Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
Voorwoord
In januari 2018 vierden we met een stralend feest in de Martinikerk te
We waarderen het zeer dat vele groepen en individuen met ons
Groningen het tienjarig bestaan van de PThU. Een jonge universiteit,
meedenken en meekijken. Raden van Advies en Toezicht,
werd steeds gezegd, maar met een respectabele geschiedenis en
medezeggenschap en diverse commissies leveren voortdurend
academische traditie! Een traditie dwingt respect af, als zij ook naar de
constructieve bijdragen. Gezamenlijk staan we voor de mooiste taak:
toekomst toe antwoorden op grote levensvragen weet te genereren.
het opleiden van een nieuwe generatie theologen, die met lef, geloof en
Twee eredoctores, prof. dr. Beatrice de Graaf en prof. dr. Dirkie Smit,
creativiteit de gemeenschap dienen. We werken dagelijks samen aan het
werden bij die gelegenheid benoemd en gaven elk op eigen unieke
verdiepen van inzicht. We gaan daarbij steeds meer over de grenzen van
wijze hun inzichten aan ons mee. Vele ondersteunende handen en
de vakmatige afbakening heen. Daar dagen de grote vragen van onze
optredens van onder anderen Vincent Bijlo en het Gronings
tijd en de verschillende contexten van de kerk wereldwijd de PThU ook
studentencabaret maakten het tot een dag om in te lijsten.
toe uit.
Ons onderwijs staat bekend als een gedegen en uitstekende
We blijven graag actuele wetenschappelijke bijdragen leveren aan
voorbereiding op het werk dat theologen, als predikanten en
debatten. Zo deden we dat in 2018 in de Protestantse Kerk in Nederland
onderzoekers in verschillende contexten, gaan verrichten. Met het oog
in studies over bijvoorbeeld liturgie en migratie. Ook hadden we een
op goede studiebegeleiding en studievoortgang van onze studenten is
substantiële inbreng in ‘de pelgrimage naar gerechtigheid en vrede’,
de intake van studenten verbeterd. We doen steeds meer onderzoek
waarmee in 2018 het zeventigjarig jubileum van de Wereldraad van
naar de studentenpopulatie vóórdat de studenten binnenkomen en
kerken in Amsterdam gevierd werd. Wij danken alle deelnemers aan
nádat zij zijn afgestudeerd. Dat is ook nodig om onze reputatie te
cursussen, partners en bezoekers, die de talloze studiedagen en
behouden en in te spelen op de steeds grotere differentiatie van
evenementen van de PThU hebben bijgewoond. U geeft ons vruchtbare
vooropleidingen en verwachte werkkringen. Het helpt ons om nog meer
feedback en stelt vragen, waarop wij weer nieuw onderzoek en
gerichte inspanning te leveren in de werving van studenten en dat zal
onderwijs starten. Dankzij u houden we de dialoog tussen academie,
nodig zijn.
kerk en samenleving gaande.
De regel- en controledruk vanuit de overheid kan als hoog beleefd
College van Bestuur
worden. Enerzijds achten we dat logisch, omdat we immers voor een groot deel met overheidsmiddelen werken. Anderzijds betekent het dat
Mechteld Jansen, rector
we voortdurend proberen de controles ook zelf naar de toekomst toe zoveel mogelijk profijtelijk te maken. Dan zien we visitaties niet alleen als eindpunten en beoordelingen, maar als startpunten voor nieuwe ontwikkelingen. Zo hebben we de onderzoeksvisitatie van 2018 benut om een energiegevend parcours te starten op weg naar meer coherentie, sturing en ondersteuning in ons onderzoek. Verschillende aanvragen op onderzoeksgebied werden in 2018 van middelen uit de derde geldstroom voorzien.
Protestantse Theologische Universiteit
3
Inhoudsopgave
Voorwoord
3
Hoofdstuk 6:
20
ContinuĂŻteitsparagraaf Bestuurlijk jaarverslag
7
Hoofdstuk 10:
55
Ondersteunende faciliteiten, voorzieningen en diensten
6.1 Personeel en studenten
20
10.1 Ondersteuning ten behoeve van onderwijs
55
6.2 Meerjarenbalans en meerjarenbegroting
21
10.2 Ondersteuning ten behoeve van onderzoek
55
6.3 Intern risicobeheersings- en controlesysteem
25
10.3 Ondersteuning in het licht van de valorisatie
56
6.4 Helderheid bekostiging
29
10.4 Bibliotheek
56
Hoofdstuk 1: Missie en profiel van de Protestantse Theologische Universiteit
8 Hoofdstuk 7:
Hoofdstuk 2:
10
Kerngegevens
Hoofdstuk 3:
30
Onderwijs 7.1 Bacheloropleiding
30
7.2 Masteropleidingen
32
7.3 Postacademisch onderwijs
35
11
Hoofdstuk 8:
3.2 Onderzoek en valorisatie
12
Onderzoek en valorisatie
13
Inrichting van de governance en de universitaire organisatie 13
4.2 Kwaliteitszorg, administratieve organisatie en interne beheersing
Hoofdstuk 5:
15
17
Verslag Raad van Toezicht
38
8.1 Onderzoeksvisitatie
38
8.2 Beleid
38
8.3 Onderzoeksformatie
40
8.4 Wetenschappelijke output
43
8.5 Valorisatie van kennis: maatschappelijke output
45
8.6 Promovendi en promoties
47
8.7 Financiering onderzoek: eerste en overige geldstromen
48
Hoofdstuk 9:
1. Promoties
86
2. Kerkelijk Album en Ordinantie 13
87
51
Personeel
5.1 Samenstelling
17
9.1 Omvang en samenstelling personeel
51
5.2 Goedkeurende besluiten en aandachtspunten 2018
17
9.2 HR-thema’s
53
5.3 Remuneratiecommissie
18
9.3 Werkloosheidsuitkering
54
5.4 Auditcommissie
19
5.5 Algeheel oordeel
19
4
82
Bijlagen 85
3.1 Onderwijs
4.1 De governance-structuur aan de universiteit
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
11
Inrichting van het onderwijs en het onderzoek
Hoofdstuk 4:
Jaarrekening 59
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
5
Bestuurlijk jaarverslag
6
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
7
Hoofdstuk 1:
Missie en profiel van de Protestantse Theologische Universiteit Missie
staat zich met deze overtuigingen en ontwikkelingen te leren verstaan.
Als Protestantse Theologische Universiteit (PThU) zijn wij een
Onze medewerkers en studenten dragen actief bij aan de intellectueel
levensbeschouwelijke universiteit die zich richt op wetenschappelijk
uitdagende, maar ook veilige leeromgeving, waarin zij zich in het
onderwijs, onderzoek en valorisatie van kennis in de theologie. Met
onderlinge academische gesprek kunnen scherpen aan elkaar. De
onze theologiebeoefening staan we in de protestantse traditie. We
spiritualiteit die studenten en medewerkers meebrengen, maakt
bestuderen het christelijk geloof in de wisselwerking tussen bronnen en
integraal onderdeel uit van het profiel van onze universiteit. Daarbij sluit
eigentijdse vormgeving. We richten ons daarbij op de context van het
de ontwikkeling van een stevige identiteit als geestelijk (bege)leider
christendom in Nederland als onderdeel van het christendom
naadloos aan.
wereldwijd. Zo dragen onze medewerkers en studenten bij aan een universiteit die Onderwijs
gespecialiseerd is in academisch theologisch onderzoek en onderwijs;
We streven er naar studenten op te leiden tot wetenschappelijke
die de toon aangeeft wat betreft de protestantse theologie in
theologen die op creatieve en ondernemende wijze kerk en samenleving
Nederland; die internationaal de competitie aankan en nationaal
kunnen dienen, op al die plekken waar theologische expertise verrijkend
relevant is voor kerk en samenleving; die erkend specialist is in de
is voor het ontwikkelen van inzicht en handelen.
vertaling van oude bronnen naar nieuwe contexten; die valorisatie vanzelfsprekend vindt; die met haar onderzoek met en voor partners
Onderzoek
navolgbaar impact heeft op de beantwoording van de grote
We streven er naar, zowel op nationaal als op internationaal niveau, een
levensvragen en de verbindingen in de samenleving; die de Protestantse
significante bijdrage te leveren aan de theologische wetenschap en aan
Kerk in Nederland en de samenleving dient met academisch gevormde
vernieuwing van de christelijke traditie.
en communicatief vaardige theologen, die overal te vinden zijn waar mensen zin en samenhang zoeken; en die ambitieuze studenten
Valorisatie
aantrekt.
We streven er naar met ons onderzoek aanwijsbare impact te hebben op sociaal-maatschappelijke vraagstukken, bij te dragen aan intellectuele verrijking van de samenleving met betrekking tot religie, interreligieuze en intrareligieuze kennis, en leidend te zijn in die aangelegenheden waarin onze specifieke expertise benut kan worden ten behoeve van predikanten, kerkelijk werkers en professionals in centrale sectoren in het publieke domein, zoals zorg en onderwijs. Profiel In het realiseren van deze missie zijn voor onze medewerkers en studenten vier kernwaarden leidend: scherp van geest, diep geworteld, breed georiĂŤnteerd en rijk aan spiritualiteit. Deze termen drukken uit dat onze medewerkers en studenten zich nadrukkelijk geworteld weten in hun levensbeschouwelijke traditie. Zij zijn in staat tot een brede oriĂŤntatie op levensovertuigingen en maatschappelijke ontwikkelingen die meer of minder overeenkomen met de eigen traditie. En zij zijn in
8
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
9
Hoofdstuk 2:
Hoofdstuk 3:
Kerngegevens
Inrichting van het onderwijs en het onderzoek
Studenten en personeel
3.1 Onderwijs
opgebouwd en ontwikkeld door het faculteitsprofiel ‘Religie en Cultuur’,
Wij bieden zowel bachelor- als masteropleidingen aan. Deze opleidingen
wat concreet wordt uitgewerkt in twee thematische lijnen: ‘Religie en
kenmerken zich door een een nauwe verwevenheid van onderzoek en
culturele diversiteit’ en ‘Religie en conflict’. Onze doorlopende leerlijn is
onderwijs; een internationale oriëntatie; inbedding in een brede
hierop afgestemd en blijft tevens verbonden met de eindtermen van de
universitaire context; betrokkenheid op sociale, culturele,
bachelor Theologie joint degree met de VU.
Studenten
Bachelor 2018
Master
2017
2018
Totaal
2017
2018
2017
32
34
39
56
71
90
Totale populatie
103
110
158
176
261
286
Aantal diploma’s
26
16
37
35
63
51
Instroom
maatschappelijke en kerkelijke ontwikkelingen; en volop ruimte voor persoonlijke en spirituele vorming.
Medewerkers
Studenten die de bacheloropleiding Theologie van de RUG volgen en die daarbinnen onze route opnemen, bereiden zich optimaal voor op de
Totaal 2018
2017
Wetenschappelijk personeel (fte)
51,60
53,83
Ondersteunend personeel (fte)
30,31
23,49
Totaal aantal medewerkers (fte)
81,81
77,32
3.1.1 Bacheloropleiding Ons bacheloronderwijs is ingericht langs twee lijnen: 1. D e samen met de faculteit Religie en Theologie van de Vrije
Financiën
masteropleidingen die wij aanbieden.
3.1.2 Masteropleidingen Ons masteronderwijs kent drie opleidingen: een masteropleiding
Universiteit (VU) ingerichte bachelor Theologie joint degree in
Gemeentepredikant in Amsterdam, een masteropleiding Predikantschap
Amsterdam, waarvan wij gezamenlijk met de VU eigenaar zijn.
in Groningen, met zowel een route voor de gemeentepredikant als een
(€ x 1.000)
2018
2017
Rijksbijdrage
9.413,9
9.161,5
Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland
199,2
277,1
Met deze bacheloropleiding beogen wij brede basiskennis aan te reiken
College- en examengelden
456,8
511,4
op het gebied van theologie. Van de academische theologiebeoefening
Deelnemersbijdragen PAO
92,7
74,7
binnen de bacheloropleiding maakt – naast het verwerven van kennis op
We beogen met onze masteropleidingen wetenschappelijk opgeleide
Tweede en derde geldstroommiddelen
419,5
517,9
de terreinen van geloof, samenleving en kerk – de kritische reflectie op
theologen op te leiden, die op creatieve en ondernemende wijze hun
Overige baten
228,7
157,4
het geloof en de eigen theologische positie deel uit. Vanuit een
expertise inbrengen in kerk en samenleving. Zij leveren die inbreng als
Totale baten
10.810,8
10.700,0
betrokken positie leert de student het gesprek te voeren met andere
predikant in uiteenlopende werkvelden en als gids in diverse
Resultaat
-/- 636,5
394,1
posities, andere culturen en andere godsdiensten. In het licht van deze
maatschappelijke sectoren. Zij doen dit vanuit een stevige persoonlijke
9.667,0
10.303,5
doelstelling vormen het dialogisch perspectief van theologiseren en de
identiteit om als geestelijk leider te kunnen spreken en handelen in
Solvabiliteitsratio
0,65
0,68
persoonlijke vorming belangrijke componenten in de bacheloropleiding.
maatschappelijke en kerkelijke contexten.
Liquiditeitsratio
0,51
0,52
De oefening in dialoog en het ontwikkelen van de eigen theologische
89,4%
96,3%
identiteit vindt in de opleiding plaats door middel van georganiseerde
Het doel van onze masteropleiding Verdieping is startbekwame
onderlinge uitwisseling van overtuigingen en standpunten, met daarbij
theologische professionals op te leiden die een werkplek vinden in de
de regels van de wetenschapsbeoefening als gemeenschappelijke basis.
wereldkerk, in het theologisch onderwijs of onderzoek of in
Eigen vermogen
Weerstandsvermogen
route voor de predikant-geestelijk verzorging, en een eenjarige internationale masteropleiding Verdieping in Groningen.
maatschappelijke organisaties. 2. D e aan onze vestiging Groningen ingerichte route die is afgeleid van de bacheloropleiding Theologie joint degree en die we aanbieden (voor een omvang van 45 ECTS) binnen de bacheloropleiding van de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Het bachelorprogramma van de RUG legt een specifieke nadruk op joods-christelijke tradities. Het curriculum is onderzoeksgestuurd
10
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
11
Hoofdstuk 4:
Inrichting van de governance en de universitaire organisatie 3.2 Onderzoek en valorisatie
4.1 De governancestructuur aan de universiteit
College van Bestuur: taken, bevoegdheden en samenstelling
Het bestuur en toezicht met betrekking tot onze universiteit is geregeld Ons onderzoek vindt plaats vanuit drie onderzoeksprogramma’s:
overeenkomstig de governancecode VSNU en de op onze
De Raad van Toezicht benoemt, schorst en ontslaat de leden van het
Sources, Beliefs en Practices.
levensbeschouwelijke universiteit van toepassing zijnde bepalingen in
College van Bestuur. Tevens stelt de raad de beloning van de leden van
hoofdstuk 9 van de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs en
het College van Bestuur vast.
Sources is het onderzoeksprogramma van Bijbelwetenschappen en
Onderzoek (WHW), Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse
Kerkgeschiedenis. Binnen dit programma draait het om de bronnen van
Kerk in Nederland en het eigen Bestuursreglement, zoals dit op 25
Het College van Bestuur is belast met het bestuur, het beheer en de
christendom en jodendom en de wisselwerking door de tijd heen tussen
september 2017 door de Raad van Toezicht is gewijzigd en
bedrijfsvoering van de universiteit. Het bestuur is – met het oog op de
die bronnen.
goedgekeurd.
omvang van de organisatie – eenhoofdig, zodat de taken en
Beliefs is het systematisch-theologisch onderzoek van onze universiteit.
Raad van Toezicht: taken, bevoegdheden en samenstelling
verantwoordelijkheden van rector en voorzitter zich verenigen in één Centraal staat de vraag wat er gebeurt met (menselijk) leven in de
persoon. Het College van Bestuur is verantwoording verschuldigd aan de Raad van Toezicht. De taken van het College van Bestuur hebben
eenentwintigste eeuw. Hoe transformeert dit leven, in wetenschap en
De leden van de Raad van Toezicht worden op basis van Ordinantie 13-3
betrekking op zowel de academische als de bestuurlijke representatie en
technologie, politiek en ecologie, kunst, religie, cultuur, globalisering en
van de Kerkorde benoemd, geschorst en ontslagen door de Generale
zijn vastgelegd in ons Bestuursreglement.
massamigratie, en in welke richting ontwikkelt het zich? Zijn deze
Synode.
ontwikkelingen vanuit (christelijk) theologisch perspectief als heilzaam te
Bij haar bestuurlijke taken en verantwoordelijkheden laat de rector zich
duiden?
De Raad van Toezicht houdt toezicht op de uitvoering van de
bijstaan door het managementteam, bestaande uit de directeur
werkzaamheden en op de uitoefening van de bevoegdheden van het
onderwijs en de manager bedrijfsvoering, die beiden als adviseurs van
Practices is het onderzoeksprogramma waarin onderzoekers van
College van Bestuur, oefent het werkgeverschap uit over de bestuurder
het College van Bestuur optreden. Het College van Bestuur met de twee
praktisch-theologische disciplines en vanuit de sociale wetenschappen
en is gesprekspartner op strategisch niveau van het College van Bestuur.
adviseurs wordt ambtelijk ondersteund en geadviseerd door de
samenwerken in een multidisciplinaire benadering van geloofspraktijken
Ook staat de Raad van Toezicht het College van Bestuur met raad
bestuurssecretaris. Het College van Bestuur met het managementteam
in de kerken en het publieke domein.
terzijde. Daarnaast heeft hij in opdracht van de Generale Synode een
en de ambtelijke ondersteuning was in 2018 als volgt samengesteld:
speciale verantwoordelijkheid met betrekking tot de instandhouding van Leden van de wetenschappelijke staf brengen hun onderzoek onder bij
de opleiding van predikanten voor de Protestantse Kerk in Nederland.
een van de drie groepen, die elk worden geleid door een
- prof. dr. M.M. Jansen, rector en voorzitter - dr. F. Stark, directeur onderwijs
onderzoeksprogrammaleider. De programmaleiders vormen gezamenlijk
De Raad van Toezicht is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte
- drs. J.W. Boven, manager bedrijfsvoering
de commissie Wetenschapsbeoefening en zijn verantwoordelijk voor de
van elkaar en van het College van Bestuur onafhankelijk en kritisch
- mr. drs. D.J. de Boer, ambtelijk secretaris
kwaliteit van ons onderzoek. Uit hoofde van die verantwoordelijkheid
kunnen opereren. Het principe van onafhankelijkheid is daarmee
heeft de commissie een belangrijke adviesrol richting het College van
geëerbiedigd. De leden van de Raad van Toezicht opereren collegiaal en
Bestuur.
besluiten in collectiviteit. Tegelijk hebben de leden elk een eigen
Medezeggenschap: Universiteitsraad en Opleidingscommissie
portefeuille en aandachtsgebied. De leden ontvangen voor hun
Voor de medezeggenschap hebben wij een Universiteitsraad ingesteld,
toezichthoudende taken geen persoonlijke financiële vergoeding anders
bestaande uit acht leden, van wie de helft uit en door het personeel is
dan de vergoeding als lid van de Raad van Toezicht.
gekozen en de andere helft uit en door de studenten. Taken en bevoegdheden van de raad zijn geregeld in een Reglement voor de Universiteitsraad waarin toepassing is gegeven aan de taken en bevoegdheden in paragraaf 1 van titel 2 van hoofdstuk 9 van de WHW. In verband met de monofacultaire structuur van onze universiteit kennen wij geen Faculteitsraad zoals bedoeld in paragraaf 2 van titel 2
12
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
13
van hoofdstuk 9 van de WHW. De Universiteitsraad voert ten minste
College van Bestuur vraagt de raad in elk geval om advies over het
stelde het bestuur een werkgroep in die tot taak heeft voorstellen te
Externe en interne kwaliteitszorg onderwijs: onderwijskwaliteit en
twee maal per jaar overleg met het College van Bestuur.
strategisch beleid dat de predikantsopleidingen en de relevante
ontwikkelen voor herziening van de curricula van deze opleidingen,
toetsing
beroepenvelden aangaat.
gericht op verbreding van de uitstroomprofielen. Ook voor de
Wat betreft het onderwijs loopt deze cyclus gedurende de zesjarige
doorontwikkeling van de bacheloropleiding Theologie joint degree heeft
accreditatietermijn van de opleidingen. Na een positief
bevorderen en waarborgen van de kwaliteit van de opleidingen. De
Onderzoeks- en valorisatiebeleid geven we mede vorm door het
het College van Bestuur in overleg met het bestuur van de faculteit
accreditatiebesluit door de NVAO bieden we het onderwijs aan in de
commissie bestaat uit acht leden, van wie de helft uit en door het
deelnemen aan netwerkorganisaties. Wij doen op zowel organisatorisch
Religie en Theologie van de VU een werkgroep geïnstalleerd die
vorm van opleidingen. Ten behoeve van het monitoren van de kwaliteit
personeel is gekozen en de andere helft uit en door de studenten. Taken
als individueel niveau mee. Door binnen deze netwerkverbanden present
voorstellen ontwikkelt voor herziening van het curriculum van deze
van het onderwijs en de toetsing hebben we een
en bevoegdheden van de commissie zijn geregeld in een Reglement
te zijn kunnen wij onze expertise ontwikkelen en inzetten binnen
gezamenlijke opleiding.
onderwijskwaliteitsbeleid en een toetsbeleid vastgesteld. De twee
voor de Opleidingscommissiue waarin toepassing is gegeven aan de
bredere maatschappelijke verbanden.
