Issuu

TA M TA M

nr.

6 2011

wnf-rangerclub magazine • www.rangerclub.nl

ben jij een

dierenprofessor? PAG. 18

Alles over

Neus hoorns Special

Epke Zonderland gaf gymles aan orang-oetans PAG. 2

Gymles voor orang-oetans

van de Maand Dit zijn de winnaars van Expeditie Rangers!: Pepijn en Alec. Na een zware strijd kwamen zij als besten uit de bus. En wonnen ze die fantastische hoofdprijs: een hele dag meehelpen achter de schermen van Duisburg Zoo in Duitsland. Gefeliciteerd, jongens!

inhoud

GEBORE N: 16 April 1986 te lemm er

Houdt van: windsurfen, zeile n,

snowboar den, muzie k luisteren

De favorieten van... Epke Zonderland

Hello Ranger!

Special: Neushoorns

Poster: Koala's

Jammie! Een quiz over tafelmanieren

Fabels en feiten over de rivierdolfijn

Reportage: Interview met een dierenverzorger

De dierenprofessor: Hoeveel weet jij over dieren?

Wat wil jij weten? Giftige schorpioenen

Puzzels

Clubactiviteiten / Volgende keer

Hupie

➳ VRAAGJE: Wat is de giftigste schorpioen? A. Buthus B. Leiurus C. Centruroides (Lees het op pagina 21!)

*** win * IN **

WIN *** w in

Zeearend

Bijzonder: Epke studeert geneeskunde. Als hij straks klaar is als topsporter wil hij graag arts worden.

WI N! 5x

*** WIN * in **

‘Het lijkt me fantastisch om te voelen hoe het is om te vliegen. Ik zou dus best een dag een zeearend willen zijn.’

Leeuw

TamTam geeft vijf van win *** W IN * ** deze boeken weg. Wil jij Win dit * kans maken op een IN spann ende exemplaar? Stuur dan voor 24 juni boek! jouw rivierDe bedreiging van de roze dolfijn! dolfijnactie naar is het negende deel uit de het adres op spannende reeks Dolfijnenpagina 23. avonturen. In het AmazoneVergeet niet je naam, leeftijd regenwoud is de roze rivierdolfijn en adres te verin de problemen. Gelukkig zijn melden en dat het Amber, Dennis en Charlotte gaat om ‘prijsvraag er om ze te helpen. De bedreiging van Spannend! de roze dolfijn!’.

Dier voor één dag

‘De leeuw straalt ongelofelijk veel kracht uit. Die enorme spieren vind ik erg gaaf om te zien. Ik heb er nog nooit één in het wild gezien, maar dat lijkt me heel spannend.’

***

Favoriet dier

➳

Win JIJ dit spannende boek?

Orang-oetan

Foto epke: Coen van de Plas

Epke Zonderland (25 jaar) is turner. Hij deed in 2008 mee aan de Olympische Spelen en hij doet het supergoed op wereldkampioenschappen. Zijn favoriete onderdeel is de rekstok.

✃

NAAM: epke zonderlan d

Zwarte neushoorn

Mooi dier

‘Ik heb ooit gymles gegeven Tuimelaar aan de orang-oetans in Ouwehands Dierenpark. Of ze er echt beter van gingen slingeren, weet ik niet. Maar zo heb ik deze mooie dieren extra onder de aandacht gebracht. Want helaas worden ze bedreigd.’

Wil je een rivierdolfijn in het echt zien? Kijk op pagina 16. Je kunt met ko rting naar de dieren tuin net over de grens!

Stuur je antwoord in en WIN!

Gymles voor orang-oetans

inhoud

GEBORE N: 16 April 1986 te lemm er

Houdt van: windsurfen, zeile n,

snowboar den, muzie k luisteren

De favorieten van... Epke Zonderland

Hello Ranger!

Special: Neushoorns

Poster: Koala's

Jammie! Een quiz over tafelmanieren

Fabels en feiten over de rivierdolfijn

Reportage: Interview met een dierenverzorger

De dierenprofessor: Hoeveel weet jij over dieren?

Wat wil jij weten? Giftige schorpioenen

Puzzels

Clubactiviteiten / Volgende keer

Hupie

➳ VRAAGJE: Wat is de giftigste schorpioen? A. Buthus B. Leiurus C. Centruroides (Lees het op pagina 21!)

*** win * IN **

WIN *** w in

Zeearend

Bijzonder: Epke studeert geneeskunde. Als hij straks klaar is als topsporter wil hij graag arts worden.

WI N! 5x

*** WIN * in **

‘Het lijkt me fantastisch om te voelen hoe het is om te vliegen. Ik zou dus best een dag een zeearend willen zijn.’

Leeuw

Dier voor één dag

‘De leeuw straalt ongelofelijk veel kracht uit. Die enorme spieren vind ik erg gaaf om te zien. Ik heb er nog nooit één in het wild gezien, maar dat lijkt me heel spannend.’

***

Favoriet dier

➳

Win JIJ dit spannende boek?

Orang-oetan

Foto epke: Coen van de Plas

Epke Zonderland (25 jaar) is turner. Hij deed in 2008 mee aan de Olympische Spelen en hij doet het supergoed op wereldkampioenschappen. Zijn favoriete onderdeel is de rekstok.

✃

NAAM: epke zonderlan d

Zwarte neushoorn

Mooi dier

Wil je een rivierdolfijn in het echt zien? Kijk op pagina 16. Je kunt met ko rting naar de dieren tuin net over de grens!

Stuur je antwoord in en WIN!

Stuur je actieboekje in!

Actieboek je

WNF-Rangeractie

2011

Op 1: De xxxxxxxxx: xx % Op 2: De xxxxxxxxx: xx % Op 3: De xxxxxxxxx: xx %

Stuur mij een nieuw actieboekje! Ik ontvang graag:

1 boekje (RQ33) 2 boekjes (RQ40) 3 boekjes (RQ41) RE 46

Stuur je mop, tekening, favoriete dier, knutsel, actie of andere post naar het adres op pagina 23. Je maakt dan kans op een toffe Hupie-sleutelhanger!

De uitslag is:

Ik ben klaar met actievoeren, ik hoef geen nieuw actieboekje te ontvangen.

Heb je nog een actieboekje met ingevulde actiekaarten thuis liggen? Stuur ’m snel op! Het maakt niet uit als je boekje nog niet vol is. Je kunt de boekjes altijd insturen, ook na de actieperiode. Alle beetjes helpen de rivierdolfijn! Joey (xx jaar)

ns Maak kzae op de oorn! neush TamTam geeft vijf van deze zachte knuffels weg! Wil jij kans maken op deze neushoorn? Geef dan antwoord op de volgende vraag:

Hoeveel neushoornsoorten zijn er? Het antwoord vind je ergens in deze TamTam.

! WI N 5x

Stuur voor 24 juni je antwoord naar het adres op pagina 23. Vergeet niet je naam, leeftijd en adres erbij te schrijven en de vermelding ‘prijsvraag neushoorn’. 4

Topsponsor De leerlingen van De Leidse Buitenschool in Katwijk deden een sponsorloop voor het Wereld Natuur Fonds. Samen haalden ze € 2331,91 op.

Wat een fantastisch bedrag, jongens! Ook de rivierdolfijn is daarmee geholpen.

'Mijn favoriet is de poema. Omdat hij stoer en mooi is. Ik ben gek op katachtigen!'

Tof dier ‘Hoi Hupie, mijn favoriete dier is de cheeta. Ik vind hem leuk omdat hij zo snel is. En omdat hij mooie kleuren heeft.’

