okazją do spotkania z miejscową Polonią oraz przypomnienia, że pielgrzymowanie może przybierać różne formy, ale jego cel pozostaje ten sam – wspólna modlitwa i  WEM duchowe przeżycie drogi.  Archiwum sanktuarium

Reklama Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

17

18

Historia July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

1 sierpnia 1944 roku w Warszawie rozpoczęło się powstanie przeciwko niemieckiemu okupantowi.

Planowane na kilka dni, trwało 63 dni. Zakończyło się militarną klęską, śmiercią tysięcy żołnierzy i dziesiątek tysięcy cywilów, wypędzeniem mieszkańców oraz niemal całkowitym zniszczeniem miasta. Do dziś pozostaje jednym z najważniejszych, ale również najtrudniejszych tematów w polskiej historii.

63 dni walczącej Warszawy Lata okupacji Latem 1944 roku mieszkańcy Warszawy mieli za sobą niemal pięć lat niemieckiej okupacji. Był to czas ulicznych egzekucji, łapanek, deportacji, głodu i ciągłego strachu. Niemcy zlikwidowali warszawskie getto po powstaniu żydowskich bojowników w 1943 roku, a Polacy działający w konspiracji byli aresztowani, torturowani i zabijani.

Jednocześnie w mieście funkcjonowały struktury Polskiego Państwa Podziemnego. Działały tajne szkoły, sądy, administracja i podziemna prasa. Największą organizacją wojskową była Armia Krajowa, podporządkowana polskiemu rządowi na uchodźstwie w Londynie. Jej żołnierze prowadzili wywiad, sabotaż, akcje zbrojne i przygotowywali się do otwartej walki z Niemcami.

Sytuacja na froncie zmieniała się szybko. Armia Czerwona przesuwała się ze wschodu i latem 1944 roku zbliżała się do Warszawy. Niemcy cofali się po kolejnych porażkach. Dla dowództwa Armii Krajowej było jednak jasne, że wejście wojsk sowieckich nie musi oznaczać odzyskania przez Polskę rzeczywistej niepodległości.

Dlatego dowództwo AK chciało wyzwolić Warszawę przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Zakładano, że w opanowanej przez Polaków stolicy ujawnią się legalne władze Polskiego Państwa Podziemnego i wystąpią wobec Sowietów jako gospodarze miasta. Był to więc plan nie tylko wojskowy, ale przede wszystkim polityczny. Chodziło o pokazanie, że Polska ma własny rząd, własną armię i własną administrację, a powojennego ustroju nie można jej po prostu narzucić z Moskwy.

Rozkaz rozpoczęcia powstania wydał dowódca Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski „Bór”. Bezpośrednim dowódcą sił powstańczych w Warszawie został płk Antoni Chruściel „Monter”.

Termin wyznaczono na 1 sierpnia, na godz. 17.00. Do historii przeszła ona jako godzina „W”.

Godzina „W” Rozkaz musiał w krótkim czasie dotrzeć do dziesiątek tysięcy konspiratorów roz-

proszonych po całym mieście. Nie wszystkim udało się dostać do wyznaczonych punktów koncentracji. Niemcy zauważyli ruch na ulicach, a w niektórych miejscach pierwsze strzały padły jeszcze przed godz. 17.00.

Do walki przystąpiło około 30 tys. żołnierzy warszawskiego okręgu Armii Krajowej. Problem był podstawowy: tylko mniej więcej co dziesiąty miał broń palną. Pozostali czekali, aż zdobędą ją na Niemcach, otrzymają od poległego kolegi albo zostaną wykorzystani do innych zadań. Po drugiej stronie znajdował się dobrze uzbrojony niemiecki garnizon, wspierany przez artylerię, broń pancerną i lotnictwo.

Powstańcami nie byli wyłącznie młodzi mężczyźni z karabinami. W walkach uczestniczyły tysiące kobiet – sanitariuszek, łączniczek, kucharek, telefonistek i żołnierzy walczących z bronią w ręku. Muzeum Powstania Warszawskiego podaje, że znanych z imienia i nazwiska kobiet uczestniczących w powstaniu było blisko 12 tys., czyli około 20 proc. wszystkich uczestników.

Ogromną rolę odgrywali harcerze, lekarze, pielęgniarki, kapłani, kolejarze, strażacy i zwykli mieszkańcy. Cywile budowali barykady, gasili pożary, odkopywali zasypanych, organizowali kuchnie i przenosili rannych. Bez ich pracy oddziały powstańcze nie byłyby w stanie funkcjonować nawet przez kilka dni.

Radość i gorycz pierwszych dni W pierwszych dniach powstańcy opanowali znaczną część Śródmieścia, Starego Miasta, Woli i Powiśla oraz fragmenty Mokotowa, Ochoty i Żoliborza.

Na Powiślu zdobyli elektrownię, dzięki czemu część miasta przez pewien czas miała prąd. Na wielu budynkach pojawiły się biało-czerwone flagi, a mieszkańcy po latach okupacji po raz pierwszy mogli zobaczyć na ulicach polskich żołnierzy.

Nie udało się jednak opanować wielu kluczowych obiektów. W rękach niemieckich pozostały m.in. mosty, dworce, lotniska, silnie bronione koszary i główne arterie komunikacyjne. Powstańcze dzielnice nie tworzyły jednego zwar-

tego obszaru. Były rozdzielone niemieckimi pozycjami, a komunikacja między nimi stawała się coraz trudniejsza.

Niemiecka reakcja była bezwzględna. Adolf Hitler i Heinrich Himmler zdecydowali, że Warszawa ma zostać zniszczona, a jej mieszkańcy zabici lub wypędzeni. Największa fala zbrodni rozpoczęła się 5 sierpnia na Woli. Niemieckie oddziały i współpracujące z nimi formacje wyciągały ludzi z domów, szpitali i zakładów pracy, a następnie rozstrzeliwały całe grupy – mężczyzn, kobiety, dzieci, osoby starsze i rannych. Ofiarami byli przypadkowi mieszkańcy, którzy nie brali udziału w walce.

Dokładna liczba zamordowanych na Woli nie jest znana. IPN szacuje, że w dniach 5-7 sierpnia zginęło tam od 30 do 50 tys. osób. Zwłoki były palone, dlatego pełne ustalenie liczby ofiar prawdopodobnie nigdy nie będzie możliwe.

Zbrodnie przeciwko cywilom popełniano również na Ochocie i w innych częściach miasta.

Terror miał złamać opór powstańców i zmusić mieszkańców do ucieczki. Przyniósł jednak również odwrotny skutek: wiadomości o masowych egzekucjach przekonywały wielu ludzi, że poddanie się nie musi oznaczać ocalenia.

Po nieudanej próbie przebicia się górą rozpoczęto ewakuację kanałami.

W nocy z 1 na 2 września tysiące żołnierzy przeszło pod ziemią do Śródmieścia i na Żoliborz. W kanałach panowała ciemność, tłok i odór. Nie wolno było głośno rozmawiać, ponieważ Niemcy nasłuchiwali przy włazach. Część ludzi błądziła lub traciła przytomność.

Po opuszczeniu Starówki przez oddziały powstańcze Niemcy wkroczyli do dzielnicy i mordowali rannych oraz pozostających tam mieszkańców.

Mimo coraz trudniejszej sytuacji powstańcy odnosili lokalne sukcesy. Jednym z najważniejszych było zdobycie 20 sierpnia gmachu PAST-y przy ul. Zielnej, co poprawiło sytuację w tej części miasta i miało ogromne znaczenie dla morale.

Było dowodem, że słabiej uzbrojone oddziały potrafią pokonać przeciwnika broniącego dużego, przygotowanego do walki budynku.

Takie sukcesy nie mogły jednak zmienić ogólnej sytuacji. Powstańcom brakowało amunicji, broni przeciwpancernej, żywności i środków opatrunkowych. Niemcy mogli uzupełniać oddziały i używać ciężkiej broni. Każda utracona przez powstańców ulica oznaczała dalsze zmniejszenie bronionego terenu.

Walka o Stare Miasto

Warszawa walcząca o życie

Po opanowaniu Woli i Ochoty główne niemieckie natarcie skierowało się na Stare Miasto. Dzielnica była atakowana z ziemi i powietrza. Niemcy używali ciężkiej artylerii, bombowców, moździerzy oraz wyrzutni rakietowych nazywanych przez mieszkańców „krowami” lub „szafami”.

Każdego dnia kolejne kamienice zamieniały się w ruiny. Szpitale były przepełnione, brakowało lekarstw, żywności i wody. Piwnice wypełniały się mieszkańcami chroniącymi się przed ostrzałem.

