6 minute read
Interview: Alex Plantinga
Mijn verwondering is nooit gestopt
Tekst: Audrey Oey, Beeld: Alex Plantinga
Zolang als hij zich kan herinneren struint Alex Plantinga (33) over de Veluwe. Op zoek naar wilde dieren. Eerst als broekie met zijn vader en opa, nu als boswachter. ‘Zelfs in een klein stukje natuur is zoveel te zien.’
Al van jongs af aan verwondert de geboren Rotterdammer Alex Plantinga (33) zich over de schoonheid van de natuur. ‘Mijn ouders stonden elke week op de camping in Ermelo. Met mijn opa en vader zocht ik mestkevers en zandhagedissen. Rond mijn zestiende trok ik er zelf op uit, soms om half zes ’s ochtends. Op zoek naar groot wild. Fotografie verbreedde mijn blik en ook de kleine plantjes en beestjes begonnen me op te vallen. Op een gegeven moment lag ik zo’n beetje elk weekend plat op mijn buik, op zoek naar beestjes. Zelfs in een klein stukje natuur is zoveel te zien.’
Unieke kans
Het was de bedoeling dat Alex, net als zijn vader en opa, bij Shell Pernis zou gaan werken, maar hij meldde zich aan voor de opleiding Bos- en Natuurbeheer in Velp. ‘Daar leer je alles over planten, dieren, bodemsoorten en hoe je bomen op specifieke plekken moet beheren. Maar ook over de geschiedenis van Nederland en hoe mens en natuur zijn verbonden. Na mijn opleiding had ik geluk. Toen ik klaar was, kwam er een plek vrij als boswachter op de Veluwe. Precies in het gebied waar ik als kind kwam. Boswachters blijven lang op dezelfde plek en er is weinig doorstroom, dus dit was een unieke kans.’
Het stukje Veluwe uit Alex’ jeugd is het Speulderbos in het noordwesten van de Veluwe. ‘Een prachtig natuurgebied, heel anders dan de rest van de Veluwe. Hier vind je dansende beuken, kleine akkertjes en een bijzondere bodem. Er zit veel meer leem in de grond waardoor er grotere bomen groeien. Hier heeft altijd bos gestaan, dus de bomen zijn tot wel 250 jaar oud. Die oude bomen trekken zeldzame dieren aan als de zwarte specht. Mijn liefde voor dit stukje natuur zal nooit overgaan.’
Grimmige eiken
Naast het Speulderbos horen het Zandenbos, Belvédèrebos, Nieuw Soerel, Vierhouterbos en Zwolse bos bij Alex’ werkterrein. ‘Ik ben dol op de grote eiken hier. Niet van die kaarsrechte, maar met een grimmige vorm. Die al honderden jaren alleen op de open heide staan en aan de onderkant door herten zijn kaal gegeten. Zo’n reus van een boom is een prachtig gezicht in de winter. Ooit zag ik in dit gebied een wit zwijnenbiggetje en als zwijnenfanaat was ik dolgelukkig.
Ik volg de moeder al een paar jaar, omdat ik weet dat ze eerder witte biggetjes had. Op een dag liepen ze op nog geen meter bij me vandaan: een moeder met een groepje biggetjes waarvan één hagelwitte.’
Alex heeft een afwisselende baan als Senior Boswachter Publiek. ‘Soms betekent dat interviews geven, persberichten schrijven en overleggen. Op andere dagen ben ik de hele dag op pad. Dan ga ik door het bos om routes te controleren of om te kijken of er iets aangepast moet worden voor recreanten. Wanneer planten of bomen weggehaald moeten worden, leg ik dat uit aan het publiek.’
Het kappen van bomen of afsluiten van paden kan tot heftige reacties leiden. ‘Soms moet je kwetsbare natuur of broedende vogels of andere dieren rust te geven. Goed voor de natuur, maar beperkend voor de mens. Dat is een eeuwige strijd. Mensen eigenen zich gebieden toe omdat ze daar altijd hun hond uitlaten of zijn opgegroeid. Als ze een pad een paar maanden niet mogen gebruiken, worden ze boos. Steeds vaker wordt de expertise van natuurorganisaties in twijfel getrokken. Bij houtkap speelt dit elk jaar opnieuw. Soms moeten we een boom weghalen om andere bomen een kans te geven en zo voor meer biodiversiteit te zorgen. Daar is niet altijd begrip voor.’
Gevoelig onderwerp
Gelukkig heeft zijn baan vooral leuke kanten, zoals de wildexcursies die Alex begeleidt. ‘Eens was ik met een klein groepje vier uur op pad, op zoek naar wilde dieren. We waren op alle plekken geweest, maar zonder resultaat. Ik wilde nog één veldje proberen. De helft had er geen zin meer in en ging terug. De andere helft stond een verrassing te wachten, want midden in het veldje stonden zwijnen. Terwijl we naar de dieren keken, kwam er plots een wolf het veld oplopen. We waren precies op het juiste moment op de juiste plaats.’
De wolf wordt een gevoeliger onderwerp in onze samenleving, merkt ook Alex. Zelfs op verjaardagsfeestjes gaat het bijna nergens anders meer over. ‘Vooral hondeneigenaren of kampeerders maken zich druk, en dat begrijp ik. Zelf zie ik ook veranderingen. Herten laten zich minder zien op open plekken, waardoor we zijn gestopt met bepaalde excursies. Persoonlijk vind ik de terugkeer van de wolf een toevoeging. Het geeft een extra dimensie aan mijn werk en het is goed voor het ecosysteem. Planten en andere dieren hebben er echt iets aan. Nu breidt de wolf zijn gebied nog uit, maar dat zal op natuurlijke wijze stoppen. Zo lang hij binnen onze natuurgebieden blijft, zie ik geen probleem.’ Alex maakt zich drukker om de staat van de natuur. Hij ziet bijvoorbeeld veel minder insecten vergeleken met twintig jaar geleden.
‘Tien jaar geleden vond je op een klein stukje heide genoeg beestjes. Nu is het echt zoeken naar een zandhagedis. Dat baart me zorgen, want als het niet goed gaat met insecten en reptielen, gaat het ook niet goed met de vogels en zoogdieren die ervan afhankelijk zijn. Toch houd ik hoop. Met specifiek beheer lukt het ons om de juiste omstandigheden voor zeldzame soorten te creëren. Denk aan de liggende vleugeltjesbloem of het vliegend hert. Deze grote kever heeft bepaalde omstandigheden nodig en die hebben we op de Veluwe. Hier leeft de enige grote populatie van ons land.’
Eeuwige verwondering
Hij hoopt dat de volgende generatie zijn werk zal voortzetten. Alex heeft een dochtertje van anderhalf dat hij elke dag liefde voor de natuur bijbrengt. ‘Mijn vrouw heeft minder met de natuur. Die wil liever in Apeldoorn op het terras van een drankje genieten, haha. Maar mijn dochtertje bestook ik de hele dag. Samen gaan we het bos in, we lezen kinderboeken over vogels en bomen en in onze tuin speelt ze tussen de planten en het vijvertje vol kikkers en libellen. Stiekem ben ik beretrots dat haar eerste woordje vogel was. Later mag ze worden wat ze wil, maar ik vind het belangrijk dat ze weet wat haar impact op de natuur is en dat het een plek is waar je in elk seizoen kunt ontspannen. Want over elk klein stukje kan je je blijven verwonderen. Dat is de kracht van de natuur.’