Stoere sleutelhangers ‘Hallo Hupie, ik heb sleutelhangers gemaakt met mijn broertje Kick en buurmeisje Marieke. Van kralen. We waren er heel druk mee. We hebben ze verkocht en € 21,50 verdiend. Ik hoop dat je er blij mee bent!’

Storm Woltering (8 jaar)

Daar ben ik zeker blij mee, Storm. En de rivierdolfijn ook!

Dol-fijne rommelmarkt OBS De Tandem is één van de scholen die meedoet met Red de Rivierdolfijn. Groep 8 van deze school in Zuidbroek organiseert een rommelmarkt. Ze hebben al druk gewerkt aan affiches om hem aan te kondigen. De leerlingen gaan hard aan de slag met z’n allen. Zoals ze zelf zeggen: Zorg dol-fijn voor de rivierdolfijn!

David de Waal

Wist je dat hij maar 10 tot 20 seconden op zijn hardst kan rennen? Zijn prooien houden het meestal langer vol. Hij moet dus razendsnel toeslaan.

Stelling van de maand: ‘Schorpioenen zijn enger dan spinnen.’ > Ga snel naar www.rangerclub.nl en geef je mening.

Schorpioen

WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ

! r e g n a R o l l e

Maud Boerrigter tekende deze orinoco-dolfijn. En Hupie zwemt ook voorbij!

Uitslag stelling In TamTam 4 werd gevraagd wat je favoriete dier van de Andes is.

Stuur je actieboekje in!

Actieboek je

WNF-Rangeractie

2011

Op 1: De xxxxxxxxx: xx % Op 2: De xxxxxxxxx: xx % Op 3: De xxxxxxxxx: xx %

Stuur mij een nieuw actieboekje! Ik ontvang graag:

1 boekje (RQ33) 2 boekjes (RQ40) 3 boekjes (RQ41) RE 46

Stuur je mop, tekening, favoriete dier, knutsel, actie of andere post naar het adres op pagina 23. Je maakt dan kans op een toffe Hupie-sleutelhanger!

De uitslag is:

Ik ben klaar met actievoeren, ik hoef geen nieuw actieboekje te ontvangen.

ns Maak kzae op de oorn! neush TamTam geeft vijf van deze zachte knuffels weg! Wil jij kans maken op deze neushoorn? Geef dan antwoord op de volgende vraag:

Hoeveel neushoornsoorten zijn er? Het antwoord vind je ergens in deze TamTam.

! WI N 5x

Stuur voor 24 juni je antwoord naar het adres op pagina 23. Vergeet niet je naam, leeftijd en adres erbij te schrijven en de vermelding ‘prijsvraag neushoorn’. 4

Topsponsor De leerlingen van De Leidse Buitenschool in Katwijk deden een sponsorloop voor het Wereld Natuur Fonds. Samen haalden ze € 2331,91 op.

Wat een fantastisch bedrag, jongens! Ook de rivierdolfijn is daarmee geholpen.

'Mijn favoriet is de poema. Omdat hij stoer en mooi is. Ik ben gek op katachtigen!'

Tof dier ‘Hoi Hupie, mijn favoriete dier is de cheeta. Ik vind hem leuk omdat hij zo snel is. En omdat hij mooie kleuren heeft.’

Storm Woltering (8 jaar)

Daar ben ik zeker blij mee, Storm. En de rivierdolfijn ook!

David de Waal

Wist je dat hij maar 10 tot 20 seconden op zijn hardst kan rennen? Zijn prooien houden het meestal langer vol. Hij moet dus razendsnel toeslaan.

Stelling van de maand: ‘Schorpioenen zijn enger dan spinnen.’ > Ga snel naar www.rangerclub.nl en geef je mening.

Schorpioen

WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ? * WAT DOE JIJ

! r e g n a R o l l e

Maud Boerrigter tekende deze orinoco-dolfijn. En Hupie zwemt ook voorbij!

Uitslag stelling In TamTam 4 werd gevraagd wat je favoriete dier van de Andes is.

xxxxxxxxx

Alles wat je altijd al wilde vragen over

Andere s’ ‘neushoorn

x xxxxxxxxx

De neushoorn is niet de enige met een neus-hoorn. Kijk maar! >

De neushoorn De neushoorn, die ken je wel. Zo’n zwaar beest met een hoorn op zijn neus. Of heeft hij er twee? En wat is eigenlijk ‘de’ neushoorn? Op die vragen en nog veel meer geeft TamTam antwoord.

Neushoornkever

Mannetjes proberen elkaar met hun hoorn om te gooien als ze om een vrouw vechten.

Special

De voorste van zijn twee hoorns kan meer dan een meter lang worden. Zwarte neushoorn

De stoerste

Als hij zich kwaad maakt, rent de zwarte neushoorn 50 km/uur. En met zo’n gewicht kun je hem dan niet zomaar stoppen. De voorste van zijn twee hoorns kan meer dan een meter lang worden. Hij eet het liefst takjes en jonge boompjes. Die plukt hij met zijn puntige bovenlip.

WEETJE 1

Het woord ‘rhinoceros’ komt uit het Grieks (rhino = neus, ceros = hoorn). .

Leeft in: Oost- en zuidelijk Afrika Gewicht: 900 tot 1300 kilo Aantal: ongeveer 3725

Witte neushoorn Hoeveel soorten zijn er?

De grootste

Anders dan andere neushoorns houdt de witte neushoorn van gezelligheid. Deze neushoorn is rustiger dan de zwarte neushoorns en eet vooral gras. Met zijn brede mond kan hij goed grazen. Zijn naam komt door een misverstand: in Zuid-Afrika werd hij de ‘wijdlip’ of kortweg de ‘wijd’ genoemd. Engelsen verstonden ‘white’ (wit). Leeft in: Oost- en vooral zuidelijk Afrika Gewicht: 1800 tot 2300 kilo, soms nog meer Aantal: ongeveer 14.500

Witte neushoorn: brede lip

Zwarte neushoorn: puntlip

In de verre oertijd was het antwoord: minstens 165. Maar nu zijn er vijf soorten. Blader maar door deze special, dan zie je ze allemaal. Welke soorten zijn er en waar kun je ze in het wild zien?

In Afrika leven de witte en de zwarte neushoorn. Ze leven op de savanne. In Azië leeft

de Indische neushoorn in natte graslanden. De Javaanse en de Sumatraanse neushoorn leven ook in Azië. Zij zitten diep in het regenwoud. Die krijg je bijna nooit te zien, ook omdat ze zo zeldzaam zijn. Waar kun je ze in Nederland zien?

De witte neushoorn in Kerkrade (Gaia Park), Arnhem

(Burgers’ Zoo) en Hilvarenbeek (Beekse Bergen). De Indische neushoorn in Rotterdam (Blijdorp) en in Dierenpark Amersfoort. Neem je WNF-Rangerpaspoort en bonnenboekje mee! Wat eten ze?

Het zijn echte vegetariërs. Per dag eten ze wel zeventig kilo planten. De witte neushoorn eet vooral gras, de

andere liever bladeren. Hoeveel jongen krijgen ze?

Bijna altijd maar één tegelijk, na ongeveer 15 maanden zwangerschap. Het is een flinke baby (soms 90 kilo). >>

xxxxxxxxx

Alles wat je altijd al wilde vragen over

Andere s’ ‘neushoorn

x xxxxxxxxx

De neushoorn is niet de enige met een neus-hoorn. Kijk maar! >

Neushoornkever

Mannetjes proberen elkaar met hun hoorn om te gooien als ze om een vrouw vechten.

Special

De voorste van zijn twee hoorns kan meer dan een meter lang worden. Zwarte neushoorn

De stoerste

WEETJE 1

Het woord ‘rhinoceros’ komt uit het Grieks (rhino = neus, ceros = hoorn). .