De Opleidingscommissie vormt het medezeggenschapsorgaan voor het
opleidingscommissies, die onder andere de evaluatie van de cursussen
taken en bevoegdheden in paragraaf 2 van titel 1 van hoofdstuk 9 van
4.2 Kwaliteitszorg, administratieve organisatie en interne beheersing
voor hun rekening nemen, borgen de kwaliteit van zowel de bachelorals de masteropleidingen. Het College van Bestuur neemt kennis van de
de WHW. Aan onze universiteit zijn twee van deze commissies
Wij participeren in het Netwerk van Levensbeschouwelijke Universiteiten
verbonden: een voor de bacheloropleiding Theologie joint degree, die
(NLU); dit ten behoeve van de behartiging van de bijzondere belangen
we samen met de VU aanbieden en waarvoor wij de helft van het aantal
van de levensbeschouwelijke universiteiten met betrekking tot
Planning en controlcyclus
verbetermaatregelen, die het opleidingsmanagement in overleg met de
leden hebben aangewezen; en een voor onze masteropleidingen. De
beleidsontwikkelingen die op het niveau van het ministerie van
Basis voor de interne sturing en externe verantwoording is de planning-
onderwijsgevenden doorvoert. Tussen bestuurlijke besluitvorming en
Opleidingscommissie voert ten minste twee maal per jaar overleg met
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap tot stand komen. Via dit netwerk
en controlcyclus. Deze cyclus is ingericht volgens de plan-do-check-act
implementatie van beleid is de Opleidingscommissie als
het College van Bestuur.
onderhouden wij contact met de Vereniging van Samenwerkende
structuur. Het Instellingsplan vormt het kader waarbinnen de begroting
medezeggenschapsorgaan gepositioneerd. Ten behoeve van de borging
Universiteiten (VSNU) zodat we direct zicht houden op bredere
wordt vastgesteld als financiële doorvertaling van de beleidsvoornemens
van het voor de opleidingen vastgestelde toetsbeleid is voor zowel de
universitaire ontwikkelingen.
voor het daarop betrekking hebbende begrotingsjaar. Tussentijds
bachelor- als de masteropleidingen een Examencommissie ingesteld. De
worden financiële rapportages opgesteld, uitlopend op de
commissie voor de bacheloropleiding is benoemd in gezamenlijkheid
Horizontale verantwoording: overleg met interne en externe stakeholders
uitkomsten van de evaluaties en besluit vervolgens tot het treffen van
Intern zijn medewerkers en studenten bij het beleid betrokken via de
12-maandenrapportage in de vorm van de Jaarrekening en het
met het bestuur van de faculteit Religie en Theologie van de VU. De
Wij beoefenen de theologie in wisselwerking met en ten dienste van de
Universiteitsraad en de opleidingscommissies. Daarnaast belegt het
Jaarverslag. Het College van Bestuur stelt deze vast na advisering door
Examencommissie voor de bacheloropleiding bestaat uit vier leden: twee
academie, de kerk en de samenleving. Dit kunnen we alleen maar
bestuur informele bijeenkomsten voor uitwisseling van
de Universiteitsraad en goedkeuring door de Raad van Toezicht.
uit de wetenschappelijke staf van de faculteit en twee uit onze
waarmaken als we bij het vormen en uitvoeren van beleid in contact
beleidsvoornemens met het personeel. In klankbordgroepen heeft het
staan met onze interne en externe stakeholders.
bestuur op informele wijze contact met studenten op de beide
Voor het doorlopen van de planning- en controlcyclus beschikken wij
toegevoegd. De voltallige commissie functioneert tevens als
vestigingsplaatsen.
over interne administratieve systemen en procedures. De kwaliteit van
BSA-commissie.
Ten behoeve van een goede aansluiting van het onderwijs op de
wetenschappelijke staf. Aan de commissie is een ambtelijk secretaris
deze systemen en procedures toetsen wij jaarlijks met behulp van
omliggende academische, kerkelijke en maatschappelijke
Bij de uitwerking van het Instellingsplan 2018-2022 heeft het College
interne evaluaties van processen en op grond van de jaarlijkse
Tijdens de zesjaarscyclus van onderwijskwaliteitszorg vindt na drie jaar
ontwikkelingen, onderhoudt het bestuur van onze universiteit
van Bestuur gericht het gesprek gezocht met medewerkers, zowel via ad
interimcontrole die de externe accountant uitvoert en waarvan verslag
een midterm-evaluatie plaats. De uitkomsten van de tussentijdse
verschillende externe bestuurlijke relaties. Zo vindt twee- tot driemaal
hoc georganiseerde bijeenkomsten als in de aan onze universiteit
wordt gedaan in de managementletter.
evaluatie vormen de basis voor verbetermaatregelen die we in de
per jaar overleg plaats met het bestuur van de faculteit Religie en
verbonden raden en colleges, zoals het College van Hoogleraren en de
Theologie van de VU en met de faculteit Godgeleerdheid en
Universiteitsraad.
Godsdienstwetenschap van de RUG. Ten minste eenmaal per jaar
resterende drie jaren van de accreditatietermijn doorvoeren en De planning- en controlcyclus op het niveau van de administratieve
monitoren. In het zesde jaar van de accreditatietermijn volgt een externe
organisatie staat ten dienste van de primaire processen, die zelf zijn
beoordeling van de opleidingen op basis van het door de NVAO daartoe
spreekt het College van Bestuur met preses en scriba van het
Voor specifieke beleidsthema’s stelt het College van Bestuur
ingebed in een cyclus van kwaliteitszorg. Zowel onderwijs als onderzoek
gehanteerde beoordelingskader met het oog op heraccreditatie.
moderamen van de Generale Synode van de Protestantse Kerk in
werkgroepen in die op verzoek van het college voorstellen doen. In
en valorisatie kennen een zesjarige cyclus.
Nederland. Vier maal per jaar heeft het College van Bestuur overleg met
2017 stelde het bestuur een werkgroep in die was samengesteld uit
de Raad van Advies. Het College van Bestuur kan deze raad om advies
docenten en studenten, en die voorstellen heeft gedaan voor het
vragen over alle zaken die de universiteit aangaan. Met het oog op het
versterken van de kennis over spiritualiteit en de ontwikkeling van een
onderwijsbeleid fungeert de raad als werkveldadviescommissie. Het
eigen spiritualiteit. Voor de doorontwikkeling van de masteropleidingen
14
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
15
Hoofdstuk 5:
Verslag Raad van Toezicht 5.1 Samenstelling
Externe en interne kwaliteitszorg onderzoek Ook de kwaliteitszorg van het onderzoek kent een zesjarige cyclus, met
• einde eerste termijn: 30 april 2015 • aanvang tweede termijn: 1 mei 2015
tussentijds een evaluatie van de stand van zaken betreffende de
De Raad van Toezicht bestaat uit vijf leden, onder wie de voorzitter. De
• einde tweede termijn: 30 april 2019
verbetermaatregelen die een externe visitatiecommissie heeft aangereikt.
leden zijn benoemd op basis van profielen die in de eerste plaats
- dr. A.G.L. van Nieuwpoort (profiel predikant, lid
Binnen onze organisatie is het onderzoeksmanagement, dat bestaat uit
deskundigheid voor het uitoefenen van een toezichthoudende taak
de leiders van de onderzoeksprogramma’s onder aansturing van de
betreffen: een onafhankelijke en kritische positie kunnen innemen ten
• aanvang eerste termijn: 1 juni 2017
rector, verantwoordelijk voor de interne kwaliteitszorg onderzoek.
opzichte van het bestuur; beschikken over affiniteit met een
• einde eerste termijn: 31 mei 2021
Jaarlijks stellen we aan de hand van kwalitatieve en kwantitatieve criteria
wetenschappelijke instelling; beschikken over ervaring met het besturen
vast of de uitvoering van het onderzoeks- en valorisatiebeleid voldoende
van een complexe organisatie; kunnen herkennen van relevante
Vanuit de Raad van Toezicht onderhoudt ir. Branderhorst het contact
is in het licht van de beleidskaders en de doelstellingen van het
ontwikkelingen; en beschikken over een relevant maatschappelijk,
met de Universiteitsraad.
Instellingsplan. In 2018 heeft een externe commissie het onderzoek van
kerkelijk en politiek netwerk. In de tweede plaats stelt de Kerkorde van
onze universiteit beoordeeld en daarvan rapport uitgebracht.
de Protestantse Kerk in Nederland de eis dat een lid van de raad
renumeratiecommissie)
Werving nieuwe voorzitter
belijdend lid van deze kerk is. In de derde plaats is voor elk lid aan de algemene deskundigheidseisen een specifiek profiel toegevoegd:
In verband met het aanhouden van de benoeming van een nieuwe
voorzitterschap, expertise op het terrein van bedrijfsvoering, hoogleraar,
voorzitter en met het oog op het belang van voldoende bestuurlijke
bijzondere betrokkenheid op nieuwe vormen van kerk-zijn, theoloog/
continuïteit is in 2017 in overleg met het moderamen van de Generale
predikant.
Synode van de Protestantse Kerk in Nederland besloten drs. Meinsma aan te wijzen als interimvoorzitter en zijn termijn te verlengen tot de
In 2018 was de Raad van Toezicht als volgt samengesteld:
datum waarop een nieuw benoemde voorzitter kon aantreden. Tijdens zijn vergadering van april 2018 benoemde de synode mr. J.H.P. Donner
- drs. J.W. Meinsma (interim voorzitter, lid renumeratiecommissie)
met ingang van 1 mei 2018 als voorzitter van de Raad van Toezicht.
• aanvang eerste termijn: 1 januari 2013 • einde eerste termijn: 31 december 2016
5.2 Goedkeurende besluiten en aandachtspunten
• verlenging eerste termijn: 1 januari 2017 in verband met interim voorzitterschap tot benoeming opvolgend voorzitter
De Raad van Toezicht vergaderde in het verslagjaar vier maal. De
• einde verlengde termijn: 1 mei 2018
vergaderingen zijn opgebouwd uit twee onderdelen. In het eerste deel
- mr. J.H.P. Donner (voorzitter, lid renumeratiecommissie)
van de vergadering bespreekt de raad in afwezigheid van het College
• aanvang eerste termijn: 1 mei 2018
van Bestuur interne aangelegenheden van de raad en wordt het overleg
• einde eerste termijn: 30 april 2022
met het bestuur voorbereid. Het tweede deel van de vergadering vindt
- Ir. H.A.C. Branderhorst (profiel nieuwe vormen van kerk-zijn, vice-
plaats in aanwezigheid van het bestuur. Tijdens dit deel van de
voorzitter, contact universiteitsraad)
vergadering komen de zaken aan de orde waarover de raad een besluit
• aanvang eerste termijn: 1 januari 2016
dient te nemen, waaronder die aangelegenheden die goedkeuring van
• einde eerste termijn: 31 december 2019
de raad behoeven.
- mr. G. Endedijk (profiel bedrijfsvoering financiën) • aanvang eerste termijn: 1 december 2017 • einde eerste termijn: 30 november 2021 - prof. dr. M. Kaptein (profiel hoogleraar, lid auditcommissie) • aanvang eerste termijn: 1 mei 2011
16
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
17
5.5 Algeheel oordeel
De belangrijkste besluiten van de Raad van Toezicht in 2018 waren
bestuur en toezicht van semi-publieke organisaties en verandering en
van Bestuur betreffende 2017 voorbereid. Dit gesprek is in maart 2018
goedkeuring van:
dynamisering van de academische, kerkelijke en maatschappelijke
gevoerd. Naar aanleiding van het gesprek heeft de
context waarin wij opereren, hebben ervoor gezorgd dat de
Remuneratiecommissie rapport uitgebracht aan de Raad van Toezicht,
De Raad van Toezicht stelt met tevredenheid vast dat het bestuur
- Instellingsplan 2018-2022;
rolverhouding tussen de raad als toezichthouder en het bestuur is
die tijdens zijn vergadering van 19 maart 2018 de bevindingen,
blijvend inzet op het versterken van de positie van de PThU in het
- Jaarverslag en Jaarrekening 2017;
herzien. In 2018 is binnen de Raad van Toezicht het gesprek op gang
conclusies en aanbevelingen heeft overgenomen en met de bestuurder
academisch-theologische landschap, in verbinding met kerk en
- Begroting 2019;
gekomen om de herziene rol die de raad voor zichzelf ziet, uit te
gedeeld.
samenleving. In aanvulling op de verbreding van de uitstroomprofielen
- benoeming universitair docent Dogmatiek;
drukken in een nieuw toezichtkader. Nadat dit met het bestuur en de
- benoeming docent Organisatiekunde;
medezeggenschap was gedeeld en afgestemd, is een nieuw
In december 2018 heeft de Raad van Toezicht – na een consultatieronde
doorontwikkeling en herziening van deze opleidingen. Deze zet in op
- benoeming universitair docent Spiritualiteit;
toezichtkader vastgesteld.
met het College van Hoogleraren, de medezeggenschap en leden van
het vergroten van de aantrekkelijkheid en wervingskracht van de
het managementteam – besloten tot herbenoeming van de rector met
opleidingen door de identiteit van het onderwijs scherper naar voren te
Daarnaast hebben onder meer de volgende zaken de aandacht van de
ingang van 1 januari 2019 voor een periode van vier jaar, met dien
brengen, de studeerbaarheid te verbeteren en het onderwijs in een
raad gevraagd:
verstande dat het College van Bestuur wordt uitgebreid met ten minste
betere balans met een breed beroepsveld en bijbehorende
één lid. De keuze om een tweede lid van het bestuur te benoemen is
stagecontexten te brengen.
ingegeven door de constatering dat het gehele pakket van
De uitkomst van de onderzoeksvisitatie stemt tevreden. Deze laat zien
verantwoordelijkheden dat aan de rector toekomt – mede in het licht
dat de wetenschappelijke en maatschappelijke kwaliteit en relevantie
- benoeming universitair docent Youth Ministry; - benoeming bijzonder hoogleraar Protestantse geestelijke verzorging bij de krijgsmacht; - benoeming nieuwe leden Raad van Advies. - accountantsverslag namens DVE Accountants bij de Jaarrekening en De raad keurde de Jaarrekening 2017 en de Begroting 2019 goed op
van de masteropleidingen is een begin gemaakt met een verdergaande
Jaarverslag 2017;
basis van een positief advies van de auditcommissie, bestaande uit mr.
- werving studenten en rendement masteropleidingen;
van de opdrachten die het bestuur in de nieuwe benoemingstermijn te
van het onderzoek aan de PThU als zeer goed gekwalificeerd kan
G. Endedijk en prof. dr. M. Kaptein.
- werving tweede en derde geldstroommiddelen;
vervullen heeft – als te zwaar en veelomvattend voor één bestuurder
worden. Dit draagt bij aan een sterke academische reputatie van de
- studententevredenheid op grond van de uitkomst van de Nationale
wordt beschouwd. Een tweede lid moet mede invulling geven aan de
PThU. Op deze reputatie kan worden voortgebouwd door de visie en
strategie. In voorjaar 2019 zal de Raad van Toezicht een profiel voor het
strategie betreffende onderzoek verder uit te werken.
tweede lid van het bestuur vaststellen, waarna de benoemingsprocedure
De financiële positie van de PThU is onverminderd solide, ondanks het
gestart kan worden.
tekort ten opzichte van de begroting. Toch mag deze niet als een rustig
Strategie: Instellingsplan 2018-2022
Studentenenquête 2018; - de toekomst van de bacheloropleiding Theologie joint degree in
In 2017 bereidde het College van Bestuur het Instellingsplan 2018-2022
samenhang met het voornemen van het bestuur van de faculteit
voor. In december van dat jaar legde het College van Bestuur de
Religie en Theologie van de VU, naast deze gezamenlijke opleiding,
integrale tekst hiervan voor aan de Raad van Toezicht. Een intensief
een brede, internationale bacheloropleiding te ontwikkelen;
gesprek met het bestuur – naar aanleiding van de door het bestuur
- de organisatiewijziging van de afdelingen Communicatie en
geschetste beleidsvoornemens op basis van de keuze voor vier nieuwe kernwaarden die het kenmerkend profiel van onze universiteit opnieuw inkleuren – heeft geleid tot vaststelling van een besluitvormingstraject waarlangs het Instellingsplan in maart 2018 definitief werd goedgekeurd.
Studentenzaken; - de academische vrijheid in relatie tot ons profiel als door de kerk gestichte universiteit; - de herbenoeming van de rector voor vier jaar per 1 januari 2019 en de uitbreiding van het College van Bestuur met ten minste één lid;
wetenschap dat het realiseren van een bescheiden groei van het De Auditcommissie ondersteunt de Raad van Toezicht bij financiële
studentenaantal grote inspanningen zal vergen; en rekening houdend
aangelegenheden. Deze commissie bestaat uit twee leden: mr. G.
met mogelijke negatieve lange termijn effecten op de rijksbijdrage als
Endedijk en prof. dr. M. Kaptein. De commissie heeft in 2018 tweemaal
gevolg van een herziening van het bekostigingsstelsel en in het
overleg gevoerd, naar aanleiding van de Jaarrekening 2017 en de
bijzonder heroverweging van het vaste voetpercentage als onderdeel
Begroting 2019. De commissie heeft na een bespreking met de manager
van de bekostiging, moet bestuurlijk rekening worden gehouden met
bedrijfsvoering de Jaarrekening 2017 en de Begroting 2019 met een
een daling van de inkomsten op de langere termijn. Dit vergt enerzijds
positief advies voorgelegd aan de raad. De auditcommissie besprak ook
ontwikkeling van krachtig beleid gericht op ten minste behoud van het
verband daarmee moeten maken.
de managementletter naar aanleiding van de interimcontrole 2018, en
huidige aantal studenten en bij voorkeur groei daarvan; en anderzijds
legde deze na kennisname van de voorgenomen opvolging van
vraagt dit om voorbereiding van beheersingsmaatregelen om eventuele
aanbevelingen door het bestuur met positief advies voor aan de Raad
negatieve begrotingseffecten op de langere termijn te kunnen
van Toezicht.
ondervangen. De PThU staat voor een blijvende opgave in een
De governance-verhouding tussen College van Bestuur en Raad van Toezicht heeft zich in de achterliggende jaren verder ontwikkeld. Sinds
beneden van de prognose van het aantal studenten en in de
universiteit en de bezinning op de strategische keuzes die we in
- de visie op onze identiteit als protestantse en theologische Governance: verhouding bestuur en toezicht PThU
bezit worden beschouwd. Gegeven de noodzakelijke aanpassing naar
5.4 Auditcommissie
5.3 Remuneratiecommissie
de oprichting van onze universiteit en de introductie van het Raad van Toezicht-model vulde de raad zijn toezichthoudende taken en
De commissie Remuneratie van de Raad van Toezicht bestond uit mr.
samenleving die voortgaand seculariseert, haar academisch, kerkelijk en
verantwoordelijkheden primair in vanuit een procedureel-controlerende
J.H.P. Donner en dr. A.G.L. van Nieuwpoort. De commissie heeft in
maatschappelijk belang waar te maken.
rol ten opzichte van het College van Bestuur. Veranderende visies op
januari 2018 het jaargesprek met de rector/voorzitter van het College
18
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
19
Hoofdstuk 6:
Continuïteitsparagraaf Wij hebben een financieel sluitend kader voor de lange termijn, wat
In de meerjarenbegroting blijft – als gevolg van natuurlijk verloop – de
We zetten in op het doen toenemen van het aantal studenten dat, bij
Gemeentepredikant te Amsterdam. Ook deze verbreding is bedoeld
blijkt uit onderstaande ontwikkeling van de personele bezetting,
vacatureruimte beschikbaar, waardoor we de komende jaren kunnen
aanmelding voor de gezamenlijke bacheloropleiding, de eerste
om de aantrekkelijkheid van de opleiding te vergroten, door niet
verwachte studentenaantallen, huisvestingssituatie en
blijven bijsturen op personeelskosten en personele inzet. Omdat we
inschrijving bij onze universiteit doet. Dit is in het belang van het behoud
alleen studenten aan te spreken die al bij aanvang van de opleiding
meerjarenbegroting.
flexibel moeten kunnen inspelen op de ontwikkelingen in het
van voldoende niveau van het studentgebonden onderwijsdeel van de
omliggende veld voor de aanstelling van wetenschappelijk personeel,
bekostiging, aangezien deze gekoppeld is aan het aantal bekostigde
volgt het bestuur in de komende jaren een beleid waarin talent wordt
inschrijvingen.
6.1 Personeel en studenten
gespot en kansen worden benut om dit talent aan onze universiteit te
6.1.1 Personeel
binden.
6.1.2 Studenten
Het personeelsbestand heeft zich in de jaren 2014-2018 als volgt
De ontwikkeling van het aantal studenten in de jaren 2015-2018 is als 2017
2016
2015
2014
0,90
0,90
0,90
0,90
0,90
Personeel primaire proces
50,60
52,93
49,98
47,99
44,24
Ondersteunend personeel
30,31
23,49
22,76
22,69
20,79
Totaal
81,81
77,32
73,64
71,58
65,93
Bestuur
De route die wij aanbieden in de bachelor Theologie van de faculteit
maatwerk. De verwachting is dat een op de deeltijdstudent
Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG, vergroot
toegespitste programmering van het onderwijs het aantal
studenten. Anderzijds draagt de route bij aan toenemende instroom in 2018
deeltijdstudenten. Hiermee willen wij inspelen op de toenemende vraag naar flexibilisering van het onderwijs en het leveren van
enerzijds de aantrekkelijkheid van deze bacheloropleiding voor
ontwikkeld:
predikant willen worden; • vergroten van de studeerbaarheid van de opleidingen voor
onze masteropleidingen, vooral die aan de vestiging Groningen.
volgt:
inschrijvingen zal doen toenemen; • de samenwerking met andere theologische instellingen versterken teneinde de doorstroom naar onze masteropleidingen te vergemakkelijken en zodoende meer studenten aan te trekken.
In samenwerking met het faculteitsbestuur van de VU hebben we 2018-2019
2017-2018
2016-2017
2015-2016
besloten tot een doorontwikkeling van de gezamenlijke
Met al deze maatregelen beogen we de groei van het aantal studenten
Bachelor
103
110
98
101
bacheloropleiding. Uitgangspunten bij deze doorontwikkeling zijn:
naar 275 in 2020, tot uiteindelijk 300 studenten aan het einde van de
Masteropleidingen
158
176
162
189
internationalisering van het onderwijs, flexibilisering van het onderwijs
beleidsperiode van het Instellingsplan 2018-2022.
Totaal
261
286
260
290
en versterking van het academisch niveau. Samen met het aanscherpen
Er is een toename in het ondersteunend personeel (OBP). Dit komt door
van ons eigen profiel binnen de opleiding verhoogt dit de
6.2 Meerjarenbalans en meerjarenbegroting
overlap tussen vertrekkende en nieuwe medewerkers bij Communicatie
Voor studiejaar 2018-2019 is de prognose niet gehaald. De daling ten
en Studentenzaken (2,1 fte) en door vervanging in verband met
opzichte van studiejaar 2017-2018 wijst er op dat we nadrukkelijk
langdurige ziekte en nieuwe functies voor de verbetering van de
maatregelen ter vergroting van de zichtbaarheid en aantrekkingskracht
Voor wat betreft de masteropleidingen gaan we uit van enige groei van
hoogste aggregatieniveau, op basis van cijfers verslagjaar en prognose
samenhang en afstemming van interne bedrijfsprocessen. Daarnaast zijn
van de opleidingen moeten nemen.
het aantal voltijdstudenten in de komende jaren. Om de
jaren t+1 t/m t+3 (t=2018) is als volgt opgesteld:
De meerjarenbegroting (zowel balans als staat van baten en lasten) op
er extra studentassistenten ingezet, die ondersteunende taken hebben
aantrekkelijkheid van de masteropleidingen te vergroten is in 2018 een De prognose van het aantal studenten 2019-2022 ziet er als volgt uit:
verricht.
aanstrekkingskracht van de bachelor Theologie joint degree.
aantal maatregelen doorgevoerd:
Balans
2018-2019
2019-2020
2020-2021
2021-2022
2022-2023
de meerjarige kaders van de personeels-begroting en, voor zover het
Bachelor
103
105
105
110
115
de richting van uitstroomprofielen. Het aanbieden van de studie in
VASTE ACTIVA
2018
2019
2020
2021
niet de promovendi en ondersteunende medewerkers betreft, in het
Masteropleidingen
158
165
175
180
185
herkenbare en aansprekende themaclusters die op termijn ook
kader van de investering in kwaliteit van het onderwijs. De prognose van
Totaal
261
270
280
290
300
Materiële vaste activa
6.013
5.407
4.830
4.252
gekoppeld worden aan uitstroomprofielen richting de arbeidsmarkt,
Financiële vaste activa
0
0
0
0
komt tegemoet aan de voortgaande vraag naar zichtbaarheid van
TOTAAL VASTE ACTIVA
6.013
5.407
4.830
4.252
De aantrekkelijkheid van ons onderwijs, die studenten in staat stelt
de relevantie van theologie en het aanspreken van heldere
VLOTTENDE ACTIVA
rechtstreeks toegang te krijgen tot de bronnen van de christelijke traditie
doelgroepen geïnteresseerden;
Vorderingen
1.262
723
723
723
0
0
0
0
De aanstelling van nieuwe medewerkers heeft plaatsgevonden binnen
de personele bezetting 2018-2021 laat het volgende beeld zien: Prognose ontwikkeling personele bezetting 2018
2019
2020
0,90
1,00
1,00
1,00
Personeel primaire proces
50,60
53,03
53,33
52.70
activiteiten, zoals het aanbieden van webklassen voor middelbare
Ondersteunend personeel
30,31
25,77
24,87
24,87
scholieren, de interesse voor de theologieopleiding blijven wekken.
