FLORIDA 12

June 19, 2026 | Volume XXIV | Issue 12

F L O R I D A

BiałyOrzel24.com

E D I T I O N

700 tys. dolarów od PSFCU na stypendia dla polonijnej młodzieży

Rekordowe stypendia Program stypendialny PSFCU od blisko trzech dekad wspiera młodych Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych. W ramach tegorocznej edycji wyróżniono 602 studentów i uczniów polskiego pochodzenia, a łączna kwota przyznanych stypendiów wyniosła 700 tys. dolarów, co jest rekordem w 50-letniej historii Unii.

Czytaj  str. 12

 PSFCU

Gościem specjalnym uroczystości wręczenia stypendiów w Chicago i New Jersey był b. prezydent RP Andrzej Duda wraz z byłą Pierwszą Damą RP Agatą Kornhauser-Dudą

2

Reklama June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Reklama Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

3

Od redakcji

4

June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

WSTĘP

S 

MARCIN BOLEC REDAKTOR NACZELNY

iłę polonijnej społeczności najlepiej widać w konkretnych działaniach: w stypendiach dla młodych ludzi, pracy organizatorów lokalnych wydarzeń i obecności rodzin, które przychodzą na polskie festiwale, koncerty oraz spotkania. To tam polska kultura staje się widoczna nie tylko dla nas samych, ale także dla naszych sąsiadów, znajomych i przyjaciół spoza polonijnego środowiska.

Dobrym przykładem takiego działania są stypendia przyznane przez Polsko-Słowiańską Federalną Unię Kredytową. Do ponad 600 polonijnych studentów trafiła w tym roku rekordowa kwota 700 tysięcy dolarów. To nie tylko imponująca liczba, ale także bardzo konkretny dowód na to, że rozwój i sukces tej obchodzącej w tym roku 50-lecie instytucji idą w parze z odpowiedzialnością za społeczność, z której ta instytucja wyrosła i której nadal służy.

Program stypendialny PSFCU od lat wspiera młodych ludzi. Każde takie stypendium to inwestycja w przyszłość, ale także wyraźny sygnał dla młodzieży: wasza praca, ambicja i zaangażowanie są zauważane. W polonijnej rzeczywistości ma to szczególne znaczenie, bo sukces kolejnych pokoleń buduje siłę całej naszej wspólnoty.

Czerwiec przynosi także początek sezonu polskich festiwali letnich. Mają one jedną wielką zaletę: nie trzeba na nich tłumaczyć, czym jest polskość. Ona po prostu jest – w muzyce ze sceny, w stoiskach lokalnych organizacji, w dzie-

ciach biegających z biało-czerwonymi flagami, w rozmowach prowadzonych raz po polsku, raz po angielsku. Jest w ludziach, którzy przychodzą co roku, bo znają to miejsce od lat, i w tych, którzy trafiają tam po raz pierwszy, często z ciekawości albo za namową znajomych.

Dla jednych to powrót do znanych melodii, smaków i twarzy, dla innych pierwsze spotkanie z kulturą, która okazuje się bliższa i bardziej żywa niż można było się spodziewać. Wydarzenia takie jak te pokazują też coś ważnego: że Polska jest w nas wszędzie tam, gdzie my jesteśmy.

Jako „Biały Orzeł” mieliśmy przyjemność kolejny rok z rzędu być obecni na Festiwalu Małej Polski w New Britain.

Tegoroczna edycja po raz kolejny okazała się ogromnym sukcesem, przyciągając do polskiej dzielnicy kilkadziesiąt tysięcy osób. Cieszy nas, że poprzez obecność naszej redakcji i specjalne wydanie gazety mogliśmy być częścią tego wydarzenia. Ogromne gratulacje należą się wszystkim osobom zaangażowanym w jego przygotowanie: organizatorom, wolontariuszom, sponsorom, artystom, wystawcom i służbom odpowiedzialnym za sprawny przebieg festiwalu. Za dużymi wydarzeniami i rekordowymi liczbami stoją konkretni ludzie, ich praca, czas, zaangażowanie. To dzięki nim wciąż jako Polonia mamy coś, co możemy nazywać naszym dziedzictwem. Miejmy nadzieję, że będziemy mogli się cieszyć nim jak • najdłużej.

WhITE EAgLE MEDIA, LLC P.O. Box 52057, Boston, MA 02205 Sales & Editorial: (860) 223-1150 Email: info@whiteeaglenews.com Toll Free: (800) 668-0667 www.whiteeaglenews.com www.BialyOrzel24.com

Facebook.com/BialyOrzel24

Managing Partner & Director of Sales Darek Barcikowski – publisher@whiteeaglenews.com Managing Partner & Editor-in-Chief Marcin A. Bolec – editor@whiteeaglenews.com Director of Operations & Associate Editor: Joanna Szybiak – joanna.szybiak@whiteeaglenews.com Reporters: Barbara Bilińska Bolec, Edward Bolec, Halina Głowacka, Tomasz Ryzner, Marcin Żurawicz Contributors: Robert Rothstein, Tomasz Moczerniuk, Marek Kania, Sylwia Wadach Kloczkowska, Robert Iwanicki, o. Michał Czyżewski, Janusz Romański, Paweł Markiewicz, Catherine Blinder Editorial Assistant & hR Manager: Alicja Dębek graphics: Tomasz Świętoniowski, Zbigniew Czeranowski, Dorota Strzelecka

PLUS, MINUS

Layout: michaldutka.com

Maja ChwalińsKa 24-letnia tenisistka doszła do finału French Open po starcie w kwalifikacjach, zapisując się w historii polskiego tenisa. Jest trzecią Polką, której udało się to osiągnąć – przed nią w finale singla kobiet w Paryżu grały tylko Jadwiga Jędrzejowska (w 1939 r.) i Iga Świątek.

Krzysztof staNowsKi Były kandydat na prezydenta RP w materiale Kanału Zero nazwał pracownicę Krajowej Administracji Skarbowej „babskiem obrzydliwym” i zaproponował trzymanie jej nago na rynku, przypiętej do słupa. Nazwa kanału najwidoczniej odzwierciedla poziom kultury osobistej prowadzącego…

KURSY WALUT: 1 USD = 3.67 PLN | 1 PLN = 0.27 USD Źródło: Narodowy Bank Polski. Kursy z 2 dni przed datą wydania.

Advertising: Michał Chełmiński The White Eagle is a biweekly publication of White Eagle Media LLC. The content of this publication may not be reprinted or re-transmitted in whole or in part without the expressed written consent of the publisher. White Eagle Media assumes no responsibility for advertising content or errors but will reprint whatever part of the advertisement needs corrections if written notice is submitted within a week of the date of publication.

Masz temat? Brałeś udział w ciekawym wydarzeniu? Napisz do nas!

info@whiteeaglenews.com O Polonii. Dla Polonii.

Promocja Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

Kto pyta, nie błądzi

5

 Archiwum WEM

Seria „Kto pyta, nie błądzi” powstaje na podstawie naszych rozmów z Wami. Przedstawiamy pytania odnośnie do ubezpieczeń na zdrowie, życie lub przyszłość, które do nas wpływają, i udzielamy na te pytania odpowiedzi. Cykl ten będzie się pojawiał w co drugim wydaniu „Białego Orła”. Na pytania odpowiada Robert Sobczak – Wasz agent z Obamacare HotlineTM i Medicare po polsku®.

Pani Józefa: Mój mąż przechodzi na Medicare za 2 miesiące. Nie mam jeszcze 65 lat. Mam obecnie ubezpieczenie od niego z pracy. Co stanie się z moim ubezpieczeniem, jak on przejdzie na Medicare? Jakie mam opcje?

Pani Józefo, jeśli mąż nadal utrzyma ubezpieczenie z pracy po przejściu na Medicare, to może Pani być z nim nadal na polisie. Jeśli jednak wybierze plan indywidualny z Medicare i zrezygnuje z pokrycia z pracy, to będzie Pani musiała znaleźć plan indywidualny dla siebie. Będzie Pani miała do wyboru plany typu Obamacare z dofinansowaniem rządowym lub bez. Istnieją jeszcze inne opcje.

Wszystko w zależności od Pani potrzeb, stanu zdrowia, rodzaju zatrudnienia i dochodów.

Pan Janusz: Czy biura Social Security są nadal zamknięte? Jeśli tak, to jak załatwić Medicare?

Drogi Panie Januszu, biura urzędu Social Security Administration są już otwarte, lecz ich zakres usług zmienił się znacznie. Jeśli chodzi o załatwienie Medicare, to w większości przypadków można złożyć podanie przez internet. W pozostałych sytuacjach trzeba to zrobić telefonicznie z urzędnikiem umawiając się

wcześniej na taką rozmowę. Obecnie czas oczekiwania na rozmowę wynosi około 2 miesięcy. Proponuję kontakt z naszym biurem, gdzie bezpłatnie wypełnimy podanie drogą internetową i poinstruujemy o następnych krokach w procesie aplikacji.

Pamiętajcie Państwo, by rozpocząć proces składania podania na Medicare 3 miesiące przed Państwa 65. urodzinami. Obecnie trwa on około 2-3 miesięcy.

Pani Antonina: Przegapiłam okres

zapisowy na Medicare, bo byłam w Polsce. Obecnie mam plan Medicare Advantage. Czy mogę jeszcze zmienić mój plan?

Panie Antonino, proszę o kontakt. W Pani sytuacji może isnieć jeszcze możliwość weryfikacji i zmiany Pani obecnego planu na inny. Ale czasu jest niewiele, by tego dokonać.

Pani Iza: Kończę pracę w lipcu i przechodzę na emeryturę. Kiedy powinnam zacząć zajmować się załatwianiem spraw z tym związanych?

Czy mogę jednocześnie załatwiać świadczenia Medicare?

Pani Izo, wszystko zależy od Pani wieku. Wcześniejszą emeryturę można już rozpocząć kończąc 62 lata. Na dzień dzisiejszy pełną emeryturę otrzymujemy w

wieku około 67 lat. Świadczenia Medicare rozpoczynamy zazwyczaj pierwszego dnia miesiąca 65. urodzin. Oba benefity załatwia się w biurach Social Security Administration na parę miesięcy przed powyższymi terminami.

Pan Krysia: Mam 75 lat i Medicare od 65. roku. Nigdy nie miałam planu na leki. Czy oprócz Medicare Supplement istnieją jakieś inne rozwiązania, które spowodują opłacanie kary za brak części D Medicare.

Pani Krysiu, istnieją inne opcje. Są plany typu Medicare Advantage bez pokrycia na leki. W związku z tym kara za brak planu na leki nie będzie naliczana. Wszystko zależy od Pani miejsca zamieszkania, czy będą one osiągalne w Pani powiecie.

Pani Stefania: Mieszkałam przez wiele lat w USA, tuż po przejściu na

emeryturę pojechałam do Polski z zamiarem zostania tam na stałe. Teraz jednak zdecydowałam, że przeprowadzę się z powrotem do USA. Jak się ma sprawa z uzupełnieniami do Medicare? Kiedy mogę załatwić formalności i jak to wygląda krok po kroku?

Pani Stefanio, wszystko zależy od tego, co zrobiła Pani z Medicare przed wyjazdem do Polski. Jeśli część A i B są nadal aktywne, to może Pani wykupić dodatki do Medicare już od 1. dnia następnego miesiąca. Jeśli niestety zamknęła Pani jedną lub obie części Medicare, to należy zgłosić się do biura Social Security Administration, by je przywrócić. Mogą tu obowiązywać specyficzne terminy i może mieć Pani również naliczone kary za czas nieposiadania Medicare. Niestety Medicare jest jedyną opcją ubezpieczenia w wieku powyżej 65. roku życia.

•

Medicare po polsku® and Obamacare Hotline TM are not endorsed by or affiliated with Medicare or any government program. Calling the number provided will connect you directly to a licensed insurance agency/agent not affiliated with the U.S. Government or Medicare. We might not offer every plan available in your area.

Any information that I provide is limited to those plans I do offer in your area.The number of available products in your area varies by state and county. Please contact Medicare.gov or 1-800- MEDICARE, or your local State Health Insurance Program to get information on all of your options.

6

Polska w świecie June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Michał Stochel z Podkarpacia najlepszym młodym muzykiem Europy

Polska poszła w górę w rankingu najbezpieczniejszych państw

Polska bezpieczniejsza Akordeonista wygrał Eurowizję P olska poprawiła się o 23 miejsca w Global Peace Index 2026 i tym samym zajęła w nim 22. miejsce. Na czele rankingu, obejmującego 163 państwa i terytoria, plasują się Islandia, Nowa Zelandia i Szwajcaria.

Polska odnotowała największą poprawę ze wszystkich państw uwzględ-

nionych w zestawieniu przygotowywanym przez Institute for Economics & Peace. Uznawane jest ono za jedno z najważniejszych globalnych narzędzi oceny poziomu bezpieczeństwa i stabilności państw. Obejmuje kraje zamieszkane przez 99.7 proc. ludności świata.

Za Polską pod względem poprawy znalazły się m.in. Gabon, Lesotho,  gov.pl

Ukraina oraz Turcja. W przypadku tego ostatniego państwa autorzy raportu wskazują na postępy w dialogu pokojowym między władzami a Partią Pracujących Kurdystanu (PKK).

Autorzy raportu podkreślają, że globalny poziom pokoju pogorszył się w ciągu roku o 0.7 proc. W 99 państwach odnotowano spadek bezpieczeństwa, podczas gdy poprawę zanotowano jedynie w 62 krajach. Główną przyczyną pogarszającej się sytuacji jest rosnąca liczba konfliktów zbrojnych. Raport wskazuje, że na świecie trwa więcej wojen i konfliktów niż w jakimkolwiek momencie od zakończenia II wojny światowej.

Do wydarzeń, które najmocniej wpłynęły na wyniki tegorocznego zestawienia, zaliczono wojnę domową w Sudanie, rosyjską agresję na Ukrainę oraz napięcia między Izraelem, USA i Iranem.

Pozycję najbardziej pokojowego państwa świata po raz 19. z rzędu utrzymała Islandia. O takiej lokacie decydują m.in. brak stałej armii, bardzo niski poziom przestępczości i wysoki poziom zaufania społecznego. Na drugim końcu rankingu znalazła się Rosja, uznana za najmniej pokojowe państwo świata.  opr. toM

Tegoroczny Global Peace Index 2026 mocno wywindował pozycję Polski

Szwedzkie media piszą o rosnącej liczbie polskich krezusów

Coraz więcej miliarderów W ciągu pięciu lat liczba miliarderów w Polsce podwoi się i zbliży do liczby trzydziestu – wynika z doniesień „Svenska Dagbladet”, jednego z największych szwedzkich dzienników. „Nigdzie indziej w Europie liczba miliarderów nie rośnie szybciej niż w Polsce.

Jeszcze kilka lat temu nikt nie mówił o Polsce w kontekście dóbr luksusowych, a teraz ten rynek dynamicznie rośnie” – zauważa szwedzki dziennik, cytowany przez Bussines Insider Polska.