Leeft in: Oost- en zuidelijk Afrika Gewicht: 900 tot 1300 kilo Aantal: ongeveer 3725

Witte neushoorn Hoeveel soorten zijn er?

De grootste

Witte neushoorn: brede lip

Zwarte neushoorn: puntlip

In de verre oertijd was het antwoord: minstens 165. Maar nu zijn er vijf soorten. Blader maar door deze special, dan zie je ze allemaal. Welke soorten zijn er en waar kun je ze in het wild zien?

In Afrika leven de witte en de zwarte neushoorn. Ze leven op de savanne. In Azië leeft

De witte neushoorn in Kerkrade (Gaia Park), Arnhem

(Burgers’ Zoo) en Hilvarenbeek (Beekse Bergen). De Indische neushoorn in Rotterdam (Blijdorp) en in Dierenpark Amersfoort. Neem je WNF-Rangerpaspoort en bonnenboekje mee! Wat eten ze?

Het zijn echte vegetariërs. Per dag eten ze wel zeventig kilo planten. De witte neushoorn eet vooral gras, de

andere liever bladeren. Hoeveel jongen krijgen ze?

Bijna altijd maar één tegelijk, na ongeveer 15 maanden zwangerschap. Het is een flinke baby (soms 90 kilo). >>

De gepantserde

Andere s’ ‘neushoorn

x xxxxxxxxx

Leeft in: Noord-India, Nepal Gewicht: 1800 tot 2300 kilo Aantal: ongeveer 2400

Neushoornvogel

Zandadder

Zijn hoorn werkt als versterker voor zijn roep. Een soort vuvuzela.

s Indische neuhoorn

Narwal

Giftigste slang van Europa. Het hoorntje op zijn neus is zacht.

Dolfijn. Bij de man groeit één voortand uit tot meterslange ‘hoorn’.

Naam: Christy Williams Leeftijd: 41 Beroep: neushoornbeschermer

Sumatraanse bestaat zelfs al 20 miljoen jaar. Het is de laatste neef van de wolharige neushoorn die in de oertijd in Europa leefde. Die mogen we natuurlijk niet laten verdwijnen.’

Christy Williams werkt voor het Wereld Natuur Fonds in Azië. Zijn speciale taak: het beschermen van de drie soorten Aziatische neushoorns.

2. Wat houdt je werk in? ‘Ik zorg dat de regeringen van ons en van elkaar leren hoe ze de neushoorns moeten beschermen. Ook help ik de parkwachters die in de natuurgebieden werken. Soms zelfs met het vangen en verdoven van neushoorns die naar een ander gebied verhuisd worden. Of met zenders bevestigen zodat we ze kunnen volgen.’

1. Wat is er zo speciaal aan de neushoorns? ‘Ze zijn oeroud. Van de Indische en Javaanse neushoorn zijn fossielen van 10 miljoen jaar oud gevonden. De

3. Is dat gevaarlijk? ‘Meestal niet. Eén keer ben ik wel

Special

Mini-interview

Zijn dikke huid met plooien lijkt net een harnas. Van de drie soorten uit Azië is de Indische neushoorn verreweg de grootste. Een eeuw geleden was hij bijna uitgeroeid. Maar daarna is hij streng beschermd. Zijn aantal is weer behoorlijk toegenomen maar helemaal buiten gevaar is deze soort nog niet.

xxxxxxxxx

aangevallen door een neushoorn die uit zijn verdoving bijkwam. Ik fotografeerde hem door de spleet van de kist waarin hij zat. Ineens ramde hij tegen de deur. Gelukkig bleef de deur heel maar ik viel wel hard achterover.’ 4. Gaat de neushoorns het redden? ‘De Indische neushoorns zeker. Ze worden nog wel gedood maar hun aantal groeit. Met de andere twee gaat het veel slechter. Het gekke is dat iedereen weet hoe slecht het met de tijger gaat. Maar de Indische en de Sumatraanse neushoorn zijn nog veel ernstiger bedreigd. Toch blijf ik optimistisch. Zeker als ik zie hoe de kinderen zich nu druk maken over de bedreigde dieren.’ u

Witte neushoorn:

Neushoornmannen plassen meters ver naar achter. Je bent gewaarschuwd… Zijn ze gevaarlijk?

Een boze neushoon kan gevaarlijk zijn, maar neushoorns vallen zelden mensen aan. Ook andere dieren laten ze met rust. Hoe zwaar kunnen ze worden?

De allerzwaarste was een witte neushoorn van 3600 kilo: ongeveer zoveel als een olifant. Normaler 8

Per jaar groeit de hoorn 6 centimet er. Maar hij slijt ook.

Huid: een echte dikhuid. Op sommige plekken centimeters dik (10x zo dik als bij ons).

Gespierde nek: moet de zware kop omhoog houden.

Stevige staart met kwast: om lastige vliegen mee te verjagen.

Oor: kan zijn oren bewegen

voor deze soort is een kilo of 2000. De Indische wordt bijna net zo zwaar.

Hoorn: een uitgroeisel van de huid. Gemaakt van hoornstof: hetzelfde spul als in nagels.

Hebben ze echt slechte ogen?

Hun ogen zijn niet erg goed, maar ze lopen heus niet overal tegenaan. Misschien zien ze het verschil tussen een boomstronk en een mens niet, maar ze ruiken het verschil zeker. >>

tussen hoorn en st aar t

WEETJE 2

Indische neushoorn: ‘gepantserd’.

Zwarte neushoorn: ‘ongepantserd’.

Oog: ziet niet erg goed.

Neusgaten: erg goede neus. Hoefdier: drie hoeven per voet.

Buik: veel darmen om de taaie planten te verteren. Een slanke neushoorn zul je nooit zien. 9

De gepantserde

Andere s’ ‘neushoorn

x xxxxxxxxx

Leeft in: Noord-India, Nepal Gewicht: 1800 tot 2300 kilo Aantal: ongeveer 2400

Neushoornvogel

Zandadder

Zijn hoorn werkt als versterker voor zijn roep. Een soort vuvuzela.

s Indische neuhoorn

Narwal

Giftigste slang van Europa. Het hoorntje op zijn neus is zacht.

Dolfijn. Bij de man groeit één voortand uit tot meterslange ‘hoorn’.

Naam: Christy Williams Leeftijd: 41 Beroep: neushoornbeschermer

Sumatraanse bestaat zelfs al 20 miljoen jaar. Het is de laatste neef van de wolharige neushoorn die in de oertijd in Europa leefde. Die mogen we natuurlijk niet laten verdwijnen.’

Christy Williams werkt voor het Wereld Natuur Fonds in Azië. Zijn speciale taak: het beschermen van de drie soorten Aziatische neushoorns.

1. Wat is er zo speciaal aan de neushoorns? ‘Ze zijn oeroud. Van de Indische en Javaanse neushoorn zijn fossielen van 10 miljoen jaar oud gevonden. De

3. Is dat gevaarlijk? ‘Meestal niet. Eén keer ben ik wel

Special

Mini-interview

xxxxxxxxx

Witte neushoorn:

Neushoornmannen plassen meters ver naar achter. Je bent gewaarschuwd… Zijn ze gevaarlijk?

Een boze neushoon kan gevaarlijk zijn, maar neushoorns vallen zelden mensen aan. Ook andere dieren laten ze met rust. Hoe zwaar kunnen ze worden?

De allerzwaarste was een witte neushoorn van 3600 kilo: ongeveer zoveel als een olifant. Normaler 8

Per jaar groeit de hoorn 6 centimet er. Maar hij slijt ook.

Huid: een echte dikhuid. Op sommige plekken centimeters dik (10x zo dik als bij ons).

Gespierde nek: moet de zware kop omhoog houden.

Stevige staart met kwast: om lastige vliegen mee te verjagen.