Powstańcy walczyli o pojedyncze budynki, bramy, podwórza i klatki schodowe.

Próby połączenia Starówki z Żoliborzem przez Dworzec Gdański zakończyły się niepowodzeniem. Pod koniec sierpnia sytuacja obrońców była już beznadziejna.

Powstańcza Warszawa nie była wyłącznie polem walki. W kontrolowanych przez Polaków dzielnicach działały szpitale, punkty opatrunkowe, kuchnie polowe, poczta i prasa. W sierpniu i wrześniu ukazywało się około 150 tytułów gazet i ulotek. Najbardziej znany był „Biuletyn Informacyjny”. Nadawała także radiostacja „Błyskawica”.

Harcerska Poczta Polowa pozwalała mieszkańcom przesyłać krótkie wiadomości między dzielnicami. Dla rodzin rozdzielonych walkami kilka słów zapisanych na małej kartce mogło być jedyną informacją, że bliska osoba jeszcze żyje.

Odbywały się msze, pogrzeby, a nawet śluby. Ludzie próbowali zachować resztki normalnego życia, chociaż często mieszkali już nie w mieszkaniach, ale w

Historia Volume XXIV, Issue 15

piwnicach. W połowie sierpnia coraz większym problemem stawał się brak wody. Uszkodzone wodociągi nie działały, a przy czynnych studniach ustawiały się długie kolejki. Wyjście po wodę mogło skończyć się śmiercią od pocisku lub bomby.

Pomoc z Zachodu Brytyjskie i polskie załogi lotnicze podejmowały próby dostarczania Warszawie broni, amunicji, lekarstw i żywności.

Samoloty startowały głównie z baz we Włoszech, pokonując bardzo długą trasę nad terenami kontrolowanymi przez Niemców.

Były to wyjątkowo niebezpieczne misje. Zrzuty wykonywano nocą, często z małej wysokości i pod ostrzałem. Część

July 31, 2026

zasobników wpadała na obszary zajmowane przez Niemców, a część sprzętu ulegała zniszczeniu przy uderzeniu o ziemię. Według danych Muzeum Powstania Warszawskiego samoloty lecące z baz włoskich i brytyjskich zrzuciły około 200 ton zaopatrzenia, z czego w ręce powstańców trafiło prawdopodobnie od 60 do 90 ton. W operacjach zginęło 147 alianckich lotników.

18 września nad Warszawą pojawiła się duża formacja amerykańskich bombowców B-17. Była to jedyna tak duża amerykańska operacja zaopatrzeniowa dla powstania. Ze względu na rozproszenie zasobników tylko część pomocy trafiła do polskich oddziałów.

Pomoc była ważna dla morale, ale zbyt mała, aby odwrócić losy walk.

Po drugiej stronie Wisły Jednym z najważniejszych pytań dotyczących Powstania Warszawskiego pozostaje postawa Związku Sowieckiego.

Kiedy rozpoczynały się walki, Armia Czerwona znajdowała się już w pobliżu Warszawy. Jej ofensywa jednak wyhamowała, a powstańcy nie otrzymali wsparcia, na które liczyli.

14 września oddziały 1. Armii Wojska Polskiego, walczącej u boku Armii Czerwonej, zajęły Pragę. W kolejnych dniach część polskich żołnierzy przeprawiła się przez Wisłę na Czerniaków i Żoliborz. W ciągu dwóch dni na Czerniaków dotarło około 1,200 żołnierzy. Walczyli wspólnie z powstańcami, ale bez odpowiedniego wsparcia artyleryjskiego, lotniczego i inżynieryjnego nie byli w stanie utrzymać przyczółków.

Dla Stalina Armia Krajowa była politycznym przeciwnikiem, ponieważ pozostawała wierna rządowi w Londynie i sprzeciwiała się narzuceniu Polsce systemu komunistycznego. Klęska powstania usuwała siłę, która mogła utrudniać podporządkowanie kraju Moskwie.

Kapitulacja Teren kontrolowany przez powstańców systematycznie się kurczył. 27 września skapitulował Mokotów, a 30 września Żoliborz. W rękach powstańców pozostawało już tylko Śródmieście. Ludność była skrajnie wyczerpana. Brakowało wody, jedzenia i lekarstw. Szpitale znajdowały się pod ostrzałem, a kolejne budynki płonęły. Dalsza walka nie dawała już realnej szansy na zmianę sytuacji.

Rozmowy z Niemcami zakończyły się podpisaniem 2 października 1944 roku w Ożarowie układu o zaprzestaniu działań wojennych. Jednym z najważniejszych warunków było uznanie powstańców za żołnierzy i jeńców wojennych.

Miało ich to chronić przed rozstrzelaniem jako „bandytów”. Oddziały Armii Krajowej zaczęły wychodzić z miasta do niewoli. Ostatnie pułki opuściły Warszawę 5 października.

Mieszkańcy również musieli wyjść.

Niemcy wypędzili z Warszawy około 550 tys. osób. Większość przeszła przez obóz przejściowy Dulag 121 w Pruszkowie. Rodziny były rozdzielane, część ludzi wywożono na roboty przymusowe lub do obozów koncentracyjnych.

Po zakończeniu walk Niemcy nie pozostawili Warszawy własnemu losowi.

Specjalne oddziały systematycznie paliły i wysadzały budynki. Niszczyły domy, kościoły, pałace, biblioteki, archiwa i zabytki. Wysadzono m.in. Zamek Królewski, Pałac Saski i część zabudowań Łazienek. Palono biblioteki i archiwa, usuwając nie tylko budynki, ale także dokumenty polskiej historii i kultury. Było to zaplanowane niszczenie

19

miasta, prowadzone już po ustaniu regularnych walk i po wypędzeniu mieszkańców.

Kiedy w styczniu 1945 roku do lewobrzeżnej Warszawy wkroczyły oddziały sowieckie i polskie, zastały morze ruin i niemal puste miasto.

Bilans 63 dni Dokładne liczby ofiar różnią się w zależności od źródeł i przyjętych metod obliczeń. IPN podaje, że w czasie powstania zginęło od 16 do 18 tys. żołnierzy Armii Krajowej oraz od 150 do 180 tys. cywilów. Tysiące osób zostały ranne, straciły rodziny i cały dobytek.

Po wojnie wielu żołnierzy Armii Krajowej nie mogło bezpiecznie wrócić do normalnego życia. W komunistycznej Polsce byli obserwowani, przesłuchiwani, aresztowani i skazywani w procesach politycznych. Część pozostała na emigracji. Władze przez wiele lat ograniczały możliwość swobodnego opowiadania o politycznych celach powstania i roli rządu polskiego na uchodźstwie.

Powstanie Warszawskie do dziś wywołuje spory. Jedni podkreślają, że decyzja o rozpoczęciu walki była konieczna, ponieważ mieszkańcy Warszawy po pięciu latach terroru byli gotowi wystąpić przeciwko Niemcom, a Polska musiała pokazać wolę zachowania niepodległości.

Inni wskazują, że powstanie rozpoczęto bez wystarczającej ilości broni, bez pewności pomocy z zewnątrz i przeciwko znacznie silniejszemu przeciwnikowi. Pytają, czy jego ogromnych kosztów nie można było uniknąć.

Tego sporu prawdopodobnie nigdy nie uda się ostatecznie rozstrzygnąć.

Trzeba jednak oddzielać ocenę decyzji dowódców od oceny ludzi, którzy później znaleźli się na ulicach, barykadach i w piwnicach. Żołnierze, sanitariuszki, łącznicy, lekarze i cywile działali w rzeczywistości, której dzisiaj nie jesteśmy w stanie w pełni sobie wyobrazić.

Nie znali zakończenia tej historii. Nie wiedzieli, że pomoc nie nadejdzie na czas, walki potrwają 63 dni, a Warszawa zostanie zniszczona. Podejmowali decyzje z godziny na godzinę: zostać czy uciekać, wyjść po wodę czy czekać, przenieść rannego czy ratować własną rodzinę.

Powstanie było militarną klęską. Nie udało się wyzwolić Warszawy ani zatrzymać podporządkowania Polski Związkowi Sowieckiemu. Jednocześnie pozostało świadectwem niezłomności i tego, że Polacy nadal chcieli sami decydować o swoim państwie.