Autor artykułu powołuje się na raport firmy konsultingowej Frank Knight. Wynika z niego, że w ciągu pięciu lat liczba

miliarderów (dolarowych) w Polsce wzrośnie o 123 procent, z 13 do 29. Dynamika będzie większa niż w Szwecji, drugim pod tym względem europejskim kraju, gdzie do 2031 roku grono najbogatszych ma powiększyć się o 81 procent.

Na świecie liderem przyrostu miliarderów będzie Arabia Saudyjska. „SvD” zauważa, że to w Warszawie, a nie w Paryżu, Berlinie czy Londynie, otwarto niedawno salon luksusowych samochodów Maybach. Oprócz Warszawy podobny salon działa od 2022 r. jedynie w Szanghaju, w którym mieszka ponad 90 miliarderów (według listy magazynu „Forbes”).

Innym przykładem sukcesu jest odnotowanie przez Rolls-Royce'a rekordowego roku sprzedaży na rynku polskim. Gazeta wspomina o planach otwarcia w Warszawie przez jednego z dealerów showroomów aut marek z wyższej półki – RollsRoyce, McLaren i Aston Martin. „SvD” przypomina, że Polska w ponad trzy dekady od upadku komunizmu przekształciła się w jedną z 20 największych gospodarek świata, z wzrostem PKB na poziomie 3.5-3.6 proc. Dodaje, że zgodnie z prognozą KE w Europie tylko Malta ma rozwijać się szybciej.  OPR. TOM

 gov.pl

Michał Stochel jest pierwszym akordeonistą, który wygrał konkurs Eurowizji

Akordeonista Michał Stochel wygrał w Erywaniu XXII Konkurs Eurowizji dla Młodych Muzyków. Drugie miejsce zajęła Łotyszka – perkusistka Sonja Misiņa, a trzecie Ormianka – flecistka Elen Virabyan.

Pochodzący z Zarębek k. Kolbuszowej Michał Stochel jest uczniem Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych im. Artura Malawskiego w Przemyślu, laureatem wielu nagród zdobytych podczas festiwali i w konkursów w Polsce i za granicą. Na akordeonie gra od siódmego roku życia. Umiejętności rozwija pod kierunkiem Dariusza Baszaka, nauczyciela gry na akordeonie, dyrektora przemyskiego zespołu szkół muzycznych. Michał lubi wykonywać muzykę barokową, zwłaszcza Domenica Scarlattiego i J. S. Bacha, ale występuje w zespole, w którym gra także muzykę rozrywkową i improwizowaną.

Młody muzyk z Podkarpacia przepustkę do konkursu w Armenii uzyskał, gdy zwyciężył w konkursie „Młody Muzyk Roku 2026”. W Erywaniu podczas eliminacji konkursowych wykonał „Concerto Classico, Part III: Presto con fuoco” Mikołaja Majkusiaka. Jego występ został najwyżej oceniony przez międzynarodowe jury. Sukces Michała Stochela to czwarty triumf Polski w historii prestiżowego konkursu i jednocześnie pierwszy przypadek, gdy zwycięzcą został akordeonista.

Eurowizja dla Młodych Muzyków to jeden z najbardziej znanych w Europie konkursów dla młodych instrumentalistów muzyki klasycznej. Wydarzenie jest organizowane co dwa lata od 1982 roku. W tegorocznej edycji uczestniczyli reprezentanci 11 państw: Armenii, Belgii, Cypru, Czech, Łotwy, Niemiec, Polski, Portugalii, Serbii, Szwajcarii i Szwecji.  OPR. TOM

Polska w świecie Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

Polski żaglowiec zawinie do kilku portów w Stanach Zjednoczonych

Płyną na paradę

 Dar Młodzieży/facebook

R

ozpoczął się trzeci miesiąc rejsu „Daru Młodzieży”. Polski Żaglowiec kieruje się ku wybrzeżom USA, gdzie weźmie udział w uroczystościach związanych z 250. rocznicą podpisania Deklaracji Niepodległości.

Rejs do Stanów Zjednoczonych, który wystartował 16 kwietnia, podzielony został na trzy etapy. Pierwszy zakończył się na początku maja w Kadyksie. Z pokładu zeszli wtedy studenci Uniwersytetu Morskiego w Gdyni oraz uczniowie Zespołu Szkół Morskich w Świnoujściu.

W drugim etapie rejsu, prowadzącym z Kadyksu przez Bahamy do Stanów Zjednoczonych, uczestniczą studenci I roku Wydziału Nawigacyjnego. Żaglowiec wraz z 33-osobową załogą oraz studentami wpłynie do portów amerykańskich w drugiej połowie czerwca, odwiedzając m.in. Norfolk, Nowy Jork i Boston.

Ostatni etap podróży rozpocznie się 3 lipca w Nowym Jorku, kiedy to nastąpi zmiana praktykantów. Na pokład „Daru Młodzieży” wejdzie kolejna grupa około 120 studentów II roku Wydziału Nawigacyjnego, która popłynie do Bostonu.

Stamtąd jednostka wyruszy w drogę powrotną do Europy, odwiedzając porty w Wielkiej Brytanii i Niemczech. Powrót do portu w Gdyni zaplanowano na 24 sierpnia.

W drugiej połowie czerwca Dar Młodzieży dotrze do wybrzeży USA

Kulminacyjnym punktem rejsu będzie udział „Daru Młodzieży” w międzynarodowej paradzie żaglowców, zaplanowanej na 4 lipca w Nowym Jorku.

Sam rejs może być jednym z ostatnich dalekomorskich rejsów 45-letniej jednostki. Uniwersytet Morski w Gdyni ogłosił przetarg na budowę nowego

statku szkolnego – trzymasztowego żaglowca, który ma zastąpić „Dar Młodzieży”. Na pokładzie nowego statku znajdzie się miejsce dla 169 osób, w tym 33 członków załogi i kadetów. Koszt budowy jednostki szacowany jest na 350 mln złotych.  opr. toM

Polsko-tureckie rozmowy o poszerzeniu współpracy rolnej

wizyta w stambule Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka złożyła wizytę w Stambule, gdzie uczestniczyła w panelu wysokiego szczebla podczas Forum Zero Waste 2026, a także odbyła rozmowy z tureckim odpowiednikiem.

Forum Zero Waste 2026 koncentrowało się na identyfikacji praktycznych rozwiązań dotyczących ograniczania strat po zbiorach, w tym inwestycji w infrastrukturę magazynową, chłodniczą i logistyczną. Wiceminister Gromadzka podkreśliła, że ograniczanie strat staje się jednym z kluczowych elementów zrównoważonego rozwoju rolnictwa.

– Fundamentalną rolę w dostosowaniu do współczesnych wyznań odgrywają badania naukowe, innowacje oraz transfer nowoczesnych technologii. Każda tona żywności uratowana przed stratą oznacza większe dochody dla rolników, mniejsze obciążenie środowiska i większe bezpieczeństwo żywnościowe dla społeczeństw. Dlatego wsparcie badań, w tym dotyczących nowoczesnego łańcucha chłodniczego oraz inteligentnej logistyki, jest dobrą i konieczną inwestycją w bardziej odporny i efektywny system żywnościowy – podkreśliła sekretarz stanu.

Na marginesie Forum wiceminister spotkała się z zastępcą ministra rolnictwa i leś-

nictwa Turcji prof. dr. Ahmetem Gümenem.

Podczas rozmowy Małgorzata Gromadzka zwróciła uwagę na znaczący potencjał współpracy gospodarczej między Polską a Turcją, którego wyrazem jest rosnące zainteresowanie polskich przedsiębiorców rynkiem tureckim. Istotne znaczenie dla dalszego wzmacniania współpracy jest poszerzenie możliwości dostępowych dla polskich produktów rolno-spożywczych na rynek turecki.

Według danych handlowych za 2025 r. eksport rolno-spożywczy do Turcji osiągnął wartość ponad 563 mln EUR, co oznacza wzrost o ok. 16% w stosunku do 2024 r.  OPR. TOM

7

Film o przyjaźni dwóch Polek w rumuńskich Karpatach

Głos z Bukowiny W kinach studyjnych w Polsce wyświetlany jest film „Kumotry” Emilii Śniegoskiej. Reżyserka przenosi widzów do wioski w Rumunii, gdzie mieszkają dwie Polki – wdowy, matki, sąsiadki.

Dokument jest historią przyjaźni kobiet zamieszkujących Pleszę, wymierającą polską wieś w rumuńskich Karpatach. Reżyserka upamiętnia świat, w którym rytm życia wyznaczają pory roku, a receptą na samotność i tęsknotę są codzienne obowiązki, sąsiedzkie wsparcie i przyjaźń. Hanka i Bronka pochowały już mężów, dzieci wyjechały za granicę.

Samodzielne i niezależne bohaterki imponują pogodą ducha, choć ich rzeczywistość nieubłaganie odchodzi w przeszłość. Pozostają wspomnienia o czasach, które już nie wrócą – i wspólne stawianie czoła wyzwaniom codzienności. Nostalgiczny obraz zachwyca bezpretensjonalnym humorem i zdjęciami, oddającymi urok Bukowiny. To wzruszający film o pamięci, przyjaźni i przemijaniu.

Emilia Śniegoska w rozmowie z Polskim Radiem zdradziła, że historia przyjaźni dwóch sąsiadek to pretekst do poruszenia społecznie ważnych tematów. Głównym założeniem filmu jest przedstawienie codzienności polskiej mniejszości z Bukowiny. – Bukowina, można powiedzieć, jest taką puszką kulturową. To wyjątkowe zupełnie miejsce pod względem kulturowym, ale również językowym – powiedziała reżyserka. „Kumotry” (ang. „Double Trouble”) otrzymały wyróżnienie na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych DokuBaku w Azerbejdżanie. W tym roku dokument wyróżniono podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Budapeszcie (BIDF).  OPR. TOM  Materiały prasowe

Hanka i Bronka imponują pogodą ducha, choć ich rzeczywistość odchodzi w przeszłość

8

Wiadomości z Polski June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Władysław-Kosiniak-Kamysz rozmawiał o zacieśnianiu relacji wojskowych z Turcją

Wojsko Polskie otrzymało z USA pierwsze myśliwce F-35

Latający „Husarze” Żelazny partner  gov.pl

W

32. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Łasku odbyła się ceremonia oficjalnego przyjęcia samolotów F-35 do Sił Zbrojnych RP. Uczestniczyli w niej m.in. prezydent RP Karol Nawrocki i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz.

– To jest strategiczny dzień, który nie jest tylko pokazaniem naszej siły, zdolności operacyjnych i możliwości oddziaływania, ale jest też pokazaniem roli, jaką Polska odgrywa w budowie architektury bezpieczeństwa. Polska jest dziś niekwestionowanym liderem budowy architektury bezpieczeństwa w Europie, jest liderem wschodniej flanki NATO, wschodniej granicy Unii Europejskiej, która dzięki naszym działaniom jest najlepiej strzeżona i najlepiej chroniona w historii – mówił w Łasku Władysław Kosiniak-Kamysz.

Szef MON poinformował, że w najbliższych miesiącach dostarczonych zostanie kolejnych 11 maszyn do bazy w Łasku. W przyszłym roku 12 sztuk. Kolejne w następnych latach. Łącznie Polska będzie miała 32 samoloty F-35. – To ważny dzień dla naszej ojczyzny. Za sprawą wielozadaniowych samolotów

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej, spotkał się w Warszawie z prof. dr. Halukiem Görgünem, prezydentem Agencji Przemysłu Obronnego Republiki Turcji (SSB).

Podczas uroczystości polskim samolotom F-35 symbolicznie nadano imię „Husarz”

F–35 „Husarz” V generacji Rzeczpospolita Polska jest i będzie w kolejnych latach mocniejsza, silniejsza, bezpieczniejsza – mówił podczas uroczystości prezydent Karol Nawrocki.

Podczas uroczystości polskim samolotom F-35 symbolicznie nadano imię

„Husarz”. Matkami chrzestnymi zostały: Pani Paulina Kosiniak-Kamysz oraz kpt. Magdalena Boryc-Krakowian, żona podpułkownika Macieja Krakowiana „Slab”, który w 2025 roku zginął w katastrofie lotniczej.  opr. toM

Rząd przyjął kompleksowy plan transformacji cyfrowej Polski

 gov.pl

pierwszy taki w historii

Technologia ma służyć każdemu, a nie tylko tym, którzy się na niej znają – mówi Krzysztof Gawkowski

Polski

Rada Ministrów przyjęła Strategię Cyfryzacji Państwa, pierwszy taki dokument w historii Polski, wyznaczający ambitne cele transformacji cyfrowej kraju przez najbliższą dekadę.

Rząd zapowiada, że to nie tylko plan działania, ale nowa cyfrowa racja stanu – Polska ma być wśród liderów cyfryzacji w Unii Europejskiej, a nie jedynie odbiorcą technologii. – Cyfryzacja zbyt długo była domeną specjalistów. Strategia Cyfryzacji Państwa zmienia to podejście. Technologia ma służyć każdemu, a nie tylko tym, którzy się na niej znają. Budujemy państwo proaktywne, które nie prosi dwa razy o te same dane i wspiera obywateli tam, gdzie tego potrzebują. Cyfrowa Polska przyspiesza – mówił minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Strategia Cyfryzacji Państwa do 2035 roku ma być fundamentem transformacji

cyfrowej zmieniającym relację między państwem a obywatelem. Systemy publiczne będą ze sobą współpracować, a urzędy przestaną pytać o te same dane dwa razy.

Sprawy, które dziś wymagają osobistej wizyty, będzie można załatwić online, z dowolnego miejsca i o dowolnej porze. Usługi cyfrowe mają być projektowane z myślą o wszystkich – w tym osobach starszych i tych ze szczególnymi potrzebami.

– To pierwszy tak kompleksowy dokument, który definiuje nasz cyfrowy plan na najbliższą dekadę. Obieramy w niej konkretne cele – za dziesięć lat to Polska będzie liderem cyfrowego rozwoju Europy. Do 2030 roku 100% kluczowych usług publicznych będzie dostępna cyfrowo, 85% Polaków będzie posiadać podstawowe kompetencje cyfrowe do 2035 roku, a na cyfryzację przeznaczymy 5% PKB – powiedział Dariusz Standerski, wicemi OPR. TOM nister cyfryzacji.

– Po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie natychmiast zadzwoniłem do ministra obrony Turcji i zadeklarowałem pełne wsparcie Polski dla bezpieczeństwa państwa tureckiego.

To nasz sojusznik i żelazny partner. Może na nas liczyć. Polska była jednym z pierwszych krajów, który złożył tak jednoznaczną deklarację wsparcia. Relacje militarne, polityczne oraz przemysłowe są kluczowe i bardzo dobre. Jeśli dojdzie do dalszych inwestycji tureckich w Polsce i polskich w Turcji, osiągniemy poziom, do którego dążymy – podkreślał szef MON po spotkaniu z turecką delegacją.

