Issuu

September 25, 2026 | Volume XXIV | issue 19

co n n e c t i c u t

Białyorzel24.com

e D i t i o n

Karol Nawrocki podczas wizyty w Nowym Jorku spotkał się z Polonią

Tłumy rodaków powitały prezydenta N

 KPRP

osząc Polskę w sercu, jesteśmy Polakami – zwrócił się prezydent RP do Polonii podczas spotkania, do którego doszło w Nowym Jorku 20 września, a słowa te zostały z entuzjazmem przyjęte przez licznie zgromadzonych rodaków.

Ciąg dalszy  str. 20-21

Prezydent Polski po przybyciu na Queens został gorąco przywitany przez zgromadzony tłum

Reklama September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Od redakcji

September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

WSTĘP



MARciN BoLec REDAKTOR NACZELNY

rześniowa wizyta prezydenta RP w Stanach Zjednoczonych miała wymiar polityczny i dyplomatyczny, ale dla nas, Polaków mieszkających za oceanem, ważne jest, że w programie tej wizyty znalazł się czas na spotkanie z Polonią. Takie chwile zawsze mają dla naszej społeczności szczególną wagę. Przypominają, że Polska to nie tylko granice na mapie, a głowa państwa pamięta także o Polakach żyjących poza ojczyzną. W swoim wystąpieniu prezydent przywołał słowa kardynała Stefana Wyszyńskiego, że „naród to rodzina rodzin” – wspólnota wartości, pamięci, języka i tego samego kodu kulturowego. Mówił też, że narodu nie ograniczają ani czas, ani przestrzeń. I padło zdanie, które szczególnie mocno do mnie traﬁa: „Nosząc Polskę w sercu, jesteśmy Polakami poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej”. Trudno chyba krócej i lepiej opisać, czym jest Polonia i kim my jesteśmy. Można mieszkać w Nowym Jorku, Connecticut, Chicago czy na Florydzie, wychowywać tutaj dzieci i wnuki, budować swoje życie w Ameryce, a jednocześnie zachować więź z krajem, językiem i tradycją. Ta więź sprawia też, że wydarzenia w Polsce przeżywamy bardzo osobiście. Dlatego trudno przejść obojętnie obok deklaracji Donalda Trumpa z 17 września o „dużym postępie” w rozmowach dotyczących utworzenia stałej bazy US Army w Polsce. Sama data była symboliczna – rocznica sowieckiej agresji na Polskę w 1939 roku. Deklaracja nie oznacza jeszcze, że decyzja została ostatecznie podjęta, ale pada w czasie, gdy temat bezpieczeństwa wschodniej ﬂanki NATO znów wraca z pełną siłą. Polskie władze wskazują, że stała obecność wojsk USA miałaby zwiększyć zdolność odstraszania i skrócić czas reakcji w sytuacji kryzysowej. Powodów do niepokoju ostatnio nie brakuje. Rosyjskie ataki na Ukrainę coraz częściej odbywają się tuż przy polskiej granicy. We wrześniu mieszkańcy województw lubelskiego i podkarpackiego otrzymywali alerty RCB o rosyjskich atakach powietrznych, a w części Lubelszczyzny pojawił się komunikat o zagrożeniu atakiem z powietrza i konieczności udania się w bezpieczne miejsce. Były też ewakuacje szkół i czasowe ograniczenia pracy lotnisk. Możemy mówić o prowokacjach, testowaniu reakcji NATO czy działaniach hybrydowych. Ale dla ludzi, których dzieci siedzą w szkołach kilka kilometrów od granicy, te pojęcia brzmią zupełnie inaczej. Nikt z nas nie może mieć pewności, że każdy kolejny incydent zakończy się tylko na ostrzeżeniu. Wielu z nas ma tam rodziców, rodzeństwo, przyjaciół. Kiedy ich telefony wyświetlają komunikat „zagrożenie atakiem z powietrza”, odległość między Ameryką a Polską nagle staje się bardzo mała. •

White eagle MeDia, llc P.O. Box 52057, Boston, MA 02205 Sales & Editorial: (860) 223-1150 Email: info@whiteeaglenews.com Toll Free: (800) 668-0667 www.whiteeaglenews.com www.Bialyorzel24.com

Facebook.com/Bialyorzel24

Managing Partner & Director of Sales Darek Barcikowski – publisher@whiteeaglenews.com Managing Partner & editor-in-chief Marcin A. Bolec – editor@whiteeaglenews.com Director of operations & associate editor: Joanna Szybiak – joanna.szybiak@whiteeaglenews.com Reporters: Barbara Bilińska Bolec, Edward Bolec, Halina Głowacka, Tomasz Ryzner, Marcin Żurawicz contributors: Tomasz Moczerniuk, Marek Kania, Sylwia Wadach Kloczkowska, Robert Iwanicki, o. Michał Czyżewski, Paweł Markiewicz editorial assistant & hR Manager: Alicja Dębek graphics: Tomasz Świętoniowski, Zbigniew Czeranowski, Dorota Strzelecka layout: michaldutka.com

PLUS, MINUS DoNalD TrUMp 17 września, w rocznicę sowieckiej agresji na Polskę, prezydent USA poinformował o postępach w rozmowach dotyczących stałej bazy US Army w Polsce. Deklaracja ta ma szczególną wagę, bo padła nie tylko w symbolicznej dacie, ale i w momencie nasilających się działań zaczepnych ze strony Rosji wobec Polski i NATO.

UNia EUropEjska Rzucony znienacka pomysł nadania Kanadzie statusu „członka stowarzyszonego” UE rodzi dziś więcej pytań niż odpowiedzi. Jakie prawa miałaby Ottawa, do jakich programów i funduszy uzyskałaby dostęp? Czy Unia jest gotowa na zmianę statusu z organizacji regionalnej na globalną i czy jest to w ogóle potrzebne?

KURSY WALUT: 1 USD = 3.79 PLN | 1 PLN = 0.26 USD Źródło: Narodowy Bank Polski. Kursy z 2 dni przed datą wydania.

The White Eagle is a biweekly publication of White Eagle Media LLC. The content of this publication may not be reprinted or re-transmitted in whole or in part without the expressed written consent of the publisher. White Eagle Media assumes no responsibility for advertising content or errors but will reprint whatever part of the advertisement needs corrections if written notice is submitted within a week of the date of publication.

Masz temat? Brałeś udział w ciekawym wydarzeniu? Napisz do nas!

info@whiteeaglenews.com O Polonii. Dla Polonii.

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Polska w świecie September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Polska w centrum światowej debaty o bezpieczeństwie energetycznym

Minister na spotkaniu G20

o zaszczyt zasiadać przy stole G20. To ważny moment nie tylko dla naszego kraju, ale dla całej Europy środkowo-wschodniej – mówił w trakcie obrad w USA Miłosz Motyka, minister energii. Houston – światowe centrum sektora energii – przez trzy dni było miejscem rozmowy o bezpieczeństwie dostaw, stabilnych źródłach energii i inwestycjach, które mają znaczenie dla gospodarek na całym świecie. – Polska wnosi do tych rozmów doświadczenie i perspektywę regionu, który przeszedł ogromną zmianę w ciągu ostatnich trzech dekad, znacząco wzmocnił się gospodarczo i odgrywa coraz większą rolę w bezpieczeństwie europejskim i międzynarodowym. Polska jest gotowa wziąć na siebie większą odpowiedzialność. Nasza siła gospodarcza, doświadczenie i wkład w międzynarodowe bezpieczeństwo wspierają nasze ambicje, by stać się stałym członkiem G20 – podkreślał Miłosz Motyka. Podczas kluczowej sesji „Energy Security and Affordable Baseload Energy”, ministrowie energii Grupy G20 rozmawiali o tym, jak zapewnić gospodarce stabilną i przystępną cenowo energię w warunkach rosnącego zapotrzebowania. Motyka przedstawił polskie doświadczenia związane z dywersyﬁkacją dostaw i rozwojem infrastruktury. – Przez lata inwestowaliśmy w moce importowe LNG, bezpośrednie połączenie rurociągowe z polami gazowymi na Morzu Północnym, połączenia międzysystemowe oraz silniejsze sieci krajowe. Inwe-

stycje te dały nam dostęp do różnych dostawców, rynków i tras transportowych. Kiedy nadszedł kryzys, Polska była na silniejszej pozycji – podkreślił Motyka.  opr. ToM  gov.pl

– Polska jest gotowa wziąć na siebie większą odpowiedzialność – mówił w Houston minister Miłosz Motyka

Agencja Moody’s wskazuje na osłabienie kondycji ﬁskalnej Polski

Rating w dół po 24 latach Agencja Moody’s obniżyła rating Polski w walucie obcej z „A2 do A3”, wskazując na wysokie deficyty fiskalne i rosnące koszty zadłużenia. Dotychczasowa ocena była utrzymywana przez 24 lata. Mimo rosnącego długu i rekordowych deficytów agencja Fitch w sierpniu była dla Polski łaskawa i pozostawiła rating na niezmienionym poziomie. Tego samego nie zrobiła Moody’s, kolejna z wielkiej trójki agencji ratingowych. „Obniżenie ratingu Polski do poziomu A3 odzwierciedla nasze oczekiwania dotyczące trwałego pogorszenia się kondycji fiskalnej kraju. Utrzymują się wysokie deficyty fiskalne, co prowadzi do znacznego wzrostu długu publicznego i – w połączeniu z rosnącymi kosztami obsługi długu – osłabia wskaźniki zdolności obsługi długu” – informuje raport Moody's. „Ponadto oceniamy, że skuteczność polityki fiskalnej uległa osłabieniu, co wynika z procyklicznego nastawienia budżetowego w ostatnich latach oraz ograniczonej gotowości lub zdolności polskich władz do odbudowy buforów budżetowych w okresie sprzyjającej koniunktury gospodarczej. Skuteczność krajowych ram fiskalnych w Polsce również uległa osłabieniu” – dodano. Po decyzji Moody's największe agencje ratingowe oceniają wiarygodność kredytową Polski na tym samym poziomie w swej skali: Moody's na „A3” z perspektywą stabilną, a Fitch i S&P na poziomie „A-”. Perspektywa ratingu Polski wg S&P jest stabilna, a wg Fitch negatywna. Obniżenie ratingu w sytuacji, gdy rząd zaplanował na przyszły rok rekordowy deficyt, może znacząco utrudnić plany wydatkowe, które trzeba finansować zaciąganym długiem. Deficyt budżetowy na 2027 r. w projekcie budżetu zaplanowany został na 282,6 mld zł.  oPr. ToM

Maszyny z Podkarpacia zawojowały zlot motocyklowy w Austrii

Nagrody wręczał Davidson Maszyny z Podkarpacia zdobyły cztery nagrody podczas European Bike Week 2026 – konkursów konstruktorów motocykli customowych. Impreza odbyła się w austriackiej Karyntii. Zbudowany przez rzeszowską ﬁrmę Game Over Cycles motocykl Slow Burn otrzymał Nagrodę Publiczności oraz zajął 1. miejsce w kategorii Bagger/Tourer podczas Harley-Davidson Custom Motorcycle Show. W kolejnym konkursie – Arneitz Custom Bike Show – pojazd GOC został uznany za najlepszy motocykl imprezy i zdobył nagrodę Best of Show. W tym samym konkursie zbudowany w mieleckim warsztacie Rzeszut Motoworks motocykl Yamaha Ki okazał się najlepszy w kategorii Streetbike/Streetﬁghter. European Bike Week to największy zlot motocyklowy w Europie, a jednocześnie największa impreza legendarnej marki Harley-