Totaal
81,81
79,80
79,20
78,57
Bestuur
20
2021
en daarmee van de westerse cultuur, zullen we in wervingsactiviteiten nadrukkelijk uitbuiten. In het bijzonder zullen we via doelgroepgerichte
• een herziening van onze driejarige masteropleiding in Groningen in
• een vernieuwing van het masterprogramma voor de opleiding tot
Effecten
geestelijk verzorger binnen het kader van de herziening van de
Liquide middelen
7.567
8.348
8.314
8.235
masteropleiding in Groningen;
TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA
8.829
9.071
9.037
8.958
14.841
14.478
13.867
13.210
• de ontwikkeling van uitstroomprofielen voor de stages en de verbreding van de uitstroomprofielen binnen de masteropleiding
Jaarstukken 2018
Activa
Protestantse Theologische Universiteit
TOTAAL ACTIVA
21
PASSIVA
Verwachte mutaties reserves, fondsen en voorzieningen
Voorziening pensioenverplichting
Rijksbijdrage
In de begrotingsjaren 2019 tot en met 2021 worden de volgende
Deze pensioenvoorziening is gevormd ten behoeve van de betaling van
De rijksbijdrage die onze universiteit ontvangt is opgebouwd uit een
substantiële mutaties voorzien in de op de balans voorkomende
pensioenen van oud-hoogleraren, die voorheen als kerkelijk hoogleraar
vaste voetbijdrage voor onderzoek en onderwijs, een dynamisch deel
reserves, fondsen en voorzieningen:
vanwege de Nederlandse Hervormde Kerk verbonden waren aan de
voor onderwijs dat is gebaseerd op het aantal bekostigde inschrijvingen
door het Theologisch Wetenschappelijk Instituut (TWI) van die kerk
en behaalde graden, een dynamisch deel voor onderzoek dat is
verzorgde kerkelijke opleiding bij een van de toenmalige faculteiten
gebaseerd op het aantal bekostigde graden en het aantal promoties, en
Godgeleerdheid van de Universiteit Utrecht, de Universiteit Leiden, de
een deel gekoppeld aan de gemaakte prestatieafspraak alsmede een
Universiteit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen. Voor hen
bijdrage in het kader van de subsidieregeling tweede graden.
EIGEN VERMOGEN Algemene reserve
7.199
7.294
7.044
6.794
310
310
310
310
Bestemmingsreserve privaat
2.158
2.158
2.158
2.158
TOTAAL EIGEN VERMOGEN
9.667
9.762
9.512
9.262
Bestemmingsreserve publiek
VOORZIENINGEN
2.494
1.963
1.602
1.195
Algemene reserve (publiek)
KORTLOPENDE SCHULDEN
2.680
2.753
2.753
2.753
Bestemmingsreserve (privaat)
TOTAAL PASSIVA
Reorganisatievoorziening 14.841
14.479
13.867
13.210
Staat van baten en lasten BATEN
2018
2019
2020
2021
9.571,3
9.571,1
9.571,1
Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland
199,2
240,0
242,4
244,8
College-, cursus- en examengelden
456,8
515,0
515,0
515,0
Deelnemersbijdragen
92,7
100,0
101,0
102,0
Baten werk in opdracht derden
419,5
Overige baten
228,7
159,0
147,6
152,9
10.810,8
11.501,1
11.263,4
11.284,1
7.315,9
7.053,2
7.036,9
7.055,0
612,3
603,4
597,0
598,3
Huisvestingslasten
1.053,2
1.125,7
1.134,3
1.144,5
Overige lasten
2.464,6
2.971,0
2.747,4
2.738,5
TOTAAL LASTEN
11.445,8
11.753,3
11.515,6
11.536,3
Saldo baten en lasten
-/- 635,0
-/- 252,2
-/- 252,2
-/-252,2
Saldo financiële baten en lasten
-/- 1,5
2,2
2,2
2,2
TOTAAL BATEN
2020
2021
-/- 250
-/- 250
-
-
-
-/- 47,5
-/- 107,7
-/- 77,8
-
-
-
Algemene reserve (publiek) en egalisatiereserve PThU (privaat)
9.413,9
Rijksbijdrage
Voorziening pensioenverplichting
2019 -/- 250
915,8
686,3
698,3
In verband met het aanpassen van de afschrijvingstermijn voor investeringen op de vestiging Amsterdam zijn de afschrijvingslasten de
geldt een pensioenregeling die niet is ondergebracht bij een bedrijfstakpensioenfonds. Tot en met 2005 werden deze pensioenlasten
Onderdeel 2018
betaald door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Met
Rijksbijdrage OC&W ow vast
€
%
4.798,3
51%
ingang van 2006 is de verplichting overgegaan naar het TWI en vanaf
Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch
508,7
5%
2007 naar onze universiteit. Het aantal pensioengerechtigden dat
Rijksbijdrage OC&W prestatieafspraken
389,0
4%
pensioengelden ontvangt uit de voorziening pensioenverplichting is
Rijksbijdrage OC&W bedrag voorziening oz
zeven (drie deelnemers en vier partners).
Rijksbijdrage OC&W oz-vast
komende jaren hoger. De afschrijvingstermijn is gelijk gesteld aan de
Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch
duur van het huurcontract, namelijk tien jaar. Deze schattingswijziging is
Totaal
Investeringen
Afschrijvingen
TOTAAL RESULTAAT
627,9
7%
9.413,9
100%
Bijdrage vanuit de Protestantse Kerk in Nederland
2017 tot en met 2021 gedekt uit de algemene reserve. Vanaf 2022 leidt
Er worden in de jaren 2019 tot en met 2021 geen substantiële
deze wijziging tot structureel lagere afschrijvingslasten voor onze
investeringen voorzien die invloed hebben op de materiële activa anders
universiteit.
dan de reeds geraamde afschrijvingen.
De bijdrage vanuit de Protestantse Kerk in Nederland wordt verstrekt voor de verzorging van de verplichte nascholing van predikanten. De
Toelichting op de raming van baten en lasten
Reorganisatievoorziening
deelnemersbijdragen zijn inkomsten uit betaling voor deelname door predikanten aan vrijwillig gevolgd aanbod in het kader van
-/- 636,5
-/- 250,0
-/- 250,0
-/- 250,0
Financieringsstructuur
postacademisch onderwijs.
Amsterdam en Groningen op te vangen, is een reorganisatievoorziening
De financieringsstructuur van onze universiteit is opgebouwd uit de
Baten uit werk in opdracht van derden
gevormd. Deze is bestemd voor de financiële consequenties van de
volgende onderdelen:
In het kader van het Sociaal Plan, dat was vastgesteld om de gevolgen voor het personeel van de verplaatsing van onze universiteit naar
sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetkoming in
Baten uit werk in opdracht van derden betreft gelden die de PThU
reiskosten en reistijd, ontslagvergoedingen en outplacementbegeleiding.
2018
€
%
De in bovenstaande staat opgenomen mutaties betreffen de geraamde
Rijksbijdrage
9.413,9
87%
onttrekkingen aan de voorziening op basis van bestaande
Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland
199,2
2%
verplichtingen.
College- en examengelden
456,8
4%
92,7
1%
Baten uit werk in opdracht van derden
419,5
4%
Overige baten hebben betrekking op vrijwillig bijgedragen contributies
Overige baten
228,7
2%
door particulieren, en opbrengsten uit verhuur van ruimten op de
10.810,8
100%
Deelnemersbijdrage
Totaal
22
2% 30%
verwerkt in de Jaarrekening 2016. De hogere lasten worden in de jaren
LASTEN Personeelslasten
229,3 2.860,6
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
ontvangt voor onderzoeksprojecten door externe organisaties (tweede en derde geldstroommiddelen). Overige baten
vestigingen Amsterdam en Groningen.
23
Subsidiabel en niet-subsidiabel
onderzoek onderscheiden. Onder deze categorieën wordt verstaan: - eerste geldstroom: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van de
Binnen het geheel van onze activiteiten maken wij, volgens de criteria rond de helderheid van de bekostiging, onderscheid tussen subsidiabele
rijksbekostiging verkregen middelen worden gefinancierd; - tweede geldstroom: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van
(publieke) en niet-subsidiabele (private) activiteiten. Binnen het totaal
competitie door externe organisaties, zoals NWO en KNAW,
van de baten rekenen we deze onderscheiden toe aan subsidiabele en
- contract onderzoek: de fte’s onderzoek die op basis van een met een
binnen de Begroting en de Jaarrekening.
externe organisatie, zoals NWO, KNAW of de Europese Commissie, Baten 2018
subsidiabel
niet subsidiabel
Rijksbijdrage
9.413,9
-
College- en examengelden Deelnemersbijdragen
-
199,2
456,8
-
-
92,7
Baten uit werk in opdracht van derden
419,5
-
Overige baten
178,1
50,6
10.468,3
342,5
Totaal
de komende jaren hoger. De afschrijvingstermijn is gelijk gesteld aan
programma van eisen opgesteld, dat niet alleen uitgaat van eigen
de duur van het huurcontract, namelijk tien jaar. Deze
representatieve ruimten en vergadervoorzieningen, maar ook van eigen
schattingswijziging is verwerkt in de Jaarrekening 2016. De hogere
onderwijs- en studievoorzieningen, met daarnaast de mogelijkheid om
lasten worden in de jaren 2017 tot en met 2021 gedekt uit de
ook (onderwijs- en studie)voorzieningen, inclusief het gebruik van de
algemene reserve. Vanaf 2022 leidt deze wijziging tot structureel
aula, van onze samenwerkingspartners af te nemen.
lagere afschrijvingslasten voor onze universiteit.
toegekende middelen worden gefinancierd;
niet-subsidiabele activiteiten. Zo worden ze ook in beeld gebracht
Bijdrage Protestantse Kerk in Nederland
Amsterdam als Groningen hebben we voor de huisvesting een
De geraamde huisvestingslasten zijn gebaseerd op
2019 tot en met 2021:
samenwerkingsovereenkomsten met de VU en de RUG die momenteel
gesloten onderzoekscontract gefinancierd wordt met de door deze organisatie toegekende financiering;
van kracht zijn, en de daarbij behorende huur- en • De Rijksbijdragen blijven de komende jaren minimaal gelijk. In de
- overige derde geldstroom: de fte’s onderzoek die worden
serviceniveauovereenkomst c.q. dienstverleningsovereenkomst.
meerjarenbegroting is uitgegaan van gemiddeld zeven promoties
gefinancierd met middelen verkregen uit gemaakte afspraken met
per jaar.
6.3 Intern risicobeheersings- en controlesysteem
externe partijen, die niet onder de andere categorieën kunnen worden gebracht.
• De college- en examengelden blijven nagenoeg op het huidige
Huisvesting
Ons interne risicobeheersings- en controlesysteem is gebaseerd op het
niveau. De verwachting is dat de studentenaantallen stabiliseren of
COSO-ERM-model en is opgebouwd uit verschillende elementen. In de
beperkt zullen stijgen.
eerste plaats hanteren we een set van planning- en control instrumenten in het licht van financial control, zoals Begroting, Jaarrekening en
Onderdeel Onderzoeksmiddelen: tweede en derde geldstroommiddelen
Ontwikkelingen met betrekking tot de staat van baten en lasten
€
• Onze personeelskosten zijn doorgerekend op basis van de huidige
tussentijdse rapportages na vier en acht maanden. Daarnaast hebben
Huur VU
566,0
fte’s. Hierbij is zowel de autonome groei (periodieke groei in
we een inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld, dat elke
Servicekosten VU incl. bibliotheekvoorzieningen
304,0
salaristreden) als loonkostenontwikkeling op basis van de CAO
medewerker die verantwoordelijkheid draagt voor inkoop dient te
Ten aanzien van de onderzoeksmiddelen geldt dat 16,10% van de totale
SNO facilitair Groningen
34,9
verwerkt. Verder is jaarlijks een post van 1,0% opgenomen voor
volgen. Contracten hebben we centraal geregistreerd in een
financiële input afkomstig is van vierde geldstroommiddelen.
Onderhoud SNO gebouw/installaties Groningen
69,1
onvoorziene salarisontwikkelingen (aanpassingen premies / sociale
contractenregister en we hebben een proces rond prestatielevering
Mutatie onderhoudsvoorziening Groningen
16,7
lasten).
vastgesteld. Interne controlewerkzaamheden documenteren we zo
Energie en water
17,4
Belasting en verzekeringen gebouwen
45,1
PThU Baten tweede en derde geldstroom:
2018 fte
%
Eerste geldstroom (1)
17,70
83,38%
Tweede geldstroom (2)
0,09
0,44%
Contractonderzoek (3)
0,00
0,00%
Overige derde geldstroom (4)
3,43
16,18%
21,22
100,00%
€
%
1.953.022
Overige lasten Totaal lasten
Totaal baten Lasten: Salarislasten
Totaal huisvesting
1.053,2
Onze eigen identiteit binnen de samenwerking met de VU en de RUG
volledig mogelijk. Periodiek vindt een frauderisicoanalyse plaats. • In de huidige meerjarenbegroting blijft – als gevolg van natuurlijk verloop – de vacatureruimte beschikbaar, waardoor we de komende
Het onderbrengen van voor onze bedrijfsvoering kritische applicaties
jaren kunnen blijven bijsturen op personeelskosten en personele
(bijvoorbeeld voor de administratie van studievoortgang van studenten,
inzet.
de financiële boekhouding en voor het document management) bij de
komt tot uitdrukking in huisvesting met een herkenbare stijl. In Amsterdam zijn we gevestigd op een verdieping in het hoofdgebouw
infrastructuur van de VU, terwijl deze applicaties geen deel uitmaken • Ten aanzien van de overige begrotingsposten hebben we de jaarschijf 2018 grotendeels doorgetrokken. In enkele gevallen
88,17%
In Groningen hebben we een eigen pand in de directe omgeving van de
hebben we een prijsindex van jaarlijks 1,0% gehanteerd. Indien
262.051
11,83%
faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RUG. De
deze prijsindex bij begrotingsposten niet is toegepast, betekent dit
We hebben in 2018 stappen gezet tot optimalisatie van het
2.215.073
100,00%
huisvesting in Amsterdam en in Groningen is zodanig ingericht, dat
dat het Budget 2019 voor de komende jaren taakstellend is.
informatiemanagement met behulp van onze eigen bedrijfsapplicaties.
docenten en studenten elkaar gemakkelijk kunnen treffen. We hebben De categorieën geldstromen die in bovenstaande tabel zijn opgenomen
er nadrukkelijk voor gekozen het onderlinge verkeer met de faculteiten
worden in het Standard Evaluation Protocol (2015-2021) voor
op basis van het huisvestingsconcept te stimuleren. Voor zowel
24
van het pakket dat de VU voor haar eigen interne organisatie in stand
van de VU, in de directe nabijheid van de faculteit Religie en Theologie.
Jaarstukken 2018
houdt, blijkt kwetsbaar.
Met deze stappen willen we de risico’s die voortvloeien uit het • In verband met het aanpassen van de afschrijvingstermijn voor investeringen op de vestiging Amsterdam zijn de afschrijvingslasten
Protestantse Theologische Universiteit
onderbrengen van de IT-voorzieningen bij de VU verkleinen. Ook het slimmer benutten van de beschikbare applicaties ten behoeve van
25
deugdelijke managementinformatie speelt hierbij een rol.
Beheersmaatregelen
In 2018 heeft onze universiteit in het kader van van de Algemene
We zijn ons terdege bewust van de risicofactoren in verband met de
Verordening Gegevensbescherming (AVG) een compliant-traject doorlopen, waarin is voorzien in een geactualiseerd privacybeleid voor
studiebegeleiding kunnen inspelen. De verbeterde intake kan ook
de vaststelling van de hoogte van de onderdelen in de toe te kennen
specifieke opleidingsbehoeften van de student aan het licht brengen,
financiering, een aantal specifiek op onze situatie toegesneden
waarop we in de loop van de studie kunnen inspelen, wat de motivatie
parameters vastgesteld. Dit heeft bijvoorbeeld geleid tot een relatief
aantallen studenten. Daarom hebben we besloten tot verbreding van de
van de student kan versterken. Ook meedenken over
hoge vaste voetpercentage in de bekostiging. Op basis van het in 2017
uitstroomprofielen van de masteropleidingen, zodat de wervingskracht
loopbaanmogelijkheden na afronding van de studie – tegen de
vastgestelde regeerakkoord wordt een herziening van het
de universiteit, het inrichten van een register voor de verwerking van
ervan niet alleen gekoppeld is aan het beroep van predikant in de
achtergrond van de verbrede uitstroomprofielen van de
bekostigingsstelsel van het hoger onderwijs voorbereid. Voor zover het
persoonsgegevens, zowel door de onderwijs- en onderzoeksstaf als de
Protestantse Kerk in Nederland. Daarnaast hebben we besloten tot het
masteropleidingen – kan positief bijdragen aan de studievoortgang. Als
relatieve aandeel van het vaste voet percentage daarbij betrokken
ondersteunende diensten, het aanwijzen van een functionaris
omzetten van het honoursprogramma in een researchprogramma
de student een zeker loopbaanperspectief voor ogen heeft, worden de
wordt, vormt dit een risico voor ons.
gegevensbescherming, en het waar nodig vaststellen van
binnen de masteropleidingen. Zo kunnen we studenten die een
kansen op studievertraging kleiner.
verwerkersovereenkomsten.
onderzoekscarrière ambiëren beter bedienen. Verder leggen we binnen het wervingsbeleid het zwaartepunt bij werving van studenten
6.3.1 Belangrijkste risico’s en onzekerheden
Met betrekking tot onderzoeksbekostiging vormt de eventuele Wetenschappelijke integriteit
afkomstig van gymnasiale opleidingen binnen een geseculariseerde context.
Aantal studenten
voorwaardelijke toekenning van middelen, op basis van de mate waarin wij ons aansluiten bij de onderzoeksprogramma’s en
Om het risico op schending van wetenschappelijke integriteit te
onderzoeksactiviteiten op de nationale wetenschapsagenda, een risico.
beheersen hebben wij de Gedragscode Wetenschapsbeoefening, zoals
Voor een specifiek geprofileerde levensbeschouwelijke universiteit als de
Met het oog op het vergroten van de studeerbaarheid van de
in 2005 door de VSNU vastgesteld en in 2012 gewijzigd, onderschreven.
onze is het moeilijker aansluiting te realiseren op deze agenda dan voor
Een belangrijk risico is het studentenaantal in onze opleidingen. Hoewel
opleidingen en daarmee het verhogen van de aantrekkingskracht voor
Samen met de andere levensbeschouwelijke universiteiten hebben we
brede universiteiten. We onderkennen de mogelijkheden die we hebben
het aantal voltijdstudenten in de bacheloropleiding, sinds de verhuizing
studenten die in deeltijd willen studeren, willen we toewerken naar een
een commissie Wetenschappelijke Integriteit geïnstalleerd, die in
om aan te haken bij onderzoek in het kader van de ‘veerkrachtige
van 2012, gestegen is, is het aantal masterstudenten in diezelfde
specifiek op deeltijdstudenten toegesneden onderwijsprogrammering.
voorkomende gevallen klachten rond schending van wetenschappelijke
samenleving’, in beginsel zelfs op Europees niveau. Maar het is duidelijk
integriteit in behandeling neemt en advies uitbrengt aan het betrokken
dat onze mogelijkheden daartoe beperkter zijn dan voor bredere
bestuur. In verband met het functioneren van de commissie hebben we
universiteiten, die interdisciplinaire onderzoekssamenwerking binnen de
een klachtenregeling vastgesteld. Ook ons promotiereglement bevat
eigen instelling kunnen organiseren, terwijl wij daarvoor afhankelijk zijn
periode gedaald. We kunnen verschillende factoren aanwijzen die het risico op een negatieve trend in zich dragen: 1. De masteropleidingen zijn predikantsmasters. Het is een gegeven dat
Rendement opleidingen Naast het aantal studenten vormt met name het rendement van de
waarborgen om schending van wetenschappelijke integriteit te
van de aansluiting bij bredere samenwerking op het niveau van
de Protestantse Kerk in Nederland zich in een krimpscenario bevindt.
opleidingen een aandachtspunt binnen onze risico-inventarisatie. Een te
voorkomen. Binnen de promotieopleiding, maar ook binnen de
instellingen. In dit licht is de inbedding bij en de samenwerking met de
Dit brengt met zich mee dat ook het beroepsveld krimpt. Een
laag rendement brengt het risico van een achterblijvend aan prestaties
bachelor- en masteropleidingen, komt het aanleren van integere
faculteiten Religie en Theologie van de VU en Godgeleerdheid van de
verslechterende arbeidsmarktpositie heeft gevolgen voor de
gerelateerd bekostigingsniveau met zich mee. De streefwaarden voor
wetenschapsbeoefening nadrukkelijk aan de orde. Ter ondersteuning
RUG van bijzonder belang.
aantrekkingskracht van de opleidingen.
rendement, die deel uitmaakten van de prestatieafspraak en betrekking
van het borgen van integere wetenschapsbeoefening hebben we een
hadden op het studiesucces, hebben we na afloop van de
beleid omtrent zorgvuldig en verantwoord beheer van onderzoeksdata
herkenbaar voor studenten die een opleiding met een nadrukkelijk
prestatieafspraak gehandhaafd. Dit betekent dat we op dit punt de
vastgesteld en hebben we een aantal faciliteiten ingericht die
protestantse signatuur zoeken.
komende jaren extra inspanning moeten blijven leveren.
onderzoekers ondersteunt bij het maken van verantwoorde keuzes.