Podczas rozmów poruszono kwestie dotyczące zacieśniania relacji wojskowo-technicznych, dynamicznego rozwoju kooperacji przemysłów obronnych obu państw oraz bezpieczeństwa regionalnego w kontekście wyzwań stojących przed Sojuszem Północnoatlantyckim.

– Rozmawialiśmy przede wszystkim o zdolnościach przemysłowych. Jednym z tematów naszych rozmów były kwestie związane z wykorzystaniem bezzałogowców Bayraktar. Chcemy, aby zdolności operowania nimi były coraz większe.

Współpraca wojskowa, polityczna i przemysłowa układa się bardzo dobrze. Jeśli dojdą do skutku inwestycje tureckie w Polsce i polskie w Turcji, osiągniemy docelowy poziom relacji – zaznaczył Władysław Kosiniak-Kamysz.

Szczególny nacisk podczas spotkania położono na obszary związane z potencjalnym transferem nowoczesnych technologii, współpracą w zakresie systemów bezzałogowych oraz wymianą doświadczeń operacyjnych.  OPR. TOM  gov.pl

– Turcja to nasz sojusznik i żelazny partner. Może na nas liczyć – zapewnił Władysław Kosiniak-Kamysz

Wiadomości z Polski Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

Wyniesiono na ołtarze salezjan zamordowanych w nazistowskich obozach

9

Wkrótce Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych

Beatyfikacja męczenników 27 zespołów  gov.pl

P

odczas mszy św. w krakowskim Sanktuarium św. Jana Pawła II, sprawowanej przez prefekta Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. Marcello Semeraro, wyniesiono na ołtarze kapłanów zakonu salezjanów.

Dekret o męczeństwie księży, którym zadano śmierć in odium fidei – „z nienawiści do wiary”, zatwierdził 24 października 2025 roku Papież Leon XIV. Beatyfikowani zostali: ks. Jan Świerc, ks. Ignacy Antonowicz, ks. Ignacy Dobiasz, ks. Karol Golda, ks. Franciszek Harazim, ks. Franciszek Miśka, ks. Ludwik Mroczek, ks. Włodzimierz Szembek i ks. Kazimierz Wojciechowski. Księża pochodzili z Inspektorii Krakowskiej pw. św. Jacka oraz Inspektorii Pilskiej pw. św. Wojciecha, zginęli śmiercią męczeńską w nazistowskich obozach zagłady w latach 1941-1942.

Po uroczystej beatyfikacji prezydent Karol Nawrocki podczas wystąpienia wspominał wielkich męczenników salezjańskich. – Nie ma słów, którymi można by było oddać bogactwo życia, poświęcenia, odwagi i gotowości do walki o swoje wartości dziewięciu beatyfikowanych salezjan – mówił.

Prezydent RP podkreślił, że docenia ważność uroczystości dla polskiej wspólnoty narodowej, która od ponad

Rzeszów szykuje się do 20. Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych.

Do stolicy Podkarpacia zjadą ludzie, którzy, mimo że mieszkają tysiące kilometrów od Polski, pielęgnują jej kulturę, tradycję i język.

– Miasto otwiera swe ulice, instytucje i serca na przyjęcie po raz 20. Polonusów. To wydarzenie wyjątkowe, bo łączy Polaków mieszkających w różnych częściach świata wokół tego, co jest dla nas wspólne – kultury, tradycji i przywiązania do ojczyzny. Dla Rzeszowa udział w organizacji Festiwalu to nie tylko prestiż, ale także wyraz naszej otwartości i gościnności – mówiła Krystyna Stachowska, wiceprezydent Rzeszowa.

Po uroczystej beatyfikacji Karol Nawrocki wspominał wielkich męczenników salezjańskich

tysiąca lat jest przywiązana do wartości chrześcijańskich. – Jeśli ktoś wątpi, czy Polska powinna dbać o wymiar wartości chrześcijańskich, winien odczytać życiorysy błogosławionych salezjan i zobaczyć, co znaczy miłość, miłosierdzie, służba drugiemu

człowiekowi oraz gotowość do największych poświęceń w obliczu hekatomby II wojny światowej i dwóch systemów totalitarnych – niemieckiego nazizmu i sowieckiego komunizmu – zwrócił uwagę.  opr. toM

Ponad tona heroiny zatrzymana przez polskie służby w Porcie Gdynia

Cios w narkobiznes W Porcie Gdynia przejęto ponad tonę heroiny o czarnorynkowej wartości blisko 220 mln złotych. To efekt działań Centralnego Biura Śledczego Policji (CBŚP) i Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).

To największe od dekady zabezpieczenie narkotyków w takiej ilości na terytorium Polski. – To efekt bliskiej współpracy Policji, CBŚP, KAS oraz partnerów międzynarodowych. Nie trzeba nikomu wyjaśniać, jakie konsekwencje mogłoby mieć przedostanie się takiej ilości tego niebezpiecznego narkotyku na polski rynek. To substancja szczególnie uzależniająca i śmiertelnie groźna – powiedział minister

w rzeszowie

Marcin Kierwiński podczas konferencji w MSWiA. Dzięki informacjom od brytyjskiej administracji celnej (HM Revenue & Customs), CBŚP wytypowało cztery podejrzane kontenery płynące do Gdyni ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Według dokumentów przewozowych ładunek miał zawierać ozdobne cegły.

Kontrola z użyciem skanera RTG oraz węch psa służbowego ujawniły prawdziwą zawartość transportu.

Pod nadzorem Prokuratury Regionalnej w Gdańsku zatrzymano trzech obywateli Polski w wieku od 33 do 43 lat.

Mężczyźni usłyszeli już zarzuty usiłowania przemytu znacznych ilości narkotyków, a

Do Rzeszowa przybędzie 27 zespołów, z siedmiu krajów i trzech kontynentów, m.in. Australii, Czech, Kanady, Niemiec, USA, Wielkiej Brytanii. – Festiwal jest najlepszym ambasadorem, który promuje miasto poza granicami kraju. Kiedy jesteśmy za granicą, to każdy, gdy usłyszy „Rzeszów”, to mówi „Festiwal Zespołów Polonijnych”. Byli u nas Polonusi z prawie całego świata, poza Antarktydą. Teraz do Rzeszowa przyjeżdżają już wnuki tych, którzy byli na pierwszym festiwalu, który miałem okazję organizować – podkreślił Mariusz Grudzień, wiceprezes rzeszowskiego Oddziału Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, organizatora wydarzenia.

Festiwal odbędzie się 15-21 lipca. Uroczyste otwarcie nastąpi w piątek, 17 lipca. W programie imprezy znajdą się koncerty festiwalowe na rzeszowskim Rynku, a także w regionie. Koncert Galowy odbędzie się w poniedziałek, 20 lipca, w hali Podpromie. Festiwal jest obecny w Rzeszowie od 1969 r. To najstarsza tego typu impreza w Polsce.  OPR. TOM  umrzeszow.pl

dwie osoby zostały tymczasowo aresztowane. – Dzięki skutecznej pracy naszych służb ten rok jawi się jako rok zdecydowanej walki z narkotykami i zorganizowaną przestępczością. W ostatnich 5 miesiącach zatrzymano około 1,200 osób, w tym 83 w związku z kierowaniem zorganizowaną grupą przestępczą – powiedział szef MSWiA. Od początku tego roku, CBŚP zanotowało absolutny rekord, zabezpieczając ponad 83 tony narkotyków – to aż 650 proc. więcej niż w 2022 r., kiedy polscy funkcjonariusze zabezpieczyli 11 ton substancji.  OPR. TOM

W rzeszowskim Ratuszu podpisano porozumienia odnośnie do organizacji festiwalu

10

Z życia Polonii June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Amerykański Instytut Kultury Polskiej prowadzi nabór wniosków o stypendia Harriet Irsay Scholarship oraz The Lennox Family Award for Excellence

Szansa na stypendium  Archiwum WEM

A

merykański Instytut Kultury Polskiej prowadzi nabór wniosków o stypendia Harriet Irsay Scholarship oraz The Lennox Family Award for Excellence.

O wsparcie mogą ubiegać się nowi oraz kontynuujący naukę studenci studiów licencjackich, magisterskich i doktoranckich, studiujący w pełnym wymiarze na uczelniach w Stanach Zjednoczonych. Stypendia przyznawane są na podstawie osiągnięć akademickich obywatelom USA lub osobom posiadającym status stałego rezydenta, szczególnie tym o polskich korzeniach lub zainteresowanym tematyką polską.

Kandydaci mogą aplikować do obu programów, jednak otrzymać mogą tylko jedno stypendium.

W ramach zgłoszenia należy przesłać wypełniony formularz aplikacyjny, oficjalny wykaz ocen przesłany bezpośrednio przez amery-

Amerykański Instytut Kultury Polskiej prowadzi nabór wniosków o stypendia dla studentów uczelni w Stanach Zjednoczonych, szczególnie tych związanych z polskim dziedzictwem lub zainteresowanych tematyką polską

kańską uczelnię, szczegółowe CV lub życiorys zawodowy, esej zatytułowany „Why I Should Receive the Scholarship” o objętości od 200 do 400 słów oraz autorski artykuł na dowolny temat związany z Polską, liczący maksymalnie 700 słów. Wymagane są również trzy oryginalne listy rekomendacyjne od nauczycieli akademickich lub innych osób znających osiągnięcia i kwalifikacje kandydata.

Do aplikacji należy dołączyć także bezzwrotną opłatę administracyjną w wysokości 20 dolarów.

Termin nadsyłania kompletnych aplikacji upływa 30 czerwca 2026 roku.

Decyzje o przyznaniu stypendiów zostaną ogłoszone pod koniec lata lub na początku jesieni. Szczegółowe informacje dotyczące wymagań i procesu rekrutacji dostępne są na stronie AIPC: ampolinstitute.com/application.  aD

 AIPC

Znamy datę 54.

Międzynarodowego Balu Polonaise w Miami!

Amerykański Instytut Kultury Polskiej zaprasza na 54. Międzynarodowy Bal Polonaise, który odbędzie się w sobotę, 30 stycznia 2027 r., o godz. 18:30 w hotelu Eden Roc w Miami Beach na Florydzie. Tradycyjny brunch zaplanowano na niedzielę, 31 stycznia, w godz. 11:0014:00.

Od ponad pół wieku Międzynarodowy Bal Polonaise pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń polonijnych w Stanach Zjednoczonych i gromadzi przedstawicieli świata biznesu, nauki, kultury oraz dyplomacji. Jego wyjątkowa atmosfera i prestiżowa oprawa co roku przyciągają gości z całego świata. Już dziś warto za WEM rezerwować tę datę w kalendarzu.

Doroczne bale gromadzą czołowych przedstawicieli świata nauki, kultury i sztuki

Reklama Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

11

12

Polonia w Ameryce June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

W jubileuszowym roku 50-lecia działalności PSFCU przeznaczyła 700 tys. dolarów na stypendia dla polonijnej młodzieży

Rekordowe stypendia

 Facebook/Copernicus Center

A

ż 602 polonijnych uczniów i studentów otrzymało w tym roku stypendia Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej. Na ich wsparcie organizacja przeznaczyła kwotę 700 tys. dolarów, ustanawiając tym samym nowy rekord zarówno pod względem liczby laureatów, jak i wysokości przyznanych środków. Tegoroczna edycja programu miała szczególny charakter także dlatego, że przypadła na rok 50-lecia działalności największej polonijnej unii kredytowej w Stanach Zjednoczonych.

Uroczysta gala Uroczystości wręczenia nagród odbyły się w dwóch największych ośrodkach polonijnych – metropolii nowojorskiej i w Chicago. Pierwsza gala miała miejsce 3 czerwca w sali The Grand w Totowa, NJ, a trzy dni później laureaci spotkali się w Copernicus Center w Chicago. Wyróżnienia uczniom i studentom wręczyli członkowie zarządu PSFCU, na czele z prezesem i dyrektorem wykonawczym Bogdanem Chmielewskim, który podczas ceremonii w New Jersey podkreślił szczególny charakter tegorocznej edycji programu. – Obecny rok to rok obchodów pięćdziesięciolecia sukcesu Polonii w Stanach Zjednoczonych, bo takim właśnie sukcesem jest działalność Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej i my tym sukcesem chcemy się dzielić – powiedział.

W uroczystościach wręczenia stypendiów w New Jersey i Chicago wziął udział były prezydent RP Andrzej Duda z małżonką Agatą Kornhauser-Dudą (na zdj. w środku)

W obu wydarzeniach uczestniczył były prezydent RP Andrzej Duda wraz z małżonką Agatą Kornhauser-Dudą. Dziękując przedstawicielom PSFCU za możliwość spotkania z młodym pokoleniem Polonii, były prezydent skierował szczególne słowa do nagrodzonej młodzieży. – Jesteście elitą elit. Bo tylko ci, którzy mają ambicje i mają poczucie bycia częścią elity, uczestniczyli w tym konkursie. A ci, którzy zostali wybrani, są elitą elit. Jesteście Państwo elitą elit Stanów Zjednoczonych mając polskie pochodzenie – podkreślił.  Facebook/Polish & Slavic Federal Credit Union

Ważna inicjatywa Skala tegorocznego programu odzwierciedla ogromne zainteresowanie konkursem. Do Komisji Stypendialnej wpłynęło 879 wniosków – najwięcej od początku istnienia inicjatywy. Kandydaci oceniani byli nie tylko pod kątem wyników w nauce, ale również zaangażowania społecznego, działalności w organizacjach polonijnych, parafiach czy szkołach sobotnich.

Ostatecznie stypendia otrzymało 348 absolwentów szkół średnich oraz 242 studentów amerykańskich uczelni. Kolejnych 12 laureatów zakwalifikowano do programu realizowanego wspólnie z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, dzięki któremu wyjadą do Polski na letni staż.

Najliczniejszą grupę stypendystów – 146 osób – stanowili uczniowie i studenci z Illinois.

Inwestycja w młodzież

PSFCU w ramach tegorocznego programu stypendialnego przyznała rekordowej liczbie ponad 600 stypendystów kwotę 700 tys. dolarów

Przedstawiciele PSFCU podczas uroczystości podkreślali, że program stypendialny jest jedną z najważniejszych inicjatyw społecznych realizowanych przez Unię.

Rekordowa kwota przeznaczona w tym roku na stypendia stanowi wyraźny sygnał, że wspieranie edukacji i rozwoju młodego pokolenia pozostaje jednym z najważniejszych filarów działalności instytucji.

– W tym roku Rada Dyrektorów przeznaczyła rekordową kwotę na stypendia – 700 tys. dolarów. Nie ma chyba drugiego programu stypendialnego na taką skalę jak Polsko-Słowiańskiej Federalnej

Unii Kredytowej – powiedział dyrektor wykonawczy PSFCU Bogdan Chmielewski na uroczystości w New Jersey.

Znaczenie programu najlepiej pokazują liczby. Od jego uruchomienia w 2001 roku PSFCU przekazała młodzieży polonijnej niemal 9 mln dolarów w stypendiach. W ciągu 26 lat wsparcie otrzymało już blisko 8 tys. uczniów i studentów z całych Stanów Zjednoczonych.