Davidson na Starym Kontynencie. Odbywa się co roku nad jeziorem Faak w Austrii i gromadzi średnio sto tysięcy uczestników. – W 2017 roku wziąłem udział w pierwszej edycji GOC Custom Show. Mój motocykl zdobył główną nagrodę, a niedługo później Staszek Myszkowski zaproponował mi pracę w Game Over Cycles. W warsztacie GOC zbudowaliśmy między innymi Slow Burn, który zdobył główne nagrody na największych imprezach motocyklowych w USA – mówił Tomasz Rzeszut. Stanisław Myszkowski, założyciel i właściciel Game Over Cycles, podkreślił, że: „Tomek nic się nie zmienił. W GOC czy nie, wciąż buduje niesamowite motocykle. Niezmiernie cieszymy się z wyróżnień. Biorąc pod uwagę konkursy w Europie i USA, już po raz trzeci nagrodę wręczał nam Bill Davidson, prawnuk jednego z założycieli marki Harley-Davidson”.  oPr. ToM

 Materiały prasowe

Zbudowany przez Game over Cycles motocykl Slow Burn otrzymał w Austrii dwie nagrody

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wiadomości z Polski September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Donald Trump zapowiada utworzenie bazy US Army w Polsce

W sobotę ﬁnał Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

kogo Wspaniała wiadomość Dla „Złote Lwy”?  prezydent.pl

rezydent Donald Trump poinformował o postępach w kierunku ustanowienia bazy wojsk lądowych USA w Polsce. Dodał, że niedługo może zostać ogłoszona jej lokalizacja. „WSPANIAŁA WIADOMOŚĆ! Dzięki odważnemu przywództwu mojego przyjaciela, Karola Nawrockiego, Prezydenta Polski, czynione są znaczne postępy w kierunku utworzenia bazy US Army w Polsce. Jeśli tak się stanie, lokalizacja zostanie wkrótce ogłoszona”. Będzie to historyczny krok dla naszego Wielkiego Sojuszu USA/Polski” – napisał Trump na swoim portalu społecznościowym Truth Social. Wpis prezydenta pojawia się po szeregu rozmów przedstawicieli jego administracji w Polsce. Niedawno Warszawę odwiedziła delegacja, na czele której stał podsekretarz stanu ds. kontroli zbrojeń i bezpieczeństwa międzynarodowego Thomas DiNanno i zastępca asystenta sekretarza wojny ds. NATO i Europy William Cappelletti. Amerykanie spotkali się z przedstawicielami MON i Kancelarii Prezydenta,

Szesnaście ﬁlmów bierze udział w konkursie głównym 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Nagrody, na czele ze „Złotymi Lwami”, zostaną wręczone podczas sobotniej gali.

Dobre relacje na linii Donald Trump – Karol Nawrocki mają szansę konkretnie zaowocować

a wśród tematów rozmów była stała obecność wojsk USA w Polsce. Według wiceszefa MON Pawła Zalewskiego rozmowy były konkretne. Władysław Kosiniak-Kamysz, szef MON, ocenił, że decyzja w sprawie ustanowienia baz zapadnie w ciągu

kilku tygodni, po zakończeniu przez Pentagon prowadzonego przeglądu sił USA w Europie, który ma zdecydować o nowej konﬁguracji amerykańskiej obecności na kontynencie. Przegląd ten ma się zakończyć najpóźniej w grudniu.  opr. ToM

Spotkanie w rocznicę napaści sowieckiej rosji na Polskę

 gov.pl

Wizyta kanclerza austrii

Donald Tusk i Christian Stocker poruszyli m.in. kwestię negocjacji przyszłego budżetu Unii Europejskiej

Premier Donald Tusk spotkał się w Warszawie z Christianem Stockerem, kanclerzem Austrii. rozmowy odbyły się 17 września, czyli w 87. rocznicę sowieckiej napaści na Polskę. – Mówiłem Kanclerzowi, że dla nas to bardzo ważna data. 87 lat temu sowiecka Rosja zaatakowała Polskę, po tym jak hitlerowskie Niemcy ruszyły na podbój naszej ojczyzny – przypomniał szef polskiego rządu. – Dzisiaj nie wystarczy wspominać tamten czas i czcić pamięć oﬁar. Z naszymi sojusznikami musimy myśleć o tym, jak zabezpieczyć nasze państwa i Unię Europejską przed atakami ze strony Rosji. Cieszę się, że przywódca Austrii jest zadeklarowanym przyjacielem Polski. W tych trudnych dniach to bardzo dużo znaczy – ocenił szef rządu. Była to pierwsza od prawie 20 lat wizyta szefa austriackiego rządu w Polsce, a

Christianowi Stockerowi towarzyszyła delegacja przedstawicieli austriackiego biznesu. Kanclerz podkreślił, że w ostatnim półroczu handel pomiędzy Austrią i Polską wzrósł o prawie 7 procent. – Nasze kraje powinny współpracować jeszcze ściślej i dlatego ustaliliśmy współpracę w kwestiach gospodarczych – przekazał gość z Austrii. Co dwa lata ministrowie odpowiedzialni za gospodarkę Polski i Austrii będą organizować konferencję z udziałem przedstawicieli biznesu. – Polska jest w tej części Unii Europejskiej największą gospodarką i ma największy wzrost. Z tego wynikają niezwykłe szanse dla naszych krajów – ocenił Stocker, dodając, że Austria inwestuje 1 mld euro w rozbudowę trasy kolejowej z Wiednia do Warszawy, by skrócić czas przejazdu o połowę.  oPr. ToM

Wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Maciej Wróbel zaznaczył, że festiwal to nie tylko miejsce, gdzie można zobaczyć najlepsze polskie filmy, ale też okazja do rozmów o filmie i polskim kinie w gronie twórców, ekspertów oraz „tych najważniejszych”, czyli widzów. – Dla resortu kultury niezwykle ważne są kwestie wspierania polskiego sektora audiowizualnego. Ministra kultury Marta Cienkowska była w Lyonie, gdzie wraz z innymi ministrami kultury Europy podpisała deklarację lyońską, która podkreśla znaczenie kultury filmowej i wspieranie talentów, widoczności kina europejskiego w internecie i zachowania silnej pozycji sieci kin – mówił. Dyrektorka artystyczna FPFF Joanna Łapińska podkreśliła, że festiwal to duży przegląd nowego kina, na co pozwalają aż cztery konkursy – konkurs główny, konkurs Perspektywy, konkurs filmów krótkometrażowych i konkurs Złotych Lwiątek im. Janusza Korczaka. Filmy w konkursie głównym oceni jury pod przewodnictwem reżysera, producenta, scenarzysty, eseisty i filozofa Krzysztofa Zanussiego. W trakcie festiwalu nagrodę Platynowe Lwy za całokształt twórczości odbierze Halina Prugar-Ketling, polska montażystka związana z kinem od początku lat 50. XX wieku. W ciągu ponad 40 lat pracy zmontowała przeszło sto filmów dokumentalnych, fabularnych i produkcji telewizyjnych. Podczas festiwalu wyświetlony zostanie film „Panny z Wilka” Andrzeja Wajdy – tytuł wybrany przez samą Prugar-Ketling, jako przykład jej ulubionej realizacji.  oPr. ToM  Materiały prasowe

„Mniej obcy” w reżyserii Kristoffera rusa to historia Jana Borysewicza, lidera zespołu Lady Pank

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wiadomości z Polski September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Prezydent Karol Nawrocki i Pierwsza Dama rP wzięli udział w święcie plonów w Tryńczy na Podkarpaciu

Dożynki Prezydenckie

 KPRP

Rolnicy, hodowcy i pszczelarze z różnych części Polski spotkali się 13 września w Tryńczy na Podkarpaciu podczas Dożynek Prezydenckich. Tegoroczne obchody po siedmiu latach wróciły do formuły organizowanej poza Warszawą. W uroczystościach uczestniczyli prezydent Karol Nawrocki i pierwsza dama Marta Nawrocka.

więto rozpoczęła polowa msza, podczas której metropolita przemyski abp Adam Szal poświęcił chleb dożynkowy i tradycyjne wieńce. Po nabożeństwie Para Prezydencka wręczyła dyplomy grupom wieńcowym, a podczas głównej części uroczystości odśpiewano hymn państwowy przy akompaniamencie orkiestry Zespołu „Rzeszowiacy”. Zgodnie z dożynkowym obyczajem starostowie przekazali prezydentowi bochen chleba wypieczony z tegorocznych zbiorów.

Powrót do regionów Karol Nawrocki zwracał uwagę, że tegoroczne obchody oznaczają powrót po siedmiu latach do organizowania Dożynek Prezydenckich w różnych regionach kraju. Podkreślał przy tym rolę rolników, hodowców i pszczelarzy oraz znaczenie ich pracy dla bezpieczeństwa żywnościowego Polski. W swoim wystąpieniu prezydent nawiązał również do historii Podkarpacia i jego dawnych związków z Gdańskiem. Przypomniał, że w XVIII wieku z rejonu Tryńczy i Sośnicy transportowano drogą wodną do Gdańska m.in. pszenicę i żyto, a w przeciwnym kierunku płynęły śledzie i sukno. Posłużył się tym przykładem jako symbolem gospodarczych więzi między różnymi częściami kraju. – Można powiedzieć milion słów o polskiej wsi. Milion słów, które nie opowiedzą tego, jak ważna jest polska wieś dla naszej narodowej tożsamości, dla budowania Rzeczypospolitej Polskiej – mówił prezydent. – To, co

Tegoroczne obchody dożynek po siedmiu latach wróciły do formuły organizowanej poza Warszawą

w nowoczesnym języku chce się nazywać społeczeństwem obywatelskim, tu na wsi jest od wieków, bo to jest mechanizm, który prowadzi nas od ziemi przez plony, przez produkt, przez człowieka do potrawy, do tradycji i w końcu do wspólnego stołu – dodał.

zwracała uwagę, że wspólne wyplatanie wieńców służy także budowaniu więzi w lokalnych społecznościach. – Ten ważny symbol jest częścią naszej narodowej tradycji. Serdecznie dziękuję za to, że tak pięknie ją pielęgnujecie. I przekazujecie z pokolenia na pokolenie – podkreślała pierwsza dama.

Wieńce pełne symboli Ważną częścią tegorocznych obchodów były tradycyjne wieńce dożynkowe. Prezydent mówił o ich znaczeniu nie tylko jako efektu wielotygodniowej pracy, ale także elementu dziedzictwa ludowego i lokalnej wspólnoty. Wskazywał na pojawiające się w nich motywy państwowe i religijne oraz na społeczny wymiar wspólnego przygotowywania takich kompozycji. Konkurs na najładniejszy wieniec odbył się dzień wcześniej. Wzięły w nim udział grupy reprezentujące 11 województw. Pierwsze miejsce zajęło województwo podkarpackie, drugie – wielkopolskie, a trzecie – kujawsko-pomorskie. Wyróżnienia otrzymały reprezentacje województw podlaskiego i śląskiego. Pierwsza dama Marta Nawrocka, która spotkała się z uczestnikami konkursu,

Nie tylko święto W przemówieniu podczas dożynek Karol Nawrocki odniósł się również do bieżących spraw rolnictwa. Przypomniał o powołaniu przy Kancelarii Prezydenta Rady Rolnictwa i Obszarów Wiejskich oraz mówił o inicjatywach ustawodawczych dotyczących ochrony gruntów rolnych i produkcyjnej funkcji polskiej wsi. Wspomniał także o podpisanej ustawie przedłużającej ograniczenia dotyczące sprzedaży państwowej ziemi rolnej o kolejne dziesięć lat. Podczas uroczystości dziękował także kołom gospodyń wiejskich, ochotniczym strażom pożarnym i przedstawicielom samorządów rolniczych za działalność na rzecz lokalnych społeczności i podtrzymywanie tradycji.