Oor: kan zijn oren bewegen

voor deze soort is een kilo of 2000. De Indische wordt bijna net zo zwaar.

Hoorn: een uitgroeisel van de huid. Gemaakt van hoornstof: hetzelfde spul als in nagels.

Hebben ze echt slechte ogen?

Hun ogen zijn niet erg goed, maar ze lopen heus niet overal tegenaan. Misschien zien ze het verschil tussen een boomstronk en een mens niet, maar ze ruiken het verschil zeker. >>

tussen hoorn en st aar t

WEETJE 2

Indische neushoorn: ‘gepantserd’.

Zwarte neushoorn: ‘ongepantserd’.

Oog: ziet niet erg goed.

Neusgaten: erg goede neus. Hoefdier: drie hoeven per voet.

Buik: veel darmen om de taaie planten te verteren. Een slanke neushoorn zul je nooit zien. 9

x xxxxxxxxx Andere s’ ‘neushoorn

xxxxxxxxx

Neushoornleguaan

Amerikaanse hagedis. Mannen hebben hoorns om indruk te maken.

Sabelsprinkhaan

Driehoornkameleon

Eenhoornvis

Insect uit het regenwoud. Is het een hoorn of een hoedje?

Trage hagedis uit Afrika. Drie hoorns waarvan één op zijn neus.

Vis uit warme zeeën. Er groeit een punt op zijn voorhoofd.

Special

n Javaanse neushoor

Er zijn er nog minder dan 60... De zeldzaamste

Met zijn huidplooien lijkt de Javaanse neushoorn op de Indische. Ooit kwam hij in heel Zuidoost-Azië voor, nu op nog maar twee plekken: de westelijke punt van Java (Indonesië) en een afgelegen bos in Vietnam. Daar is hij pas in 1988 ontdekt. Maar laatst is er één gedood. Misschien was dat wel de laatste van Vietnam… Leeft in: Java, misschien nog in Vietnam Gewicht: 900 tot 1400 kilo Aantal: minder dan 60

Zijn er neushoorns zonder hoorn?

Ja: babyneushoorns. Pas als ze een paar maanden oud zijn, komt er een hoorntje. Bij de Sumatraanse en bij de Javaanse neushoorn hebben ook sommige volwassen dieren maar een klein hoorntje. Zijn er neushoorns met meer hoorns?

De Afrikaanse soorten hebben altijd twee hoorns. De achterste is korter dan de voorste. Heel soms hebben ze nog

De harigste hoorn Sumatraanse neus

een derde. Van de Aziatische neushoorns heeft alleen de Sumatraanse twee hoorns. Wat is de meeste bedreigde?

Dat is de Javaanse neushoorn. Daarvan zijn er waarschijnlijk nog minder dan zestig in het wild. En niet één in een dierentuin. Waarom schieten sommige mensen neushoorns dood?

Om hun hoorn. In landen als China denken sommige mensen dat daar

bijzondere kracht in zit. Gemalen neushoorn gebruiken ze als medicijn. In het Arabische land Jemen worden er handvatten van gemaakt voor dolken. Hoe worden ze beschermd?

Door ze te bewaken en door de handel in hoorn te verbieden. Heel soms wordt in een moeilijk te bewaken gebied de hoorn van neushoorns afgezaagd. Zonder hoorn zijn stropers niet meer geïnteresseerd. Natuurlijk is dat een noodmaatregel. Uiteindelijk groeit de hoorn wel weer aan. u

De Sumatraanse neushoorn is de harigste en de kleinste soort. Toch nog een paar honderd kilo. Hoewel er meer Sumatraanse neushoorns zijn dan Javaanse, neemt hun aantal griezelig snel af. Het WNF heeft tientallen groepen bewakers ingezet om hem te beschermen tegen stropers. Leeft in: Sumatra, Maleisië, Borneo Gewicht: 450 tot 950 kilo Aantal: minder dan 300

x xxxxxxxxx Andere s’ ‘neushoorn

xxxxxxxxx

Neushoornleguaan

Amerikaanse hagedis. Mannen hebben hoorns om indruk te maken.

Sabelsprinkhaan

Driehoornkameleon

Eenhoornvis

Insect uit het regenwoud. Is het een hoorn of een hoedje?

Trage hagedis uit Afrika. Drie hoorns waarvan één op zijn neus.

Vis uit warme zeeën. Er groeit een punt op zijn voorhoofd.

Special

n Javaanse neushoor

Er zijn er nog minder dan 60... De zeldzaamste

Zijn er neushoorns zonder hoorn?

De Afrikaanse soorten hebben altijd twee hoorns. De achterste is korter dan de voorste. Heel soms hebben ze nog

De harigste hoorn Sumatraanse neus

een derde. Van de Aziatische neushoorns heeft alleen de Sumatraanse twee hoorns. Wat is de meeste bedreigde?

Dat is de Javaanse neushoorn. Daarvan zijn er waarschijnlijk nog minder dan zestig in het wild. En niet één in een dierentuin. Waarom schieten sommige mensen neushoorns dood?

Om hun hoorn. In landen als China denken sommige mensen dat daar

bijzondere kracht in zit. Gemalen neushoorn gebruiken ze als medicijn. In het Arabische land Jemen worden er handvatten van gemaakt voor dolken. Hoe worden ze beschermd?

Q U I Z nr.

hyena

python

Alle dieren moeten eten en drinken. Net als jij. Maar ze hebben allerlei vreemde tafelmanieren. Zoek het juiste dier bij de omschrijving.

nr.

Jammie!

Fabels en feiten over

de rivierdolfijn Je weet vast al heel veel over ons actiedier, de rivierdolfijn. Testje doen? Kruis het juiste antwoord aan. ‘Fabel’ betekent dat het niet waar is, ‘Feit’ betekent dat het wel klopt.

t vlak na het eten. Tip: doe deze quiz nie n beetje misselijk… ien ee Dan word je missch

1. Alle rivierdolfijnen hebben een lange, dunne snuit. ❏ FABEL ❏ FEIT

1. De eerste maaltijd van dit dier is zijn broertje of zusje. In de buik van zijn moeder komt hij uit het ei. Dan begint hij meteen zijn familie op te eten. nr.

2. De bek van dit dier is een reusachtige zeef. Er hangen ‘baarden’ in, die hele kleine diertjes uit het water zeven.

nr.

3. Een dier met gif dat zijn prooi verlamt. Het gif maakt het binnenste van de prooi vloeibaar. Dat komt goed uit, want dit dier heeft geen tanden. Hij drinkt zijn prooi op.

vogelspin

vampiervleermuis

4. Als dit dier eenmaal gaat drinken houdt hij niet meer op. In een paar minuten slurpt hij 100 liter water naar binnen. Daarna kan hij weer een hele tijd zonder vocht.

miereneter

5. De tong van dit dier is een soort plakband. Er zit een kleverig speeksel op. Wanneer hij zijn tong in een termietenheuvel naar binnen steekt, plakken er termieten aan vast. Die smikkelt hij vervolgens op.

nr.