Beheersmaatregelen
In 2018 hebben zich bij ons geen incidenten omtrent schendingen van
specifieke en vergelijkbare belangen van de levensbeschouwelijke
wetenschappelijke integriteit voorgedaan.
universiteiten, in overleg met de VSNU, richting overheid in
2. Het brede profiel van de bacheloropleiding lijkt onvoldoende
3. De focus van de driejarige masteropleidingen op het predikantschap vormt een mogelijke belemmering voor belangstellenden die wél
Onze beheersmaatregelen zijn gericht op het bindend studieadvies in de
gezamenlijkheid behartigen. Binnen onze eigen universiteit kijken we bij Bekostigingsstelsel
4. Niet alle studenten die studie en werk willen combineren, kunnen
bacheloropleiding en herziening van de masteropleidingen, zodanig dat
vanwege de huidige programmering van de masteropleidingen
de studeerbaarheid van deze opleidingen vergroot wordt. Ook hebben
voldoende bediend worden, aangezien de opzet van doorlopende
we maatregelen getroffen in de sfeer van strakkere studiebegeleiding, in
Onze huidige bekostiging is enerzijds gebaseerd op integratie van de
leerlijnen het modulair aanbieden van onderwijs belemmert. Dit leidt
het bijzonder de verbetering van de intake bij aanvang van de opleiding,
systematiek van bekostiging in het bekostigingsstelsel, zoals dit voor het
er toe dat we maar in beperkte zin maatwerk kunnen leveren voor de
die ons in staat stelt potentiële risico’s met betrekking tot de
hoger onderwijs in Nederland is vastgesteld. Anderzijds hebben we voor
student die in deeltijd wil studeren.
studievoortgang in kaart te brengen, zodat we hierop in de
26
Samen met de drie andere levensbeschouwelijke universiteiten hebben we een netwerkverband in het leven geroepen. Daarmee kunnen we de
theologie willen studeren, maar bij aanvang van hun studie nog niet hebben besloten of ze predikant willen worden.
Beheersmaatregelen
Jaarstukken 2018
aanstelling van nieuwe wetenschappelijke medewerkers nadrukkelijk naar de potentie die zij hebben externe middelen aan te boren.
Protestantse Theologische Universiteit
27
Onderzoek
Beheersmaatregelen
In het verlengde van het risico met betrekking tot het
We hebben na afstemming met de Universiteitsraad een
bekostigingsstelsel, geldt op het terrein van ons onderzoek het risico dat
preventiemedewerker aangewezen om tijdig problemen te herkennen
dit te weinig aansluiting vindt bij onderzoek dat in interdisciplinair en
en zo ziekteverzuim te helpen voorkomen.
onderzoek. Ook deskundigheidsbevordering kan bijdragen aan het
Thema 8: Bekostiging van maatwerktrajecten
terugdringen van te hoge werkdruk. Het maken van maatwerktrajecten waarbij een derde een bijdrage betaalt voor het op maat snijden van een bestaande opleiding komt bij ons niet voor.
multidisciplinair verband plaatsvindt. Beheersmaatregelen
6.4 Helderheid bekostiging Met betrekking tot de thema’s 1, 2, 4 en 8, die in het kader van de
Werkdruk is binnen onze universiteit een belangrijk thema. Om de
helderheid betreffende de bekostiging op universiteiten van toepassing
werkdruk zo goed mogelijk te beheersen en knelpunten te verhelpen
zijn, merken we het volgende op:
hebben we verschillende maatregelen getroffen of in voorbereiding Deze aansluiting kunnen we in de eerste plaats vinden door de
genomen. Met het oog op een werkbare verdeling van onderzoeks-,
Thema 1: Uitbesteding van bekostigd onderwijs aan een niet door de
investering in eigen netwerken door individuele onderzoekers. Maar net
onderwijs- en bestuurlijke taken hanteren we een systematiek voor
overheid bekostigde private organisatie tegen betaling
zo goed van belang is de samenwerking met collega-onderzoekers van
toerekening van onderwijsbelastingsuren per docent, op basis van de
de faculteiten van de VU en de RUG, waarmee
omvang van het aantal aan de docent toekomende fte onderwijs, de
Binnen de driejarige masteropleiding wordt een klein onderdeel van het
samenwerkingsovereenkomsten bestaan, op grond waarvan we
omvang en aard van de te geven cursussen en het aantal deelnemende
onderwijs uitbesteed aan Trainingscentrum Kor Schippers en
gezamenlijk kunnen optrekken. Deze mogelijkheid vormt een al
studenten. In verband met concretisering van de verwachting waaraan
GGZ-Centraal. Dit zijn niet-bekostigde private instellingen die een
geformaliseerde en daardoor voor de hand liggende stap naar inbreng
wetenschappelijke medewerkers binnen de aan hen toegekende
exposure en een instellingsstage verzorgen. De daarvoor verstrekte
van ons eigen onderzoek in bredere samenwerkingsverbanden.
onderzoekstijd moeten voldoen, hanteren we normen op basis van het
vergoeding wordt verantwoord in de Jaarrekening onder overige kosten
Wanneer onze onderzoekers deze mogelijkheden onvoldoende
aantal publicaties per fte onderzoek. We zien het als onze taak, in
(stage).
benutten, of wanneer onderzoekers van de faculteiten in kwestie
afstemming met het opleidings- en onderzoeksprogrammamanagement,
onvoldoende bereidheid tonen tot samenwerking, dreigt een
de berekeningssystematiek voor docentbelasting en de normen voor
verschraling van ons onderzoek. We zetten in het overleg met de
wetenschappelijke output te hanteren, te evalueren en waar nodig bij te
faculteitsbesturen daarom in op het faciliteren en organiseren van
stellen. Daarbij zullen we een zo goed mogelijk evenwicht moeten
We houden een strikte scheiding aan tussen publieke en private
voldoende mogelijkheden tot samenwerking.
vinden tussen de externe eisen en onze eigen situatie.
activiteiten in de administratie en verantwoording van middelen. Voor
Arbeidsomstandigheden
Bijzonder aandachtspunt vormt de belasting van wetenschappelijk
educatie van predikanten van de Protestantse Kerk in Nederland, krijgen
Thema 2: Investeren van publieke middelen in private activiteiten
de voornaamste private activiteit, het verzorgen van de permanente personeel met bestuurlijke en coördinerende taken. De externe druk op
we de middelen van de kerk. Dit maken we zichtbaar in het onderscheid
Op het terrein van arbeidsomstandigheden voeren we risico-
onze organisatie om te voldoen aan bij wet- en regelgeving vastgestelde
tussen een subsidiabele en niet-subsidiabele exploitatierekening in de
inventarisaties en evaluaties uit om de voornaamste risico’s in kaart te
kaders, samen met de aanhoudende noodzaak flexibel in te spelen op
Jaarrekening. We zijn geen publiek-private arrangementen aangegaan.
brengen. Uit de inventarisatie is gebleken dat de twee voornaamste
externe ontwikkelingen in het maatschappelijke, kerkelijke en
risico’s binnen onze universiteit verband houden met de fysieke belasting
academische veld, creëert een structurele belasting van wetenschappelijk
van het kantoorwerk, waar al onze medewerkers mee te maken
personeel met taken die weliswaar samenhangen met de primaire
hebben, en de psychosociale arbeidsbelasting. Dit laatste heeft
processen, maar geen onderwijs- of onderzoekswerkzaamheden zijn.
We schrijven jaarlijks een aantal studenten uit het buitenland in. Deze
betrekking op werkdruk. Medewerkers ervaren deze over het algemeen,
Met het oog op taakverlichting voor het wetenschappelijk personeel,
volgen de internationale eenjarige masteropleiding Verdieping. De
vergeleken met andere instellingen voor hoger onderwijs, als hoog.
hebben we onder andere ondersteunend personeel structureel
studenten betalen voor inschrijving het instellingscollegegeld. In
toegevoegd aan commissies en raden ten behoeve van ambtelijke en
hoofdstuk 7 (onderwijs) is een afzonderlijke paragraaf gewijd aan
administratieve ondersteuning. Een daarop aanvullende maatregel is het
internationalisering, waarin we een verantwoording van hun
toekennen van verlof om wetenschappelijke staf in staat te stellen zich
studierendement geven.
Thema 4: Bekostiging van buitenlandse studenten
gedurende een aaneengesloten periode volledig toe te leggen op
28
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
29
Hoofdstuk 7:
Onderwijs 7.1.4 Evaluatie toetsing
We hebben de afgelopen jaren extra geïnvesteerd in ons onderwijs. De
De plannen die we in 2016 hebben ontwikkeld en geïmplementeerd
We hebben deze aanbevelingen ter hand genomen. Binnen de
focus daarbij lag op versterking van het academische niveau, verbetering
teneinde het rendement te verhogen – matching voorafgaande aan de
bestaande interne kwaliteitszorgsystematiek monitoren de beide
van de studeerbaarheid van de opleidingen, en verhoging van onze
studie en het intensiveren van de studiebegeleiding, niet alleen door
besturen de voortgang van uitvoering. Doel is om het curriculum van de
Knelpunt voor het functioneren van de Examencommissie vormt de
aantrekkingskracht op studenten die zich breder willen oriënteren dan
studiebegeleiding in verband met het bindend studieadvies (BSA), maar
bacheloropleiding zodanig verder te verstevigen dat deze probleemloos
gebrekkige aanlevering van toetsdossiers door docenten. In overleg met
op het predikantschap alleen; dit laatste door de uitstroomprofielen
ook door het uitbouwen van tutoraat in het tweede en derde jaar,
aan een beoordeling voor her-accreditatie onderworpen kan worden.
de opleidingsdirecteuren en het ondersteunend onderwijsbureau
binnen de masteropleidingen te verbreden.
uitlopend op een module ‘Voorbereiding scriptie’ – hebben geleid tot
7.1 Bacheloropleiding
hebben we een plan van aanpak vastgesteld ter verbetering van die
verhoging van het percentage herinschrijvers. Dit verhoogde percentage
Ook hebben faculteitsbestuur en College van Bestuur in lijn met de
situatie. Dit heeft sinds 2017 geresulteerd in verhoging van het aantal
drukt zich uit in verbetering van het rendementpercentage.
uitkomst van de mid term review 2017 in juni 2018 besloten op basis
bruikbare dossiers. Een actief stimuleringsbeleid richting docenten om
van een aantal overeengekomen uitgangspunten de gezamenlijke
de toetsdossiers op orde te brengen moet er toe leiden dat in 2019 ten
bacheloropleiding door te ontwikkelen. Deze uitgangspunten zijn:
minste driekwart van de docenten hun dossiers op orde hebben
internationalisering van het onderwijs, flexibilisering van het onderwijs
gebracht.
7.1.1 Instroom en rendement
Instroom
2018-2019
2017-2018
2016-2017
2015-2016
2014-2015
32
34
28
34
56
faculteit en onze opleidingscoördinator voor de bachelor hebben de
29 (79%)
21 (81%)
18 (60%)
41 (73%)
opdracht gekregen om deze doorontwikkeling gestalte geven in een
10 (56%)
11 (27%)
vernieuwd opleidingsprogramma. Bij het ontwikkelen van deze
Herinschrijving na één jaar Opleidingsrendement na drie jaar van inschrijving na herinschrijving na één jaar Opleidingsrendement na vier jaar van inschrijving na herinschrijving na één jaar Afgegeven diploma’s in studiejaar
23 (56%) 26
16
15
25
en versterking van het academisch niveau. De opleidingsdirecteur van de
voorstellen moeten we rekening houden met het voornemen van het faculteitsbestuur de huidige bacheloropleidingen Religie en Theologie om te vormen tot een brede, internationale bacheloropleiding Theology and Religious Studies. Onderdeel van dit voornemen is dat de nu nog in de gezamenlijke bacheloropleiding Theologie joint degree opgenomen
In studiejaar 2018-2019 hebben 33 studenten die zich voor de
7.1.2. Follow up aanbevelingen mid term review 2017:
tracks voor een aantal seminaria aan deze opleiding onttrokken zullen
bacheloropleiding van de RUG hebben ingeschreven, zich aangemeld
doorontwikkeling bacheloropleiding
worden en geïntegreerd binnen deze nieuw te ontwikkelen bachelor. Dit
voor onze PThU-route.
brengt met zich mee dat de bachelor Theologie joint degree een sterker De commissie voor de mid term review, die in overleg met het bestuur
PThU-profiel zou kunnen krijgen. In de loop van 2019 worden de eerste
De instroom in onze bacheloropleiding is in 2018 op een vergelijkbaar
van de faculteit Religie en Theologie van de VU is benoemd, heeft zich
voorstellen voor een nieuwe inrichting van de bacheloropleiding
niveau als in 2017. Het aantal herinschrijvers na één jaar studie van het
in 2017 positief uitgesproken over de bacheloropleiding. Naast deze
Theologie joint degree verwacht. Aanbod van een vernieuwd
cohort 2017-2018 ligt, evenals in het daaraan voorafgaande studiejaar,
positieve beoordeling reikte de commissie enkele aanbevelingen aan,
programma voorzien we per september 2020.
rond de 80%. Het rendement van het cohort 2015-2016, na drie jaar
waaronder: beter zichtbaar maken hoe de dialogische attitude binnen
van inschrijving na herinschrijving na één jaar, is met 56% duidelijk beter
de dialogische leerlijn van de opleiding geleerd wordt en getoetst;
in vergelijking met het cohort 2014-2015. Niettemin is er aanleiding dit
explicieter aandacht geven aan scholing en didactische toespitsing van
rendementcijfer nauwgezet te blijven volgen. Van het cohort 2015-2016
de realisatie van de dialogische attitude in het onderwijs; de
De respons op evaluaties van cursussen van de bacheloropleiding is laag.
heeft 44% ofwel de studie afgebroken, ofwel een studievertraging van
onderwijsorganisatie – waaronder de positie van de
Niettemin kunnen we op grond van de uitkomst van de evaluaties de
meer dan een jaar opgelopen. Van de groep die meer dan een jaar
opleidingsdirecteuren die onder verantwoordelijkheid aan
conclusie trekken dat de studenten door de bank genomen tevreden zijn
studievertraging oploopt, blijkt een aanzienlijk deel een tweede studie te
faculteitsbestuur en College van Bestuur het opleidingsmanagement
met het hun aangeboden onderwijs. De cursusevaluaties geven dan ook
volgen. Een ander deel loopt vertraging op in verband met een
verzorgen – beter in positie brengen; de Examencommissie
geen aanleiding tot ingrijpende maatregelen in het curriculum.
studieverblijf elders. Hoewel het volgen van een tweede studie of het
ondersteunen bij het kunnen vervullen van haar taak in
kiezen voor een studieverblijf elders gedurende de bacheloropleiding
onafhankelijkheid van het bestuur; het ontwikkelen van een toetsplan
goed is voor de vorming van de student, hebben deze een negatief
voor het geheel van de opleiding.
7.1.3 Cursusevaluaties
effect op het opleidingsrendement.
30
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
31
7.2 Masteropleidingen
- de verschuiving van de wetenschappelijke benadering van theologie
Identiteit van het onderwijs aan de PThU
vanuit disciplinair en encyclopedisch perspectief naar een
7.2.1 Instroom en opleidingsrendement
benadering waarbij zowel disciplinaire verdieping als interdisciplinaire verbreding vereist is;
-D e onderwijsprogramma’s houden rekening met de theologische diversiteit. Het onderwijs draagt bij aan de analyse van deze
2018-2019
2017-2018
2016-2017
2015-2016
2014-2015
- de toegenomen diversificatie van het ambt van predikant in de
Instroom master GP en PRED
28
45
23
59
31
contexten van kerk en samenleving. Dit heeft te maken met de
Instroom master Verdieping
11
11
11
14
11
veranderende positie van de kerk in een seculiere samenleving.
theologische disciplines van belang. Dit betekent dat zowel in het
67%
29%
Tegelijkertijd houdt dit verband met een toenemende vraag naar
generieke deel als het specifieke deel van de opleiding alle drie
zingeving die een beroep doet op flexibiliteit, creativiteit en
onderzoeksprogramma’s (Sources, Beliefs en Practices) hun inbreng
Opleidingsrendement (excl. master Verdieping) na drie jaar van inschrijving Opleidingsrendement (excl. master Verdieping) na vier jaar van inschrijving Afgegeven diploma’s in studiejaar
69% 35
44
47
51
theologisch ondernemerschap van predikanten; - het belang om de opleidingen in te richten met meer aandacht voor
diversiteit en de constructieve dialoog. - T en behoeve van de hiervoor benoemde analyse en dialoog zijn alle
hebben. - I n elke fase van de opleiding krijgt het persoonlijke vormingsproces
het eigenaarschap van studenten, voor flexibiliteit en
van de student aandacht. Deze raakt zowel de wetenschappelijke als
Ten opzichte van studiejaar 2017-2018 is sprake van een daling van ruim
4,25% en als aandeel van het totaal aantal instromende
keuzemogelijkheden en voor het aanleren van eigentijdse
de spirituele vorming.
31% voor wat betreft de totale instroom in de masteropleidingen. Deze
masterstudenten (37) 29,73%. Daarmee is ruim voldaan aan de
competenties, passend bij het niveau van een academische
daling komt grotendeels voor rekening van het teruglopen van het
streefwaarde (20%) van het aandeel internationale studenten.
beroepsopleiding waarin docenten en studenten gezamenlijk en
semesters vorm volgens het concept van duaal leren, waarbij
onderzoeksmatig werken aan verdieping van hun theologische
theorie, reflectie, oefening en constructie in een doorlopende
kennis en handelingsvaardigheid.
leercyclus op elkaar betrokken zijn.
aantal deeltijdstudenten in de masteropleiding Gemeentepredikant. Twee verklaringen hiervoor zijn: de beperkte studeerbaarheid voor
Het rendement van de masteropleidingen – met uitzondering van de
deeltijdstudenten die een opleiding met relatief veel contacturen moeten
masteropleiding Verdieping – is voor ons een aanhoudend punt van
combineren met betaald werk en maatschappelijke activiteiten,
zorg. We hebben daarom de volgende verbetermaatregelen genomen:
Naast deze externe factoren hebben de uitkomsten van de interne
waarmee de opleiding qua aantrekkingskracht het moet afleggen tegen
- We benadrukken meer dan voorheen de existentiële dimensie van
kwaliteitszorgcyclus aanleiding gegeven tot doorvoering van
-O ns onderwijs krijgt daarnaast gedurende drie semesters vorm in de
aan andere instellingen aangeboden opleidingen die bijvoorbeeld
de theologiestudie, zowel door dit aspect helderder in de leerlijnen
aanpassingen in het bestaande curriculum. Zo bracht de in 2017
minder contacturen vergen; en de totale duur van het
in te bouwen als door aandacht te geven aan vormingsaspecten
uitgevoerde midterm review aan het licht dat de studeerbaarheid van de
opleidingsprogramma dat in deeltijd ten minste 4,5 jaar in beslag neemt
buiten de studie om; dit om te voorkomen dat de existentiële
masteropleidingen enige verbetering behoeft. Vanuit het oogpunt van
doorwerking van de studie een vertragende factor wordt.
efficiënte inzet van mensen en middelen is er aanleiding om het
en niet zelden voor deeltijdstudenten uitloopt tot zes jaar.
- Voor begeleiding en planning van de thesis hanteren we een veel stringenter handleiding dan voorheen, die docenten en studenten
op werving van studenten onderkennen wij de noodzaak de opleidingen
herziening van de masteropleidingen, te streven naar flexibilisering van
een strikt kader geeft om zich aan hun planning te houden.
te kunnen aanbieden voor een bredere doelgroep.
bedoeling dat studenten vertraging oplopen door bijzondere
de studeerbaarheid van het opleidingsprogramma door vereenvoudiging
omstandigheden buiten hun schuld.
bevorderd. Doelmatige inrichting van het onderwijs -O ns onderwijs kent een goede balans tussen een heldere verbinding met het beroepsveld en de mogelijkheid in een motiverende context -O ns onderwijs kenmerkt zich door een aansluiting op de onderzoeksprofielen van de onderzoeksgroepen en de universiteit
7.2.2 Herziening van het masteronderwijs
masteronderwijs. Daartoe heeft het bestuur een projectgroep
ingericht waardoor deze beter aansluit bij de specifieke omstandigheden van deeltijdstudenten.
Strategisch kader herziening masteropleidingen In 2018 hebben we opdracht gegeven tot herziening van het
van de indeling van de driejarige masteropleidingen. In het licht van deze voorgenomen herziening zal de deeltijdvariant opnieuw worden
disciplinaire specialisatie. -B innen het onderwijs wordt een cultuur van internationalisering
stages te vervullen.
- Het beleid rond herkansingen is enigszins versoepeld. Het is niet de
aantrekkingskracht op deeltijdstudenten. We streven naar verhoging van
specifieke academische context van onderzoek en opbouw van
onderwijs op de beide vestigingen meer te synchroniseren. Met het oog
Op basis van deze verklaringen hebben we besloten, in het kader van het opleidingsprogramma en daarmee naar verhoging van de
-H et onderwijs in de driejarige masteropleiding krijgt gedurende drie
Aanleiding tot herziening
als geheel. -O ns onderwijs sluit aan op de ambities van studenten door
geïnstalleerd. De projectgroep heeft de taak voorstellen te ontwikkelen
voldoende uitdagingen te bieden, bijvoorbeeld door het inrichten
voor een herzien curriculum, dat met ingang van het studiejaar 2020-
van een researchtraject waarin de student zich kan specialiseren in
2021 aangeboden wordt. Herziening van het masteronderwijs zal
onderzoek.
Het aantal nieuw ingeschreven internationale studenten aan de
De veranderende landschappen van de theologie, het predikantschap en
plaatsvinden binnen strategische en beleidsmatige kaders die zijn
masteropleiding Verdieping in studiejaar 2017-2018 is elf. Ten opzichte
het academisch onderwijs vragen om het doorvoeren van aanpassingen
geclusterd onder de kopjes: ‘identiteit van het onderwijs’, Doelmatige
ingericht dat studenten binnen deze programma’s gebruik kunnen
van het totaal aantal ingeschreven studenten in deze periode (259) is dit
in het masteronderwijs die recht doen aan deze ontwikkelingen, zoals:
inrichting van het onderwijs, Studeerbaarheid en Betaalbaarheid:
maken van het aanbod in een ander programma.
32
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
-H et onderwijs van de verschillende masterprogramma’s is zo
33
Studeerbaarheid
die als ‘profielen’ van onderwijs door de studenten in de specialisatiefase
7.2.3 Cursus- en semesterevaluaties
gekozen kunnen worden, zowel in de eenjarige als in de driejarige - Het onderwijs voor deeltijdstudenten wordt zo ingericht en
masteropleiding. Deze profielen sluiten aan bij de in Groningen
Examinatoren dienen de dossiers die zij aanleggen van hun toetsing compleet in te richten. Daarin wordt ten minste aandacht gevraagd voor
Cursusevaluaties
een meer uitgewerkte en meer gedetailleerde
geprogrammeerd dat zij de driejarige masteropleidingen kunnen
aanwezige onderzoeks- en onderwijsexpertise en zijn als volgt
afronden binnen een periode van zes jaar, inclusief de mogelijkheid
samengesteld: Living Texts, Missional Communities, Thinking God
In totaal heeft de Opleidingscommissie in het studiejaar 2017-2018 74
de toetsing door de Examencommissie op voldoende niveau kan
om tussentijds te versnellen.
Interculturally en Ethics of Dignity. De gekozen thema’s weerspiegelen
cursusevaluaties besproken. Deze waren overwegend positief en gaven
geschieden. In 2018 heeft de directeur onderwijs in samenspraak met
een eigen theologische insteek en zijn, analoog aan de werkwijze van de
geen aanleiding tot ingrijpende verbetermaatregelen.
de Examencommissie initiatieven genomen tot verbetering en
- Het onderwijsprogramma kent voldoende herkenbare interne
beoordelingsverantwoording, zodat de kwaliteit van de beoordeling van
samenhang en werkt, op basis van doorlopende leerlijnen van
partneruniversiteit RUG, thematisch en intradisciplinair samengesteld.
oplopend niveau per competentierichting, toe naar de vastgestelde
Dit programma is per 1 september 2018 van start gegaan.