Jubileusz z przesłaniem W roku 50-lecia działalności PSFCU postanowiła szczególnie mocno podkreślić swoje zaangażowanie w rozwój młodego pokolenia Polonii. To właśnie edukacja, aktywność społeczna i pielęgnowanie polskich korzeni należą do wartości, które instytucja wspiera od początku swojego istnienia.

Historia PSFCU rozpoczęła się w 1976 roku na nowojorskim Greenpoincie, gdzie z inicjatywy działaczy Centrum PolskoSłowiańskiego powstała organizacja mająca pomagać polskim imigrantom w dostępie do usług finansowych. Przez pół wieku niewielka lokalna instytucja przekształciła się w największą etniczną unię kredytową w Stanach Zjednoczonych, działającą dziś w wielu stanach i aktywnie wspierającą życie polonijne. Dziś zrzesza ponad 127 tys. członków, działa w 25 oddziałach w sześciu stanach (Nowym Jorku, New Jersey, Illinois, Pensylwanii, Connecticut i na Florydzie), a wartość jej aktywów przekracza 2.7 mld dolarów.  opr. wEM

Polonia w Ameryce Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

13  MPA

Muzeum Polskie w Ameryce zorganizowało doroczne spotkanie fundraisingowe

letni Bal 12

czerwca Muzeum Polskie w Ameryce zorganizowało 46. Doroczny Letni Bal. Wydarzenie odbyło się w O’Hare Tech Center w Schiller Park i było największą doroczną akcją fundraisingową Muzeum. Dochód z balu przeznaczony jest na wsparcie bieżącej działalności muzeum.

Tegoroczne spotkanie nawiązywało do wkładu Polonii w historię Stanów Zjednoczonych w kontekście 250. rocznicy niepodległości kraju. Bal był również okazją do spotkania przyjaciół, darczyńców, sponsorów i osób wspierających działalność muzeum.

Wieczór rozpoczął się koktajlem powitalnym i otwartym barem. Następnie goście zasiedli do uroczystej kolacji. W programie znalazła się także zabawa taneczna przy muzyce Anthony Kawalkowski Orchestra oraz cicha aukcja, z której dochód zasili działalność Muzeum Polskiego w Ameryce.

Gości powitał Mateusz Bomba, przewodniczący Letniego Balu 2026. Modlitwę odmówił ks. Robert Będziński, kapelan MPA. Toast wygłosiły Agnieszka Bastrzyk, prezes Zjednoczenia Polskiego RzymskoKatolickiego i przewodnicząca Rady Dyrektorów MPA, oraz Małgorzata Kot, dyrektor zarządzająca MPA. Do uczestników zwróciła się również Regina Jurkowska, konsul generalna RP w Chicago. Część artystyczną wieczoru uświetnił występ Zespołu Pieśni i Tańca „Polonia”.

Podczas balu wręczono Nagrodę Ducha Polskości. Tegorocznymi laureatami zostali Hubert Cioromski, Piotr Uzarowicz oraz PNC Bank. Wyróżnienie przyznano za zaangażowanie i wsparcie działań służących umacnianiu społeczności polonijnej.

Organizatorzy podziękowali gościom, sponsorom, darczyńcom, reklamodawcom oraz sympatykom Muzeum, którzy wsparli tegoroczne wydarzenie. Słowa uznania skierowano również do osób, które przekazały przedmioty na cichą aukcję, oraz do wolontariuszy zaangażowanych w przygotowanie i obsługę balu.

Muzeum Polskie w Ameryce podkreśliło, że środki pozyskane podczas balu pomogą w dalszej realizacji jego misji, obejmującej ochronę, zachowanie i upowszechnianie polskiego dziedzictwa kulturowego dla kolejnych pokoleń.  opr. wEM

14

Wydarzenia June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Polonia z Nowego Jorku uczciła 250-lecie niepodległości Stanów Zjednoczonych podczas wyjątkowej gali „Bridges of Freedom”

Mosty wolności W

 Jolanta Wodiczko

czwartek, 11 czerwca, w sali Kaufman Music Center odbyła się wyjątkowa gala „Bridges of Freedom – America250 Celebration”, zorganizowana w ramach obchodów 250. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych. Wydarzenie, będące symbolicznym hołdem Polonii dla historii i wartości, na których zbudowano amerykańską niepodległość, zgromadziło liczne grono przedstawicieli polskich organizacji, świata biznesu, kultury i dyplomacji.

Szacowni goście Wśród uczestników znaleźli się m.in. ambasador Krzysztof Szczerski, Stały Przedstawiciel Rzeczypospolitej Polskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz Mateusz Sakowicz, konsul generalny RP w Nowym Jorku. Gośćmi honorowymi wydarzenia byli Sybiracy: 99-letnia Helena Knapczyk oraz 103-letni Fryderyk Dammont. Obecni byli również przedstawiciele NYPD Pulaski Association, FDNY Pulaski Association, Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP) z Marią Anders i Tadeuszem Antoniakiem na czele, a także reprezentanci PolskoSłowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej. Środowisko biznesowe reprezentowali: Erik Bagiński, Wielki Marszałek Parady

Galę „Bridges of Freedom – America250 Celebration” zorganizowano w ramach obchodów 250. rocznicy niepodległości Stanów Zjednoczonych

Soliści baletu tańczą „Clair de Lune” Claude’a Debussy’ego

Polish-American Folk Dance Company

Wydarzenia Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

fred Tarski, Teofil Starzyński, Hilary Koprowski, Ignacy Paderewski, Aleksander Wolszczan, Steve Wozniak, Zbigniew Brzeziński, Artur Rubinstein, Marek Pieńkowski, Marta Rudzka, Daniel Libeskind oraz Krzysztof Wodiczko.

Pułaskiego 2025, oraz Piotr Praszkowicz, Wielki Marszałek Parady Pułaskiego 2024.

W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele Amerykańskiej Rady Kultury Polskiej z Celią Larkin i Markiem Szpakiem, Society of Polish American Travel Agents (SPATA), Kongresu Polonii Amerykańskiej z Long Island z prezesem Ryszardem Brzozowskim, Harcerstwa Polskiego z druhną Grażyną Mościcki oraz członkowie PolishAmerican Folk Dance Company, którzy w barwnych strojach ludowych dodali gali wyjątkowego charakteru. Wydarzenie z wdziękiem i profesjonalizmem poprowadziła Patrycja Posłuszna.

Święto Polonii

Historia dwóch narodów Gala była hołdem dla bohaterów walk o niepodległość Ameryki oraz opowieścią o wspólnych doświadczeniach, wartościach i historycznych więziach, które od dwóch i pół wieku łączą Polskę i Stany Zjednoczone. Organizatorzy pokazali w ten sposób wkład Polaków w budowę amerykańskiej wolności i sukcesu gospodarczego.

Program artystyczny wydarzenia harmonijnie połączył narrację historyczną z

Kate Liu

15

Helena Knapczyk i Fryderyk Dammont

muzyką, tańcem, filmem dokumentalnym oraz nowoczesną oprawą wizualną.

Szczególne miejsce zajęła w nim muzyka Fryderyka Chopina, której towarzyszyły projekcje polskich krajobrazów. Muzyczną wizytówkę piękna Polski z niezwykłą wrażliwością zaprezentowała pianistka Kate Liu, uznawana za wybitną interpretatorkę twórczości kompozytora.

Publiczność z uznaniem przyjęła również występ solistów baletu klasycznego, którzy w specjalnie przygotowanej choreografii ukazali subtelność i piękno utworu „Clair de Lune” Claude’a Debussy’ego. Z kolei muzykę Georga Gershwina zaprezentował Kevin Cole, jeden z najwybitniejszych interpretatorów jego fortepianowej twórczości.

Wieczór obfitował także w utwory kojarzone z amerykańską kulturą i tradycją.

Szczególnie ciepło przyjęto kompozycje wykonywane niegdyś przez Franka Sinatrę, w tym „My Way” oraz „New York, New York”. Jednym z najbardziej wzruszających momentów gali było wykonanie

utworu „God Bless America” przez 10letniego Andrew Michonia. Młody artysta z wielkim wyczuciem i dojrzałością stworzył symboliczny i emocjonalny akcent podkreślający przyjaźń między Polską a Stanami Zjednoczonymi oraz wartości łączące oba narody.

Polskie ślady Ważnym elementem programu była prezentacja zapowiedzi pełnometrażowego filmu dokumentalnego „Famous Polish Americans”. Produkcja przybliżyła gościom sylwetki bohaterów wojny o niepodległość, polityków, naukowców, przedsiębiorców, artystów i liderów życia społecznego, których talent, odwaga i praca wywarły znaczący wpływ na historię, gospodarkę i kulturę Stanów Zjednoczonych.

W Kaufman Music Center przypomniano postacie tak wybitne jak: Tadeusz Kościuszko, Kazimierz Pułaski, Albert Michelson, Marcella Sembrich, Ralph Modjeski, Helena Rubinstein, Max Factor, Al-

Podczas gali uhonorowano również prezesa Polskiej Unii Kredytowej Bogdana Chmielewskiego, który od trzech dekad konsekwentnie wspiera rozwój Polonii oraz inicjatywy społeczne, edukacyjne i kulturalne, przyczyniając się do wzmacniania jej pozycji. Ze względu na obowiązki służbowe laureat nagrody nie mógł uczestniczyć w wydarzeniu osobiście, dlatego pamiątkową statuetkę przekazano dedykowanemu pracownikowi Unii. W trakcie wieczoru wręczono również upominki przygotowane przez polską firmę kosmetyczną Ziaja oraz Kongres Polonii Amerykańskiej z Long Island.

Mecenasem wydarzenia była Syrena Bakery – jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich piekarni Greenpointu, która od 1993 roku pielęgnuje polskie tradycje kulinarne. Organizację gali wsparli również liczni partnerzy, wśród których znaleźli się: Marek Maria Pienkowski Foundation, Amerykańska Rada Kultury Polskiej, Ziaja, Fundacja Marceli SembrichKochańskiej, SWAP, Polonia of Long Island, Polish American Congress Long Island Division, Atlantic Stairs, SPATA, Marie Skłodowska-Curie Professional Women’s Association, Markowa Apteka, Kiszka Meat Market oraz Dompak Corporation. Patronat medialny nad wydarzeniem objęły: TVP Polonia, Biały Orzeł, Dziennik Polonijny, Dziennik Związkowy, Super Express US i Abecadło.

Gala odbyła się pod honorowym patronatem ambasadora Krzysztofa Szczerskiego, Stałego Przedstawiciela RP przy ONZ, Mateusza Sakowicza, konsula generalnego RP w Nowym Jorku, Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce oraz Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce (PIASA).  jolaNta woDiCzKo

16

Sylwetki June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

„Polski Forrest Gump” chce zostać drugim człowiekiem w historii, który przebiegł 50 maratonów w 50 stanach USA w 50 dni

Maratony przez Amerykę  Facebook/Tomasz Sobania – Biegacz ekstremalny

P

ięćdziesiąt maratonów w pięćdziesięciu stanach USA w ciągu pięćdziesięciu dni – nawet w świecie sportów wytrzymałościowych taki plan brzmi jak przedsięwzięcie z pogranicza możliwości. Właśnie tego wyzwania podjął się Tomasz Sobania, ultramaratończyk z Polski, który od kilku tygodni przemierza Stany Zjednoczone, codziennie pokonując dystans 42 kilometrów i 195 metrów. Jeśli zakończy projekt zgodnie z planem, zapisze się w historii jako pierwszy Polak oraz drugi człowiek na świecie, któremu udało się zrealizować ten plan.

Historyczne wyzwanie Przedsięwzięcie odbywa się w szczególnym momencie. 2026 rok upływa w Stanach Zjednoczonych pod znakiem 250. rocznicy podpisania Deklaracji Niepodległości, a bieg Sobani stał się jednym z projektów wpisujących się w jubileuszowe obchody. 10 maja polski ultramaratończyk rozpoczął wyzwanie na moście Golden Gate w San Francisco. Trasa, którą biegnie Polak, prowadzi od zachodniego wybrzeża aż do Times Square, gdzie 28 czerwca zaplanowano wielki finał. To właśnie w centrum Nowego Jorku ma zakończyć się podróż, która dla polskiego biegacza jest nie tylko sportowym sprawdzianem, lecz także próbą stworzenia projektu o większym znaczeniu.

Tomasz Sobania chce zostać pierwszym Polakiem w historii, który przebiegnie 50 maratonów w 50 stanach USA w 50 dni

– Biegnę, bo chcę stworzyć projekt o historycznej skali i w symboliczny sposób zaznaczyć polski ślad w tej opowieści – podkreśla Sobania na swojej stronie internetowej. Jak przyznaje, inspiracją od lat jest dla niego Dean Karnazes, legenda światowych biegów długodystansowych i jedyny człowiek na świecie, który ukończył wyzwanie 50 maratonów w 50 stanach w 50 dni. Teraz Polak ma szansę dołączyć do tego elitarnego grona.

dzięki którym przedsięwzięcie zyskuje również wymiar społeczny.

Nie bez znaczenia jest fakt, że przedsięwzięcie realizowane jest na oczach tysięcy osób śledzących postępy biegacza w mediach społecznościowych. Każdy kolejny maraton staje się okazją do rozmowy o determinacji, konsekwencji i odwadze w podejmowaniu wyzwań, które na początku wydają się niemożliwe do zrealizowania.

Ważna misja Więcej niż bieg

„Polski Forrest Gump” rozpoczął swoje sportowe wyzwanie w San Francisco

Choć liczby robią największe wrażenie, to organizatorzy biegu podkreślają, że celem projektu nie jest wyłącznie sportowy rekord. W kolejnych stanach Sobania spotyka się z lokalnymi społecznościami, przedstawicielami Polonii, dyplomatami oraz amerykańskimi biegaczami, którzy dołączają do niego na fragmentach trasy.

W wielu miastach organizowane są wspólne biegi i wydarzenia towarzyszące,

Właśnie wokół tej idei zbudowano kampanię społeczną „Możesz więcej niż myślisz”, będącą jednym z najważniejszych elementów projektu. Jej twórcy chcą zwrócić uwagę na to, że ograniczenia bardzo często istnieją przede wszystkim w ludzkiej świadomości, a rozwój osobisty i realizacja marzeń są możliwe nawet w obliczu poważnych trudności życiowych.

Szczególną rolę odgrywa tutaj współpraca Tomasza Sobani z Adrianem

Sylwetki Volume XXIV, Issue 12

Furmanem – działaczem społecznym i założycielem fundacji wspierającej osoby z niepełnosprawnościami. Furman od lat angażuje się w działania na rzecz poprawy dostępności architektonicznej, cyfrowej oraz komunikacyjnej. Teraz wspólnie z biegaczem wykorzystuje zainteresowanie wywołane amerykańskim wyzwaniem do promowania idei aktywizacji osób niepełnosprawnych i wyrównywania szans.