Po części oﬁcjalnej Para Prezydencka odwiedziła stoiska przygotowane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych producentów. Na scenie wystąpił natomiast Zespół Pieśni i Tańca „Rzeszowiacy”.

Tradycja ma prawie sto lat Dożynki Prezydenckie mają tradycję sięgającą okresu międzywojennego. Pierwsze odbyły się 28 sierpnia 1927 roku w Spale pod patronatem prezydenta Ignacego Mościckiego. Uczestniczyło w nich około 10 tys. osób, a delegacje przyjechały z różnych części ówczesnej Polski. Po wieloletniej przerwie tradycję reaktywowano w 2000 roku. W tym roku Tryńcza stała się gospodarzem zarówno uroczystości prezydenckich, jak i wydarzeń organizowanych wspólnie z władzami Podkarpacia, powiatu przeworskiego, gminy oraz Archidiecezji Przemyskiej. Tego samego dnia w Spale odbyły się również Dożynki Polskie. Prezydent skierował do ich uczestników list, w którym podkreślił znaczenie rolnictwa dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju.  opr. WEM

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wiadomości lokalne September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

New Britain: 100 nowych mieszkań w miejscu dawnego teatru

 Jasko Development

samym sercu New Britain trwa budowa kolejnego dużego projektu mieszkaniowego. Przy 157 Main Street, w miejscu, gdzie przed laty znajdował się słynny Strand Theatre, powstaje sześciopiętrowy kompleks mieszkaniowousługowy The Strand. Jeśli prace będą przebiegały zgodnie z planem, pierwsi mieszkańcy mają wprowadzić się tam w połowie 2027 roku. Inwestycja realizowana przez lokalną ﬁrmę Jasko Development obejmie 100 mieszkań. Osiemdziesiąt z nich będzie wynajmowanych na zasadach rynkowych, natomiast 20 procent lokali ma zostać przeznaczonych dla gospodarstw domowych o niskich i umiarkowanych dochodach. Na parterze znajdzie się także ponad 3 tys. stóp kwadratowych powierzchni  Facebook

Strand Theater przez lata stanowił ważny punkt kulturalnego życia New Britain

przeznaczonej na działalność handlową, restauracyjną i usługową. Nazwa inwestycji nie jest przypadkowa. Powstający budynek ma przypominać o Strand Theatre, który przez dziesięciolecia był jednym z najważniejszych miejsc rozrywki w New Britain. Kino otwarto 11 listopada 1926 roku. Liczący ponad 2 tys. miejsc obiekt prezentował zarówno ﬁlmy, jak i występy vaudeville. Strand działał do 1972 roku, kiedy został zamknięty, a następnie zburzony w ramach szeroko zakrojonej przebudowy centrum miasta. Próby mieszkańców, którzy chcieli uratować historyczny teatr, nie przyniosły wówczas rezultatu. Projekt nowego budynku ma jednak świadomie nawiązywać do przeszłości tego miejsca. Jego fasada została zaprojektowana z elementami kojarzącymi się z dawnym kinem, a sama nazwa ma zachować Strand w pamięci kolejnych pokoleń mieszkańców New Britain. The Strand jest już trzecią dużą inwestycją Jasko Development przy Main Street. Firma wcześniej wybudowała sześciopiętrowy The Brit przy 267 Main Street, oferujący 107 mieszkań, oraz The Highrailer przy 283 Main Street, gdzie powstało 114 lokali. Wraz z The Strand te trzy projekty oznaczają ponad 320 nowych mieszkań w centrum New Britain, a także tysiące stóp kwadratowych nowej powierzchni handlowej i usługowej. Realizację The Strand wspierają także środki publiczne. W 2023 roku gubernator Connecticut Ned Lamont ogłosił przyznanie projektowi 4 milionów dolarów w ra-

Nowy budynek ma wizualnie nawiązywać do historycznego teatru (wizualizacja)

mach programu Connecticut Communities Challenge Grant. Miasto wcześniej wybrało Jasko Development do zagospodarowania terenu, a następnie sprzedało działkę spółce powiązanej z deweloperem za 125 tys. dolarów. Nowa inwestycja jest częścią większych zmian zachodzących w śródmieściu New

Britain. W miejscu, które przez wiele lat było niezagospodarowane, pojawią się nowi mieszkańcy, lokale usługowe i kolejny element mający ożywić Main Street. Jednocześnie nazwa The Strand przypomni o jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc dawnego New Britain.  WEM

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wiadomości lokalne September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

New Britain wesprze małe firmy

ładze New Britain ponownie uruchomiły program finansowego wsparcia dla małych lokalnych firm. Small Business Microgrant Program został oficjalnie ogłoszony 15 września przez burmistrza Bobby'ego Sancheza i ma pomóc przedsiębiorcom działającym na terenie miasta w rozwoju działalności oraz utrzymaniu miejsc pracy. Pomoc oferowana jest w formie pożyczki podlegającej umorzeniu, co oznacza, że przedsiębiorca spełniający warunki programu nie będzie musiał jej ostatecznie spłacać. Wybrane firmy będą jednak zobowiązane do corocznego potwierdzania, że nadal prowadzą działalność w New Britain, przez okres pięciu lat, do momentu całkowitego umorzenia pożyczki. Miasto poinformowało, że pomoc ma wynosić do 7,500 dolarów dla jednej firmy, a środki mogą zostać wykorzystane m.in. na zakup wyposażenia, systemów bezpieczeństwa czy oznakowanie lokalu. Burmistrz Sanchez podkreślił, że małe przedsiębiorstwa tworzą miejsca pracy, ożywiają dzielnice i mają istotny wpływ na lokalną gospodarkę. Miasto zachęca zainteresowanych właścicieli firm do składania dokumentów możliwie wcześnie. Termin przyjmowania wniosków w obecnej rundzie programu upływa 6 listopada 2026 roku.

 Apartment.com

Zmiany obejmą około 220 tys. mieszkańców Connecticut, w tym około 157 tys. osób posiadających indywidualne polisy oraz 63 tys. objętych planami małych grup. W przypadku Anthem Health Plans regulator zatwierdził średnią podwyżkę o 8.8 proc., podczas gdy ﬁrma wnioskowała o 12.8 proc. ConnectiCare Beneﬁts wystąpiło nato-

Bezpłatne studia dla mieszkańców Hartford Trinity College ogłosił program Hometown Hartford. Począwszy od roku akademickiego 2027/28 studenci mieszkający w Hartford, którzy zostaną przyjęci na uczelnię, mają otrzymać pokrycie pełnego czesnego, zakwaterowania i wyżywienia. Łączna standardowa wartość czesnego oraz akomodacji zbliża się obecnie do $86 tys. rocznie. Uczelnia znosi również opłatę aplikacyjną i zapowiada pomoc dla studentów z szerszego regionu Hartford. Potężne podtopienia w Fairfield county Gwałtowna ulewa w połowie września przyniosła w niektórych częściach Stamford, Darien i Westport ponad 7 cali deszczu. W Westport strażacy przeprowadzili 13 akcji ratunkowych z wody, zalane zostały firmy w centrum miasta, a woda pojawiła się również na I-95. Nie odnotowano ofiar śmiertelnych. Stan rozpoczął szacowanie szkód pod kątem ewentualnej pomocy federalnej. Mniej Ai Connecticut wprowadza nowe zasady dotyczące stosowania sztucznej inteligencji w planach zdrowotnych pracowników stanowych i samorządowych. Regulacje obejmą ponad 270 tys. osób. Ubezpieczyciel nie będzie mógł opierać niekorzystnej decyzji dotyczącej świadczenia wyłącznie na AI – wymagana ma być kontrola człowieka. Nowe zasady zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r.

o granty mogą ubiegać się właściciele małych ﬁrm, w tym polonijne biznesy

Dodatkowych informacji udziela Department of Planning and Development miasta New Britain, a program może być szczególnie interesujący również dla licznych polskich ﬁrm działających w mieście.  WEM

Ubezpieczenia zdrowotne znów w górę Mieszkańcy Connecticut korzystający z indywidualnych polis zdrowotnych muszą przygotować się na kolejne podwyżki w 2027 roku. Stanowy Department of Insurance zatwierdził średni wzrost składek o 11.3 proc. dla indywidualnych planów zdrowotnych oraz o 15.1 proc. dla planów oferowanych małym ﬁrmom. Podwyżki są niższe od tych, o które pierwotnie występowali ubezpieczyciele – odpowiednio 16.2 i 17.8 proc.

Co NoWego W CoNNeCtiCut?

miast o wzrost średnio o 22.7 proc., a ostatecznie uzyskało zgodę na 16 proc. Ubezpieczyciele tłumaczą wzrost składek przede wszystkim rosnącymi kosztami usług medycznych i przewidywanymi wydatkami na leczenie pacjentów. Stanowy komisarz ds. ubezpieczeń Josh Hershman podkreślił, że mimo ograniczenia części wnioskowanych podwyżek rodziny i małe ﬁrmy nadal będą odczuwać presję związaną z kosztami opieki zdrowotnej. To kolejny rok znaczących wzrostów – na 2026 rok Connecticut zatwierdziło wcześniej średnie podwyżki wynoszące 16.8 proc. dla polis indywidualnych i 11 proc. dla małych grup. Nowe stawki będą obowiązywały w 2027 roku, a otwarty okres zapisów na przyszłoroczne ubezpieczenia rozpocznie się 23 października 2026 r.  WEM

$46 mln dla szpitali w cT Cztery szpitale w Connecticut otrzymają łącznie $46 mln federalnego wsparcia. Pieniądze trafią do Day Kimball Hospital w Putnam, Sharon Hospital, Windham Hospital oraz Charlotte Hungerford Hospital w Torrington. Mają zostać przeznaczone m.in. na sprzęt diagnostyczny, telemedycynę, transport pacjentów i modernizację infrastruktury. Cały pakiet wynosi $50 mln, z czego pozostałe $4 mln przeznaczono na pomoc techniczną. Niższe rachunki za prąd Po latach wysokich kosztów energii Connecticut zanotowało wyraźny spadek. Według danych U.S. Energy Information Administration średnie rachunki gospodarstw domowych za energię elektryczną były w czerwcu 2026 r. o 10.6% niższe niż rok wcześniej, podczas gdy w skali USA średnio wzrosły. Connecticut przesunęło się z piątego na 12. miejsce pod względem najwyższych stawek za energię elektryczną wśród stanów i Dystryktu Kolumbii. Pierwsza kobieta na czele Pratt & Whitney Jill Albertelli zostanie pierwszą kobietą na stanowisku prezesa Pratt & Whitney w 101-letniej historii firmy. Obejmie funkcję 1 stycznia 2027 r. i zastąpi Shane'a Eddy'ego. Albertelli jest związana z firmą od ponad 30 lat i obecnie kieruje działem silników wojskowych. Pratt & Whitney zatrudnia około 10,800 osób w Connecticut, przede wszystkim w rejonie East Hartford. Amazon zapłaci $20 za godzinę Amazon zapowiedział, że od 27 września minimalna stawka dla pełnoetatowych pracowników operacyjnych w USA wzrośnie do $20 za godzinę, a średnie wynagrodzenie godzinowe zbliży się do $24. Firma zatrudnia w Connecticut ponad 15 tys. osób i prowadzi lub rozwija duże centra logistyczne w kilku częściach stanu. Podwyżka jest więc istotna również dla lokalnego rynku pracy. Broń w plecaku W New Britain High School podczas interwencji szkolnego funkcjonariusza znaleziono broń palną w plecaku ucznia. Broń została zabezpieczona, nikt nie ucierpiał, a według policji nie było dalszego aktywnego zagrożenia dla szkoły. W poniedziałek, 21 września, przy wejściu do szkoły wprowadzono dodatkowe kontrole plecaków i zwiększono obecność policji. Władze szkoły podały, że uczeń odpowiedzialny za incydent nie wróci do szkoły w tym roku szkolnym.

