Jaarverslag PThU 2018

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

Voorwoord

In januari 2018 vierden we met een stralend feest in de Martinikerk te

We waarderen het zeer dat vele groepen en individuen met ons

Groningen het tienjarig bestaan van de PThU. Een jonge universiteit,

meedenken en meekijken. Raden van Advies en Toezicht,

werd steeds gezegd, maar met een respectabele geschiedenis en

medezeggenschap en diverse commissies leveren voortdurend

academische traditie! Een traditie dwingt respect af, als zij ook naar de

constructieve bijdragen. Gezamenlijk staan we voor de mooiste taak:

toekomst toe antwoorden op grote levensvragen weet te genereren.

het opleiden van een nieuwe generatie theologen, die met lef, geloof en

Twee eredoctores, prof. dr. Beatrice de Graaf en prof. dr. Dirkie Smit,

creativiteit de gemeenschap dienen. We werken dagelijks samen aan het

werden bij die gelegenheid benoemd en gaven elk op eigen unieke

verdiepen van inzicht. We gaan daarbij steeds meer over de grenzen van

wijze hun inzichten aan ons mee. Vele ondersteunende handen en

de vakmatige afbakening heen. Daar dagen de grote vragen van onze

optredens van onder anderen Vincent Bijlo en het Gronings

tijd en de verschillende contexten van de kerk wereldwijd de PThU ook

studentencabaret maakten het tot een dag om in te lijsten.

toe uit.

Ons onderwijs staat bekend als een gedegen en uitstekende

We blijven graag actuele wetenschappelijke bijdragen leveren aan

voorbereiding op het werk dat theologen, als predikanten en

debatten. Zo deden we dat in 2018 in de Protestantse Kerk in Nederland

onderzoekers in verschillende contexten, gaan verrichten. Met het oog

in studies over bijvoorbeeld liturgie en migratie. Ook hadden we een

op goede studiebegeleiding en studievoortgang van onze studenten is

substantiële inbreng in ‘de pelgrimage naar gerechtigheid en vrede’,

de intake van studenten verbeterd. We doen steeds meer onderzoek

waarmee in 2018 het zeventigjarig jubileum van de Wereldraad van

naar de studentenpopulatie vóórdat de studenten binnenkomen en

kerken in Amsterdam gevierd werd. Wij danken alle deelnemers aan

nádat zij zijn afgestudeerd. Dat is ook nodig om onze reputatie te

cursussen, partners en bezoekers, die de talloze studiedagen en

behouden en in te spelen op de steeds grotere differentiatie van

evenementen van de PThU hebben bijgewoond. U geeft ons vruchtbare

vooropleidingen en verwachte werkkringen. Het helpt ons om nog meer

feedback en stelt vragen, waarop wij weer nieuw onderzoek en

gerichte inspanning te leveren in de werving van studenten en dat zal

onderwijs starten. Dankzij u houden we de dialoog tussen academie,

nodig zijn.

kerk en samenleving gaande.

De regel- en controledruk vanuit de overheid kan als hoog beleefd

College van Bestuur

worden. Enerzijds achten we dat logisch, omdat we immers voor een groot deel met overheidsmiddelen werken. Anderzijds betekent het dat

Mechteld Jansen, rector

we voortdurend proberen de controles ook zelf naar de toekomst toe zoveel mogelijk profijtelijk te maken. Dan zien we visitaties niet alleen als eindpunten en beoordelingen, maar als startpunten voor nieuwe ontwikkelingen. Zo hebben we de onderzoeksvisitatie van 2018 benut om een energiegevend parcours te starten op weg naar meer coherentie, sturing en ondersteuning in ons onderzoek. Verschillende aanvragen op onderzoeksgebied werden in 2018 van middelen uit de derde geldstroom voorzien.

Protestantse Theologische Universiteit

3

Inhoudsopgave

Voorwoord

3

Hoofdstuk 6:

20

ContinuĂŻteitsparagraaf Bestuurlijk jaarverslag

7

Hoofdstuk 10:

55

Ondersteunende faciliteiten, voorzieningen en diensten

6.1 Personeel en studenten

20

10.1 Ondersteuning ten behoeve van onderwijs

55

6.2 Meerjarenbalans en meerjarenbegroting

21

10.2 Ondersteuning ten behoeve van onderzoek

55

6.3 Intern risicobeheersings- en controlesysteem

25

10.3 Ondersteuning in het licht van de valorisatie

56

6.4 Helderheid bekostiging

29

10.4 Bibliotheek

56

Hoofdstuk 1: Missie en profiel van de Protestantse Theologische Universiteit

8 Hoofdstuk 7:

Hoofdstuk 2:

10

Kerngegevens

Hoofdstuk 3:

30

Onderwijs 7.1 Bacheloropleiding

30

7.2 Masteropleidingen

32

7.3 Postacademisch onderwijs

35

11

Hoofdstuk 8:

3.2 Onderzoek en valorisatie

12

Onderzoek en valorisatie

13

Inrichting van de governance en de universitaire organisatie 13

4.2 Kwaliteitszorg, administratieve organisatie en interne beheersing

Hoofdstuk 5:

15

17

Verslag Raad van Toezicht

38

8.1 Onderzoeksvisitatie

38

8.2 Beleid

38

8.3 Onderzoeksformatie

40

8.4 Wetenschappelijke output

43

8.5 Valorisatie van kennis: maatschappelijke output

45

8.6 Promovendi en promoties

47

8.7 Financiering onderzoek: eerste en overige geldstromen

48

Hoofdstuk 9:

1. Promoties

86

2. Kerkelijk Album en Ordinantie 13

87

51

Personeel

5.1 Samenstelling

17

9.1 Omvang en samenstelling personeel

51

5.2 Goedkeurende besluiten en aandachtspunten 2018

17

9.2 HR-thema’s

53

5.3 Remuneratiecommissie

18

9.3 Werkloosheidsuitkering

54

5.4 Auditcommissie

19

5.5 Algeheel oordeel

19

4

82

Bijlagen 85

3.1 Onderwijs

4.1 De governance-structuur aan de universiteit

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

11

Inrichting van het onderwijs en het onderzoek

Hoofdstuk 4:

Jaarrekening 59

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

5

Bestuurlijk jaarverslag

6

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

7

Hoofdstuk 1:

Missie en profiel van de Protestantse Theologische Universiteit Missie

staat zich met deze overtuigingen en ontwikkelingen te leren verstaan.

Als Protestantse Theologische Universiteit (PThU) zijn wij een

Onze medewerkers en studenten dragen actief bij aan de intellectueel

levensbeschouwelijke universiteit die zich richt op wetenschappelijk

uitdagende, maar ook veilige leeromgeving, waarin zij zich in het

onderwijs, onderzoek en valorisatie van kennis in de theologie. Met

onderlinge academische gesprek kunnen scherpen aan elkaar. De

onze theologiebeoefening staan we in de protestantse traditie. We

spiritualiteit die studenten en medewerkers meebrengen, maakt

bestuderen het christelijk geloof in de wisselwerking tussen bronnen en

integraal onderdeel uit van het profiel van onze universiteit. Daarbij sluit

eigentijdse vormgeving. We richten ons daarbij op de context van het

de ontwikkeling van een stevige identiteit als geestelijk (bege)leider

christendom in Nederland als onderdeel van het christendom

naadloos aan.

wereldwijd.

Zo dragen onze medewerkers en studenten bij aan een universiteit die Onderwijs

gespecialiseerd is in academisch theologisch onderzoek en onderwijs;

We streven er naar studenten op te leiden tot wetenschappelijke

die de toon aangeeft wat betreft de protestantse theologie in

theologen die op creatieve en ondernemende wijze kerk en samenleving

Nederland; die internationaal de competitie aankan en nationaal

kunnen dienen, op al die plekken waar theologische expertise verrijkend

relevant is voor kerk en samenleving; die erkend specialist is in de

is voor het ontwikkelen van inzicht en handelen.

vertaling van oude bronnen naar nieuwe contexten; die valorisatie vanzelfsprekend vindt; die met haar onderzoek met en voor partners

Onderzoek

navolgbaar impact heeft op de beantwoording van de grote

We streven er naar, zowel op nationaal als op internationaal niveau, een

levensvragen en de verbindingen in de samenleving; die de Protestantse

significante bijdrage te leveren aan de theologische wetenschap en aan

Kerk in Nederland en de samenleving dient met academisch gevormde

vernieuwing van de christelijke traditie.

en communicatief vaardige theologen, die overal te vinden zijn waar mensen zin en samenhang zoeken; en die ambitieuze studenten

Valorisatie

aantrekt.

We streven er naar met ons onderzoek aanwijsbare impact te hebben op sociaal-maatschappelijke vraagstukken, bij te dragen aan intellectuele verrijking van de samenleving met betrekking tot religie, interreligieuze en intrareligieuze kennis, en leidend te zijn in die aangelegenheden waarin onze specifieke expertise benut kan worden ten behoeve van predikanten, kerkelijk werkers en professionals in centrale sectoren in het publieke domein, zoals zorg en onderwijs.

Profiel In het realiseren van deze missie zijn voor onze medewerkers en studenten vier kernwaarden leidend: scherp van geest, diep geworteld, breed georiĂŤnteerd en rijk aan spiritualiteit. Deze termen drukken uit dat onze medewerkers en studenten zich nadrukkelijk geworteld weten in hun levensbeschouwelijke traditie. Zij zijn in staat tot een brede oriĂŤntatie op levensovertuigingen en maatschappelijke ontwikkelingen die meer of minder overeenkomen met de eigen traditie. En zij zijn in

8

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

9

Hoofdstuk 2:

Hoofdstuk 3:

Kerngegevens

Inrichting van het onderwijs en het onderzoek

Studenten en personeel

3.1 Onderwijs

opgebouwd en ontwikkeld door het faculteitsprofiel ‘Religie en Cultuur’,

Wij bieden zowel bachelor- als masteropleidingen aan. Deze opleidingen

wat concreet wordt uitgewerkt in twee thematische lijnen: ‘Religie en

kenmerken zich door een een nauwe verwevenheid van onderzoek en

culturele diversiteit’ en ‘Religie en conflict’. Onze doorlopende leerlijn is

onderwijs; een internationale oriëntatie; inbedding in een brede

hierop afgestemd en blijft tevens verbonden met de eindtermen van de

universitaire context; betrokkenheid op sociale, culturele,

bachelor Theologie joint degree met de VU.

Studenten

Bachelor 2018

Master

2017

2018

Totaal

2017

2018

2017

32

34

39

56

71

90

Totale populatie

103

110

158

176

261

286

Aantal diploma’s

26

16

37

35

63

51

Instroom

maatschappelijke en kerkelijke ontwikkelingen; en volop ruimte voor persoonlijke en spirituele vorming.

Medewerkers

Studenten die de bacheloropleiding Theologie van de RUG volgen en die daarbinnen onze route opnemen, bereiden zich optimaal voor op de

Totaal 2018

2017

Wetenschappelijk personeel (fte)

51,60

53,83

Ondersteunend personeel (fte)

30,31

23,49

Totaal aantal medewerkers (fte)

81,81

77,32

3.1.1 Bacheloropleiding Ons bacheloronderwijs is ingericht langs twee lijnen: 1. D e samen met de faculteit Religie en Theologie van de Vrije

Financiën

masteropleidingen die wij aanbieden.

3.1.2 Masteropleidingen Ons masteronderwijs kent drie opleidingen: een masteropleiding

Universiteit (VU) ingerichte bachelor Theologie joint degree in

Gemeentepredikant in Amsterdam, een masteropleiding Predikantschap

Amsterdam, waarvan wij gezamenlijk met de VU eigenaar zijn.

in Groningen, met zowel een route voor de gemeentepredikant als een

(€ x 1.000)

2018

2017

Rijksbijdrage

9.413,9

9.161,5

Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland

199,2

277,1

Met deze bacheloropleiding beogen wij brede basiskennis aan te reiken

College- en examengelden

456,8

511,4

op het gebied van theologie. Van de academische theologiebeoefening

Deelnemersbijdragen PAO

92,7

74,7

binnen de bacheloropleiding maakt – naast het verwerven van kennis op

We beogen met onze masteropleidingen wetenschappelijk opgeleide

Tweede en derde geldstroommiddelen

419,5

517,9

de terreinen van geloof, samenleving en kerk – de kritische reflectie op

theologen op te leiden, die op creatieve en ondernemende wijze hun

Overige baten

228,7

157,4

het geloof en de eigen theologische positie deel uit. Vanuit een

expertise inbrengen in kerk en samenleving. Zij leveren die inbreng als

Totale baten

10.810,8

10.700,0

betrokken positie leert de student het gesprek te voeren met andere

predikant in uiteenlopende werkvelden en als gids in diverse

Resultaat

-/- 636,5

394,1

posities, andere culturen en andere godsdiensten. In het licht van deze

maatschappelijke sectoren. Zij doen dit vanuit een stevige persoonlijke

9.667,0

10.303,5

doelstelling vormen het dialogisch perspectief van theologiseren en de

identiteit om als geestelijk leider te kunnen spreken en handelen in

Solvabiliteitsratio

0,65

0,68

persoonlijke vorming belangrijke componenten in de bacheloropleiding.

maatschappelijke en kerkelijke contexten.

Liquiditeitsratio

0,51

0,52

De oefening in dialoog en het ontwikkelen van de eigen theologische

89,4%

96,3%

identiteit vindt in de opleiding plaats door middel van georganiseerde

Het doel van onze masteropleiding Verdieping is startbekwame

onderlinge uitwisseling van overtuigingen en standpunten, met daarbij

theologische professionals op te leiden die een werkplek vinden in de

de regels van de wetenschapsbeoefening als gemeenschappelijke basis.

wereldkerk, in het theologisch onderwijs of onderzoek of in

Eigen vermogen

Weerstandsvermogen

route voor de predikant-geestelijk verzorging, en een eenjarige internationale masteropleiding Verdieping in Groningen.

maatschappelijke organisaties.

2. D e aan onze vestiging Groningen ingerichte route die is afgeleid van de bacheloropleiding Theologie joint degree en die we aanbieden (voor een omvang van 45 ECTS) binnen de bacheloropleiding van de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).

Het bachelorprogramma van de RUG legt een specifieke nadruk op joods-christelijke tradities. Het curriculum is onderzoeksgestuurd

10

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

11

Hoofdstuk 4:

Inrichting van de governance en de universitaire organisatie 3.2 Onderzoek en valorisatie

4.1 De governancestructuur aan de universiteit

College van Bestuur: taken, bevoegdheden en samenstelling

Het bestuur en toezicht met betrekking tot onze universiteit is geregeld Ons onderzoek vindt plaats vanuit drie onderzoeksprogramma’s:

overeenkomstig de governancecode VSNU en de op onze

De Raad van Toezicht benoemt, schorst en ontslaat de leden van het

Sources, Beliefs en Practices.

levensbeschouwelijke universiteit van toepassing zijnde bepalingen in

College van Bestuur. Tevens stelt de raad de beloning van de leden van

hoofdstuk 9 van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs en

het College van Bestuur vast.

Sources is het onderzoeksprogramma van Bijbelwetenschappen en

Onderzoek (WHW), Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse

Kerkgeschiedenis. Binnen dit programma draait het om de bronnen van

Kerk in Nederland en het eigen Bestuursreglement, zoals dit op 25

Het College van Bestuur is belast met het bestuur, het beheer en de

christendom en jodendom en de wisselwerking door de tijd heen tussen

september 2017 door de Raad van Toezicht is gewijzigd en

bedrijfsvoering van de universiteit. Het bestuur is – met het oog op de

die bronnen.

goedgekeurd.

omvang van de organisatie – eenhoofdig, zodat de taken en

Beliefs is het systematisch-theologisch onderzoek van onze universiteit.

Raad van Toezicht: taken, bevoegdheden en samenstelling

verantwoordelijkheden van rector en voorzitter zich verenigen in één Centraal staat de vraag wat er gebeurt met (menselijk) leven in de

persoon. Het College van Bestuur is verantwoording verschuldigd aan de Raad van Toezicht. De taken van het College van Bestuur hebben

eenentwintigste eeuw. Hoe transformeert dit leven, in wetenschap en

De leden van de Raad van Toezicht worden op basis van Ordinantie 13-3

betrekking op zowel de academische als de bestuurlijke representatie en

technologie, politiek en ecologie, kunst, religie, cultuur, globalisering en

van de Kerkorde benoemd, geschorst en ontslagen door de Generale

zijn vastgelegd in ons Bestuursreglement.

massamigratie, en in welke richting ontwikkelt het zich? Zijn deze

Synode.

ontwikkelingen vanuit (christelijk) theologisch perspectief als heilzaam te

Bij haar bestuurlijke taken en verantwoordelijkheden laat de rector zich

duiden?

De Raad van Toezicht houdt toezicht op de uitvoering van de

bijstaan door het managementteam, bestaande uit de directeur

werkzaamheden en op de uitoefening van de bevoegdheden van het

onderwijs en de manager bedrijfsvoering, die beiden als adviseurs van

Practices is het onderzoeksprogramma waarin onderzoekers van

College van Bestuur, oefent het werkgeverschap uit over de bestuurder

het College van Bestuur optreden. Het College van Bestuur met de twee

praktisch-theologische disciplines en vanuit de sociale wetenschappen

en is gesprekspartner op strategisch niveau van het College van Bestuur.

adviseurs wordt ambtelijk ondersteund en geadviseerd door de

samenwerken in een multidisciplinaire benadering van geloofspraktijken

Ook staat de Raad van Toezicht het College van Bestuur met raad

bestuurssecretaris. Het College van Bestuur met het managementteam

in de kerken en het publieke domein.

terzijde. Daarnaast heeft hij in opdracht van de Generale Synode een

en de ambtelijke ondersteuning was in 2018 als volgt samengesteld:

speciale verantwoordelijkheid met betrekking tot de instandhouding van Leden van de wetenschappelijke staf brengen hun onderzoek onder bij

de opleiding van predikanten voor de Protestantse Kerk in Nederland.

een van de drie groepen, die elk worden geleid door een

- prof. dr. M.M. Jansen, rector en voorzitter - dr. F. Stark, directeur onderwijs

onderzoeksprogrammaleider. De programmaleiders vormen gezamenlijk

De Raad van Toezicht is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte

- drs. J.W. Boven, manager bedrijfsvoering

de commissie Wetenschapsbeoefening en zijn verantwoordelijk voor de

van elkaar en van het College van Bestuur onafhankelijk en kritisch

- mr. drs. D.J. de Boer, ambtelijk secretaris

kwaliteit van ons onderzoek. Uit hoofde van die verantwoordelijkheid

kunnen opereren. Het principe van onafhankelijkheid is daarmee

heeft de commissie een belangrijke adviesrol richting het College van

geëerbiedigd. De leden van de Raad van Toezicht opereren collegiaal en

Bestuur.

besluiten in collectiviteit. Tegelijk hebben de leden elk een eigen

Medezeggenschap: Universiteitsraad en Opleidingscommissie

portefeuille en aandachtsgebied. De leden ontvangen voor hun

Voor de medezeggenschap hebben wij een Universiteitsraad ingesteld,

toezichthoudende taken geen persoonlijke financiële vergoeding anders

bestaande uit acht leden, van wie de helft uit en door het personeel is

dan de vergoeding als lid van de Raad van Toezicht.

gekozen en de andere helft uit en door de studenten. Taken en bevoegdheden van de raad zijn geregeld in een Reglement voor de Universiteitsraad waarin toepassing is gegeven aan de taken en bevoegdheden in paragraaf 1 van titel 2 van hoofdstuk 9 van de WHW. In verband met de monofacultaire structuur van onze universiteit kennen wij geen Faculteitsraad zoals bedoeld in paragraaf 2 van titel 2

12

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

13

van hoofdstuk 9 van de WHW. De Universiteitsraad voert ten minste

College van Bestuur vraagt de raad in elk geval om advies over het

stelde het bestuur een werkgroep in die tot taak heeft voorstellen te

Externe en interne kwaliteitszorg onderwijs: onderwijskwaliteit en

twee maal per jaar overleg met het College van Bestuur.

strategisch beleid dat de predikantsopleidingen en de relevante

ontwikkelen voor herziening van de curricula van deze opleidingen,

toetsing

beroepenvelden aangaat.

gericht op verbreding van de uitstroomprofielen. Ook voor de

Wat betreft het onderwijs loopt deze cyclus gedurende de zesjarige

doorontwikkeling van de bacheloropleiding Theologie joint degree heeft

accreditatietermijn van de opleidingen. Na een positief

bevorderen en waarborgen van de kwaliteit van de opleidingen. De

Onderzoeks- en valorisatiebeleid geven we mede vorm door het

het College van Bestuur in overleg met het bestuur van de faculteit

accreditatiebesluit door de NVAO bieden we het onderwijs aan in de

commissie bestaat uit acht leden, van wie de helft uit en door het

deelnemen aan netwerkorganisaties. Wij doen op zowel organisatorisch

Religie en Theologie van de VU een werkgroep geïnstalleerd die

vorm van opleidingen. Ten behoeve van het monitoren van de kwaliteit

personeel is gekozen en de andere helft uit en door de studenten. Taken

als individueel niveau mee. Door binnen deze netwerkverbanden present

voorstellen ontwikkelt voor herziening van het curriculum van deze

van het onderwijs en de toetsing hebben we een

en bevoegdheden van de commissie zijn geregeld in een Reglement

te zijn kunnen wij onze expertise ontwikkelen en inzetten binnen

gezamenlijke opleiding.

onderwijskwaliteitsbeleid en een toetsbeleid vastgesteld. De twee

voor de Opleidingscommissiue waarin toepassing is gegeven aan de

bredere maatschappelijke verbanden.

De Opleidingscommissie vormt het medezeggenschapsorgaan voor het

opleidingscommissies, die onder andere de evaluatie van de cursussen

taken en bevoegdheden in paragraaf 2 van titel 1 van hoofdstuk 9 van

4.2 Kwaliteitszorg, administratieve organisatie en interne beheersing

voor hun rekening nemen, borgen de kwaliteit van zowel de bachelorals de masteropleidingen. Het College van Bestuur neemt kennis van de

de WHW. Aan onze universiteit zijn twee van deze commissies

Wij participeren in het Netwerk van Levensbeschouwelijke Universiteiten

verbonden: een voor de bacheloropleiding Theologie joint degree, die

(NLU); dit ten behoeve van de behartiging van de bijzondere belangen

we samen met de VU aanbieden en waarvoor wij de helft van het aantal

van de levensbeschouwelijke universiteiten met betrekking tot

Planning en controlcyclus

verbetermaatregelen, die het opleidingsmanagement in overleg met de

leden hebben aangewezen; en een voor onze masteropleidingen. De

beleidsontwikkelingen die op het niveau van het ministerie van

Basis voor de interne sturing en externe verantwoording is de planning-

onderwijsgevenden doorvoert. Tussen bestuurlijke besluitvorming en

Opleidingscommissie voert ten minste twee maal per jaar overleg met

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap tot stand komen. Via dit netwerk

en controlcyclus. Deze cyclus is ingericht volgens de plan-do-check-act

implementatie van beleid is de Opleidingscommissie als

het College van Bestuur.

onderhouden wij contact met de Vereniging van Samenwerkende

structuur. Het Instellingsplan vormt het kader waarbinnen de begroting

medezeggenschapsorgaan gepositioneerd. Ten behoeve van de borging

Universiteiten (VSNU) zodat we direct zicht houden op bredere

wordt vastgesteld als financiële doorvertaling van de beleidsvoornemens

van het voor de opleidingen vastgestelde toetsbeleid is voor zowel de

universitaire ontwikkelingen.

voor het daarop betrekking hebbende begrotingsjaar. Tussentijds

bachelor- als de masteropleidingen een Examencommissie ingesteld. De

worden financiële rapportages opgesteld, uitlopend op de

commissie voor de bacheloropleiding is benoemd in gezamenlijkheid

Horizontale verantwoording: overleg met interne en externe stakeholders

uitkomsten van de evaluaties en besluit vervolgens tot het treffen van

Intern zijn medewerkers en studenten bij het beleid betrokken via de

12-maandenrapportage in de vorm van de Jaarrekening en het

met het bestuur van de faculteit Religie en Theologie van de VU. De

Wij beoefenen de theologie in wisselwerking met en ten dienste van de

Universiteitsraad en de opleidingscommissies. Daarnaast belegt het

Jaarverslag. Het College van Bestuur stelt deze vast na advisering door

Examencommissie voor de bacheloropleiding bestaat uit vier leden: twee

academie, de kerk en de samenleving. Dit kunnen we alleen maar

bestuur informele bijeenkomsten voor uitwisseling van

de Universiteitsraad en goedkeuring door de Raad van Toezicht.

uit de wetenschappelijke staf van de faculteit en twee uit onze

waarmaken als we bij het vormen en uitvoeren van beleid in contact

beleidsvoornemens met het personeel. In klankbordgroepen heeft het

staan met onze interne en externe stakeholders.

bestuur op informele wijze contact met studenten op de beide

Voor het doorlopen van de planning- en controlcyclus beschikken wij

toegevoegd. De voltallige commissie functioneert tevens als

vestigingsplaatsen.

over interne administratieve systemen en procedures. De kwaliteit van

BSA-commissie.

Ten behoeve van een goede aansluiting van het onderwijs op de

wetenschappelijke staf. Aan de commissie is een ambtelijk secretaris

deze systemen en procedures toetsen wij jaarlijks met behulp van

omliggende academische, kerkelijke en maatschappelijke

Bij de uitwerking van het Instellingsplan 2018-2022 heeft het College

interne evaluaties van processen en op grond van de jaarlijkse

Tijdens de zesjaarscyclus van onderwijskwaliteitszorg vindt na drie jaar

ontwikkelingen, onderhoudt het bestuur van onze universiteit

van Bestuur gericht het gesprek gezocht met medewerkers, zowel via ad

interimcontrole die de externe accountant uitvoert en waarvan verslag

een midterm-evaluatie plaats. De uitkomsten van de tussentijdse

verschillende externe bestuurlijke relaties. Zo vindt twee- tot driemaal

hoc georganiseerde bijeenkomsten als in de aan onze universiteit

wordt gedaan in de managementletter.

evaluatie vormen de basis voor verbetermaatregelen die we in de

per jaar overleg plaats met het bestuur van de faculteit Religie en

verbonden raden en colleges, zoals het College van Hoogleraren en de

Theologie van de VU en met de faculteit Godgeleerdheid en

Universiteitsraad.

Godsdienstwetenschap van de RUG. Ten minste eenmaal per jaar

resterende drie jaren van de accreditatietermijn doorvoeren en De planning- en controlcyclus op het niveau van de administratieve

monitoren. In het zesde jaar van de accreditatietermijn volgt een externe

organisatie staat ten dienste van de primaire processen, die zelf zijn

beoordeling van de opleidingen op basis van het door de NVAO daartoe

spreekt het College van Bestuur met preses en scriba van het

Voor specifieke beleidsthema’s stelt het College van Bestuur

ingebed in een cyclus van kwaliteitszorg. Zowel onderwijs als onderzoek

gehanteerde beoordelingskader met het oog op heraccreditatie.

moderamen van de Generale Synode van de Protestantse Kerk in

werkgroepen in die op verzoek van het college voorstellen doen. In

en valorisatie kennen een zesjarige cyclus.

Nederland. Vier maal per jaar heeft het College van Bestuur overleg met

2017 stelde het bestuur een werkgroep in die was samengesteld uit

de Raad van Advies. Het College van Bestuur kan deze raad om advies

docenten en studenten, en die voorstellen heeft gedaan voor het

vragen over alle zaken die de universiteit aangaan. Met het oog op het

versterken van de kennis over spiritualiteit en de ontwikkeling van een

onderwijsbeleid fungeert de raad als werkveldadviescommissie. Het

eigen spiritualiteit. Voor de doorontwikkeling van de masteropleidingen

14

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

15

Hoofdstuk 5:

Verslag Raad van Toezicht 5.1 Samenstelling

Externe en interne kwaliteitszorg onderzoek Ook de kwaliteitszorg van het onderzoek kent een zesjarige cyclus, met

• einde eerste termijn: 30 april 2015 • aanvang tweede termijn: 1 mei 2015

tussentijds een evaluatie van de stand van zaken betreffende de

De Raad van Toezicht bestaat uit vijf leden, onder wie de voorzitter. De

• einde tweede termijn: 30 april 2019

verbetermaatregelen die een externe visitatiecommissie heeft aangereikt.

leden zijn benoemd op basis van profielen die in de eerste plaats

- dr. A.G.L. van Nieuwpoort (profiel predikant, lid

Binnen onze organisatie is het onderzoeksmanagement, dat bestaat uit

deskundigheid voor het uitoefenen van een toezichthoudende taak

de leiders van de onderzoeksprogramma’s onder aansturing van de

betreffen: een onafhankelijke en kritische positie kunnen innemen ten

• aanvang eerste termijn: 1 juni 2017

rector, verantwoordelijk voor de interne kwaliteitszorg onderzoek.

opzichte van het bestuur; beschikken over affiniteit met een

• einde eerste termijn: 31 mei 2021

Jaarlijks stellen we aan de hand van kwalitatieve en kwantitatieve criteria

wetenschappelijke instelling; beschikken over ervaring met het besturen

vast of de uitvoering van het onderzoeks- en valorisatiebeleid voldoende

van een complexe organisatie; kunnen herkennen van relevante

Vanuit de Raad van Toezicht onderhoudt ir. Branderhorst het contact

is in het licht van de beleidskaders en de doelstellingen van het

ontwikkelingen; en beschikken over een relevant maatschappelijk,

met de Universiteitsraad.

Instellingsplan. In 2018 heeft een externe commissie het onderzoek van

kerkelijk en politiek netwerk. In de tweede plaats stelt de Kerkorde van

onze universiteit beoordeeld en daarvan rapport uitgebracht.

de Protestantse Kerk in Nederland de eis dat een lid van de raad

renumeratiecommissie)

Werving nieuwe voorzitter

belijdend lid van deze kerk is. In de derde plaats is voor elk lid aan de algemene deskundigheidseisen een specifiek profiel toegevoegd:

In verband met het aanhouden van de benoeming van een nieuwe

voorzitterschap, expertise op het terrein van bedrijfsvoering, hoogleraar,

voorzitter en met het oog op het belang van voldoende bestuurlijke

bijzondere betrokkenheid op nieuwe vormen van kerk-zijn, theoloog/

continuïteit is in 2017 in overleg met het moderamen van de Generale

predikant.