Semesterevaluaties
vereenvoudiging van het aanleverproces rondom toetsdossiers, met als
In het vervolg hierop is voor onze beide vestigingen een vernieuwing van
Naast de evaluatie op cursusniveau evalueren we ook per opleiding op
versnippering in naast elkaar geprogrammeerde kleine eenheden
het onderwijs in het duale praktijkvelden/stagetraject van de opleiding
semesterniveau. De semesterevaluaties van de masteropleidingen
voorkomen wordt.
voorzien. Hierbij is het de bedoeling dat er in het stagegedeelte van de
bevestigen een beeld dat ook in de Nationale Studentenenquête (NSE)
Op basis van de toetsencheck heeft de Examencommissie als
opleiding ruimte wordt gecreëerd voor een tweede stage in het
naar voren komt. Bij de herziening van de masteropleidingen is
aandachtspunt vastgesteld dat de transparantie van de beoordeling door
buitenland, in het onderzoek of in een ander theologisch werkveld.
versterking van het academische niveau door sterkere
de examinator in sommige gevallen verhoogd kan worden. Waar dit het
Deze stage biedt de student een dubbele focus in het beroepsveld.
onderzoeksoriëntatie van het programma een belangrijke invalshoek.
geval was, heeft de commissie dit aan de desbetreffende examinator
eindtermen. - De omvang van onderwijseenheden is zodanig gekozen dat
Betaalbaarheid
verwachting is dat met deze maatregelen de kans op tijdige en volledige
- Het opleidingsprogramma van het initiële onderwijs moet gefinancierd kunnen worden uit de rijksbekostiging voor onderwijs.
doel het terugbrengen van de administratieve lasten voor docenten. De inrichting van een toetsdossier door docenten toeneemt.
teruggekoppeld. Binnen het plan tot herziening van de masteropleiding Predikantschap in
Uit de semesterevaluatie van het eerste jaar van de masteropleidingen in
Groningen is bijzondere aandacht besteed aan de route voor geestelijk
Groningen is gebleken dat studenten die de afstudeerroute geestelijke
Het College van Bestuur heeft met de medezeggenschapsorganen
verzorger. Deze heeft in de afgelopen jaren te weinig studenten
verzorging van de masteropleiding Predikantschap volgen in het
overeenstemming bereikt over bovengenoemde kaders, waarbinnen de
getrokken. Teneinde deze route meer voor het voetlicht te krijgen en
onderwijs te weinig betrokkenheid ervaren op hun toekomstige
7.3.1 Voortgezette nascholing van de Protestantse Kerk
herziening van het masteronderwijs zal plaatsvinden. In 2018 heeft de
beter gebruik te kunnen maken van de aan de faculteit Godgeleerdheid
beroepsveld. De Opleidingscommissie heeft naar aanleiding van deze
in Nederland
projectgroep een eerste concept eindtermen opgeleverd, die aan de
en Godsdienstwetenschap aanwezige expertise op dit terrein, hebben
uitkomst een gesprek gevoerd met de betreffende studenten. De
Universiteitsraad en Opleidingscommissie ter consultatie zijn voorgelegd.
we besloten te onderzoeken of synergiewinst kan worden behaald uit
uitkomst daarvan koppelen we terug aan het opleidingsmanagement,
Ons postacademisch onderwijs is nauw gelieerd aan de Voortgezette
Op basis van een positieve uitkomst van deze consultatie hebben we de
het versterken van de samenwerking met de faculteit met betrekking tot
teneinde te onderzoeken hoe de betrokkenheid op het specifieke
Nascholing (Permanente Educatie, ofwel PE) van de Protestantse Kerk in
eindtermen voor de herziene opleidingen vastgesteld. Deze gelden als
de daar aangeboden eenjarige opleiding geestelijke verzorging. In de
beroepsveld van de geestelijk verzorger versterkt kan worden. In ieder
Nederland, omdat deze belangrijke delen van deze PE aan ons heeft
richtinggevend aan het proces van vaststelling van een
tweede plaats is, tevens in samenwerking met de RUG, een specifiek
geval vormt het creëren van voldoende herkenbaarheid voor de
toebedeeld. In april 2012 heeft de kerk besloten tot kerkordelijke
opleidingsprogramma op hoofdlijnen. In 2019 zal dit
nascholingstraject van 30 ECTS ontwikkeld om predikanten te
studenten geestelijke verzorging onder de noemer van doelmatige
verankering van de verplichting tot voortgezette nascholing voor
hoofdlijnenprogramma, na overleg met de medezeggenschapsorganen,
ondersteunen bij hun omscholing tot geestelijk verzorger.
inrichting van de opleidingen een belangrijk aandachtspunt bij de
predikanten. Doel van deze verplichting is behoud en doorontwikkeling
herziening van de masteropleidingen.
van deskundigheid van predikanten gedurende de uitoefening van hun
door het College van Bestuur worden vastgesteld, waarna we de uitwerking van een onderwijs- en examenprogramma ter hand kunnen
Met betrekking tot de masteropleiding Verdieping in Groningen hebben
nemen.
we besloten tot de ontwikkeling van een deeltijdvariant, naast de reeds
7.3 Postacademisch onderwijs
ambt. De eerste fase bestond al langer en wordt de primaire nascholing
7.2.4 Evaluatie toetsing
bestaande internationale voltijdsvariant. Deze variant richt zich op
genoemd. De volgende fases van de PE vallen uiteen in een aangestuurd deel, waarin predikanten verplicht zijn een aantal cursussen bij ons af te
De herziening van de masteropleidingen vindt plaats tegen de
hbo-opgeleide theologen die ten behoeve van hun professionele
De door de Examencommissie uitgevoerde beoordelingen leverden de
nemen, en in een vrij deel, dat zij onder eigen regie kunnen invullen.
achtergrond van een aantal tussentijdse aanpassingen die al eerder in
bekwaamheid zoeken naar academische verdieping en verbreding van
conclusie op dat onze toetsing aan de maat is. De kwaliteit van de
Deze volgende fase begint in het zesde jaar nadat de predikant is
gang waren gezet. In het studiejaar 2015-2016 hebben we allereerst
hun expertise.
mastertheses blijkt voldoende. Niettemin is een aantal aanbevelingen ter
bevestigd in het ambt. Het bestaat uit een op de persoon toegesneden
verbetering van toetskwaliteit gedaan.
scholingsplan, verdeeld over periodes van telkens vijf jaar. Deze
gewerkt aan een sterker eigen theologisch profiel voor de vestiging Groningen. Het onderwijsprogramma is in vier kernthema’s uitgewerkt,
34
nascholing wordt verantwoord in studiepunten, die door de commissie
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
35
voor de Permanente Educatie zijn toegekend aan scholingsactiviteiten.
7.3.4 Cursusaanbod, afname, deelnemers en evaluatie
Ons postacademisch onderwijs heeft een format dat past bij deze regelingen, maar staat open voor iedereen die postacademisch
niet participeert in het kader van het verplichte nascholingstraject van de kerk, ten opzichte van het totaal aantal deelnemers, is opnieuw gering
Primaire nascholing
(8,45%).
theologisch onderwijs wil volgen en daarvoor gekwalificeerd is.
Het aantal deelnemers in 2018 (272) is ten opzichte van het aantal In 2018 zijn in de PNP twee reeksen aangeboden. Aan de routes namen
deelnemers in 2016 (552) en 217 (397) behoorlijk gedaald. Het is
in totaal 36 predikanten deel. De deelnemende predikanten hebben het
moeilijk hiervoor een reden te vinden en er is geen onderzoek naar
opleidingsaanbod weer positief geĂŤvalueerd. De kans om na ongeveer
verricht. De argumenten uit ons vorige jaarverslag lijken ook nu nog van
De primaire nascholing, die geheel door ons verzorgd wordt, bestaat uit
twee jaar werken samen met collega’s stil te staan, te evalueren en te
belang. Het is waarschijnlijk vooral het gevolg van de keuzes die door de
een route van zes maal twee opleidingsdagen op Nieuw Hydepark plus
oefenen met op de eigen persoon en situatie toegesneden kennis en
Generale Synode en door onze universiteit zijn genomen: meer focus,
een introductiedag, thuiswerk (voorbereiding en afwerking) en een
inzichten, voelt voor het merendeel van de deelnemers als een
meer clustering, een minder groot aanbod. Ook het feit dat de
eindgesprek van in totaal negen dagen. De hele route kost de
geschenk. Ze beschouwen de nascholing dan ook als leerzaam,
predikanten de vereiste studiepunten pas op 1 september 2021
deelnemer dus 21 dagen. Deze PNP is verdeeld over twaalf maanden en
inspirerend en nuttig.
verworven moeten hebben, speelt een rol. Ook hebben we de indruk
7.3.2 Primaire Nascholing van Predikanten (PNP)
is verplicht voor iedereen die een eerste termijn als predikant is aangesteld. Persoonlijke ontwikkeling in het nieuwe ambt van predikant,
dat vele predikanten minder beducht zijn geworden voor sancties vanuit Overig postacademisch onderwijs – aangestuurde deel (PE)
de kerk. In ieder geval ligt het niet aan de kwaliteit van de aangeboden
vakmatige en geestelijke vorming en training van specifieke onderdelen van de beroepsuitoefening vormen de hoofdbestanddelen van het
cursussen, als we mogen afgaan op het beeld dat de evaluaties geven. Cursusaanbod en -afname
Het is opmerkelijk dat wel 75% van bij de deelnemers uitgezette
programma. Kern van het programma is de (wetenschappelijke) reflectie
evaluaties ingevuld geretourneerd worden. Deze laten het volgende
op de eigen positie en het eigen handelen. Predikanten van de Vrije
2018
2017
2016
2015
2014
29
32
45
46
48
Streef-waarde
beeld zien: Categorie
Percentage
Uitstekend
41%
Goed
49%
Redelijk
9%
Slecht
1%
Evangelische Gemeenten en de Hernhutter Broedergemeente nemen
Aantal aangeboden cursussen
ook deel aan deze PNP.
Aantal afgenomen cursussen (%)
26 (83%)
24 (75%)
36 (80%)
31 (67%)
34 (71%)
Tenminste 75%
Aantal geannuleerde cursussen (%)
5 (17%)
8 (25%)
9 (20%)
15 (33%)
14 (29%)
Maximaal 25%
7.3.3 Overig postacademisch onderwijs Het overige postacademisch onderwijs wordt aangeboden in de vorm
Deelnemers
van cursussen. Zij vallen in het zogeheten aangestuurde deel van de PE 2018
2017
2016
2015
2014
Predikanten die deelnemen in het kader van PE
249
361
506
435
508
Cursisten die niet deelnemen in het kader van PE
23
36
46
32
37
272
397
552
467
545
van de kerk, omdat de invulling van dit gedeelte van de PE exclusief aan ons is toebedeeld. We werken echter samen met partnerinstellingen (onder andere VU, RUG, Windesheim en CHE) voor wat betreft aanbod en inzet van personeel. De doelgroep hierbij is niet alleen predikanten, maar ook kerkelijk werkers. Met het oog daarop zijn we cursussen op
Totaal
Streefwaarde 500
Deze percentages zijn vrijwel gelijkluidend aan die van 2017 (resp. 39/53/7/0%). Uit de evaluaties blijkt bovendien dat het overgrote deel van de deelnemers de cursussen als relevant tot zeer relevant voor zichzelf en voor hun eigen functioneren als predikant of geestelijk verzorger ervaren.
drie verschillende niveaus gaan aanbieden: voor predikanten en kerkelijk werkers, voor academisch opgeleiden die extra verdieping willen en voor
Evaluatie
mensen die gepromoveerd zijn. Samen met vertegenwoordigers van de kerk, de Bond van Nederlandse Predikanten (BNP) en de Vereniging van
In 2018 hebben 272 deelnemers aanbod afgenomen. Het gaat daarbij
Kerkelijk Werkers (VKW) maken wij deel uit van de PAO-commissie.
zowel om deelnemers die cursussen hebben gevolgd in het kader van
Deze commissie ontwikkelt een program van eisen met betrekking tot
hun verplichte Permanente Educatie (249 deelnemers) als deelnemers
het aanbod, ziet toe op de kwaliteit van de PE-activiteiten en adviseert
die niet binnen dit kader cursussen hebben gevolgd (23 deelnemers).
het College van Bestuur.
Het aantal deelnemers dat meedoet aan de aangeboden cursussen maar
36
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
37
Hoofdstuk 8:
Onderzoek en valorisatie 8.1 Onderzoeksvisitatie
inspanningen op thema’s die sterk verbonden zijn met de identiteit van
Valorisatie en impact
De commissie gaf ons nadrukkelijke feedback en aanbevelingen om
de universiteit zal onze zichtbaarheid vergroten en ons de mogelijkheid
Het jaar 2018 stond in het teken van de onderzoeksvisitatie. Een
onze visie, strategie en strategische planning verder uit te werken. De
bieden internationaal te excelleren.
commissie onder voorzitterschap van prof.dr. J.C. Kennedy beoordeelde
commissie moedigde ons aan om focus en coherentie aan te brengen in
de wetenschappelijke en maatschappelijke kwaliteit en relevantie van
de universitaire onderzoeksagenda. Ook beval de commissie aan de
het onderzoek aan onze universiteit in de periode 2012-2017 als ‘zeer
ondersteunende staf voor het onderzoek verder uit te breiden, vooral
goed’. De commissie nam een duidelijke kwantitatieve en kwalitatieve
met het oog op externe fondsenwerving in nationale en internationale
Wij zullen de komende jaren nadrukkelijk inzetten op de werving van
leven, en die de voortdurende relevantie van de christelijke traditie
groei waar op het terrein van de wetenschappelijke output: een
competities. Een heldere verdeling van mandaten en beschrijving van
middelen vanuit de tweede en derde geldstroom. Daartoe zoeken wij
verkennen door haar bronnen (sources), overtuigingen (beliefs) en
toename van het aantal publicaties ging gepaard met een verschuiving
leiderschapsrollen in de onderzoeksorganisatie is noodzakelijk, aldus de
thematisch aansluiting bij de Nationale Wetenschapsagenda en het
praktijken (practices) te onderzoeken.
van ‘non refereed’ naar ‘refereed’ artikelen. Daarnaast heeft onze
commissie, zodat verantwoordelijkheden adequaat kunnen worden
Europese beleid op het gebied van onderzoek en innovatie. Ook hebben
universiteit volgens de commissie een sterke academische reputatie,
uitgevoerd. Tenslotte stimuleerde de commissie ons de
wij besloten een beleidsmedewerker (0,8 fte) aan te stellen met als
Om ervoor te zorgen dat we in de behoeften van een breed scala aan
vergelijkbaar met die van Noord-Amerikaanse instellingen als het
verantwoordelijkheden tegenover de stakeholders met betrekking tot
bijzondere opdracht de begeleiding van projecten en het ondersteunen
maatschappelijke groepen voorzien, werken wij samen met verschillende
Princeton Theological Seminary en het Fuller Theological Seminary.
knowledge transfer (valorisatie) goed in evenwicht te brengen.
van subsidieaanvragen. Naast de tweede geldstroom (NWO, ZonMW,
partners, dat wil zeggen maatschappelijke instellingen en organisaties
Horizon2020) blijven wij structureel aandacht houden voor private
waarmee we concrete onderzoeksprojecten ontwikkelen via contracten
De levensvatbaarheid (‘viability’) van het onderzoek aan de universiteit,
Wij zijn ons bewust van het belang van bovenstaande
onderzoeksfinanciering (derde geldstroom).
en/of subsidies.
beoordeelde de commissie als ‘goed’. Zij prees het enthousiasme, de
aandachtsgebieden en zijn voortvarend van start gegaan met het
gedrevenheid en de betrokkenheid van ons onderzoekspersoneel en de
opvolgen van de aanbevelingen van de commissie.
Internationalisering en internationale samenwerking
De resultaten van ons onderzoek worden zichtbaar in een breed scala
8.2 Beleid
Wij streven er naar met ons onderzoek op internationaal niveau een
-dissertaties voor de academische gemeenschap, delen we ons
significante bijdrage te leveren aan de theologische wetenschap. Wij
onderzoek ook via andere media en middelen: artikelen in professionele
maken ons onderzoek internationaal zichtbaar en werken in profilerende
tijdschriften en kranten, trainingsprogramma’s, lezingen voor een
people, partnerships en products. Externe financiering: tweede en derde geldstroom
aan producten. Behalve de productie van kwaliteitsartikelen, -boeken en
relatief hoge percentage vrouwelijke stafleden (inclusief de rector, de directeur onderwijs en een van de drie programmaleiders). Al met al
Ons onderzoek dient mensen – gelovig en niet-gelovig – die zich bezighouden met vragen over geloof en zin- en betekenisgeving in het
inbedding bij de VU en de RUG voor de verlening van diensten en ondersteuning. Dat geldt ook voor het ‘prudente’ HR-beleid en het
We definiëren de valorisatie van ons onderzoek in termen van drie p’s:
Strategische agenda voor het onderzoek
centra samen met nationale en internationale partners. We hebben de
algemeen publiek, media-optredens, lidmaatschappen van adviesraden,
theologische onderzoek verbeterd en significante maatregelen getroffen
Sinds het najaar van 2018 besteden wij bijzondere aandacht aan de
ambitie met een aantal strategische partners hechter samen te werken.
enzovoort.
sinds de voorgaande evaluatie’.
ontwikkeling van een strategische visie voor onderzoek en valorisatie
In de in 2018 vastgestelde internationaliseringsagenda hebben we de
met realistische ambities en een effectieve planning. In 2019
volgende doelstellingen geformuleerd:
Het beoordelingsrapport besteedt ook aandacht aan de verschillende
ontwikkelen wij een universitaire onderzoeksagenda rond een aantal
- We profileren ons internationaal nadrukkelijk op de (in 2019 vast te
maatregelen die we recent hebben genomen om de Graduate School
overkoepelende focuspunten, gerelateerd aan een duidelijk te
— waarbinnen de PhD-opleiding plaatsvindt — verder te
onderscheiden identiteit en profiel. Deze centrale thema’s zullen tot
professionaliseren. Daarbij is de tevredenheid die de promovendi
stand komen door middel van een extensieve raadpleging van de
tegenover de visitatoren uitspraken ten aanzien van de supervisie en de
onderzoeksstaf.
hebben wij volgens de commissie onze ‘positie binnen het veld van het
stimulerende omgeving van de Graduate School en de landelijke onderzoeksschool NOSTER, bemoedigend. De commissie moedigde
Focus, samenhang en zichtbaarheid
stellen en uit te werken) overkoepelende onderzoeksthema’s. - We versterken onze internationale academische reputatie en zichtbaarheid.
Onderzoeksondersteuning We hebben de nadrukkelijke aanbeveling van de Visitatiecommissie ten aanzien van de ondersteunende capaciteit van het onderzoek ter harte genomen. Vanaf 2019 breiden we de onderzoek-ondersteunende staf
- We investeren in de diversiteit van ons onderzoekspersoneel.
structureel uit met 1,2 fte. We versterken niet alleen de gerichte
- Ons research fellowship programma wordt geconsolideerd en
beleidsondersteuning, maar ook de algemene (secretariële)
strategisch ingezet.
ondersteuning.
- We werven een toenemend aantal internationale promovendi.
verdere professionalisering van deze zogenoemde derde cyclus van het
Graduate School en promovendibeleid
onderwijs (na bachelor en master) aan ten aanzien van structuur,
De ontwikkeling en verdere uitwerking van overkoepelende
- We consolideren ons internationale netwerk.
organisatie, begeleiding, leiderschap, management, kwaliteitszorg,
onderzoeksthema’s zal een duidelijke focus en coherentie geven aan het
- Ons Centrum voor Beroepsvorming en Spiritualiteit (CBS) zetten we
onderwijsaanbod, academische integriteit en internationalisering.
onderzoek dat binnen onze universiteit plaatsvindt. Ook zal thematische
internationaal in als instrument voor valorisatie van wetenschappelijk
In 2018 hebben we een projectgroep ingesteld voor de herziening van
Belangrijk is ook dat de commissie ervan overtuigd is dat wij ons bewust
samenwerking tussen Bijbelse, systematische en praktisch theologen, en
onderzoek.
de Graduate School en de derde cyclus van het onderwijs binnen de
zijn van het belang van academische integriteit en dat wij hier veel
met wetenschappers buiten de theologie en actoren in kerk en
Deze doelstellingen zullen we in de internationaliseringsagenda nader
PThU. Dit zal leiden tot een verdergaande professionalisering,
aandacht aan geven.
samenleving, onze interdisciplinariteit bevorderen. Deze concentratie van
specificeren.
structurering en internationalisering en invloed hebben op aanmelding,
38
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
39
toelating, training, begeleiding en monitoring van individuele
2019. Hierdoor wordt (SEP)rapportage eenvoudiger en is
voor senior en junior onderzoekers. Blijvend belangrijk is de
onderzoeksproject op het gebied van Bijbelmanuscripten. Tijdens zijn
promovendi. We hebben besloten dat PhD-studenten 30 ECTS verplicht
onderzoeksinformatie op verschillende aggregatieniveaus sneller
samenwerking op het terrein van de relatie jodendom-christendom.
bezoek is ook een Erasmuscontract opgesteld tussen zijn en onze
onderwijs volgen in het PhD-traject. De eerste 15 ECTS bieden we
beschikbaar voor managementdoeleinden. Ook geeft de introductie een
Naast de leerstoel op dit terrein (dr. Houtman) is hier met name ook het
universiteit.
jaarlijks voor beginnende PhD-studenten aan in drie cursussen: Research
impuls aan het open access beschikbaar stellen van onze
werk van dr. G.J. van Klinken van belang over de geschiedenis van die
Skills, Research Ethics, en (de ontwikkeling van een) Research Proposal.
onderzoeksoutput en de profilering van ons onderzoek en onze
relatie in de moderne tijd (vanaf de negentiende eeuw). In dit verband
Diverse leden van de onderzoeksgroep hebben actief geparticipeerd in
Buitenlandse promovendi verwachten we gedurende hun opleiding in
onderzoekers.
noemen we ook het goede contact met het Schechter instituut in Israël,
de Holy Places Conference, georganiseerd door de Bar Ilan universiteit in
dat veel bijdraagt aan de wetenschappelijke output.
Israël, de Tilburg School of Theology en de PThU. Dr. Hartog wordt
ieder geval zes weken per jaar in Nederland. In het studiejaar 2019-2020 draaien we een pilot project voor de herziene Graduate School.
In het kader van de invoering van de AVG hebben we in 2018 de
mede-editor van de congresbundel.