Najuczciwiej jest pamiętać o obu tych prawdach: o odwadze ludzi i o straszliwej cenie, jaką zapłacili.  WEM

20

Turystyka July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Turystyka w minimalistycznym stylu, czyli jak odkrywać bogactwo polskiej przyrody bez szkody dla natury

Żywe dziedzictwo

 POT

P

olska należy do tych krajów Europy, w których przyroda wciąż pozostaje żywym dziedzictwem, a nie jedynie scenografią dla turystyki. Coraz większą rolę odgrywają tu podróże regeneracyjne – forma odkrywania kraju, która nie tylko minimalizuje wpływ odwiedzających, lecz realnie wspiera ochronę krajobrazu i lokalne społeczności. To zaproszenie do poznania Polski w wolniejszym, bardziej uważnym rytmie.

Leśna przygoda Jednym z najbardziej wyjątkowych regionów jest Puszcza Białowieska – ostatni naturalny las nizinny w Europie, wpisany na listę UNESCO. Poza głównymi trasami działają tu lokalni przewodnicy i rodzinne pensjonaty oferujące kameralne spacery przyrodnicze, tropienie żubrów i wilków czy warsztaty o tradycyjnym użytkowaniu lasu. Dochód z takich działań często wspiera monitoring dzikich zwierząt i ochronę starodrzewów.

Na północnym wschodzie Polski znajdują się Bagna Biebrzańskie – jeden z najcenniejszych obszarów mokradeł w Europie. To miejsce idealne dla turystów szukających ciszy i kontaktu z przyrodą.

Kilkudniowe pobyty łączą obserwację ptaków z działaniami na rzecz ochrony siedlisk: tradycyjnym koszeniem łąk czy pracami edukacyjnymi prowadzonymi wspólnie przez lokalnych rolników i biologów.

Bieszczady – jeden z najmniej zaludnionych regionów Polski

Bieszczadzkie połoniny Szczególne miejsce na mapie podróży regeneracyjnych zajmują Bieszczady – jeden z najmniej zaludnionych regionów Polski. W okolicach Wołosatego i Ustrzyk Górnych funkcjonują programy wolontariatu przyrodniczego prowadzone przez Bieszczadzki Park Narodowy, obejmujące m.in. prace terenowe, działania edukacyjne i ochronę połonin. W rejonie Cisnej, Dołżycy i Krzywego lokalne fundacje zapraszają gości do udziału w warsztatach krajobrazowych, ochronie starych sadów

Puszcza Białowieska – ostatni naturalny las nizinny w Europie, wpisany na listę UNESCO

i łąk oraz spotkaniach poświęconych historii dawnych wsi. Z kolei okolice Lutowisk i Dwernika rozwijają turystykę opartą na ekomuzeach i spacerach interpretacyjnych w dolinie Sanu. Pobyt w Bieszczadach to propozycja dla tych, którzy chcą nie tylko odpocząć, ale też stać się częścią miejsca.

Wydmy na wybrzeżu Na północy kraju, w pobliżu Słowińskiego Parku Narodowego, podróże regeneracyjne koncentrują się na ochronie wy-

brzeża Bałtyku. Krótkie pobyty wolontariackie obejmują sprzątanie plaż, stabilizację wydm i wsparcie ośrodków rehabilitacji ptaków morskich, połączone z edukacją o zmianach klimatu i delikatności ekosystemów nadmorskich.

Podróże regeneracyjne w Polsce to alternatywa dla masowej turystyki. To propozycja dla zagranicznych i krajowych gości, którzy chcą odkrywać Europę poprzez relacje z ludźmi i krajobrazem – zostawiając po sobie coś więcej niż ślad na mapie.  Pot

Bagna Biebrzańskie – jeden z najcenniejszych obszarów mokradeł w Europie

Reklama Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

21

22

Sport July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Aleksander Balcerowski został koszykarzem „Dumy Katalonii”

Kolejny Polak w Barcelonie A

leksander Balcerowski (25 lat, 216 cm) został koszykarzem FC Barcelony. Reprezentant Polski, który ma wzmocnić grę podkoszową katalońskiego zespołu, podpisał dwuletni kontrakt.

Polski center rozwiązał umowę z Unicają Malaga (początkowo mówiło się o klauzuli wykupu w wysokości 800 tysięcy euro) i przeniósł się do Katalonii jako wolny zawodnik. „Blaugrana” podkreśla, że rosły, polski koszykarz to mobilny środkowy, bardziej techniczny niż fizyczny, z dobrym blokiem. „Wie, jak wykorzystać swój wzrost, aby kończyć akcje. Jednak jego 2.16 m nie przeszkadza mu w oddawaniu celnych rzutów za trzy punkty” – czytamy na stronie FC Barcelony.

Kataloński klub przypomina historię środkowego, który pochodzi ze Świdnicy, a przygodę z basketem zaczynał w Górniku Wałbrzych. W wieku 13 lat przeniósł się do BC Gran Canarii, przeszedł przez szczeble młodzieżowego szkolenia, po czym zadebiutował w pierwszym zespole, docie-

Kamil Glik zapowiedział, że to jego ostatni sezon w karierze

Jeszcze jeden rok Kamil Glik poinformował, że po sezonie 2026/27 zakończy piłkarską karierę. – Bardzo mi zależało, aby pograć jeszcze rok – wyjaśnił obrońca, który 103 razy zagrał w reprezentacji Polski.

 Materiały prasowe

W FC Barcelona Aleksander Balcerowski chce dorzucić kolejne trofea do swej kolekcji

rając na poziom występów w Eurolidze.

Z Gran Canarią Polak zdobył EuroCup w 2023 roku, następnie przeniósł się do Panathinaikosu, z którym wywalczył mistrzostwo Euroligi i ligi greckiej (2023/24). Ostatnie dwa sezony spędził we wspomnianej Unicai.

Z andaluzyjską drużyną triumfował w Lidze Mistrzów FIBA, Pucharze Króla,

Superpucharze Hiszpanii i Pucharze Interkontynentalnym FIBA. Balcerowski jest kolejnym Polakiem w FC Barcelona. W piłkarskich zespołach „Dumy Katalonii” występują Wojciech Szczęsny, Ewa Pajor i Emilia Szymczak. Do niedawna graczem „Barcy” był Robert Lewandowski, ale niedawno podpisał kontrakt z Chicago Fire.  oPr. toM

Wychowanek MOSiRu Jastrzębie-Zdrój wyfrunął w świat w wieku 19 lat, trafiając do drugiego zespołu rezerw Realu Madryt. Nazwisko wyrobił sobie przez 5 lat gry w AC Torino, po czym 4 sezony spędził w AS Monaco, by znów zawitać do Włoch (Benevento). W zagranicznych ligach stoper kadry rozegrał blisko 400 meczów.

Trzy lata temu pan Kamil wrócił do Polski, podpisał umowę z Cracovią, ale wskutek problemów ze zdrowiem rozegrał w barwach tego klubu tylko 25 meczów. Teraz zapewnia, że z jego zdrowiem wszystko jest już w porządku.

– Przepracowałem cały okres przygotowawczy, nic mi nie dolega, wszystko jest w porządku. A skoro tak, to dlaczego nie dać sobie szansy, żeby jeszcze w piłkę pograć? – powiedział podczas konferencji prasowej 38-letni defensor, który w czerwcu przedłużył kontrakt z Cracovią o kolejny sezon.

– Bardzo mi zależało, aby jeszcze rok pograć. Wróciłem po ciężkiej kontuzji i czułem, że skoro pracowałem przez rok, aby wrócić do grania, to zależało mi, żeby pograć przez jeszcze jeden sezon. Czułbym niedosyt, gdybym zakończył karierę już teraz. Dałem sobie jeszcze jeden rok, żeby poukładać w głowie pewne sprawy i spiąć to jakimś fajnym akcentem – przyznał rutynowany piłkarz.

Glik wyjaśnił, że po zakończeniu sezonu planuje miesiąc-dwa przerwy od piłki, jednak później zamierza wrócić do futbolu. Już w innej roli. – Kocham piłkę. Żyję tym praktycznie 24 godziny na dobę, oglądam wszystko, co się da – dodał.  OPR. TOM  Kamil Glik/facebook

Polska reprezentacja w czwartej dziesiątce rankingu FIFA

Bez mundialu, bez awansu Piłkarska reprezentacja Polski zachowała 36. lokatę w rankingu Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej (FIFA). Po wygranej z Argentyną w finale mundialu fotel lidera odzyskała Hiszpania.

Wygrana nad Albicelestes dała „La Furia Roja” 30.27 pkt w rankingu FIFA i pierwsze miejsce z dorobkiem 1,995.88.