Synode van de Protestantse Kerk in Nederland besloten drs. Meinsma aan te wijzen als interimvoorzitter en zijn termijn te verlengen tot de

In 2018 was de Raad van Toezicht als volgt samengesteld:

datum waarop een nieuw benoemde voorzitter kon aantreden. Tijdens zijn vergadering van april 2018 benoemde de synode mr. J.H.P. Donner

- drs. J.W. Meinsma (interim voorzitter, lid renumeratiecommissie)

met ingang van 1 mei 2018 als voorzitter van de Raad van Toezicht.

• aanvang eerste termijn: 1 januari 2013 • einde eerste termijn: 31 december 2016

5.2 Goedkeurende besluiten en aandachtspunten

• verlenging eerste termijn: 1 januari 2017 in verband met interim voorzitterschap tot benoeming opvolgend voorzitter

De Raad van Toezicht vergaderde in het verslagjaar vier maal. De

• einde verlengde termijn: 1 mei 2018

vergaderingen zijn opgebouwd uit twee onderdelen. In het eerste deel

- mr. J.H.P. Donner (voorzitter, lid renumeratiecommissie)

van de vergadering bespreekt de raad in afwezigheid van het College

• aanvang eerste termijn: 1 mei 2018

van Bestuur interne aangelegenheden van de raad en wordt het overleg

• einde eerste termijn: 30 april 2022

met het bestuur voorbereid. Het tweede deel van de vergadering vindt

- Ir. H.A.C. Branderhorst (profiel nieuwe vormen van kerk-zijn, vice-

plaats in aanwezigheid van het bestuur. Tijdens dit deel van de

voorzitter, contact universiteitsraad)

vergadering komen de zaken aan de orde waarover de raad een besluit

• aanvang eerste termijn: 1 januari 2016

dient te nemen, waaronder die aangelegenheden die goedkeuring van

• einde eerste termijn: 31 december 2019

de raad behoeven.

- mr. G. Endedijk (profiel bedrijfsvoering financiën) • aanvang eerste termijn: 1 december 2017 • einde eerste termijn: 30 november 2021 - prof. dr. M. Kaptein (profiel hoogleraar, lid auditcommissie) • aanvang eerste termijn: 1 mei 2011

16

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

17

5.5 Algeheel oordeel

De belangrijkste besluiten van de Raad van Toezicht in 2018 waren

bestuur en toezicht van semi-publieke organisaties en verandering en

van Bestuur betreffende 2017 voorbereid. Dit gesprek is in maart 2018

goedkeuring van:

dynamisering van de academische, kerkelijke en maatschappelijke

gevoerd. Naar aanleiding van het gesprek heeft de

context waarin wij opereren, hebben ervoor gezorgd dat de

Remuneratiecommissie rapport uitgebracht aan de Raad van Toezicht,

De Raad van Toezicht stelt met tevredenheid vast dat het bestuur

- Instellingsplan 2018-2022;

rolverhouding tussen de raad als toezichthouder en het bestuur is

die tijdens zijn vergadering van 19 maart 2018 de bevindingen,

blijvend inzet op het versterken van de positie van de PThU in het

- Jaarverslag en Jaarrekening 2017;

herzien. In 2018 is binnen de Raad van Toezicht het gesprek op gang

conclusies en aanbevelingen heeft overgenomen en met de bestuurder

academisch-theologische landschap, in verbinding met kerk en

- Begroting 2019;

gekomen om de herziene rol die de raad voor zichzelf ziet, uit te

gedeeld.

samenleving. In aanvulling op de verbreding van de uitstroomprofielen

- benoeming universitair docent Dogmatiek;

drukken in een nieuw toezichtkader. Nadat dit met het bestuur en de

- benoeming docent Organisatiekunde;

medezeggenschap was gedeeld en afgestemd, is een nieuw

In december 2018 heeft de Raad van Toezicht – na een consultatieronde

doorontwikkeling en herziening van deze opleidingen. Deze zet in op

- benoeming universitair docent Spiritualiteit;

toezichtkader vastgesteld.

met het College van Hoogleraren, de medezeggenschap en leden van

het vergroten van de aantrekkelijkheid en wervingskracht van de

het managementteam – besloten tot herbenoeming van de rector met

opleidingen door de identiteit van het onderwijs scherper naar voren te

Daarnaast hebben onder meer de volgende zaken de aandacht van de

ingang van 1 januari 2019 voor een periode van vier jaar, met dien

brengen, de studeerbaarheid te verbeteren en het onderwijs in een

raad gevraagd:

verstande dat het College van Bestuur wordt uitgebreid met ten minste

betere balans met een breed beroepsveld en bijbehorende

één lid. De keuze om een tweede lid van het bestuur te benoemen is

stagecontexten te brengen.

ingegeven door de constatering dat het gehele pakket van

De uitkomst van de onderzoeksvisitatie stemt tevreden. Deze laat zien

verantwoordelijkheden dat aan de rector toekomt – mede in het licht

dat de wetenschappelijke en maatschappelijke kwaliteit en relevantie

- benoeming universitair docent Youth Ministry; - benoeming bijzonder hoogleraar Protestantse geestelijke verzorging bij de krijgsmacht; - benoeming nieuwe leden Raad van Advies.

- accountantsverslag namens DVE Accountants bij de Jaarrekening en De raad keurde de Jaarrekening 2017 en de Begroting 2019 goed op

van de masteropleidingen is een begin gemaakt met een verdergaande

Jaarverslag 2017;

basis van een positief advies van de auditcommissie, bestaande uit mr.

- werving studenten en rendement masteropleidingen;

van de opdrachten die het bestuur in de nieuwe benoemingstermijn te

van het onderzoek aan de PThU als zeer goed gekwalificeerd kan

G. Endedijk en prof. dr. M. Kaptein.

- werving tweede en derde geldstroommiddelen;

vervullen heeft – als te zwaar en veelomvattend voor één bestuurder

worden. Dit draagt bij aan een sterke academische reputatie van de

- studententevredenheid op grond van de uitkomst van de Nationale

wordt beschouwd. Een tweede lid moet mede invulling geven aan de

PThU. Op deze reputatie kan worden voortgebouwd door de visie en

strategie. In voorjaar 2019 zal de Raad van Toezicht een profiel voor het

strategie betreffende onderzoek verder uit te werken.

tweede lid van het bestuur vaststellen, waarna de benoemingsprocedure

De financiële positie van de PThU is onverminderd solide, ondanks het

gestart kan worden.

tekort ten opzichte van de begroting. Toch mag deze niet als een rustig

Strategie: Instellingsplan 2018-2022

Studentenenquête 2018; - de toekomst van de bacheloropleiding Theologie joint degree in

In 2017 bereidde het College van Bestuur het Instellingsplan 2018-2022

samenhang met het voornemen van het bestuur van de faculteit

voor. In december van dat jaar legde het College van Bestuur de

Religie en Theologie van de VU, naast deze gezamenlijke opleiding,

integrale tekst hiervan voor aan de Raad van Toezicht. Een intensief

een brede, internationale bacheloropleiding te ontwikkelen;

gesprek met het bestuur – naar aanleiding van de door het bestuur

- de organisatiewijziging van de afdelingen Communicatie en

geschetste beleidsvoornemens op basis van de keuze voor vier nieuwe kernwaarden die het kenmerkend profiel van onze universiteit opnieuw inkleuren – heeft geleid tot vaststelling van een besluitvormingstraject waarlangs het Instellingsplan in maart 2018 definitief werd goedgekeurd.

Studentenzaken; - de academische vrijheid in relatie tot ons profiel als door de kerk gestichte universiteit; - de herbenoeming van de rector voor vier jaar per 1 januari 2019 en de uitbreiding van het College van Bestuur met ten minste één lid;

wetenschap dat het realiseren van een bescheiden groei van het De Auditcommissie ondersteunt de Raad van Toezicht bij financiële

studentenaantal grote inspanningen zal vergen; en rekening houdend

aangelegenheden. Deze commissie bestaat uit twee leden: mr. G.

met mogelijke negatieve lange termijn effecten op de rijksbijdrage als

Endedijk en prof. dr. M. Kaptein. De commissie heeft in 2018 tweemaal

gevolg van een herziening van het bekostigingsstelsel en in het

overleg gevoerd, naar aanleiding van de Jaarrekening 2017 en de

bijzonder heroverweging van het vaste voetpercentage als onderdeel

Begroting 2019. De commissie heeft na een bespreking met de manager

van de bekostiging, moet bestuurlijk rekening worden gehouden met

bedrijfsvoering de Jaarrekening 2017 en de Begroting 2019 met een

een daling van de inkomsten op de langere termijn. Dit vergt enerzijds

positief advies voorgelegd aan de raad. De auditcommissie besprak ook

ontwikkeling van krachtig beleid gericht op ten minste behoud van het

verband daarmee moeten maken.

de managementletter naar aanleiding van de interimcontrole 2018, en

huidige aantal studenten en bij voorkeur groei daarvan; en anderzijds

legde deze na kennisname van de voorgenomen opvolging van

vraagt dit om voorbereiding van beheersingsmaatregelen om eventuele

aanbevelingen door het bestuur met positief advies voor aan de Raad

negatieve begrotingseffecten op de langere termijn te kunnen

van Toezicht.

ondervangen. De PThU staat voor een blijvende opgave in een

De governance-verhouding tussen College van Bestuur en Raad van Toezicht heeft zich in de achterliggende jaren verder ontwikkeld. Sinds

beneden van de prognose van het aantal studenten en in de

universiteit en de bezinning op de strategische keuzes die we in

- de visie op onze identiteit als protestantse en theologische Governance: verhouding bestuur en toezicht PThU

bezit worden beschouwd. Gegeven de noodzakelijke aanpassing naar

5.4 Auditcommissie

5.3 Remuneratiecommissie

de oprichting van onze universiteit en de introductie van het Raad van Toezicht-model vulde de raad zijn toezichthoudende taken en

De commissie Remuneratie van de Raad van Toezicht bestond uit mr.

samenleving die voortgaand seculariseert, haar academisch, kerkelijk en

verantwoordelijkheden primair in vanuit een procedureel-controlerende

J.H.P. Donner en dr. A.G.L. van Nieuwpoort. De commissie heeft in

maatschappelijk belang waar te maken.

rol ten opzichte van het College van Bestuur. Veranderende visies op

januari 2018 het jaargesprek met de rector/voorzitter van het College

18

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

19

Hoofdstuk 6:

Continuïteitsparagraaf Wij hebben een financieel sluitend kader voor de lange termijn, wat

In de meerjarenbegroting blijft – als gevolg van natuurlijk verloop – de

We zetten in op het doen toenemen van het aantal studenten dat, bij

Gemeentepredikant te Amsterdam. Ook deze verbreding is bedoeld

blijkt uit onderstaande ontwikkeling van de personele bezetting,

vacatureruimte beschikbaar, waardoor we de komende jaren kunnen

aanmelding voor de gezamenlijke bacheloropleiding, de eerste

om de aantrekkelijkheid van de opleiding te vergroten, door niet

verwachte studentenaantallen, huisvestingssituatie en

blijven bijsturen op personeelskosten en personele inzet. Omdat we

inschrijving bij onze universiteit doet. Dit is in het belang van het behoud

alleen studenten aan te spreken die al bij aanvang van de opleiding

meerjarenbegroting.

flexibel moeten kunnen inspelen op de ontwikkelingen in het

van voldoende niveau van het studentgebonden onderwijsdeel van de

omliggende veld voor de aanstelling van wetenschappelijk personeel,

bekostiging, aangezien deze gekoppeld is aan het aantal bekostigde

volgt het bestuur in de komende jaren een beleid waarin talent wordt

inschrijvingen.

6.1 Personeel en studenten

gespot en kansen worden benut om dit talent aan onze universiteit te

6.1.1 Personeel

binden.

6.1.2 Studenten

Het personeelsbestand heeft zich in de jaren 2014-2018 als volgt

De ontwikkeling van het aantal studenten in de jaren 2015-2018 is als 2017

2016

2015

2014

0,90

0,90

0,90

0,90

0,90

Personeel primaire proces

50,60

52,93

49,98

47,99

44,24

Ondersteunend personeel

30,31

23,49

22,76

22,69

20,79

Totaal

81,81

77,32

73,64

71,58

65,93

Bestuur

De route die wij aanbieden in de bachelor Theologie van de faculteit

maatwerk. De verwachting is dat een op de deeltijdstudent

Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG, vergroot

toegespitste programmering van het onderwijs het aantal

studenten. Anderzijds draagt de route bij aan toenemende instroom in 2018

deeltijdstudenten. Hiermee willen wij inspelen op de toenemende vraag naar flexibilisering van het onderwijs en het leveren van

enerzijds de aantrekkelijkheid van deze bacheloropleiding voor

ontwikkeld:

predikant willen worden; • vergroten van de studeerbaarheid van de opleidingen voor

onze masteropleidingen, vooral die aan de vestiging Groningen.

volgt:

inschrijvingen zal doen toenemen; • de samenwerking met andere theologische instellingen versterken teneinde de doorstroom naar onze masteropleidingen te vergemakkelijken en zodoende meer studenten aan te trekken.

In samenwerking met het faculteitsbestuur van de VU hebben we 2018-2019

2017-2018

2016-2017

2015-2016

besloten tot een doorontwikkeling van de gezamenlijke

Met al deze maatregelen beogen we de groei van het aantal studenten

Bachelor

103

110

98

101

bacheloropleiding. Uitgangspunten bij deze doorontwikkeling zijn:

naar 275 in 2020, tot uiteindelijk 300 studenten aan het einde van de

Masteropleidingen

158

176

162

189

internationalisering van het onderwijs, flexibilisering van het onderwijs

beleidsperiode van het Instellingsplan 2018-2022.

Totaal

261

286

260

290

en versterking van het academisch niveau. Samen met het aanscherpen

Er is een toename in het ondersteunend personeel (OBP). Dit komt door

van ons eigen profiel binnen de opleiding verhoogt dit de

6.2 Meerjarenbalans en meerjarenbegroting

overlap tussen vertrekkende en nieuwe medewerkers bij Communicatie

Voor studiejaar 2018-2019 is de prognose niet gehaald. De daling ten

en Studentenzaken (2,1 fte) en door vervanging in verband met

opzichte van studiejaar 2017-2018 wijst er op dat we nadrukkelijk

langdurige ziekte en nieuwe functies voor de verbetering van de

maatregelen ter vergroting van de zichtbaarheid en aantrekkingskracht

Voor wat betreft de masteropleidingen gaan we uit van enige groei van

hoogste aggregatieniveau, op basis van cijfers verslagjaar en prognose

samenhang en afstemming van interne bedrijfsprocessen. Daarnaast zijn

van de opleidingen moeten nemen.

het aantal voltijdstudenten in de komende jaren. Om de

jaren t+1 t/m t+3 (t=2018) is als volgt opgesteld:

De meerjarenbegroting (zowel balans als staat van baten en lasten) op

er extra studentassistenten ingezet, die ondersteunende taken hebben

aantrekkelijkheid van de masteropleidingen te vergroten is in 2018 een De prognose van het aantal studenten 2019-2022 ziet er als volgt uit:

verricht.

aanstrekkingskracht van de bachelor Theologie joint degree.

aantal maatregelen doorgevoerd:

Balans

2018-2019

2019-2020

2020-2021

2021-2022

2022-2023

de meerjarige kaders van de personeels-begroting en, voor zover het

Bachelor

103

105

105

110

115

de richting van uitstroomprofielen. Het aanbieden van de studie in

VASTE ACTIVA

2018

2019

2020

2021

niet de promovendi en ondersteunende medewerkers betreft, in het

Masteropleidingen

158

165

175

180

185

herkenbare en aansprekende themaclusters die op termijn ook

kader van de investering in kwaliteit van het onderwijs. De prognose van

Totaal

261

270

280

290

300

Materiële vaste activa

6.013

5.407

4.830

4.252

gekoppeld worden aan uitstroomprofielen richting de arbeidsmarkt,

Financiële vaste activa

0

0

0

0

komt tegemoet aan de voortgaande vraag naar zichtbaarheid van

TOTAAL VASTE ACTIVA

6.013

5.407

4.830

4.252

De aantrekkelijkheid van ons onderwijs, die studenten in staat stelt

de relevantie van theologie en het aanspreken van heldere

VLOTTENDE ACTIVA

rechtstreeks toegang te krijgen tot de bronnen van de christelijke traditie

doelgroepen geïnteresseerden;

Vorderingen

1.262

723

723

723

0

0

0

0

De aanstelling van nieuwe medewerkers heeft plaatsgevonden binnen

de personele bezetting 2018-2021 laat het volgende beeld zien: Prognose ontwikkeling personele bezetting 2018

2019

2020

0,90

1,00

1,00

1,00

Personeel primaire proces

50,60

53,03

53,33

52.70

activiteiten, zoals het aanbieden van webklassen voor middelbare

Ondersteunend personeel

30,31

25,77

24,87

24,87

scholieren, de interesse voor de theologieopleiding blijven wekken.

Totaal

81,81

79,80

79,20

78,57

Bestuur

20

2021

en daarmee van de westerse cultuur, zullen we in wervingsactiviteiten nadrukkelijk uitbuiten. In het bijzonder zullen we via doelgroepgerichte

• een herziening van onze driejarige masteropleiding in Groningen in

• een vernieuwing van het masterprogramma voor de opleiding tot

Effecten

geestelijk verzorger binnen het kader van de herziening van de

Liquide middelen

7.567

8.348

8.314

8.235

masteropleiding in Groningen;

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

8.829

9.071

9.037

8.958

14.841

14.478

13.867

13.210

• de ontwikkeling van uitstroomprofielen voor de stages en de verbreding van de uitstroomprofielen binnen de masteropleiding

Jaarstukken 2018

Activa

Protestantse Theologische Universiteit

TOTAAL ACTIVA

21

PASSIVA

Verwachte mutaties reserves, fondsen en voorzieningen

Voorziening pensioenverplichting

Rijksbijdrage

In de begrotingsjaren 2019 tot en met 2021 worden de volgende

Deze pensioenvoorziening is gevormd ten behoeve van de betaling van

De rijksbijdrage die onze universiteit ontvangt is opgebouwd uit een

substantiële mutaties voorzien in de op de balans voorkomende

pensioenen van oud-hoogleraren, die voorheen als kerkelijk hoogleraar

vaste voetbijdrage voor onderzoek en onderwijs, een dynamisch deel

reserves, fondsen en voorzieningen:

vanwege de Nederlandse Hervormde Kerk verbonden waren aan de

voor onderwijs dat is gebaseerd op het aantal bekostigde inschrijvingen

door het Theologisch Wetenschappelijk Instituut (TWI) van die kerk

en behaalde graden, een dynamisch deel voor onderzoek dat is

verzorgde kerkelijke opleiding bij een van de toenmalige faculteiten

gebaseerd op het aantal bekostigde graden en het aantal promoties, en

Godgeleerdheid van de Universiteit Utrecht, de Universiteit Leiden, de

een deel gekoppeld aan de gemaakte prestatieafspraak alsmede een

Universiteit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Voor hen

bijdrage in het kader van de subsidieregeling tweede graden.

EIGEN VERMOGEN Algemene reserve

7.199

7.294

7.044

6.794

310

310

310

310

Bestemmingsreserve privaat

2.158

2.158

2.158

2.158

TOTAAL EIGEN VERMOGEN

9.667

9.762

9.512

9.262

Bestemmingsreserve publiek

VOORZIENINGEN

2.494

1.963

1.602

1.195

Algemene reserve (publiek)

KORTLOPENDE SCHULDEN

2.680

2.753

2.753

2.753

Bestemmingsreserve (privaat)

TOTAAL PASSIVA

Reorganisatievoorziening 14.841

14.479

13.867

13.210

Staat van baten en lasten BATEN

2018

2019

2020

2021

9.571,3

9.571,1

9.571,1

Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland

199,2

240,0

242,4

244,8

College-, cursus- en examengelden

456,8

515,0

515,0

515,0

Deelnemersbijdragen

92,7

100,0

101,0

102,0

Baten werk in opdracht derden

419,5

Overige baten

228,7

159,0

147,6

152,9

10.810,8

11.501,1

11.263,4

11.284,1

7.315,9

7.053,2

7.036,9

7.055,0

612,3

603,4

597,0

598,3

Huisvestingslasten

1.053,2

1.125,7

1.134,3

1.144,5

Overige lasten

2.464,6

2.971,0

2.747,4

2.738,5

TOTAAL LASTEN

11.445,8

11.753,3

11.515,6

11.536,3

Saldo baten en lasten

-/- 635,0

-/- 252,2

-/- 252,2

-/-252,2

Saldo financiële baten en lasten

-/- 1,5

2,2

2,2

2,2

TOTAAL BATEN

2020

2021

-/- 250

-/- 250

-

-

-

-/- 47,5

-/- 107,7

-/- 77,8

-

-

-

Algemene reserve (publiek) en egalisatiereserve PThU (privaat)

9.413,9

Rijksbijdrage

Voorziening pensioenverplichting

2019 -/- 250

915,8

686,3

698,3

In verband met het aanpassen van de afschrijvingstermijn voor investeringen op de vestiging Amsterdam zijn de afschrijvingslasten de

geldt een pensioenregeling die niet is ondergebracht bij een bedrijfstakpensioenfonds. Tot en met 2005 werden deze pensioenlasten

Onderdeel 2018

betaald door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Met

Rijksbijdrage OC&W ow vast

€

%

4.798,3

51%

ingang van 2006 is de verplichting overgegaan naar het TWI en vanaf

Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch

508,7

5%

2007 naar onze universiteit. Het aantal pensioengerechtigden dat

Rijksbijdrage OC&W prestatieafspraken

389,0

4%

pensioengelden ontvangt uit de voorziening pensioenverplichting is

Rijksbijdrage OC&W bedrag voorziening oz

zeven (drie deelnemers en vier partners).

Rijksbijdrage OC&W oz-vast

komende jaren hoger. De afschrijvingstermijn is gelijk gesteld aan de

Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch

duur van het huurcontract, namelijk tien jaar. Deze schattingswijziging is

Totaal

Investeringen

Afschrijvingen

TOTAAL RESULTAAT

627,9

7%

9.413,9

100%

Bijdrage vanuit de Protestantse Kerk in Nederland

2017 tot en met 2021 gedekt uit de algemene reserve. Vanaf 2022 leidt

Er worden in de jaren 2019 tot en met 2021 geen substantiële

deze wijziging tot structureel lagere afschrijvingslasten voor onze

investeringen voorzien die invloed hebben op de materiële activa anders

universiteit.

dan de reeds geraamde afschrijvingen.

De bijdrage vanuit de Protestantse Kerk in Nederland wordt verstrekt voor de verzorging van de verplichte nascholing van predikanten. De

Toelichting op de raming van baten en lasten

Reorganisatievoorziening

deelnemersbijdragen zijn inkomsten uit betaling voor deelname door predikanten aan vrijwillig gevolgd aanbod in het kader van

-/- 636,5

-/- 250,0

-/- 250,0

-/- 250,0

Financieringsstructuur

postacademisch onderwijs.

Amsterdam en Groningen op te vangen, is een reorganisatievoorziening

De financieringsstructuur van onze universiteit is opgebouwd uit de

Baten uit werk in opdracht van derden

gevormd. Deze is bestemd voor de financiële consequenties van de

volgende onderdelen:

In het kader van het Sociaal Plan, dat was vastgesteld om de gevolgen voor het personeel van de verplaatsing van onze universiteit naar

sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetkoming in

Baten uit werk in opdracht van derden betreft gelden die de PThU

reiskosten en reistijd, ontslagvergoedingen en outplacementbegeleiding.

2018

€

%

De in bovenstaande staat opgenomen mutaties betreffen de geraamde

Rijksbijdrage

9.413,9

87%

onttrekkingen aan de voorziening op basis van bestaande

Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland

199,2

2%

verplichtingen.

College- en examengelden

456,8

4%

92,7

1%

Baten uit werk in opdracht van derden

419,5

4%

Overige baten hebben betrekking op vrijwillig bijgedragen contributies

Overige baten

228,7

2%

door particulieren, en opbrengsten uit verhuur van ruimten op de

10.810,8

100%

Deelnemersbijdrage

Totaal

22

2% 30%

verwerkt in de Jaarrekening 2016. De hogere lasten worden in de jaren

LASTEN Personeelslasten

229,3 2.860,6

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

ontvangt voor onderzoeksprojecten door externe organisaties (tweede en derde geldstroommiddelen).

Overige baten

vestigingen Amsterdam en Groningen.

23

Subsidiabel en niet-subsidiabel

onderzoek onderscheiden. Onder deze categorieën wordt verstaan: - eerste geldstroom: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van de

Binnen het geheel van onze activiteiten maken wij, volgens de criteria rond de helderheid van de bekostiging, onderscheid tussen subsidiabele

rijksbekostiging verkregen middelen worden gefinancierd; - tweede geldstroom: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van

(publieke) en niet-subsidiabele (private) activiteiten. Binnen het totaal

competitie door externe organisaties, zoals NWO en KNAW,

van de baten rekenen we deze onderscheiden toe aan subsidiabele en

- contract onderzoek: de fte’s onderzoek die op basis van een met een

binnen de Begroting en de Jaarrekening.

externe organisatie, zoals NWO, KNAW of de Europese Commissie, Baten 2018

subsidiabel

niet subsidiabel

Rijksbijdrage

9.413,9

-

College- en examengelden Deelnemersbijdragen

-

199,2

456,8

-

-

92,7

Baten uit werk in opdracht van derden

419,5

-

Overige baten

178,1

50,6

10.468,3

342,5

Totaal

de komende jaren hoger. De afschrijvingstermijn is gelijk gesteld aan

programma van eisen opgesteld, dat niet alleen uitgaat van eigen

de duur van het huurcontract, namelijk tien jaar. Deze

representatieve ruimten en vergadervoorzieningen, maar ook van eigen

schattingswijziging is verwerkt in de Jaarrekening 2016. De hogere

onderwijs- en studievoorzieningen, met daarnaast de mogelijkheid om

lasten worden in de jaren 2017 tot en met 2021 gedekt uit de

ook (onderwijs- en studie)voorzieningen, inclusief het gebruik van de

algemene reserve. Vanaf 2022 leidt deze wijziging tot structureel

aula, van onze samenwerkingspartners af te nemen.

lagere afschrijvingslasten voor onze universiteit.

toegekende middelen worden gefinancierd;

niet-subsidiabele activiteiten. Zo worden ze ook in beeld gebracht

Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland

Amsterdam als Groningen hebben we voor de huisvesting een

De geraamde huisvestingslasten zijn gebaseerd op

2019 tot en met 2021:

samenwerkingsovereenkomsten met de VU en de RUG die momenteel

gesloten onderzoekscontract gefinancierd wordt met de door deze organisatie toegekende financiering;

van kracht zijn, en de daarbij behorende huur- en • De Rijksbijdragen blijven de komende jaren minimaal gelijk. In de

- overige derde geldstroom: de fte’s onderzoek die worden

serviceniveauovereenkomst c.q. dienstverleningsovereenkomst.

meerjarenbegroting is uitgegaan van gemiddeld zeven promoties

gefinancierd met middelen verkregen uit gemaakte afspraken met

per jaar.

6.3 Intern risicobeheersings- en controlesysteem

externe partijen, die niet onder de andere categorieën kunnen worden gebracht.

• De college- en examengelden blijven nagenoeg op het huidige

Huisvesting

Ons interne risicobeheersings- en controlesysteem is gebaseerd op het

niveau. De verwachting is dat de studentenaantallen stabiliseren of

COSO-ERM-model en is opgebouwd uit verschillende elementen. In de

beperkt zullen stijgen.

eerste plaats hanteren we een set van planning- en control instrumenten in het licht van financial control, zoals Begroting, Jaarrekening en

Onderdeel Onderzoeksmiddelen: tweede en derde geldstroommiddelen

Ontwikkelingen met betrekking tot de staat van baten en lasten

€

• Onze personeelskosten zijn doorgerekend op basis van de huidige

tussentijdse rapportages na vier en acht maanden. Daarnaast hebben

Huur VU

566,0

fte’s. Hierbij is zowel de autonome groei (periodieke groei in

we een inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld, dat elke

Servicekosten VU incl. bibliotheekvoorzieningen

304,0

salaristreden) als loonkostenontwikkeling op basis van de CAO

medewerker die verantwoordelijkheid draagt voor inkoop dient te

Ten aanzien van de onderzoeksmiddelen geldt dat 16,10% van de totale

SNO facilitair Groningen

34,9

verwerkt. Verder is jaarlijks een post van 1,0% opgenomen voor

volgen. Contracten hebben we centraal geregistreerd in een

financiële input afkomstig is van vierde geldstroommiddelen.

Onderhoud SNO gebouw/installaties Groningen

69,1

onvoorziene salarisontwikkelingen (aanpassingen premies / sociale

contractenregister en we hebben een proces rond prestatielevering

Mutatie onderhoudsvoorziening Groningen

16,7

lasten).

vastgesteld. Interne controlewerkzaamheden documenteren we zo

Energie en water

17,4

Belasting en verzekeringen gebouwen

45,1

PThU Baten tweede en derde geldstroom:

2018 fte

%

Eerste geldstroom (1)

17,70

83,38%

Tweede geldstroom (2)

0,09

0,44%

Contractonderzoek (3)

0,00

0,00%

Overige derde geldstroom (4)

3,43

16,18%

21,22

100,00%

€

%

1.953.022

Overige lasten Totaal lasten

Totaal baten Lasten: Salarislasten

Totaal huisvesting

1.053,2

Onze eigen identiteit binnen de samenwerking met de VU en de RUG

volledig mogelijk. Periodiek vindt een frauderisicoanalyse plaats.