‘Handreiking Omgaan met persoonsgegevens in wetenschappelijk
Op het gebied van de Bijbelwetenschap zetten we blijvend in op de
onderzoek in het kader van datamanagement aan de Protestantse
contextuele benadering van de Bijbel middels het daartoe opgerichte
Theologische Universiteit (PThU)’ geactualiseerd. Ook hebben wij de
onderzoekscentrum. Prof. dr. K. Spronk werkt hier vruchtbaar samen
De afgelopen jaren hebben we al belangrijke stappen gezet in de
nieuwe Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit
met prof. dr. P.B. Smit (VU). Het levert een zich snel uitbreidend netwerk
Het team van senior onderzoekers van de onderzoeksgroep Beliefs
ontwikkeling van talentbeleid. We hebben tenure en career tracks
(oktober 2018) ondertekend. Daarin wordt onder meer aandacht
op met vele partners in binnen- en buitenland. Het onderzoek naar
bleef in de loop van het verslagjaar redelijk stabiel. Prof. dr. P.M. Wisse,
geïntroduceerd en geïmplementeerd. Daardoor hebben we talentvolle
besteed aan het beheer van onderzoeksdata.
bibliodrama van prof. dr. A.B. Merz, dat 2018 voor het eerst ook
die in september 2017 in dienst was gekomen als opvolger van
empirisch onderzoek bevatte (video-opnames ter analyse van de
prof. dr. J. Muis aanvaardde in februari zijn positie officieel met een
processen), vormt een nieuw speerpunt op dit terrein. Daarnaast spelen
inaugurele rede getiteld ‘Het gevaarlijkste geloof van allemaal:
dr. P. Sanders, dr. M.C.A. Korpel en prof. dr. Spronk inmiddels een
dogmatiek als profetie’. Vanwege het accepteren van een grotere rol in
voortrekkersrol bij het internationale samenwerkingsverband rond de
beleidsvorming op het gebied van spiritualiteit legde dr. A.J. Plaisier zijn
SAHD (Semantics of Ancient Hebrew Database). Dat houdt ook in dat er
onderzoekstaak neer. De aanstelling van projectonderzoeker dr. K.L.
De onderzoeksformatie van Sources is in 2018 stabiel gebleven. Mede
nadrukkelijk gewerkt wordt aan de vergroting van de deskundigheid op
Bom was eerder met een jaar verlengd met het oog op een eventuele
om die reden konden we dit jaar de vruchten plukken van het gevoerde
het gebied van ‘web-based resources’. Op dit terrein zijn ook dr. J.L.H.
vaste aanstelling. Na een interne beoordeling van als zeer goed
beleid om het onderzoek van Sources te stimuleren en dat vorig jaar tot
Krans en aio E. Boogert actief.
beoordeelde output kreeg hij een vaste aanstelling met het oog op de
Talentontwikkeling
jonge onderzoekers aan onze universiteit kunnen verbinden, terwijl de doorstroommogelijkheden voor senioronderzoekers zijn vergroot. De
8.3 Onderzoeksformatie
komende jaren zullen wij verder inzetten op de ontwikkeling van talent door training, begeleiding en het bieden van kansen. In 2019
Onderzoeksgroep Sources
ontwikkelen we hier concreet beleid op. Wetenschappelijke integriteit
Onderzoeksgroep Beliefs
We onderschrijven de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke
een belangrijke uitbreiding van de staf had geleid. De inbreng van de
Integriteit (2018). We hebben een eigen vertrouwenspersoon
nieuwe stafleden is nu duidelijk merkbaar. We werken nadrukkelijk aan
Voor het profiel van onze universiteit is de bestudering van het
2019 afscheid neemt. Postdoctoraal onderzoeker dr. J.R. Compaijen was
wetenschappelijke integriteit. Klachten worden afgehandeld door de
samenwerking in een aantal zo mogelijk discipline-overstijgende
protestantisme van wezenlijk belang en daarmee dus ook het werk van
al eerder in dienst in een tijdelijke functie in het kader van het Moral
wetenschappelijke integriteitscommissie van de Nederlandse
projecten. Daardoor is de collegialiteit groot. In goed overleg hebben we
prof. dr. M.A. Matthias en prof. dr. H.-M. Kirn, dat zich voornamelijk
Beacon project, maar werd nu opnieuw aangenomen in het kader van
Levensbeschouwelijke Universiteiten (NLU). Onze promovendi ontvangen
gekozen voor een aantal speerpunten.
richt op de wortels van het protestantisme. We kiezen er bewust voor
het Moral Compass project (zie hieronder). Compaijen neemt ook een
in de herziene Graduate School specifieke training op het terrein van wetenschappelijke integriteit.
opvolging van prof. dr. R.H. Rinse Reeling Brouwer, die in de loop van
om bij te dragen aan actuele discussies vanuit verdiepende inzichten
persoonlijke Veni-financiering (NWO) mee naar onze universiteit. We
Om te beginnen is dat de bestudering van het vroege jodendom. We
door de bestudering van de geschiedenis. Dat levert belangrijke
namen afscheid van aio C. van der Knijff en we verwelkomden een
werken aan de oprichting van een onderzoekscentrum, waarin wij
bijdragen op, bijvoorbeeld over het vermeende antisemitisme van Luther
nieuwe aio in E.F. Damen. Van der Knijff zal in de loop van 2019
Open science: open access, onderzoeksinformatiesysteem en Research
penvoerder zijn en VU en RUG als partners participeren. Daarbij kunnen
en over de vaak vergeten ontwikkelingen in de relatie tussen Joden en
promoveren. Damen begint onder leiding van prof. dr. F. de Lange aan
Data Management
we de aanwezige deskundigheid op het gebied van de Dode Zeerollen
christenen voor en na de Tweede Wereldoorlog.
een onderzoek naar de plaats van God of het transcendente in de
(dr. P.B. Hartog), Targum (prof. dr. A. Houtman) en Rabbinica (dr. G.M.G.
postmoderne ethiek.
Samen met de Theologische Universiteiten van Apeldoorn en Kampen
Teugels) goed combineren. Ook werken we prima samen met de
Ook dit jaar was er een breed gewaardeerde inbreng van een research
hebben we een repository waarin we onze proefschriften, academische
collega’s van de RUG in het onderzoekscentrum CRASIS (sinds 2018 een
fellow, in de persoon van prof. dr. T. Wasserman, hoogleraar Nieuwe
In vergelijking met 2017 nam de totale onderzoekstijd van senior
redes en masterscripties open access beschikbaar stellen.
interuniversitair centrum met dr. Hartog als bestuurslid namens onze
Testament aan de universiteiten Örebro Teologiska Högskola (Zweden)
onderzoekers af van 8,5 naar 7,3 fte, hoofdzakelijk door vermindering
Naar aanleiding van de onderzoeksvisitatie van 2018 hebben we
universiteit) en de vaste research seminars/colloquia met RUG en VU op
en Ansgar Teologiske Høgskola (Noorwegen). Naast het geven van een
van de onderzoekstijd van aio’s en postdocs. De verwachting is dat dit in
besloten tot de aanschaf en inrichting van een
disciplinair vlak (Nieuwe Testament, Oude Testament/vroeg jodendom,
aantal lezingen heeft hij vooral ook bijgedragen aan het opstellen van
2019 ruimschoots gecompenseerd zal worden door aanstellingen in het
onderzoeksinformatiesysteem. Dit implementeren we in het najaar van
Kerkgeschiedenis) vormen een belangrijk klankbord en discussieforum
een in Europees verband samen met dr. Krans in te dienen
kader van het Moral Compass project.
40
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
41
2018
Onderzoeksgroep Practices Senioronderzoekers (hoogleraar, UHD, UD)
In de staf van Practices vonden een aantal belangrijke wijzigingen plaats.
2017
Sources
Beliefs
Practices
Totaal
Sources
Beliefs
Practices
Totaal
3,26
4,57
3,83
11,66
3,03
4,71
3,25
10,99
Prof. dr. H. Noordegraaf, bijzonder hoogleraar Diaconaat vanwege de
Postdoctorale onderzoekers
0,91
0,96
0,14
2,01
1,10
1,58
0,21
2,89
Stichting Rotterdam, verliet per 1 maart de universiteit vanwege het
Totaal
4,17
5,53
3,97
13,67
4,13
6,29
3,46
13,88
bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Eerder al had hij afscheid genomen als universitair docent. Noordegraaf heeft met zijn
Voor bijzondere leerstoelhouders en promovendi met dienstverband
indrukwekkende netwerk aan diaconale contacten, zijn talrijke
(aio’s) ziet het overzicht er als volgt uit.
publicaties en rapporten over en voor het veld van de diaconie, en zijn 2018
bijdragen aan het internationale journal Diaconia een grote bijdrage
2017
Sources
Beliefs
Practices
Totaal
Sources
Beliefs
Practices
Totaal
verbetering van kerkelijke diaconale praktijken. Zijn aandacht betrof
Bijzondere hoogleraren met dienstverband
0,20
0,28
0,23
0,71
0,20
0,20
0,40
0,80
vooral armoede in Nederland en de Wet Maatschappelijke
Promovendi
1,67
1,46
3,56
6,69
1,76
2,01
2,33
6,10
geleverd, niet alleen aan de vakbeoefening, maar ook aan de
Ondersteuning.
8.4 Wetenschappelijke output Dr. A. de Kock verliet per 1 augustus onze universiteit , vanwege het
maatschappelijk belang. In lijn met de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit 2018 zien we er op toe dat de stichting
Onderzoeksgroep Sources
geen invloed heeft op de uitkomsten van het onderzoek.
(OJKC) geprezen. De Kock is er, samen met dr. P.M. Sonnenberg, in
Uit het hierna volgend cijfermatig overzicht is af te leiden dat de
Binnen de onderzoeksgroep vonden in 2018 twee promoties plaats,
geslaagd catechese, religious education en youth ministry tot belangrijke
positieve trend van de laatste jaren voor de onderzoeksgroep Sources is
namelijk van I.P. Epema en A. Goedvree, alle twee buitenpromovendi.
onderwijs- en onderzoeksvelden van de PThU te ontwikkelen.
voortgezet. Hierbij dient te worden aangetekend dat op het terrein van
De ruime aandacht voor deze promoties in de pers en online laat zien
aanvaarden van een betrekking elders. Tijdens een afscheidssymposium werd zijn bijdrage aan ons Onderzoekscentrum Jeugd, Kerk, Cultuur
de Bijbelwetenschappen en de kerkgeschiedenis de belangrijkste
dat in het veld van de theologie buitenpromovendi, door hun nauwe
Het College van Bestuur heeft op zowel het terrein van prof.
publicaties doorgaans niet in tijdschriften worden gepubliceerd, maar in
band met het bredere kerkelijke en maatschappelijke debat, een
Noordegraaf als dat van dr. De Kock gekozen voor continuering. Per 1
bundels voortkomend uit expert meetings. Het groeiend aantal
belangrijke bijdrage leveren aan de voortgaande academische bezinning.
oktober trad H. Vogel in dienst als aio bij de leerstoel Praktische
conferentiepapers, bijna een verdubbeling ten opzichte van 2017, is wat
Er is onder de senior onderzoekers een lichte daling in het aantal
Theologie van onze vestiging Amsterdam. Onder supervisie van dr.
dat betreft hoopvol en een resultaat van bewust beleid.
publicaties in refereed tijdschriften (van zestien naar twaalf), maar dit
M.C.M. Klomp en prof. dr. M. Barnard bereidt hij een proefschrift voor
wordt ruimschoots gecompenseerd door een verschuiving van bijdragen Onderzoeksgroep Beliefs
over nieuw gedichte, gecomponeerde en uitgevoerde psalmen in de Nederlandse cultuur tussen 1990 en 2020.
aan boeken naar refereed bundels (voor senior onderzoekers dertien in 2018 ten opzichte van zeven in 2017). Een aantal van deze publicaties is
In 2018 ontving onze universiteit van een private stichting een subsidie
te vinden in Considering Compassion: Global Ethics, Human Dignity, and
De omvang van de seniorstaf groeide licht ten opzichte van het vorige
voor het zesjarige onderzoeksproject Moral Compass, onder leiding van
the Compassionate God, onder redactie van F. de Lange & L. J.M.
verslagjaar, die van de promovendi steeg met meer dan 50% tot 3,56
prof. dr. Wisse, naar de betekenis van morele waarden in een plurale
Claassens (Pickwick Publications (Wipf & Stock), Eugene OR 2018). Deze
fte. De volgende tabel biedt een cijfermatig overzicht van de
post-christelijke maatschappij. Bij dit project zijn nog vier van onze
uitgave brengt een aantal bewerkte bijdragen bij elkaar van een reeks
onderzoeksformatie per onderzoeksgroep en voor onze universiteit als
onderzoekers betrokken: prof. dr. T.A. Boer, dr. E.P. Schaafsma, prof. dr.
van consultaties rond dit thema, die door ons en de Universiteit van
geheel voor het jaar 2018 in vergelijking met 2017.
P.H. Vos en dr. mr. K.W. de Jong. Ook stellen we zes postdocs en
Stellenbosch gezamenlijk zijn gehouden.
promovendi aan die delen van het project zullen uitvoeren. Met de werving van de kandidaten zijn we in 2018 van start gegaan. Het in
Het aantal niet refereed publicaties laat een ruime toename zien. Het
overleg met de stichting vastgestelde thema achten wij van groot
aantal academische boeken blijft achter en daar zullen we in de komende tijd meer aandacht aan geven.
42
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
43
2018
Onder de publicaties is het goed te wijzen op de grote output, zowel
C.M.A . van Ekris cum laude.
academisch als populair, van de kerkrechtspecialist dr. De Jong. Onze
Ons beleid om promovendi zoveel mogelijk te introduceren in Artikelen in tijdschriften: refereed
2017
Sources
Beliefs
Practices
Totaal
Sources
Beliefs
Practices
Totaal
8
12
8
28
5
16
14
35
universiteit zal de komende tijd sterker inzetten op integratie van
onderzoeksnetwerken wordt weerspiegeld in de stijging van het aantal
onderzoekslijnen, maar zijn publicaties laten zien dat er in een
door de promovendi ingediende papers voor conferenties, van nul tot
Artikelen in tijdschriften: non-refereed
universiteit met een verantwoordelijkheid naar een specifieke groep als
negen.
Hoofdstukken in boeken / artikelen in bundels
de Protestantse Kerk in Nederland, ook een verantwoordelijkheid is om
Voor de scherpe daling van het aantal peer reviewed artikelen in
Wetenschappelijke boeken
1
2
0
3
2
4
1
7
heel specifieke onderzoeksvragen te beantwoorden, die niet zomaar bij
wetenschappelijke tijdschriften, van veertien naar acht, is geen goede
Conferentiepapers: keynotes
4
11
5
20
4
9
3
16
bredere thema’s onder te brengen zijn. In het komende jaar zal de
verklaring te vinden. Mogelijk berust een en ander op toeval; de
Conferentiepapers: zelf ingediend
28
19
12
59
15
10
18
43
verhouding tussen onderzoeksconcentratie en niche-onderzoek
ontwikkelingen zullen in ieder geval nauwkeurig worden gevolgd. We
Overige output onderzoek
24
16
5
45
25
9
3
37
aandacht vragen.
zullen de ongelijke publicatiecultuur met betrekking tot peer reviewed
In het verslagjaar ontvingen we van de John Templeton Foundation en
4
14
2
20
1
9
1
11
24
22
6
52
30
12
7
49
publicaties tussen de leerstoelen Praktische Theologie in Groningen en
De wetenschappelijke output van bijzonder hoogleraren met een
Amsterdam aan de orde stellen.
aanstelling aan onze universiteit is in 2018 iets toegenomen ten
een kleinere anonieme donor een totaalbedrag van € 177.000 voor het
8.5 Valorisatie van kennis: maatschappelijke output Onderzoeksgroep Sources
opzichte van 2017 (een totaal aantal van acht in plaats van zeven
project ‘Global Christianity at your Fingertips’. Het project beoogt in de
De volgende tabel biedt een volledig overzicht van wetenschappelijke
publicaties in bovenstaande outputcategorieën), terwijl de bijzonder
loop van dertig maanden een website op te zetten om Afrikaanse
output per onderzoeksgroep en voor onze universiteit als geheel in het
hoogleraren zonder dienstverband een aanzienlijk hogere
Onze onderzoeksgroep investeert blijvend in het Bijbelblog. Deze blijft
theologie online beter toegankelijk te maken. Dit gebeurt door het
jaar 2018, in vergelijking tot het voorgaande jaar.
wetenschappelijke output hebben gerealiseerd (22 in plaats van twaalf
veel belangstelling trekken. Zo neemt het Friesch Dagblad veel van de
publiceren van encyclopedische artikelen, thematische bibliografieën,
publicaties). Voor de medewerkers van het aan onze universiteit
artikelen over. Een selectie van tien van de blogs is gebundeld in een
een web portal en ondersteunend materiaal in zowel Frans als Engels.
gevestigde Seminarium van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten
speciale uitgave ter gelegenheid van de viering van ons tweede lustrum,
Ook bereiden we een projectvoorstel voor om de website uit te breiden
(VEG) is de onderzoeksoutput nagenoeg gelijk gebleven. Tot slot is de
in januari 2018.
naar andere werelddelen. Vanaf 1 juli 2018 is S.K. Bussey als
wetenschappelijke output van promovendi met dienstverband (aio’s)
projectmanager en managing editor begonnen, onder leiding van prof.
aanzienlijk gestegen, met name op het terrein van gepresenteerde
Een andere doorgaande activiteit op het terrein van de valorisatie is het
dr. B. van den Toren als projectleider en eindredacteur. De eerste fase
conferentiepapers (zestien in totaal) en enkele artikelen in peer reviewed
zogeheten Scriptorium. Dat is een spin-off van het NWO-project over
bestaat uit het samenstellen van een bredere redactie en het
tijdschriften.
Byzantijnse manuscripten. In een samenwerkingsverband tussen
ontwikkelen van het digitale platform.
perkamentmakers, calligrafen, verluchtigers en boekbinders maken we
Onderzoeksgroep Practices
Onderstaande tabel biedt een overzicht van de ontwikkeling van de
belangstellenden vertrouwd met het vervaardigen van manuscripten.
wetenschappelijke output van onze universiteit als geheel per fte
Dat levert interesssante samenwerkingsverbanden op tussen
onderzoek.
Bijbelwetenschappers, ambachtslieden, musea en bibliotheken. De
Practices wist niet alleen het aantal promovendi te doen stijgen, maar
workshops betrekken ook een heel nieuw publiek bij onze universiteit.
zag ook vijf promovendi hun proefschrift met succes verdedigen en de
2018
2017
2016
2015
2014
doctorsbul ontvangen. De leerstoelen in Groningen leverden drie
Artikelen in tijdschriften: refereed
2,05
2,52
3,28
2,50
2,38
In februari hielden we samen met de Protestantse Raad voor Kerk en
doctores en de leerstoel Amsterdam leverde twee doctores. Een van
Artikelen in tijdschriften: non-refereed
1,46
0,79
0,95
1,10
1,77
Israël en het Overlegorgaan van Joden en Christenen een druk bezocht
Hoofdstukken in boeken / artikelen in bundels
3,80
3,53
2,63
3,24
3,23
Wetenschappelijke boeken
0,22
0,50
0,36
0,29
0,38
hen, dr. J. Gelderloos-Commandeur, was in dienst geweest als aio, drie waren als duale promovendi in samenwerking met respectievelijk VIAA Hogeschool (dr. H. Meerveld), de Christelijke Hogeschool Ede (dr. B.
symposium over het werk van dr. H. Vreekamp. Op een studiemiddag in februari hebben we in samenwerking met de
Roor) en Windesheim Zwolle (dr. E. Renkema) aangesteld geweest.
Stichting tot Bevordering van het Wetenschappelijk Onderwijs in de
Daarmee beginnen de duale onderzoeksprojecten, waarin wij
Judaïstiek voor een groot publiek aandacht gegeven aan de doorstart
samenwerken met een hbo-instelling of een andere maatschappelijke
van de leerstoel Judaïstiek. Bijzonder hoogleraar prof. dr. Houtman
partner, substantieel vrucht af te werpen. In Groningen promoveerde dr.
kreeg daarbij een vriendenbundel op hoog wetenschappelijk niveau
44
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
45
uitgereikt. In dit kader past ook de studiemiddag over de vraag ‘Wat
en zegen maakte een rapportage over het Inspiratiefestival, die op 11
produceren door filmmaker S. Lowie. Vier verschillende typen kerkdienst
heeft de kerk met Israël?’ in november, naar aanleiding van de
november werd uitgezonden.
in de Protestantse Kerk in Nederland worden hier in beeld gebracht:
opgelaaide discussie over de manier waarop over Israël gesproken wordt in de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland. Onderzoeksgroep Beliefs
‘liturgische beweging’ (Oude Kerk in Amsterdam), evangelisch-luthers
In 2018 vonden net als in de voorgaande jaren (2015, 2016 en 2017)
In het verslagjaar verscheen naast de wetenschappelijke editie ook een
(Evangelisch-Lutherse Gemeente te Groningen), klassiek-gereformeerd
zeven promoties plaats. Bij de Graduate School stonden op de peildatum
publieksversie van de dissertatie van dr. Gelderloos, Sporen van God in
(Hervormde Gemeente Delft) en ‘praise en worship’ (Protestantse
31 december 2018 in totaal 67 promovendi ingeschreven: elf aio’s, vier
het dorp. Daarmee startte een ‘dorpskerkenbeweging’, die veel
Gemeente Tollebeek) die op de website van de kerk en op YouTube
duale promovendi en 52 buitenpromovendi (34 Nederlands en achttien
weerklank vindt en wordt gevoed door de aanstelling van dr. Gelderloos
kunnen worden bekeken.
internationaal).
Zoals blijkt uit de output-overzichten vindt veel van de valorisatie plaats
als projectleider bij het landelijk bureau van de Protestantse Kerk in
door bijdragen in publicaties voor een professioneel of breder publiek,
Nederland. Een cursus over de thematiek in het kader van de
zoals bijvoorbeeld zichtbaar wordt in de bijdragen van prof. dr. A.
8.6 Promovendi en promoties
2018 Sources
Permanente Educatie trok veertig belangstellenden.
Brüning aan het Handboek Oosters Christendom (Leuven: Peeters,
Vakpublicaties
2018), waarvan hij samen met prof. dr. H.G.B. Teule de redactie voerde.
Publicaties voor algemeen publiek
Op 18 september vond in Amsterdam een feestelijke en goedbezochte
Beliefs
2017 Practices
Totaal
Sources
Beliefs
Practices
Totaal
5
38
15
58
7
48
15
70
21
41
24
86
50
37
29
116
presentatie plaats van Rond de tafel: Maaltijd vieren in liturgische Brüning was samen met prof. dr. H.E. Zordrager de dragende kracht
contexten, onder redactie van dr. Klomp, dr. Smit (VU) en aio I.