Wiadomości lokalne Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Ulga na ubezpieczenia zdrowotne dla małych ﬁrm w ramach Access Health CT

$1,000 na pracownika!

onnecticut uruchamia nowe wsparcie dla małych firm, które chcą zaoferować swoim pracownikom ubezpieczenie zdrowotne. Access Health CT poinformował, że przedsiębiorcy zatrudniający nie więcej niż 50 osób mogą otrzymać stanową ulgę podatkową sięgającą 1,000 dolarów rocznie na każdego pracownika. Łącznie na program przeznaczono do 5 mln dolarów, a środki będą przyznawane według kolejności zgłoszeń. Ulga dotyczy firm, które zdecydują się na Individual Coverage Health Reimbursement Arrangement, czyli ICHRA, za pośrednictwem platformy Access Health CT BusinessPlus. Pracodawca ustala w takim rozwiązaniu miesięczną kwotę, którą przeznacza na ubezpieczenie zdrowotne konkretnego pracownika. Zatrudniony może następnie wykorzystać te środki na zakup indywidualnego planu dostępnego poprzez Access Health CT, oficjalny stanowy rynek ubezpieczeń zdrowotnych. Ulga może być przyznawana przez pierwsze dwa kolejne lata, w których pracodawca oferuje ICHRA. Nowe rozwiązanie zostało zaproponowane przez gubernatora Neda Lamonta i zatwierdzone przez legislaturę Connecticut podczas tegorocznej sesji. Władze stanowe liczą, że zachęci ono więcej małych przedsiębiorstw do udziału w kosztach ubezpieczenia swoich pracowników, jednocześnie dając

zatrudnionym możliwość wyboru planu najlepiej odpowiadającego ich potrzebom. Według gubernatora program ma również zwiększyć przewidywalność kosztów po stronie małych firm. Access Health CT podkreśla, że celem programu jest zwiększenie dostępu do ubezpieczenia i pomocy finansowej oraz ograniczenie liczby nieubezpieczonych mieszkańców stanu. ICHRA ma być dla pracodawców bardziej elastycznym rozwiązaniem niż tradycyjny grupowy plan zdrowotny, ponieważ firma określa wysokość swojego miesięcznego wkładu, a pracownik sam wybiera indywidualne ubezpieczenie. Access Health CT jest jedynym miejscem, za pośrednictwem którego właściciele firm mogą skorzystać z nowej ulgi. Platforma BusinessPlus pozwala przedsiębiorcom oferować pracownikom ubezpieczenia zdrowotne i dentystyczne, zarządzać świadczeniami oraz sprawdzić, czy ICHRA odpowiada potrzebom firmy. Szczegółowe informacje oraz możliwość rozpoczęcia procedury dostępne są na stronie AccessHealthCT.com/BusinessPlus. Pomoc można również uzyskać telefonicznie pod numerem 860241-8445. Na stronie Access Health CT dostępna jest także lista certyfikowanych brokerów działających na terenie Connecticut.  WEM  Ilustracja WEM

Nowa ulga podatkowa ma ułatwić małym ﬁrmom w Connecticut współﬁnansowanie ubezpieczenia zdrowotnego pracowników i lepiej kontrolować związane z tym koszty

Z życia Polonii September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

odpust w paraﬁi św. Michała Archanioła w Bridgeport z polską muzyką i gośćmi z Bydgoszczy

Polonijne święto W

niedzielę, 20 września, w paraﬁi św. Michała Archanioła w Bridgeport odbył się doroczny odpust paraﬁalny. Szczególnym gościem tegorocznego wydarzenia był bp Frank Caggiano, pod którego przewodnictwem została odprawiona uroczysta msza św., a także Zespół Pieśni i Tańca „Ziemia Bydgoska” z Polski.

Wspólne świętowanie Obchody rozpoczęła msza święta. Po nabożeństwie uczestnicy przenieśli się do paraﬁalnej sali, gdzie miała miejsce dalsza część programu. Przed licznie zgromadzoną publicznością zaprezentowały się polonijne zespoły Słowianie ze Stamford i Polanie z Bridgeport, a także goście z Polski – Zespół Pieśni i Tańca „Ziemia Bydgoska”. W wydarzeniu uczestniczyli również harcerze oraz uczniowie Szkoły Kultury i Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II. Na spotkaniu nie zabrakło innych atrakcji, w tym losowania nagród oraz

smacznych dań polskiej kuchni, o których przygotowanie zatroszczyła się zgrana paraﬁalna ekipa.

„Ziemia Bydgoska” zostaje dłużej! Występ w Bridgeport był jednym z kilku punktów wizyty Zespołu Pieśni i Tańca „Ziemia Bydgoska” w Connecticut, a w najbliższych dniach będzie jeszcze kilka okazji, aby zobaczyć ich na scenie. W czwartek, 24 września, zespół wystąpi podczas Gali Jubileuszowej z okazji 30-lecia Polish American Foundation of Connecticut w Aqua Turf Club w Plantsville. W piątek, 25 września, „Ziemia Bydgoska” zaprezentuje program „Slavic Music, Song & Dance” w Torp Theatre na terenie Central Connecticut State University. Z kolei w niedzielę, 27 września, artyści będą gośćmi koncertu jubileuszowego z okazji 20lecia Zespołu Pieśni i Tańca „Polanie” w Milford Veterans Memorial Auditorium przy 70 W River St. w Milford.  WEM

 Archiwum paraﬁi – I. Dziedzic

Z życia Polonii Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Dwa dni tradycji, muzyki i wspólnego świętowania

Dożynki w Bristol W

dniach 12-13 września przy paraﬁi św. Stanisława Kostki w Bristol odbyły się doroczne polonijne dożynki. Dwudniowe święto zgromadziło paraﬁan, mieszkańców miasta i gości z okolicy, którzy wspólnie świętowali przy polskiej muzyce, kuchni i rodzinnych atrakcjach. W sobotę uczestnicy mogli bawić się przy muzyce DJ-a Al Goodwina, a na miejscu nie zabrakło popularnych polskich potraw. Dla dzieci przygotowano gry i dmuchane zjeżdżalnie, a przez cały weekend odbywała się również tag sale. Główna część niedzielnych obchodów rozpoczęła się od mszy świętej dożynko-

wej, którą swoim występem uświetnił Chór Polonia Paderewski. Po nabożeństwie chór wystąpił także z krótkim koncertem. Później do wspólnej zabawy zaprosili RYTM Orchestra Band oraz DJ Al Goodwin, a zwieńczeniem dnia było losowanie nagród. Tegoroczne dożynki miały dla paraﬁi dodatkowo szczególny charakter, ponieważ po raz pierwszy w roli gospodarza wydarzenia wystąpił nowy proboszcz – ks. Piotr Buczek. Była to więc nie tylko kontynuacja dobrze znanej lokalnej tradycji, ale również pierwsze takie święto plonów pod jego przewodnictwem.  WEM

 Archiwum paraﬁi

Z życia Polonii September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Polonijni uczniowie w Connecticut po wakacyjnej przerwie wrócili do szkolnych ławek

Nowy rok szkolny W

rzesień przyniósł powrót do szkolnych ławek także uczniom polskich szkół sobotnich w Connecticut. Placówki w Derby, Bridgeport, Stamford, New Haven, Hartford i New Britain rozpoczęły rok szkolny 2026/2027. Obok pierwszych lekcji i spotkań z wychowawcami w wielu szkołach inauguracji towarzyszyły msze święte oraz uroczyste powitanie uczniów i nowych rodzin. Jedną z pierwszych placówek, które rozpoczęły zajęcia, była Polska Szkoła Sobotnia im. bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Derby. 11 września do nauki wrócili najstarsi uczniowie, a dzień później odbyła się oﬁcjalna inauguracja roku szkolnego. Szkolna społeczność najpierw zgromadziła się na mszy świętej pod przewodnictwem ks. prowincjała Marka Sobczaka, podczas której poświęcono również szkolne plecaki. Po nabożeństwie uczniowie, nauczyciele i rodzice spotkali się na sali gimnastycznej, gdzie po odśpiewaniu hymnu Polski wszystkich powitała dyrektor szkoły Alina Zawojski. 12 września nowy rok szkolny rozpoczęła także Szkoła Kultury i Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II przy paraﬁi św. Michała Archanioła w Bridgeport. Inaugurację rozpoczęto wspólną mszą świętą. Szczególnie powitano rodziny, które po raz pierwszy dołączyły do szkolnej społeczności. Bieżący rok szkolny będzie dla placówki również czasem przygotowań do 30lecia szkoły, przypadającego w 2027 roku. Tego samego dnia do nauki wrócili uczniowie Polskiej Szkoły Sobotniej im.

BrIDGEPorT

Adama Mickiewicza w Stamford oraz Polskiej Szkoły Sobotniej im. Jana Pawła II w New Haven. Nieco później, 19 września, rok szkolny rozpoczęła Polska Szkoła Sobotnia w Hartford. Dla jej uczniów i nauczycieli będzie to rok szczególny, ponieważ placówka zyskała nową przestrzeń w budynku dawnego konwentu. Do dyspozycji szkoły są cztery pełnowymiarowe sale lekcyjne, które mogą być urządzone i dekorowane pracami uczniów. Swoją klasę poznawały również przedszkolaki, a najmłodsi uczniowie mogą korzystać z placu zabaw znajdującego się przy budynku. Także 19 września uroczyście rozpoczęła rok Szkoła Języka Polskiego im. Św. Jana Pawła II w New Britain. Uroczystość rozpoczęła msza święta połączona z błogosławieństwem uczniów i pedagogów. Następnie w szkolnej auli wystąpiła szkolna grupa wokalna. Po przedstawieniu kadry pedagogicznej i prezydium szkoły uczniowie udali się do swoich klas na pierwsze spotkania z wychowawcami. W kolejnych miesiącach uczniowie polskich szkół sobotnich w Connecticut będą uczyć się przede wszystkim języka polskiego, historii, kultury i tradycji, a szkolny kalendarz ponownie wypełnią uroczystości i wydarzenia związane z polskim dziedzictwem. Dla wielu dzieci wychowujących się w Stanach Zjednoczonych sobotnie zajęcia pozostają jednym z najważniejszych miejsc regularnego kontaktu z językiem i kulturą swoich rodziców i dziadków.  WEM

 Archiwum szkoły

DErBY

 Archiwum szkoły

Z życia Polonii Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

NEW BrITAIN

 Archiwum szkoły

STAMForD

 Archiwum szkoły

HArTForD

 Archiwum szkoły

Wydarzenia September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Tłumy rodaków powitały prezydenta

 KPRP

Dokończenie  ze str. 1 Głównym celem wrześniowej wizyty prezydenta Karola Nawrockiego w Stanach Zjednoczonych był udział w debacie generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Ale w programie pobytu znalazł się również czas na spotkanie z rodakami. W niedzielę 20 września prezydent wraz z pierwszą damą Martą Nawrocką dwukrotnie spotkał się z Polonią – najpierw na Greenpoincie, później na Queensie.