W ramach projektu prowadzona jest także zbiórka środków na zakup „Pudełek Dostępności”, czyli narzędzi wspomagających komunikację alternatywną. Mają one trafić do placówek medycznych i instytucji publicznych wdrażających rozwiązania dla osób ze szczególnymi potrzebami. Organizatorzy liczą, że dzięki rozgłosowi towarzyszącemu biegowi uda się nie tylko zgromadzić środki finansowe, ale również zwiększyć świadomość społeczną.

Za kulisami Realizacja tak ogromnego przedsięwzięcia wymaga znacznie więcej niż tylko doskonałego przygotowania fizycznego.

Za Tomaszem Sobanią przez całe Stany Zjednoczone podróżuje kilkuosobowa ekipa odpowiedzialna za logistykę, dokumentowanie wyprawy, obsługę medialną oraz organizację kolejnych etapów. W trasie uczestniczą dwa kampery stanowiące mobilne zaplecze projektu.

Każdy dzień oznacza nie tylko przebiegnięcie maratonu, ale również konieczność przemieszczenia się do kolejnego stanu, przygotowania nowej trasy, zadbania o regenerację oraz rozwiązania dziesiątek bieżących problemów organizacyjnych. W praktyce jest to więc wielotygodniowa operacja logistyczna, której sukces zależy od pracy całego zespołu równie mocno, jak od wytrzymałości samego biegacza.

June 19, 2026

Istotnym elementem przedsięwzięcia jest także realizacja pełnometrażowego filmu dokumentalnego. Powstaje on we współpracy z producentem Alexem Klymko i ma pokazać nie tylko kolejne etapy biegu, ale również kulisy projektu, emocje uczestników oraz codzienność życia w trasie.

Droga do sukcesu Obecne wyzwanie jest konsekwencją drogi, którą Tomasz Sobania buduje od kilku lat. W marcu 2025 roku zakończył samotny bieg wszerz Stanów Zjednoczonych. W ciągu 139 dni pokonał ponad 5,250 kilometrów, przebiegając 125 maratonów i stając się pierwszym Polakiem, który dokonał takiego wyczynu.

Jeszcze wcześniej przebiegł trasę z Chorzowa do greckiego Maratonu i z powrotem, a także z Gliwic do Barcelony, gdzie spotkał się z Robertem Lewandowskim. W 2021 roku dotarł natomiast biegiem do Rzymu, łącząc sportową wyprawę ze zbiórką pieniędzy dla chorej dziewczynki.

Każdy z tych projektów wydawał się w swoim czasie przedsięwzięciem graniczącym z niemożliwością. Dziś tworzą one jednak spójną historię prowadzącą do największego wyzwania w dotychczasowej karierze biegacza. Niezależnie od tego, jaki będzie końcowy rezultat, już teraz projekt Tomasza Sobani jest jednym z najgłośniejszych i najbardziej ambitnych przedsięwzięć realizowanych przez polskiego sportowca w Stanach Zjednoczonych. A jeśli „polski Forrest Gump” dotrze zgodnie z planem na Times Square, jego nazwisko trafi do historii światowych biegów długodystansowych.

Kolejne etapy biegu ultramaratończyka można śledzić na jego profilu na Facebooku: Tomasz Sobania – Biegacz ekstremalny.  aD

W marcu 2025 r. Polak przebiegł trasę wszerz Stanów Zjednoczonych, pokonując dystans równy 125 maratonom

17

18

Wydarzenia June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12  FB – M. St. Warszawa

Syrenki przejęły stolicę w barwnej paradzie z okazji Święta Warszawy

Miasto syrenek T

ysiące mieszkańców oraz turystów odwiedzających Warszawę wzięło udział w tegorocznej V Paradzie Syrenki, która 6 czerwca przeszła Traktem Królewskim. Punktualnie o godz. 13.00 spod ronda de Gaulle’a wyruszył barwny korowód, zamieniając centrum stolicy w tętniącą życiem przestrzeń pełną widowiskowych atrakcji.

Ulicami miasta przemaszerowało 20 wyjątkowych syrenek przygotowanych przez warszawskie dzielnice oraz instytucje. Kolorowy pochód zatrzymywał się w kilku punktach trasy, gdzie na uczestników czekały specjalnie przygotowane występy artystyczne. Przy pomniku Mikołaja Kopernika publiczność mogła podziwiać energetyczne pokazy grup Samba Paraiso – Rewia Tańców Egzotycznych oraz Ritmo Bloco, które porwały widzów do wspólnej zabawy. Specjalnym momentem wydarzenia był występ wokalistki Moniki Mimi Wydrzyńskiej. Artystka zaśpiewała z balkonu Hotelu Bristol utwory „Tak jak Ty” oraz doskonale znany mieszkańcom stolicy „Sen o Warszawie”.

Na trasie można było spotkać tancerzy, aktorów, muzyków, szczudlarzy i animatorów, którzy wspólnie stworzyli niepowtarzalną atmosferę. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również uczestniczące w paradzie zabytkowe pojazdy. Wśród nich znalazły się m.in. autobusy SOMUA, „Londyńczyk” i „Ogórek” cabrio, a także kultowa Warszawa.

Zobaczcie, jak wyglądało jedno z najbardziej kolorowych wydarzeń tegorocznego Święta Warszawy.  wEM

Syrenka Warszawska jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiej stolicy. Zgodnie z miejską legendą przypłynęła Wisłą z Bałtyku i tak zachwyciła się Warszawą oraz jej mieszkańcami, że postanowiła osiąść tam na stałe. Gdy miastu zagroziło niebezpieczeństwo, stanęła w jego obronie, chwytając za miecz i tarczę.

To właśnie dlatego w sztuce najczęściej przedstawiana jest jako wojowniczka. Syrenka od wieków towarzyszy Warszawie jako opiekunka i symbol lokalnej tożsamości. Jej wizerunek widnieje m.in. w herbie miasta, a dedykowane jej pomniki zdobią Rynek Starego Miasta oraz nabrzeże Wisły.

Wydarzenia Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

19

„BIAŁy ORZEŁ" W ŁOWICZU NA PROCESJI BOżEGO CIAŁA

wiara i tradycja B

oże Ciało w Łowiczu od wieków zachwyca wyjątkowym połączeniem tradycji religijnej i barwnego folkloru. Tak było również w tym roku, gdy 4 czerwca ulicami miasta przeszła uroczysta procesja z udziałem duchowieństwa, mieszkańców w tradycyjnych strojach ludowych oraz licznych pielgrzymów i turystów, którzy przybyli, by uczestniczyć w jednym z najbardziej charakterystycznych wydarzeń religijnych w Polsce.

Uroczystości rozpoczęła msza św. w bazylice katedralnej, której przewodniczył bp Krzysztof Nykiel, regens Penitencjarii Apostolskiej. Po Eucharystii wierni wyruszyli w procesji do kolejnych ołtarzy przygotowanych przez wspólnoty parafialne i mieszkańców miasta. Przy każdym z nich odczytywano fragmenty Ewangelii w języku polskim, angielskim i niemieckim.

W centrum pochodu niesiono charakterystyczną monstrancję w kształcie pelikana – symbol ofiary i miłości, inspirowany herbem Łowicza. Wyjątkową oprawę wydarzenia tworzyły również odświętnie udekorowane domy, okna i ulice, ozdo-

bione kwiatami, flagami oraz chrześcijańskimi symbolami.

Po zakończeniu części religijnej miasto tradycyjnie wypełniła atmosfera ludowego święta. W centrum Łowicza pojawiły się popularne „bobiki” – kolorowe kramy ze słodyczami, zabawkami i rękodziełem, od pokoleń wpisane w krajobraz obchodów Bożego Ciała. Na mieszkańców i gości czekały także występy regionalnych zespołów, prezentujących bogactwo kultury łowickiej i podtrzymujących wielowiekowe tradycje regionu.

Korzenie tych wyjątkowych obchodów sięgają XVII wieku. Pierwszą procesję zorganizowali w 1662 roku bernardyni. Dziś łowickie Boże Ciało pozostaje nie tylko ważnym wydarzeniem religijnym, ale również żywym świadectwem lokalnej historii i tożsamości. W 2014 roku uroczystość została wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, a od kilku lat trwają także starania o jej wpis na światową listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.  wEM

 Darek Barcikowski

20

Zwyczaje June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Trzy nowe tradycje na Krajowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego

Polska, której nie znacie

 Archiwum WEM

P

olska kultura jest bardzo bogata i różnorodna. Tworzą ją nie tylko zabytki, dzieła sztuki i wielkie wydarzenia historyczne, ale także lokalne zwyczaje, umiejętności, rzemiosła i obrzędy przekazywane z pokolenia na pokolenie. To dziedzictwo znajduje odzwierciedlenie w coraz bardziej rozbudowanej Krajowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, która właśnie po raz kolejny się powiększyła.

Na listę wpisano trzy nowe tradycje: wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej, tradycyjną plastykę obrzędową i zdobniczą Pałuk oraz tradycję wylewania i noszenia świec olbrzymek w Tyszowcach. Każda z nich pochodzi z innego regionu, ma własną historię i charakter, ale wszystkie pokazują, jak żywa i różnorodna pozostaje polska kultura lokalna.

Kurpiowskie wycinanki Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej to tradycyjna dziedzina sztuki ludowej, której początki sięgają końca XIX wieku. Wycinanki powstawały jako dekoracje izb, zwłaszcza na święta i ważne rodzinne uroczystości. Z czasem stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych znaków kultury kurpiowskiej.

Charakterystyczne dla Puszczy Białej wycinanki są wielobarwne, warstwowe i bardzo dekoracyjne. Ich twórcy nie korzystają z gotowych szablonów. Wzory powstają z pamięci, doświadczenia i wyobraźni, a także z obserwacji przyrody oraz lokalnego haftu. Pojawiają się w nich motywy roślinne, ptaki, koguty, gwiazdy, drzewa życia i ornamenty geometryczne.

To praca wymagająca precyzji, cierpliwości i wyczucia kompozycji. Nożyczki prowadzone są ręką twórcy, a każdy element musi pasować do całości. Dzięki temu wycinanki są podobne w stylu, ale nigdy identyczne. Każda z nich nosi ślad osoby, która ją wykonała.

Dziś tradycję tę podtrzymuje już niewielka grupa artystów. Tym ważniejsze jest jej wpisanie na krajową listę. To nie tylko forma uznania dla twórców, ale także przypomnienie, że kruche, papierowe dzieła są częścią trwałej pamięci regionu.

Pałuckie ozdoby Drugim nowym wpisem jest tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk.

Pałuki to region położony na pograniczu Wielkopolski i Kujaw, z własnymi zwy-

Kolorowe wycinanki były jedną z najbardziej charakterystycznych ozdób kurpiowskich izb

czajami, strojem, muzyką i sztuką ludową.

Plastyka obrzędowa była tam przez lata związana z rytmem roku, świętami religijnymi, pracą na roli i życiem rodzinnym.

Do tej tradycji należą m.in. wielkanocne kropidła, wianki, bukiety żniwne, rózgi, słomiane plotki oraz pająki zawieszane pod sufitem. Dziś mogą wydawać się jedynie ozdobami, ale dawniej miały głębsze znaczenie. Towarzyszyły świętom, dożynkom, procesjom, obrzędom domowym i kościelnym. Były znakiem pobożności, pracy, dostatku, ochrony domu i więzi ze wspólnotą.

Wykonywano je z prostych, dostępnych materiałów: słomy, papieru, bibuły, kwiatów, ziół, zbóż i gałązek. Ich siła polegała nie na kosztowności, ale na pomysłowości, kolorze i symbolice. W rękach lokalnych twórców zwykłe materiały zmieniały się w ozdoby pełne znaczenia.

Choć wiele takich dekoracji nie jest już obecnych w codziennym życiu, tradycja nie zanikła. Nadal podtrzymują ją twórcy ludowi, regionaliści, zespoły, szkoły, muzea i lokalne społeczności. Dzięki nim pałucka plastyka obrzędowa nie pozostaje

tylko wspomnieniem, ale nadal jest uczona, wykonywana i pokazywana kolejnym pokoleniom.

Świece olbrzymki Trzeci wpis dotyczy Tyszowiec i jednej z najbardziej niezwykłych lokalnych tradycji w Polsce: wylewania i noszenia świec olbrzymek. Są to ręcznie wykonywane świece z naturalnego wosku pszczelego, osiągające nawet kilka metrów wysokości.

Ich przygotowanie wymaga wiedzy, doświadczenia i pracy zespołowej. Świece powstają metodą wylewania kolejnych warstw wosku. Nie jest to zwykły wyrób rzemieślniczy, lecz praktyka związana z lokalną wspólnotą, religijnością i pamięcią historyczną. Olbrzymki są następnie noszone podczas uroczystości religijnych i państwowych.

Dla mieszkańców Tyszowiec świece są ważnym symbolem. Łączą pokolenia, przypominają o dawnych zwyczajach i podkreślają tożsamość miejsca. Ich rozmiar robi wrażenie, ale najważniejsze jest to, co oznaczają: wspólną pracę, szacunek dla tradycji i przywiązanie do lokalnej historii.

Tak jak w przypadku wielu dawnych umiejętności, również ta tradycja jest dziś podtrzymywana przez niewielkie grono osób. Wpis na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego może pomóc w jej ochronie i popularyzacji.

Lista pamięci Krajowa Lista Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego dokumentuje tradycje, które wciąż są żywe. Nie chodzi w niej o eksponaty zamknięte w gablotach, ale o umiejętności, zwyczaje i praktyki, które istnieją dzięki ludziom: twórcom, rodzinom, wspólnotom, regionalistom i nauczycielom.

Nowe wpisy dobrze pokazują różnorodność polskiego dziedzictwa. Papierowe wycinanki z Kurpi, pałuckie ozdoby obrzędowe i wielkie świece z Tyszowiec różnią się formą, materiałem i funkcją. Łączy je jednak to, że powstały z lokalnej potrzeby piękna, wspólnoty i pamięci.

Dlatego ich ochrona ma znaczenie.

Każda taka tradycja jest częścią większej opowieści o Polsce – nie jednej, jednolitej i zamkniętej, ale wielobarwnej, regionalnej i wciąż żywej.  wEM

Turystyka Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

Trasa spływu kajakowego rzeką Czarna Hańcza na Suwalszczyźnie trwa ok. 3 godziny

21

Kompleks pałacowy w Wojanowie łączy w sobie ciekawą architekturę i piękne ogrody

Od jezior po bieszczadzkie leśne ostoje. Te miejsca w Polsce warto znać!

lato w polsce Lato w Polsce potrafi zaskoczyć. Poza najbardziej znanymi kierunkami czekają tu regiony, które idealnie łączą piękne krajobrazy, spokojną atmosferę i autentyczny lokalny klimat. To propozycje dla tych, którzy chcą zobaczyć Polskę inaczej – bardziej zieloną, mniej komercyjną, a przy tym pełną atrakcji dostępnych latem.