• In de huidige meerjarenbegroting blijft – als gevolg van natuurlijk verloop – de vacatureruimte beschikbaar, waardoor we de komende

Het onderbrengen van voor onze bedrijfsvoering kritische applicaties

jaren kunnen blijven bijsturen op personeelskosten en personele

(bijvoorbeeld voor de administratie van studievoortgang van studenten,

inzet.

de financiële boekhouding en voor het document management) bij de

komt tot uitdrukking in huisvesting met een herkenbare stijl. In Amsterdam zijn we gevestigd op een verdieping in het hoofdgebouw

infrastructuur van de VU, terwijl deze applicaties geen deel uitmaken • Ten aanzien van de overige begrotingsposten hebben we de jaarschijf 2018 grotendeels doorgetrokken. In enkele gevallen

88,17%

In Groningen hebben we een eigen pand in de directe omgeving van de

hebben we een prijsindex van jaarlijks 1,0% gehanteerd. Indien

262.051

11,83%

faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG. De

deze prijsindex bij begrotingsposten niet is toegepast, betekent dit

We hebben in 2018 stappen gezet tot optimalisatie van het

2.215.073

100,00%

huisvesting in Amsterdam en in Groningen is zodanig ingericht, dat

dat het Budget 2019 voor de komende jaren taakstellend is.

informatiemanagement met behulp van onze eigen bedrijfsapplicaties.

docenten en studenten elkaar gemakkelijk kunnen treffen. We hebben De categorieën geldstromen die in bovenstaande tabel zijn opgenomen

er nadrukkelijk voor gekozen het onderlinge verkeer met de faculteiten

worden in het Standard Evaluation Protocol (2015-2021) voor

op basis van het huisvestingsconcept te stimuleren. Voor zowel

24

van het pakket dat de VU voor haar eigen interne organisatie in stand

van de VU, in de directe nabijheid van de faculteit Religie en Theologie.

Jaarstukken 2018

houdt, blijkt kwetsbaar.

Met deze stappen willen we de risico’s die voortvloeien uit het • In verband met het aanpassen van de afschrijvingstermijn voor investeringen op de vestiging Amsterdam zijn de afschrijvingslasten

Protestantse Theologische Universiteit

onderbrengen van de IT-voorzieningen bij de VU verkleinen. Ook het slimmer benutten van de beschikbare applicaties ten behoeve van

25

deugdelijke managementinformatie speelt hierbij een rol.

Beheersmaatregelen

In 2018 heeft onze universiteit in het kader van van de Algemene

We zijn ons terdege bewust van de risicofactoren in verband met de

Verordening Gegevensbescherming (AVG) een compliant-traject doorlopen, waarin is voorzien in een geactualiseerd privacybeleid voor

studiebegeleiding kunnen inspelen. De verbeterde intake kan ook

de vaststelling van de hoogte van de onderdelen in de toe te kennen

specifieke opleidingsbehoeften van de student aan het licht brengen,

financiering, een aantal specifiek op onze situatie toegesneden

waarop we in de loop van de studie kunnen inspelen, wat de motivatie

parameters vastgesteld. Dit heeft bijvoorbeeld geleid tot een relatief

aantallen studenten. Daarom hebben we besloten tot verbreding van de

van de student kan versterken. Ook meedenken over

hoge vaste voetpercentage in de bekostiging. Op basis van het in 2017

uitstroomprofielen van de masteropleidingen, zodat de wervingskracht

loopbaanmogelijkheden na afronding van de studie – tegen de

vastgestelde regeerakkoord wordt een herziening van het

de universiteit, het inrichten van een register voor de verwerking van

ervan niet alleen gekoppeld is aan het beroep van predikant in de

achtergrond van de verbrede uitstroomprofielen van de

bekostigingsstelsel van het hoger onderwijs voorbereid. Voor zover het

persoonsgegevens, zowel door de onderwijs- en onderzoeksstaf als de

Protestantse Kerk in Nederland. Daarnaast hebben we besloten tot het

masteropleidingen – kan positief bijdragen aan de studievoortgang. Als

relatieve aandeel van het vaste voet percentage daarbij betrokken

ondersteunende diensten, het aanwijzen van een functionaris

omzetten van het honoursprogramma in een researchprogramma

de student een zeker loopbaanperspectief voor ogen heeft, worden de

wordt, vormt dit een risico voor ons.

gegevensbescherming, en het waar nodig vaststellen van

binnen de masteropleidingen. Zo kunnen we studenten die een

kansen op studievertraging kleiner.

verwerkersovereenkomsten.

onderzoekscarrière ambiëren beter bedienen. Verder leggen we binnen het wervingsbeleid het zwaartepunt bij werving van studenten

6.3.1 Belangrijkste risico’s en onzekerheden

Met betrekking tot onderzoeksbekostiging vormt de eventuele Wetenschappelijke integriteit

afkomstig van gymnasiale opleidingen binnen een geseculariseerde context.

Aantal studenten

voorwaardelijke toekenning van middelen, op basis van de mate waarin wij ons aansluiten bij de onderzoeksprogramma’s en

Om het risico op schending van wetenschappelijke integriteit te

onderzoeksactiviteiten op de nationale wetenschapsagenda, een risico.

beheersen hebben wij de Gedragscode Wetenschapsbeoefening, zoals

Voor een specifiek geprofileerde levensbeschouwelijke universiteit als de

Met het oog op het vergroten van de studeerbaarheid van de

in 2005 door de VSNU vastgesteld en in 2012 gewijzigd, onderschreven.

onze is het moeilijker aansluiting te realiseren op deze agenda dan voor

Een belangrijk risico is het studentenaantal in onze opleidingen. Hoewel

opleidingen en daarmee het verhogen van de aantrekkingskracht voor

Samen met de andere levensbeschouwelijke universiteiten hebben we

brede universiteiten. We onderkennen de mogelijkheden die we hebben

het aantal voltijdstudenten in de bacheloropleiding, sinds de verhuizing

studenten die in deeltijd willen studeren, willen we toewerken naar een

een commissie Wetenschappelijke Integriteit geïnstalleerd, die in

om aan te haken bij onderzoek in het kader van de ‘veerkrachtige

van 2012, gestegen is, is het aantal masterstudenten in diezelfde

specifiek op deeltijdstudenten toegesneden onderwijsprogrammering.

voorkomende gevallen klachten rond schending van wetenschappelijke

samenleving’, in beginsel zelfs op Europees niveau. Maar het is duidelijk

integriteit in behandeling neemt en advies uitbrengt aan het betrokken

dat onze mogelijkheden daartoe beperkter zijn dan voor bredere

bestuur. In verband met het functioneren van de commissie hebben we

universiteiten, die interdisciplinaire onderzoekssamenwerking binnen de

een klachtenregeling vastgesteld. Ook ons promotiereglement bevat

eigen instelling kunnen organiseren, terwijl wij daarvoor afhankelijk zijn

periode gedaald. We kunnen verschillende factoren aanwijzen die het risico op een negatieve trend in zich dragen: 1. De masteropleidingen zijn predikantsmasters. Het is een gegeven dat

Rendement opleidingen Naast het aantal studenten vormt met name het rendement van de

waarborgen om schending van wetenschappelijke integriteit te

van de aansluiting bij bredere samenwerking op het niveau van

de Protestantse Kerk in Nederland zich in een krimpscenario bevindt.

opleidingen een aandachtspunt binnen onze risico-inventarisatie. Een te

voorkomen. Binnen de promotieopleiding, maar ook binnen de

instellingen. In dit licht is de inbedding bij en de samenwerking met de

Dit brengt met zich mee dat ook het beroepsveld krimpt. Een

laag rendement brengt het risico van een achterblijvend aan prestaties

bachelor- en masteropleidingen, komt het aanleren van integere

faculteiten Religie en Theologie van de VU en Godgeleerdheid van de

verslechterende arbeidsmarktpositie heeft gevolgen voor de

gerelateerd bekostigingsniveau met zich mee. De streefwaarden voor

wetenschapsbeoefening nadrukkelijk aan de orde. Ter ondersteuning

RUG van bijzonder belang.

aantrekkingskracht van de opleidingen.

rendement, die deel uitmaakten van de prestatieafspraak en betrekking

van het borgen van integere wetenschapsbeoefening hebben we een

hadden op het studiesucces, hebben we na afloop van de

beleid omtrent zorgvuldig en verantwoord beheer van onderzoeksdata

herkenbaar voor studenten die een opleiding met een nadrukkelijk

prestatieafspraak gehandhaafd. Dit betekent dat we op dit punt de

vastgesteld en hebben we een aantal faciliteiten ingericht die

protestantse signatuur zoeken.

komende jaren extra inspanning moeten blijven leveren.

onderzoekers ondersteunt bij het maken van verantwoorde keuzes.

Beheersmaatregelen

In 2018 hebben zich bij ons geen incidenten omtrent schendingen van

specifieke en vergelijkbare belangen van de levensbeschouwelijke

wetenschappelijke integriteit voorgedaan.

universiteiten, in overleg met de VSNU, richting overheid in

2. Het brede profiel van de bacheloropleiding lijkt onvoldoende

3. De focus van de driejarige masteropleidingen op het predikantschap vormt een mogelijke belemmering voor belangstellenden die wél

Onze beheersmaatregelen zijn gericht op het bindend studieadvies in de

gezamenlijkheid behartigen. Binnen onze eigen universiteit kijken we bij Bekostigingsstelsel

4. Niet alle studenten die studie en werk willen combineren, kunnen

bacheloropleiding en herziening van de masteropleidingen, zodanig dat

vanwege de huidige programmering van de masteropleidingen

de studeerbaarheid van deze opleidingen vergroot wordt. Ook hebben

voldoende bediend worden, aangezien de opzet van doorlopende

we maatregelen getroffen in de sfeer van strakkere studiebegeleiding, in

Onze huidige bekostiging is enerzijds gebaseerd op integratie van de

leerlijnen het modulair aanbieden van onderwijs belemmert. Dit leidt

het bijzonder de verbetering van de intake bij aanvang van de opleiding,

systematiek van bekostiging in het bekostigingsstelsel, zoals dit voor het

er toe dat we maar in beperkte zin maatwerk kunnen leveren voor de

die ons in staat stelt potentiële risico’s met betrekking tot de

hoger onderwijs in Nederland is vastgesteld. Anderzijds hebben we voor

student die in deeltijd wil studeren.

studievoortgang in kaart te brengen, zodat we hierop in de

26

Samen met de drie andere levensbeschouwelijke universiteiten hebben we een netwerkverband in het leven geroepen. Daarmee kunnen we de

theologie willen studeren, maar bij aanvang van hun studie nog niet hebben besloten of ze predikant willen worden.

Beheersmaatregelen

Jaarstukken 2018

aanstelling van nieuwe wetenschappelijke medewerkers nadrukkelijk naar de potentie die zij hebben externe middelen aan te boren.

Protestantse Theologische Universiteit

27

Onderzoek

Beheersmaatregelen

In het verlengde van het risico met betrekking tot het

We hebben na afstemming met de Universiteitsraad een

bekostigingsstelsel, geldt op het terrein van ons onderzoek het risico dat

preventiemedewerker aangewezen om tijdig problemen te herkennen

dit te weinig aansluiting vindt bij onderzoek dat in interdisciplinair en

en zo ziekteverzuim te helpen voorkomen.

onderzoek. Ook deskundigheidsbevordering kan bijdragen aan het

Thema 8: Bekostiging van maatwerktrajecten

terugdringen van te hoge werkdruk.

Het maken van maatwerktrajecten waarbij een derde een bijdrage betaalt voor het op maat snijden van een bestaande opleiding komt bij ons niet voor.

multidisciplinair verband plaatsvindt.

Beheersmaatregelen

6.4 Helderheid bekostiging Met betrekking tot de thema’s 1, 2, 4 en 8, die in het kader van de

Werkdruk is binnen onze universiteit een belangrijk thema. Om de

helderheid betreffende de bekostiging op universiteiten van toepassing

werkdruk zo goed mogelijk te beheersen en knelpunten te verhelpen

zijn, merken we het volgende op:

hebben we verschillende maatregelen getroffen of in voorbereiding Deze aansluiting kunnen we in de eerste plaats vinden door de

genomen. Met het oog op een werkbare verdeling van onderzoeks-,

Thema 1: Uitbesteding van bekostigd onderwijs aan een niet door de

investering in eigen netwerken door individuele onderzoekers. Maar net

onderwijs- en bestuurlijke taken hanteren we een systematiek voor

overheid bekostigde private organisatie tegen betaling

zo goed van belang is de samenwerking met collega-onderzoekers van

toerekening van onderwijsbelastingsuren per docent, op basis van de

de faculteiten van de VU en de RUG, waarmee

omvang van het aantal aan de docent toekomende fte onderwijs, de

Binnen de driejarige masteropleiding wordt een klein onderdeel van het

samenwerkingsovereenkomsten bestaan, op grond waarvan we

omvang en aard van de te geven cursussen en het aantal deelnemende

onderwijs uitbesteed aan Trainingscentrum Kor Schippers en

gezamenlijk kunnen optrekken. Deze mogelijkheid vormt een al

studenten. In verband met concretisering van de verwachting waaraan

GGZ-Centraal. Dit zijn niet-bekostigde private instellingen die een

geformaliseerde en daardoor voor de hand liggende stap naar inbreng

wetenschappelijke medewerkers binnen de aan hen toegekende

exposure en een instellingsstage verzorgen. De daarvoor verstrekte

van ons eigen onderzoek in bredere samenwerkingsverbanden.

onderzoekstijd moeten voldoen, hanteren we normen op basis van het

vergoeding wordt verantwoord in de Jaarrekening onder overige kosten

Wanneer onze onderzoekers deze mogelijkheden onvoldoende

aantal publicaties per fte onderzoek. We zien het als onze taak, in

(stage).

benutten, of wanneer onderzoekers van de faculteiten in kwestie

afstemming met het opleidings- en onderzoeksprogrammamanagement,

onvoldoende bereidheid tonen tot samenwerking, dreigt een

de berekeningssystematiek voor docentbelasting en de normen voor

verschraling van ons onderzoek. We zetten in het overleg met de

wetenschappelijke output te hanteren, te evalueren en waar nodig bij te

faculteitsbesturen daarom in op het faciliteren en organiseren van

stellen. Daarbij zullen we een zo goed mogelijk evenwicht moeten

We houden een strikte scheiding aan tussen publieke en private

voldoende mogelijkheden tot samenwerking.

vinden tussen de externe eisen en onze eigen situatie.

activiteiten in de administratie en verantwoording van middelen. Voor

Arbeidsomstandigheden

Bijzonder aandachtspunt vormt de belasting van wetenschappelijk

educatie van predikanten van de Protestantse Kerk in Nederland, krijgen

Thema 2: Investeren van publieke middelen in private activiteiten

de voornaamste private activiteit, het verzorgen van de permanente personeel met bestuurlijke en coördinerende taken. De externe druk op

we de middelen van de kerk. Dit maken we zichtbaar in het onderscheid

Op het terrein van arbeidsomstandigheden voeren we risico-

onze organisatie om te voldoen aan bij wet- en regelgeving vastgestelde

tussen een subsidiabele en niet-subsidiabele exploitatierekening in de

inventarisaties en evaluaties uit om de voornaamste risico’s in kaart te

kaders, samen met de aanhoudende noodzaak flexibel in te spelen op

Jaarrekening. We zijn geen publiek-private arrangementen aangegaan.

brengen. Uit de inventarisatie is gebleken dat de twee voornaamste

externe ontwikkelingen in het maatschappelijke, kerkelijke en

risico’s binnen onze universiteit verband houden met de fysieke belasting

academische veld, creëert een structurele belasting van wetenschappelijk

van het kantoorwerk, waar al onze medewerkers mee te maken

personeel met taken die weliswaar samenhangen met de primaire

hebben, en de psychosociale arbeidsbelasting. Dit laatste heeft

processen, maar geen onderwijs- of onderzoekswerkzaamheden zijn.

We schrijven jaarlijks een aantal studenten uit het buitenland in. Deze

betrekking op werkdruk. Medewerkers ervaren deze over het algemeen,

Met het oog op taakverlichting voor het wetenschappelijk personeel,

volgen de internationale eenjarige masteropleiding Verdieping. De

vergeleken met andere instellingen voor hoger onderwijs, als hoog.

hebben we onder andere ondersteunend personeel structureel

studenten betalen voor inschrijving het instellingscollegegeld. In

toegevoegd aan commissies en raden ten behoeve van ambtelijke en

hoofdstuk 7 (onderwijs) is een afzonderlijke paragraaf gewijd aan

administratieve ondersteuning. Een daarop aanvullende maatregel is het

internationalisering, waarin we een verantwoording van hun

toekennen van verlof om wetenschappelijke staf in staat te stellen zich

studierendement geven.

Thema 4: Bekostiging van buitenlandse studenten

gedurende een aaneengesloten periode volledig toe te leggen op

28

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

29

Hoofdstuk 7:

Onderwijs 7.1.4 Evaluatie toetsing

We hebben de afgelopen jaren extra geïnvesteerd in ons onderwijs. De

De plannen die we in 2016 hebben ontwikkeld en geïmplementeerd

We hebben deze aanbevelingen ter hand genomen. Binnen de

focus daarbij lag op versterking van het academische niveau, verbetering

teneinde het rendement te verhogen – matching voorafgaande aan de

bestaande interne kwaliteitszorgsystematiek monitoren de beide

van de studeerbaarheid van de opleidingen, en verhoging van onze

studie en het intensiveren van de studiebegeleiding, niet alleen door

besturen de voortgang van uitvoering. Doel is om het curriculum van de

Knelpunt voor het functioneren van de Examencommissie vormt de

aantrekkingskracht op studenten die zich breder willen oriënteren dan

studiebegeleiding in verband met het bindend studieadvies (BSA), maar

bacheloropleiding zodanig verder te verstevigen dat deze probleemloos

gebrekkige aanlevering van toetsdossiers door docenten. In overleg met

op het predikantschap alleen; dit laatste door de uitstroomprofielen

ook door het uitbouwen van tutoraat in het tweede en derde jaar,

aan een beoordeling voor her-accreditatie onderworpen kan worden.

de opleidingsdirecteuren en het ondersteunend onderwijsbureau

binnen de masteropleidingen te verbreden.

uitlopend op een module ‘Voorbereiding scriptie’ – hebben geleid tot

7.1 Bacheloropleiding

hebben we een plan van aanpak vastgesteld ter verbetering van die

verhoging van het percentage herinschrijvers. Dit verhoogde percentage

Ook hebben faculteitsbestuur en College van Bestuur in lijn met de

situatie. Dit heeft sinds 2017 geresulteerd in verhoging van het aantal

drukt zich uit in verbetering van het rendementpercentage.

uitkomst van de mid term review 2017 in juni 2018 besloten op basis

bruikbare dossiers. Een actief stimuleringsbeleid richting docenten om

van een aantal overeengekomen uitgangspunten de gezamenlijke

de toetsdossiers op orde te brengen moet er toe leiden dat in 2019 ten

bacheloropleiding door te ontwikkelen. Deze uitgangspunten zijn:

minste driekwart van de docenten hun dossiers op orde hebben

internationalisering van het onderwijs, flexibilisering van het onderwijs

gebracht.

7.1.1 Instroom en rendement

Instroom

2018-2019

2017-2018

2016-2017

2015-2016

2014-2015

32

34

28

34

56

faculteit en onze opleidingscoördinator voor de bachelor hebben de

29 (79%)

21 (81%)

18 (60%)

41 (73%)

opdracht gekregen om deze doorontwikkeling gestalte geven in een

10 (56%)

11 (27%)

vernieuwd opleidingsprogramma. Bij het ontwikkelen van deze

Herinschrijving na één jaar Opleidingsrendement na drie jaar van inschrijving na herinschrijving na één jaar Opleidingsrendement na vier jaar van inschrijving na herinschrijving na één jaar Afgegeven diploma’s in studiejaar

23 (56%) 26

16

15

25

en versterking van het academisch niveau. De opleidingsdirecteur van de

voorstellen moeten we rekening houden met het voornemen van het faculteitsbestuur de huidige bacheloropleidingen Religie en Theologie om te vormen tot een brede, internationale bacheloropleiding Theology and Religious Studies. Onderdeel van dit voornemen is dat de nu nog in de gezamenlijke bacheloropleiding Theologie joint degree opgenomen

In studiejaar 2018-2019 hebben 33 studenten die zich voor de

7.1.2. Follow up aanbevelingen mid term review 2017:

tracks voor een aantal seminaria aan deze opleiding onttrokken zullen

bacheloropleiding van de RUG hebben ingeschreven, zich aangemeld

doorontwikkeling bacheloropleiding

worden en geïntegreerd binnen deze nieuw te ontwikkelen bachelor. Dit

voor onze PThU-route.

brengt met zich mee dat de bachelor Theologie joint degree een sterker De commissie voor de mid term review, die in overleg met het bestuur

PThU-profiel zou kunnen krijgen. In de loop van 2019 worden de eerste

De instroom in onze bacheloropleiding is in 2018 op een vergelijkbaar

van de faculteit Religie en Theologie van de VU is benoemd, heeft zich

voorstellen voor een nieuwe inrichting van de bacheloropleiding

niveau als in 2017. Het aantal herinschrijvers na één jaar studie van het

in 2017 positief uitgesproken over de bacheloropleiding. Naast deze

Theologie joint degree verwacht. Aanbod van een vernieuwd

cohort 2017-2018 ligt, evenals in het daaraan voorafgaande studiejaar,

positieve beoordeling reikte de commissie enkele aanbevelingen aan,

programma voorzien we per september 2020.

rond de 80%. Het rendement van het cohort 2015-2016, na drie jaar

waaronder: beter zichtbaar maken hoe de dialogische attitude binnen

van inschrijving na herinschrijving na één jaar, is met 56% duidelijk beter

de dialogische leerlijn van de opleiding geleerd wordt en getoetst;

in vergelijking met het cohort 2014-2015. Niettemin is er aanleiding dit

explicieter aandacht geven aan scholing en didactische toespitsing van

rendementcijfer nauwgezet te blijven volgen. Van het cohort 2015-2016

de realisatie van de dialogische attitude in het onderwijs; de

De respons op evaluaties van cursussen van de bacheloropleiding is laag.

heeft 44% ofwel de studie afgebroken, ofwel een studievertraging van

onderwijsorganisatie – waaronder de positie van de

Niettemin kunnen we op grond van de uitkomst van de evaluaties de

meer dan een jaar opgelopen. Van de groep die meer dan een jaar

opleidingsdirecteuren die onder verantwoordelijkheid aan

conclusie trekken dat de studenten door de bank genomen tevreden zijn

studievertraging oploopt, blijkt een aanzienlijk deel een tweede studie te

faculteitsbestuur en College van Bestuur het opleidingsmanagement

met het hun aangeboden onderwijs. De cursusevaluaties geven dan ook

volgen. Een ander deel loopt vertraging op in verband met een

verzorgen – beter in positie brengen; de Examencommissie

geen aanleiding tot ingrijpende maatregelen in het curriculum.

studieverblijf elders. Hoewel het volgen van een tweede studie of het

ondersteunen bij het kunnen vervullen van haar taak in

kiezen voor een studieverblijf elders gedurende de bacheloropleiding

onafhankelijkheid van het bestuur; het ontwikkelen van een toetsplan

goed is voor de vorming van de student, hebben deze een negatief

voor het geheel van de opleiding.

7.1.3 Cursusevaluaties

effect op het opleidingsrendement.

30

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

31

7.2 Masteropleidingen

- de verschuiving van de wetenschappelijke benadering van theologie

Identiteit van het onderwijs aan de PThU

vanuit disciplinair en encyclopedisch perspectief naar een

7.2.1 Instroom en opleidingsrendement

benadering waarbij zowel disciplinaire verdieping als interdisciplinaire verbreding vereist is;

-D e onderwijsprogramma’s houden rekening met de theologische diversiteit. Het onderwijs draagt bij aan de analyse van deze

2018-2019

2017-2018

2016-2017

2015-2016

2014-2015

- de toegenomen diversificatie van het ambt van predikant in de

Instroom master GP en PRED

28

45

23

59

31

contexten van kerk en samenleving. Dit heeft te maken met de

Instroom master Verdieping

11

11

11

14

11

veranderende positie van de kerk in een seculiere samenleving.

theologische disciplines van belang. Dit betekent dat zowel in het

67%

29%

Tegelijkertijd houdt dit verband met een toenemende vraag naar

generieke deel als het specifieke deel van de opleiding alle drie

zingeving die een beroep doet op flexibiliteit, creativiteit en

onderzoeksprogramma’s (Sources, Beliefs en Practices) hun inbreng

Opleidingsrendement (excl. master Verdieping) na drie jaar van inschrijving Opleidingsrendement (excl. master Verdieping) na vier jaar van inschrijving Afgegeven diploma’s in studiejaar

69% 35

44

47

51

theologisch ondernemerschap van predikanten; - het belang om de opleidingen in te richten met meer aandacht voor

diversiteit en de constructieve dialoog.

- T en behoeve van de hiervoor benoemde analyse en dialoog zijn alle

hebben.

- I n elke fase van de opleiding krijgt het persoonlijke vormingsproces

het eigenaarschap van studenten, voor flexibiliteit en

van de student aandacht. Deze raakt zowel de wetenschappelijke als

Ten opzichte van studiejaar 2017-2018 is sprake van een daling van ruim

4,25% en als aandeel van het totaal aantal instromende

keuzemogelijkheden en voor het aanleren van eigentijdse

de spirituele vorming.

31% voor wat betreft de totale instroom in de masteropleidingen. Deze

masterstudenten (37) 29,73%. Daarmee is ruim voldaan aan de

competenties, passend bij het niveau van een academische

daling komt grotendeels voor rekening van het teruglopen van het

streefwaarde (20%) van het aandeel internationale studenten.

beroepsopleiding waarin docenten en studenten gezamenlijk en

semesters vorm volgens het concept van duaal leren, waarbij

onderzoeksmatig werken aan verdieping van hun theologische

theorie, reflectie, oefening en constructie in een doorlopende

kennis en handelingsvaardigheid.

leercyclus op elkaar betrokken zijn.

aantal deeltijdstudenten in de masteropleiding Gemeentepredikant.

Twee verklaringen hiervoor zijn: de beperkte studeerbaarheid voor

Het rendement van de masteropleidingen – met uitzondering van de

deeltijdstudenten die een opleiding met relatief veel contacturen moeten

masteropleiding Verdieping – is voor ons een aanhoudend punt van

combineren met betaald werk en maatschappelijke activiteiten,

zorg. We hebben daarom de volgende verbetermaatregelen genomen:

Naast deze externe factoren hebben de uitkomsten van de interne

waarmee de opleiding qua aantrekkingskracht het moet afleggen tegen

- We benadrukken meer dan voorheen de existentiële dimensie van

kwaliteitszorgcyclus aanleiding gegeven tot doorvoering van

-O ns onderwijs krijgt daarnaast gedurende drie semesters vorm in de

aan andere instellingen aangeboden opleidingen die bijvoorbeeld

de theologiestudie, zowel door dit aspect helderder in de leerlijnen

aanpassingen in het bestaande curriculum. Zo bracht de in 2017

minder contacturen vergen; en de totale duur van het

in te bouwen als door aandacht te geven aan vormingsaspecten

uitgevoerde midterm review aan het licht dat de studeerbaarheid van de

opleidingsprogramma dat in deeltijd ten minste 4,5 jaar in beslag neemt

buiten de studie om; dit om te voorkomen dat de existentiële

masteropleidingen enige verbetering behoeft. Vanuit het oogpunt van

doorwerking van de studie een vertragende factor wordt.

efficiënte inzet van mensen en middelen is er aanleiding om het

en niet zelden voor deeltijdstudenten uitloopt tot zes jaar.

- Voor begeleiding en planning van de thesis hanteren we een veel stringenter handleiding dan voorheen, die docenten en studenten

op werving van studenten onderkennen wij de noodzaak de opleidingen

herziening van de masteropleidingen, te streven naar flexibilisering van

een strikt kader geeft om zich aan hun planning te houden.

te kunnen aanbieden voor een bredere doelgroep.

bedoeling dat studenten vertraging oplopen door bijzondere

de studeerbaarheid van het opleidingsprogramma door vereenvoudiging

omstandigheden buiten hun schuld.

bevorderd.

Doelmatige inrichting van het onderwijs -O ns onderwijs kent een goede balans tussen een heldere verbinding met het beroepsveld en de mogelijkheid in een motiverende context -O ns onderwijs kenmerkt zich door een aansluiting op de onderzoeksprofielen van de onderzoeksgroepen en de universiteit

7.2.2 Herziening van het masteronderwijs

masteronderwijs. Daartoe heeft het bestuur een projectgroep

ingericht waardoor deze beter aansluit bij de specifieke omstandigheden van deeltijdstudenten.

Strategisch kader herziening masteropleidingen In 2018 hebben we opdracht gegeven tot herziening van het

van de indeling van de driejarige masteropleidingen. In het licht van deze voorgenomen herziening zal de deeltijdvariant opnieuw worden

disciplinaire specialisatie.

-B innen het onderwijs wordt een cultuur van internationalisering

stages te vervullen.

- Het beleid rond herkansingen is enigszins versoepeld. Het is niet de

aantrekkingskracht op deeltijdstudenten. We streven naar verhoging van

specifieke academische context van onderzoek en opbouw van

onderwijs op de beide vestigingen meer te synchroniseren. Met het oog

Op basis van deze verklaringen hebben we besloten, in het kader van het opleidingsprogramma en daarmee naar verhoging van de

-H et onderwijs in de driejarige masteropleiding krijgt gedurende drie

Aanleiding tot herziening

als geheel.

-O ns onderwijs sluit aan op de ambities van studenten door

geïnstalleerd. De projectgroep heeft de taak voorstellen te ontwikkelen

voldoende uitdagingen te bieden, bijvoorbeeld door het inrichten

voor een herzien curriculum, dat met ingang van het studiejaar 2020-

van een researchtraject waarin de student zich kan specialiseren in

2021 aangeboden wordt. Herziening van het masteronderwijs zal

onderzoek.

Het aantal nieuw ingeschreven internationale studenten aan de

De veranderende landschappen van de theologie, het predikantschap en

plaatsvinden binnen strategische en beleidsmatige kaders die zijn

masteropleiding Verdieping in studiejaar 2017-2018 is elf. Ten opzichte

het academisch onderwijs vragen om het doorvoeren van aanpassingen

geclusterd onder de kopjes: ‘identiteit van het onderwijs’, Doelmatige

ingericht dat studenten binnen deze programma’s gebruik kunnen

van het totaal aantal ingeschreven studenten in deze periode (259) is dit

in het masteronderwijs die recht doen aan deze ontwikkelingen, zoals:

inrichting van het onderwijs, Studeerbaarheid en Betaalbaarheid:

maken van het aanbod in een ander programma.