Bovenstaande tabel biedt een volledig overzicht van maatschappelijke
achter de tweedaagse conferentie ‘Traditional Values and Human Rights’
Speckmann (VU). Theoloog des Vaderlands C. Kruijff en de scriba van de
output per onderzoeksgroep en voor onze universiteit als geheel in het
die in oktober plaatsvond aan onze vestiging Amsterdam. Deze
Protestantste Kerk in Nederland, dr. R. de Reuver, verleenden hun
jaar 2018, in vergelijking tot het voorgaande jaar.
conferentie was georganiseerd in samenwerking met de Ukrainian
medewerking. Het boek, dat verscheen in de Meanderserie van het
Catholic University (UCU) in Lviv, Oekraïne, waarmee wij in het kader
Instituut voor Rituele en Liturgische Studies (IRiLiS), wil het actuele
Het aantal vakpublicaties van bijzonder hoogleraren met een
van een Erasmus-overeenkomst een intensieve uitwisseling hebben.
gesprek over avondmaal en eucharistie bevorderen. Met het symposium
dienstverband aan onze universiteit is afgenomen ten opzichte van
Deze conferentie en de bredere samenwerking laten op een eigen wijze
kreeg dat gesprek een impuls dat zijn echo in de pers had. Aan het boek
2017, terwijl het aantal publicaties voor een breder publiek licht is
de betekenis zien van de theologie voor Europese samenwerking en
verleenden auteurs van onze onderzoeksgroepen Beliefs en Practices en
gestegen. De valoriserende output van bijzonder hoogleraren zonder
identiteit.
van zusterinstellingen hun medewerking.
aanstelling is afgenomen, met name waar het gaat om publicaties voor een breder publiek. Bij de onderzoekers van het seminarium VEG is een
Onderzoeksgroep Practices
Voorafgaand aan de promotie van dr. Renkema over de zogenoemde
duidelijke verschuiving waar te nemen van vakpublicaties naar
samenwerkingsschool — een fusie tussen een openbare en een
publicaties voor een breder publiek. Waar aio’s in 2018 meer
Practices wist het niveau van valorisatie van wetenschappelijke kennis te
(doorgaans) christelijke school —organiseerde het OJKC onder leiding
wetenschappelijke output genereerden is het aantal vakpublicaties gelijk
handhaven. Hieronder belichten wij enkele hoogtepunten.
van dr. Sonnenberg in samenwerking met het lectoraat Theologie en
gebleven en het aantal publicaties voor een breder publiek afgenomen.
Levensbeschouwing van Windesheim een drukbezocht symposium over Het Inspiratiefestival op Terschelling, ooit als idee gelanceerd door prof.
de identiteit van samenwerkingsscholen en de kansen voor het
Onderstaande tabel biedt een overzicht van de ontwikkeling van de
dr. H.P. de Roest, trok evenals in voorgaande edities veel deelnemers;
levensbeschouwelijk onderwijs. Een prikkelende lezing van de
maatschappelijke output van de PThU als geheel per fte onderzoek.
ruim zeshonderd kerkleden uit het hele land bezochten het festijn.
promovendus werd gevolgd door workshops onder leiding van
Uiteenlopende werkvormen en onder meer een kinderprogramma
directeuren van samenwerkingsscholen, docenten van Windesheim en
bepaalden de bezoekers bij spiritualiteit en inspiratie, verdieping en
van onderwijsorganisaties VERUS en VOS/ABB.
inhoud. Deelnemers konden mediteren op het strand, pelgrimeren voor gerechtigheid, er was ‘vrede voor bos en duin’ en muziek in allerlei
Onze universiteit, het Dienstencentrum van de Protestantse Kerk in
stijlen. De Groningse praktisch theologen dr. A.C. Mulder, dr. J.
Nederland en een viertal kerkelijke gemeenten lieten in een vruchtbare
Gelderloos-Commandeur en dr. M. van der Meulen leverden een
samenwerking bij de verschijning van prof. dr.Barnard, Tot Gods Eer.
bijdrage vanuit hun eigen onderzoek. NPO5 radioprogramma Zin, zout
Handreiking voor gesprekken over liturgie, vier korte filmpjes
46
Jaarstukken 2018
2018
2017
2016
2015
2014
Vakpublicaties
4,24
5,05
3,06
2,94
5,53
Publicaties voor algemeen publiek
6,29
8,36
8,10
5,88
4,30
Protestantse Theologische Universiteit
47
8.7 Financiering onderzoek: eerste en overige geldstromen
De categorieën geldstromen die in bovenstaande tabel zijn opgenomen zijn degene die in het Standard Evaluation Protocol (2015-2021) voor
Protestantse Theologische Universiteit
Grieks’, onder leiding van E. Boogert, gefinancierd door het
verstaan:
Ministerie van OCW, de VU en de PThU (totaal: € 53.125; ten bate
2018
2017
2017
fte
percentage
fte
percentage
17,70
83,38 %
16,50
79,40%
rijksbekostiging verkregen middelen worden gefinancierd;
Research grants (2)
0,09
0,44 %
0,00
0,00%
- research grants: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van
Contract research (3)
0,00
0,00 %
0,00
0,00%
competitie door externe organisaties zoals NWO en KNAW
Other (4)
3,43
16,18 %
4,28
20,60%
21,22
100,00 %
20,78
100,00%
1.953.022
88,17 %
1.941.830
85,17%
262.051
11,83 %
337.990
14,83%
2.215.073
100,00 %
2.279.820
100,00%
Direct funding (1)
Total funding Expenditure: Personnel costs Other costs Total expenditure
van 2018: € 12.605); - direct funding: de fte’s onderzoek die vanuit de op basis van de
-p roject ‘Church Life Survey (CLS) in Nederland’, onder leiding van prof. dr. H.P. de Roest, gefinancierd door Maatschappij van Welstand en Protestantse Kerk in Nederland (totaal: € 49.292; toegekend in 2018).
toegekende middelen worden gefinancierd; - contract research: de fte’s onderzoek die op basis van een met een
De volgende (bijzondere) leerstoelen zijn (deels) extern gefinancierd:
externe organisatie, zoals NWO, KNAW of de Europese Commissie, gesloten onderzoekscontract gefinancierd wordt met de door deze organisatie toegekende financiering; - other: de fte’s onderzoek die worden gefinancierd met middelen
Sources
verkregen uit gemaakte afspraken met externe partijen, die niet
Funding:
onder de andere categorieën kunnen worden gebracht.
Direct funding (1)
5,83
95,42 %
5,81
95,40%
Research grants (2)
0,00
0,00 %
0,00
0,00%
Contract research (3)
0,00
0,00 %
0,00
0,00%
Other (4)
0,28
4,58 %
0,28
4,60%
Total funding
6,11
100,00 %
6,09
100,00%
Beliefs
gefinancierd door Stichting N.N. (totaal: € 1.970.085, toegekend in - project ‘Science and Religion in French-Speaking Africa’, onder
6,54
89,04 %
6,62
77,95%
Research grants (2)
0,09
1,28 %
0,00
0,00%
World Charity Foundation (totaal: bijna € 550.000; ten bate van
Contract research (3)
0,00
0,00 %
0,00
0,00%
2018: € 33.574);
Other (4)
0,71
9,68 %
1,87
22,05%
Total funding
7,34
100,00 %
8,49
100,00%
leiding van prof. dr. B. van den Toren, gefinancierd door Templeton
- project ‘Reflective Equilibrium and Practical Wisdom’, onder leiding van dr. J.R. Compaijen, gefinancierd door NWO Veni (totaal: € 249.948; ten bate van 2018: € 5.836).
Funding:
- project ‘Global Christianity at Your Fingertips’, onder leiding van
Direct funding (1)
5,33
68,57 %
4,06
65,65%
Research grants (2)
0,00
0,00 %
0,00
0,00%
Contract research (3)
0,00
0,00 %
0,00
0,00%
Other (4)
2,44
31,43 %
2,13
34,35%
Total funding
7,77
100,00 %
6,19
100,00%
prof. dr. B. van den Toren, gefinancierd door de John Templeton Foundation en Cornerstone Trust (totaal: € 179.741; ten bate van 2018: € 11.159); - project ‘Moral Exemplarity and Transformation in Ordinary Life: A Protestant Theological Perspective on the Cultivation of the Virtues’, onder leiding van prof. dr. P.H. Vos, gefinancierd door Templeton Religion Trust, als onderdeel van het Moral Beacon Project van de
Jaarstukken 2018
door Stichting tot Bevordering van het Wetenschappelijk Onderwijs in de Judaïstiek; - l eerstoel Lutherana (prof. dr. M. Mathias), mede gefinancierd door de Stichting Steunfonds Lutherana; Stichting de Zending; -b ijzondere leerstoel Miskotte/Breukelman voor de theologische
- ‘Moral Compass Project’, onder leiding van prof. dr. P.M. Wisse,
Direct funding (1)
Practices
-b ijzondere leerstoel Judaïca (prof. dr. A. Houtman), gefinancierd
-b ijzondere leerstoel Missiologie (prof. dr. D. Nagy), gefinancierd door In 2018 lopen de volgende extern gefinancierde onderzoeksprojecten:
2018);
Funding:
48
-p roject ‘Database-Driven E-Learning (DaDEL) voor Hebreeuws en
onderzoek worden onderscheiden. Onder deze categorieën wordt 2018 Funding:
Wake Forest University (totaal: ; ten bate van 2018: € 1.276);
Protestantse Theologische Universiteit
hermeneutiek van de Bijbel (prof. dr. R. Reeling Brouwer), gefinancierd door Stichting de Nieuwe Bijbelschool; -b ijzondere leerstoel Orthodoxie en Vredesopbouw (prof. dr. A. Brüning), gefinancierd door de Stichting Instituut voor Oosters Christendom (Radboud Universiteit Nijmegen) en de Stichting Vredes-wetenschappen; -b ijzondere leerstoel Geschiedenis van het Gereformeerd Protestantisme (prof. dr. W.H.Th. Moehn), gefinancierd door de Gereformeerde Bond; -b ijzondere leerstoel Geestelijke Verzorging Krijgsmacht (prof. dr. P.H. Vos), gefinancierd door de Dienst Protestantse Geestelijke Verzorging bij de Krijgsmacht; -b ijzondere leerstoel voor Geloofvernieuwing (prof. dr. J.J.M. de Hart) gefinancierd door Stichting Kerk en Wereld; -b ijzondere leerstoel Diaconaat (prof. dr. H. Noordegraaf) gefinancierd door Stichting Rotterdam; -b ijzondere leerstoel Geestelijke Verzorging (prof. dr. M.N. Walton), gefinancierd door Stichting Deo Volente.
49
Hoofdstuk 9:
Personeel 9.1 Omvang en samenstelling personeel
De volgende promotietrajecten worden extern gefinancierd:
Het ondersteunend personeel bestaat in meerderheid uit vrouwen, bij het wetenschappelijk personeel is dit omgekeerd. Wij streven naar
- promotietraject drs. C. van der Knijff, gefinancierd door de Gereformeerde Bond; - promotietraject L.C. van Leersum-Bekebrede MA, gefinancierd door het Brandenburgfonds; - promotietraject M.J. Verburg MA, gefinancierd door Stichting Kerk en Wereld, PKN, PKA en Maatschappij van Welstand;
Het personeel is van strategische waarde voor onze universiteit.
diversiteit in gender, leeftijdsopbouw en internationalisering
Gezamenlijk werken de wetenschappelijke staf, de ondersteunende staf
(medewerkers uit het buitenland, met een niet-westerse achtergrond).
en het bestuur aan het realiseren van de ambities van de organisatie. De
Hiervoor hebben we (nog) geen streefcijfers vastgesteld. Hieronder staan
totale personeelsbezetting bedraagt op 31 december 81,81 fte. Er is
enkele gegevens over gender en leeftijdsopbouw op peildatum 31
sprake van groei ten opzichte van 2017.
december 2018 in fte’s.
- promotietraject drs. R. Israël, gefinancierd door Maatschappij van 2018
2017
2016
2015
WP
50,60
52,93
49,98
47,99
OBP
30,31
23,49
22,76
22,69
Bestuur
0,90
0,90
0,90
0,90
Totaal
81,81
77,32
73,64
71,58
Welstand, Juliana Zusters, Ridder Duitse Gilden en Sormani Fonds; - promotietraject N. den Toom MA, gefinancierd door diverse fondsen; - promotietraject M. Kaljouw MA, gefinancierd door Stadskerken, Ad Pias Causas en de Maatschappij van Welstand; - promotietraject H. Vogel MA, gefinancierd door Stichting Luthers
De omvang van het wetenschappelijk personeel blijft nagenoeg gelijk. Er
Diaconessenhuis Fonds.
is een toename in het ondersteunend personeel (OBP). Dit komt door Tot slot wordt de aanstelling van dr. P.E.M. Meijers, universitair docent
overlap tussen vertrekkende en nieuwe medewerkers bij Communicatie
Diaconaat in Groningen, deels gefinancierd door Kerk in Actie.
en Studentenzaken (2,1 fte), vervanging in verband met langdurige ziekte en nieuwe functies voor de verbetering van de samenhang en
Daarnaast lopen er negen duale PhD-trajecten, in samenwerking met
afstemming van interne bedrijfsprocessen. Daarnaast hebben we extra
Windesheim, Driestar Educatief, Christelijke Hogeschool Ede en de
studentassistenten ingezet. De verhouding tussen het wetenschappelijk
dienst Geestelijke Verzorging en Pastoraat van het UMC St Radboud.
en ondersteunend personeel is daarmee gewijzigd.
In 2018 zijn er voor het eerst in jaren weer inkomsten voor onderzoek
De inzet is kwaliteitszorg, professionaliteit en commitment aan onze
uit de tweede geldstroom geworven: vanaf november 2018 is dr.
ambities en doelstellingen. Dit vraagt om samenwerking tussen
Compaijen, die voor zijn onderzoek naar ‘Reflective Equilibrium and
wetenschappelijke en ondersteunende staf, inhoudelijke expertise en
Practical Wisdom’ van NWO een Veni-beurs ontving, in dienst gekomen
professionaliteit. Een aantal ondersteunende medewerkers koos in 2018
als postdoctoraal onderzoeker. Daarnaast wordt ruim 16% van onze
voor het vervolg van hun loopbaan buiten onze universiteit. Deze
onderzoeksformatie gefinancierd uit externe middelen (categorie
uitstroom biedt mogelijkheden om nieuwe medewerkers voor de
´overig´).
afdelingen Communicatie, Bestuurszaken, HRM en Bureau
Verhouding man/vrouw 40 30 20 10 0
OBP
WP M
V
Studentenzaken aan te trekken. Nieuwe ondersteunende medewerkers vragen we op beide locaties werkzaam te zijn om de onderlinge verbinding en samenhang te versterken. Met het vertrek van zowel de HR-adviseur als de HR-medewerker is gekozen voor een ad interim bezetting voor de continuïteit. Beleidsontwikkeling op HR-gebied is daarmee tijdelijk op een lager pitje komen te staan.
50
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
51
Leeftijdsopbouw OBP (incl. student-assistent)
35 30 25 20 15 10 5 0
20 15 10 5 0
Het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl is in de eerste plaats
Leeftijdsopbouw WP (incl. promovendi)
<25 jaar 25-34 jaar 35-44 jaar 45-54 jaar 55+ jaar
een verantwoordelijkheid van de medewerker zelf. Wij zijn hierbij ondersteunend. We gebruiken hiervoor een gecertificeerde arbodienst
We zijn voorzichtig gestart met strategische personeelsplanning. We
die adviseert over arbeidsomstandigheden, (duurzame) inzetbaarheid
sturen op de inzet en ontwikkeling en vaardigheden van medewerkers
van medewerkers en reïntegratie. Naast het verzuimspreekuur houdt de
om onze doelen te bereiken. De uitbouw van dit instrument kan
bedrijfsarts ook een arbeidsgezondheidsspreekuur waar medewerkers
systematischer en krijgt nog een vervolg.
op eigen initiatief hun gezondheid en arbeidsomstandigheden kunnen bespreken zonder ziekgemeld te zijn.
25-34 jaar
35-44 jaar
45-54 jaar
9.2 HR-thema’s
55+ jaar
Cao vernieuwing jaar. Door de verhoogde AOW-leeftijd zal deze situatie naar verwachting
voor de mate van internationalisering onder het personeel in loondienst.
nog geruime tijd blijven bestaan. Elk vertrek vanwege AOW biedt ons echter ook mogelijkheden om nieuwe keuzen te maken. Hieronder
Indicator
staan in aantallen de AOW-gerechtigden voor de komende vijf jaar. Met
Percentage vrouwelijke hoogleraren (inclusief bijzonder hoogleraren) in fte
2018 21,62%
een aantal ondersteunende medewerkers hebben we in het kader van Internationalisering 2018
Percentage wetenschappelijk personeel met niet-EU afkomst in fte
2%
Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
3
3
2019
2020
2021
3
3
2022
2023
Indicator
2018
2017
2016
2015
2014
Verzuimpercentage personeel
4,29
7,26
3,21
4,45
3,95
Verzuimpercentage WP
1,08
4,63
2,31
2,46
1,15
Verzuimpercentage OBP
9,09
12,85
5,22
6,86
8,54
Gemiddelde verzuimfrequentie
0,84
0,83
0,59
0,52
0,67
ontwikkelpunten kandidaten de komende jaren moeten werken om voor de voorgestelde promotie in aanmerking te komen. Het
Wij volgen de cao Nederlandse Universiteiten. In juni 2018 is een
loopbaanbeleid voor ondersteunend personeel krijgt vorm in
cao-akkoord ondertekend en zijn de collectieve arbeidsvoorwaarden
maatwerkafspraken gemaakt over begeleiding van werk-naar-werk. Dit
vastgelegd tot eind 2019. In de cao is afgesproken dat universiteiten
vergroot hun mobiliteit.
(gaan) werken aan: - de aanpak van verlaging van werk- en prestatiedruk;
Voor de kwalitatieve ontwikkeling van het personeel zetten we in op
- strategische personeelsplanning: de kwalitatieve ontwikkeling en de
ontwikkeling en deskundigheid ten behoeve van onderwijs, onderzoek
kwantitatieve bezetting; Indicator
4
onder meer vorm in het voordragen van vier wetenschappers voor een Career Track. Bevorderingscommissies bepalen aan welke
Het percentage vrouwelijke hoogleraren is gering. Dit geldt eveneens
Medewerkers die AOW gerechtigde leeftijd bereiken
Elke medewerker is verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling en loopbaan. Het loopbaanbeleid voor wetenschappelijk personeel krijgt
Ruim een derde van het wetenschappelijk personeel is ouder dan 55
de organisatiewijziging in 2017 afspraken gemaakt over vertrek.
Strategische personeelsplanning
- een ‘leven lang leren’ in het loopbaantraject van ondersteunend medewerkers. Functievervulling door OBP maximaal vier tot zes jaar;
en valorisatie. Hiervoor is een ruim budget voor opleiding en ontwikkeling beschikbaar. Wetenschappers kunnen zich scholen op het gebied van valorisatie, ondernemerschap, leidinggeven en onderwijs.
- meer carrièreperspectieven voor junior docenten en postdocs;
Docenten professionaliseren zich met de Basis Kwalificatie Onderwijs
- het faciliteren van duurzame inzetbaarheid door het Vitaliteitspact
(BKO) en de Senior Kwalificatie Onderwijs (SKO). Ondersteunend
2019 waarbij oudere medewerkers financieel gefaciliteerd worden
personeel krijgt scholing in overstijgend samenwerken (samenwerken in
om gezond en vitaal tot de AOW-datum te blijven werken.
de keten) door trainingen in Scrum en het geven van feedback.
Aanpak werkdruk
Indicator Percentage BKO bij wetenschappelijk personeel* in fte
2018 80,73%
Het Activiteitenplan werkdruk (2017) hebben we verder opgepakt. Hierbij besteden we aandacht aan deeltijdwerk, opnemen van verlof, de
Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid
Vergeleken met 2017 is het verzuimpercentage in 2018 gedaald. Dit
verdeling van commissiewerkzaamheden, de vaststelling en hantering
geldt zowel voor de wetenschappelijke als ondersteunende staf. De
van de systematiek voor berekening van docent-belasting-uren voor
Oudere medewerkers hebben we geattendeerd op het Vitaliteitspact.
verzuimfrequentie (hoe vaak medewerkers verzuimen) is relatief laag.
onderwijs, vervanging bij ziekte en studieverlof.
Met deze regeling is het mogelijk is om eerder dan de AOW-leeftijd
Het verzuimpercentage voor het ondersteunend personeel is echter
minder uren per week te gaan werken en zo plaats te maken voor
hoog en vraagt om onderzoek en aanpak. Het terugdringen van verzuim
nieuw personeel.
staat op de agenda. Hierbij hebben de medewerker, de leidinggevende, HRM en de bedrijfsarts ieder een eigen rol en verantwoordelijkheid.
52
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
53
Hoofdstuk 10:
Ondersteunende faciliteiten, voorzieningen en diensten Welkom nieuwe medewerkers
9.3 Werkloosheidsuitkering
We nemen initiatieven om de introductie en ‘landing’ van nieuwe
Onze universiteit is eigen risicodrager voor werkloosheidsuitkeringen en
medewerkers te verbeteren. De communicatie rond indiensttreding, de praktische toegang tot bijvoorbeeld digitale systemen en het
Wij streven naar kwalitatief goede en efficiënt georganiseerde
een betaalde betrekking vindt. Deze uitkomst bevestigde ons in de
ondersteuning en bedrijfsvoering waarmee we de doelstellingen voor
keuze de uitstroomprofielen van de masteropleidingen te verbreden. Het
onderwijs, onderzoek en valorisatie kunnen halen. De ondersteuning
rapport bevat ook belangrijke aanknopingspunten om de relatie met de
bovenwettelijke uitkeringen. Deze komen dus ten laste van onszelf. In
speelt slagvaardig in op een zich wijzigend landschap, en op
alumni blijvend te onderhouden. Door het verstrekken van informatie
2018 hebben zeven personen een beroep gedaan op deze uitkering,
veranderende kaders, onder meer op het gebied van kwaliteitszorg en
over onze actuele situatie houden we onze alumni op de hoogte en
kennismaken met de werkorganisatie kunnen we verbeteren. Door
waarmee een bedrag van € 133.126 is gemoeid. Hiervan komt € 85.620
bekostiging.
betrokken. Omgekeerd kunnen alumni betroken worden bij onze
ziekte en vertrek bij HRM en Communicatie wordt dit thema in 2019
ten laste van de voorziening wachtgeld (zes personen) en € 47.500 ten
verder opgepakt.
laste van de voorziening Reorganisatie (drie personen). Dit is gevolg van
activiteiten, niet in de laatste plaats op het gebied van
10.1 Ondersteuning ten behoeve van onderwijs
studentenwerving.