Suwalskie jeziora Suwalszczyzna, położona tuż przy granicy z Litwą, latem zachwyca świeżym powietrzem, intensywnie zielonymi wzgórzami i przestrzenią, której trudno doświadczyć w innych częściach kraju. Sercem regionu jest Suwalski Park Krajobrazowy, który oferuje wiele lekkich, widokowych tras. Najbardziej znane punkty to Góra Cisowa z panoramicznym widokiem na pofalowany krajobraz oraz Głazowisko Bachanowo, efekt pracy skandynawskiego lodowca.

Jeziora są ważnym elementem tutejszej scenerii, ale nie dominują nad nią – są naturalnym dopełnieniem zielonych pa-

 POT

Podkarpacka część szlaku prowadzi do drewnianych cerkwi m.in. w Turzańsku, Uluczu, Chotyńcu czy Komańczy. Latem odbywają się tu spotkania z lokalnymi przewodnikami, pokazy śpiewu cerkiewnego czy warsztaty ikonopisania. W niektórych wsiach działają otwarte pracownie rzemiosła, w których można zobaczyć tkactwo, rzeźbę czy tradycyjne hafty.

To szlak, który pozwala doświadczyć Polski przez pryzmat kultury ludowej i tradycji pogranicza – spokojny, autentyczny i bardzo letni w charakterze.

Śląskie krajobrazy

Drewniane kościoły i cerkwie w Małopolsce i na Podkarpaciu to skarby architektury, które trzeba zobaczyć! Na zdj. kościół pw. św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim

górków. Najbardziej znane to Hańcza, najgłębsze w Polsce, intensywnie turkusowe Jaczno oraz Wigry z malowniczym klasztorem kamedułów. Wokół Wigier prowadzi jedna z najciekawszych letnich tras rowerowych w kraju, a Czarna Hańcza oferuje spokojne spływy kajakowe.

Suwalszczyzna to również region żywej tradycji. W Wodziłkach działa molenna staroobrzędowców, a w wielu wsiach można spróbować lokalnych potraw i produktów.

Kierunek: południe W Małopolsce i na Podkarpaciu – dwóch południowych regionach Polski – znajduje

się jeden z najcenniejszych zespołów drewnianej architektury w Europie. Szlak Architektury Drewnianej łączy drewniane kościoły, cerkwie, skanseny i tradycyjne zagrody, rozsiane po dolinach i małych wsiach u podnóży Karpat. Latem wiele z tych miejsc ożywa dzięki lokalnym wydarzeniom i warsztatom.

W Małopolsce warto zobaczyć kościoły w stylu gotyckim i barokowym, w tym obiekty wpisane na listę UNESCO: w Dębnie Podhalańskim, Lipnicy Murowanej i Binarowej. Ich konstrukcja i polichromie robią ogromne wrażenie, a otoczenie zielonych wzgórz dodaje im uroku.

Z kolei Rudawy Janowickie, położone niedaleko Jeleniej Góry w południowo-zachodniej Polsce, to świetny kierunek na lato dla osób, które chcą pięknych widoków bez tłoku. To niewielkie pasmo oferuje różnorodne szlaki, skalne formacje i zabytkowe pałace, znajdujące się w niewielkiej odległości od siebie. Najbardziej rozpoznawalne są Sokolik i Krzyżna Góra – dwa szczyty z granitowymi ostańcami i metalowymi schodkami prowadzącymi na platformę widokową. Widok ze szczytu obejmuje Sudety, dolinę Jeleniej Góry i okoliczne miasteczka.

Starościńskie Skały to kolejne miejsce warte odwiedzenia – naturalne granitowe tarasy z ciekawymi przejściami i otworami skalnymi. Region łączy naturę z historią: u podnóża gór znajduje się Dolina Pałaców i Ogrodów z eleganckimi rezydencjami w Wojanowie, Karpnikach i Mysłakowicach. To idealne letnie połączenie: lekkie górskie trasy, imponujące widoki i architektura Dolnego Śląska.  pot

22

Kulinaria June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Influencerzy z USA pokochali „fruit water”, znaną w Polsce od pokoleń jako… kompot

Ameryka odkrywa kompot A

merykański internet uwielbia odkrywać na nowo rzeczy, które w innych częściach świata od dawna są codziennością. Po niedawnym viralowym trendzie na otwieranie okien i wietrzenie domów, przyszła kolej na nowość kulinarną. W ostatnich tygodniach media społecznościowe w USA oszalały na punkcie napoju o wdzięcznej nazwie „fruit water”. Influencerzy z ekscytacją prezentują na Instagramie i TikToku szklane dzbanki pełne owoców gotowanych w wodzie i zachwycają się ich naturalnym smakiem, a komentarze pod filmami zamieniają się w prawdziwą skarbnicę przepisów na orzeźwiające, letnie napoje. Dla Polaków ten trend może jednak wyglądać wyjątkowo znajomo. Bo „fruit water” okazuje się być po prostu… kompotem, obecnym na polskich stołach od dekad.

 Archiwum WEM

W duchu „slow” Amerykańscy influencerzy często opisują „fruit water” jako zdrowszą i smaczniejszą alternatywę dla komercyjnych napojów słodzonych. Wielu z nich podkreśla, że kompot ma prosty i naturalny skład, a jego samodzielne przygotowanie w domu nie jest skomplikowane. Wartość owocowego wywaru dodatkowo podbija fakt, że

Napój, znany w Polsce od dawna, ma szanse stać się hitem tego lata w USA

zaczynają być przepisy, które nie wymagają skomplikowanych składników ani specjalnych umiejętności kulinarnych. Kompot idealnie odpowiada na tę potrzebę. Do jego przygotowania wystarczą owoce, woda i chwila cierpliwości.

Smak dzieciństwa W Polsce kompot nigdy nie był modą ani internetową sensacją, a czymś zupełnie zwyczajnym. Towarzyszył codziennym posiłkom i często pojawiał się na stole podczas wakacji u dziadków, na rodzinnych spotkaniach i podczas świąt. Latem robiło się go z truskawek, wiśni albo rabarbaru, jesienią z jabłek, gruszek i śliwek, a zimą z suszonych lub mrożonych owoców.

U wielu Polaków domowy kompot przywołuje ciepłe, nostalgiczne wspomnienia.

Jego smak kojarzy się z przytulną kuchnią pachnącą owocami, garnkiem stojącym na gazie i chwilą, kiedy trzeba było poczekać, aż świeżo ugotowany napój ostygnie. Być może właśnie dlatego internetowy zachwyt nad „fruit water” budzi wśród użytkowników mediów społecznościowych w Polsce tyle emocji – smak znany im od pokoleń został teraz przedstawiony światu jako nowe, niezwykłe odkrycie.

Powrót do przeszłości

wpisuje się on w modny dziś styl życia oparty na prostocie i braku pośpiechu.

To zresztą doskonale wpasowuje się w szerszy trend widoczny ostatnio w mediach społecznościowych. Coraz więcej osób szuka w nich bowiem rzeczy naturalnych, domowych i nieprzetworzonych.

W świecie pełnym gotowych produktów i coraz to nowych diet ogromną wartością

Popularność „fruit water” pokazuje też coś jeszcze – coraz większą modę na codzienne rytuały związane z domem. Estetyczne nagrania z gotowania, pieczenia czy uprawy ogrodu cieszą się ogromnym zainteresowaniem na TikToku i Instagramie. Trend na powrót do przeszłości to już więc nie tylko pojedyncze przepisy, ale cały styl opowiadania o codzienności - o spokojnych porankach, gotowaniu zdrowo i bez pośpiechu oraz celebrowaniu prostych momentów.

Kompot idealnie wpisuje się w tę narrację. Estetycznie wygląda w szklanym lub

kryształowym dzbanku, ale jednocześnie pozostaje autentyczny i przygotowanym z myślą o zdrowiu oraz dobrym samopoczuciu. Dla Polaków obserwowanie mody na domowe napoje owocowe ma w sobie coś wyjątkowego. Nagle okazuje się bowiem, że smaki obecne na naszych stołach od lat mogą zachwycać także innych.

Esencja lata W czasach, gdy niemal każdy nowy trend wellness wiąże się z długą listą składników, suplementów albo drogich produktów, kompot wyróżnia się prostotą. Do jego przygotowania nie potrzeba specjalnych mieszanek ani modnych akcesoriów kuchennych. Właśnie w tej zwyczajności wiele osób odnajduje dziś coś kojącego.

Kompot, nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach Europy środkowowschodniej, od zawsze kojarzył się z kuchnią pełną słońca i spokojnymi, letnimi popołudniami. Najlepiej smakuje schłodzony, pity powoli z wysokich szklanek, z kawałkami owoców na dnie. Choć dziś internet zachwyca się nim pod nową nazwą, to kompot, nawet w nowoczesnych wariantach, niezmiennie pozostaje smakiem, który kojarzy się z domem, wakacjami i chwilami, do których zawsze miło wrócić we wspomnieniach.  aD

Reklama Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

23

24

Porady June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

PRAWO beZ TAjeMNIc

 Jowita Wysocka Ahava, Esq.

Opieka prawna nad majątkiem małoletnich spadkobierców  Archiwum WEM

K

iedy dziecko dziedziczy majątek po zmarłym członku rodziny, wielu rodziców zakłada, że środki lub nieruchomość mogą zostać po prostu przekazane małoletniemu. Prawo Florydy przewiduje jednak szczególne zabezpieczenia dla dzieci, które dziedziczą aktywa. Osoby poniżej 18. roku życia nie mogą samodzielnie zarządzać znacznym majątkiem, dlatego w wielu przypadkach konieczne jest ustanowienie opiekuna majątku (guardianship of property).

Dlaczego opieka prawna jest wymagana?

Prawo Florydy ma na celu ochronę dzieci przed niewłaściwym wykorzystaniem odziedziczonych środków. Dotyczy to między innymi pieniędzy pochodzących ze spadku, polis ubezpieczeniowych, odszkodowań, rachunków bankowych czy nieruchomości. Jeżeli wartość majątku przekracza 15,000 dolarów, zazwyczaj konieczne jest ustanowienie sądowej opieki nad majątkiem dziecka.

Sąd nadzoruje wtedy osobę odpowiedzialną za zarządzanie majątkiem małoletniego, aby zapewnić, że środki będą wykorzystywane wyłącznie dla dobra dziecka – na jego edukację, utrzymanie, leczenie czy inne uzasadnione potrzeby.

Podstawa prawna Według prawa na Florydzie, opiekun majątku ma obowiązek:  chronić i odpowiednio inwestować aktywa dziecka,  wykorzystywać środki wyłącznie dla dobra małoletniego,  uzyskiwać zgodę sądu na większe wydatki,  składać coroczne rozliczenia finansowe,  przekazać pełną kontrolę nad majątkiem dziecku po ukończeniu 18 lat.

Jeśli małoletnie dziecko zostaje spadkobiercą majątku, warto skonsultować się z prawnikiem

Ta kolumna powstała w celach edukacyjnych i w żadnym wypadku nie może zastępować porady prawnej.

Postępowanie rozpoczyna się od złożenia do sądu odpowiedniego wniosku przez zainteresowaną osobę – najczęściej rodzica lub bliskiego członka rodziny. Sąd analizuje sytuację i decyduje, kto będzie najlepiej przygotowany do zarządzania majątkiem dziecka.

Warto podkreślić, że opieka nad majątkiem nie zawsze oznacza opiekę nad osobą dziecka. W

Alternatywy dla opieki sądowej W niektórych sytuacjach można uniknąć formalnego „guardianship” poprzez wcześniejsze planowanie majątkowe. Popularne rozwiązania obejmują:  trusty (trusts),  rachunki UTMA (Uniform Transfers to Minors Act),  odpowiednio przygotowane testamenty i dokumenty planowania spadkowego.

Takie rozwiązania pozwalają wyznaczyć osobę odpowiedzialną za zarządzanie majątkiem dziecka bez konieczności pełnego nadzoru sądowego.

Spory dot. majątku małoletnich większości przypadków chodzi wyłącznie o zarządzanie pieniędzmi lub nieruchomościami należącymi do małoletniego.

Obowiązki i odpowiedzialność Osoba pełniąca funkcję opiekuna działa jako tzw. „fiduciary”, czyli ma prawny obowiązek działania wyłącznie w najlepszym interesie dziecka. Obejmuje to między innymi:  zabezpieczenie odziedziczonych aktywów,  prowadzenie dokładnej dokumentacji finansowej,  składanie do sądu spisów majątku oraz rocznych raportów,  uzyskiwanie zgody sądu przed dokonaniem większych inwestycji lub wydatków.

Sąd zachowuje nadzór nad całym procesem przez cały okres trwania opieki prawnej.

Rodzina a opiekun spadku Ustanowienie opiekuna

środki są potrzebne szybko, na przykład na edukację lub leczenie dziecka.

Wielu rodzinom sądowy nadzór daje poczucie bezpieczeństwa. Rodzice i krewni mają pewność, że majątek dziecka będzie chroniony przed nadużyciami lub nieodpowiedzialnym zarządzaniem. Jednocześnie procedura bywa postrzegana jako kosztowna i skomplikowana.

Konieczność składania raportów, uzyskiwania zgód sądu i prowadzenia szczegółowej dokumentacji może powodować frustrację, szczególnie gdy

W praktyce rodzinnej często dochodzi do konfliktów dotyczących tego, kto powinien zostać opiekunem lub w jaki sposób powinny być wykorzystywane środki należące do dziecka. Najczęstsze spory dotyczą:  podejrzeń niewłaściwego wykorzystania pieniędzy,  konfliktów rodzinnych dotyczących zarządzania majątkiem,  zarzutów działania niezgodnego z dobrem dziecka,  prób zmiany lub usunięcia opiekuna.

W takich przypadkach sąd może przeprowadzić dodatkowe rozprawy, wyznaczyć niezależnego przedstawiciela dziecka (guardian ad litem), a nawet odwołać opiekuna.

Podsumowanie Dziedziczenie majątku przez małoletnie dziecko na Florydzie wiąże się z dodatkowymi procedurami mającymi chronić interesy dziecka. Choć ustanowienie opiekuna majątku może wydawać się formalne i wymagające, system ten ma zapewnić, że odziedziczone środki zostaną odpowiednio zabezpieczone do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Odpowiednie planowanie spadkowe może jednak znacząco uprościć ten proces i ograniczyć konieczność długotrwałego nadzoru sądowego.

•

Jovita Wysocka Ahava jest prawnikiem zajmującym się prawem spadkowym oraz powypadkowym. Jest współwłaścicielką Ahava Legacy Law i ma ponad 25 lat doświadczenia w prowadzeniu różnorodnych spraw cywilnych i sądowych. Jej największe sukcesy i osobista satysfakcja jako adwokata wynikają z pomagania klientom i ich rodzinom w zachowywaniu ich dziedzictwa oraz przywracaniu ich życia do normy po poważnym wypadku. Jowita Wysocka Ahava reprezentuje klientów na całej Florydzie. Najlepiej z nią skontaktować mailem na jovita@ahavalegacylaw.com.