32

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

-H et onderwijs van de verschillende masterprogramma’s is zo

33

Studeerbaarheid

die als ‘profielen’ van onderwijs door de studenten in de specialisatiefase

7.2.3 Cursus- en semesterevaluaties

gekozen kunnen worden, zowel in de eenjarige als in de driejarige - Het onderwijs voor deeltijdstudenten wordt zo ingericht en

masteropleiding. Deze profielen sluiten aan bij de in Groningen

Examinatoren dienen de dossiers die zij aanleggen van hun toetsing compleet in te richten. Daarin wordt ten minste aandacht gevraagd voor

Cursusevaluaties

een meer uitgewerkte en meer gedetailleerde

geprogrammeerd dat zij de driejarige masteropleidingen kunnen

aanwezige onderzoeks- en onderwijsexpertise en zijn als volgt

afronden binnen een periode van zes jaar, inclusief de mogelijkheid

samengesteld: Living Texts, Missional Communities, Thinking God

In totaal heeft de Opleidingscommissie in het studiejaar 2017-2018 74

de toetsing door de Examencommissie op voldoende niveau kan

om tussentijds te versnellen.

Interculturally en Ethics of Dignity. De gekozen thema’s weerspiegelen

cursusevaluaties besproken. Deze waren overwegend positief en gaven

geschieden. In 2018 heeft de directeur onderwijs in samenspraak met

een eigen theologische insteek en zijn, analoog aan de werkwijze van de

geen aanleiding tot ingrijpende verbetermaatregelen.

de Examencommissie initiatieven genomen tot verbetering en

- Het onderwijsprogramma kent voldoende herkenbare interne

beoordelingsverantwoording, zodat de kwaliteit van de beoordeling van

samenhang en werkt, op basis van doorlopende leerlijnen van

partneruniversiteit RUG, thematisch en intradisciplinair samengesteld.

oplopend niveau per competentierichting, toe naar de vastgestelde

Dit programma is per 1 september 2018 van start gegaan.

Semesterevaluaties

vereenvoudiging van het aanleverproces rondom toetsdossiers, met als

In het vervolg hierop is voor onze beide vestigingen een vernieuwing van

Naast de evaluatie op cursusniveau evalueren we ook per opleiding op

versnippering in naast elkaar geprogrammeerde kleine eenheden

het onderwijs in het duale praktijkvelden/stagetraject van de opleiding

semesterniveau. De semesterevaluaties van de masteropleidingen

voorkomen wordt.

voorzien. Hierbij is het de bedoeling dat er in het stagegedeelte van de

bevestigen een beeld dat ook in de Nationale Studentenenquête (NSE)

Op basis van de toetsencheck heeft de Examencommissie als

opleiding ruimte wordt gecreëerd voor een tweede stage in het

naar voren komt. Bij de herziening van de masteropleidingen is

aandachtspunt vastgesteld dat de transparantie van de beoordeling door

buitenland, in het onderzoek of in een ander theologisch werkveld.

versterking van het academische niveau door sterkere

de examinator in sommige gevallen verhoogd kan worden. Waar dit het

Deze stage biedt de student een dubbele focus in het beroepsveld.

onderzoeksoriëntatie van het programma een belangrijke invalshoek.

geval was, heeft de commissie dit aan de desbetreffende examinator

eindtermen.

- De omvang van onderwijseenheden is zodanig gekozen dat

Betaalbaarheid

verwachting is dat met deze maatregelen de kans op tijdige en volledige

- Het opleidingsprogramma van het initiële onderwijs moet gefinancierd kunnen worden uit de rijksbekostiging voor onderwijs.

doel het terugbrengen van de administratieve lasten voor docenten. De inrichting van een toetsdossier door docenten toeneemt.

teruggekoppeld.

Binnen het plan tot herziening van de masteropleiding Predikantschap in

Uit de semesterevaluatie van het eerste jaar van de masteropleidingen in

Groningen is bijzondere aandacht besteed aan de route voor geestelijk

Groningen is gebleken dat studenten die de afstudeerroute geestelijke

Het College van Bestuur heeft met de medezeggenschapsorganen

verzorger. Deze heeft in de afgelopen jaren te weinig studenten

verzorging van de masteropleiding Predikantschap volgen in het

overeenstemming bereikt over bovengenoemde kaders, waarbinnen de

getrokken. Teneinde deze route meer voor het voetlicht te krijgen en

onderwijs te weinig betrokkenheid ervaren op hun toekomstige

7.3.1 Voortgezette nascholing van de Protestantse Kerk

herziening van het masteronderwijs zal plaatsvinden. In 2018 heeft de

beter gebruik te kunnen maken van de aan de faculteit Godgeleerdheid

beroepsveld. De Opleidingscommissie heeft naar aanleiding van deze

in Nederland

projectgroep een eerste concept eindtermen opgeleverd, die aan de

en Godsdienstwetenschap aanwezige expertise op dit terrein, hebben

uitkomst een gesprek gevoerd met de betreffende studenten. De

Universiteitsraad en Opleidingscommissie ter consultatie zijn voorgelegd.

we besloten te onderzoeken of synergiewinst kan worden behaald uit

uitkomst daarvan koppelen we terug aan het opleidingsmanagement,

Ons postacademisch onderwijs is nauw gelieerd aan de Voortgezette

Op basis van een positieve uitkomst van deze consultatie hebben we de

het versterken van de samenwerking met de faculteit met betrekking tot

teneinde te onderzoeken hoe de betrokkenheid op het specifieke

Nascholing (Permanente Educatie, ofwel PE) van de Protestantse Kerk in

eindtermen voor de herziene opleidingen vastgesteld. Deze gelden als

de daar aangeboden eenjarige opleiding geestelijke verzorging. In de

beroepsveld van de geestelijk verzorger versterkt kan worden. In ieder

Nederland, omdat deze belangrijke delen van deze PE aan ons heeft

richtinggevend aan het proces van vaststelling van een

tweede plaats is, tevens in samenwerking met de RUG, een specifiek

geval vormt het creëren van voldoende herkenbaarheid voor de

toebedeeld. In april 2012 heeft de kerk besloten tot kerkordelijke

opleidingsprogramma op hoofdlijnen. In 2019 zal dit

nascholingstraject van 30 ECTS ontwikkeld om predikanten te

studenten geestelijke verzorging onder de noemer van doelmatige

verankering van de verplichting tot voortgezette nascholing voor

hoofdlijnenprogramma, na overleg met de medezeggenschapsorganen,

ondersteunen bij hun omscholing tot geestelijk verzorger.

inrichting van de opleidingen een belangrijk aandachtspunt bij de

predikanten. Doel van deze verplichting is behoud en doorontwikkeling

herziening van de masteropleidingen.

van deskundigheid van predikanten gedurende de uitoefening van hun

door het College van Bestuur worden vastgesteld, waarna we de uitwerking van een onderwijs- en examenprogramma ter hand kunnen

Met betrekking tot de masteropleiding Verdieping in Groningen hebben

nemen.

we besloten tot de ontwikkeling van een deeltijdvariant, naast de reeds

7.3 Postacademisch onderwijs

ambt. De eerste fase bestond al langer en wordt de primaire nascholing

7.2.4 Evaluatie toetsing

bestaande internationale voltijdsvariant. Deze variant richt zich op

genoemd. De volgende fases van de PE vallen uiteen in een aangestuurd deel, waarin predikanten verplicht zijn een aantal cursussen bij ons af te

De herziening van de masteropleidingen vindt plaats tegen de

hbo-opgeleide theologen die ten behoeve van hun professionele

De door de Examencommissie uitgevoerde beoordelingen leverden de

nemen, en in een vrij deel, dat zij onder eigen regie kunnen invullen.

achtergrond van een aantal tussentijdse aanpassingen die al eerder in

bekwaamheid zoeken naar academische verdieping en verbreding van

conclusie op dat onze toetsing aan de maat is. De kwaliteit van de

Deze volgende fase begint in het zesde jaar nadat de predikant is

gang waren gezet. In het studiejaar 2015-2016 hebben we allereerst

hun expertise.

mastertheses blijkt voldoende. Niettemin is een aantal aanbevelingen ter

bevestigd in het ambt. Het bestaat uit een op de persoon toegesneden

verbetering van toetskwaliteit gedaan.

scholingsplan, verdeeld over periodes van telkens vijf jaar. Deze

gewerkt aan een sterker eigen theologisch profiel voor de vestiging Groningen. Het onderwijsprogramma is in vier kernthema’s uitgewerkt,

34

nascholing wordt verantwoord in studiepunten, die door de commissie

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

35

voor de Permanente Educatie zijn toegekend aan scholingsactiviteiten.

7.3.4 Cursusaanbod, afname, deelnemers en evaluatie

Ons postacademisch onderwijs heeft een format dat past bij deze regelingen, maar staat open voor iedereen die postacademisch

niet participeert in het kader van het verplichte nascholingstraject van de kerk, ten opzichte van het totaal aantal deelnemers, is opnieuw gering

Primaire nascholing

(8,45%).

theologisch onderwijs wil volgen en daarvoor gekwalificeerd is.

Het aantal deelnemers in 2018 (272) is ten opzichte van het aantal In 2018 zijn in de PNP twee reeksen aangeboden. Aan de routes namen

deelnemers in 2016 (552) en 217 (397) behoorlijk gedaald. Het is

in totaal 36 predikanten deel. De deelnemende predikanten hebben het

moeilijk hiervoor een reden te vinden en er is geen onderzoek naar

opleidingsaanbod weer positief geĂŤvalueerd. De kans om na ongeveer

verricht. De argumenten uit ons vorige jaarverslag lijken ook nu nog van

De primaire nascholing, die geheel door ons verzorgd wordt, bestaat uit

twee jaar werken samen met collega’s stil te staan, te evalueren en te

belang. Het is waarschijnlijk vooral het gevolg van de keuzes die door de

een route van zes maal twee opleidingsdagen op Nieuw Hydepark plus

oefenen met op de eigen persoon en situatie toegesneden kennis en

Generale Synode en door onze universiteit zijn genomen: meer focus,

een introductiedag, thuiswerk (voorbereiding en afwerking) en een

inzichten, voelt voor het merendeel van de deelnemers als een

meer clustering, een minder groot aanbod. Ook het feit dat de

eindgesprek van in totaal negen dagen. De hele route kost de

geschenk. Ze beschouwen de nascholing dan ook als leerzaam,

predikanten de vereiste studiepunten pas op 1 september 2021

deelnemer dus 21 dagen. Deze PNP is verdeeld over twaalf maanden en

inspirerend en nuttig.

verworven moeten hebben, speelt een rol. Ook hebben we de indruk

7.3.2 Primaire Nascholing van Predikanten (PNP)

is verplicht voor iedereen die een eerste termijn als predikant is aangesteld. Persoonlijke ontwikkeling in het nieuwe ambt van predikant,

dat vele predikanten minder beducht zijn geworden voor sancties vanuit Overig postacademisch onderwijs – aangestuurde deel (PE)

de kerk. In ieder geval ligt het niet aan de kwaliteit van de aangeboden

vakmatige en geestelijke vorming en training van specifieke onderdelen van de beroepsuitoefening vormen de hoofdbestanddelen van het

cursussen, als we mogen afgaan op het beeld dat de evaluaties geven.

Cursusaanbod en -afname

Het is opmerkelijk dat wel 75% van bij de deelnemers uitgezette

programma. Kern van het programma is de (wetenschappelijke) reflectie

evaluaties ingevuld geretourneerd worden. Deze laten het volgende

op de eigen positie en het eigen handelen. Predikanten van de Vrije

2018

2017

2016

2015

2014

29

32

45

46

48

Streef-waarde

beeld zien: Categorie

Percentage

Uitstekend

41%

Goed

49%

Redelijk

9%

Slecht

1%

Evangelische Gemeenten en de Hernhutter Broedergemeente nemen

Aantal aangeboden cursussen

ook deel aan deze PNP.

Aantal afgenomen cursussen (%)

26 (83%)

24 (75%)

36 (80%)

31 (67%)

34 (71%)

Tenminste 75%

Aantal geannuleerde cursussen (%)

5 (17%)

8 (25%)

9 (20%)

15 (33%)

14 (29%)

Maximaal 25%

7.3.3 Overig postacademisch onderwijs Het overige postacademisch onderwijs wordt aangeboden in de vorm

Deelnemers

van cursussen. Zij vallen in het zogeheten aangestuurde deel van de PE 2018

2017

2016

2015

2014

Predikanten die deelnemen in het kader van PE

249

361

506

435

508

Cursisten die niet deelnemen in het kader van PE

23

36

46

32

37

272

397

552

467

545

van de kerk, omdat de invulling van dit gedeelte van de PE exclusief aan ons is toebedeeld. We werken echter samen met partnerinstellingen (onder andere VU, RUG, Windesheim en CHE) voor wat betreft aanbod en inzet van personeel. De doelgroep hierbij is niet alleen predikanten, maar ook kerkelijk werkers. Met het oog daarop zijn we cursussen op

Totaal

Streefwaarde 500

Deze percentages zijn vrijwel gelijkluidend aan die van 2017 (resp.

39/53/7/0%). Uit de evaluaties blijkt bovendien dat het overgrote deel van de deelnemers de cursussen als relevant tot zeer relevant voor zichzelf en voor hun eigen functioneren als predikant of geestelijk verzorger ervaren.

drie verschillende niveaus gaan aanbieden: voor predikanten en kerkelijk werkers, voor academisch opgeleiden die extra verdieping willen en voor

Evaluatie

mensen die gepromoveerd zijn. Samen met vertegenwoordigers van de kerk, de Bond van Nederlandse Predikanten (BNP) en de Vereniging van

In 2018 hebben 272 deelnemers aanbod afgenomen. Het gaat daarbij

Kerkelijk Werkers (VKW) maken wij deel uit van de PAO-commissie.

zowel om deelnemers die cursussen hebben gevolgd in het kader van

Deze commissie ontwikkelt een program van eisen met betrekking tot

hun verplichte Permanente Educatie (249 deelnemers) als deelnemers

het aanbod, ziet toe op de kwaliteit van de PE-activiteiten en adviseert

die niet binnen dit kader cursussen hebben gevolgd (23 deelnemers).

het College van Bestuur.

Het aantal deelnemers dat meedoet aan de aangeboden cursussen maar

36

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

37

Hoofdstuk 8:

Onderzoek en valorisatie 8.1 Onderzoeksvisitatie

inspanningen op thema’s die sterk verbonden zijn met de identiteit van

Valorisatie en impact

De commissie gaf ons nadrukkelijke feedback en aanbevelingen om

de universiteit zal onze zichtbaarheid vergroten en ons de mogelijkheid

Het jaar 2018 stond in het teken van de onderzoeksvisitatie. Een

onze visie, strategie en strategische planning verder uit te werken. De

bieden internationaal te excelleren.

commissie onder voorzitterschap van prof.dr. J.C. Kennedy beoordeelde

commissie moedigde ons aan om focus en coherentie aan te brengen in

de wetenschappelijke en maatschappelijke kwaliteit en relevantie van

de universitaire onderzoeksagenda. Ook beval de commissie aan de

het onderzoek aan onze universiteit in de periode 2012-2017 als ‘zeer

ondersteunende staf voor het onderzoek verder uit te breiden, vooral

goed’. De commissie nam een duidelijke kwantitatieve en kwalitatieve

met het oog op externe fondsenwerving in nationale en internationale

Wij zullen de komende jaren nadrukkelijk inzetten op de werving van

leven, en die de voortdurende relevantie van de christelijke traditie

groei waar op het terrein van de wetenschappelijke output: een

competities. Een heldere verdeling van mandaten en beschrijving van

middelen vanuit de tweede en derde geldstroom. Daartoe zoeken wij

verkennen door haar bronnen (sources), overtuigingen (beliefs) en

toename van het aantal publicaties ging gepaard met een verschuiving

leiderschapsrollen in de onderzoeksorganisatie is noodzakelijk, aldus de

thematisch aansluiting bij de Nationale Wetenschapsagenda en het

praktijken (practices) te onderzoeken.

van ‘non refereed’ naar ‘refereed’ artikelen. Daarnaast heeft onze

commissie, zodat verantwoordelijkheden adequaat kunnen worden

Europese beleid op het gebied van onderzoek en innovatie. Ook hebben

universiteit volgens de commissie een sterke academische reputatie,

uitgevoerd. Tenslotte stimuleerde de commissie ons de

wij besloten een beleidsmedewerker (0,8 fte) aan te stellen met als

Om ervoor te zorgen dat we in de behoeften van een breed scala aan

vergelijkbaar met die van Noord-Amerikaanse instellingen als het

verantwoordelijkheden tegenover de stakeholders met betrekking tot

bijzondere opdracht de begeleiding van projecten en het ondersteunen

maatschappelijke groepen voorzien, werken wij samen met verschillende

Princeton Theological Seminary en het Fuller Theological Seminary.

knowledge transfer (valorisatie) goed in evenwicht te brengen.

van subsidieaanvragen. Naast de tweede geldstroom (NWO, ZonMW,

partners, dat wil zeggen maatschappelijke instellingen en organisaties

Horizon2020) blijven wij structureel aandacht houden voor private

waarmee we concrete onderzoeksprojecten ontwikkelen via contracten

De levensvatbaarheid (‘viability’) van het onderzoek aan de universiteit,

Wij zijn ons bewust van het belang van bovenstaande

onderzoeksfinanciering (derde geldstroom).

en/of subsidies.

beoordeelde de commissie als ‘goed’. Zij prees het enthousiasme, de

aandachtsgebieden en zijn voortvarend van start gegaan met het

gedrevenheid en de betrokkenheid van ons onderzoekspersoneel en de

opvolgen van de aanbevelingen van de commissie.

Internationalisering en internationale samenwerking

De resultaten van ons onderzoek worden zichtbaar in een breed scala

8.2 Beleid

Wij streven er naar met ons onderzoek op internationaal niveau een

-dissertaties voor de academische gemeenschap, delen we ons

significante bijdrage te leveren aan de theologische wetenschap. Wij

onderzoek ook via andere media en middelen: artikelen in professionele

maken ons onderzoek internationaal zichtbaar en werken in profilerende

tijdschriften en kranten, trainingsprogramma’s, lezingen voor een

people, partnerships en products.

Externe financiering: tweede en derde geldstroom

aan producten. Behalve de productie van kwaliteitsartikelen, -boeken en

relatief hoge percentage vrouwelijke stafleden (inclusief de rector, de directeur onderwijs en een van de drie programmaleiders). Al met al

Ons onderzoek dient mensen – gelovig en niet-gelovig – die zich bezighouden met vragen over geloof en zin- en betekenisgeving in het

inbedding bij de VU en de RUG voor de verlening van diensten en ondersteuning. Dat geldt ook voor het ‘prudente’ HR-beleid en het

We definiëren de valorisatie van ons onderzoek in termen van drie p’s:

Strategische agenda voor het onderzoek

centra samen met nationale en internationale partners. We hebben de

algemeen publiek, media-optredens, lidmaatschappen van adviesraden,

theologische onderzoek verbeterd en significante maatregelen getroffen

Sinds het najaar van 2018 besteden wij bijzondere aandacht aan de

ambitie met een aantal strategische partners hechter samen te werken.

enzovoort.

sinds de voorgaande evaluatie’.

ontwikkeling van een strategische visie voor onderzoek en valorisatie

In de in 2018 vastgestelde internationaliseringsagenda hebben we de

met realistische ambities en een effectieve planning. In 2019

volgende doelstellingen geformuleerd:

Het beoordelingsrapport besteedt ook aandacht aan de verschillende

ontwikkelen wij een universitaire onderzoeksagenda rond een aantal

- We profileren ons internationaal nadrukkelijk op de (in 2019 vast te

maatregelen die we recent hebben genomen om de Graduate School

overkoepelende focuspunten, gerelateerd aan een duidelijk te

— waarbinnen de PhD-opleiding plaatsvindt — verder te

onderscheiden identiteit en profiel. Deze centrale thema’s zullen tot

professionaliseren. Daarbij is de tevredenheid die de promovendi

stand komen door middel van een extensieve raadpleging van de

tegenover de visitatoren uitspraken ten aanzien van de supervisie en de

onderzoeksstaf.

hebben wij volgens de commissie onze ‘positie binnen het veld van het

stimulerende omgeving van de Graduate School en de landelijke onderzoeksschool NOSTER, bemoedigend. De commissie moedigde

Focus, samenhang en zichtbaarheid

stellen en uit te werken) overkoepelende onderzoeksthema’s.

- We versterken onze internationale academische reputatie en zichtbaarheid.

Onderzoeksondersteuning We hebben de nadrukkelijke aanbeveling van de Visitatiecommissie ten aanzien van de ondersteunende capaciteit van het onderzoek ter harte genomen. Vanaf 2019 breiden we de onderzoek-ondersteunende staf

- We investeren in de diversiteit van ons onderzoekspersoneel.

structureel uit met 1,2 fte. We versterken niet alleen de gerichte

- Ons research fellowship programma wordt geconsolideerd en

beleidsondersteuning, maar ook de algemene (secretariële)

strategisch ingezet.

ondersteuning.

- We werven een toenemend aantal internationale promovendi.

verdere professionalisering van deze zogenoemde derde cyclus van het

Graduate School en promovendibeleid

onderwijs (na bachelor en master) aan ten aanzien van structuur,

De ontwikkeling en verdere uitwerking van overkoepelende

- We consolideren ons internationale netwerk.

organisatie, begeleiding, leiderschap, management, kwaliteitszorg,

onderzoeksthema’s zal een duidelijke focus en coherentie geven aan het

- Ons Centrum voor Beroepsvorming en Spiritualiteit (CBS) zetten we

onderwijsaanbod, academische integriteit en internationalisering.

onderzoek dat binnen onze universiteit plaatsvindt. Ook zal thematische

internationaal in als instrument voor valorisatie van wetenschappelijk

In 2018 hebben we een projectgroep ingesteld voor de herziening van

Belangrijk is ook dat de commissie ervan overtuigd is dat wij ons bewust

samenwerking tussen Bijbelse, systematische en praktisch theologen, en

onderzoek.

de Graduate School en de derde cyclus van het onderwijs binnen de

zijn van het belang van academische integriteit en dat wij hier veel

met wetenschappers buiten de theologie en actoren in kerk en

Deze doelstellingen zullen we in de internationaliseringsagenda nader

PThU. Dit zal leiden tot een verdergaande professionalisering,

aandacht aan geven.

samenleving, onze interdisciplinariteit bevorderen. Deze concentratie van

specificeren.

structurering en internationalisering en invloed hebben op aanmelding,

38

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

39

toelating, training, begeleiding en monitoring van individuele

2019. Hierdoor wordt (SEP)rapportage eenvoudiger en is

voor senior en junior onderzoekers. Blijvend belangrijk is de

onderzoeksproject op het gebied van Bijbelmanuscripten. Tijdens zijn

promovendi. We hebben besloten dat PhD-studenten 30 ECTS verplicht

onderzoeksinformatie op verschillende aggregatieniveaus sneller

samenwerking op het terrein van de relatie jodendom-christendom.

bezoek is ook een Erasmuscontract opgesteld tussen zijn en onze

onderwijs volgen in het PhD-traject. De eerste 15 ECTS bieden we

beschikbaar voor managementdoeleinden. Ook geeft de introductie een

Naast de leerstoel op dit terrein (dr. Houtman) is hier met name ook het

universiteit.

jaarlijks voor beginnende PhD-studenten aan in drie cursussen: Research

impuls aan het open access beschikbaar stellen van onze

werk van dr. G.J. van Klinken van belang over de geschiedenis van die

Skills, Research Ethics, en (de ontwikkeling van een) Research Proposal.

onderzoeksoutput en de profilering van ons onderzoek en onze

relatie in de moderne tijd (vanaf de negentiende eeuw). In dit verband

Diverse leden van de onderzoeksgroep hebben actief geparticipeerd in

Buitenlandse promovendi verwachten we gedurende hun opleiding in

onderzoekers.

noemen we ook het goede contact met het Schechter instituut in Israël,

de Holy Places Conference, georganiseerd door de Bar Ilan universiteit in

dat veel bijdraagt aan de wetenschappelijke output.

Israël, de Tilburg School of Theology en de PThU. Dr. Hartog wordt

ieder geval zes weken per jaar in Nederland. In het studiejaar 2019-2020 draaien we een pilot project voor de herziene Graduate School.

In het kader van de invoering van de AVG hebben we in 2018 de

mede-editor van de congresbundel.

‘Handreiking Omgaan met persoonsgegevens in wetenschappelijk

Op het gebied van de Bijbelwetenschap zetten we blijvend in op de

onderzoek in het kader van datamanagement aan de Protestantse

contextuele benadering van de Bijbel middels het daartoe opgerichte

Theologische Universiteit (PThU)’ geactualiseerd. Ook hebben wij de

onderzoekscentrum. Prof. dr. K. Spronk werkt hier vruchtbaar samen

De afgelopen jaren hebben we al belangrijke stappen gezet in de

nieuwe Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit

met prof. dr. P.B. Smit (VU). Het levert een zich snel uitbreidend netwerk

Het team van senior onderzoekers van de onderzoeksgroep Beliefs

ontwikkeling van talentbeleid. We hebben tenure en career tracks

(oktober 2018) ondertekend. Daarin wordt onder meer aandacht

op met vele partners in binnen- en buitenland. Het onderzoek naar

bleef in de loop van het verslagjaar redelijk stabiel. Prof. dr. P.M. Wisse,

geïntroduceerd en geïmplementeerd. Daardoor hebben we talentvolle

besteed aan het beheer van onderzoeksdata.

bibliodrama van prof. dr. A.B. Merz, dat 2018 voor het eerst ook

die in september 2017 in dienst was gekomen als opvolger van

empirisch onderzoek bevatte (video-opnames ter analyse van de

prof. dr. J. Muis aanvaardde in februari zijn positie officieel met een

processen), vormt een nieuw speerpunt op dit terrein. Daarnaast spelen

inaugurele rede getiteld ‘Het gevaarlijkste geloof van allemaal:

dr. P. Sanders, dr. M.C.A. Korpel en prof. dr. Spronk inmiddels een

dogmatiek als profetie’. Vanwege het accepteren van een grotere rol in

voortrekkersrol bij het internationale samenwerkingsverband rond de

beleidsvorming op het gebied van spiritualiteit legde dr. A.J. Plaisier zijn

SAHD (Semantics of Ancient Hebrew Database). Dat houdt ook in dat er

onderzoekstaak neer. De aanstelling van projectonderzoeker dr. K.L.

De onderzoeksformatie van Sources is in 2018 stabiel gebleven. Mede

nadrukkelijk gewerkt wordt aan de vergroting van de deskundigheid op

Bom was eerder met een jaar verlengd met het oog op een eventuele

om die reden konden we dit jaar de vruchten plukken van het gevoerde

het gebied van ‘web-based resources’. Op dit terrein zijn ook dr. J.L.H.

vaste aanstelling. Na een interne beoordeling van als zeer goed

beleid om het onderzoek van Sources te stimuleren en dat vorig jaar tot

Krans en aio E. Boogert actief.

beoordeelde output kreeg hij een vaste aanstelling met het oog op de

Talentontwikkeling

jonge onderzoekers aan onze universiteit kunnen verbinden, terwijl de doorstroommogelijkheden voor senioronderzoekers zijn vergroot. De

8.3 Onderzoeksformatie

komende jaren zullen wij verder inzetten op de ontwikkeling van talent door training, begeleiding en het bieden van kansen. In 2019

Onderzoeksgroep Sources

ontwikkelen we hier concreet beleid op.

Wetenschappelijke integriteit

Onderzoeksgroep Beliefs

We onderschrijven de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke

een belangrijke uitbreiding van de staf had geleid. De inbreng van de

Integriteit (2018). We hebben een eigen vertrouwenspersoon

nieuwe stafleden is nu duidelijk merkbaar. We werken nadrukkelijk aan

Voor het profiel van onze universiteit is de bestudering van het

2019 afscheid neemt. Postdoctoraal onderzoeker dr. J.R. Compaijen was

wetenschappelijke integriteit. Klachten worden afgehandeld door de

samenwerking in een aantal zo mogelijk discipline-overstijgende

protestantisme van wezenlijk belang en daarmee dus ook het werk van

al eerder in dienst in een tijdelijke functie in het kader van het Moral

wetenschappelijke integriteitscommissie van de Nederlandse

projecten. Daardoor is de collegialiteit groot. In goed overleg hebben we

prof. dr. M.A. Matthias en prof. dr. H.-M. Kirn, dat zich voornamelijk

Beacon project, maar werd nu opnieuw aangenomen in het kader van

Levensbeschouwelijke Universiteiten (NLU). Onze promovendi ontvangen

gekozen voor een aantal speerpunten.

richt op de wortels van het protestantisme. We kiezen er bewust voor

het Moral Compass project (zie hieronder). Compaijen neemt ook een

in de herziene Graduate School specifieke training op het terrein van wetenschappelijke integriteit.

opvolging van prof. dr. R.H. Rinse Reeling Brouwer, die in de loop van

om bij te dragen aan actuele discussies vanuit verdiepende inzichten

persoonlijke Veni-financiering (NWO) mee naar onze universiteit. We

Om te beginnen is dat de bestudering van het vroege jodendom. We

door de bestudering van de geschiedenis. Dat levert belangrijke

namen afscheid van aio C. van der Knijff en we verwelkomden een

werken aan de oprichting van een onderzoekscentrum, waarin wij

bijdragen op, bijvoorbeeld over het vermeende antisemitisme van Luther

nieuwe aio in E.F. Damen. Van der Knijff zal in de loop van 2019

Open science: open access, onderzoeksinformatiesysteem en Research

penvoerder zijn en VU en RUG als partners participeren. Daarbij kunnen

en over de vaak vergeten ontwikkelingen in de relatie tussen Joden en

promoveren. Damen begint onder leiding van prof. dr. F. de Lange aan

Data Management

we de aanwezige deskundigheid op het gebied van de Dode Zeerollen

christenen voor en na de Tweede Wereldoorlog.

een onderzoek naar de plaats van God of het transcendente in de

(dr. P.B. Hartog), Targum (prof. dr. A. Houtman) en Rabbinica (dr. G.M.G.

postmoderne ethiek.