Messi i spółka spadli na drugą pozycję (1,970.37 pkt). Dwaj półfinaliści mistrzostw świata – Francja (1,948.97) i Anglia (1,922.83) – utrzymali trzecią i czwartą lokatę w zestawieniu.

Do Top10 rankingu awansował współgospodarz tegorocznego mundialu – Meksyk, który przeskoczył aż cztery pozycje. Zastąpił na 10. miejscu Niemcy, które z kolei spadły na 12. miejsce. Jako że drużyna Jana Urbana nie awansowała do mistrzostw (przegrana 2:3 w finale baraży ze Szwecją), nie mogła liczyć na wiele, ale utrzymała 36. lokatę. Wszyscy rywale Biało-Czerwonych z najbliższej edycji Ligi Narodów zanotowali jednak awans w tym zestawieniu. Szwecja podskoczyła wyżej o jedno miejsce (37.), Rumunia o dwa (52.), a Bośnia i Hercegowina (61.) odnotowała najwyższy awans – o trzy pozycje.

Czołówka rankingu FIFA (w nawiasach miejsce w poprzednim notowaniu): 1. (2) Hiszpania – 1,995.88 pkt, 2. (1) Argentyna – 1,970.37, 3. (3) Francja – 1,948.9, 4. (4) Anglia – 1,922.83, 5.

(6) Brazylia – 1,804.92, 6. (7) Maroko – 1,803.99, 7. (5) Portugalia – 1,787.85, 8. (9) Belgia – 1,778.36, 9. (8) Holandia – 1,775.54, 10. (14) Meksyk – 1,754.30,…, 36. (36) Polska – 1,526.18, 37. (38) Szwecja – 1,525.58,…, 52. (54) Rumunia – 1,455.89,…, 61. (64) Bośnia i Hercegowina – 1,408.93.  OPR. TOM

Kamil Glik to jeden z najlepszych stoperów w historii reprezentacji Polski

Sport Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

23

Pół wieku temu zespół Huberta Wagnera wygrał olimpijski finał w Montrealu, odnosząc historyczne zwycięstwo nad reprezentacją Związku Sowieckiego

Miało być złoto!  Archiwum PAP

– Meczbol. Uwaga, Czernyszow! I aut, aut, nie było bloku! Kapitalnie, taki obrazek! (...) Ja już nic nie mówię.

Popatrzcie, oto oni!

I Wagner! Prawdziwy szarlatan, który powiedział – interesuje mnie tylko złoto – tak Wojciech Zieliński, komentator TVP, przeżywał w Montrealu zwycięstwo polskich siatkarzy w olimpijskim finale. W nocy z 30 na 31 lipca minęło 50 lat od legendarnej wiktorii nad ZSRR.

P

olska siatkówka już w latach 50. i 60. miała potencjał, aspirowała do wielkich rzeczy i osiągała sukcesy – kadra kobiet zdobyła w tym okresie 2 medale olimpijskie, 3 w mistrzostwach świata i 8 w mistrzostwach Europy. Męska ekipa wyglądała na tle pań, niczym ubogi krewny z jednym krążkiem na ME (1967). Na igrzyskach olimpijskich w Monachium (1972) panom znów nie „klikło” i federacja zdecydowała się na śmiały ruch – powierzyła kadrę Hubertowi Wagnerowi.

Do akcji wkroczył trener zaledwie 32letni, który chwilę wcześniej skończył karierę. Miał ją niezgorszą – 194 razy rozgrywał piłkę w meczach reprezentacji.

Wagner wysoki nie był (183 cm), ale głowę nosił wysoko. Charyzma sąsiadowała u niego z zuchwałością, toteż wybór centrali budził spore obiekcje.

Pierwsze złoto Wagner objął zespół, w którym grali jego koledzy z boiska. Szorstki charakter sprawiał jednak, że relacje były napięte, nie wszyscy chcieli poddać się kieratowi „Grubego”. Nowy coach nie był człowiekiem z bajki Edwarda Skorka, znakomitego atakującego kadry, ale panowie siedli do stołu, pogadali godzinę i… – Nigdy potem nie miałem tak świetnego kapitana – wspominał po latach Wagner.

tylko o jednym – żeby ten z naszych, który dostanie piłkę do ataku, grzmotnął z całej siły, żeby nie zadrżała mu ręka i nie uderzył, jak to my w siatkarskim żargonie mówimy, „na pół dychy”, to znaczy słabiej, albo żeby nie kiwał, tylko przygrzmocił – wspomniał po latach Wagner.

Feta po 146 minutach

Pół wieku temu Polska zdobyła jedyne, jak do tej pory, olimpijskie złoto w ukochanej nad Wisłą w siatkówce

Ambitny trener postawił na twarde zasady i katorżnicze treningi. Efekty przyszły szybko – kadrę objął w maju 1973 roku, a w październiku 1974 roku Polacy zostali mistrzami świata. W Meksyku dwa razy ograli Związek Radziecki, swych odwiecznych rywali. To było coś, ale w sporcie najwięcej ważą sukcesy olimpijskie.

Morderczy trening Po mistrzostwie globu akcje Polaków poszły w górę, drużyna weszła do grona olimpijskich faworytów, ale Wagner nie byłby sobą, gdyby się asekurował. Wypalił, że celem wyprawy do Kanady jest złoto. Deklaracja wywołała burzę. Może i był to czas tzw. gierkowskiej propagandy sukcesu, ale duch urawniłowki miał się dobrze i źle znosił jednostki pewne siebie, niepokorne.

Wagner się wychylił, toteż grupa „życzliwych” czekała, aż powinie mu się noga.

Polacy w trakcie przygotowań wylewali siódme poty. TVP wyprodukowała dokument „Kat”, który pokazywał katorżnicze treningi, które podopiecznym aplikował... „Kat”. Tytuł filmu stał się nową ksywką coacha reprezentacji. – Stawianie sobie innego celu jak złoty medal, nie byłoby należytą motywacją dla morderczej pracy treningowej, jaką wykonywaliśmy – wyjaśniał trener.

Kilka cm od porażki Polacy akumulatory mieli naładowane do granic fizycznej i psychicznej wytrzymałości, ale złoto w Montrealu nie wy-

kuwało się łatwo. Ze dwa razy dosłownie zawisło na włosku. Już na dzień dobry Biało-Czerwoni przeszli drogę przez mękę w meczu z Koreą Południową (2:3). Z Kanadą poszło gładko (3:0), ale w starciu z Kubą w tie-breaku było 11:14, a atakujący rywali bił z łatwej pozycji na mecz. Pomylił się o kilka centymetrów i Polacy urwali się ze stryczka (20:18). Po 3:1 z Czechosłowacją półfinał stał się faktem.

W meczu o finał ekipa Wagnera znów miała pod górkę, ale zmogła Japonię 3:2 i mogła się szykować do walki o złoto. Na drodze do spełnienia marzeń stała ekipa Związku Radzieckiego, która do finału dotarła suchą stopą – bez straty seta.

Nad przepaścią Finał rozpoczął się w Kanadzie o 20.30.

Nad Wisłą była już sobota 2.30, ale tłumy Polaków zasiadły do telewizorów, głównie czarno-białych, choć relacja szła w kolorze. Młodszym czytelnikom warto wspomnieć, że sety grano wtedy do 15, a punkty można było zdobyć tylko przy własnym serwisie.

Pierwszy set był bez historii – ZSRR wygrało 15:11. W drugiej partii znów było groźnie, ale na koniec 15:13 wygrała drużyna Wagnera. W trzeciej odsłonie „Sborna” znów postawiła na swoim (15:12). Polacy znaleźli się pod ścianą, a w pewnym momencie właściwie nad przepaścią, bo zespół z Kraju Rad wypracował najpierw jeden, następnie drugi meczbol.

– Przy piłkach meczowych myślałem

Polacy wytrzymali psychicznie, wyszarpali seta 19:17 i o wszystkim miał zdecydować tie-break. Rozpoczął się koszmarnie – od 0:4. Polska jednak nie pękła. Nie minęło wiele minut i „Bracia ze Wschodu” przegrywali 5:7. Przed meczem Wagner kazał grać wszystkie piłki na Władimira Czernyszowa, bo wiedział, że bombardier Związku Radzieckiego traci na jakości uderzeń, gdy mecz trwa więcej niż trzy sety.

Tak też było w tie-breaku. Ekipa znad Wołgi straciła rezon, stanęła, Polacy złapali wiatr w żagle i po 146 minutach, gdy zegar w hali „Forum” wskazywał kwadrans po północy (w Polsce był już sobotni ranek), wspomniany Wojciech Zieliński krzyczał do mikrofonu „Grupa Polonusów próbuje przedrzeć się przez bariery. Miało być złoto i jest złoto”.