6. Deze aaseter kan gemakkelijk bij de laatste restjes vlees van een

dood dier. Hij steekt zijn kop naar binnen. Omdat de veertjes op zijn nek heel kort zijn, wordt hij niet erg vies.

het skelet niet liggen. Dat is te zien aan zijn poep: die is wit van de botjes.

nr.

baleinwalvis

4. Rivierdolfijnen kunnen onder water ademen. ❏ FABEL ❏ FEIT

6. De Chinese vlagdolfijn is waarschijnlijk uitgestorven. ❏ FABEL ❏ FEIT

8. Als het moet kan dit dier wel een jaar zonder eten. Zodra er weer prooien in de buurt zijn, slaat hij vanuit het water toe. 9. Dit dier heeft een rekbare bek en schedel om zijn prooi in één keer te verslinden. Kauwen doet hij niet. Met zijn spieren duwt hij vervolgens zijn voedsel naar achteren in zijn lijf. Je ziet zijn maaltijd als een bobbel zitten. 10. Dit dier drinkt bloed. Dat doet hij stiekem ’s nachts. Zijn slachtoffer

vale gier

3. De Yangtzebruinvis heet ook wel ‘riviervarken’. ❏ FABEL ❏ FEIT

slaapt en merkt niets van de beet. Er zit een pijnstiller in het speeksel van dit bloeddorstige dier. nr.

zandhaai

nr.

krokodil

Oplossing op pagina 23

1. FABEL: de yangtze-bruinvis en de irrawaddi-dolfijn hebben een kort snuitje en de snuit van de amazone-dolfijn lijkt meer op die van een kleine tuimelaar. 2. FABEL: hij heet ook wel boto. 3. FEIT: ja, dat klopt. 4. FABEL: het zijn zoogdieren, die kunnen onder water niet ademen. 5. FABEL: nee, in rivieren in Azië en Zuid-Amerika. 6. FEIT: ja, helaas wel.

nr.

5. Rivierdolfijnen leven in rivieren in Europa en Azië. ❏ FABEL ❏ FEIT

7. Dit roofdier verslindt zijn prooi met huid en haar. Hij laat zelfs

dromedaris

nr.

2. De orinocodolfijn heet ook wel bobo. ❏ FABEL ❏ FEIT

Niet spie ken hoo r, maar de antwoor d e n staan o nderaan op z’n k op.

n Wil je ee jn fi l rivierdo ht in het ec op k zien? Kij nde de volge pagina!

Q U I Z nr.

hyena

python

Alle dieren moeten eten en drinken. Net als jij. Maar ze hebben allerlei vreemde tafelmanieren. Zoek het juiste dier bij de omschrijving.

nr.

Jammie!

Fabels en feiten over

t vlak na het eten. Tip: doe deze quiz nie n beetje misselijk… ien ee Dan word je missch

1. Alle rivierdolfijnen hebben een lange, dunne snuit. ❏ FABEL ❏ FEIT

1. De eerste maaltijd van dit dier is zijn broertje of zusje. In de buik van zijn moeder komt hij uit het ei. Dan begint hij meteen zijn familie op te eten. nr.

2. De bek van dit dier is een reusachtige zeef. Er hangen ‘baarden’ in, die hele kleine diertjes uit het water zeven.

nr.

3. Een dier met gif dat zijn prooi verlamt. Het gif maakt het binnenste van de prooi vloeibaar. Dat komt goed uit, want dit dier heeft geen tanden. Hij drinkt zijn prooi op.

vogelspin

vampiervleermuis

4. Als dit dier eenmaal gaat drinken houdt hij niet meer op. In een paar minuten slurpt hij 100 liter water naar binnen. Daarna kan hij weer een hele tijd zonder vocht.

miereneter

nr.

6. Deze aaseter kan gemakkelijk bij de laatste restjes vlees van een

dood dier. Hij steekt zijn kop naar binnen. Omdat de veertjes op zijn nek heel kort zijn, wordt hij niet erg vies.

het skelet niet liggen. Dat is te zien aan zijn poep: die is wit van de botjes.

nr.

baleinwalvis

4. Rivierdolfijnen kunnen onder water ademen. ❏ FABEL ❏ FEIT

6. De Chinese vlagdolfijn is waarschijnlijk uitgestorven. ❏ FABEL ❏ FEIT

vale gier

3. De Yangtzebruinvis heet ook wel ‘riviervarken’. ❏ FABEL ❏ FEIT

slaapt en merkt niets van de beet. Er zit een pijnstiller in het speeksel van dit bloeddorstige dier. nr.

zandhaai

nr.

krokodil

Oplossing op pagina 23

nr.

5. Rivierdolfijnen leven in rivieren in Europa en Azië. ❏ FABEL ❏ FEIT

7. Dit roofdier verslindt zijn prooi met huid en haar. Hij laat zelfs

dromedaris

nr.

2. De orinocodolfijn heet ook wel bobo. ❏ FABEL ❏ FEIT

Niet spie ken hoo r, maar de antwoor d e n staan o nderaan op z’n k op.

n Wil je ee jn fi l rivierdo ht in het ec op k zien? Kij nde de volge pagina!

et olgt h Baby v Volkers in blaadje nd. ha

Grün Volker y. en Bab

‘De rivierdolfijn vindt het leuk om met stokjes of bladeren te spelen.’

‘Hij komt uit de Amazone. Hij is 36 jaar geleden met zijn moeder naar de dierentuin gehaald. Hij was toen twee jaar oud. Zijn moeder was ziek, door de vervuiling van het rivierwater. Helaas is ze niet zo lang na de verhuizing doodgegaan, maar het jong heeft het gered. Hij is nu 38: even oud als ik. Maar we noemen hem nog steeds Baby.’

‘We hebben er heel lang twee gehad. Maar twee jaar geleden is er één doodgegaan. Van ouderdom: die is bijna vijftig geworden. Voor een rivierdolfijn is dat erg oud.’

Hebben ze jongen gekregen?

‘Nee. Het waren twee mannetjes dus dat ging niet. In de dierentuin van Venezuela krijgen de rivierdolfijnen wel regelmatig jongen. Er worden nu ook nooit meer rivierdolfijnen uit de natuur naar dierentuinen gehaald.’

Raak je de dolfijn weleens aan?

‘Dat doe ik zo weinig mogelijk. We willen

dat de dieren hier hun eigen gang gaan. Daarom maken we hun omgeving ook zo natuurlijk mogelijk. Voor de rivierdolfijn hebben we een tropische rivier nagemaakt. Compleet met boomwortels onder water. Net als in het wild vindt onze rivierdolfijn het leuk om met stokjes of bladeren te spelen.’

*** inte *** rvie **** w **

PECIAL

Hoe zijn jullie aan deze dolfijn gekomen?

Is het de enige rivierdolfijn die jullie hebben?

PECIAL P O RT

e dierentuin van Duisburg is de enige plaats in Europa waar je een rivierdolfijn kunt zien. Een orinocodolfijn. Bioloog Volker Grün zorgt dat dit bijzondere dier het zo goed mogelijk heeft.

Rivierdolfijn in Europa

P O RT

Als je een rivierdolfijn in het echt wilt zien, kun je naar de Ganges, de Yangtze of de Amazone. Maar gelukkig hoef je niet zo ver van huis: het kan ook in Duitsland.

I N T E R V I E W

angt Baby v je. een vis

Heb je wel eens een rivierdolfijn in het wild gezien?

‘Helaas niet. Wel vaak zeedolfijnen, toen ik voor mijn studie in Nieuw-Zeeland was. Maar waarschijnlijk gaat het binnenkort gebeuren. Onze dierentuin werkt samen met dolfijnenbeschermers in Brazilië. En over een tijdje ga ik daarheen om te helpen. Het lijkt me fantastisch om de familie van Baby in de natuur te zien.’ u

NFNeem je W p as oort Rangerp ijg mee en kr

ing 10% kort zinsop een ge ticket!

Dagje Duitsland Duisburg ligt ongeveer 70 kilometer voorbij Nijmegen. In de dierentuin hebben ze dieren die je niet in Nederland kunt zien. De orinocodolfijn natuurlijk. Maar ook reuzenotters en koala’s. Bovendien zijn er tuimelaars en hebben drie gorilla’s dit voorjaar een baby gekregen. De moeite waard dus! 17

et olgt h Baby v Volkers in blaadje nd. ha

Grün Volker y. en Bab

‘De rivierdolfijn vindt het leuk om met stokjes of bladeren te spelen.’