Samen met de Theologische Universiteiten van Apeldoorn en Kampen

Teugels) goed combineren. Ook werken we prima samen met de

Ook dit jaar was er een breed gewaardeerde inbreng van een research

hebben we een repository waarin we onze proefschriften, academische

collega’s van de RUG in het onderzoekscentrum CRASIS (sinds 2018 een

fellow, in de persoon van prof. dr. T. Wasserman, hoogleraar Nieuwe

In vergelijking met 2017 nam de totale onderzoekstijd van senior

redes en masterscripties open access beschikbaar stellen.

interuniversitair centrum met dr. Hartog als bestuurslid namens onze

Testament aan de universiteiten Örebro Teologiska Högskola (Zweden)

onderzoekers af van 8,5 naar 7,3 fte, hoofdzakelijk door vermindering

Naar aanleiding van de onderzoeksvisitatie van 2018 hebben we

universiteit) en de vaste research seminars/colloquia met RUG en VU op

en Ansgar Teologiske Høgskola (Noorwegen). Naast het geven van een

van de onderzoekstijd van aio’s en postdocs. De verwachting is dat dit in

besloten tot de aanschaf en inrichting van een

disciplinair vlak (Nieuwe Testament, Oude Testament/vroeg jodendom,

aantal lezingen heeft hij vooral ook bijgedragen aan het opstellen van

2019 ruimschoots gecompenseerd zal worden door aanstellingen in het

onderzoeksinformatiesysteem. Dit implementeren we in het najaar van

Kerkgeschiedenis) vormen een belangrijk klankbord en discussieforum

een in Europees verband samen met dr. Krans in te dienen

kader van het Moral Compass project.

40

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

41

2018

Onderzoeksgroep Practices Senioronderzoekers (hoogleraar, UHD, UD)

In de staf van Practices vonden een aantal belangrijke wijzigingen plaats.

2017

Sources

Beliefs

Practices

Totaal

Sources

Beliefs

Practices

Totaal

3,26

4,57

3,83

11,66

3,03

4,71

3,25

10,99

Prof. dr. H. Noordegraaf, bijzonder hoogleraar Diaconaat vanwege de

Postdoctorale onderzoekers

0,91

0,96

0,14

2,01

1,10

1,58

0,21

2,89

Stichting Rotterdam, verliet per 1 maart de universiteit vanwege het

Totaal

4,17

5,53

3,97

13,67

4,13

6,29

3,46

13,88

bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Eerder al had hij afscheid genomen als universitair docent. Noordegraaf heeft met zijn

Voor bijzondere leerstoelhouders en promovendi met dienstverband

indrukwekkende netwerk aan diaconale contacten, zijn talrijke

(aio’s) ziet het overzicht er als volgt uit.

publicaties en rapporten over en voor het veld van de diaconie, en zijn 2018

bijdragen aan het internationale journal Diaconia een grote bijdrage

2017

Sources

Beliefs

Practices

Totaal

Sources

Beliefs

Practices

Totaal

verbetering van kerkelijke diaconale praktijken. Zijn aandacht betrof

Bijzondere hoogleraren met dienstverband

0,20

0,28

0,23

0,71

0,20

0,20

0,40

0,80

vooral armoede in Nederland en de Wet Maatschappelijke

Promovendi

1,67

1,46

3,56

6,69

1,76

2,01

2,33

6,10

geleverd, niet alleen aan de vakbeoefening, maar ook aan de

Ondersteuning.

8.4 Wetenschappelijke output Dr. A. de Kock verliet per 1 augustus onze universiteit , vanwege het

maatschappelijk belang. In lijn met de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit 2018 zien we er op toe dat de stichting

Onderzoeksgroep Sources

geen invloed heeft op de uitkomsten van het onderzoek.

(OJKC) geprezen. De Kock is er, samen met dr. P.M. Sonnenberg, in

Uit het hierna volgend cijfermatig overzicht is af te leiden dat de

Binnen de onderzoeksgroep vonden in 2018 twee promoties plaats,

geslaagd catechese, religious education en youth ministry tot belangrijke

positieve trend van de laatste jaren voor de onderzoeksgroep Sources is

namelijk van I.P. Epema en A. Goedvree, alle twee buitenpromovendi.

onderwijs- en onderzoeksvelden van de PThU te ontwikkelen.

voortgezet. Hierbij dient te worden aangetekend dat op het terrein van

De ruime aandacht voor deze promoties in de pers en online laat zien

aanvaarden van een betrekking elders. Tijdens een afscheidssymposium werd zijn bijdrage aan ons Onderzoekscentrum Jeugd, Kerk, Cultuur

de Bijbelwetenschappen en de kerkgeschiedenis de belangrijkste

dat in het veld van de theologie buitenpromovendi, door hun nauwe

Het College van Bestuur heeft op zowel het terrein van prof.

publicaties doorgaans niet in tijdschriften worden gepubliceerd, maar in

band met het bredere kerkelijke en maatschappelijke debat, een

Noordegraaf als dat van dr. De Kock gekozen voor continuering. Per 1

bundels voortkomend uit expert meetings. Het groeiend aantal

belangrijke bijdrage leveren aan de voortgaande academische bezinning.

oktober trad H. Vogel in dienst als aio bij de leerstoel Praktische

conferentiepapers, bijna een verdubbeling ten opzichte van 2017, is wat

Er is onder de senior onderzoekers een lichte daling in het aantal

Theologie van onze vestiging Amsterdam. Onder supervisie van dr.

dat betreft hoopvol en een resultaat van bewust beleid.

publicaties in refereed tijdschriften (van zestien naar twaalf), maar dit

M.C.M. Klomp en prof. dr. M. Barnard bereidt hij een proefschrift voor

wordt ruimschoots gecompenseerd door een verschuiving van bijdragen Onderzoeksgroep Beliefs

over nieuw gedichte, gecomponeerde en uitgevoerde psalmen in de Nederlandse cultuur tussen 1990 en 2020.

aan boeken naar refereed bundels (voor senior onderzoekers dertien in 2018 ten opzichte van zeven in 2017). Een aantal van deze publicaties is

In 2018 ontving onze universiteit van een private stichting een subsidie

te vinden in Considering Compassion: Global Ethics, Human Dignity, and

De omvang van de seniorstaf groeide licht ten opzichte van het vorige

voor het zesjarige onderzoeksproject Moral Compass, onder leiding van

the Compassionate God, onder redactie van F. de Lange & L. J.M.

verslagjaar, die van de promovendi steeg met meer dan 50% tot 3,56

prof. dr. Wisse, naar de betekenis van morele waarden in een plurale

Claassens (Pickwick Publications (Wipf & Stock), Eugene OR 2018). Deze

fte. De volgende tabel biedt een cijfermatig overzicht van de

post-christelijke maatschappij. Bij dit project zijn nog vier van onze

uitgave brengt een aantal bewerkte bijdragen bij elkaar van een reeks

onderzoeksformatie per onderzoeksgroep en voor onze universiteit als

onderzoekers betrokken: prof. dr. T.A. Boer, dr. E.P. Schaafsma, prof. dr.

van consultaties rond dit thema, die door ons en de Universiteit van

geheel voor het jaar 2018 in vergelijking met 2017.

P.H. Vos en dr. mr. K.W. de Jong. Ook stellen we zes postdocs en

Stellenbosch gezamenlijk zijn gehouden.

promovendi aan die delen van het project zullen uitvoeren. Met de werving van de kandidaten zijn we in 2018 van start gegaan. Het in

Het aantal niet refereed publicaties laat een ruime toename zien. Het

overleg met de stichting vastgestelde thema achten wij van groot

aantal academische boeken blijft achter en daar zullen we in de komende tijd meer aandacht aan geven.

42

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

43

2018

Onder de publicaties is het goed te wijzen op de grote output, zowel

C.M.A . van Ekris cum laude.

academisch als populair, van de kerkrechtspecialist dr. De Jong. Onze

Ons beleid om promovendi zoveel mogelijk te introduceren in Artikelen in tijdschriften: refereed

2017

Sources

Beliefs

Practices

Totaal

Sources

Beliefs

Practices

Totaal

8

12

8

28

5

16

14

35

universiteit zal de komende tijd sterker inzetten op integratie van

onderzoeksnetwerken wordt weerspiegeld in de stijging van het aantal

onderzoekslijnen, maar zijn publicaties laten zien dat er in een

door de promovendi ingediende papers voor conferenties, van nul tot

Artikelen in tijdschriften: non-refereed

universiteit met een verantwoordelijkheid naar een specifieke groep als

negen.

Hoofdstukken in boeken / artikelen in bundels

de Protestantse Kerk in Nederland, ook een verantwoordelijkheid is om

Voor de scherpe daling van het aantal peer reviewed artikelen in

Wetenschappelijke boeken

1

2

0

3

2

4

1

7

heel specifieke onderzoeksvragen te beantwoorden, die niet zomaar bij

wetenschappelijke tijdschriften, van veertien naar acht, is geen goede

Conferentiepapers: keynotes

4

11

5

20

4

9

3

16

bredere thema’s onder te brengen zijn. In het komende jaar zal de

verklaring te vinden. Mogelijk berust een en ander op toeval; de

Conferentiepapers: zelf ingediend

28

19

12

59

15

10

18

43

verhouding tussen onderzoeksconcentratie en niche-onderzoek

ontwikkelingen zullen in ieder geval nauwkeurig worden gevolgd. We

Overige output onderzoek

24

16

5

45

25

9

3

37

aandacht vragen.

zullen de ongelijke publicatiecultuur met betrekking tot peer reviewed

In het verslagjaar ontvingen we van de John Templeton Foundation en

4

14

2

20

1

9

1

11

24

22

6

52

30

12

7

49

publicaties tussen de leerstoelen Praktische Theologie in Groningen en

De wetenschappelijke output van bijzonder hoogleraren met een

Amsterdam aan de orde stellen.

aanstelling aan onze universiteit is in 2018 iets toegenomen ten

een kleinere anonieme donor een totaalbedrag van € 177.000 voor het

8.5 Valorisatie van kennis: maatschappelijke output Onderzoeksgroep Sources

opzichte van 2017 (een totaal aantal van acht in plaats van zeven

project ‘Global Christianity at your Fingertips’. Het project beoogt in de

De volgende tabel biedt een volledig overzicht van wetenschappelijke

publicaties in bovenstaande outputcategorieën), terwijl de bijzonder

loop van dertig maanden een website op te zetten om Afrikaanse

output per onderzoeksgroep en voor onze universiteit als geheel in het

hoogleraren zonder dienstverband een aanzienlijk hogere

Onze onderzoeksgroep investeert blijvend in het Bijbelblog. Deze blijft

theologie online beter toegankelijk te maken. Dit gebeurt door het

jaar 2018, in vergelijking tot het voorgaande jaar.

wetenschappelijke output hebben gerealiseerd (22 in plaats van twaalf

veel belangstelling trekken. Zo neemt het Friesch Dagblad veel van de

publiceren van encyclopedische artikelen, thematische bibliografieën,

publicaties). Voor de medewerkers van het aan onze universiteit

artikelen over. Een selectie van tien van de blogs is gebundeld in een

een web portal en ondersteunend materiaal in zowel Frans als Engels.

gevestigde Seminarium van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten

speciale uitgave ter gelegenheid van de viering van ons tweede lustrum,

Ook bereiden we een projectvoorstel voor om de website uit te breiden

(VEG) is de onderzoeksoutput nagenoeg gelijk gebleven. Tot slot is de

in januari 2018.

naar andere werelddelen. Vanaf 1 juli 2018 is S.K. Bussey als

wetenschappelijke output van promovendi met dienstverband (aio’s)

projectmanager en managing editor begonnen, onder leiding van prof.

aanzienlijk gestegen, met name op het terrein van gepresenteerde

Een andere doorgaande activiteit op het terrein van de valorisatie is het

dr. B. van den Toren als projectleider en eindredacteur. De eerste fase

conferentiepapers (zestien in totaal) en enkele artikelen in peer reviewed

zogeheten Scriptorium. Dat is een spin-off van het NWO-project over

bestaat uit het samenstellen van een bredere redactie en het

tijdschriften.

Byzantijnse manuscripten. In een samenwerkingsverband tussen

ontwikkelen van het digitale platform.

perkamentmakers, calligrafen, verluchtigers en boekbinders maken we

Onderzoeksgroep Practices

Onderstaande tabel biedt een overzicht van de ontwikkeling van de

belangstellenden vertrouwd met het vervaardigen van manuscripten.

wetenschappelijke output van onze universiteit als geheel per fte

Dat levert interesssante samenwerkingsverbanden op tussen

onderzoek.

Bijbelwetenschappers, ambachtslieden, musea en bibliotheken. De

Practices wist niet alleen het aantal promovendi te doen stijgen, maar

workshops betrekken ook een heel nieuw publiek bij onze universiteit.

zag ook vijf promovendi hun proefschrift met succes verdedigen en de

2018

2017

2016

2015

2014

doctorsbul ontvangen. De leerstoelen in Groningen leverden drie

Artikelen in tijdschriften: refereed

2,05

2,52

3,28

2,50

2,38

In februari hielden we samen met de Protestantse Raad voor Kerk en

doctores en de leerstoel Amsterdam leverde twee doctores. Een van

Artikelen in tijdschriften: non-refereed

1,46

0,79

0,95

1,10

1,77

Israël en het Overlegorgaan van Joden en Christenen een druk bezocht

Hoofdstukken in boeken / artikelen in bundels

3,80

3,53

2,63

3,24

3,23

Wetenschappelijke boeken

0,22

0,50

0,36

0,29

0,38

hen, dr. J. Gelderloos-Commandeur, was in dienst geweest als aio, drie waren als duale promovendi in samenwerking met respectievelijk VIAA Hogeschool (dr. H. Meerveld), de Christelijke Hogeschool Ede (dr. B.

symposium over het werk van dr. H. Vreekamp.

Op een studiemiddag in februari hebben we in samenwerking met de

Roor) en Windesheim Zwolle (dr. E. Renkema) aangesteld geweest.

Stichting tot Bevordering van het Wetenschappelijk Onderwijs in de

Daarmee beginnen de duale onderzoeksprojecten, waarin wij

Judaïstiek voor een groot publiek aandacht gegeven aan de doorstart

samenwerken met een hbo-instelling of een andere maatschappelijke

van de leerstoel Judaïstiek. Bijzonder hoogleraar prof. dr. Houtman

partner, substantieel vrucht af te werpen. In Groningen promoveerde dr.

kreeg daarbij een vriendenbundel op hoog wetenschappelijk niveau

44

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

45

uitgereikt. In dit kader past ook de studiemiddag over de vraag ‘Wat

en zegen maakte een rapportage over het Inspiratiefestival, die op 11

produceren door filmmaker S. Lowie. Vier verschillende typen kerkdienst

heeft de kerk met Israël?’ in november, naar aanleiding van de

november werd uitgezonden.

in de Protestantse Kerk in Nederland worden hier in beeld gebracht:

opgelaaide discussie over de manier waarop over Israël gesproken wordt in de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland.

Onderzoeksgroep Beliefs

‘liturgische beweging’ (Oude Kerk in Amsterdam), evangelisch-luthers

In 2018 vonden net als in de voorgaande jaren (2015, 2016 en 2017)

In het verslagjaar verscheen naast de wetenschappelijke editie ook een

(Evangelisch-Lutherse Gemeente te Groningen), klassiek-gereformeerd

zeven promoties plaats. Bij de Graduate School stonden op de peildatum

publieksversie van de dissertatie van dr. Gelderloos, Sporen van God in

(Hervormde Gemeente Delft) en ‘praise en worship’ (Protestantse

31 december 2018 in totaal 67 promovendi ingeschreven: elf aio’s, vier

het dorp. Daarmee startte een ‘dorpskerkenbeweging’, die veel

Gemeente Tollebeek) die op de website van de kerk en op YouTube

duale promovendi en 52 buitenpromovendi (34 Nederlands en achttien

weerklank vindt en wordt gevoed door de aanstelling van dr. Gelderloos

kunnen worden bekeken.

internationaal).

Zoals blijkt uit de output-overzichten vindt veel van de valorisatie plaats

als projectleider bij het landelijk bureau van de Protestantse Kerk in

door bijdragen in publicaties voor een professioneel of breder publiek,

Nederland. Een cursus over de thematiek in het kader van de

zoals bijvoorbeeld zichtbaar wordt in de bijdragen van prof. dr. A.

8.6 Promovendi en promoties

2018 Sources

Permanente Educatie trok veertig belangstellenden.

Brüning aan het Handboek Oosters Christendom (Leuven: Peeters,

Vakpublicaties

2018), waarvan hij samen met prof. dr. H.G.B. Teule de redactie voerde.

Publicaties voor algemeen publiek

Op 18 september vond in Amsterdam een feestelijke en goedbezochte

Beliefs

2017 Practices

Totaal

Sources

Beliefs

Practices

Totaal

5

38

15

58

7

48

15

70

21

41

24

86

50

37

29

116

presentatie plaats van Rond de tafel: Maaltijd vieren in liturgische Brüning was samen met prof. dr. H.E. Zordrager de dragende kracht

contexten, onder redactie van dr. Klomp, dr. Smit (VU) en aio I.

Bovenstaande tabel biedt een volledig overzicht van maatschappelijke

achter de tweedaagse conferentie ‘Traditional Values and Human Rights’

Speckmann (VU). Theoloog des Vaderlands C. Kruijff en de scriba van de

output per onderzoeksgroep en voor onze universiteit als geheel in het

die in oktober plaatsvond aan onze vestiging Amsterdam. Deze

Protestantste Kerk in Nederland, dr. R. de Reuver, verleenden hun

jaar 2018, in vergelijking tot het voorgaande jaar.

conferentie was georganiseerd in samenwerking met de Ukrainian

medewerking. Het boek, dat verscheen in de Meanderserie van het

Catholic University (UCU) in Lviv, Oekraïne, waarmee wij in het kader

Instituut voor Rituele en Liturgische Studies (IRiLiS), wil het actuele

Het aantal vakpublicaties van bijzonder hoogleraren met een

van een Erasmus-overeenkomst een intensieve uitwisseling hebben.

gesprek over avondmaal en eucharistie bevorderen. Met het symposium

dienstverband aan onze universiteit is afgenomen ten opzichte van

Deze conferentie en de bredere samenwerking laten op een eigen wijze

kreeg dat gesprek een impuls dat zijn echo in de pers had. Aan het boek

2017, terwijl het aantal publicaties voor een breder publiek licht is

de betekenis zien van de theologie voor Europese samenwerking en

verleenden auteurs van onze onderzoeksgroepen Beliefs en Practices en

gestegen. De valoriserende output van bijzonder hoogleraren zonder

identiteit.

van zusterinstellingen hun medewerking.

aanstelling is afgenomen, met name waar het gaat om publicaties voor een breder publiek. Bij de onderzoekers van het seminarium VEG is een

Onderzoeksgroep Practices

Voorafgaand aan de promotie van dr. Renkema over de zogenoemde

duidelijke verschuiving waar te nemen van vakpublicaties naar

samenwerkingsschool — een fusie tussen een openbare en een

publicaties voor een breder publiek. Waar aio’s in 2018 meer

Practices wist het niveau van valorisatie van wetenschappelijke kennis te

(doorgaans) christelijke school —organiseerde het OJKC onder leiding

wetenschappelijke output genereerden is het aantal vakpublicaties gelijk

handhaven. Hieronder belichten wij enkele hoogtepunten.

van dr. Sonnenberg in samenwerking met het lectoraat Theologie en

gebleven en het aantal publicaties voor een breder publiek afgenomen.

Levensbeschouwing van Windesheim een drukbezocht symposium over Het Inspiratiefestival op Terschelling, ooit als idee gelanceerd door prof.

de identiteit van samenwerkingsscholen en de kansen voor het

Onderstaande tabel biedt een overzicht van de ontwikkeling van de

dr. H.P. de Roest, trok evenals in voorgaande edities veel deelnemers;

levensbeschouwelijk onderwijs. Een prikkelende lezing van de

maatschappelijke output van de PThU als geheel per fte onderzoek.

ruim zeshonderd kerkleden uit het hele land bezochten het festijn.

promovendus werd gevolgd door workshops onder leiding van

Uiteenlopende werkvormen en onder meer een kinderprogramma

directeuren van samenwerkingsscholen, docenten van Windesheim en

bepaalden de bezoekers bij spiritualiteit en inspiratie, verdieping en

van onderwijsorganisaties VERUS en VOS/ABB.

inhoud. Deelnemers konden mediteren op het strand, pelgrimeren voor gerechtigheid, er was ‘vrede voor bos en duin’ en muziek in allerlei

Onze universiteit, het Dienstencentrum van de Protestantse Kerk in

stijlen. De Groningse praktisch theologen dr. A.C. Mulder, dr. J.

Nederland en een viertal kerkelijke gemeenten lieten in een vruchtbare

Gelderloos-Commandeur en dr. M. van der Meulen leverden een

samenwerking bij de verschijning van prof. dr.Barnard, Tot Gods Eer.

bijdrage vanuit hun eigen onderzoek. NPO5 radioprogramma Zin, zout

Handreiking voor gesprekken over liturgie, vier korte filmpjes

46

Jaarstukken 2018

2018

2017

2016

2015

2014

Vakpublicaties

4,24

5,05

3,06

2,94

5,53

Publicaties voor algemeen publiek

6,29

8,36

8,10

5,88

4,30

Protestantse Theologische Universiteit

47

8.7 Financiering onderzoek: eerste en overige geldstromen

De categorieën geldstromen die in bovenstaande tabel zijn opgenomen zijn degene die in het Standard Evaluation Protocol (2015-2021) voor

Protestantse Theologische Universiteit

Grieks’, onder leiding van E. Boogert, gefinancierd door het

verstaan:

Ministerie van OCW, de VU en de PThU (totaal: € 53.125; ten bate

2018

2017

2017

fte

percentage

fte

percentage

17,70

83,38 %

16,50

79,40%

rijksbekostiging verkregen middelen worden gefinancierd;

Research grants (2)

0,09

0,44 %

0,00

0,00%

- research grants: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van

Contract research (3)

0,00

0,00 %

0,00

0,00%

competitie door externe organisaties zoals NWO en KNAW

Other (4)

3,43

16,18 %

4,28

20,60%

21,22

100,00 %

20,78

100,00%

1.953.022

88,17 %

1.941.830

85,17%

262.051

11,83 %

337.990

14,83%

2.215.073

100,00 %

2.279.820

100,00%

Direct funding (1)

Total funding Expenditure: Personnel costs Other costs Total expenditure

van 2018: € 12.605); - direct funding: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van de

-p roject ‘Church Life Survey (CLS) in Nederland’, onder leiding van prof. dr. H.P. de Roest, gefinancierd door Maatschappij van Welstand en Protestantse Kerk in Nederland (totaal: € 49.292; toegekend in 2018).

toegekende middelen worden gefinancierd; - contract research: de fte’s onderzoek die op basis van een met een

De volgende (bijzondere) leerstoelen zijn (deels) extern gefinancierd:

externe organisatie, zoals NWO, KNAW of de Europese Commissie, gesloten onderzoekscontract gefinancierd wordt met de door deze organisatie toegekende financiering; - other: de fte’s onderzoek die worden gefinancierd met middelen

Sources

verkregen uit gemaakte afspraken met externe partijen, die niet

Funding:

onder de andere categorieën kunnen worden gebracht.

Direct funding (1)

5,83

95,42 %

5,81

95,40%

Research grants (2)

0,00

0,00 %

0,00

0,00%

Contract research (3)

0,00

0,00 %

0,00

0,00%

Other (4)

0,28

4,58 %

0,28

4,60%

Total funding

6,11

100,00 %

6,09

100,00%

Beliefs

gefinancierd door Stichting N.N. (totaal: € 1.970.085, toegekend in - project ‘Science and Religion in French-Speaking Africa’, onder

6,54

89,04 %

6,62

77,95%

Research grants (2)

0,09

1,28 %

0,00

0,00%

World Charity Foundation (totaal: bijna € 550.000; ten bate van

Contract research (3)

0,00

0,00 %

0,00

0,00%

2018: € 33.574);

Other (4)

0,71

9,68 %

1,87

22,05%

Total funding

7,34

100,00 %

8,49

100,00%

leiding van prof. dr. B. van den Toren, gefinancierd door Templeton

- project ‘Reflective Equilibrium and Practical Wisdom’, onder leiding van dr. J.R. Compaijen, gefinancierd door NWO Veni (totaal: € 249.948; ten bate van 2018: € 5.836).

Funding:

- project ‘Global Christianity at Your Fingertips’, onder leiding van

Direct funding (1)

5,33

68,57 %

4,06

65,65%

Research grants (2)

0,00

0,00 %

0,00

0,00%

Contract research (3)

0,00

0,00 %

0,00

0,00%

Other (4)

2,44

31,43 %

2,13

34,35%

Total funding

7,77

100,00 %

6,19

100,00%

prof. dr. B. van den Toren, gefinancierd door de John Templeton Foundation en Cornerstone Trust (totaal: € 179.741; ten bate van 2018: € 11.159); - project ‘Moral Exemplarity and Transformation in Ordinary Life: A Protestant Theological Perspective on the Cultivation of the Virtues’, onder leiding van prof. dr. P.H. Vos, gefinancierd door Templeton Religion Trust, als onderdeel van het Moral Beacon Project van de

Jaarstukken 2018

door Stichting tot Bevordering van het Wetenschappelijk Onderwijs in de Judaïstiek; - l eerstoel Lutherana (prof. dr. M. Mathias), mede gefinancierd door de Stichting Steunfonds Lutherana; Stichting de Zending; -b ijzondere leerstoel Miskotte/Breukelman voor de theologische

- ‘Moral Compass Project’, onder leiding van prof. dr. P.M. Wisse,

Direct funding (1)

Practices

-b ijzondere leerstoel Judaïca (prof. dr. A. Houtman), gefinancierd

-b ijzondere leerstoel Missiologie (prof. dr. D. Nagy), gefinancierd door In 2018 lopen de volgende extern gefinancierde onderzoeksprojecten:

2018);

Funding:

48

-p roject ‘Database-Driven E-Learning (DaDEL) voor Hebreeuws en

onderzoek worden onderscheiden. Onder deze categorieën wordt 2018 Funding:

Wake Forest University (totaal: ; ten bate van 2018: € 1.276);

Protestantse Theologische Universiteit

hermeneutiek van de Bijbel (prof. dr. R. Reeling Brouwer), gefinancierd door Stichting de Nieuwe Bijbelschool; -b ijzondere leerstoel Orthodoxie en Vredesopbouw (prof. dr. A. Brüning), gefinancierd door de Stichting Instituut voor Oosters Christendom (Radboud Universiteit Nijmegen) en de Stichting Vredes-wetenschappen; -b ijzondere leerstoel Geschiedenis van het Gereformeerd Protestantisme (prof. dr. W.H.Th. Moehn), gefinancierd door de Gereformeerde Bond; -b ijzondere leerstoel Geestelijke Verzorging Krijgsmacht (prof. dr. P.H. Vos), gefinancierd door de Dienst Protestantse Geestelijke Verzorging bij de Krijgsmacht; -b ijzondere leerstoel voor Geloofvernieuwing (prof. dr. J.J.M. de Hart) gefinancierd door Stichting Kerk en Wereld; -b ijzondere leerstoel Diaconaat (prof. dr. H. Noordegraaf) gefinancierd door Stichting Rotterdam; -b ijzondere leerstoel Geestelijke Verzorging (prof. dr. M.N. Walton), gefinancierd door Stichting Deo Volente.

49

Hoofdstuk 9:

Personeel 9.1 Omvang en samenstelling personeel

De volgende promotietrajecten worden extern gefinancierd:

Het ondersteunend personeel bestaat in meerderheid uit vrouwen, bij het wetenschappelijk personeel is dit omgekeerd. Wij streven naar

- promotietraject drs. C. van der Knijff, gefinancierd door de Gereformeerde Bond; - promotietraject L.C. van Leersum-Bekebrede MA, gefinancierd door het Brandenburgfonds; - promotietraject M.J. Verburg MA, gefinancierd door Stichting Kerk en Wereld, PKN, PKA en Maatschappij van Welstand;

Het personeel is van strategische waarde voor onze universiteit.

diversiteit in gender, leeftijdsopbouw en internationalisering

Gezamenlijk werken de wetenschappelijke staf, de ondersteunende staf

(medewerkers uit het buitenland, met een niet-westerse achtergrond).

en het bestuur aan het realiseren van de ambities van de organisatie. De

Hiervoor hebben we (nog) geen streefcijfers vastgesteld. Hieronder staan

totale personeelsbezetting bedraagt op 31 december 81,81 fte. Er is

enkele gegevens over gender en leeftijdsopbouw op peildatum 31

sprake van groei ten opzichte van 2017.

december 2018 in fte’s.

- promotietraject drs. R. Israël, gefinancierd door Maatschappij van 2018

2017

2016

2015

WP

50,60

52,93

49,98

47,99

OBP

30,31

23,49

22,76

22,69

Bestuur

0,90

0,90

0,90

0,90

Totaal

81,81

77,32

73,64

71,58

Welstand, Juliana Zusters, Ridder Duitse Gilden en Sormani Fonds; - promotietraject N. den Toom MA, gefinancierd door diverse fondsen; - promotietraject M. Kaljouw MA, gefinancierd door Stadskerken, Ad Pias Causas en de Maatschappij van Welstand; - promotietraject H. Vogel MA, gefinancierd door Stichting Luthers

De omvang van het wetenschappelijk personeel blijft nagenoeg gelijk. Er

Diaconessenhuis Fonds.

is een toename in het ondersteunend personeel (OBP). Dit komt door Tot slot wordt de aanstelling van dr. P.E.M. Meijers, universitair docent

overlap tussen vertrekkende en nieuwe medewerkers bij Communicatie

Diaconaat in Groningen, deels gefinancierd door Kerk in Actie.

en Studentenzaken (2,1 fte), vervanging in verband met langdurige ziekte en nieuwe functies voor de verbetering van de samenhang en

Daarnaast lopen er negen duale PhD-trajecten, in samenwerking met

afstemming van interne bedrijfsprocessen. Daarnaast hebben we extra

Windesheim, Driestar Educatief, Christelijke Hogeschool Ede en de

studentassistenten ingezet. De verhouding tussen het wetenschappelijk

dienst Geestelijke Verzorging en Pastoraat van het UMC St Radboud.

en ondersteunend personeel is daarmee gewijzigd.

In 2018 zijn er voor het eerst in jaren weer inkomsten voor onderzoek

De inzet is kwaliteitszorg, professionaliteit en commitment aan onze

uit de tweede geldstroom geworven: vanaf november 2018 is dr.

ambities en doelstellingen. Dit vraagt om samenwerking tussen

Compaijen, die voor zijn onderzoek naar ‘Reflective Equilibrium and

wetenschappelijke en ondersteunende staf, inhoudelijke expertise en

Practical Wisdom’ van NWO een Veni-beurs ontving, in dienst gekomen

professionaliteit. Een aantal ondersteunende medewerkers koos in 2018

als postdoctoraal onderzoeker. Daarnaast wordt ruim 16% van onze

voor het vervolg van hun loopbaan buiten onze universiteit. Deze

onderzoeksformatie gefinancierd uit externe middelen (categorie

uitstroom biedt mogelijkheden om nieuwe medewerkers voor de

´overig´).

afdelingen Communicatie, Bestuurszaken, HRM en Bureau

Verhouding man/vrouw 40 30 20 10 0

OBP

WP M

V

Studentenzaken aan te trekken.