Ekipa nie do zdarcia Polaków ochrzczono mianem mistrzów piątego seta, bo w Montrealu zagrali cztery tie-breaki i wszystkie wygrali. – Granie dwóch, trzech godzin nie robiło nam żadnej różnicy, bo trener Wagner doskonale nas przygotował. Mówiono o nas mistrzowie piątego seta, bo nie przegraliśmy nigdy tie-breaka. Podczas gdy inne drużyny ciągnęły ostatkiem sił, my byliśmy świeży, mogliśmy grać pod rząd dwa mecze – wspomina Marek Karbarz, przyjmujący „złotej drużyny”. – Mieliśmy w tym meczu trochę szczęścia, ale w sporcie też trzeba mieć szczęście, które sprzyja lepszym – uśmiecha się pan Marek.  toMaSZ ryZNEr

Skład złotych medalistów: Ryszard Bosek, Bronisław Bebel, Wiesław Gawłowski, Marek Karbarz, Zbigniew Lubiejewski, Lech Łasko, Mirosław Rybaczewski, Włodzimierz Sadalski, Edward Skorek, Włodzimierz Stefański, Tomasz Wójtowicz, Zbigniew Zarzycki. Trener: Hubert Jerzy Wagner.

24

Sport July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Najlepszy polski piłkarz zadebiutował w Chicago Fire

Lewandowski rozpoczyna amerykański rozdział R

obert Lewandowski zamienił Barcelonę na Chicago i po raz pierwszy w karierze zagrał w lidze poza Europą. Transfer największej gwiazdy polskiego futbolu wywołał ogromne zainteresowanie, szczególnie wśród chicagowskiej Polonii.

Pierwsze spotkania pokazały jednak, że nawet napastnik z ponad 700 golami na koncie potrzebuje czasu, aby odnaleźć się w nowej drużynie i zupełnie innych realiach.

Informacja, na którą od miesięcy czekali kibice w Chicago, została oficjalnie potwierdzona 29 czerwca. Robert Lewandowski podpisał kontrakt z Chicago Fire obowiązujący do końca sezonu MLS 2027-2028. Dla Chicago Fire był to transfer wyjątkowy. Klub sprowadził nie tylko skutecznego napastnika, ale zawodnika rozpoznawalnego na całym świecie. Lewandowski zdobywał mistrzostwa Polski, Niemiec i Hiszpanii, triumfował z Bayernem Monachium w Lidze Mistrzów, a w reprezentacji Polski strzelił rekordowe 89 bramek. W całej karierze klubowej zgromadził setki goli i ponad 30 trofeów.

Chicago liczy jednak nie tylko na nazwisko, sprzedaż koszulek i zainteresowanie mediów. Trener i dyrektor sportowy Gregg Berhalter od początku podkreślał, że Lewandowski ma pomóc drużynie walczyć o trofea. Fire dobrze rozpoczęli sezon i podczas przerwy związanej z mundialem zajmowali trzecie miejsce w Konferencji Wschodniej.

Nie była to więc drużyna szukająca

gwiazdy, która odwróci całkowicie nieudany sezon. Lewandowski dołączył do zespołu mającego realne szanse na wysokie miejsce i grę w fazie play-off.

Sam zawodnik podczas prezentacji nie ukrywał, że po Barcelonie nie widział się już w innym europejskim klubie. Szukał nowego wyzwania, innego otoczenia i miejsca, w którym nadal będzie mógł walczyć o konkretne cele.

Polskie Chicago W przypadku Lewandowskiego wybór Chicago ma również znaczenie wykraczające poza boisko. W mieście i na przedmieściach mieszka jedna z największych społeczności polonijnych w Stanach Zjednoczonych. Polskiego napastnika zaczęto rozpoznawać i witać niemal od pierwszych dni jego pobytu.

Lewandowski mówił podczas prezentacji, że wie, ilu Polaków mieszka w Chicago, i cieszy się z ich zainteresowania.

Dla klubu jest to szansa na dotarcie do kibiców, którzy do tej pory znacznie częściej śledzili europejską piłkę niż rozgrywki MLS. Chicago Fire już wcześniej mieli polskie akcenty. W klubie występowali między innymi Roman Kosecki, Jerzy Podbrożny, Tomasz Frankowski, Przemysław Frankowski i Kacper Przybyłko. Żaden z nich nie przychodził jednak do Chicago ze statusem porównywalnym do Lewandowskiego. Transfer kapitana reprezentacji Polski może więc stać się dla Fire tym, czym przyjście Lionela Messiego było dla Interu Miami –

Sport Volume XXIV, Issue 15

nie tylko wzmocnieniem składu, ale wydarzeniem zmieniającym pozycję klubu na sportowej mapie miasta.

Różnica polega na tym, że Lewandowski dołączył do zespołu w środku sezonu i bez długiego okresu przygotowawczego. Pierwszy trening z drużyną odbył 14 lipca. Miał zaledwie kilka dni na poznanie nowych kolegów, schematów gry i sposobu prowadzenia spotkań przez Berhaltera.

Debiut na murawie Na pierwszy występ trzeba było poczekać do 22 lipca. Lewandowski znalazł się w podstawowym składzie Chicago Fire na wyjazdowy mecz z Interem Miami.

Było to spotkanie, które samo w sobie budziło ogromne zainteresowanie. Kibice liczyli na pojedynek Polaka z Lionelem Messim, ale Argentyńczyk nie wystąpił.

Lewandowski zagrał 63 minuty. Był aktywny, próbował szukać miejsca w polu karnym, ale nie otrzymywał wielu podań pozwalających mu zakończyć akcję strzałem. Fire przegrali ten mecz wynikiem 2:3.

Nie był to więc zbyt udany debiut, a zauważalnym problemem było zgranie z nowymi partnerami. Chicago często prowadziło akcje skrzydłami, ale w kluczowych momentach brakowało dokładnego ostatniego podania, a nawet najlepszy środkowy napastnik jest zależny od sposobu gry całej drużyny. W Barcelonie „Lewy” przez cztery lata poruszał się w dobrze znanym systemie. W Chicago musi od początku nauczyć się, kiedy zespół buduje akcję cierpliwie, kiedy gra dłuższą piłkę i w jaki sposób partnerzy wchodzą w pole karne.

Trzy dni później Chicago Fire zagrało na Yankee Stadium z New York City FC.

July 31, 2026

Tym razem Lewandowski rozpoczął spotkanie na ławce rezerwowych. Pojawił się na boisku po przerwie, gdy Nowojorczycy prowadzili 3:1. Polak oddał dwa strzały, ale ponownie nie zdobył bramki. Była to druga porażka Fire i drugi występ Lewandowskiego bez gola.

Mimo wyniku jego wejście wywołało na stadionie duże poruszenie. Na trybunach znajdowała się liczna grupa polskich kibiców. Po meczu Lewandowski podszedł do sektora zajmowanego przez rodaków, podziękował im za doping i przekazał swoją koszulkę.

Piłkarska emerytura?

Dwa mecze to za mało, żeby oceniać transfer. Nie wiadomo jeszcze, jak szybko przyjdą gole. Lewandowski przez całą karierę przyzwyczaił kibiców do tego, że po krótkim okresie adaptacji zaczyna regularnie trafiać do siatki. MLS stawia jednak przed nim inne wymagania. Długie podróże, upały, sztuczne nawierzchnie na części stadionów i specyficzny kalendarz mogą mieć znaczenie, szczególnie dla zawodnika, który w sierpniu skończy 38 lat.