‘We hebben er heel lang twee gehad. Maar twee jaar geleden is er één doodgegaan. Van ouderdom: die is bijna vijftig geworden. Voor een rivierdolfijn is dat erg oud.’

Hebben ze jongen gekregen?

Raak je de dolfijn weleens aan?

‘Dat doe ik zo weinig mogelijk. We willen

*** inte *** rvie **** w **

PECIAL

Hoe zijn jullie aan deze dolfijn gekomen?

Is het de enige rivierdolfijn die jullie hebben?

PECIAL P O RT

e dierentuin van Duisburg is de enige plaats in Europa waar je een rivierdolfijn kunt zien. Een orinocodolfijn. Bioloog Volker Grün zorgt dat dit bijzondere dier het zo goed mogelijk heeft.

Rivierdolfijn in Europa

P O RT

Als je een rivierdolfijn in het echt wilt zien, kun je naar de Ganges, de Yangtze of de Amazone. Maar gelukkig hoef je niet zo ver van huis: het kan ook in Duitsland.

I N T E R V I E W

angt Baby v je. een vis

Heb je wel eens een rivierdolfijn in het wild gezien?

NFNeem je W p as oort Rangerp ijg mee en kr

ing 10% kort zinsop een ge ticket!

T E S T Weet jij het goede antwoord op de volgende dierenvragen? Kom je er niet uit? Zoek ze dan op op www.rangerclub.nl bij ‘Dieren’. Alle antwoorden staan daar bij de diereninfo.

Ben jij een dierenprofessor? 1.  

Hoe zwaar is de tong van een blauwe vinvis? Zo zwaar als een: i. olifant b. zebra

2.  

De axolotl leeft in het wild slechts in één meer. Weet jij in welk land? i. Rusland k. Mexico

3. Wat eet de groene zeeschildpad?  l. zeegras  e. soep

Dit is de grootste hagedis die op aarde leeft. Hij kan wel 3 meter lang worden. Weet jij hoe hij heet? t. reuzenhagedis v. komodovaraan

11. Een koala eet eucalyptusbladeren. Hij eet zo’n vier uur per dag. Wat doet hij de andere twintig uur?

6. Weet jij hoe dit dier heet? (zie foto)  d. stekelhagedis  r. bergduivel

8.  

10. De bergkangoeroe zit wat grootte betreft een beetje tussen de grote kangoeroes en de kleine wallaby’s in. Weet jij wat die naam is?  r. wallaroe  s. kangby

5. Welke giftige slang komt voor in Nederland?  i. python  e. adder

10.

Deze kolonistenagame is een mannetjeshagedis die overdag blauw met oranje is. Welke kleur heeft hij ’s nachts? o. grijs a. geel

9. Wat betekent de naam orang-oetan?  e. bosmens  f. boomaap

4. Een galapagosreuzenschildpad kan heel oud én heel zwaar worden. Weet jij hoeveel de zwaartste galapagosreuzenschildpad woog?  e. 400 kilo  z. 100 kilo

7.  

11.

12.

13.

 w. slapen  k. spelen 12. Wat doet het negenbandig gordel- dier als er gevaar dreigt?  d. gif spuiten  i. in de lucht springen 13. Beloega’s maken allerlei soorten geluiden, van laag gebrom tot hoog gefluit. Welke bijnaam gaven zeelui aan de beloega?  e. muziekvis  l. zeekanarie 14. De fennek is een roofdier met heel grote oren. Weet jij hoe de fennek ook wel genoemd wordt?  b. Mickey-muis  d. woestijnvos 15. Hupie, de kleine of rode panda, is de mascotte van de WNF-Ranger- club. Weet jij nog een andere bijnaam voor dit dier?  e. katbeer  h. stoute panda

14.

16. De steenarend is een grote roofvogel die ook wel adelaar genoemd wordt. Hij bouwt een heel groot nest van takken. Ieder jaar bouwt hij zijn nest verder, het kan dan groter worden dan een tractorwiel. Hoe noem je zijn nest?  l. burcht  d. horst

Vul de letter van het goede antwoord hier in en je krijgt een zin: 1. 7.

17. Katten kunnen hun nagels intrekken. Eén katachtige kan dat niet. Welke?  t. ocelot  i. cheeta 18. Wat voor soort dier zijn de lamantijn en de doejong?  e. zeekoe  m. knaagdier 19. De mannetjesdikhoornschapen hebben zware hoorns. Deze zijn soms zo zwaar als...  r. het hele skelet bij elkaar  u. een olifant 20. Deze vis start haar leven als vrouwtje. Ze is dan blauw met een gele vlek. Als ze oud wordt, verandert 7.

15.

16.

2. 8.

3. 9.

4. 10.

16. 17.

 

11. 12.

13. 14. 15.

18. 19. 20. 21.

ze in een mannetje en is dan hemelsblauw met een grote bobbel op zijn voorhoofd. Hoe heet deze bijzondere vis? e. blauwe papegaaivis f. zeepaardje

21. Deze platte visjes leven in kleine schooltjes. Dat zijn groepjes. Ze bewegen tegelijk, het zijn syn- chroonzwemmers. Weet jij welke grappige naam de vis heeft?  o. gekleurd papiervisje  n. scheermesvisje (Oplossing op pagina 23)

19.

Welk superdier ben jij?

Test dat zelf. Doe de quiz op wnf108.hyves .nl. Misschie n ben je wel ee n tijger, of een condo r, of een giftige slang, of…

T E S T Weet jij het goede antwoord op de volgende dierenvragen? Kom je er niet uit? Zoek ze dan op op www.rangerclub.nl bij ‘Dieren’. Alle antwoorden staan daar bij de diereninfo.

Ben jij een dierenprofessor? 1.  

Hoe zwaar is de tong van een blauwe vinvis? Zo zwaar als een: i. olifant b. zebra

2.  

De axolotl leeft in het wild slechts in één meer. Weet jij in welk land? i. Rusland k. Mexico

3. Wat eet de groene zeeschildpad?  l. zeegras  e. soep

Dit is de grootste hagedis die op aarde leeft. Hij kan wel 3 meter lang worden. Weet jij hoe hij heet? t. reuzenhagedis v. komodovaraan

11. Een koala eet eucalyptusbladeren. Hij eet zo’n vier uur per dag. Wat doet hij de andere twintig uur?

6. Weet jij hoe dit dier heet? (zie foto)  d. stekelhagedis  r. bergduivel

8.  

10. De bergkangoeroe zit wat grootte betreft een beetje tussen de grote kangoeroes en de kleine wallaby’s in. Weet jij wat die naam is?  r. wallaroe  s. kangby

5. Welke giftige slang komt voor in Nederland?  i. python  e. adder

10.

Deze kolonistenagame is een mannetjeshagedis die overdag blauw met oranje is. Welke kleur heeft hij ’s nachts? o. grijs a. geel

9. Wat betekent de naam orang-oetan?  e. bosmens  f. boomaap

4. Een galapagosreuzenschildpad kan heel oud én heel zwaar worden. Weet jij hoeveel de zwaartste galapagosreuzenschildpad woog?  e. 400 kilo  z. 100 kilo

7.  

11.

12.

13.

14.

Vul de letter van het goede antwoord hier in en je krijgt een zin: 1. 7.

15.

16.

2. 8.

3. 9.

4. 10.

16. 17.

 

11. 12.

13. 14. 15.

18. 19. 20. 21.

ze in een mannetje en is dan hemelsblauw met een grote bobbel op zijn voorhoofd. Hoe heet deze bijzondere vis? e. blauwe papegaaivis f. zeepaardje

19.

Welk superdier ben jij?