Nieuwe ondersteunende medewerkers vragen we op beide locaties werkzaam te zijn om de onderlinge verbinding en samenhang te versterken. Met het vertrek van zowel de HR-adviseur als de HR-medewerker is gekozen voor een ad interim bezetting voor de continuïteit. Beleidsontwikkeling op HR-gebied is daarmee tijdelijk op een lager pitje komen te staan.

50

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

51

Leeftijdsopbouw OBP (incl. student-assistent)

35 30 25 20 15 10 5 0

20 15 10 5 0

Het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl is in de eerste plaats

Leeftijdsopbouw WP (incl. promovendi)

<25 jaar 25-34 jaar 35-44 jaar 45-54 jaar 55+ jaar

een verantwoordelijkheid van de medewerker zelf. Wij zijn hierbij ondersteunend. We gebruiken hiervoor een gecertificeerde arbodienst

We zijn voorzichtig gestart met strategische personeelsplanning. We

die adviseert over arbeidsomstandigheden, (duurzame) inzetbaarheid

sturen op de inzet en ontwikkeling en vaardigheden van medewerkers

van medewerkers en reïntegratie. Naast het verzuimspreekuur houdt de

om onze doelen te bereiken. De uitbouw van dit instrument kan

bedrijfsarts ook een arbeidsgezondheidsspreekuur waar medewerkers

systematischer en krijgt nog een vervolg.

op eigen initiatief hun gezondheid en arbeidsomstandigheden kunnen bespreken zonder ziekgemeld te zijn.

25-34 jaar

35-44 jaar

45-54 jaar

9.2 HR-thema’s

55+ jaar

Cao vernieuwing jaar. Door de verhoogde AOW-leeftijd zal deze situatie naar verwachting

voor de mate van internationalisering onder het personeel in loondienst.

nog geruime tijd blijven bestaan. Elk vertrek vanwege AOW biedt ons echter ook mogelijkheden om nieuwe keuzen te maken. Hieronder

Indicator

staan in aantallen de AOW-gerechtigden voor de komende vijf jaar. Met

Percentage vrouwelijke hoogleraren (inclusief bijzonder hoogleraren) in fte

2018 21,62%

een aantal ondersteunende medewerkers hebben we in het kader van Internationalisering 2018

Percentage wetenschappelijk personeel met niet-EU afkomst in fte

2%

Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid

3

3

2019

2020

2021

3

3

2022

2023

Indicator

2018

2017

2016

2015

2014

Verzuimpercentage personeel

4,29

7,26

3,21

4,45

3,95

Verzuimpercentage WP

1,08

4,63

2,31

2,46

1,15

Verzuimpercentage OBP

9,09

12,85

5,22

6,86

8,54

Gemiddelde verzuimfrequentie

0,84

0,83

0,59

0,52

0,67

ontwikkelpunten kandidaten de komende jaren moeten werken om voor de voorgestelde promotie in aanmerking te komen. Het

Wij volgen de cao Nederlandse Universiteiten. In juni 2018 is een

loopbaanbeleid voor ondersteunend personeel krijgt vorm in

cao-akkoord ondertekend en zijn de collectieve arbeidsvoorwaarden

maatwerkafspraken gemaakt over begeleiding van werk-naar-werk. Dit

vastgelegd tot eind 2019. In de cao is afgesproken dat universiteiten

vergroot hun mobiliteit.

(gaan) werken aan: - de aanpak van verlaging van werk- en prestatiedruk;

Voor de kwalitatieve ontwikkeling van het personeel zetten we in op

- strategische personeelsplanning: de kwalitatieve ontwikkeling en de

ontwikkeling en deskundigheid ten behoeve van onderwijs, onderzoek

kwantitatieve bezetting; Indicator

4

onder meer vorm in het voordragen van vier wetenschappers voor een Career Track. Bevorderingscommissies bepalen aan welke

Het percentage vrouwelijke hoogleraren is gering. Dit geldt eveneens

Medewerkers die AOW gerechtigde leeftijd bereiken

Elke medewerker is verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling en loopbaan. Het loopbaanbeleid voor wetenschappelijk personeel krijgt

Ruim een derde van het wetenschappelijk personeel is ouder dan 55

de organisatiewijziging in 2017 afspraken gemaakt over vertrek.

Strategische personeelsplanning

- een ‘leven lang leren’ in het loopbaantraject van ondersteunend medewerkers. Functievervulling door OBP maximaal vier tot zes jaar;

en valorisatie. Hiervoor is een ruim budget voor opleiding en ontwikkeling beschikbaar. Wetenschappers kunnen zich scholen op het gebied van valorisatie, ondernemerschap, leidinggeven en onderwijs.

- meer carrièreperspectieven voor junior docenten en postdocs;

Docenten professionaliseren zich met de Basis Kwalificatie Onderwijs

- het faciliteren van duurzame inzetbaarheid door het Vitaliteitspact

(BKO) en de Senior Kwalificatie Onderwijs (SKO). Ondersteunend

2019 waarbij oudere medewerkers financieel gefaciliteerd worden

personeel krijgt scholing in overstijgend samenwerken (samenwerken in

om gezond en vitaal tot de AOW-datum te blijven werken.

de keten) door trainingen in Scrum en het geven van feedback.

Aanpak werkdruk

Indicator Percentage BKO bij wetenschappelijk personeel* in fte

2018 80,73%

Het Activiteitenplan werkdruk (2017) hebben we verder opgepakt.

Hierbij besteden we aandacht aan deeltijdwerk, opnemen van verlof, de

Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid

Vergeleken met 2017 is het verzuimpercentage in 2018 gedaald. Dit

verdeling van commissiewerkzaamheden, de vaststelling en hantering

geldt zowel voor de wetenschappelijke als ondersteunende staf. De

van de systematiek voor berekening van docent-belasting-uren voor

Oudere medewerkers hebben we geattendeerd op het Vitaliteitspact.

verzuimfrequentie (hoe vaak medewerkers verzuimen) is relatief laag.

onderwijs, vervanging bij ziekte en studieverlof.

Met deze regeling is het mogelijk is om eerder dan de AOW-leeftijd

Het verzuimpercentage voor het ondersteunend personeel is echter

minder uren per week te gaan werken en zo plaats te maken voor

hoog en vraagt om onderzoek en aanpak. Het terugdringen van verzuim

nieuw personeel.

staat op de agenda. Hierbij hebben de medewerker, de leidinggevende, HRM en de bedrijfsarts ieder een eigen rol en verantwoordelijkheid.

52

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

53

Hoofdstuk 10:

Ondersteunende faciliteiten, voorzieningen en diensten Welkom nieuwe medewerkers

9.3 Werkloosheidsuitkering

We nemen initiatieven om de introductie en ‘landing’ van nieuwe

Onze universiteit is eigen risicodrager voor werkloosheidsuitkeringen en

medewerkers te verbeteren. De communicatie rond indiensttreding, de praktische toegang tot bijvoorbeeld digitale systemen en het

Wij streven naar kwalitatief goede en efficiënt georganiseerde

een betaalde betrekking vindt. Deze uitkomst bevestigde ons in de

ondersteuning en bedrijfsvoering waarmee we de doelstellingen voor

keuze de uitstroomprofielen van de masteropleidingen te verbreden. Het

onderwijs, onderzoek en valorisatie kunnen halen. De ondersteuning

rapport bevat ook belangrijke aanknopingspunten om de relatie met de

bovenwettelijke uitkeringen. Deze komen dus ten laste van onszelf. In

speelt slagvaardig in op een zich wijzigend landschap, en op

alumni blijvend te onderhouden. Door het verstrekken van informatie

2018 hebben zeven personen een beroep gedaan op deze uitkering,

veranderende kaders, onder meer op het gebied van kwaliteitszorg en

over onze actuele situatie houden we onze alumni op de hoogte en

kennismaken met de werkorganisatie kunnen we verbeteren. Door

waarmee een bedrag van € 133.126 is gemoeid. Hiervan komt € 85.620

bekostiging.

betrokken. Omgekeerd kunnen alumni betroken worden bij onze

ziekte en vertrek bij HRM en Communicatie wordt dit thema in 2019

ten laste van de voorziening wachtgeld (zes personen) en € 47.500 ten

verder opgepakt.

laste van de voorziening Reorganisatie (drie personen). Dit is gevolg van

activiteiten, niet in de laatste plaats op het gebied van

10.1 Ondersteuning ten behoeve van onderwijs

studentenwerving.

Studentenwerving

Proces- en applicatiebeheer onderwijsorganisatie en –administratie

We ambiërent een werkklimaat met open werkverhoudingen waarin

Teneinde het aantal studenten te doen toenemen overeenkomstig de in

Voor het doorvoeren van een verbeteringsslag met betrekking tot

leidinggevenden en medewerkers elkaar durven aanspreken op

dit jaarverslag opgenomen prognose hebben we een aantal beleids- en

onderwijsondersteunende processen hebben we geïnvesteerd in een

verantwoordelijkheden, ontwikkeling en resultaat. Aandacht voor de

bestuursmaatregelen genomen. Deze richten zich op het verhogen van

goed gekwalificeerd applicatiebeheer, informatiemanagement en

professionele ontwikkeling en het tot bloei brengen van talenten zijn

de aantrekkelijkheid van de opleiding voor verschillende doelgroepen.

procesondersteuning. De kwaliteitsslag die we met het aantrekken van

belangrijk. Ook motiveren, feedback geven en samenwerking dragen bij

Om deze initiatieven voor het voetlicht te krijgen is een uitgekiend

een applicatiebeheerder, informatiemanager en procesondersteuner

aan het realiseren van onze organisatiedoelstellingen.

wervingsbeleid noodzakelijk. Onderdeel van het beleid is het in kaart

kunnen maken, zal tot verbetering van de efficiëntie en kwaliteit van de

het sociaal plan dat gold voor de reorganisatie.

Jaargesprekken

.

brengen van potentiële doelgroepen zodat we een op elke doelgroep

onderwijsondersteuning leiden, niet in de laatste plaats omdat we de

Arbeidsomstandigheden

afgestemde strategie kunnen ontwikkelen.

mogelijkheden van reeds beschikbare applicaties beter kunnen

De bevindingen van de RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie in 2016) en

We hebben mogelijkheden voor studenten gecreëerd om op parttime

het plan van aanpak, vragen ook in 2018 om aandacht voor de fysieke

basis wervingsactiviteiten voor de universiteit te verrichten, waarmee zij

10.2 Ondersteuning ten behoeve van onderzoek

belasting in verband met veelvuldig beeldschermwerk en psychosociale

hun studie kunnen medefinancieren. Deze activiteiten zijn aanvullend op

belasting. Om de fysieke vitaliteit te stimuleren is er een pilot ‘Kantoor in

het vaste stramien dat we de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Om

We onderschrijven de gedragscode wetenschappelijk onderzoek, die

beweging’. Hierbij worden andere manieren van werken onderzocht en

het wervingsbeleid succesvol te laten zijn zetten we in op actieve

gericht is op een integere wijze van wetenschapsbeoefening. Deze code

zijn er op de vestigingen Groningen en Amsterdam proefopstellingen

betrokkenheid van docenten, studenten, alumni en ondersteunende

vraagt om een universitair beleid voor het verzamelen, bewaren en

van nieuw meubilair om bijvoorbeeld fietsend aan een bureau te

medewerkers.

analyseren van onderzoeksdata. Ons beleid voorziet onder andere in een

benutten.

werken. De resultaten hebben we geëvalueerd. In 2019 gaan we verder

zodanige opslagmogelijkheid van gegevens dat we aan het beginsel van

met het herinrichten van werkplekken, zoals meer zit-sta plekken.

Alumnibeleid

Externe samenwerking

In 2017 ontvingen we van onderzoeksbureau KASKI in Nijmegen een

tot de data die hieraan aan ten grondslag lagen. Met de

transparantie kunnen voldoen. Op basis van dit beginsel moeten de in een wetenschappelijke studie gepresenteerde conclusies te herleiden zijn

rapportage naar aanleiding van de onder onze alumni gehouden

universiteitsbibliotheek van de VU (UBVU) hebben we afspraken

We stimuleren subsidieaanvragen, matchingsconstructies en andere

monitor. Het rapport vormt belangrijke input voor het afstemmen van

gemaakt over tweedelijns ondersteuning bij uitvoering van het

samenwerkingsverbanden met private partijen door inzet van

het onderwijsbeleid op het afnemende beroepsveld en maakt als

datamanagementbeleid. Deze afspraken voorzien ook in het verstrekken

ondersteunende expertise. Ook zetten we in op het aantrekken van

zodanig deel uit van de kwaliteitszorg onderwijs. Een opvallende

van voor integere wetenschapsbeoefening noodzakelijke formats, zoals

buitenlandse PhD-studenten.

uitkomst van het onderzoek onder alumni was de vaststelling dat van de

informed consents, aan wetenschappelijke medewerkers van de PThU.

afgestudeerden uiteindelijk 60% als predikant werkzaam wordt en dat de overige 40% in andere beroepsvelden (onderwijs, onderzoek, beleid)

54

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

55

10.3 Ondersteuning in het licht van de valorisatie

zijn ruim vijfhonderd e-journals en meer dan 8.500 e-books beschikbaar.

De valorisatie van onderzoek vindt in toenemende mate plaats in overleg

De overgang van papier naar digitaal krijgt ook gestalte in ons

van wetenschappelijke stafleden met derde partijen, die ofwel als

acquisitiebeleid. De omzetting van papieren abonnementen naar

geldschieter optreden, ofwel een op hun belang toegesneden

uitsluitend digitaal en de toename in aanschaf van e-books zetten we in

onderzoeksvraag willen laten onderzoeken. Om de geldstromen en

2019 voort.

De bibliotheek is intensief betrokken bij de implementatie van een

De bibliotheek beheert het archief van prof. dr. H.N. Ridderbos (1909-

nieuw onderzoekregistratiesysteem. Eind 2018 hebben we de eerste

2007). In juni 2018 ontving de bibliotheek van mevr. I. Huson-Ridderbos

contacten gelegd met een leverancier. In het voorjaar van 2019 starten

de bul behorende bij het eredoctoraat dat Ridderbos op 12 december

we met de implementatie.

1991 van de Universiteit van Stellenbosch ontving.

(Inter)nationale samenwerking

In oktober 2018 nam de familie van prof. dr. G.Th. Rothuizen (1926-

vergaring van onderzoeksdata in afstemming met deze derde partijen te

1988) contact op met de vraag of wij belangstelling hadden voor diens

stroomlijnen ondersteunen onze afdelingen bij het inrichten van

Eind september 2018 is het Google Books-project, dat we in

Samenwerking is voor onze bibliotheek van groot belang. De bibliotheek

archief. Het belang van dit archief voor wetenschappelijk historisch en

onderzoekscentra door juridische, financiële en organisatorisch-

samenwerking met de UBVU hebben uitgevoerd, afgerond. In dit project

maakt deel uit van een netwerk van Amsterdamse bibliotheken

theologisch onderzoek is evident. In 2019 vindt de overdracht van het

administratieve expertise in te brengen.

zijn ruim zeshonderd oude drukken uit onze bibliotheek door Google

(AdamNet). Het hoofd van de bibliotheek participeert in de Commissie

archief plaats.

gedigitaliseerd.

kennisnetwerk van AdamNet. De bibliotheek is ook lid van de Vereniging

10.4 Bibliotheek Datamanagement en open access Studenten en medewerkers maken graag gebruik van de diensten van

voor het Theologisch Bibliothecariaat (VThB), de Werkgroep Speciale

In december 2018 hebben wij het Kasboek der Bibliotheek van het

Wetenschappelijke Bibliotheken (WSWB) en het Universitair Platform

Evangelisch-Luthers Seminarium (ELS) 1935-2002 overgedragen aan het

Informatiedienstverlening en Recordsmanagement (UPIR). Sinds enkele

Stadsarchief Amsterdam. Het is toegevoegd aan het archief van het ELS,

de bibliotheek. Zowel in het begin 2018 gepresenteerde

Onze bibliotheek biedt ondersteuning bij de archivering van

jaren neemt de bibliotheek deel aan de conferentie van European

een van de rechtsvoorgangers van de PThU, dat bij het stadsarchief in

medewerkersonderzoek als in de in het najaar verschenen uitkomsten

onderzoeksdata en adviseert met name (buiten)promovendi over het

Theological Libraries (BETH). In september 2018 vond deze plaats in

bewaring is gegeven.

van de NSE scoort de dienstverlening van de bibliotheek

opstellen van een datamanagementplan. Ten behoeve van de Graduate

Nürnberg en had als thema ‘Subject indexing in the digital age’.

bovengemiddeld. Een actieve Bibliotheekcommissie, waarin

School hield de bibliotheek op 25 juni 2018 een themamiddag over

medewerkers en studenten van beide vestigingen zitting hebben,

datamanagement. Dr. J. Scholten (specialist research datamanagement

In het kader van het Erasmus+ Staff Mobility for Training-programma

adviseert de bibliotheek en draagt mede bij aan het zo optimaal

UBVU) gaf een presentatie over de datamanagementdiensten van de VU

bezocht A. Bogowska, bibliothecaris aan de Evangelical School of

mogelijk ondersteunen door de bibliotheek van het onderwijs en

en dr. M. van Selm (coördinator RDM UB-UvA) over datamanagement en

Theology te Wroclaw (Polen) op 6 en 7 juni onze universiteit voor een

onderzoek.

de AVG. Van Selm promoveerde in 2006 aan de Theologische

werkbezoek.

Universiteit Kampen, een van de rechtsvoorgangers van de PThU, en Omvang van de bibliotheekcollectie PThU op 31 december 2018:

Boektitels Tijdschrifttitels Lopende abonnementen

2018

2017

112.455 (Incl. 8.768 ebooks)

105.379

3.237 (Incl. 609 e-journals)

2.622

197 (Incl. 58 (ook) online)

230

vertelde bij deze gelegenheid ook over haar ervaringen als onderzoeker.

Erfgoed en archieven

In het kader van kennisontwikkeling nam het hoofd van de bibliotheek

De erfgoedcollectie van onze universiteit bestaat uit schilderijen,

op 8 februari deel aan de conferentie ‘National Cooperation in RDM:

meubilair en andere objecten. Ook beheert de bibliotheek een collectie

Celebrating Achievements, Shaping Future Directions (LCRDM)’ te

oude drukken (circa 3.500 banden) en een archiefcollectie van met

Utrecht en op 4 oktober aan de Masterclass Research Support (SURF)

name hoogleraarsarchieven.

eveneens te Utrecht.

Bijzondere objecten zijn een achttiende-eeuwse Torahrol, een Het open access toegankelijk maken van wetenschappelijke output staat

negentiende-eeuwse Estherrol en een kleine collectie Joodse

In samenwerking met het samenwerkingsverband van bibliotheken

sterk in de belangstelling. Wij volgen de landelijke ontwikkelingen dan

voorwerpen, waaronder een Jad en gebedsriemen. In het najaar van

OCLC en de IT van de VU hebben we in de zomer 2018 de

ook nauwgezet. Ons eigen repository herbergt inmiddels tientallen

2018 hebben we overlegd met de UBVU over het beschikbaar stellen

implementatie van de proxyserver (hosted EZproxy) afgerond.

proefschriften en academische redes. In 2018 zijn we gestart met het

van de gedigitaliseerde versies van beide rollen in de beeldbank van de

Medewerkers en studenten kunnen met deze dienst eenvoudig digitale

opnemen van masterscripties.

UBVU. De medewerkers van de UBVU wilden hier graag aan

collecties met e-journals en e-books, en los door de bibliotheek

meewerken. Eind 2018 en begin 2019 zijn de werkzaamheden

aangeschafte e-books en e-journals vanuit huis raadplegen. Eind 2018

uitgevoerd. Inmiddels zijn beide rollen volledig digitaal te raadplegen.

56

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

57

Jaarrekening

58

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

59

Categorie

Resultaat jaarrekening 2018

Bedrijfsvoering

Eenmalig

- 353( n)

- 207 (n)

Personeelslasten • Hogere personeelskosten door uitbreiding formatie (structureel) en inhuur i.v.m. vervanging langdurige ziekte en organisatieontwikkeling

Het jaarrekeningresultaat 2018 van de PThU is € 636,5k negatief.

Analyse van dit resultaat is weer te geven in een uitsplitsing van

• A an de voorziening pensioenen oud hoogleraren heeft een extra dotatie moeten plaatsvinden a.g.v. actuariele berekening (lagere rente, hogere eindleeftijd)

resultaten uit (reguliere) bedrijfsvoering en eenmalige resultaten.

Een overzicht hiervan is opgenomen in onderstaande tabel

• De voorziening voor pensioen oud hoogleraren kent ook een vrijval van toekomstige opgenomen verplichtingen door overlijden een deelnemer

(bedragen x € 1.000).

Categorie

Bedrijfsvoering

Eenmalig

Rijksbijdragen • H ogere rijksbijdragen op basis van definitieve beschikking DUO

-43 (n)

-58 (n)

-124 (n)

-7 (n) 64 (v) -11 (n)

Financiele baten en lasten

-18 (n)

TOTAAL LASTEN -8 (n)

Het resultaat 2018 van de PThU wordt veroorzaakt door € 157k hogere

-243 (n)

-301 (n)

Financiële ratio’s

baten t.o.v. de begroting. De baten uit reguliere bedrijfsvoering wijken € -80 (n)

Overige baten • B ijdragen van (samen-)werkingspartners, Erasmus-gelden en evenementen TOTAAL BATEN

• Diverse overige personeelkosten leiden tot een overschrijding van de begroting. Hiervan heeft 124k betrekking op de organisatieontwikkeling (begeleiding, assessments, vaststellingsovereenkomsten)

Overige lasten

Baten werk in opdracht van derden • L agere baten werk in opdracht van derden door o.a. vertraging van nieuwe projecten

140 (v)

Huisvestingslasten

Deelnemersbijdragen • I n lijn met aantal cursussen (zie ook toelichting Bijdragen PKN) zijn ook de deelnemersbijdragen voor het kerkelijk vrijwilig post-academisch onderwijs in 2018 lager dan begroot.

• V anuit de personeelskosten heeft een doorberekening naar de projecten plaatsgevonden, die in de begroting gesaldeerd als bate en last waren gerubriceerd onder baten 2e/3e geldstroom

Afschrijvingen -117 (n)

College- en examengelden • H et aantal ingeschreven studenten op rapportagedatum is lager dan verwacht. Dit leidt tot een beperkte afwijking t.o.v. de geraamde collegegelden

80 (v)

303 (v)

Bijdragen PKN • D oor minder cursussen is de realisatie 2018 ca k € 117 lager dan geraamd.

- 50 (n)

102 (v) 55 (v)

55k af ten opzichte van de begroting. Voor een bedrag van € 102k zijn

Eén en ander leidde tot een solvabiliteitsratio van 0,65, een current ratio

incidentele voordelen gerealiseerd, bestaande uit hogere bijdragen van

van 3,29 en een weerstandsvermogen van 89,4%.

contribuanten.

De solvabiliteit is ten opzichte van 2017 gedaald als gevolg van afname van het eigen vermogen ten gevolge van het negatieve resultaat 2018.

102 (v) Aan de lastenkant is een nadeel van € 544k gerealiseerd t.o.v. de

De liquiditeitsratio bedraagt 0,51. Deze ratio blijft nagenoeg op het

begroting. In de reguliere bedrijfsvoering is een afwijking t.o.v. de

niveau van 2017.

begroting van €243k gerealiseerd. Indicentele mutaties in voornamelijk de voorzieningen maar ook de organisatieontwikkeling leiden in 2018

Profileringsfonds

tot een eenmalig nadeel van € 301k t.o.v. de begroting.

De PThU kent het profileringsfonds waaruit aan studenten die te maken Eigen vermogen, liquiditeit, voorzieningen

hebben met bijzondere omstandigheden zoals bedoeld in artikel 7.51 WHW een financiële bijdrage kan worden verstrekt. In 2018 is voor een

Per 31 december van het verslagjaar bedroeg het eigen vermogen van

bedag van € 11.666 aan bijdragen uit dit fonds verstrekt en hebben

de PThU € 9,7 miljoen. De hoogte van de liquide middelen was op die

volledig betrekking op commissie-vergoedingen.

datum € 7,6 miljoen. De hoogte van de voorzieningen was € 2,5 miljoen, waarvan € 2,1 miljoen personeelsvoorzieningen. Voor

Treasury

kortlopende schulden stond op 31 december een bedrag van ruim € 2,7 miljoen gesaldeerd.

De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde liquiditeiten van de PThU worden op basis van het Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met

60

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

61

Beheersing van ontslagvergoeding

het Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie OCW rondom “beleggen en belenen”, uitgezet in de vorm van vastrentende waarden met hoofdsomgarantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstrategie

De PThU hanteert met betrekking tot vergoeding bij ontslag een beleid

wordt gehanteerd. De beleggingen worden tevens getoetst aan het

dat overeenkomt met de maximale norm van de per 2013 geldende Wet

criterium “duurzaam en maatschappelijk verantwoord”.

normering topinkomens (WNT). Dit betekent dat wanneer sprake zou

In 2018 zijn geen nieuwe beleggingen en beleningen geweest. De

zijn van ontslag van een (top)functionaris de maximale

bestaande beleggingen en beleningen zijn overeenkomstig de regeling.

ontslagvergoeding gelijk is aan de som van de beloning en de

Advisering, monitoring en uitvoering geschiedt in samenwerking met

voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn over

ING-Investment Office.

de twaalf maanden voorafgaand aan de beëindiging van het dienstverband, maar niet meer dan € 75.000.

Investeringen In 2018 hebben geen investeringen met betrekking tot de huisvesting van de PThU in Amsterdam en Groningen plaatsgevonden.

Declaraties bestuur Overzicht declaraties bestuursleden verslagjaar 2018 (bedragen in € ) Bestuurder

prof. dr. M.M. Jansen

Representatiekosten

-

Reiskosten binnenland

2.088,35

Reiskosten buitenland

862,48

Overige kosten Totaal

2.950,83

Bovenstaande tabel is ingevuld op basis van de Declaratieregeling CvB-leden Nederlandse Universiteiten die met ingang van 1 januari 2018 van kracht is geworden. De declaraties van de bestuurder bestaan grotendeels uit binnenlandse dienstreizen. De bestuurder heeft, op grond van de met haar overeengekomen bezoldigingsovereenkomst, voor woon-werkverkeer en binnenlandse dienstreizen de beschikking over een OV jaarkaart 1e klas ter waarde van € 7.382,18. Voor het overige zijn er in 2018 geen declaraties van bestuursleden geweest.

62

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

63

Jaarrekening 2018 Versie: definitief

Balans PThU per 31‐12‐2018 31‐12‐2018 31‐12‐2018

Activa Vaste activa Materiele vaste activa Financiele vaste activa Vlottende activa Vorderingen Effecten Liquide middelen

(bedragen in euro's x 1.000)

1.1 1.2

1.3 1.4 1.5

6.012,8 0,0 1.261,5 0,0 7.567,5

Totaal activa

31‐12‐2017 6.585,7 0,0

6.012,8

6.585,7

722,5 0,0 7.797,7

8.829,0 14.841,8

8.520,2 15.105,9

Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden

2.1 2.2 2.3

Totaal passiva

9.667,0 2.494,4 2.680,4

10.303,5 2.808,3 1.994,1

14.841,8 14.841,8

15.105,9 15.105,9

Staat van baten en lasten PThU per 31‐12‐2018 (bedragen in euro's x 1.000) Baten

Rekening 2018

Begroting FY 2018

Rekening 2017

Rijksbijdragen

3.1

Bijdrage PKN

3.2

199,2

316,2

117,0‐

277,1

College‐ en examengelden

3.3

456,8

500,0

43,2‐

511,4

Deelnemersbijdragen

3.4

92,7

100,0

7,3‐

74,7

Baten werk in opdracht van derden

3.5

419,5

500,0

80,5‐

517,9

Overige baten

3.6

228,7

127,3

101,4

157,4

Totaal baten

9.413,9 9.110,8

Afwijking

303,1

9.161,5

10.810,8 10.654,3

156,5 10.700,0

7.315,9 6.744,1

571,8‐

6.088,6

Lasten Personeelslasten

4.1

Afschrijvingen

4.2

Huisvestingslasten

4.3

1.053,2 1.117,0

Overige lasten

4.4

2.464,6 2.453,9

10,7‐ 2.580,7

11.445,8 10.920,3

525,5‐ 10.309,7

Totaal lasten Saldo baten en lasten Financiële baten en lasten Resultaat

5

612,3

605,3

7,0‐

604,0

63,8 1.036,4

635,0‐

266,0‐

369,0‐

390,4

1,5‐

16,0

17,5‐

3,7

636,5‐

250,0‐

386,5‐

394,1

Het financiële resultaat over 2018 komt uit op € 637k negatief en is daarmee € 387k lager dan begroot. De overschrijding in het jaarresultaat wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door (eenmalige) kosten van de organisatieontwikkeling binnen de afdelingen Studentendecanen en Communicatie, die volledig in 2018 is afgewikkeld. Het resultaat 2018 heeft daarmee een grotendeels incidenteel karakter.

De totale baten zijn enerzijds beïnvloed door hogere Rijksbijdragen(+ € 300k) tegenover lagere opleidingsinkomsten en bijdragen van derden Aan de lastenkant zijn het met name de personeelslasten die een overschrijding laten zien. Op de onderdelen salaris‐ en inhuurkosten worden de hogere kosten veroorzaakt door ziektevervanging en inzet i.vm. de organisatiewijziging.