Nie oznacza to, że przyjechał do Stanów Zjednoczonych wyłącznie na piłkarską emeryturę. Pierwsze mecze nie przyniosły gola, ale pokazały, że nadal chce grać, walczyć z obrońcami i brać odpowiedzialność za wynik. Na pierwszą bramkę w Chicago Fire jeszcze czekamy, ale polski napastnik już przyciągnął na trybuny tysiące kibiców i zwrócił uwagę całej ligi na chicagowską Polonię. Chicago zyskało piłkarza, który przyciąga uwagę za każdym razem, gdy wychodzi na boisko. Teraz Lewandowski musi zrobić kolejny krok – zamienić zainteresowanie na bramki, a bramki na punkty.  WEM  facebook.com/rl9official

Robert Lewandowski pożegnał się z FC Barceloną, w której grał przez kilka ostatnich lat, odnosząc największe sukcesy w swojej sportowej karierze

25

26

Ciekawostki July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15  Pexels

Fizyka i kawa Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego odkryli, że w filiżance espresso kryje się więcej fizyki niż mogłoby się wydawać. Badacze przeanalizowali proces parzenia kawy i zauważyli, że po około 30 sekundach ekstrakcji dzieje się coś zaskakującego – strumień naparu zaczyna zachowywać się inaczej, a do filiżanki trafiają związki o odmiennym składzie i stężeniu. Odkrycie może pomóc lepiej zrozumieć, dlaczego smak espresso zmienia się w zależności od czasu parzenia i pomóc w przygotowaniu idealnego napoju. •

Narodziny pudu w zoo W Warszawskim ZOO przyszła na świat samiczka pudu południowego – gatunku uznawanego za najmniejszego jelenia na świecie. Maleństwo waży obecnie zaledwie około jednego kilograma, a jako dorosłe zwierzę osiągnie maksymalnie około 40 centymetrów wysokości. Pudu południowe pochodzą z gęstych lasów deszczowych Chile i Argentyny, gdzie prowadzą skryty tryb życia i bardzo rzadko dają się zaobserwować. Narodziny młodej samiczki są nie tylko dużą atrakcją dla odwiedzających, ale także cennym wydarzeniem z punktu widzenia ochrony tego • niezwykłego gatunku.  Facebook/Warszawskie ZOO

Księżyc w kościele

 gdansk.pl

W gdańskim kościele św. Jana „zawisł” monumentalny Księżyc. W świątyni stanęła niezwykła instalacja „Museum of the Moon” autorstwa brytyjskiego artysty Luke’a Jerrama. Siedmiometrowy model Srebrnego Globu został wykonany na podstawie zdjęć NASA i dzięki odpowiedniemu podświetleniu sprawia wrażenie lewitującego w przestrzeni. Dzieło ma skłaniać do refleksji nad miejscem człowieka we wszechświecie i pokazywać, że Księżyc – obserwowany przez ludzi od tysięcy lat – jest uniwersalnym symbolem łączącym różne kultury, • religie i pokolenia.

Nowa książka noblistki Olga Tokarczuk zapowiedziała swoją nową, a zarazem – jak sama przyznaje – ostatnią dużą powieść.

Książka nosi tytuł „Świata jest za dużo” i trafi do księgarń 14 października. Noblistka określa ją jako najbardziej osobistą ze swoich dotychczasowych powieści. Fabuła koncentruje się wokół wielkich powojennych przesiedleń i losów ludzi, którzy po II wojnie światowej trafili na Dolny Śląsk. Autorka przyznała, że od lat nosiła się z zamiarem napisania tej historii, a książka ma być symbolicznym zwieńczeniem wieloletniej pracy nad dużymi formami literac• kimi.  fundacjaolgitokarczuk.pl

Insygnia na wystawie Królewskie insygnia Jagiellonów można oglądać na wyjątkowej wystawie w Wilnie. W Muzeum Dziedzictwa Kościelnego, na ekspozycji zatytułowanej „Ukryte w sobie”, prezentowane są odnalezione kilka lat temu korony oraz inne insygnia związane z władcami z dynastii Jagiellonów i ich rodzinami.

Zwiedzający mogą zobaczyć m.in. korony króla Aleksandra Jagiellończyka oraz dwóch żon Zygmunta Augusta – Elżbiety Habsburżanki i Barbary Radziwiłłówny, a także berło, jabłko królewskie, łańcuch i inne cenne przedmioty wydobyte z królewskich pochówków w • katedrze wileńskiej.  Archidiecezja Wileńska/vilnensis.lt

Z Londynu do Australii Zmieni się trasa najdłuższego lotu pasażerskiego na świecie. Już w 2027 roku australijskie linie Qantas planują uruchomić bezpośrednie połączenie między Sydney a Londynem, które potrwa około 22 godzin i obejmie niemal 17 tysięcy kilometrów. Tym samym tytuł najdłuższego regularnego lotu na świecie straci obecny lider – trasa Singapur-Nowy Jork obsługiwana przez Singapore Airlines, której pokonanie zajmuje około 19 godzin. Nowe połączenie ma zrewolucjonizować podróże między Australią a Europą.

•

Znani i lubiani Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

 Facebook/Katarzyna Nosowska

27

 Facebook/Stanisław Soyka

Złote Anioły rozdane

Nosowska świętuje 30-lecie

 Facebook/Tofifest Film Festival

Katarzyna Nosowska świętuje 30-lecie swojej solowej kariery w nietypowy sposób – bez jubileuszowej gali i bez wcześniejszych zapowiedzi opublikowała w sieci cztery nowe utwory. W ręce fanów trafiły piosenki „Sos chaosu”, „Yoko”, „Wstyd” i „Szkoda braw”, które zapowiadają nowy, bardzo osobisty album artystki. Wydawnictwo będzie składać się z dwunastu premierowych utworów, stworzonych we współpracy z czterema producentami związanymi z różnymi etapami jej mu• zycznej drogi.

Największe gwiazdy polskiego kina odebrały Złote Anioły podczas 24. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Bella TOFIFEST w Toruniu. Uroczysta gala odbyła się 3 lipca. Jednym z najważniejszych wydarzeń wieczoru było wręczenie Złotego Anioła za Niepokorność Twórczą niemieckiej aktorce Nastassji Kinski, znanej m.in. z filmów „Tess”, „Paryż, Teksas” i „Ludzie-koty”. Z kolei Nagrodę Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri odebrał Łukasz Simlat, a Medalem „Thorunium” uhonorowano Bogusława Lindę. Złote Anioły należą do najbardziej prestiżowych wyróżnień polskiego kina i trafiają do twórców, którzy wyróżniają się artystyczną odwagą, oryginalnością i niepokorną • postawą.

Mural dla Soyki Stanisław Soyka zostanie uhonorowany w Gliwicach.

W mieście, z którym artysta był związany od początku swojej muzycznej drogi, powstanie wielkoformatowy mural prezentujący jego podobiznę. Konkurs na projekt i realizację pracy ogłosiło Centrum Kultury Victoria, a zwycięska koncepcja zostanie namalowana na ścianie zabytkowego budynku przy ul. Królowej Bony 6. W jego pobliżu mieszkał w dzieciństwie Soyka, który w gliwickiej szkole muzycznej uczył się gry na • skrzypcach.  Facebook/Sandra

Macierzyństwo na ekranie Nagroda dla Wydry  Wikipedia

Karolina Wydra otrzymała pierwszą w karierze nominację do nagrody Emmy w kategorii najlepszej aktorki drugoplanowej w serialu dramatycznym. Pochodząca z Opola polskoamerykańska gwiazda ma szansę na statuetkę za rolę Zosi w produkcji Apple TV+ „Jedyna”. Serial, stworzony przez Vince'a Gilligana, zdobył aż 18 nominacji i należy do największych faworytów tegorocznej gali.

Dla Polki to wielki sukces i kolejny krok w jej międzynarodowej karierze, która rozpoczęła się od ról w takich serialach jak „Dr House”, „Czysta krew” czy „Agenci T.A.R.C.Z.Y.”. Laureatów tegorocznych Emmy poznamy 14 • września.

Polski dokument „A teraz wiosna” powalczy na jednym z najważniejszych festiwali filmowych na świecie. Pełnometrażowy debiut Kamili Serwickiej został zakwalifikowany do prestiżowej sekcji Semaine de la Critique podczas 79. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Locarno. Będzie to jedyny polski

film dokumentalny w tym konkursie. Obraz jest bardzo osobistą opowieścią o powrocie reżyserki do rodzinnego domu i próbie zrozumienia historii swojej matki, która przez lata samotnie mierzyła się z trudnym małżeństwem i odpowiedzialnością za wychowanie • córek.  Materiały prasowe

Sandra powraca Sandra, ikona muzyki lat 80., wróciła do Polski z największymi przebojami. Niemiecka wokalistka wystąpiła 10 lipca w Amfiteatrze w Parku Sowińskiego w Warszawie, gdzie zabrała publiczność w sentymentalną podróż do złotej ery synthpopu i euro disco. Fani mieli okazję usłyszeć największe hity artystki, m.in. „(I'll Never Be) Maria Magdalena”, „In the Heat of the Night” oraz „Everlasting Love”. Sandra Ann Lauer przez lata była jedną z najważniejszych gwiazd europejskiej sceny pop dzięki swojemu charakterystycznemu głosowi i elektronicznym brzmieniom.