Najpierw Greenpoint Niedzielny polonijny program rozpoczął się w południe w kościele św. Stanisława Kostki na Greenpoincie. Msza miała wyjątkowy, jubileuszowy charakter. Paraﬁa obchodzi w tym roku 130-lecie istnienia, przypada również 300. rocznica kanonizacji św. Stanisława Kostki, a uroczystości nawiązywały do obchodzonego w 2026 roku 250-lecia niepodległości Stanów Zjednoczonych i wkładu Polaków w historię Ameryki. Eucharystii przewodniczył bp Witold Mroziewski. Uroczystość poprzedził program muzyczny z udziałem zespołu Krakowianki i Górale oraz grupy kameralnej Ensemble Viadrina pod dyrekcją Mariusza Monczaka. Podczas mszy wystąpił Chór 250 pod dyrekcją Sabiny Nemtusiak. Po nabożeństwie Karol i Marta Nawroccy odsłonili w kościele pamiątkową tablicę. Była to pierwsza tego dnia okazja do bezpośredniego spotkania prezydenta z nowojorską Polonią.

Spotkanie na Queensie Po południu polska Para Prezydencka udała się do Christ the King High School w Middle Village na Queensie, gdzie odbyło się główne spotkanie z przedstawicielami amerykańskiej Polonii oraz ceremonia wręczenia odznaczeń państwowych. Spotkaniu towarzyszyła również oprawa artystyczna. Na scenie ponownie zaprezentował się Ensemble Viadrina pod dyrekcją Mariusza Monczaka, a także Chór Kopernika pod dyrekcją Bożeny Konkiel. W swoim przemówieniu prezydent mówił przede wszystkim o więzi łączącej

Polska para prezydencka spotkała się m.in. z przedstawicielkami polonijnej oświaty reprezentowanej przez Centralę Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce

Polaków mieszkających w kraju z tymi, którzy swoje życie związali ze Stanami Zjednoczonymi. Przypomniał, że także podczas wcześniejszych pobytów w USA starał się znajdować czas na bezpośrednie rozmowy z Polonią. Przywołał słowa kardynała Stefana Wyszyńskiego, że „naród jest rodziną rodzin” – wspólnotą połączoną pamięcią, tradycją i wspólnym kodem kulturowym. Mówił również o kolejnych pokoleniach wychowywanych już poza Polską, ale pozostających związanych z językiem, historią i kulturą swoich rodziców i dziadków. I właśnie wtedy padło zdanie, które dla Polonii jest wyjątkowo ważne. – Nosząc Polskę w sercu, jesteśmy Polakami poza granicami Rzeczypospolitej Polskie – powiedział prezydent RP. Nawrocki nazwał zgromadzonych ambasadorami Polski na amerykańskiej ziemi i zwracał uwagę na

rolę Polonii w budowaniu relacji pomiędzy oboma krajami. W swoim wystąpieniu przypomniał także wspólnych bohaterów historii Polski i Stanów Zjednoczonych – Tadeusza Kościuszkę i Kazimierza Pułaskiego, ale również mniej znanego Meriana C. Coopera, amerykańskiego lotnika, który walczył po stronie Polski podczas wojny polsko-bolszewickiej, a później zasłynął jako ﬁlmowiec.

odznaczenia dla zasłużonych Ważnym punktem spotkania było wręczenie odznaczeń państwowych osobom od lat związanym z działalnością polonijną. Uhonorowani reprezentowali m.in. polską edukację, duchowieństwo, kulturę, historię, działalność społeczną i sport. Krzyże Kawalerskie Orderu Zasługi RP otrzymali o. Michał Jan Czyżewski, dr Bogdan Horbal, ks. Grzegorz Markulak, ks. Wiesław Strządała i Wojciech Ziebo-

wicz. Z kolei Złotym Krzyżem Zasługi odznaczeni zostali: Małgorzata Starzec, Anna Tracz, Ewa Załusińska, James Ławicki, Brian Rusk i Zbigniew „Ziggy” Rozalski. Dla Polonii wizyty urzędującej głowy państwa zawsze są czymś więcej niż tylko oﬁcjalną uroczystością. Z jednej strony obecność prezydenta to sygnał, że Polska pamięta o rodakach rozsianych po całym świecie. Z drugiej strony takie spotkania są okazją do pokazania, że polonijna społeczność wciąż trwa, kultywuje na obczyźnie polskie tradycje i przez kolejne pokolenia przechowuje pamięć o narodowej tożsamości. Historia Polski nieodwracalnie związana jest także z emigracyjnymi dziejami setek tysięcy Polaków, a współczesna Polonia jest siłą Polski – warto zdawać sobie z tego sprawę.  WEM

Wydarzenia Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Reklama September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wydarzenia September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Polskie miasteczko uczciło sierżanta Michaela H. ollisa z Nowego Jorku

Bohater dwóch narodów M

iał 24 lata, pochodził ze Staten Island i służył w elitarnej 10. Dywizji Górskiej armii USA. W sierpniu 2013 roku podczas ataku talibów w Afganistanie sierżant sztabowy Michael H. Ollis zginął, osłaniając rannego polskiego oﬁcera Karola Cierpicę. Trzynaście lat później Centrum Kultury w rodzinnej miejscowości uratowanego żołnierza otrzymało imię Amerykanina.

Symbol pamięci 16 września w Olesznie w województwie świętokrzyskim odbyła się uroczystość nadania miejscowemu Centrum Kultury imienia sierżanta sztabowego Michaela Ollisa. Data miała dodatkowy, symboliczny wymiar – Ollis urodził się właśnie 16 września 1988 roku. W tym roku skończyłby 38 lat. W uroczystości uczestniczył prezydent RP Karol Nawrocki. Podniesiono ﬂagi Polski i Stanów Zjednoczonych, odegrano hymny obu państw, a następnie odsłonięto i poświęcono tablicę upamiętniającą amerykańskiego żołnierza. Obecny był także kpt. rez. Karol Cierpica – człowiek, który przeżył atak w Afganistanie dzięki poświęceniu Ollisa. – Michael Ollis oddał życie za swojego przyjaciela, służąc honorowi, służąc swojej ojczyźnie, Stanom Zjednoczonym, i pokazując, jak silny jest sojusz polskoamerykański – podkreślił prezydent RP. – Ta oﬁara miała sens pokazania tego, jak silna jest relacja Polski i Stanów Zjednoczonych przez kolejne wieki, a także w XXI wieku, bo oparta jest na fundamencie wartości – dodał. Uroczystość w Olesznie zwieńczyła prezentacja artystyczna Big Bandu z USA oraz Młodzieżowej Orkiestry Dętej OSP Krasocin.

28 sierpnia 2013 r. Do wydarzenia, które na trwałe połączyło nazwiska Ollisa i Cierpicy, doszło w amerykańsko-polskiej bazie w Ghazni. 28 sierpnia 2013 roku talibowie przeprowadzili skoordynowany atak z wykorzystaniem samochodu wypełnionego materiałami wybuchowymi, broni strzeleckiej i zamachowców samobójców. Ollis najpierw skierował swoich żołnierzy do schronienia i sprawdził, czy są bezpieczni. Następnie ruszył w stronę miejsca, w którym napastnicy przedarli się przez zabezpieczenia bazy. Tam znalazł polskiego podporucznika Karola Cierpicę, rannego odłamkami. Obaj wraz z innymi żołnierzami podjęli walkę z atakującymi. Kiedy Cierpica został ranny w nogi i nie był w stanie się poruszać, w ich stronę ruszył napastnik wyposażony w kamizelkę samobójczą. Ollis stanął między nim a polskim oﬁcerem i otworzył ogień. Chwilę później ładunek eksplodował. Amerykanin przyjął na siebie główną siłę wybuchu i zginął. Cierpica przeżył.

odsłonięcia tablicy dokonali wspólnie prezydent rP Karol Nawrocki oraz uratowany przez amerykańskiego żołnierza kpt. rez. Karol Cierpica

Michael Ollis miał w chwili śmierci 24 lata.

Najwyższe odznaczenia Za czyn w Ghazni Ollis został początkowo pośmiertnie uhonorowany Silver Star. W 2019 roku odznaczenie podniesiono do Distinguished Service Cross. W marcu 2026 roku otrzymał pośmiertnie Medal of Honor – najwyższe amerykańskie odznaczenie wojskowe. Podczas ceremonii w Białym Domu medal odebrali jego rodzice: Linda i Robert Ollis. Polska również wielokrotnie honorowała amerykańskiego żołnierza. Otrzymał m.in. Gwiazdę Afganistanu, a w 2026 roku Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.  KPRP, wikipedia

W służbie ojczyzny Michael Harold Ollis urodził się i wychował na Staten Island w Nowym Jorku. W jego rodzinie istniały tradycje wojskowe – w armii służyli jego ojciec i dziadkowie. Jako nastolatek należał do programu Junior ROTC w Michael J. Petrides School. Do armii wstąpił w 2006 roku, mając zaledwie 17 lat i zgodę rodziców. Pierwsze lata służby spędził m.in. w Niemczech i Iraku. Później traﬁł do Fort Campbell w Kentucky i jako żołnierz 101. Dywizji Powietrznodesantowej odbył pierwszą misję w Afganistanie. W 2012 roku ukończył Ranger School oraz szko-

 KPRP

lenie spadochronowe. Następnie został przydzielony do 2. Batalionu 22. Pułku Piechoty, 1. Brygady 10. Dywizji Górskiej stacjonującej w Fort Drum w stanie Nowy Jork. W styczniu 2013 roku ponownie wyruszył do Afganistanu. Jego związki ze Staten Island pozostały silne przez cały okres służby. Kiedy tylko miał możliwość powrotu na przepustkę, spędzał czas z rodziną i przyjaciółmi w Nowym Jorku. Niedługo przed śmiercią zdecydował się przedłużyć służbę o kolejne sześć lat.

Podczas wrześniowej uroczystości w olesznie prezydent rP podkreślił braterstwo i więzi łączące oba narody. Sierż. Michael ollis (z lewej) zginął, osłaniając własnym ciałem rannego polskiego żołnierza

Jego nazwisko jest obecne także w Polsce w innych miejscach. W Camp Kościuszko w Poznaniu działa nazwany jego imieniem Michael Harold Ollis Warrior Grill, a w Fort Drum w stanie Nowy Jork jego imię nosi wojskowe centrum szkolenia strzeleckiego.

Więź dwóch rodzin Historia nie zakończyła się jednak wraz z powrotem Karola Cierpicy z Afganistanu. Polski żołnierz utrzymywał kontakt z rodziną człowieka, któremu zawdzięcza życie. Swojemu synowi nadał imię Michał na cześć Michaela Ollisa. Rodzice poległego Amerykanina podarowali chłopcu wyjątkową pamiątkę – misia uszytego z munduru ich syna. Podczas uroczystości w Olesznie Cierpica mówił o Ollisie nie tylko jako o żołnierzu, który go uratował, ale jako o człowieku, którego nazwisko stało się dla niego synonimem braterstwa. Nadanie Centrum Kultury w Olesznie imienia żołnierza ze Staten Island sprawia, że pamięć o wydarzeniach z Ghazni pozostanie obecna właśnie w miejscowości, z której pochodzi człowiek uratowany przez Ollisa. Historię, która rozpoczęła się na polu walki tysiące kilometrów od Polski i Nowego Jorku, dziś łączą dwa miejsca po obu stronach Atlantyku – Oleszno i Staten Island. A do historii obu narodów, na kartach której przewijają się sylwetki Kościuszki czy Pułaskiego, dopisany został kolejny, współczesny rozdział.  WEM

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wydarzenia September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

LoT rozwija współpracę z lokalnymi liniami lotniczymi w USA

Łatwiej do polski D

la Polaków mieszkających z dala od lotnisk obsługiwanych bezpośrednio przez LOT podróż do kraju może stać się wygodniejsza. Od 1 września Polskie Linie Lotnicze LOT współpracują z Southwest Airlines, jedną z największych linii lotniczych w Stanach Zjednoczonych. Umowa interline pozwala łączyć połączenia obu przewoźników w ramach jednej podróży i jednego biletu. Z punktu widzenia Polonii oznacza to przede wszystkim łatwiejsze dotarcie z wielu amerykańskich miast do lotnisk, z których LOT oferuje bezpośrednie rejsy do Warszawy czy Krakowa. Zamiast organizować osobno krajowy lot i dalszą podróż do Polski pasażer może skorzystać z połączenia obejmującego oba odcinki.