Test dat zelf. Doe de quiz op wnf108.hyves .nl. Misschie n ben je wel ee n tijger, of een condo r, of een giftige slang, of…

W A T

W I L

J I J

W E T E N ?

Top 5 gifdieren

Trechterwebspin

Zwarte mamba

die het gevaarlijkst zijn voor mensen:

Steenvis

2. 5.

Xxxxxxxx xx (xx jaa r): A ‘ ls een schorpioe n een ande r e s chorpioen steekt, ga at die dan dood?’

Schorpioen



Portugees oorlogsschip

Hoe werk

t het gif? Het gif van schorpioe nen werkt meestal in op je zenu wen. Je kr dan verlam ijgt mingen. Va ak gaat je ooglid a ls eerste h angen. Ook krijg je problem en met spreken. D aarna rake n je armen of benen ve rlamd. En als het goed mis is, houdt je hart erme e op.

WEETJE 2

Schorpioenen zijn nachtdieren. Overdag houden ze zich schuil onder stenen of boomstammen.

. . . g i t f i G

1. Slangen Maleise groefkopadder, ratelslang, Russell’s adder en zwarte mamba 2. Vissen Sommige stekelroggen, steenvis en koraalduivel 3. Schorpioenen 4. Spinnen Australische trechterwebspin, zwarte weduwe en vioolspin 5. Kwallen Zeewesp en Portugees oorlogsschip

Schorpioenen!

Wil jij o ok je d iere nvraag ins turen ? Op pag in a 23 lees je naar we lk adres je hem kunt s tu ren.

WEETJE 1

E 20

r bestaan ruim 1400 soorten schorpioenen. Schorpioenen vallen alle kleine dieren aan die ze zien bewegen. Soms zelfs een andere schorpioen. Eerst proberen ze de andere schorpioen met hun tangen te grijpen. En als deze tegenspartelt, komt de gifstaart eraan te pas. Meestal wint de grootste schorpioen, maar dat hoeft niet altijd. Kleine schorpioenen hebben vaak een sterker gif

dan de grote. Schorpioenen gaan dood aan het gif van een andere soort schorpioen. Maar als het twee schorpioenen van dezelfde soort zijn, werkt het gif vaak niet. Als een schorpioen zichzelf zou steken, zou hij dus niet dood gaan.

Een schorpioen legt geen eitjes, maar krijgt levende jongen. Jonkies!

Schorpioen uit Afrika

Deze zijn het gevaarlijkst!

Gaan mensen dood aan het gif? Van de meeste schorpioenensteken heb je niet veel last. Het is te vergelijken met een bijensteek. Maar van vijftig soorten kun je veel meer last krijgen. Bij een enkele soort kun je zelfs doodgaan als ze je niet op tijd helpen in een ziekenhuis.

De moeder draagt haar jongen de eerste weken met zich mee. Op haar rug, veilig onder haar gifstaart.

Keizerschorpioen

Buthus is de giftigste schorpioen. Hij spuit meestal maar weinig gif in bij een steek en is daarom niet vaak dodelijk. Leiurus is de gevaarlijkste schorpioen. Hij maakt vooral veel slachtoffers in Noord-Afrika. In Mexico en de Verenigde Staten is Centruroides (zwarte schorpioen) de gevaarlijkste. Hij schuilt vaak overdag in donkere hoekjes in huizen en tuinen. Als je dan een laars of een handschoen aantrekt zit hij er soms in. En dan prikt hij je.

W A T

W I L

J I J

W E T E N ?

Top 5 gifdieren

Trechterwebspin

Zwarte mamba

die het gevaarlijkst zijn voor mensen:

Steenvis

2. 5.

Xxxxxxxx xx (xx jaa r): A ‘ ls een schorpioe n een ande r e s chorpioen steekt, ga at die dan dood?’

Schorpioen



Portugees oorlogsschip

Hoe werk

WEETJE 2

Schorpioenen zijn nachtdieren. Overdag houden ze zich schuil onder stenen of boomstammen.

. . . g i t f i G

Schorpioenen!

Wil jij o ok je d iere nvraag ins turen ? Op pag in a 23 lees je naar we lk adres je hem kunt s tu ren.

WEETJE 1

E 20

Een schorpioen legt geen eitjes, maar krijgt levende jongen. Jonkies!

Schorpioen uit Afrika

Deze zijn het gevaarlijkst!

De moeder draagt haar jongen de eerste weken met zich mee. Op haar rug, veilig onder haar gifstaart.

Keizerschorpioen

Weet jij het?

Alle onderstaande woorden zitten horizontaal, verticaal of diagonaal verstopt in de puzzel. Streep ze door. Er blijven 5 letters over. Die 5 letters vormen een dier.

De tekst hieronder is niet compleet. Weet jij welke woorden je in moet vullen of door moet strepen?

p a a h a a

Ik ben een:

v o s b ij p

n o e o r k a Ik zit vaak hoog in de boom / op een berg.

g i

Ik eet graag:

r a f f e

i l m t a j

r e d d a a

n l e e m a k

Ik leef in het regenwoud / de woestijn.

Adres voor alle clubpost

L S Kun jij de dieren vinden? 2 letters: ❏ bij 3 letters: ❏ aap ❏ jak ❏ kat ❏ rob ❏ uil ❏ vos 4 letters: ❏ haai ❏ orka 5 letters: ❏ adder 6 letters: ❏ kameel 7 letters: ❏ giraffe ❏ pinguïn

TAMTAM

nr.

PAG. 18

Alles over

Neus hoorns Special

EPKE ZONDERLAND gaf gymles aan orang-oetans PAG. 2

Zoek de 5 verschillen!

Deze dieren zijn een beetje in de war geraakt. Zie jij welke delen bij elkaar horen? Het dier bestaat steeds uit twee delen. Voorbeeld: WAL+VIS = WALVIS

FIJN

GER

HOORN

DOL PAD

VIS TIJ

Oplossingen op pagina 23 22

WAL

Colofon TamTam, WNF-Rangerclub Magazine is een uitgave van het Wereld Natuur Fonds en verschijnt 10x per jaar. Voor e 2,50 per maand ben je WNF-Ranger. Voor adreswijzigingen: www.wnf.nl/gegevenswijzigen

Lithografie: Grafimedia, Amsterdam Druk: Drukkerij Roto Smeets, Weert

KAAK NEUS

WNF-Ranger Adviesteam: Thirza Eversdijk, Jelle Fokkens, Victor Funnekotter, Leila Prinsen Geerligs, Trijntje van der Geest, Lia Gerretsen, Joost Hadida, Fabian van Hekke, Carlijn Keuning, Karen Klopstra, Sanne Koudenburg, Nova Kuijs, Jaro Kuijs, Duncan Meelhuysen, Rolf Neve, Nicole Olde Monnikhof, Sjoerd Orru, Amy Ransdorp, Emma Schuurink, Rijk van Wilsum Productiebegeleiding: Graphic, Leusden

Schild Deze twee foto’s zien er hetzelfde uit, maar zijn toch anders. Zie je de 5 verschillen?

WNF-Ranger doet mee!

Het Wereld Natuur Fonds legt gegevens vast ter uitvoering van de bijdrage aan de Rangerclub. Ook kunnen we deze gegevens gebruiken om u en/of uw kind te informeren over onze activiteiten, projecten en producten. Als u op deze informatie geen prijs stelt kunt u dit schriftelijk melden aan het Wereld Natuur Fonds, Antwoordnummer 7040, 3700 TA Zeist.