Reklama Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

25

26

Sport June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Maja Chwalińska przegrała dopiero w finale French Open

To był piękny sen

 Maja Chwalińska/facebook

M

aja Chwalińska przegrała z Mirrą Andriejewą 3:6, 2:6 w finale French Open. Dla Rosjanki to pierwszy wielkoszlemowy laur, dla Polki paryska impreza była jak sen na jawie.

Mecz na korcie Philippe'a Chatriera trwał godzinę i 17 minut. Polscy kibice w najlepszych humorach znaleźli się na początki I seta, gdy Chwalińska wyszła na prowadzenie 3:2. Rozstawiona z numerem 8 Rosjanka nie straciła jednak rezonu i wygrała 4 gemy z rzędu.

W II secie Polka nie postraszyła już faworytki. Ta rozpoczęła od prowadzenia 3:0 i kontrolowała sytuację na korcie. W ósmym gemie 19-latka z Krasnojarska wypracowała trzy piłki mistrzowskie.

Przy pierwszej Andriejewa posłała kończący bekhend i mogła fetować największy sukces w karierze.

– Mirra, jesteś taka młoda i tak utalentowana. To jest tak wkurzające. Gratulacje. Życzę ci wszystkiego najlepszego – mówiła po finale 24-letnia Polka. – Szkoda, że nie zobaczyliście lepszego meczu, ale to wina Mirry, była za dobra.

Ja dałam z siebie wszystko, przepraszam.

Na pewno nie zapomnę tych trzech tygodni i Paryż zostanie na zawsze w moim sercu – zakończyła Maja.

Chwalińska przed turniejem zajmowała 114. miejsce w rankingu WTA, a do turnieju głównego dostała się po trzech wygranych w eliminacjach.

Maja Chwalińska dokonała w Paryżu rzeczy, które przeszły najśmielsze oczekiwania

W drodze do finału eliminowała kolejno Qinwen Zheng (Chiny) 6:4, 6:0, Elise Mertens (Belgia, 23) 6:4, 6:0, Marię Sakkari (Grecja) 1:6, 6:3, 6:2, Diane Parry (Francja) 6:3, 6:2, Annę Kalinską (Rosja, 22) 7:6 (7-3), 6:3, Dianę Sznajder (Rosja, 25) 7:6 (7-4), 6:4.

Filigranowa Polka (164 cm) jest drugą w historii tenisistką, która dotarła do finału turnieju wielkiego szlema z kwalifikacji.

Wyczyn na paryskiej mączce wywindował Maję na 21. pozycję w rankingu WTA, a porażkę w finale osłodziła jej nagroda w wysokości 1,400,000 euro.  toM

Udana impreza Wydarzenie przyciągnęło nie tylko rzesze fanów z całego świata, ale też znane postaci polskiego sportu i popkultury. Specjalnie przygotowana strefa kibica stała się sercem całego wydarzenia. Liczne atrakcje dla rodzin, strefy sponsorskie, konkursy wsadów, turnieje dla dzieci i dorosłych plus doskonała oprawa

Dobre losowanie?

Wylosowano składy grup na mistrzostwa świata w piłce ręcznej. Kadra Polski nie trafiła na potentatów. W grupie F zagra z Portugalią, Wyspami Owczymi i Algierią.

Turniej odbędzie się w Niemczech.

Polskie reprezentacje nie poszalały w MŚ, ale sukces organizacyjny niepodważalny

Mistrzostwa Świata 3x3 w koszykówce okazały się sukcesem organizacyjnym, frekwencyjnym i komunikacyjnym. Trybuny i strefa kibica pękały w szwach, gromadząc łącznie ponad 100 tysięcy kibiców.

Polscy szczypiorniści poznali rywali w MŚ

muzyczna i gastronomiczna sprawiły, że trybuny nie pustoszały od pierwszego do ostatniego meczu.

Emocje na żywo oklaskiwały ikony i legendy koszykówki, na czele z Marcinem Gortatem i Cezarym Trybańskim. Kciuki za polskie drużyny ściskali reprezentanci innych dyscyplin, m.in. skoczek narciarski Piotr Żyła, wicemistrz olimpijski w łyżwiarstwie szybkim Władimir Semirunnij czy mistrz świata w siatkówce Karol Kłos. – To były jedne z najlepiej zorganizowanych mistrzostw świata w historii dyscypliny 3x3, co w kuluarach potwierdzali przedstawiciele FIBA oraz zagraniczne fede-

racje – komentował Grzegorz Bachański, prezes PZKosz.

Równolegle w przestrzeni cyfrowej trwał prawdziwy boom. Turniej mógł się pochwalić ponad 15 milionami wyświetleń treści, ponad 2.6 miliona zasięgu użytkowników i blisko 1400 godzin obejrzanych materiałów wideo W samym turnieju triumfowały Amerykanki i Łotysze. Reprezentantki USA pokonały w finale Australię 21:20, a Łotysze ograli Niemców (20:15). Na najniższym stopniu podium stanęły Holenderki i Serbowie. Polskie drużyny zakończyły udział w zawodach na  OPR. TOM meczach grupowych.

Polacy ostatnio znacznie obniżyli loty – w światowym czempionacie zajęli dopiero 25. miejsce, a w mistrzostwach Europy 21. lokatę. Tym samym drogę do MŚ rozpoczęli od prekwalifikacji. Po planowym zwycięstwie z Łotwą zespół Joty Gonzaleza znalazł sposób na faworyzowaną Austrię i zyskał awans.

W Monachium Polska była losowana z trzeciego koszyka. Z pierwszego koszyka do grupy F wylosowano Portugalię. W 2025 roku zajęła ona najwyższe w historii, 4. miejsce na mistrzostwach świata, a w styczniu uplasowała się na 5. pozycji w europejskim czempionacie. Warto dodać, że zespół ten ma skąd czerpać – jego młodzieżowa ekipa (U21) to aktualni wicemistrzowie świata.

Do światowej czołówki puka kadra Wysp Owczych. Dotąd nie grała na MŚ, ale jej awans nie jest niespodzianką. Na Euro Farerzy grali już dwa razy, zajmując 20. i 13. miejsce. W eliminacjach do MŚ pokonali dwukrotnie Bośnię i Hercegowinę. Przed rokiem Wyspy Owcze zajęły 3. miejsce w MŚ U21, które odbywały się w Polsce – po drodze wyeliminowały Francję i Słowenię, w małym finale wygrywając ze Szwecją.

Najniżej stoją akcje reprezentacji Algierii, która ostatni raz na mundialu grała w 2021 roku (30. miejsce). Angolczycy awansowali na turniej dzięki zajęciu 5. miejsca na mistrzostwach Afryki.

Mistrzostwa odbędą się w dniach 13-31 stycznia. „Polska” grupa wszystkie mecze rozegra w Magdeburgu, a trzy najlepsze drużyny będą grały w II rundzie wraz z zespołami z Grupy E, do której trafiły Szwecja, Norwegia, Grecja i Katar.  TOM  Materiały prasowe/ZPRP

Polska z grupy powinna raczej pewnie wyjść, ale co dalej... Nz. w akcji Maciej Gębala

Sport Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

Polska znów straciła dwa gole, ale nie przegrała na PGE Narodowym

Klaudia Kazimierska na podium mityngu Diamentowej Ligi

Strzał życia dał remis S

trzał życia Przemysława Wiśniewskiego w ostatniej akcji meczu dał Polsce remis 2:2 w sparingowym meczu z Nigerią. Na PGE Narodowym premierową bramkę w kadrze zdobył Kacper Potulski.

Piłkarska reprezentacja Polski spotkała się na zgrupowaniu po raz pierwszy od marca, kiedy w finale baraży o mistrzostwa świata BiałoCzerwoni ulegli w Sztokholmie Szwecji. Po 0:2 z Ukrainą także w starciu z rywalem z Afryki wszystko zmierzało ku przegranej.

Biało-Czerwoni nieźle weszli w mecz, kreowali okazje, ale po dynamicznej akcji i podaniu Mosesa Si-

mona z bliska trafił Terem Moffi (23.). Riposta Biało-Czerwonych nadeszła w doliczonym do I połowy czasie. Po rzucie rożnym piłkę na 5. metr wstrzelił Nikola Zalewski, tam nogę dołożył Kacper Potulski i zanotował pierwszego gola w reprezentacji (grał drugi raz w kadrze).

W przerwie Urban nie zamieszał w składzie, za to Nigeryjczycy wymienili po 45 minutach aż siedmiu graczy. W 73. minucie piłkę w polu karnym ręką blokował rezerwowy Kacper Kozłowski, Nigeryjczycy dostali rzut karny i Paul Onuachu trafił na 2:1 dla gości. Mimo szczerych chęci, Polacy nie potrafili szybko na to odpowiedzieć.

Udany finisz w rzymie

 Klaudia Kazimierska/facebook

Gdy wydawało się, że przegrana stanie się faktem, Wiśniewski huknął w stylu „ile fabryka dała” z około z 30 metrów i piłka znalazła drogę do siatki. – Strzelił taką bramkę... Podejrzewam, że już nigdy takiej nie strzeli. To są trafienia, które... nie wiesz, w którym momencie kariery je zdobywasz. Moim zdaniem ta będzie najładniejsza w całej jego karierze – mówi Jan Urban w rozmowie z TVP Sport o golu obrońcy Widzewa Łódź.

Kolejny mecz podopieczni trenera Urbana rozegrają 25 września, a ich rywalem w Lidze Narodów będzie Bośnia i Hercegowina.  toM  pzpn.pl

Kadra Polski w ostatniej chwili uniknęła porażki. Nz. gratulacje za gola zbiera Kacper Potulski

27

Klaudia Kazimierska popisała się skutecznym finiszem i zajęła 2. miejsce w biegu na 1,500 metrów podczas mityngu Diamentowej Ligi w Rzymie. Polka na co dzień trenuje i studiuje w USA. Rzym był czwartym przystankiem tegorocznej Diamentowej Ligi. Po mityngach w Azji i Afryce prestiżowy cykl zawitał do Europy. W stolicy Włoch nie wystartowała niestety Natalia Bukowiecka. Brązowa medalistka igrzysk olimpijskich w biegu na 400 m nabawiła się drobnego urazu na treningu i odpuściła start w Wiecznym Mieście.

Nic nie przeszkodziło w starcie Klaudii Kazimierskiej, która od 4 lat studiuje i trenuje w Stanach Zjednoczonych na University of Oregon w Eugene, reprezentując jednocześnie barwy polskiego klubu LKS Vectra Włocławek. Na niebieskiej bieżni rzymskiego kolosa Polka pokazała moc na dystansie 1,500 metrów. W znakomitym stylu mijała kolejne rywalki i finiszowała druga z czasem 3:59.24, dającym jej pozycję wiceliderki europejskich tabel. Na tym polu prowadzi Brytyjka Georgia Hunter Bell, która wygrała z wynikiem 3:58.63.

W biegu na 100 metrów przez płotki Pia Skrzyszowska była szósta, uzyskując czas 12.69 s. Triumfowała Jamajka Megan Simmonds (12.50 s). W czwartym w sezonie stadionowym występie Mateusz Kołodziejski czwarty raz zakończył zmagania w skoku wzwyż z wynikiem 2.20 i zajął… 4. miejsce. Wygrał Włoch Matteo Sioli (2.28).

W rzucie oszczepem 6. miejsce zajął Dawid Wegner. Najlepsza w jego wykonaniu okazała się trzecia próba (80.47 m). Klasę pokazał Rumesh Tharanga Pathirage. Rzutem na 92.62, ustanowił rekord Sri Lanki. W biegu na 110 metrów przez płotki Jakub Szymański finiszował siódmy z czasem 13.54. Wygrał Trey Cunningham (USA, 12,98 s).  OPR. TOM

28

ciekawostki June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12  Gdański Uniwersytet Medyczny

Pierwsza Polka z gwiazdką Michelin Beata Śniechowska, szefowa kuchni i właścicielka wrocławskiej restauracji BABA, została pierwszą kobietą w Polsce, której lokal otrzymał gwiazdkę Michelin.

Nagrodę przyznano podczas gali Michelin Guide Poland 2026 w Krakowie. Śniechowska, znana wcześniej m.in. ze zwycięstwa w programie „MasterChef”, promuje autorską kuchnię inspirowaną polskimi smakami i sezonowymi produktami. Jej sukces uznawany jest za przełomowy moment dla kobiet pra• cujących w branży gastronomicznej.

Gigant nad Bałtykiem W Pobierowie nad Bałtykiem rozpoczął działalność największy hotel w Polsce. Obiekt należący do sieci Gołębiewski oferuje ponad tysiąc pokoi, rozbudowaną strefę basenów i wellness oraz infrastrukturę porównywaną do wielkich zagranicznych resortów. W pierwszy wakacyjny weekend

ceny najtańszego pokoju sięgają około 1.6 tys. zł za dobę, a za apartament premium z widokiem na morze trzeba będzie zapłacić blisko 4,200 zł za noc.

Inwestycja od początku budziła w kraju emocje. Na potrzeby budowy wycięto bowiem część lasu i zlikwido• wano wydmy.  Facebook/Gołębiewski Pobierowo

Polski specjalista medycyny hiperbarycznej będzie odpowiadał za bezpieczeństwo astronautów podczas misji kosmicznych. Prof. Jacek Kot z Gdańska stanął na czele zespołu Europejskiej Agencji Kosmicznej, zajmującego się medycyną kosmiczną i monitorowaniem zdrowia załóg współpracujących m.in. z NASA. Praca ekspertów obejmuje analizę choroby dekompresyjnej, która może pojawiać się u astronautów wyko• nujących przyszłe loty na Księżyc.

 Polska Organizacja Turystyczna

Nowe muzeum  American Museum of Natural History

Polak zadba o zdrowie w kosmosie

Kaskader w stolicy Estoński kaskader Jaan Roose przeszedł po taśmie rozpiętej między Pałacem Kultury i Nauki a Varso Tower w Warszawie, pokonując dystans liczący pół kilometra na wysokości około 180 metrów nad ziemią. Taśma

Śląsk na liście UNEsCo?

 Facebook/Sztolnia Królowa Luiza

miała zaledwie 19 milimetrów szerokości, a przejście zajęło Estończykowi 30 minut i 7 sekund. Było to pierwsze w historii przejście typu highline pomiędzy dwoma najwyższymi budyn• kami w Polsce.  Facebook/Miasto Stołeczne Warszawa

Polska Akademia Nauk planuje stworzenie w Warszawie nowoczesnego Muzeum Historii Naturalnej, które miałoby konkurować z podobnymi instytucjami w Londynie, Waszyngtonie czy Nowym Jorku. W planach znalazły się interaktywne wystawy, ogromne kolekcje przyrodnicze i przestrzeń edukacyjna pokazująca historię życia na Ziemi od czasów dinozaurów po współczesne badania. Projekt miałby pełnić funkcję muzeum i centrum nauki, którego w tej skali dotąd w Polsce nie było. PAN posiada w swoich zbiorach ponad 9 milionów wyjątkowych okazów, które mogłyby być eksponowane w nowej • placówce.