Jeden bilet Pierwszymi wspólnymi punktami przesiadkowymi obu przewoźników są Los Angeles, Miami i San Francisco. LOT oferuje z tych miast bezpośrednie połączenia z Warszawą, natomiast Southwest dysponuje rozbudowaną siatką połączeń krajowych. W praktyce dla osoby mieszkającej w mieście, z którego LOT nie lata bezpośrednio do Polski, może to oznaczać prostszy sposób zaplanowania podróży. Najpierw krajowy rejs Southwest do jednego z trzech portów przesiadkowych, a następnie bezpośredni lot LOT-em do Warszawy. To rozwiązanie może być szczególnie interesujące dla Polonii mieszkającej na zachodzie i południu Stanów Zjednoczonych, gdzie dojazd do lotniska obsługi-

 Ilustracja WEM

wanego przez polskiego przewoźnika często oznaczał dotychczas konieczność samodzielnego organizowania dodatkowego połączenia. W siatce Southwest znajdują się też m.in. Las Vegas, Denver, Nashville, Phoenix czy Houston. Na Wschodnim Wybrzeżu Southwest obsługuje też m.in. Bradley/Hartford (BDL) oraz Providence (PVD). Amerykański przewoźnik obsługuje łącznie ponad 100 kierunków i dysponuje ﬂotą ponad 800 Boeingów 737. – Nowa współpraca Southwest i LOT Polish Airlines zapewnia podróżnym łatwy dostęp do wybranych kierunków w Stanach Zjednoczonych oraz nowych rynków w Europie Środkowo-Wschodniej – powiedział Justin Jones, Chief Commercial Officer Southwest Airlines. Bilety łączące rejsy obu linii są dostępne w kanałach sprzedaży LOT-u, biurach podróży oraz internetowych systemach rezerwacyjnych.

Na podbój USA! Partnerstwo ma charakter interline. Oznacza to, że LOT i Southwest nadal wykonują swoje odcinki podróży pod własnymi numerami rejsów, ale mogą one zostać połączone w ramach jednej rezerwacji i biletu. Dla pasażera z USA najważniejszą korzyścią jest możliwość wyszukania całej trasy do Polski jako jednej podróży. Przy zakupie biletu warto jednak sprawdzić, który przewoźnik obsługuje każdy odcinek, jaki bagaż obejmuje wybrana taryfa oraz ile czasu przewidziano na przesiadkę. Umowa z Southwest jest kolejnym elementem rozbudowy siatki partnerów

Dzięki współpracy LoT-u z Southwest Airlines podróż do Polski z wielu amerykańskich miast ma być łatwiejsza i wygodniejsza

LOT-u w Stanach Zjednoczonych. Dzięki współpracy z amerykańskimi liniami Polacy mieszkający poza największymi ośrodkami polonijnymi mogą łatwiej łączyć krajowy odcinek podróży z rejsem transatlantyckim. Jednym z partnerów LOT-u jest JetBlue, z którym polski przewoźnik w 2023 roku zawarł umowę codeshare. Współpraca ułatwia łączenie podróży obejmujących m.in. Boston, Orlando, Detroit, Las Vegas,

Atlantę czy Waszyngton. LOT współpracuje w USA również z American Airlines i Alaska Airlines. „Nasza rozbudowana sieć partnerstw z JetBlue, American Airlines i Alaska Airlines ułatwia dotarcie do wielu miejsc w Stanach Zjednoczonych. Teraz do tej sieci dołącza kolejny partner – Southwest Airlines” – wskazuje w oświadczeniu prasowym LOT.  opr. WEM

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wydarzenia September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Nowy ﬁlm Pawła Pawlikowskiego powalczy o nagrodę Amerykańskiej Akademii

Polski kandydat do oscara F

 Materiały prasowe

ilm „Fatherland” („Ojczyzna”), najnowsze dzieło Pawła Pawlikowskiego, będzie reprezentował Polskę w wyścigu o Oscara dla najlepszego filmu międzynarodowego. Dla polskiego reżysera, który statuetkę Amerykańskiej Akademii zdobył już za „Idę”, będzie to kolejna szansa na najważniejsze wyróżnienie w światowym kinie. Decyzję o wyborze filmu podjęła polska Komisja Oscarowa. „Fatherland” nie jest jeszcze na tzw. krótkiej liście nominowanych do Oscara – jako oficjalny polski kandydat będzie teraz ubiegał się o miejsce na niej.

Powrót do Niemiec Akcja ﬁlmu rozgrywa się latem 1949 roku, w zrujnowanej po II wojnie światowej i podzielonej przez rodzącą się zimną wojnę Europie. Bohaterem jest Thomas Mann, jeden z najwybitniejszych niemieckich pisarzy XX wieku i laureat literackiej Nagrody Nobla. Po 16 latach emigracji w Stanach Zjednoczonych Mann wraca do Niemiec. Towarzyszy mu córka Erika Mann – aktorka, pisarka i dziennikarka. Razem wyruszają czarnym Buickiem w podróż przez kraj: od znajdującego się w amerykańskiej streﬁe wpływów Frankfurtu po kontrolowany przez Sowietów Weimar. Powrót staje się dla pisarza nie tylko spotkaniem z krajem, który opuścił po dojściu nazistów do władzy, lecz również konfrontacją z własną rodziną i przeszłością. W Thomasa Manna wciela się Hanns Zischler, natomiast Erikę gra Sandra Hüller, znana m.in. z nominowanego do Oscara „Anatomy of a Fall” oraz „The Zone of Interest”. W obsadzie znalazł się

Film „Fatherland” przedstawia historię powrotu po kilkunastu latach emigracji w USA pisarza Tomasza Manna do powojennych Niemiec

również August Diehl, który gra syna pisarza – Klausa Manna. 82-minutowa produkcja jest koprodukcją Polski, Niemiec, Włoch i Francji. Pawlikowski ponownie pracował także z polskim operatorem Łukaszem Żalem, z którym stworzył wcześniej „Idę” i „Zimną wojnę”.

Pawlikowski znów w wyścigu Paweł Pawlikowski należy do najbardziej cenionych współczesnych polskich reżyserów. Karierę rozpoczynał od ﬁlmów dokumentalnych, a międzynarodowe uznanie przyniosły mu m.in. „Last Re-

sort” i „My Summer of Love”. Największym sukcesem okazała się jednak czarno-biała „Ida”, która w 2015 roku zdobyła Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego – jako pierwszy polski film w historii. Kolejny obraz reżysera, „Zimna wojna”, przyniósł mu w 2018 roku nagrodę za reżyserię na festiwalu w Cannes. Film otrzymał później trzy nominacje do Oscara – za film nieanglojęzyczny, reżyserię Pawlikowskiego oraz zdjęcia Łukasza Żala. Także „Fatherland” rozpoczął swoją drogę od dużego sukcesu festiwalowego. W maju tego roku Pawlikowski otrzymał

za niego nagrodę za najlepszą reżyserię na Festiwalu Filmowym w Cannes, przyznaną ex aequo. „Fatherland” jest już trzecim filmem Pawlikowskiego wybranym do reprezentowania Polski w oscarowym wyścigu. Czy podobnie jak „Ida” dotrze po statuetkę, okaże się w kolejnych miesiącach. Najpierw film musi znaleźć się wśród produkcji wybranych przez Amerykańską Akademię, a następnie otrzymać oficjalną nominację. Gala 99. Nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej odbędzie się 14 marca 2027 roku w Los Angeles.  WEM

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Reklama September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Wydarzenia September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

„The New York Times” wysoko ocenia polski serial

„Lalka” światowym hitem? „The New York Times” pozytywnie ocenia serialową adaptację „Lalki”. Wskazuje, że produkcja Netﬂiksa może zainteresować widzów szukających następcy takich hitów jak „Bridgertonowie” czy „Pozłacany wiek”. Produkcja w reżyserii Pawła Maślony jest różnie oceniana w Polsce. Za granicą nie brak pozytywnego odbioru. Dotyczy to m.in. „Decidera”, wpływowego amerykańskiego portalu oceniającego seriale i ﬁlmy na plat-

formach streamingowych. Dobre noty wystawili „Lalce” także dziennikarze „The New York Times”. Serial z Tomaszem Schuchardtem jako Stanisławem Wokulskim i Sandrą Drzymalską w roli Izabeli Łęckiej został przedstawiony przez nowojorski dziennik jako widowiskowa opowieść kostiumowa. Zdaniem autorów artykułu historia ma wszystko, czego oczekują miłośnicy gatunku: bale, romanse, pojedynki, pałace, bogate kostiumy i rozmach realizacyjny. Amerykańscy komentatorzy podkreślają, że poza Polską twórczość Bolesława Prusa pozostaje stosunkowo mało znana. Jak przypomina „London Review of Books”, „Lalka” została kiedyś określona mianem „być może najmniej znanej wielkiej powieści XIX w.”. „Lalka” ukazała się po raz pierwszy w 1890 r. i opowiada historię Stanisława Wokulskiego, bogatego warszawskiego kupca, który zakochuje się w arystokratce Izabeli Łęckiej. Reżyser serialu podkreślił, że produkcja nie jest dosłownym przeniesieniem niemal 700-stronicowej powieści na ekran. Dyskusja o ekranizacjach najwybitniejszej polskiej powieści wejdzie teraz na nowy poziom, bo 30 września do kin traﬁła adaptacja w reżyserii Macieja Kawalskiego. Wokulskim jest Marcin Dorociński, Izabelą Kamila Urzędowska, a Rzeckim Marek Kondrat.  oPr. ToM

 Materiały prasowe

„Serial oferuje wszystko to, czego oczekują od dobrego kina kostiumowego” – pisze o „Lalce” „The New York Times”

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Sport September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Szef Polsat Sport wybrany na p.o. prezesa PKol

Klaudia Kazimierska wygrała prestiżowy mityng i godnie zarobiła

Kmita za Piesiewicza Popis Polki M

arian Kmita został wybrany na p.o. prezesa Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Szef Polsat Sport zastąpił Radosława Piesiewicza, aresztowanego w związku z aferą Zondacrypto. Wyboru dokonano na posiedzeniu zarządu Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Kmita, wiceprezes Komitetu od 2023 roku, był jedynym kandydatem na to stanowisko. Aby stać się pełniącym obowiązki prezesa, musiał otrzymać przynajmniej 27 głosów. Ostatecznie zdobył 43 przy 53 osobach z zarządu obecnych na posiedzeniu. Będzie pełnił obowiązki do końca kadencji, czyli do kwietnia 2027 roku. Radosław Piesiewicz został zatrzymany w sierpniu w ramach śledztwa w sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zondacrypto. W śląskim wydziale Prokuratury Krajowej usłyszał zarzuty płatnej protekcji oraz zaspokojenia grupy wierzycieli Zondacrypto z pokrzywdzeniem innych w związku z grożącą niewypłacalnością. Piesiewicz nie przyznał się do winy, a prokuratura skierowała do sądu wniosek o trzymiesięczny areszt. Sąd

 Marian Kmita/facebook

w Londynie

Marian Kmita ma za zadanie oczyścić atmosferę wokół PKol

Klaudia Kazimierska wygrała bieg na milę podczas mityngu Athlos. Jeszcze na ostatnim okrążeniu była piąta, ale pokazała moc na ﬁniszu. W nagrodę otrzymała pokaźny czek i... koronę!