Volgende keer in TamTam

Wie: Joey Leeftijd: 10 jaar Woonplaats: Lisse

Zwarte neushoorn, John Warburton-Lee / PhotoLibrary

Fotografie: Dreamstime, Foto Natura, Getty Images, Hollandse Hoogte, PhotoLibrary, WWF-Canon

Verdeeld

Heb je een interessante dierenvraag? Mail de vraag plus je (digitale) foto met je naam, adres en leeftijd naar hupie@wwf.nl.

Cover

Medewerkers: Evelyn Jongman, Geert-Jan Roebers, Ronald Sinoo, Frits Vaandrager

Ik leef op de Zuidpool / Noordpool.

Als je een digitale foto wilt sturen, zorg er dan voor dat je digitale camera op de hoogste kwaliteitsstand staat, anders is de foto niet bruikbaar voor drukwerk.

TamTam 6, juni 2011

Artdirection en vormgeving: Marjolein Ruiter Grafisch Ontwerp

Ik eet graag:

Heb je geld opgehaald om de natuur en de bedreigde wilde dieren te beschermen (bijvoorbeeld met een sponsorloop, geknutselde dingen verkopen of een dansvoorstelling)? Stort het dan op bankrekening 30.00000.30 van de WNF-Rangerclub te Zeist. Vergeet niet erbij te zetten voor welk dier je geld is! Heb je leuke foto’s van je actie? Stuur die dan op! Mail naar hupie@wwf.nl.

BEN JIJ EEN

DIERENPROFESSOR?

Concept en realisatie: Scripta Media, Amsterdam

Ik ben het grootste / kleinste roofdier op aarde.

WNF-Rangerclub Postbus 7 3700 AA ZEIST 0800 1962 (gratis) e-mail: hupie@wwf.nl www.rangerclub.nl

2011

WNF-Rangerclub Magazine • www.rangerclub.nl

Knuffels worden aangeboden door Mimex brands & labels

Ik ben een:

(voor brieven, moppen, acties, tekeningen, prijsvragen etc.)

1. Aan welke clubactiviteiten heb je al meegedaan? ‘Ik ben eens naar een vleermuizenexcursie gegaan omdat het me wel leuk en spannend leek. Ook naar veel andere activiteiten, zoals vogelvoer maken in de winter en wilde herten bekijken in Waterleidingduinen Zandvoort.’

Blauwe dieren!

2. Wat heb je precies gedaan? ‘Bij de vleermuizenexcursie gingen we ’s avonds in het donker het bos in om met een zaklamp vleermuizen te spotten. Als vogelvoer maakte ik een soort taart van pindakaas, rozijnen en pinda`s voor de vogeltjes.’ 3. Waarom ben je WNF-Ranger geworden? ‘Omdat ik niet wil dat de dieren uitsterven, want ik vind ze héél mooi. En veel dieren zijn belangrijk voor mensen en planten. Als ik volwassen ben, wil ik trouwens bioloog worden.’ u

+ EX TR A TamTam

Vakantieboekje!

Clubactiviteiten www.rangerclub.nl Agenda juni 25 JUNI WNF-Walkathon 2011 (WNF-Regioteam Gooi & Vechtstreek)

Papier: Satimat Green FSC® Folie: recyclebaar materiaal (LDPE), dat onschadelijk is voor mens, dier en plant.

26 JUNI Rangerdag (WNF-Regioteam Meer- en Bollenstreek)

Doe ook mee aan een Clubactiviteit bij jou in de buurt. De vrijwilligers van het Wereld Natuur Fonds organiseren allerlei activiteiten voor WNF-Rangers. Op www.rangerclub.nl staat de volledige agenda en kun je je aanmelden voor activiteiten. Neem altijd je WNF-Rangerpaspoort mee.

Oplossingen: Jammie!1: zandhaai, 2: baleinwalvis, 3: vogelspin, 4: dromedaris, 5: miereneter, 6: vale gier, 7: hyena, 8: krokodil, 9: python, 10: vampiervleermuis Ben jij een dierenprofessor? Ik leer over wilde dieren Weet jij het? 1: toekan, in de boom, vruchten, regenwoud 2: ijsbeer, grootste roofdier, zeehond, Noordpool Kun jij de dieren vinden? poema Verdeeld makaak, walvis, schildpad, neushoorn, tijger, dolfijn Zoek de verschillen kleur vlek om oog, struik, kuiken, vlek op borst achterste pinguïn, wolken.

P U Z Z E

Weet jij het?

Alle onderstaande woorden zitten horizontaal, verticaal of diagonaal verstopt in de puzzel. Streep ze door. Er blijven 5 letters over. Die 5 letters vormen een dier.

De tekst hieronder is niet compleet. Weet jij welke woorden je in moet vullen of door moet strepen?

p a a h a a

Ik ben een:

v o s b ij p

n o e o r k a Ik zit vaak hoog in de boom / op een berg.

g i

Ik eet graag:

r a f f e

i l m t a j

r e d d a a

n l e e m a k

Ik leef in het regenwoud / de woestijn.

Adres voor alle clubpost

TAMTAM

nr.

PAG. 18

Alles over

Neus hoorns Special

EPKE ZONDERLAND gaf gymles aan orang-oetans PAG. 2

Zoek de 5 verschillen!

Deze dieren zijn een beetje in de war geraakt. Zie jij welke delen bij elkaar horen? Het dier bestaat steeds uit twee delen. Voorbeeld: WAL+VIS = WALVIS

FIJN

GER

HOORN

DOL PAD

VIS TIJ

Oplossingen op pagina 23 22

WAL

Lithografie: Grafimedia, Amsterdam Druk: Drukkerij Roto Smeets, Weert

KAAK NEUS

Schild Deze twee foto’s zien er hetzelfde uit, maar zijn toch anders. Zie je de 5 verschillen?

WNF-Ranger doet mee!

Volgende keer in TamTam

Wie: Joey Leeftijd: 10 jaar Woonplaats: Lisse

Zwarte neushoorn, John Warburton-Lee / PhotoLibrary

Fotografie: Dreamstime, Foto Natura, Getty Images, Hollandse Hoogte, PhotoLibrary, WWF-Canon

Verdeeld

Heb je een interessante dierenvraag? Mail de vraag plus je (digitale) foto met je naam, adres en leeftijd naar hupie@wwf.nl.

Cover

Medewerkers: Evelyn Jongman, Geert-Jan Roebers, Ronald Sinoo, Frits Vaandrager

Ik leef op de Zuidpool / Noordpool.

Als je een digitale foto wilt sturen, zorg er dan voor dat je digitale camera op de hoogste kwaliteitsstand staat, anders is de foto niet bruikbaar voor drukwerk.

TamTam 6, juni 2011

Artdirection en vormgeving: Marjolein Ruiter Grafisch Ontwerp

Ik eet graag:

BEN JIJ EEN

DIERENPROFESSOR?

Concept en realisatie: Scripta Media, Amsterdam

Ik ben het grootste / kleinste roofdier op aarde.

WNF-Rangerclub Postbus 7 3700 AA ZEIST 0800 1962 (gratis) e-mail: hupie@wwf.nl www.rangerclub.nl

2011

WNF-Rangerclub Magazine • www.rangerclub.nl

Knuffels worden aangeboden door Mimex brands & labels

Ik ben een:

(voor brieven, moppen, acties, tekeningen, prijsvragen etc.)

Blauwe dieren!

+ EX TR A TamTam

Vakantieboekje!

Clubactiviteiten www.rangerclub.nl Agenda juni 25 JUNI WNF-Walkathon 2011 (WNF-Regioteam Gooi & Vechtstreek)

Papier: Satimat Green FSC® Folie: recyclebaar materiaal (LDPE), dat onschadelijk is voor mens, dier en plant.

26 JUNI Rangerdag (WNF-Regioteam Meer- en Bollenstreek)

P U Z Z E

Hupie de kleine panda

door Ronald Sinoo