•

28

Opowiadanie July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

„Gorące lato 1920” S

ierpień 1920 roku był nad wyraz gorący... Szczególnie dawało to o sobie znać w miastach, wśród rozgrzanych murów i ulic, ale, gdy tylko kto mógł, to jechał z koszem pełnym rozmaitych smakowitości nad wodę, albo i gdzieś dalej. Czasami nad Warszawą nisko wisiały deszczowe chmury, lecz niewiele z nich spadało wody.

W powietrzu też coś wisiało: jakaś nerwowość ludzi, coraz częstsze manewry wojskowe i coraz liczniejsze zastępy młodych mężczyzn, chętnych do pójścia w kamasze. Jeszcze Polska nie stanęła silnie na nogach po odzyskanej Niepodległości, a tu dochodziły niepokojące wieści ze wschodu. Tu i ówdzie mówiono o odległej wojnie z Moskalami, ale to było gdzieś tam na dalekich kresach, daleko od Warszawy... Mówiono, że Moskale chcą iść w stronę Polski, ale chyba tylko tak mówiono...

Willa profesora Stefana Mazurkiewicza tętniła radością – obchodzono urodziny tego znanego warszawskiego matematyka. W ogrodzie ustawiono stoły, niemal uginające się od przeróżnych frykasów, wazonów z kwiatami, a pod platanem dyskretnie grał zespół muzyczny z pobliskiej kawiarni..

– Pani profesorowo, przyszli jacyś wojskowi i pytają o szanownego pana profesora.

– Znowu? Co ci wojskowi chcą od mojego męża? Wszak jemu tylko w głowie cyferki i tabelki! – rzekła Kazimiera Mazurkiewiczowa, poprawiając suknię. – Wprowadź ich zatem, droga Klaro, wprowadź, zobaczymy, czegóż oni znowu chcą od uniwersyteckiego profesora.

Profesorowa odstawiła z gracją kryształową czarkę z malinową lemoniadą na tacę przechodzącego obok służącego i stojąc wpatrywała się w zbliżających się do niej trzech oficerów.

– Madame, porucznik Jan Kowalewski składa do pani stóp najszczerszy ukłon. Raczy pani madame wybaczyć...

– Ha, ha, ha! Pan, panie oficerze składasz do mych stóp swój rzekomo najszczerszy ukłon i prosisz o wybaczenie, a mniemam, co zaraz zabierzesz mego męża, niby to w ważnej sprawie. I to właśnie dzisiaj, wszak mój mąż ma urodziny. Nie przystoi to wojskowym, a tym bardziej oficerom, o nie!

– Raczy szanowna pani madame wybaczyć – rzekł wysoki przystojny czarnowłosy porucznik z dziwnym zadziornym uśmiechem.

Akurat do rozmawiających doszedł i sam profesor Mazurkiewicz, przyglądając się rozmawiającym zza swych dużych okularów.

– No już dobrze moja duszko, już dobrze.

Toż to mój teraz obowiązek wobec ciebie duszko, całej familii, a przede wszystkim wobec Polski.

– A przyjęcie, a goście, a tańce? Wszak Stefanie, widać, co zapomniałeś nawet o swo-

ich urodzinach. Nie godzi się tak, oj nie godzi!

Porucznik patrząc to na profesora, to na profesorową Mazurkiewiczową ponownie regulaminowo trzasnął wyglancowanymi oficerkami i z rozbrajającym uśmiechem powiedział: – Najszczersze życzenia urodzinowe panie profesorze. Madame, zabiorę szanownego małżonka na chwilę, a później w pełnej wojskowej ochronie dostarczę pana profesora z powrotem. Słowo oficerskie. Pragnę tylko nadmienić, że to porywanie szanownego pana profesora ma rangę państwową.

– Ha, ha, ha – zaśmiała się znowu profesorowa. – Przecież mój mąż zna się tylko na cyferkach, na niczym innym się nie zna. Zatem jakie znaczenie ma dziwne zainteresowanie profesora matematyką , że jego obecność gdzieś tam ma rangę państwową.

Doprawdy nie rozumiem. Toż to jakaś, pardon – rewolucja cyfrowa, niepojęta przez zwykłych ludzi. A żadnych rewolucji to już nie chcę oczekiwać, nawet od mojego szanownego pana męża! Ha, ha, ha, cyferki są rewolucją państwową!

– Zaiste madame, zaiste. Każda rewolucja to jakieś cyferki, tabelki, wyliczanki i to na wagę państwową. Takie czasy mamy madame, takie czasy...

– Widzisz duszko, takie mamy czasy...

Pożegnaj ode mnie gości, zresztą i tak zajęci są tańczeniem. Baw się dobrze i nie myśl o żadnej rewolucji, moja duszko – rzekł profesor starając się uśmiechnąć, ale w jego oczach można było odczytać jakąś dziwną zadumę.

– Ależ panowie, rewolucję to wszak ogłosił nasz gubernator Latinik. Nie pojmuję, wojskowy, chyba w stopniu generała, a namawia mieszkańców Warszawy, aby na czas upałów koniecznie opuścić miasto, że niby szykuje się bardzo gorące lato. Doprawdy bez sensu, nieprawdaż? – zapytała profesorowa patrząc w twarz porucznika i oczekując odpowiedzi.

– Zaiste, zapowiada się niezwykle gorące lato. W tym ogłoszeniu o opuszczeniu miasta jest ogromny sens, madame, i należy to jak najszybciej wykonać – odpowiedział porucznik Jan Kowalewski, zagryzając z lekka usta.

Tak, teraz słowo: „REWOLUCJA” miało ogromną wagę, wagę państwową... Oznaczało możliwość złamania szyfru nadciągających bolszewików i matematyczne cyferki mogły znaczyć: Wolność, albo nicość na zawsze... *** – Klaro, czy spakowałaś już wszystkie rzeczy? Jutro już będziemy w Owocku, to odpoczniemy od tego przedziwnego galimatiasu. My jedziemy, a profesor twierdzi, że musi zostać w Warszawie. To mi się przestaje podobać. A ty coś z tego rozumiesz?

– Nie pani profesorowo, nie myślałam o tym, zresztą, tak wiele spraw nie jestem w stanie pojąć – westchnęła Klara Gołąb.

– A czegóż ty tak wzdychasz?

Wszak do tego twojego Karczewa z Otwocka bardzo blisko. Pozwolę ci na dzień, a może nawet i na dwa dni pojechać do swoich. A, jak pojedziesz, to wreszcie zobaczysz swojego Maćka.

Klara słysząc te słowa wybuchnęła głośnym płaczem.

– A tobie co? Nie cieszysz się?

– Pani profesorowo, mój Maciek już nie jest mój. On przystał do wojska i ponoć gdziesik pod Wołomin z inszymi się udał.

– Jakże to tak? Mówiłaś, co Maciek kowalem jest.

– I to najlepszym w całej okolicy. Nie tylko po pana profesora wojskowi przychodzą. Po Maćka także. Potrzebowali człowieka, co im broń potrafi solidnie naprawić, a jak trzeba, to i jakąś broń przerobić.

Maciek nie chciał za bardzo z nimi jechać, chciał tu na miejscu, w Karczewie wojskową broń w kuźni delikatnie naprawiać, ale przykazali mu, co to najważniejsza teraz sprawa, by do nich dołączyć... A my po zrękowinach i ślub jesienią bierzem – mówiła przez łzy Klara.

– Znaczy się, co twój Maciek teraz rusznikarzem jest, tak się nazywa ten, co potrafi, niczym zegarmistrz bronią wojskową się zająć.

Pobędzie trochę z wojskowymi i szybko wróci, a do ślubu to i grosza zdobędzie – rzekła profesorowa Mazurkiewiczowa, delikatnie głaszcząc dygocące od płaczu ramiona swojej ulubionej pokojówki.

– To nie wszystko pani profesorowo. Moi dwaj bracia dobrowolnie mundur założyli...

Pani wie, pani profesorowo, że ich pobłogosławił taki młody ksiądz... Miał na imię jak mój starszy brat Ignac... Zaraz, jak on się nazywał? Tak, jakoś od jajek... Już wiem – Skorupka. Ponoć i on do wojaków przystał. Nie pojmuję, ksiądz, a będzie wojował. A w Dekalogu napisano: „ Nie zabijaj”.

– Ksiądz potrzebny jest wszystkim i wojakom też, wszak słowa pełne miłosierdzia każdemu nieść trzeba... Koniec tej dysputy, teraz przejrzymy jeszcze raz te wszystkie spakowane kufry. Wiesz wszak, że Otwock to warszawski kurort i tam na każdym kroku każdy każdego surowo ocenia po strojach, fryzurach, obyciu towarzyskim. Wystarczy, żeby jakaś falbanka na sukni była z lekka pognieciona, a cały Otwock dopatrzy się Bóg wie czego. Nie dziwię się mojemu mężowi, co zostaje w Warszawie, tłumacząc się pilną pracą o randze państwowej. Ale, powiem ci

Klarciu, co lepiej jak zostaje w mieście, niż gdyby miał mi towarzyszyć na otwockiej promenadzie...