Okręgowy w Katowicach utrzymał w mocy tę decyzję. Były prezes miał zostawić komitet w złej sytuacji. Jeden z członków zarządu, anonimowo cytowany przez Onet, stwierdził, że „PKOl wygląda jak Warszawa w 1945 roku – zrujnowany i zniszczony”. PKOl może liczyć jedynie na pieniądze z dotacji, a

te uruchomione zostaną w grudniu. Do tego czasu Kmita będzie musiał tak zarządzać organizacją, by z jednej strony dopilnować spraw z wysyłaniem sportowców na zawody, a z drugiej zadbać o poprawę atmosfery wokół Komitetu.  opr. ToM

Polska zagra z Bośnią Hercegowiną, Szwecją i rumunią

Czas na ligę Narodów  pzpn.pl

Piłkarska reprezentacja Polski szykuje formę na pierwsze mecze w Lidze Narodów. Jan Urban, trener Biało-Czerwonych, powołał do kadry dwóch debiutantów, są też powroty. Przed reprezentacją intensywny czas. We wrześniu i październiku rozegra 4 mecze w Lidze Narodów UEFA, a wszystko odbędzie się w ciągu 11 dni. Najpierw 25 września Biało-Czerwoni podejmą na PGE Narodowym w Warszawie Bośnię i Hercegowinę. Trzy dni później zmierzą się na wyjeździe ze Szwedami, 2 października zagrają na własnym terenie z Rumunią, a całe zgrupowanie, 5 października, zwieńczy rewanżowa potyczka z Bośniakami. Polacy od poniedziałku trenują na zgrupowaniu, bazując w hotelu Double

Jan Urban liczy na to, że na koniec roku jego ekipa da kibicom trochę radości

Tree by Hilton. Jan Urban powołał do zespołu m.in. Tymoteusza Puchacza. Ten przeżywa świetny czas w Sabah Baku, z którym awansował do fazy ligowej Ligi

Mistrzów, i wraca do kadry po blisko dwóch latach przerwy. Podobnie rzecz się ma z Kacprem Urbańskim, mającym za sobą dobre mecze w Górniku Zabrze. Zaproszenie na zgrupowanie otrzymało też dwóch debiutantów. Jeden z nich to Wojciech Mońka, stoper Lecha Poznań, od jakiegoś czasu faworyt kibiców i ekspertów. Debiutantem jest też Wiktor Nowak, ofensywny pomocnik Slavii Praga, który strzelił 5 goli i zanotował jedną asystę w dziewięciu meczach drużyny ze stolicy Czech. Kwartet napastników tworzą Robert Lewandowski, Karol Świderski, Mateusz Żukowski i Adrian Benedyczak. Jeśli „Lewy” wystąpiłby w każdym z najbliższych spotkań, miałby już na koncie 171 gier w ekipie Biało-Czerwonych.  oPr. ToM

Studentka Uniwersytetu w Oregonie jest w świetnej formie i już przed występem nad Tamizą zanotowała efektowne zwycięstwa na dystansie 1500 m. Najpierw triumfowała w finale Diamentowej Ligi w Brukseli, gdzie wynikiem 3:54.05 poprawiła rekord Polski. Swą klasę potwierdziła podczas World Athletics Ultimate Championship w Budapeszcie. Tam w finale pokonała m.in. Georgię Hunter Bell (m.in. mistrzyni Europy, brązowa medalistka IO w Paryżu) i zwyciężyła z czasem 3:57.55. W Londynie Polka stanęła przed innym wyzwaniem – zamiast 1500 m wystartowała na dystansie mili (1609 m), na którym również ma już konkretny dorobek. Jej rekord życiowy wynosi 4:17.90 i jest też rekordem kraju. W Londynie wygrała z czasem 4:19.43! Athlos, czyli kobiecy mityng lekkoatletyczny, to pierwsza edycja cyklu, który wcześniej odbywał się w USA. Uczestniczki zawodów rywalizują w siedmiu konkurencjach i mogą liczyć na wysokie nagrody. Zwyciężczyni otrzymuje aż 65 tysięcy dolarów (ok. 247 tys. zł). Wśród przeciwniczek Kazimierskiej znalazły się m.in. wspomniana Hunter Bell, Australijka Jessica Hull, wicemistrzyni IO i Kenijka Dorcus Ewoi, srebrna medalistka MŚ. Kazimierska przez pierwszą część biegu balansowała między 2. a 5. pozycją. Na ostatnim okrążeniu ponownie szarpnęła i na ostatnich metrach minęła wszystkie rywalki. Oprócz nagrody finansowej otrzymała też… koronę zaprojektowaną przez Tiffany & Co.  ToM  Materiały prasowe

Klaudia Kazimierska jest w wybornej formie i zbiera tego owoce

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Reklama September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Ciekawostki September 25, 2026

kwidzyn żegna się z turystami Zamek w Kwidzynie został zamknięty dla zwiedzających na ponad trzy lata. Od września w XIV-wiecznej warowni rozpoczną się prace remontowo-konserwatorskie, których koszt przekroczy 64 mln zł. Obejmą one m.in. dach i elewację, wymianę instalacji, przygotowanie nowych przestrzeni wystawienniczych oraz dostosowanie obiektu do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Ponowne otwarcie zamku zaplanowano na 2030 r. Przed zamknięciem, 30 sierpnia, odbyło się specjalne pożegnanie, podczas którego zabytek można było zwiedzić za symboliczną złotówkę. Zamek w Kwidzynie powstał w pierwszej połowie XIV w., a od 2018 r. ma • status pomnika historii.

Volume XXIV, Issue 19

Lublin bije Warszawa turystyczne pnie się w górę rekordy Panorama Warszawy może wkrótce wzbogacić się o kolejne drapacze chmur. Rafał Trzaskowski zaprezentował niedawno makietę pokazującą planowaną zabudowę centrum miasta, na której znalazły się trzy nowe wieżowce. Roma Tower u zbiegu Nowogrodzkiej i Emilii Plater ma mieć 170 metrów, a dwa kolejne budynki – w pobliżu Varso To-

wer oraz Złotej 44 – mogą osiągnąć po 180 metrów. Jednocześnie zrezygnowano z wcześniejszych pomysłów budowy wysokich wieżowców w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Kultury i Nauki. Prezydent stolicy, komentując rozwój zabudowy Śródmieścia i Woli, stwierdził, że Warszawa ma już „swój • Manhattan”.

 Facebook/Miasto Lublin

 Facebook/Miasto Stołeczne Warszawa

 Facebook/Zamek w Kwidzynie

Polska technologia rusza w kosmos Polski wynalazek ma chronić satelity przed szpiegami. Wrocławski startup Ares Shield opracował system wykorzystujący zaawansowane czujniki, sztuczną inteligencję oraz mikrofale dużej mocy do wykrywania, śledzenia i neutralizowania potencjalnych zagrożeń na orbicie. Polski system zostanie wykorzystany przez amerykańską ﬁrmę Lonestar Data Holdings do ochrony satelitów służących do przechowywania wrażliwych danych w kosmosie. Kontrakt o wartości do 6 mln dolarów zakłada zabezpieczenie trzech satelitów • w latach 2028-2029.

Apartamentowce podzieliły ustkę

Lublin przyciąga coraz więcej zagranicznych turystów. W pierwszym półroczu 2026 r. miasto odwiedziło 1.35 mln osób, czyli o 4 proc. więcej niż w tym samym okresie rok wcześniej. Szczególnie wzrosła liczba gości z zagranicy – było ich 608 tys., czyli aż o 39 proc. więcej niż przed rokiem. Wśród turystów nocujących w Lublinie najliczniejszą grupę stanowili Brytyjczycy, przed przyjezdnymi z Ukrainy, Izraela, Niemiec i Włoch. Do najchętniej odwiedzanych miejsc należą Stare Miasto, Plac Litewski, Ogród Saski i Zamek Lubelski, a zagraniczni turyści często wybierają również Państwowe Muzeum na Majdanku i Jeszywas • Chachmej Lublin.

W Ustce, tuż przy linii Bałtyku, powstanie ogromny kompleks apartamentowy. Wave Ustka Thermal & Spa ma składać się z czterech 9- i 10-kondygnacyjnych budynków, w których docelowo znajdzie się ponad 600 apartamentów,154 lokale, restauracja, basen, sauny, siłownia, sala gier i taras

polacy rozwiązali zagadkę Midasa

widokowy. Kompleks zostanie wybudowany w sosnowym lesie, około dziesięciu minut spacerem od centrum miasta. Skala przedsięwzięcia wzbudziła kontrowersje – krytycy zwracają uwagę przede wszystkim na ingerencję dużych inwestycji deweloperskich w nadmorską przyrodę i krajobraz. •  Materiały prasowe

Polscy naukowcy pomogli dokładniej odtworzyć historię Gordion – starożytnej stolicy Frygii, kojarzonej z legendarnym królem Midasem. Badacze znad Wisły przeprowadzili analizy drewna pochodzącego z kompleksu Południowej Bramy, badając słoje zachowanych przez tysiące lat belek. Na podstawie próbek udało się stworzyć chronologię obejmującą aż 444 lata – od 1243 do 800 r. p.n.e. Badania wykazały, że po katastrofalnym pożarze, który około 800 r. p.n.e. zniszczył znaczną część cytadeli, Frygowie niemal natychmiast rozpoczęli jej odbudowę. Wyniki pozwoliły również ustalić, że proces ten rozpoczął się około 60 lat przed objęciem tronu przez Midasa, który panował prawdopodobnie w latach 740-700 p.n.e. Gordion, położone w centralnej części dzisiejszej Turcji, jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych epoki żelaza w Anatolii, a od 2023 r. znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. •

Znani i lubiani Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

powrót alicji janosz

Gwiazdy oddały hołd Mural dla Zauchy Kieślowskiemu  Facebook/Festiwal Filmowy Hommage à Kieslowski

Alicja Janosz szykuje nową płytę. Wokalistka zapowiedziała, że wraz z mężem, perkusistą Bartoszem Niebieleckim, zmierza w stronę bardziej tanecznych brzmień. Z nadchodzącego albumu ukazały się już utwory „Tetris”, „ToNieMy” i „Cnoty Niewieście”. Janosz zdobyła ogólnopolską popularność w 2002 r., kiedy jako 16-latka wygrała pierwszą edycję „Idola”. Po trudnych doświadczeniach związanych z początkami kariery stopniowo wypracowała własną muzyczną drogę, sięgając m.in. po blues, soul i brzmienia lat 60. W ostatnich latach nagrywała zarówno muzykę dla dorosłych, jak i • piosenki dla dzieci.

W Krakowie odsłonięto mural upamiętniający Andrzeja Zauchę. Dzieło autorstwa Piotra „Tuse” Jaworskiego powstało przy ul. Mogilskiej i przedstawia artystę podczas koncertu. W uroczystym odsłonięciu muralu uczestniczyli dziennikarz muzyczny Piotr Metz oraz córka wokalisty – Agnieszka Zaucha. Urodzony w Krakowie w 1949 r. Zaucha był jednym z najbardziej charakterystycznych polskich wokalistów i muzyków. Współtworzył zespoły Dżamble i Anawa, a później odnosił sukcesy jako solista, wykonując m.in. „Byłaś serca biciem”. Jego karierę przerwała tragiczna śmierć • w 1991 r.  Facebook/Kraków PL

 Facebook/Alicja Janosz

mie znalazły się m.in. projekcje polskich i zagranicznych ﬁlmów, spotkania z twórcami oraz premiera animacji „Jeleń” Izumi Yoshidy, opartej na niezrealizowanym pomyśle scenariuszowym polskiego reżysera z czasów studenckich. Podczas festiwalu na budynku Kina Zdrowie odsłonięto również tablicę Treasures of European Film Culture, przyznaną przez Europejską Akademię Filmową Archiwum Twórczości Krzysztofa Kieślow• skiego.