64

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

65

Jaarrekening 2018

Jaarrekening PThU 2017

Versie: definitief

Versie: definitief

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Kasstroomoverzicht per 31‐12‐2018 (bedragen in euro's x 1.000) Rekening 2018

Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo baten en lasten

Rekening 2017

635,0‐

390,4

Aanpassingen voor: ‐ afschrijvingen ‐ mutaties voorzieningen

612,3

313,8‐

604,0

828,1‐

Veranderingen in vlottende middelen: ‐ voorraden ‐ vorderingen ‐ schulden

539,0‐

686,3

432,4

85,8‐

Totaal kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest / kosten Buitengewoon resultaat

189,3‐ 0,4 2,0‐ ‐

Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiele vaste activa Desinvesteringen in materiele vaste activa boekwaarde Investeringen in effecten Waardevermindering effecten Desinvesteringen in effecten

Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie liquide middelen Liquide middelen per 1 januari Liquide middelen per rapportagedatum Mutatie liquide middelen

1,5‐

6,8 3,1‐ ‐

39,4‐ ‐ ‐ ‐ ‐

122,6

3,7 516,7

5,2‐ ‐ ‐ ‐ 250,0

39,4‐

‐ ‐

Financiële instrumenten Algemeen Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten verstaan. In de toelichting op de op de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting onder de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.

Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost.

244,8

‐

‐

230,2‐

761,4

230,2‐

De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij betreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden de activa en passiva gewaardeerd volgens het kostprijsmodel.

Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

De bedragen in de tabellen worden gepresenteerd in duizenden euro's. Als gevolg van afrondingen zijn in sommige gevallen geringe verschillen ontstaan. Deze verschillen tasten het getrouwe beeld van de jaarrekening niet aan en zijn geen belemmering voor het verkrijgen van het vereiste inzicht.

De PThU heeft als beleid om geen financiële derivaten te gebruiken.

‐ ‐

7.797,7 7.567,5

De Protestantse Theologische Universiteit is een levensbeschouwelijke universiteit zoals bedoeld in artikel 1.3 lid 2 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en is gericht op het verzorgen van wetenschappelijk onderwijs voor een levensbeschouwelijk ambt of beroep. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op levensbeschouwelijk terrein, voorziet in de opleiding tot wetenschappelijk onderzoeker en draagt kennis over ten behoeve van de maatschappij. In het bijzonder is aan de Protestantse Theologische Universiteit krachtens Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland door de generale synode van de Protestantse Kerk de opleiding en vorming van de predikanten van de Protestantse Kerk toevertrouwd.

De jaarrekening van de PThU is opgesteld conform de richtlijnen van de Regeling Jaarverslaggeving onderwijs en overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften en bepalingen zoals weergegeven in Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Tevens is Richtlijn 660 van de Raad voor de Jaarverslaggeving gevolgd. In deze richtlijn zijn voor de sector presentatie‐, waarderings‐ en verslaggevingsvoorschriften opgenomen.

512,9

190,9‐

Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstroom uit financieringsactivteiten Nieuw opgenomen leningen Aflossing langlopende leningen

445,7

1. Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening

7.036,3 7.797,7 761,4

Kredietrisico Het kredietrisico ten aanzien van de overige vorderingen van de PThU is beperkt aangezien de grootste vorderingen debiteuren met een hoge betrouwbaarheid betreffen.

Reële waarde De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële instrumenten, waaronder vorderingen, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan. De reële waarde van de overige in de balans verantwoorde financiële instrumenten wijkt niet materieel af van de boekwaarde.

2. Waarderingsgrondslagen Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode.

Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname. Afschrijving vindt lineair plaats op grond van vastgestelde afschrijvingstermijnen: gebouwen en verbouwingen 3,3% Inventaris 10,0% computerapparatuur en software 25,0% overige apparatuur 20,0% Met ingang van 1 januari 2016 is de afschrijvingstermijn voor de verbouwingen voor de locatie Amsterdam verhoogd met 10%. Deze schattingswijziging is conform de bepalingen uit RJ145.301 in de jaarrekening 2016 verwerkt. Materiële vaste activa die niet meer in gebruik is, wordt gewaardeerd tegen de kostprijs of de lagere opbrengstwaarde. Een materieel vast actief wordt niet langer in de balans opgenomen na vervreemding of indien geen toekomstige prestatie‐eenheden van het gebruik of vervreemding te verwachten zijn.

Voor de kosten van periodiek groot onderhoud wordt een voorziening gevormd. Deze voorziening is opgenomen onder de overige voorzieningen aan de passiefzijde van de balans.

Financiële vaste activa De financiële vaste activa (obligaties) worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, rekening houdend met individuele lagere marktwaarde van het product, onder toepassing van de effectieve‐rentemethode.

66

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

67

Vorderingen en overlopende activa De vorderingen en overlopende activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

Jaarrekening 2018 Versie: definitief

Toelichting op de balans 0-1-1900

Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voorzieningen Reorganisatievoorziening In verband met de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen was een gedetailleerd plan voor de reorganisatie geformuleerd. In de reorganisatievoorziening zijn slechts de kosten opgenomen die direct als gevolg van de reorganisatie noodzakelijk zijn voor de groep waarvoor een feitelijke of juridische verplichting is ontstaan, conform RJ 252.413.

De kosten die in verband staan met de doorlopende activiteiten zijn niet opgenomen.

Voorziening wachtgelden De PThU is eigen risicodrager voor de WW en de bovenwettelijke werkloosheidsuitkeringen. Met het oog daarop is een voorziening wachtgelden gevormd. De voorziening omvat de per balansdatum bestaande verplichting voor het deel dat niet onder de reorganisatievoorziening valt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen met een rekenpercentage van 0,78%.

Onderhoudsvoorziening De voorziening ter gelijkmatige verdeling van lasten voor groot onderhoud van het gebouw te Groningen wordt bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair opgebouwd. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening gebracht.

Voorziening jubileumuitkeringen Op basis van richtlijn 271 wordt het risico inzake de jubileumuitbetaling voortvloeiend uit de arbeidsvoorwaardenregeling gedekt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen met een rekenpercentage van 0,78%.

Voorziening pensioenverplichtingen Inzake toekomstige pensioenverplichtingen voor oud‐hoogleraren van het voormalig ThWI heeft de PThU een voorziening opgenomen waarvan de verplichting is gebaseerd op reële actuariële uitgangspunten tegen contante waarde met een rekenpercentage van 0,78%. Tevens is rekening gehouden met een opslag voor uitvoeringskosten van 1,00%.

Voorziening verlofsparen Conform OCW Richtlijn is terzake van door personeelsleden gespaarde verlofuren het tegoed onder voorzieningen opgenomen.

De looptijd van de voorzieningen is vermeld.

Kortlopende schulden Dit betreffen schulden met een op balansdatum resterende looptijd van ten hoogste één jaar. Kortlopende schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde van de schuld.

Materiële vaste activa publiek 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva Totaal materiële vaste activa publiek

(bedragen in euro's x 1.000)

Aanschafprijs Cum afschr. en Boekwaarde 1-1-2018 1-1-2018 waardevermind.

Materiële vaste activa privaat 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva Totaal materiële vaste activa privaat Materiële vaste activa totaal 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva Totaal materiële vaste activa

8.251,9 713,5

1.955,2428,5-

6.296,7 284,9 6.581,6

8.965,3

2.383,7-

12,3

8,2-

12,3

8,2-

4,1 4,1

8.251,9 725,7 8.977,6

1.955,2436,72.391,8-

6.296,7 289,0 6.585,7

1.3 Vorderingen

31-12-2018

539,370,5-

-

8.273,8 730,9 9.004,7

2.494,5499,02.993,5-

5.779,3 231,8 6.011,2

39,4

-

609,8-

-

-

-

2,5-

-

-

12,3 12,3

10,610,6-

1,6 1,6

-

-

2,5-

21,9 17,4 39,4

-

539,373,0612,3-

-

8.273,8 743,1 9.016,9

2.494,5509,73.004,1-

5.779,3 233,5 6.012,8

31-12-2017

420,5

Derden

1.3.1

6,3

4,8

Studenten

1.3.2

117,4

107,0

3. Bepaling van het resultaat

Overlopende activa

1.3.3

1.007,4

Voorziening dubieuze debiteuren

1.3.4

Algemeen Voor de vaststelling van het resultaat wordt het baten‐ en lastenstelsel gehanteerd. Voorts worden in de bijlage baten en lasten toegerekend aan de soort exploitatie waarop ze betrekking hebben, te weten subsidiabele en niet subsidiabele exploitatie.

Waar nodig zijn de cijfers voorgaand jaar aangepast aan de classificatie in het lopende jaar.

Totaal vorderingen

Giften Giften worden gewaardeerd tegen de reële waarde in de staat van baten en lasten.

-

Boekwaarde 0-1-1900

De WOZ-waarde van het pand in Groningen bedraagt € 1.768k. De verzekerde waarde van de gebouwen, inclusief het pand in Groningen en het huurdersbelang in het VU-complex inzake de verbouwingsinvestering, bedraagt € 11,7 miljoen.

1.3.0

Baten werk in opdracht van derden Hieronder zijn de baten verantwoord die buiten de primaire bekostiging vallen.

Resultaten worden ten gunste of ten laste van de exploitatierekening gebracht naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten. Het deel van de subsidies waar nog geen activiteiten voor zijn verricht per balansdatum worden verantwoord onder de overlopende passiva.

21,9 17,4

Cum. afschr 0-1-1900

In 2011 is het pand in Groningen - Oude Ebbingestraat 25 - aangekocht voor € 2.759k. Een deel van de begane grond is in 2013 verkocht voor € 839k. De verbouwingen - inclusief architect en bouwprojectmanagement - zijn in 2013 afgerond. De vanaf maart 2012 gehuurde vleugel bij de VU in Amsterdam is eveneens verbouwd naar de maatstaven van de PThU voor € 2.465k inclusief architect en bouwprojectbegeleiding. De investeringen van beide vestigingen worden, samen met de investering van de nieuwe inrichting op beide locaties voor € 520k, vanaf het moment van ingebruikname in 2012 afgeschreven. Investeringen boven € 500 worden geactiveerd.

De gehanteerde afschrijvingspercentages bedragen voor gebouwen en verbouwingen 3,33%, inventaris 10%, computerapparatuur 25%, overige apparatuur 20% en software 25%. Met ingang van 1 januari 2016 is de afschrijvingstermijn voor de verbouwingen voor de locatie Amsterdam in overeenstemming gebracht met de termijn van het lopende huurcontract bij de VU en verlaagd van 30 jaar naar 10 jaar. Deze schattingswijziging is conform de bepalingen uit RJ145.301 in de jaarrekeningen verwerkt.

Debiteuren

College‐ en examengeld De baten van de collegegelden worden als volgt verantwoord: 1/3 komt ten gunste van het lopend jaar; 2/3 komt ten gunste van het volgende boekjaar en is als vooruitbetaalde collegegelden op de balans onder de kortlopende schulden opgenomen.

Aanschafprijs Afschrijvingen Afschrijvingen Aanschafprijs Desinvesteringen 0-1-1900 Desinvestering

Toelichting: De materiële vaste activa zijn onder te verdelen in investeringen Privaat - op eigen rekening - en investeringen in gebouwen en inventaris Publiek - ten laste van de ontvangen subsidies van het Ministerie van OCW.

Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen vooruit ontvangen bedragen die aan opvolgende perioden worden toegerekend en nog te betalen bedragen, voor zover ze niet onder andere kortlopende schulden zijn te plaatsen.

Rijksbijdrage De ontvangen (normatieve) rijksbijdrage en de niet‐geoormerkte OCW‐subsidies worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. Geoormerkte subsidies worden in het jaar waarop toekenningen betrekking hebben verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. De besteding wordt verwerkt op de betreffende posten aan de lastenkant. Indien sprake is van een te verrekenen voorschot wordt dit opgenomen onder kortlopende schulden.

Investeringen

290,11.261,5

399,1

501,7 -290,1 722,5

Toelichting: 1.3.0 Debiteuren; de openstaande vorderingen waaronder in rekening gebrachte bedragen inzake 2e/3e geldstroom projecten.

1.3.1 Derden; De vordering op derden heeft betrekking op personeelsleningen (fietsregeling).

1.3.2 Studenten: De vordering op studenten betreft de nog niet vervallen termijnen in het kader van de gespreide inning van collegegelden.

1.3.3 Overlopende activa: In de overlopende activa zijn de vorderingen opgenomen inzake de nog te ontvangen bedragen 2e/3e geldstroom, deelnemersbijdragen PAO en een aantal kleinere posten. Alle vorderingen hebben een verwachte looptijd van minder dan 1 jaar. De toename ten opzichte van vorig boekjaar betreft de vooruitbetaalde kosten en nog te factureren cursussen PAO/PE. 1.3.4 Voorziening dubieuze debiteuren: voorziening voor verwachte oninbare bedragen per balansdatum op specifieke debiteurenvorderingen waaronder de volledige vordering inzake gederfde rente waarvan de afwikkeling nog bij de faillissementscurator ligt.

1.4 Effecten

Boekwaarde Investeringen 1-1-2018

2018

Des-

Waarde-

Boekwaarde

invest. 2018

mutaties

31-12-2018

Overige effecten

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Totaal overige effecten

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

De effecten zijn als volgt te specificeren: Omschrijving

Totaal specificatie

soort

nominaal

nominaal

1-1-2018

31-12-2018

Rating

koerswaarde

0,0

0,0

-

0,0

0,0

-

Toelichting: In juli 2017 heeft conform de afloopdatum de eindaflossing plaatsgehad van de laatste bedrijfsobligatie. Hiermee was de volledige obligatie- en effectenportefeuille bij ING Investment management afgebouwd. Over toekomstige beleggingsmogelijkheden vindt continue heroverweging plaats.

68

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

69

Jaarrekening 2018

Jaarrekening 2018

Versie: definitief

Versie: definitief

Toelichting op de balans

Toelichting op de balans

1.5 Liquide middelen

31-12-2018

Kasmiddelen

31-12-2017

0,8

0,9

Tegoeden op bank- en girorekeningen

1.5.1

4.579,4

4.816,6

Deposito's

1.5.2

2.994,8

2.994,4

Overige

1.5.3

Totaal liquide middelen

7,57.567,5

Voor de overige personeelsleden geldt ook een toegezegde pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat afhankelijk is van leeftijd, salaris en dienstjaren. De regeling is ondergebracht bij de bedrijfstakpensioenfondsen van PGGM en ABP. Er is geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij PGGM of ABP, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. De PThU heeft daarom de pensioenregeling verwerkt als een toegezegde-bijdrageregeling en heeft alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord.

-14,2

2.2.3 Voorziening jubileumuitkeringen: op basis van RJ 271 is een voorziening voor jubileumuitkeringen opgenomen. Deze voorziening geeft inzicht in de financiële verplichting per ultimo boekjaar inzake de uitbetaling van jubileumuitkeringen hetgeen voortvloeit bij toepassing van de arbeidsvoorwaardenregeling. De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar.

7.797,7

Toelichting: 1.5.1 Tegoeden op bank- en girorekeningen: Het betreft de rekening courant saldi 1.5.2 Deposito's: in verband met te lage rendementen op obligaties zijn de vrijgevallen beleggingen op een bankrekening gestald.

1.5.3 Overige heeft betrekking op betalingen of ontvangsten welke op het moment van rapportage nog o.b.v. bankafschriften definitief verwerkt moeten worden op debiteuren en crediteuren.

De tegoeden staan ter vrije beschikking.

2.1 Eigen vermogen

Algemene reserve

Stand per

Resultaatbestemming

1-1-2018

dotatie

7.595,0

Fonds Graduate School

324,9

Bestemmingsreserve publiek Werkkapitaal

324,9 -

Reserve niet-subsidiabele activiteiten

396,2-

-

1.369,0

31-12-2018 2.3 Kortlopende schulden

7.198,8

Premies sociale verzekeringen

121,5-

1.247,5

103,3-

911,4

224,8-

2.158,8

10.303,5

396,2-

240,3-

9.667,0

Pensioenen

Toelichting: Het eigen vermogen is gesplitst in de algemene reserve (die ontstaan is door samenvoeging van de algemene reserves van de voormalige ThUK, ThWI en ELS), de bestemmingsreserve publiek (gevormd met rijksmiddelen) en de bestemmingsreserves privaat (gevormd met niet-subsidiabele middelen).

Bestemmingsreserve publiek: Het fonds graduate school is vastgelegd vermogen ten behoeve van excellente studenten (o.a. studiebeurzen).

Bestemmingsreserve privaat: - De Reserve niet-subsidiabele activiteiten, voorheen "egalisatiereserve PThU" is de algemene reserve, ontstaan uit saldering van niet-subsidiabele resultaten.

- De Reserve buitenlandse studenten is een speciaal voor dit doel bedoeld studiefonds die in het verleden o.a. werd opgebouwd uit pariticuliere en kerkelijke vrijwillige contributies. In 2014 is het resultaat uit de verkoop van de private woningpanden in Kampen toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Deze reserve blijft als afzonderlijke private bestemmingsreserve bestaan, omdat voor dit doel specifiek beleid binnen de PThU wordt gevoerd.

31-12-2018

31-12-2017

233,5

378,9

Personeelsvoorzieningen

2.097,5

2.282,7

163,3

146,6

Overige voorzieningen Totaal voorzieningen

2.494,4

Dotaties

Onttrekking

-

145,4

49,8

203,5 3,7

2.2.1

378,9

Voorziening pensioenverplichtingen

2.2.2

1.945,8

Voorziening jubileumuitkeringen

2.2.3

40,3

Voorziening verlofsparen

2.2.4

204,4

123,8

27,2

Voorziening wachtgelden

2.2.5

92,3

65,6

85,7

2.2.6

146,6

30,0

-

2.808,3

269,2

Vrijval

Stand per

Kortlopende Langlopende

31-12-2018

deel < 1 jaar deel > 1 jaar

233,5

47,5

186,0

80,3

1.711,8

195,1

1.516,7

251,6

Vakantietoelage / eindejaarsuitkering

220,4

215,0

Vakantiedagen

165,2

157,3

Vooruitontvangen collegegelden

321,3

325,4

Overige overlopende passiva

382,3

301,9

2.680,4

1.994,1

Totaal kortlopende schulden

Toelichting: Crediteuren met name afgenomen diensten bij de VU en RuG op het gebied van ICT en huisvesting .

De Premies sociale verzekeringen is de verschuldigde loonheffing aan de belastingdienst over de afgelopen maand die een maand later wordt afgerekend.

Datzelfde geldt voor de Pensioenen, werkgevers- en werknemersdeel af te dragen aan het ABP. Onder Derden en gelieerde instellingen zijn onder andere schulden opgenomen wegens nog te besteden geoormerkte gelden van het Erasmus-Socrates programma, het Targum project, het project Case Studies Geestelijke Verzorging, het project DaDEL van het ministerie OC&W en het Templeton Charity Foundation project.

De Vakantietoelage / eindejaarsuitkering en Vakantiedagen zijn personele verplichtingen welke berekend zijn op basis van nog uit te betalen bedragen op rapportagedatum.

De overige overlopende passiva bestaat uit diverse vooruit ontvangen bedragen en nog te betalen kosten uit de Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO) bij de VU en Rug op het gebied van ICT en huisvesting.

In de kortlopende schulden is geen sprake van OC&W-subsidies die in model G behoeven te worden opgenomen. Over de schulden is geen rente verschuldigd.

14,1

22,5

-

22,5

291,0

22,3

268,7

72,3

29,6

42,7

13,3

163,3

29,7

133,6

117,6

2.494,4

324,2

2.170,2

Alle bedragen op prijspeil 2018.

-

9,9

In 2018 is een schenkingsovereenkomst afgesloten met een stichting t.b.v. uitvoering van een 8-jarig project met de titel "Moral Compass" ad. € 1,9 mln. welke is opgedeeld in jaarlijkse tranches en de voornamelijk personele kosten voor inzet in dit project jaarlijks ten laste van dit project worden gebracht.

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen bekend waar de bestuurders van de PThU bestuurlijke invloed ofwel deelneming in hebben.

Overige voorzieningen

Totaal voorzieningen

79,3

717,7

De SNO voor ICT is voor onbepaalde tijd aangegaan (in relatie tot de huurtermijn) en bedraagt €252,1k excl BTW op jaarbasis. Voor het gebruik en ondersteuning van de audiovisuele middelen in Amsterdam en Groningen is jaarlijks een bedrag verschuldigd van € 95,8k excl BTW. Met de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) is verder een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten die stilzwijgend telkens met één jaar wordt verlengd. De dienstverlening bevat de productgroepen bewaking, catering, post, schoonmaak, technisch beheer gebouw en installaties en energie en watermanagement. De verschuldigde vergoeding is gebaseerd op productafname x tarief.

Personeelsvoorzieningen

Onderhoudsvoorziening

89,5

Derden en gelieerde instellingen

Met de VU is een huurovereenkomst afgesloten voor een huurtermijn van 10 jaar, ingaande 01-03-2012 met verlenging per 5 jaar voor een jaarbedrag van €557,8k gekoppeld aan een jaarvergoeding €196,7k exclusief BTW voor leveringen en diensten (servicekosten). Op het gebied van ICT en Audiovisuele middelen zijn met de VU zogenaamde Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO's) afgesloten.

2.808,3

Stand per 1-1-2018

Reorganisatievoorziening

315,4

Niet in de balans opgenomen verplichtingen

Het verloop van de voorzieningen is als volgt: Voorziening

346,7

309,4 -

-

Reorganisatievoorziening

1,6

355,6

15,5-

1.014,7

2.2 Voorzieningen

3,5

Belastingen

2.383,7

31-12-2017

424,9

309,4

Bestemmingsreserve privaat

31-12-2018

Crediteuren

15,5-

Reserve buitenlandse studenten Totaal eigen vermogen

2.2.5 Voorziening wachtgelden: De verplichting heeft betrekking op ex-werknemers niet vallende onder de reorganisatievoorziening. In rekening gebrachte uitkeringen gedurende het jaar worden als onttrekking van deze voorziening gebracht. De looptijd van de voorziening bedraagt 1-5 jaar.

2.2.6 Onderhoudsvoorziening: Met ingang van 2013 vindt dotatie plaats in de onderhoudsvoorziening voor het pand in Groningen ten behoeve van groot onderhoud op basis van een onderhoudsplan. In 2018 hebben geen onttrekkingen aan de voorziening plaatsgevonden.

Stand per

onttrekking

2.2.4 Voorziening verlofsparen: Dit betreft gespaarde verlofuren vermenigvuldigd met het ultimo vorig boekjaar geldende bruto uurtarief (inclusief sociale lasten). De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar.

465,5

Toelichting: 2.2.1 Reorganisatievoorziening: Op basis van geformaliseerde plannen omtrent de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen zijn de materiële effecten bepaald en opgenomen in deze voorziening. De personele gevolgen van de verplaatsing zijn opgenomen in een Sociaal Plan, opgesteld in overleg met de vakorganisaties met als uitgangspunt het bepaalde in artikel 9.8 CAO VSNU. De financiële consequenties van de sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetkoming in reistijd en reiskosten, beëindiging dienstverband en outplacementbegeleiding, zijn in deze voorziening opgenomen. De mutatie in de rapportageperiode betreft de enige nog resterende post in deze vooorziening zijnde de WW/BW-uitkeringen in dit betreffend boekjaar.

2.2.2 Voorziening pensioenverplichtingen: De pensioenvoorziening is gevormd ten behoeve van de betaling van de pensioenen van een aantal oud-hoogleraren ThWI. Voor hen geldt een toegezegde pensioenregeling die niet is ondergebracht bij een bedrijfstakpensioenfonds. Tot en met 2005 werden de jaarlijkse pensioenlasten vergoed door het Ministerie van OCW, maar met ingang van 2006 is de verplichting overgegaan naar voormalige ThWI en vanaf 2007 de PThU. De verplichting is ultimo boekjaar actuarieel berekend, en tegen contante waarde opgenomen tegen een disconteringsvoet van 0,78%, in overeenstemming met RJ 271 Personeelsbeloningen. De sterftetabel GBM/GBV 2011-2016 is gehanteerd met een leeftijdsterugstelling voor zowel man als vrouw met 2 jaar en een kostenopslag van 1%. Het actuariële resultaat hiervan wordt ultimo boekjaar verantwoord. Het weduwepensioen is gesteld op circa 75%. De periodieke toename uit hoofde van interest wordt verwerkt als dotatie. Er worden voor deze verplichting geen specifieke (fonds)beleggingen aangehouden. De onttrekking betreft de uitbetaalde pensioenbedragen tot en met de rapportagedatum.In het boekjaar zijn twee deelnemers overleden waardoor er een vrijval in de verplichting is gerealiseerd. Het aantal pensioengerechtigden op rapportagedatum bestaat uit 3 deelnemers en 4 partners. De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar.

70

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

71

Jaarrekening 2018

Jaarrekening 2018

Versie: definitief

Versie: definitief

Toelichting op de balans Kengetallen en ratio's

Toelichting op de staat van baten en lasten

(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2018

(bedragen in euro's x 1.000)

31-12-2017

3.1 Rijksbijdrage

Exploitatie Rijksbijdrage

9.413,9

9.161,5

Baten werk voor derden

419,5

517,9

Subsidiabel resultaat

411,7-

574,6

Niet subsidiabel resultaat

224,8-

180,6-

Rijksbijdrage OC&W ow vast

Vermogen Eigen vermogen

9.667,0

10.303,5

Totaal vermogen

14.841,8

15.105,9

Solvabiliteitsratio

0,65

0,68

Rentabiliteit Totale Vermogen

-4,3%

2,6%

Liquiditeit Liquide middelen Liquiditeitsratio Beleggingen in effecten Netto werkkapitaal Current ratio Totaal baten incl.fin.baten Weerstandsvermogen

7.567,5

7.797,7

0,51

0,52

-

-

6.148,6

6.526,1

3,29 10.809,3 89,4%

subsidiabel

niet-subsid.

Rekening 2018

Begroting 2018

Afwijking

Rekening 2017

4.798,3

4.798,3

4.695,1

103,2

4.690,3

Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch

508,7

508,7

471,5

37,2

466,9

Rijksbijdrage OC&W prestatieafspraken

389,0

389,0

307,4

81,6

368,1

Rijksbijdrage OC&W bedrag voorziening oz

229,3

229,3

224,3

5,0

Rijksbijdrage OC&W oz-vast

2.860,6

2.860,6

2.798,1

62,5

3.023,6

Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch Totaal Rijksbijdrage OC&W

627,9 9.413,9

627,9 9.413,9

614,4 9.110,8

13,5 303,1

9.161,5

612,6

Toelichting: De definitieve financiële beschikking van DUO met nr. 855517-6 inzake de Rijksbijdrage 2018 is per 19-12-2018 voor de PThU vastgesteld op € 9.414k. In dit bedrag is de loon- en prijsbijstelling alsmede de compensatie vanwege halvering collegegeld eerstejaars HO verdisconteerd.

Het dynamische deel van de Rijksbijdrage is gerelateerd aan de vastgestelde bekostigde aantallen uit 2016 (jaar n-2), zijnde het aantal gewogen bekostigde inschrijvingen (77) en graden (31) inclusief joint degrees, het gewogen aantal bekostigde graden onderzoek (57) en het driejarig gemiddeld aantal promoties (6). De toegekende bijdrage voor de ambtsopleiding Vrije Evangelische Gemeente (VEG) van € 147k wordt doorgestort en is als last opgenomen onder 4.4 Overige lasten.

4,27 10.703,7 96,3%

3.2 Bijdrage PKN

subsidiabel

Bijdrage PKN

niet-subsid.

199,2

Rekening 2018 199,2

Begroting 2018 316,2

Afwijking 117,0-

Rekening 2017 277,1

Toelichting: Deze bijdrage betreft de doorberekening van de cursuskosten omtrent de Primaire Nascholing Predikanten (PNP) en Permanente Educatie (PE) op basis van het aantal cursussen en deelnemers aan het Protestants Centrum Toerusting & Educatie (PCTE) van de Dienstenorganisatie PKN. Het aantal cursussen 2018 is lager dan in 2017. Dit betekent echter ook dat de cursusgerelateerde kosten (materialen, gastdocenten, ruimte, etc.) ook lager zijn dan begroot.

3.3 College- en examengelden College- en examengelden

subsidiabel

niet-subsid.

456,8

Rekening 2018 456,8

Begroting 2018 500,0

Afwijking 43,2-

Rekening 2017 511,4

Toelichting: Het aantal ingeschreven studenten op rapportagedatum is 261 bestaande uit 158 masterstudenten en 103 bachelorstudenten. Het aantal studenten met een Bewijs Betaald Collegegeld (BBC) in deze cijfers bedraagt resp. 4 master- en 63 bachelorstudenten.

De collegegelden blijven op rapportagedatum achter bij de begroting. Dit komt voornamelijk door achterblijvende pre-master opbrengsten.

3.4 Deelnemersbijdragen Deelnemersbijdragen

subsidiabel

niet-subsid.

92,7

Rekening 2018 92,7

Begroting 2018 100,0

Afwijking 7,3-

Rekening 2017 74,7

Toelichting: De deelnemersbijdragen zijn de gerealiseerde ontvangsten voor kerkelijk vrijwillig post-academisch onderwijs van predikanten en kerkelijk werkers.

72

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

73

Jaarrekening 2018

Jaarrekening 2018

Versie: definitief

Versie: definitief

Toelichting op de staat van baten en lasten

Toelichting op de staat van baten en lasten

3.5 Baten werk in opdracht van derden - NWO/Veni

subsidiabel

niet-subsid.

Rekening 2018

Begroting 2018

Afwijking

Rekening 2017

5,8

5,8

5,8

-

- Templeton World Charity Foundation

34,8

34,8

34,8

161,9

- John Templeton Foundation

11,2

11,2

11,2

-

- OCW/DUS-I

12,6

12,6

12,6

-

- Moral Compass project

-

-

-

- NL-Church Life Survey

-

-

-

- Projectsubsidie LDF

6,3

6,3

6,3

15,0

- Kerk in Actie

3,6

3,6

3,6

21,2

-

- Deo Volente

15,0

15,0

15,0

-

12,5

- Lutherana steunstichting

22,9

22,9

19,9

3,0

20,0

- Brandenburgfonds

59,2

59,2

50,8

8,4

57,0

248,1 419,5

414,3 500,0

Overige bijdragen Totaal baten werk in opdracht van derden

248,1 419,5

-

166,280,5-

230,4 517,9

Toelichting: De baten uit 2e/3e geldstroom zijn € 80k lager dan begroot door het niet continueren van enkele opdrachten bij derden. In de afgelopen periode is actief ingezet op werving van nieuwe projecten en externe subsidies. Hierbij zijn reeds enkele aansprekende nieuwe projecten binnengehaald. Deze projecten zijn thans nog in opstartfase, maar zullen komende jaren een belangrijke bijdragen leveren aan de onderzoeksbaten.