Dwa śląskie obiekty przemysłowe mają szansę trafić na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Sztolnia Królowa Luiza oraz Kopalnia Guido zostały już wpisane na listę wstępną i oczekują na ostateczną decyzję. Oba miejsca to unikatowe pozostałości po epoce przemysłowej, pokazujące historię wydobycia węgla kamiennego na Górnym Śląsku. Kompleks obecnie przyciąga turystów m.in. najdłuższym w Europie podziemnym spływem łodziami oraz możliwością zwiedzania autentycznych wyrobisk górniczych • kilkaset metrów pod ziemią.

Znani i lubiani Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

29

Sean Paul na Torwarze

 Facebook/Sean Paul

 Facebook/Metallica

Sean Paul, jamajski gwiazdor dancehallu i popu, zagrał na warszawskim Torwarze koncert swoich największych przebojów. Ze sceny wybrzmiały m.in. takie hity jak „Temperature”, „Get Busy”, „No Lie”, „Cheap Thrills” czy „Baby Boy”. Fani nie chcieli opuszczać hali nawet po zakończeniu występu, a w mediach społecznościowych koncert określano jako jedną z najbardziej energetycznych imprez tego roku. Sean Paul od ponad dwóch dekad pozostaje jedną z największych ikon muzyki klubowej, a jego utwory regularnie wracają na listy najchętniej słuchanych imprezowych • hitów.

Rekordowy koncert Metallica po raz kolejny udowodniła, że w Polsce ma jedną z najwierniejszych publiczności w Europie. Koncert zespołu na Stadionie Śląskim w Chorzowie zgromadził ponad 90 tysięcy fanów, stając się największym wydarzeniem stadionowym w historii Polski i bijąc dotychczasowy rekord frekwencji. Amerykańska grupa przygotowała podczas występu wyjątkową niespodziankę dla polskiej publiczności – Robert Trujillo i Kirk Hammett (na zdj.) wykonali na scenie kultowy przebój „Chcemy być sobą” zespołu Perfect. Nagrania tego momentu błyskawicznie • obiegły polski internet.

 Facebook/Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie

Jeden z najbardziej cenionych kompozytorów Hollywood, James Newton Howard, otrzymał Nagrodę im.

Wojciecha Kilara podczas tegorocznej edycji Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie. Wyróżnienie przyznawane jest twórcom, którzy w wyjątkowy sposób wpłynęli na rozwój muzyki filmowej. Kompozytor odebrał nagrodę osobiście i podczas gali dyrygował Orkiestrze Filharmonii Krakowskiej, która zagrała jego najbardziej znane utwory. Howard jest autorem muzyki do takich hitów kinowych jak m.in. „Igrzyska śmierci”, • „Szósty zmysł”, „King Kong” czy „Pretty Woman”.

 Facebook/Marek Kondrat

Powrót po latach Marek Kondrat wraca do Teatru Telewizji po niemal 25 latach przerwy. Legendarny aktor, który od lat konsekwentnie unikał nowych ról i powtarzał, że zakończył karierę, jesienią pojawi się w spektaklu „Król Maciuś Pierwszy” na podstawie powieści Janusza Korczaka.

Jak podaje portal interia.pl, dyrektor Teatru Telewizji Michał Kotański, namawiał aktora do powrotu przez dwa lata.

Kondrat określił ten projekt jako „flirt z przeszłością” i sentymentalną podróż do początków swojej artystycznej • drogi.

amerykanin nagrodzony w Krakowie

 penderecki-center.pl

Dwa pokolenia, jedna scena

 Facebook/Justyna Steczkowska

Justyna Steczkowska i Skolim połączyli we wspólnym utworze dwa zupełnie różne pokolenia i muzyczne światy. Wokalistka, kojarzona z ambitnym popem i widowiskowymi scenicznymi kreacjami, nagrała swoją najnowszą piosenkę „Mamacita” z jednym z najpopularniejszych artystów muzyki tanecznej w Polsce. Duet od początku wywołał ogromne emocje – część fanów zachwyciła się nieoczywistym połączeniem elegancji Steczkowskiej z latynoskim stylem Skolima, a inni uznali współpracę za zbyt zaskakującą. Mimo podzielonych opinii, teledysk w krótkim czasie zdobył miliony wyświetleń i był szeroko komentowany w mediach społecz• nościowych.

Ku pamięci Pendereckiego 6 lipca w Operze Bałtyckiej, podczas Baltic Opera Festival 2026, odbędzie się premiera koncertu „Muzeum człowieka – Penderecki in memoriam”, poświęconego życiu i muzyce jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów XX i XXI wieku. Organizatorzy zapowiadają wielowymiarową opowieść o pamięci, tożsamości i współczesnym człowieku. W programie znalazły się m.in. spektakle, występy taneczne i pokazy multimedialne. Centralnym punktem koncertu będą wykonania słynnych kompozycji Penderec• kiego, m.in. „Polskie Requiem” i „Partita”.

30

Opowiadanie June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

„Fałszywe anioły”

 Krimhild. pixabay.com

(frAGMEnT 1)

*** Akt notarialny sporządzono dnia 20 stycznia 2021 roku przez Aleksandrę Mi-

rosławę Dobrowolską z d. Zarucką i adwokata Jana Sebastiana.

Małgorzacie Pisarskiej z domu Mariackiej, wnuczce mojej ukochanej siostry Adelajdy Mariackiej z domu Zaruckiej zostawiam w spadku cały swój majątek: dom z ogrodem i inwentarzem we wsi Zaborze.

Zapisuję również rodową biżuterię: złoty łańcuszek z krzyżykiem, różaniec z drzewa różanego przywieziony z pielgrzymki do Ziemi Świętej, dwie złote obrączki, pierścionek z rubinem i 19 obrazów olejnych oprawionych w złocone ramy.

Podpisano: Aleksandra Mirosława Dobrowolska z domu Zarucka Kancelaria Adwokacka Sebastian i spółka: adwokat Jan Sebastian. *** Małgorzata Pisarska stała pod walącą się ruderą i zastanawiała się, co z tym fantem zrobić. Pamiętała ten dom z dzieciństwa. Przyjeżdżała tu z babcią Adelą. Te dwie babcie były jej całą rodziną. Rodzice zginęli w wypadku samochodowym, jak miała dziesięć lat. Pamiętała ten dzień bardzo dobrze.

Siedziała w swoim pokoju i czytała „W pustyni i puszczy” gdy w przedpokoju posłyszała jakieś męskie głosy, drżący głos babci „to niemożliwe” i „proszę ciszej, tam jest ich córeczka”. Głosy przeszły w szept, a potem nastała cisza. Bała się wyjść z pokoju. Czuła, że stało się coś okropnego. Po bardzo długim czasie do pokoju weszła babcia Adela z czerwonymi oczami i mówiła. Mówiła i mówiła, a mała Gosia zrozumiała tylko, że już nigdy rodziców nie zobaczy. Kochana babcia Adela dała jej tyle miłości i ciepła… I babcia Ala… Przetarła oczy wierzchem dłoni i pociągnęła nosem. Wspomnienia wróciły.

Mąż babci Ali zmarł wkrótce po ślubie.

Gośka nigdy nie zapytała, co było przyczyną jego śmierci. Mąż babci Adeli, czyli jej rodzony dziadek był zapalonym myśliwym i zginął podczas polowania. Pomyłka, czy celowe działanie? Nigdy nie wyjaśniono. Mąż Gośki po prostu pewnego słonecznego ranka powiedział „mam kogoś, wyprowadzam się”. I tyle go widziała.

Od tej pory zostały we trzy. „Dom kobiet” śmiała się babcia Ala, nawiązując do dramatu Zofii Nałkowskiej. Babcia Ada, Adelajda Mariacka zmarła na zawał. Nigdy nie pogodziła się ze śmiercią syna i synowej.

Gdy czuła, że zbliża się już koniec, zobowiązała siostrę do opieki nad wnuczką.

– Pamiętaj, teraz ty jesteś całą rodziną Gosi. Masz się nią opiekować,

choćby nie wiem co! Bo jak nie, to będę cię po śmierci straszyć.

– No wiesz! – Babcia Ala się oburzyła. – Niepotrzebnie to mówisz. Gosia jest tak samo moją wnuczką, jak i twoją.

Wychowywałyśmy ją razem, więc po co to gadanie?

Małgorzata z kilkuletnim synkiem Luciem wyprowadziła się do swego, nowo zakupionego mieszkania na osiedlu Chemików. Często odwiedzała babcię Aleksandrę na Zaborzu, a potem w domu spokojnej starości. Tam właśnie jej samodzielna krewna wykupiła sobie miejsce dziesięć lat temu, mimo protestów Gosi. Urządziła się w maleńkim pokoiku z charakterystyczną dla niej fantazją: obrazki, koronki i kwiaty, zarówno sztuczne, jak i doniczkowe. W pokoiku zawsze pachniało świeżo zaparzoną kawą i drożdżowym ciastem. O domku pod lasem zupełnie nie myślały. Stała teraz wpatrzona w rozwalający się dom, z którym wiązało się tyle miłych wspomnień i czuła jak po policzkach płyną łzy. Nagle ktoś objął ją ramieniem, a inna ręka podała jednorazową chusteczkę. Spojrzała na wysokiego mężczyznę i uśmiechnęła się przez łzy – jak to dobrze, że mam was. – Pomyślała.

– Chodź już, pojedziemy do nas na obiad. Musisz coś zjeść i przestać się martwić. Trzeba też się zastanowić, co zrobić z tym fantem. – Lucjan Pisarski ruchem głowy wskazał na dom, a Amelia objęła ją i pocałowała w policzek. *** Przez następne trzy miesiące prawie codziennie przychodziła do domu babci Ali. Trochę porządkowała, przeglądała pamiątki: stare listy – wspomnienia.

Siadała przed domem i patrzyła w stronę lasu, na połyskującą wodę stawów.

Drzewa szumiały, śpiewały ptaki. Tak jak dawniej. Zamykała oczy i wsłuchiwała się w te głosy, tak różne od zgiełku miasta. Potem wracała do swego dwupokojowego mieszkania.

– To mama będzie sławna.

Małgorzata przestała mieszać kawę, do której zapomniała wsypać cukier.

– Albo będę zamknięta w celi z mordercami.

– Jak już, to z morderczyniami. Ale, to tym bardziej będzie mama sławna.

Sława wymaga wyrzeczeń.

Amelia podsunęła sobie krzesło bliżej fotela i przysiadła na jego brzegu. Z okrągłego, małego stoliczka wzięła dwa kieliszki z czerwonym winem i jeden podała teściowej.

– Proponuję opić ten sukces.

– Tak, pozostało mi tylko się rozpić.

Kryminalistka i alkoholiczka. Co na to powiedzą moje wnuki?

– Że babcia jest the best, a życie jest pełne niespodzianek. A propos wnuków.

Możemy podrzucić młode dzisiaj wieczorem?

– Możecie, ale ścianę w przedpokoju malujecie w przyszłym tygodniu, bo ten wzór z czekolady jakoś nikomu nie przypadł do gustu.

– Jasne! To ja już lecę! – Szybko opróżniła kieliszek, odstawiła na stolik i cmoknęła teściową w policzek. – Wiesz, że cię kochamy!

– Wiem, bo nie macie innego wyjścia.

Jadwiga Buczak

*** Amelia zadzwoniła do teściowej, że będzie u niej wieczorem. Gośka po drodze kupiła ptysie, a teraz siedziały w małym pokoiku, przy ulicy Kochanowskiego, nazywanym przez gospodynię szumnie salonem.

– I naprawdę to zrobiłaś?

– Mhmm.

– I pomyśleli, że prawdziwy?

Amelia kiwnęła głową.

– Przecież jak to się wyda…

Jadwiga Buczak – Oświęcimianka z urodzenia, Rzeszowianka z wyboru. Pisarka, poetka i wielbicielka psów. Z zawodu bibliotekarka. Autorka komedii kryminalnych i licznych opowiadań publikowanych w czasopismach i wydaniach zbiorowych. Ma na koncie również trzy tomiki wierszy i bajkę dla dzieci. Oprócz pasji literackiej ma jeszcze inną – malarstwo olejne i rysunek.

Redaktor strony Edward Bolec

K

rzesło było bardzo niewygodne.

Wierciłam się przez dłuższą chwilę, chcąc znaleźć pozycję najwygodniejszą. W końcu zrezygnowałam. Nie wypadało się tak kręcić.

Drżącą ręką sięgnęłam po szklankę z wodą. Wolałabym kawę, ale nie miałam odwagi o nią poprosić. Upiłam kilka łyków, starając się nie rozchlapać zawartości i nie dzwonić zębami o szkło.

Ostrożnie odstawiłam szklankę i spojrzałam na mężczyznę, z wyraźną nadwagą, siedzącego naprzeciwko. Miał niebieskie, wyblakłe oczy. Takie zimne, bezduszne – pomyślałam – nic z nich nie można odczytać. W ogóle był jasnym blondynem. Łysiejącym, jasnym blondynem z białą, nieopalającą się nigdy cerą.

Ile może mieć lat? – zaczęłam się zastanawiać – czterdzieści? Nie, chyba więcej.

Czterdzieści pięć? Obrączki brak. Samotny? Singiel? Nie, to nic nie znaczy. Mój były też nie nosił obrączki, jak jeszcze był aktualnym, a nie, byłym. Dlaczego tu nie ma klimatyzacji? Czułam, jak bluzka lepi mi się do pleców. Dobrze, że ubrałam lekką sukienkę. Facet ma koszulę z krótkim rękawem, marynarka wisi na krześle, ale i tak na pewno mu gorąco. Twarz mu się błyszczy. Ma taką nalaną twarz. Właściwie to dlaczego się tak mówi?

– Proszę mi to wszystko jeszcze raz opowiedzieć.

Drgnęłam.

– Jeszcze raz? – westchnęłam teatralnie. Kątem oka widziałam, jak ten drugi, siedzący z boku przy małym biureczku, ziewnął dyskretnie. Tamten to chociaż jest przystojny – przemknęło mi przez myśl. – Dużo młodszy. Poprawiłam się na krześle i ponownie sięgnęłam po szklankę. Poczułam, że zaczyna brakować mi powietrza. Drobnymi łykami opróżniłam zawartość. Pomogło.

Trochę się uspokoiłam.

– Mówiłam prawdę – wychrypiałam.

– Wierzę pani, ale musimy spisać zeznania – zawiesił na moment głos. Wyjaśnić parę szczegółów.

– A więc, panie komisarzu, zacznę od początku.

– Świetnie. Gdzie pani była…

– To nie jest początek. Wszystko zaczęło się od starej chałupy, a właściwie od momentu otrzymania spadku po mojej ciotecznej babci. Nie, nie jakieś miliony, ale mały drewniany domek pod lasem na Zaborzu.

Reklama Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

31

32

Reklama June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12

Reklama Volume XXIV, Issue 12

June 19, 2026

33

34

Reklama June 19, 2026

Volume XXIV, Issue 12