„Zemsta” w nowej odsłonie

 Materiały prasowe

„Zemsta” Andrzeja Wajdy powróci na duży ekran w nietypowej odsłonie. Klasyczna ekranizacja komedii Aleksandra Fredry otworzy 26 listopada czwartą edycję wrocławskiego Festiwalu Korelacje, a pokazowi będzie towarzyszyć autorska narracja przygotowana i nagrana przez Artura Andrusa. Jego komentarz zostanie wpleciony pomiędzy oryginalne dialogi, tworząc subiektywną interpretację ﬁlmu i jego bohaterów. „Zemsta” z 2002 r. zgromadziła plejadę polskich aktorów – zagrali w niej m.in. Janusz Gajos, Andrzej Seweryn, Katarzyna Figura, Roman Polański, Daniel Olbrychski, Agata Buzek i Rafał Królikowski. Pokaz wpisze się w obchody przypadającej w tym roku • 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy.

Nowy twardoch już w październiku Szczepan Twardoch wraca z nową powieścią. „Waldkauz” ukaże się 14 października nakładem Wydawnictwa Marginesy. Akcja książki rozgrywa się na Górnym Śląsku w sierpniu 1920 r., a jej bohaterem jest Wilhelm Pisulla – były wachmistrz gliwickiej policji kryminalnej, pracujący jako prywatny detektyw. Mężczyzna podejmuje się poszukiwań zaginionego dziecka, jednak śledztwo szybko splata się z tajemnicami jego własnej przeszłości i elementami świata nadprzyrodzonego. Szczepan Twardoch jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych polskich pisarzy, autorem m.in. „Morﬁny”, „Dracha”, „Króla”, „Pokory” i „Chołodu”. Jego książki sprzedały się w ponad milionie egzemplarzy i zostały przetłumaczone na wiele języków. •  Facebook/Szczepan Twardoch

W Sokołowsku odbyła się 15. już edycja Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Hommage à Kieślowski. Mottem tegorocznego wydarzenia, zorganizowanego w 30. rocznicę śmierci Krzysztofa Kieślowskiego, był „Człowiek na granicy”. Wśród gości znaleźli się m.in. Krystyna Janda, Katarzyna Figura, Cezary Pazura, Olaf Lubaszenko, Mirosław Baka i Maciej Musiał, a gośćmi honorowymi były żona i córka reżysera – Maria Kieślowska i Marta Hryniak. W progra-

Opowiadanie September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

CELINA I WANDA DZIENISIEWICZóWNY ZNAD roSPUDY (1)

„ofiary obławy Augustowskiej”  Ze zbiorów Sławomiry Klimko

rodzinne zdjęcie Dzienisiewiczów z okresu międzywojennego na rynku w Filipowie, Celina i Wanda jako małe dziewczynki

*** Informacji o tej rodzinie było do tej pory niewiele. W ich pozyskaniu pomógł mi miejscowy nauczyciel, regionalista i pasjonat historii Tadeusz Sobuniewski, ale najwięcej – Sławomira Klimko z domu Filipkowska (1925-2023) – córka Stanisława Filipkowskiego (pierwszego w odrodzonej Polsce wójta Filipowa), brata matki Celiny i Wandy. W 2016 r., kiedy z nią rozmawiałam, była emerytowaną nauczycielką Zespołu Szkół Ekonomicznych w Suwałkach. Znała doskonale Dzienisiewiczówny, była przecież ich bratanicą, w Filipowie spędziła dzieciństwo i rozpoczęła naukę w Gimnazjum Handlowym w Suwałkach. Kiedy odszukałam ją w Suwałkach, miała 91 lat, ale trzymała się dobrze. Imponowała wspaniałą pamięcią, pięknie się wysławiała. *** Adolf i Radosława Dzienisiewiczowie wychowali w domu nad Rospudą cztery córki: Irenę, Janinę, Celinę i Wandę. Zadbali, aby dziewczęta nie tylko pokochały Boga i ojczyznę, ale też zostały wykształcone. Matka zajmowała się domem, ojciec - poza sprawowaniem posady sekretarza w gminie, udzielał się społecznie, lubił polowania. Należeli do śmietanki Filipowa. Takie rodziny były szczególnie niszczone przez obydwu wrogów, Niemców i Sowietów, co życie

potwierdziło i w tym przypadku, aż z nawiązką. Dwie najstarsze córki Dzienisiewiczów, Irena i Janina, po ukończeniu Gimnazjum Żeńskiego im. Marii Konopnickiej w Suwałkach, studiowały w Warszawie. Irena wyjechała do stolicy pierwsza, po studiach pracowała w wojskowości i wyszła za mąż za oficera. Po wybuchu II wojny światowej wyjechała z mężem do Londynu, gdzie udzielała się w rządzie emigracyjnym. Do Polski już nie wróciła. Po zakończeniu działań wojennych wyemigrowała aż do Nowej Zelandii. Mąż przekwalifikował się tam z polskiego oficera na technika dentystycznego, zaś Irena na informatyka. Z czasem kupili dom i powodziło im się dobrze. Dzieci nie mieli. W ojczyźnie, o którą tak walczyli, nawet nie spoczęli – ich groby są w Nowej Zelandii. Druga z kolei Dzienisiewiczówna, Janina, skończyła w Warszawie Centralny Instytut Wychowania Fizycznego i też pozostała w przedwojennej stolicy. Po wybuchu wojny działała w konspiracji, zarówno za okupacji niemieckiej, jak i sowieckiej. Dostała się do niemieckiej niewoli, uciekła z rąk gestapo, brała udział w Powstaniu Warszawskim, została łączniczką w Oddziale „Radosława”. Po zakończeniu działań wojennych spędziła w ubeckich więzieniach siedem lat, aż do amnestii w 1956 r. Po wyjściu na

Wiele danych pochodzi z dwóch wcześniejszych książek autorki: T. Kaczorowska, Dziewczyny Obławy Augustowskiej, Warszawa 2027, s. 52-83; T. Kaczorowska, Było ich 27, Warszawa 2020, s. 166-197.

wolność, już po zaginięciu dwóch młodszych sióstr Celiny i Wandy, sprzedała jeden z rodzinnych domów w Filipowie i nabyła mieszkanie w Warszawie. Zmarła samotnie, w domu pomocy społecznej. Też nie miała dzieci. Trzecia córka Dzienisiewiczów, Celina, urodzona 8 lutego 1917 r., harcerka, po ukończeniu gimnazjum w Suwałkach, także wyjechała do Warszawy. Ukończyła Liceum Przemysłowo-Handlowe i rozpoczęła uniwersyteckie studia z chemii. Wszystkie trzy Dzienisiewiczówny przebywające wówczas w Warszawie opiekowały się leczoną w stolicy swoją matką Radosławą, która zachorowała na raka. Niestety, w 1938 r., Radosława z Filipkowskich Dzienisiewiczowa zmarła. Spoczęła w rodzinnym grobie w Filipowie, Był to początek dramatycznych zdarzeń w rodzinach Filipkowskich i Dzienisiewiczów. Wanda, ps. „Dziunia”, najmłodsza i czwarta córka Radosławy i Adolfa Dzienisiewiczów, urodzona 19 listopada 1921 r. w Filipowie, została ochrzczona 1 grudnia 1921 r. Kiedy wybuchła II wojna światowa, Wanda uczyła się w gimnazjum w Suwałkach. We wrześniu 1939 r., kiedy Polskę skreślono z mapy Europy, Trzecia Rzesza i ZSRS stały się państwami granicznymi. Filipów na parę tygodni był we władaniu Sowietów, ale w połowie października 1939r. i na Suwalszczyznę wkroczył Wehrmacht. Filipów został wcielony do Prus Wschodnich. Wszystkie cztery Dzienisiewiczówny działały w konspiracji antyniemieckiej, starsze w Warszawie, młodsze Celina i Wanda na Suwalszczyźnie. Po wakacjach 1939 r. Celina (studentka chemii) oraz Wanda (gimnazjalistka), zostały z ojcem w rodzinnym domu nad Rospudą w Filipowie. Cdn. Teresa Kaczorowska

Teresa Kaczorowska – dr nauk humanistycznycvh, badaczka historii najnowszej, reporterka, poetka. Jest autorką 20 książek, w tym „Obława Augustowska” (Warszawa 2015) wydanej też w języku angielskim „The Augustów Roundup of Juły 1945” (USA 2023). Uhonorowana m.in. Krzyżem Kawalerskim orderu Odrodzenia Polski „Polonia Restituta” (2010), Medalem Stulecia Odzyskania Niepodległości (2021).

Redaktor strony Edward Bolec

elina i Wanda Dzienisiewiczówny pochodziły z Filipowa, dawnego miasta królewskiego w dawnej Jaćwieży (Sudowii), założonego w głębi puszczy pojaćwieskiej w początkach XVI wieku przez litewskich bojarów – braci Szembelow. Prawa miejskie Filipów otrzymał w 1570 r. od Zygmunta Augusta. W II Rzeczpospolitej osada leżała tuż przy granicy z Prusami Wschodnimi, stanowiąc ruchliwy punkt graniczny (w oddalonych o trzy kilometry Mieruniszkach), stąd w Filipowie stacjonował komisariat Polskiej Straży Granicznej. Rodzina Celiny i Wandy Dzienisiewicz należała w Filipowie do najbardziej zamożnych i szanowanych1. Do wybuchu II wojny światowej stanowiła miejscową elitę, członkowie familii sprawowali ważne urzędy. Rodzice sióstr mieli w centrum Filipowa, nieopodal rynku i siedziby gminy, dużą kamienicę. Zachowała się ona do dziś, choć przechodziła różne koleje. Podczas II wojny światowej i okupacji zajęli ją najpierw Niemcy, potem Sowieci, a po wojnie przejęła gmina i mieściły się w niej różne instytucje. Nadal jest okazała, otoczona z tyłu dużym, choć zaniedbanym już ogrodem i łąkami sięgającymi do płynącej w dole Rospudy. Obecnie funkcjonuje w niej prywatny sklep. Ojciec sióstr, Adolf Jan Dzienisiewicz, urodził się w Filipowie 21 czerwca 1888 r. Jego żona, Radosława Franciszka z d. Filipkowska przyszła na świat 14 października 1884 r. w tej samej miejscowości. W Archiwum Państwowym w Suwałkach zachował się ich akt małżeństwa – sakramentalny związek małżeński pomiędzy Adolfem Janem Dzienisiewiczem (pisarzem Urzędu Gminnego w Filipowie, lat 22) a Radosławą Franciszką Filipkowską (panną przy rodzicach, lat 26) został zawarty 21 lutego 1911 r. Radosława otrzymała od swoich rodziców w wianie właśnie kamienicę przy rynku, w której Dzienisiewiczowie zamieszkali. Familia Filipkowskich też była zamożna, miała kilka domów i dużo ziemi w okolicy. Z rodziny tej pochodził brat ich matki, generał Władysław Jakub Filipkowski (1892-1950) - piłsudczyk, uczestnik I i II wojny światowej, kawaler Virtuti Militari, oﬁcer konspiracji WZ/AK, w latach 1944-1947 więziony przez bolszewików w ZSRS.

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Reklama September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19

Reklama Volume XXIV, Issue 19

September 25, 2026

Reklama September 25, 2026

Volume XXIV, Issue 19