Widząc zaskoczenie w oczach dziewczyny rzekła: – Przecież nie rozmawiałabym z nim o sukniach innych mijanych dam, a ja o jego cyferkach nie zamierzam nawet myśleć. Co ty na to, byśmy poszły na chwilę do kościoła i przed Najświętszą Panienką pomodliły się o nasz pobyt w Otwocku. Pomodlimy się też o twojego Maćka i o wasze zrękowiny, by ich te dziwne czasy nie nadszarpnęły.

– Bóg zapłać pani profesorowo, Bóg zapłać – odpowiedziała zapłakana jeszcze Klara Gołąb i poprawiła suknię swej chlebodawczyni, po czym obydwie śpiesznym krokiem wyszły z domu, kierując się do stojącego kilka ulic dalej kościoła... *** Radzymin budził się. Ptaki zaczęły śpiewać wśród przestrzelonych i osmalonych ogniem drzew. Śpiewały niepewnie, obawiając się dziwnych odgłosów wystrzałów, dobiegających od strony rzeki i cegielni. Przejrzysta do tej pory Rządza, teraz pełna była gałęzi, jakichś pływających poszarpanych szmat i wirowała brudną, cuchnącą wodą. Gorąco było nie tylko od sierpniowego upału, ale też od zaciętego wojennego gorąca zbliżającego się frontu. Nie dało się ukryć, że bolszewicy nacierali z wielką siłą, niszcząc po drodze, co tylko napotkali, zostawiając za sobą spaloną ziemię i bezmiar trupów wołających o pomstę do nieba...

Trzech młodych, ogorzałych słońcem mężczyzn z czułością czyściło trzymane w dłoniach karabiny. Ta broń, zapał walki i mocno bijące serca będą teraz ich wyznacznikiem celu życia. Wszyscy czują bliski oddech bolszewików, ale też wszyscy, choćby swoim ciałem nie chcą dopuścić do choćby

Opowiadanie Volume XXIV, Issue 15

Zapanowała dziwna cisza, którą przerwał Kacper Gołąb.

– Te, Maciek, a poprawiłeś należycie te węgierskie spluwy, by służyły tak jak trzeba?

– A masz jakieś obawy? – szeptem zapytał Maciek Pruchniak głaszcząc karabin.

Nawet szepcząc słychać było jak bardzo wszyscy są zdenerwowani.

– Skokami naprzód – dobiegł głos chorążego. – Osłaniać z prawej!

Grupa wojskowych pośpiesznie zaczęła wykonywać rozkaz. Bolszewicy dostrzegli jakiś ruch po polskiej stronie... Wystrzały karabinowe rozrywały budzący się dzień.

Kłęby gryzącego dymu i ognia mieszały się z krzykami padających ludzi i rżeniem rannych koni... Rozpoczęła się bitwa na śmierć i życie...

Maciek Pruchniak, Kacper i Ignac Gołąb popatrzyli po sobie i równocześnie wskoczyli do cegielni z okrzykiem: „ Hurra”.

Oczy ich rozbłysły szczęściem zwycięstwa.

Nie oddadzą już cegielni, będą bronić każdej cegły, każdej garści polskiej ziemi...

I znów zapadła dziwna cisza...

Wschodzące słońce skryło się za chmurę, jakby szarością dnia chciało otulić nadchodzący moment...

– No, Maciek, Klara może być z ciebie dumna! Ślub bę...

Nie dokończył... W tej samej chwili bolszewicki granat wpadł do środka przez wyrwane okno...

– Jezu!– krzyknął Maciek trzymając się za mokre od lepkiej krwi ramię i usunął się bezwładnie na swoich kompanów padających na glinianą podłogę cegielni...

Gdy w południe sanitariuszki z noszami weszły do cegielni, oprócz gruzu i porozrzucanej broni, mogły zobaczyć trzech młodych Polaków, którzy leżeli martwi, spleceni swoimi ciałami niczym dziwna barykada na drodze wroga do Warszawy, która, jak czas pokazał ocalała... Była to nieziemska odwaga, jak też nieziemska wprost opieka nad broniącą się polską ziemią...

Bolszewicy nie zdobyli cegielni w Radzyminie, ani też żadnego kolejnego metra polskiej ziemi, pomimo wielokrotnej swojej przewagi militarnej. Był to cud, wiekopomny cud nad Wisłą.

Nina Opic

Nina Opic – była wykładowczyni akademicka z Rzeszowa, obecnie na emeryturze. Pisze od dziecka, bo pisanie ma w genach. Przodek ze strony ojca to XVII-wieczny poeta niemiecki Martin Opitz. Laureatka wielu konkursów poetyckich krajowych i międzynarodowych. Pisze książki dla dzieci i dorosłych. Reżyserka teatralnych widowisk dziecięcych i autorka słuchowisk radiowych.

W wolnym czasie kocha wędrówki z plecakiem.

Redaktor strony Edward Bolec

jednego kroku czerwonej zarazy w stronę Warszawy...

– Te, Kacper, popraw se maciejówkę, by ci ślepia nie zasłaniała, kiej będziesz celował do tych psubratów Moskali.

– Ty się Maciek to nie wymądrzaj, bo jak tylko odepchniemy Moskali i wrocim doma, to od wrót rzeknę Klarze jakiego to cykora miałeś podczas wieczornego zwiadu nad rzeką. A głos ci odebrało na całą godzinę – rzekł uśmiechnięty blondyn w zbyt dużej czapce, którą raz po raz nerwowo poprawiał zabandażowaną ręką. Takie poprawianie czapki uspokajało i na chwilę odsuwało myśli od tego, co mogło nastąpić lada moment.

– Moja Klara, to pewnikiem spaceruje z panią profesorową Mazurkiewiczową nad Wisłą, albo w Wilanowie karmią kaczki i wróble.

– Bój się Boga, to ty nic nie wiesz, czy tylko takie pozory dajesz? – krzyknął siedzący z pochyloną głową i modlący się na różańcu trzeci kamrat – Ignac Gołąb.

– W taki dzień, to tylko ochłody nad wodą szukać – rzekł w miarę spokojnie Maciek Pruchnik, choć dało się wyczuć pewne jego zdenerwowanie.

– Naprawdę cię ogłuszyło! Toż gubernator Warszawy wydał rozkaz ewakuacji ludności cywilnej.

– W imię Ojca i Syna! – krzyknął przerażony narzeczony Klary i pośpiesznie zaczął roztrzęsionymi palcami czynić znak krzyża.

– I dlatego musimy ze wszystkich sił i przy Bożej pomocy robić wszystko, żeby bolszewicką swołocz zatrzymać. Żeby nasze rodziny mogły dalej żyć i bez strachu patrzeć w niebo. Polska tak długo była pod butami innych i musimy tę polskość, choćby własną piersią bronić – rzekł drżącym głosem modlący się Ignac Gołąb...

W tym samym momencie niespodziewanie rozległa się kanonada ognia od bolszewików. Widać, że też się budzili i dawali o sobie znać.

– Wy trzej biegiem do obrony cegielni!

– krzyknął nadbiegający z kilkoma wojskowymi chorąży Skrzypek. – Zaraz dostaniecie wsparcie. Fanty już nadciągają! Brońcie każdej cegły!

– Rozkaz! – padło w odpowiedzi z trzech gardeł.

Pochylając do przodu głowy biegną zygzakiem w stronę cegielni. Dołączają do grupy kilku wojskowych ukrytych w chaszczach z boku cegielni. Patrzą wyczekująco w stronę ognia od bolszewików. Spieczone usta, rozbieganie oczy i rozdygotane serca mówiły jedno: – nie oddać żadnej cegły, nie oddać żadnego metra polskiej ziemi... Przez chwilę zapanowała złowroga cisza i bezruch... Jedna i druga strona wyczekuje i sposobi się do ataku. Ta cisza staje się katorgą...

– Co to za fanty?

– To francuskie tanki – FT, które ma nasze wojsko – oznajmił poważnym głosem Ignac.

July 31, 2026

29

30

Reklama July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15

Reklama Volume XXIV, Issue 15

July 31, 2026

31

32

Reklama July 31, 2026

Volume XXIV, Issue 15