De post Overige bijdragen bestaat o.a. uit: een bijdrage van Stichting de Zending inzake bijzonder hoogleraarschap prof.dr. Nagy, Commissiefonds PKN-Stichting Kerk en Wereld voor prof.dr. de Hart en promovendus Verburg en een aantal overige bijdragen van o.a. de Gereformeerde Bond, de Nieuwe Bijbelschool, Stichting Lindeboom, Case Studies Project en Project Stadskerken. De kosten van de opdrachten staan verantwoord onder 4.4 Overige kosten Onderzoek.

3.6 Overige baten

subsidiabel

Contributies Baten gebouwen Overige baten Totaal overige baten

niet-subsid.

Rekening 2018

Begroting 2018

Afwijking

Rekening 2017

27,6

27,6

25,0

2,6

59,2

27,9

-

27,9

15,0

12,9

22,6

150,3 178,1

23,0 50,6

173,3 228,7

87,3 127,3

86,0 101,4

157,4

75,6

Toelichting: Lonen en salarissen: Hierin is het personeel opgenomen dat op basis van een arbeidscontract in het salarissyteem van de PThU wordt verloond, inclusief de tijdelijke arbeidsovereenkomsten van medewerkers welke aan projecten zijn gekoppeld. De realisatie van de lonen en salarissen is € 354k hoger dan begroot. Dit komt o.a. door CAO verhoging en vervangingskosten. NB: de personele lasten die betrekking hebben op uitvoering van het Sociaal Plan zijn direct ten laste van de Voorziening Reorganisatie (balans) gebracht.

Dotaties personele voorzieningen: De stand ultimo boekjaar is bepalend voor de mutatie voor de personele voorzieningen. In verband met het overlijden van een deelnemer aan deze pensioenvoorziening heeft in mei een vrijval uit de voorziening van € 80k plaatsgevonden. Daarnaast is op basis van een actuariële berekening een dotatie aan de voorziening toegevoegd.

Personeel niet in loondienst: betreft de tijdelijke vervanging van ondersteunend personeel (obp). I.v.m (langdurige) ziekte alsmede een doorgevoerde organisatiewijziging heeft met name op afd. Communicatie vervangende inhuur plaatsgehad. Ultimo boekjaar is de overschrijding ruim € 242k.

Doorberekening salarissen aan projecten e.d betreft de doorberekening van de salarislasten aan projecten zoals Templeton die zijn verdisconteerd in de post lonen en salarissen.

De post Overig bestaat uit o.a. de kosten voor studie en opleiding en meerdere onderdelen zoals werving en selectie, reiskosten woon/werk (niet zijnde Sociaal Plan), arbo, ipap, aansprakelijkheidsverzekering. De kosten van de organisatieontwikkeling bij de afdelingen Studentendecanen en Communicatie waren niet begroot en drukken (eenmalig) op het exploitatieresultaat.

De totale overschrijding van € 572k ten opzichte van de begroting heeft grotendeels betrekking op de organisatieontwikkeling en heeft daarmee een incidenteel karakter.

Aantal fte's

Rekening 2018

Bestuur

Begroting 2018

Rekening 2017

0,90

0,90

0,90

WP

50,60

51,11

52,93

OBP Totaal fte's ultimo rapportageperiode

30,31 81,81

25,04 77,05

77,32

Gemiddeld aantal fte's

75,52

77,05

4.2 Afschrijvingen Afschrijvingslast gebouwen/inventaris tlv ministerie

subsidiabel 609,8

Afschrijvingskosten op eigen rekening Vrijval investeringssubsidies Totaal afschrijvingen

niet-subsid.

609,8

Rekening 2018

Begroting 2018

23,49

72,35

Afwijking 7,0-

Rekening 2017

609,8

602,8

2,5

2,5

2,5

0,0

2,5

605,3

7,0-

-

2,5

612,3

601,6

Toelichting: Contributies; de vrijwillige bijdragen (t.b.v internationale studenten) liggen op het niveau van de begroting.

De Baten gebouwen hebben betrekking op verhuur van (college)zalen in voornamelijke Amsterdam gedurende tijdstippen dat deze niet voor eigen studenten/activiteiten in gebruik zijn. De post overige baten bestaat voornamelijk uit bijdragen van diverse (samenwerkings-) partners (€ 40k), Erasmus-gelden (€ 28k) en inschrijvingsgelden voor deelname PThU-evenmenten (€ 64k) alsmede niet-subsidiabele ontvangsten van buitenlandse instellingen voor studiebeurzen buitenlandse studenten.

Toelichting: De afschrijvingslasten van voornamelijk de investeringen en verbouwingen in Amsterdam en Groningen zijn vanaf het moment van ingebruikname opgenomen en zijn conform de de begroting. De afschrijvingen komen uit op het niveau van de begroting.

4.1 Personeelslasten

4.3 Huisvestingslasten

Brutolonen en salarissen

subsidiabel

niet-subsid.

Rekening 2018

Begroting 2018

Afwijking

Rekening 2017

5.275,2

5.275,2

4.999,1

276,1-

4.903,5

Sociale lasten

652,2

652,2

598,4

53,8-

573,7

Pensioenpremies

755,1

755,1

731,4

23,7-

Dotatie voorziening onderhoud

673,8

6.682,5

6.328,9

353,6-

6.151,1

Huisvestingslasten niet-subsidiabel Totaal huisvestingslasten

9,8

75,0

65,2

Lonen en salarissen Dotatie/onttrekking personele voorzieningen Lasten Sociaal Plan

9,8

368,6-

-

-

-

-

Personeel niet in loondienst

288,8

288,8

46,9

241,9-

252,5

Doorberekening salarissen aan projecten e.d.

140,7-

140,7-

-

140,7

191,3-

Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel)

423,7-

Overig

475,4

423,7

Overige personele lasten Totaal personeelslasten

74

6.892,1

423,7

-

-

244,9

475,4

293,3

182,1-

633,4

415,2

218,2-

7.315,9

6.744,1

571,8-

Huisvestingslasten subsidiabel

subsidiabel

niet-subsid.

Rekening 2018

Begroting 2018

Afwijking

604,0

Rekening 2017

1.036,5

1.036,5

1.087,0

50,5

16,7

16,7

30,0

13,3

4,5-

1.053,2

1.117,0

63,8

-

1.053,2

-

1.040,8

1.036,4

Toelichting: In de subsidiabele huisvestingslasten zijn de contractuele huur en servicekosten bij de VU in Amsterdam inclusief de huurvergoeding voor de vierkante meters van de bibliotheek in Amsterdam en Groningen.

De dotatie aan de voorziening onderhoud heeft betrekking op planmatig toekomstig groot onderhoud aan het pand in Groningen, waarvoor eind 2014 een meerjarenonderhoudsplan is opgesteld. In 2017 is een nieuw luchtbehandelingssysteem als investering opgenomen waarbij een deel van het onderhoud op dit onderdeel is komen te vervallen.

62,56.088,6

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

75

Jaarrekening 2018

Jaarrekening 2018

Versie: definitief

Versie: definitief

Toelichting op de staat van baten en lasten

Toelichting op de staat van baten en lasten

4.4 Overige lasten

subsidiabel

niet-subsid.

Rekening 2018

Begroting 2018

Afwijking

Rekening 2017

Bibliotheek

126,8

126,8

142,8

16,0

126,3

Administratie- en advieskosten

296,9

296,9

159,9

137,0-

277,8

Publiciteit en voorlichting

196,2

196,2

238,0

41,8

184,8

Automatisering

497,5

497,5

713,0

215,5

661,8

Reis- en vergaderkosten

125,6

125,6

55,0

70,6-

95,2

23,1

23,1

25,0

1,9

18,4

5,1

10,0

4,9

1,3

81,6

49,0

32,6-

2,9

1.352,7

1.392,7

40,0

Vergoeding Raad van Toezicht Contribuantenadministratie Overige lasten

-

5,1 81,6

-

Subtotaal overige organisatielasten

1.368,5

Inhuur docenten

57,7

57,7

25,0

32,7-

Profileringsfonds

11,7

11,7

3,0

8,7-

1,7

1,7

33,0

31,3

15,6

146,4

127,2

19,2-

140,3

21,5

17,0

4,5-

16,0

112,3

150,0

37,7

147,8

147,8

0,0-

Studentenvoorzieningen Studietoelage buitenlandse student Stage (instelling/kerk.gemeente)

146,4 21,5

Lasten initieel onderwijs Seminarium

281,7

Vrije Evangelische Gemeente (VEG)

147,8

Overige lasten opleidingen

39,6

169,33,1

15,9 0,5

89,1 140,6

42,6

49,5

6,9

52,5

541,9

552,5

10,6

470,5

112,6

112,6

131,4

18,8

130,2

82,5

82,5

70,4

12,1-

86,5

Graduate school

15,5

15,5

15,0

0,5-

8,5

Projectkosten (Templeton, etc.)

83,6

83,6

8,2

75,4-

175,1

Subtotaal overige lasten onderwijs Internationalisering Onderzoeksactiviteiten programma's

Matching onderzoek 2e/3e geldstroom

34,8

Kosten overige activiteiten onderzoek

85,0

-

Subtotaal overige lasten onderzoek Kosten dienstverlening kerkelijk

155,9

Subtotaal overige lasten dienstverlening Totaal overige lasten

2.323,4

141,2

34,8

75,2

40,4

62,2

85,0

58,5

26,5-

90,7

414,0

358,7

55,3-

553,1

155,9

150,0

5,9-

188,6

155,9

150,0

5,9-

188,6

2.464,6

2.453,9

10,7-

2.580,7

- Vrije Evangelische Gemeente; afdracht van het door de PThU ontvangen geïndexeerde bedrag in de Rijksbijdrage; enerzijds als bate en anderzijds als last.

Verantwoording vindt plaats via een separaat jaarverslag van de VEG. - Overige lasten opleidingen; met name de kosten van de midterm review onderwijs, de reiskostenvergoedingen bij studentenstages, masterclasses, en de studieweek Roemenië. Niet-subsidabel betreft diverse administratieve onderwijskosten van het Seminarium.

Onderzoek - Internationalisering; uitgaven in het kader van internationale contacten, studentmobiliteit, conferenties en samenwerking.

- Onderzoeksactiviteiten programma's; zijn op basis van de goedgekeurde begroting van de programmaleiders uitgevoerd. Betreft geplande activiteiten zoals studiereizen, vertaalkosten, output ondersteuning, e.d.

- Graduate school; dit betreffen de reis- en verblijfkosten en kosten van bijeenkomsten inzake de Graduate school route ten aanzien van onderzoeksvoorstellen en seminars graduate students.

- Projectkosten (Templeton, etc.); (zie ook Baten werk in opdracht van derden). Het betreft de lasten van het project van de Templeton World Charity Foundation met de titel "Science and Religion in French speaking Africa" geleid door prof. dr. Van den Toren inclusief het overeengekomen deel "PThU-funding" en "Global Christianity" van de J. Templeton Foundation. Daarnaast zijn de lasten van het Beacon project - eveneens Templeton - het onlangs gestarte project DaDEL van het ministerie van OC&W inzake E-learning voor Hebreeuws en Grieks hier verantwoord. Van het Moral Compass Project zijn nog geen lasten geregistreerd. De bijdragen staan verantwoord bij 3.5 Baten werk derden. Reeds ontvangen tranches maar nog niet gerealiseerde lasten staan als vooruit ontvangen gelden in de Balans opgenomen.

- Matching onderzoek 2e/3e geldstroom; Het betreft promotietrajecten in samenwerking met meerdere hogescholen. De lasten betreffen de personele lasten van de detacheringen.

- Kosten overige activiteiten onderzoek; de inhuur van onderzoekondersteuning en de persoonsgebonden budgetten van promovendi, boekpresentaties en vertaalkosten en kosten van de onderzoekschool Ethiek/Noster. Onder deze categorie zijn tevens de opvolgende kosten voor de onderzoeksvisitatie "Impact Pathways" verantwoord.

- Kosten dienstverlening kerkelijk bestaan uit de directe arrangementskosten gefactureerd op basis van de afspraken inzake de Permanente Educatie met de PKN en inzet van (freelance)docenten op het Seminarium. Door het samenvoegen in het aanbod van cursussen zijn de kosten naar beneden bijgesteld. Hetzelfde is gebeurd bij de baten op dit onderdeel.

5 Financiële baten en lasten

subsidiabel

niet-subsid.

Rekening 2018

Begroting 2018

Afwijking

Rekening 2017

Financiële baten

0,4

-

0,4

17,0

16,6-

6,8

Financiële lasten Totaal financiële baten en lasten

2,01,5-

-

2,01,5-

1,016,0

1,017,5-

3,13,7

,

Toelichting: De financiële baten bestaan voornamelijk uit rekening-courantrente. Rentebaten uit beleggingen in obligaties zijn op dit moment niet aan de orde i.v.m. de lage rentevergoeding. De financiële lasten, bestaan uit de bankkosten van de bedrijfsrekeningen.

Op basis van de verhouding privaat en publiek eigen vermogen op de balans vindt toerekening plaats van de rente.

Toelichting: Organisatielasten - Bibliotheek; Deze post komt zoals gebruikelijk in de realisatie uit op het niveau van de begroting.

- Administratie- en advieskosten; De overschrijding op de advieskosten t.o.v. de begroting worden veroorzaakt door additionele inzet i.v.m. de organisatiewijziging studentendecanen en afd. communicatie.

- Publiciteit en voorlichting; deze lasten blijven nog onder de begroting en hebben betrekking op drukwerk, PThUnie, evenementen en digitale communicatie. Uit de extra impuls voor 2018 van € 50k is in de tweede helft van dit jaar een modulaire promotiefilm vervaardigd.

- Automatisering; lasten op basis van de Standaard Niveau Overeenkomst (SNO) van ICT en dienstverlening Audiovisuele infrastructuur. Daarnaast zijn hier de additionele kosten van licenties, onderhoud en hosting van bedrijfseigen softwareapplicaties voor beide locaties ondergebracht. De kosten zijn lager dan begroot door een creditering voor 2016-2017 inzake afgeschreven AVC-apparatuur en een besparing op de glasvezelverbinding met de vestiging Groningen.

- Reis- en vergaderkosten; dit betreft de algemene kosten van het College van Bestuur, het wetenschappelijk personeel en ondersteunend personeel. Kosten zijn in 2018 hoger als gevolg van de gewijzigde reiskostenregeling per 1 september 2017.

- Vergoeding Raad van Toezicht; De vacatiegelden inclusief btw van de leden van de Raad van Toezicht (inclusief reiskosten).

- Overige lasten; hierin zijn (eenmalig) opgenomen de kosten van het 10-jarig lustrum van de PThU. Onderwijs - Inhuur docenten; dit betreft de tijdelijke inhuur voor onderwijs in verband met uitval van een eigen docent en inhuur van expertise. Een bijzondere post hierin is uitbesteed onderwijs NT-Grieks in de premaster en kosten i.v.m. mid-term review. De inzet van (freelance)docenten op het Seminarium ten behoeve van PAO is verantwoord onder Kosten dienstverlening kerkelijk.

- Profileringsfonds; bijdragen voor 15 studenten die zitting hebben in de Onderwijscommissie en Universiteitsraad uit dit fonds.

- Studentenvoorzieningen; vooralsnog alleen nog de kosten van commissievergoedingen studentleden en meet&greet bijeenkomsten.

- Studietoelage buitenlandse student; de verblijfskosten van buitenlandse master studenten en PhD's. Doelstelling is 13 internationale studenten. Lasten op niveau van de begroting.

- Stage (instelling/kerkelijke gemeente); uitgaven inzake de directe docentkosten, inclusief inhuur, van deze initiële stage onderdelen in de masteropleiding die bestaat uit het 2-weken seminarie, praktijkstage kerkelijke gemeente, pastorale training, performance en communicatie alsmede de verblijfskosten bij diverse centra.

- Lasten initieel onderwijs Seminarium; zijn de arrangementskosten van het initieel onderwijs op het Seminarium die ten laste van de Rijkssubsidie mogen worden gebracht inclusief interne doorberekening van inzet docenten, huisvesting en overhead van het Seminarium.

76

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

77

Jaarrekening 2018

Jaarrekening 2018

Versie: definitief

Versie: definitief

Toelichting op de staat van baten en lasten

Toelichting op de staat van baten en lasten

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi-publieke sector (WNT)

Toezichthoudende topfunctionarissen

Bedragen x € 1

Bedragen x € 1

Functiegegevens Aanvang en eind functievervulling in 2018 Omvang dienstverband (in fte)

Prof. dr. M.M. Janssen Rector

Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totale bezoldiging Reden waarom de overschrijding is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

Aanvang en einde functievervulling in 2018

0,90

Dienstbetrekking Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoeding

Functiegegevens

1-1 t/m 31-12

Aanvang en eind functievervulling in 2017

Ja 114.370 18.663 133.033 119.700 -

Beloningen betaalbaar op termijn

1-1 t/m 31-12

Totaal bezoldiging

1-1 t/m 31/12

lid

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31/12

4.000

3.600

3.600

3.600

3.600

13.446

13.300

13.300

13.300

13.300

-/- Onverschuldigd betaald bedrag

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Reden waarom de overschrijding is toegestaan

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totale bezoldiging

Ja

Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

110.782

drs. J.W. Meinsma

mr. J.P.H. Donner

prof.dr. M. Kaptein

mr. G.C. Endedijk

voorzitter a.i.

1-1 t/m 31/12

1-1 t/m 31-12

1-12 t/m 31-12

dr. A.G.L. mw.ir. H.A.C. Branderhorst van Nieuwpoort 1-6 t/m 31-12

1-1 t/m 31-12

6.000

3.600

300

2.100

3.600

19.350

12.900

1.075

7.525

12.900

Toelichting: De vergoedingen aan de Raad van Toezicht betreffen vacatiegelden excl.BTW op basis van ingediende facturen en blijven onder de WNT-norm van toezichthouders van resp. 15% en 10% t.a.v. voorzitterschap en lid. De heer drs. J.W. Meinsma was tot 1 mei 2018 waarnemend voorzitter. Met ingang van 1 mei 2018 is de heer mr. J.P.H. Donner voorzitter van de Raad van Toezicht.

14.998 116.100

-/- Onverschuldigd betaald bedrag

1-1 t/m 31/12

lid

Bezoldiging

0,90

125.780

1-5 t/m 31/12

lid

2.000

Aanvang en einde functievervulling in 2017

Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

1-1 t/m 30-4

lid

dr. A.G.L. mw.ir. H.A.C. van Branderhorst Nieuwpoort

6.504

Functiegegevens

n.v.t.

Subtotaal

voorzitter

mr. G.C. Endedijk

Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum

overgangsrecht

Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoeding

voorzitter a.i.

prof.dr. M. Kaptein

Totale bezoldiging

Gegevens 2017 Bedragen x € 1

133.033

Dienstbetrekking

mr. J.P.H. Donner

Bezoldiging

Gegevens 2017 Omvang dienstverband (in fte)

drs. J.W. Meinsma

-

Vermelding accountantshonorarium

125.780

Toelichting: Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op PThU van toepassing zijnde regelgeving: Het WNT-maximum voor het onderwijs, klasse C en complexiteitspunten per criterium: gemiddelde totale baten per jaar (4 punten), gemiddeld aantal leerlingen, deelnemers of studenten (1 punt) en gewogen aantal onderwijssoorten of sectoren (3 punten). Het bezoldigingsmaximum voor de PThU is € 133.000. Dit geldt naar rato van de duur en/of omvang van het dienstverband. De bezoldiging van de rector, prof. dr. M.M. Janssen, is in 2018 hoger dan de norm. Voor deze bestuurder is echter het overgangsrecht WNT van toepassing.

De accountantshonoraria zijn als volgt:

Controle van de jaarrekening incl. bekostigingscontrole Fiscale advisering Niet-controle diensten Totaal

(bedragen in euro's x 1.000) Rekening 2018 18,0 4,613,4

Rekening 2017 28,3 28,3

Toelichting: Met ingang van 2016 is DVE Accountants B.V. uit Arnhem de huisaccountant van de PThU. De in de jaarrekening 2018 verantwoorde accountantskosten hebben betrekking op de jaarrekening- en bekostigingscontrole 2018 minus een (interne) verrekening over 2017.

78

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

79

Jaarrekening 2018

Jaarrekening 2018

Versie: definitief

Versie: definitief

Toelichting op de staat van baten en lasten

Toelichting op de staat van baten en lasten

Onderstaande opstelling geeft een overzicht van de subsidiabele en niet-subsidiabele Exploitatierekeningen.

Begroting 2018

Rekening subsidiabel

2018 niet-subsid.

Totaal realisatie

1. Vaststelling van de resultaatbestemming over het boekjaar 2018

%

Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2018 als volgt vast:

Baten 9.110,8

9.413,9

9.413,9

100,0%

College-, cursus-, les- en examengelden

Rijksbijdragen

916,2

456,8

291,9

748,7

8,0%

Baten werk in opdracht van derden

500,0

419,5

-

419,5

4,5%

Overige baten Totaal baten

-

127,3

178,1

50,6

228,7

2,4%

10.654,3

10.468,3

342,5

10.810,8

114,8% 0,0%

6.744,1

6.892,1

423,7

7.315,9

Lasten Personeelslasten Afschrijvingen

2,5

0,0% 77,7%

605,3

609,8

612,3

6,5%

Huisvestingslasten

1.117,0

1.053,2

-

1.053,2

11,2%

Overige lasten

2.453,9

2.323,4

141,2

2.464,6

26,2%

Totaal lasten

10.920,3

10.878,5

567,3

11.445,8

121,6%

635,0-

-6,7%

1,5-

0,0%

636,5-

-6,8%

Algemene Reserve

396,2-

Fonds Graduate School

15,5-

Reserve niet-subsidiabele activiteiten

121,5-

Reserve buitenlandse studenten

103,3636,5-

Dit voorstel is in de jaarrekening verwerkt.

2. Gebeurtenissen na balansdatum Er hebben zich geen gebeurtenissen na balansdatum voorgedaan, die in de jaarrekening 2018 vermeld dienen te worden.

0,0% Saldo baten en lasten Financiele baten en lasten Exploitatieresultaat

Realisatie niet-subsidiabel

266,0-

410,2-

16,0

1,5-

250,0-

411,7-

Buitenlandse studenten

Bijdrage PKN Deelnemersbijdragen Contributies Baten gebouwen Overige baten FinanciĂŤle lasten/baten Totaal baten

224,8224,8-

199,2

Totaal nietsubs.

199,2

92,7

92,7

Seminarium

27,6

27,6

-

-

23,0

23,0

50,6

3. Controleverklaring van de accountant

291,9

342,5

423,7

423,7

Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel) Afschrijvingskosten op eigen rekening

2,5

2,5

Huisvestingslasten niet-subsidiabel

-

-

Overige lasten contribuantenadm.

5,1

5,1

Publiciteit

-

-

146,4

146,4

Studietoelage buitenlandse student Studentenpastoraat

-

Administratiekosten Seminarium Dotatie Ruimzicht

3,1

-

3,1 -

Doorberekening inzet PThU-docenten

169,3-

169,3-

Kosten dienstverlening kerkelijk

155,9

155,9

Doorberekening naar initieel onderwijs

-

Totaal lasten

153,9

413,4

567,3

Resultaat niet-subsidiabel

103,3-

121,5-

224,8-

Overige gegevens De jaarrekening 2018 is door de Raad van Toezicht goedgekeurd op 11 juni 2019.

80

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

81

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: Protestantse Theologische Universiteit

Wij zijn onafhankelijk Protestantse Theologische Universiteit zoals vereist

Het College van Bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de

De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor het uitoefenen van

in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij

andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige

toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de

A Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen

assurance-opdrachten (Vio) en andere voor de opdracht relevante

gegevens in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving

onderwijsinstelling.

jaarrekening 2017

onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan

onderwijs en de overige OCW wet- en regelgeving.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de

de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) Ons Oordeel

C Beschrijving van de verantwoordelijkheden met betrekking tot Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en

Wij hebben de jaarrekening 2017 van Protestantse Theologische

geschikt is voor ons oordeel.

Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een

Universiteit gecontroleerd.

B Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere Naar ons oordeel:

jaarrekening

de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het College van Bestuur en de Raad

controleopdracht, dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-

van Toezicht voor de jaarrekening

informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

informatie

• geeft de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw

Het College van Bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute

beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van

Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het

getrouw weergeven van de jaarrekening, in overeenstemming met de

mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze

Protestantse Theologische Universiteit op 31 december 2017 en van

jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:

Regeling jaarverslaggeving onderwijs. Het College van Bestuur is ook

controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

het resultaat over 2017 in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs; • zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de

verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de • het bestuursverslag;

jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties,

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn

• de overige gegevens.

in overeenstemming met de in de relevante wet- en regelgeving

materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze,

opgenomen bepalingen.

afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische

balansmutaties over 2017 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de

de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen,

andere informatie:

zoals opgenomen in paragraaf 2.3.1. Referentiekader van het Onderwijsacccountantsprotocol OCW/EZ 2017.

• met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;

De jaarrekening bestaat uit:

beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De In dit kader is het College van Bestuur tevens verantwoordelijk voor een

materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze

zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het

controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende

opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en

afwijkingen op ons oordeel.

regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang

• alle informatie bevat die op grond van de Regeling jaarverslaggeving

als gevolg van fouten of fraude.

onderwijs en paragraaf 2.2.3. bestuursverslag van het • De balans per 31 december 2017;

Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2017 is vereist.

• De staat van baten en lasten over 2017; en • De toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

Een meer gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden is opgenomen in de bijlage bij onze controleverklaring.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de onderwijsinstelling in staat is om haar activiteiten in continuïteit voort te

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze

zetten. Op grond van genoemde verslaggevingsstelsel moet het bestuur

kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of

de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling,

anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen

tenzij het bestuur het voornemen heeft om de onderwijsinstelling te

De basis voor ons oordeel

bevat.

liquideren of de activiteiten te beëindigen of als beëindiging het enige

Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de

omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de

recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden en het

Regeling jaarverslaggeving onderwijs, paragraaf 2.2.3. bestuursverslag

onderwijsinstelling haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten

Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2017 vallen. Onze

van het Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2017 en de Nederlandse

toelichten in de jaarrekening.

verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie

Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang

‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.

als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Arnhem, 22 juni 2018 DVE Onderwijs Audit B.V. w.g. Drs. A.F.J. van der Velden RA

realistische alternatief is. Het bestuur moet gebeurtenissen en

82

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

83

Bijlagen

84

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

85

Bijlage 1:

Bijlage 2:

Promoties

Kerkelijk Album en Ordinantie 13

drs. C.M.A. van Ekris

prof. dr. F.G. Immink

24 mei 2018

Making See.

Kerkelijk Album

prof. dr. E. van â&#x20AC;&#x2DC;t Slot

A Grounded Theory on the prophetic dimension in

dr. T.T.J. Pleizier

preaching

Op peildatum 1 oktober 2018 stonden 97 studenten ingeschreven in het kerkelijk album.

drs. I.P. Epema

prof. dr. H.E. Zorgdrager

1 juni 2018

prof. dr. F. de Lange

Niets gaat ooit verloren.

Transcendentie en transformatie in het denken van

Universiteit

Charles Taylor

Rijksuniversiteit Groningen

Bachelor

Master

Premaster

Totaal

1 (PThU-traject)

-

-

1

1

2

-

3

Evangelische Theologische Faculteit Leuven drs. A. Roor

prof. dr. H. Noordegraaf

28 juni 2018

prof. dr. H.P. de Roest

J.K. Gelderloos-

prof. dr. H.P. de Roest

Commandeur MA

dr. M. van der Meulen

6 september 2018

Heilzame presentie.

Theologische Universiteit Kampen

Diaconale betrokkenheid als leeromgeving voor

PThU Amsterdam

2

62

-

64

protestantse kerken

PThU Groningen

-

26

-

26

Meaningful in the Margins.

1

Premaster

-

Totaal

4

91

1

2

2

2

97

Churches and Quality of Life in the Dutch Countryside Ordinantie 13-12 en 13-13

drs. A. Goedvree

prof. dr. J. Hoek

13 september 2018

prof. dr. H. van den Belt

Een ondoordringbaar mysterie.

Ordinantie 13-12 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in

Wedergeboorte volgens Herman Bavinck

Nederland bepaalt het volgende:

Opbrengsten van jongerencatechese.

1. Indien iemand die bij een andere kerk in of buiten Nederland als

3. D e kleine synode kan bepalen dat betrokkene - als bijzondere omstandigheden de kleine synode aanleiding geven de weg naar het colloquium te openen zonder dat toepassing wordt gegeven aan het

drs. J. Meerveld

prof. dr. M. Barnard

5 november 2018

dr. A. de Kock

E. Renkema MA

prof. dr. M. Barnard dr. A. Mulder

12 december 2018

bepaalde in lid 2 - ten aanzien van een of meer vakken een

Een kwalitatief empirisch onderzoek in vier protestantse

predikant of geestelijke dienst heeft gedaan dan wel in deze kerk is

aanvullende opleiding moet doen bij daartoe aangewezen

geloofsgemeenschappen in Nederland

toegelaten tot het ambt van predikant of geestelijke, toelating tot het

hoogleraren en docenten van de Protestantse Theologische

ambt van predikant in de Protestantse Kerk in Nederland verlangt,

Universiteit.

Two of a Kind.

beoordeelt de kleine synode, gehoord het College van Bestuur inzake

The Identity of Cooperation Schools in the Netherlands

de kwaliteit van de ontvangen opleiding en nadat een onderzoek

In het jaar 2018 hebben twee beoordelingen overeenkomstig deze

and the Correlation with Religious Education

naar de geschiktheid als bedoeld in artikel 9 is ingesteld, of, en zo ja,

kerkordebepaling geleid tot een advies aan het moderamen van de

onder welke voorwaarden de weg naar het colloquium voor

generale synode.

betrokkene kan worden geopend.

Het verzoek tot beoordeling van de opleiding had betrekking op de 2. Het College van Bestuur stelt vast of een masterexamen aan de Protestantse Theologische Universiteit nodig is en zo ja, welke

aanvraag van een predikant/voorganger uit de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten en een uit de Doopsgezinde Broederschap.

vrijstellingen kunnen worden verleend voor het masterexamen dat door betrokkene moet worden afgelegd.

86

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit

87

88

Jaarstukken 2018

Protestantse Theologische Universiteit