Studentenwerving
Proces- en applicatiebeheer onderwijsorganisatie en –administratie
We ambiërent een werkklimaat met open werkverhoudingen waarin
Teneinde het aantal studenten te doen toenemen overeenkomstig de in
Voor het doorvoeren van een verbeteringsslag met betrekking tot
leidinggevenden en medewerkers elkaar durven aanspreken op
dit jaarverslag opgenomen prognose hebben we een aantal beleids- en
onderwijsondersteunende processen hebben we geïnvesteerd in een
verantwoordelijkheden, ontwikkeling en resultaat. Aandacht voor de
bestuursmaatregelen genomen. Deze richten zich op het verhogen van
goed gekwalificeerd applicatiebeheer, informatiemanagement en
professionele ontwikkeling en het tot bloei brengen van talenten zijn
de aantrekkelijkheid van de opleiding voor verschillende doelgroepen.
procesondersteuning. De kwaliteitsslag die we met het aantrekken van
belangrijk. Ook motiveren, feedback geven en samenwerking dragen bij
Om deze initiatieven voor het voetlicht te krijgen is een uitgekiend
een applicatiebeheerder, informatiemanager en procesondersteuner
aan het realiseren van onze organisatiedoelstellingen.
wervingsbeleid noodzakelijk. Onderdeel van het beleid is het in kaart
kunnen maken, zal tot verbetering van de efficiëntie en kwaliteit van de
het sociaal plan dat gold voor de reorganisatie. Jaargesprekken
.
brengen van potentiële doelgroepen zodat we een op elke doelgroep
onderwijsondersteuning leiden, niet in de laatste plaats omdat we de
Arbeidsomstandigheden
afgestemde strategie kunnen ontwikkelen.
mogelijkheden van reeds beschikbare applicaties beter kunnen
De bevindingen van de RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie in 2016) en
We hebben mogelijkheden voor studenten gecreëerd om op parttime
het plan van aanpak, vragen ook in 2018 om aandacht voor de fysieke
basis wervingsactiviteiten voor de universiteit te verrichten, waarmee zij
10.2 Ondersteuning ten behoeve van onderzoek
belasting in verband met veelvuldig beeldschermwerk en psychosociale
hun studie kunnen medefinancieren. Deze activiteiten zijn aanvullend op
belasting. Om de fysieke vitaliteit te stimuleren is er een pilot ‘Kantoor in
het vaste stramien dat we de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Om
We onderschrijven de gedragscode wetenschappelijk onderzoek, die
beweging’. Hierbij worden andere manieren van werken onderzocht en
het wervingsbeleid succesvol te laten zijn zetten we in op actieve
gericht is op een integere wijze van wetenschapsbeoefening. Deze code
zijn er op de vestigingen Groningen en Amsterdam proefopstellingen
betrokkenheid van docenten, studenten, alumni en ondersteunende
vraagt om een universitair beleid voor het verzamelen, bewaren en
van nieuw meubilair om bijvoorbeeld fietsend aan een bureau te
medewerkers.
analyseren van onderzoeksdata. Ons beleid voorziet onder andere in een
benutten.
werken. De resultaten hebben we geëvalueerd. In 2019 gaan we verder
zodanige opslagmogelijkheid van gegevens dat we aan het beginsel van
met het herinrichten van werkplekken, zoals meer zit-sta plekken.
Alumnibeleid
Externe samenwerking
In 2017 ontvingen we van onderzoeksbureau KASKI in Nijmegen een
tot de data die hieraan aan ten grondslag lagen. Met de
transparantie kunnen voldoen. Op basis van dit beginsel moeten de in een wetenschappelijke studie gepresenteerde conclusies te herleiden zijn
rapportage naar aanleiding van de onder onze alumni gehouden
universiteitsbibliotheek van de VU (UBVU) hebben we afspraken
We stimuleren subsidieaanvragen, matchingsconstructies en andere
monitor. Het rapport vormt belangrijke input voor het afstemmen van
gemaakt over tweedelijns ondersteuning bij uitvoering van het
samenwerkingsverbanden met private partijen door inzet van
het onderwijsbeleid op het afnemende beroepsveld en maakt als
datamanagementbeleid. Deze afspraken voorzien ook in het verstrekken
ondersteunende expertise. Ook zetten we in op het aantrekken van
zodanig deel uit van de kwaliteitszorg onderwijs. Een opvallende
van voor integere wetenschapsbeoefening noodzakelijke formats, zoals
buitenlandse PhD-studenten.
uitkomst van het onderzoek onder alumni was de vaststelling dat van de
informed consents, aan wetenschappelijke medewerkers van de PThU.
afgestudeerden uiteindelijk 60% als predikant werkzaam wordt en dat de overige 40% in andere beroepsvelden (onderwijs, onderzoek, beleid)
54
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
55
10.3 Ondersteuning in het licht van de valorisatie
zijn ruim vijfhonderd e-journals en meer dan 8.500 e-books beschikbaar.
De valorisatie van onderzoek vindt in toenemende mate plaats in overleg
De overgang van papier naar digitaal krijgt ook gestalte in ons
van wetenschappelijke stafleden met derde partijen, die ofwel als
acquisitiebeleid. De omzetting van papieren abonnementen naar
geldschieter optreden, ofwel een op hun belang toegesneden
uitsluitend digitaal en de toename in aanschaf van e-books zetten we in
onderzoeksvraag willen laten onderzoeken. Om de geldstromen en
2019 voort.
De bibliotheek is intensief betrokken bij de implementatie van een
De bibliotheek beheert het archief van prof. dr. H.N. Ridderbos (1909-
nieuw onderzoekregistratiesysteem. Eind 2018 hebben we de eerste
2007). In juni 2018 ontving de bibliotheek van mevr. I. Huson-Ridderbos
contacten gelegd met een leverancier. In het voorjaar van 2019 starten
de bul behorende bij het eredoctoraat dat Ridderbos op 12 december
we met de implementatie.
1991 van de Universiteit van Stellenbosch ontving.
(Inter)nationale samenwerking
In oktober 2018 nam de familie van prof. dr. G.Th. Rothuizen (1926-
vergaring van onderzoeksdata in afstemming met deze derde partijen te
1988) contact op met de vraag of wij belangstelling hadden voor diens
stroomlijnen ondersteunen onze afdelingen bij het inrichten van
Eind september 2018 is het Google Books-project, dat we in
Samenwerking is voor onze bibliotheek van groot belang. De bibliotheek
archief. Het belang van dit archief voor wetenschappelijk historisch en
onderzoekscentra door juridische, financiële en organisatorisch-
samenwerking met de UBVU hebben uitgevoerd, afgerond. In dit project
maakt deel uit van een netwerk van Amsterdamse bibliotheken
theologisch onderzoek is evident. In 2019 vindt de overdracht van het
administratieve expertise in te brengen.
zijn ruim zeshonderd oude drukken uit onze bibliotheek door Google
(AdamNet). Het hoofd van de bibliotheek participeert in de Commissie
archief plaats.
gedigitaliseerd.
kennisnetwerk van AdamNet. De bibliotheek is ook lid van de Vereniging
10.4 Bibliotheek Datamanagement en open access Studenten en medewerkers maken graag gebruik van de diensten van
voor het Theologisch Bibliothecariaat (VThB), de Werkgroep Speciale
In december 2018 hebben wij het Kasboek der Bibliotheek van het
Wetenschappelijke Bibliotheken (WSWB) en het Universitair Platform
Evangelisch-Luthers Seminarium (ELS) 1935-2002 overgedragen aan het
Informatiedienstverlening en Recordsmanagement (UPIR). Sinds enkele
Stadsarchief Amsterdam. Het is toegevoegd aan het archief van het ELS,
de bibliotheek. Zowel in het begin 2018 gepresenteerde
Onze bibliotheek biedt ondersteuning bij de archivering van
jaren neemt de bibliotheek deel aan de conferentie van European
een van de rechtsvoorgangers van de PThU, dat bij het stadsarchief in
medewerkersonderzoek als in de in het najaar verschenen uitkomsten
onderzoeksdata en adviseert met name (buiten)promovendi over het
Theological Libraries (BETH). In september 2018 vond deze plaats in
bewaring is gegeven.
van de NSE scoort de dienstverlening van de bibliotheek
opstellen van een datamanagementplan. Ten behoeve van de Graduate
Nürnberg en had als thema ‘Subject indexing in the digital age’.
bovengemiddeld. Een actieve Bibliotheekcommissie, waarin
School hield de bibliotheek op 25 juni 2018 een themamiddag over
medewerkers en studenten van beide vestigingen zitting hebben,
datamanagement. Dr. J. Scholten (specialist research datamanagement
In het kader van het Erasmus+ Staff Mobility for Training-programma
adviseert de bibliotheek en draagt mede bij aan het zo optimaal
UBVU) gaf een presentatie over de datamanagementdiensten van de VU
bezocht A. Bogowska, bibliothecaris aan de Evangelical School of
mogelijk ondersteunen door de bibliotheek van het onderwijs en
en dr. M. van Selm (coördinator RDM UB-UvA) over datamanagement en
Theology te Wroclaw (Polen) op 6 en 7 juni onze universiteit voor een
onderzoek.
de AVG. Van Selm promoveerde in 2006 aan de Theologische
werkbezoek.
Universiteit Kampen, een van de rechtsvoorgangers van de PThU, en Omvang van de bibliotheekcollectie PThU op 31 december 2018:
Boektitels Tijdschrifttitels Lopende abonnementen
2018
2017
112.455 (Incl. 8.768 ebooks)
105.379
3.237 (Incl. 609 e-journals)
2.622
197 (Incl. 58 (ook) online)
230
vertelde bij deze gelegenheid ook over haar ervaringen als onderzoeker.
Erfgoed en archieven
In het kader van kennisontwikkeling nam het hoofd van de bibliotheek
De erfgoedcollectie van onze universiteit bestaat uit schilderijen,
op 8 februari deel aan de conferentie ‘National Cooperation in RDM:
meubilair en andere objecten. Ook beheert de bibliotheek een collectie
Celebrating Achievements, Shaping Future Directions (LCRDM)’ te
oude drukken (circa 3.500 banden) en een archiefcollectie van met
Utrecht en op 4 oktober aan de Masterclass Research Support (SURF)
name hoogleraarsarchieven.
eveneens te Utrecht. Bijzondere objecten zijn een achttiende-eeuwse Torahrol, een Het open access toegankelijk maken van wetenschappelijke output staat
negentiende-eeuwse Estherrol en een kleine collectie Joodse
In samenwerking met het samenwerkingsverband van bibliotheken
sterk in de belangstelling. Wij volgen de landelijke ontwikkelingen dan
voorwerpen, waaronder een Jad en gebedsriemen. In het najaar van
OCLC en de IT van de VU hebben we in de zomer 2018 de
ook nauwgezet. Ons eigen repository herbergt inmiddels tientallen
2018 hebben we overlegd met de UBVU over het beschikbaar stellen
implementatie van de proxyserver (hosted EZproxy) afgerond.
proefschriften en academische redes. In 2018 zijn we gestart met het
van de gedigitaliseerde versies van beide rollen in de beeldbank van de
Medewerkers en studenten kunnen met deze dienst eenvoudig digitale
opnemen van masterscripties.
UBVU. De medewerkers van de UBVU wilden hier graag aan
collecties met e-journals en e-books, en los door de bibliotheek
meewerken. Eind 2018 en begin 2019 zijn de werkzaamheden
aangeschafte e-books en e-journals vanuit huis raadplegen. Eind 2018
uitgevoerd. Inmiddels zijn beide rollen volledig digitaal te raadplegen.
56
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
57
Jaarrekening
58
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
59
Categorie
Resultaat jaarrekening 2018
Bedrijfsvoering
Eenmalig
- 353( n)
- 207 (n)
Personeelslasten • Hogere personeelskosten door uitbreiding formatie (structureel) en inhuur i.v.m. vervanging langdurige ziekte en organisatieontwikkeling
Het jaarrekeningresultaat 2018 van de PThU is € 636,5k negatief. Analyse van dit resultaat is weer te geven in een uitsplitsing van
• A an de voorziening pensioenen oud hoogleraren heeft een extra dotatie moeten plaatsvinden a.g.v. actuariele berekening (lagere rente, hogere eindleeftijd)
resultaten uit (reguliere) bedrijfsvoering en eenmalige resultaten. Een overzicht hiervan is opgenomen in onderstaande tabel
• De voorziening voor pensioen oud hoogleraren kent ook een vrijval van toekomstige opgenomen verplichtingen door overlijden een deelnemer
(bedragen x € 1.000). Categorie
Bedrijfsvoering
Eenmalig
Rijksbijdragen • H ogere rijksbijdragen op basis van definitieve beschikking DUO
-43 (n)
-58 (n)
-124 (n)
-7 (n) 64 (v) -11 (n)
Financiele baten en lasten
-18 (n)
TOTAAL LASTEN -8 (n)
Het resultaat 2018 van de PThU wordt veroorzaakt door € 157k hogere
-243 (n)
-301 (n)
Financiële ratio’s
baten t.o.v. de begroting. De baten uit reguliere bedrijfsvoering wijken € -80 (n)
Overige baten • B ijdragen van (samen-)werkingspartners, Erasmus-gelden en evenementen TOTAAL BATEN
• Diverse overige personeelkosten leiden tot een overschrijding van de begroting. Hiervan heeft 124k betrekking op de organisatieontwikkeling (begeleiding, assessments, vaststellingsovereenkomsten)
Overige lasten
Baten werk in opdracht van derden • L agere baten werk in opdracht van derden door o.a. vertraging van nieuwe projecten
140 (v)
Huisvestingslasten
Deelnemersbijdragen • I n lijn met aantal cursussen (zie ook toelichting Bijdragen PKN) zijn ook de deelnemersbijdragen voor het kerkelijk vrijwilig post-academisch onderwijs in 2018 lager dan begroot.
• V anuit de personeelskosten heeft een doorberekening naar de projecten plaatsgevonden, die in de begroting gesaldeerd als bate en last waren gerubriceerd onder baten 2e/3e geldstroom
Afschrijvingen -117 (n)
College- en examengelden • H et aantal ingeschreven studenten op rapportagedatum is lager dan verwacht. Dit leidt tot een beperkte afwijking t.o.v. de geraamde collegegelden
80 (v)
303 (v)
Bijdragen PKN • D oor minder cursussen is de realisatie 2018 ca k € 117 lager dan geraamd.
- 50 (n)
102 (v) 55 (v)
55k af ten opzichte van de begroting. Voor een bedrag van € 102k zijn
Eén en ander leidde tot een solvabiliteitsratio van 0,65, een current ratio
incidentele voordelen gerealiseerd, bestaande uit hogere bijdragen van
van 3,29 en een weerstandsvermogen van 89,4%.
contribuanten.
De solvabiliteit is ten opzichte van 2017 gedaald als gevolg van afname van het eigen vermogen ten gevolge van het negatieve resultaat 2018.
102 (v) Aan de lastenkant is een nadeel van € 544k gerealiseerd t.o.v. de
De liquiditeitsratio bedraagt 0,51. Deze ratio blijft nagenoeg op het
begroting. In de reguliere bedrijfsvoering is een afwijking t.o.v. de
niveau van 2017.
begroting van €243k gerealiseerd. Indicentele mutaties in voornamelijk de voorzieningen maar ook de organisatieontwikkeling leiden in 2018
Profileringsfonds
tot een eenmalig nadeel van € 301k t.o.v. de begroting. De PThU kent het profileringsfonds waaruit aan studenten die te maken Eigen vermogen, liquiditeit, voorzieningen
hebben met bijzondere omstandigheden zoals bedoeld in artikel 7.51 WHW een financiële bijdrage kan worden verstrekt. In 2018 is voor een
Per 31 december van het verslagjaar bedroeg het eigen vermogen van
bedag van € 11.666 aan bijdragen uit dit fonds verstrekt en hebben
de PThU € 9,7 miljoen. De hoogte van de liquide middelen was op die
volledig betrekking op commissie-vergoedingen.
datum € 7,6 miljoen. De hoogte van de voorzieningen was € 2,5 miljoen, waarvan € 2,1 miljoen personeelsvoorzieningen. Voor
Treasury
kortlopende schulden stond op 31 december een bedrag van ruim € 2,7 miljoen gesaldeerd.
De niet voor de bedrijfsuitoefening benodigde liquiditeiten van de PThU worden op basis van het Financierings- en Beleggingsstatuut, in lijn met
60
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
61
Beheersing van ontslagvergoeding
het Algemeen Verbindend Voorschrift van het Ministerie OCW rondom “beleggen en belenen”, uitgezet in de vorm van vastrentende waarden met hoofdsomgarantie waarbij een zeer defensieve beleggingsstrategie
De PThU hanteert met betrekking tot vergoeding bij ontslag een beleid
wordt gehanteerd. De beleggingen worden tevens getoetst aan het
dat overeenkomt met de maximale norm van de per 2013 geldende Wet
criterium “duurzaam en maatschappelijk verantwoord”.
normering topinkomens (WNT). Dit betekent dat wanneer sprake zou
In 2018 zijn geen nieuwe beleggingen en beleningen geweest. De
zijn van ontslag van een (top)functionaris de maximale
bestaande beleggingen en beleningen zijn overeenkomstig de regeling.
ontslagvergoeding gelijk is aan de som van de beloning en de
Advisering, monitoring en uitvoering geschiedt in samenwerking met
voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn over
ING-Investment Office.
de twaalf maanden voorafgaand aan de beëindiging van het dienstverband, maar niet meer dan € 75.000.
Investeringen In 2018 hebben geen investeringen met betrekking tot de huisvesting van de PThU in Amsterdam en Groningen plaatsgevonden. Declaraties bestuur Overzicht declaraties bestuursleden verslagjaar 2018 (bedragen in € ) Bestuurder
prof. dr. M.M. Jansen
Representatiekosten
-
Reiskosten binnenland
2.088,35
Reiskosten buitenland
862,48
Overige kosten Totaal
2.950,83
Bovenstaande tabel is ingevuld op basis van de Declaratieregeling CvB-leden Nederlandse Universiteiten die met ingang van 1 januari 2018 van kracht is geworden. De declaraties van de bestuurder bestaan grotendeels uit binnenlandse dienstreizen. De bestuurder heeft, op grond van de met haar overeengekomen bezoldigingsovereenkomst, voor woon-werkverkeer en binnenlandse dienstreizen de beschikking over een OV jaarkaart 1e klas ter waarde van € 7.382,18. Voor het overige zijn er in 2018 geen declaraties van bestuursleden geweest.
62
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
63
Jaarrekening 2018 Versie: definitief
Balans PThU per 31‐12‐2018 31‐12‐2018 31‐12‐2018
Activa Vaste activa Materiele vaste activa Financiele vaste activa Vlottende activa Vorderingen Effecten Liquide middelen
(bedragen in euro's x 1.000)
1.1 1.2
1.3 1.4 1.5
6.012,8 0,0 1.261,5 0,0 7.567,5
Totaal activa
31‐12‐2017 6.585,7 0,0
6.012,8
6.585,7
722,5 0,0 7.797,7
8.829,0 14.841,8
8.520,2 15.105,9
Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden
2.1 2.2 2.3
Totaal passiva
9.667,0 2.494,4 2.680,4
10.303,5 2.808,3 1.994,1
14.841,8 14.841,8
15.105,9 15.105,9
Staat van baten en lasten PThU per 31‐12‐2018 (bedragen in euro's x 1.000) Baten
Rekening 2018
Begroting FY 2018
Rekening 2017
Rijksbijdragen
3.1
Bijdrage PKN
3.2
199,2
316,2
117,0‐
277,1
College‐ en examengelden
3.3
456,8
500,0
43,2‐
511,4
Deelnemersbijdragen
3.4
92,7
100,0
7,3‐
74,7
Baten werk in opdracht van derden
3.5
419,5
500,0
80,5‐
517,9
Overige baten
3.6
228,7
127,3
101,4
157,4
Totaal baten
9.413,9 9.110,8
Afwijking
303,1 9.161,5
10.810,8 10.654,3
156,5 10.700,0
7.315,9 6.744,1
571,8‐ 6.088,6
Lasten Personeelslasten
4.1
Afschrijvingen
4.2
Huisvestingslasten
4.3
1.053,2 1.117,0
Overige lasten
4.4
2.464,6 2.453,9
10,7‐ 2.580,7
11.445,8 10.920,3
525,5‐ 10.309,7
Totaal lasten Saldo baten en lasten Financiële baten en lasten Resultaat
5
612,3
605,3
7,0‐
604,0
63,8 1.036,4
635,0‐
266,0‐
369,0‐
390,4
1,5‐
16,0
17,5‐
3,7
636,5‐
250,0‐
386,5‐
394,1
Het financiële resultaat over 2018 komt uit op € 637k negatief en is daarmee € 387k lager dan begroot. De overschrijding in het jaarresultaat wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door (eenmalige) kosten van de organisatieontwikkeling binnen de afdelingen Studentendecanen en Communicatie, die volledig in 2018 is afgewikkeld. Het resultaat 2018 heeft daarmee een grotendeels incidenteel karakter. De totale baten zijn enerzijds beïnvloed door hogere Rijksbijdragen(+ € 300k) tegenover lagere opleidingsinkomsten en bijdragen van derden Aan de lastenkant zijn het met name de personeelslasten die een overschrijding laten zien. Op de onderdelen salaris‐ en inhuurkosten worden de hogere kosten veroorzaakt door ziektevervanging en inzet i.vm. de organisatiewijziging.
64
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
65
Jaarrekening 2018
Jaarrekening PThU 2017
Versie: definitief
Versie: definitief
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Kasstroomoverzicht per 31‐12‐2018 (bedragen in euro's x 1.000) Rekening 2018
Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo baten en lasten
Rekening 2017
635,0‐
390,4
Aanpassingen voor: ‐ afschrijvingen ‐ mutaties voorzieningen
612,3 313,8‐
604,0 828,1‐
Veranderingen in vlottende middelen: ‐ voorraden ‐ vorderingen ‐ schulden
539,0‐ 686,3
432,4 85,8‐
Totaal kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest / kosten Buitengewoon resultaat
189,3‐ 0,4 2,0‐ ‐
Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiele vaste activa Desinvesteringen in materiele vaste activa boekwaarde Investeringen in effecten Waardevermindering effecten Desinvesteringen in effecten
Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie liquide middelen Liquide middelen per 1 januari Liquide middelen per rapportagedatum Mutatie liquide middelen
1,5‐
6,8 3,1‐ ‐
39,4‐ ‐ ‐ ‐ ‐
122,6
3,7 516,7
5,2‐ ‐ ‐ ‐ 250,0 39,4‐
‐ ‐
Financiële instrumenten Algemeen Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten verstaan. In de toelichting op de op de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting onder de ‘Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’.
Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost.
244,8
‐
‐
230,2‐
761,4
230,2‐
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij betreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden de activa en passiva gewaardeerd volgens het kostprijsmodel. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De bedragen in de tabellen worden gepresenteerd in duizenden euro's. Als gevolg van afrondingen zijn in sommige gevallen geringe verschillen ontstaan. Deze verschillen tasten het getrouwe beeld van de jaarrekening niet aan en zijn geen belemmering voor het verkrijgen van het vereiste inzicht.
De PThU heeft als beleid om geen financiële derivaten te gebruiken.
‐ ‐
7.797,7 7.567,5
De Protestantse Theologische Universiteit is een levensbeschouwelijke universiteit zoals bedoeld in artikel 1.3 lid 2 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en is gericht op het verzorgen van wetenschappelijk onderwijs voor een levensbeschouwelijk ambt of beroep. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op levensbeschouwelijk terrein, voorziet in de opleiding tot wetenschappelijk onderzoeker en draagt kennis over ten behoeve van de maatschappij. In het bijzonder is aan de Protestantse Theologische Universiteit krachtens Ordinantie 13 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland door de generale synode van de Protestantse Kerk de opleiding en vorming van de predikanten van de Protestantse Kerk toevertrouwd. De jaarrekening van de PThU is opgesteld conform de richtlijnen van de Regeling Jaarverslaggeving onderwijs en overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften en bepalingen zoals weergegeven in Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Tevens is Richtlijn 660 van de Raad voor de Jaarverslaggeving gevolgd. In deze richtlijn zijn voor de sector presentatie‐, waarderings‐ en verslaggevingsvoorschriften opgenomen.
512,9
190,9‐
Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstroom uit financieringsactivteiten Nieuw opgenomen leningen Aflossing langlopende leningen
445,7
1. Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening
7.036,3 7.797,7 761,4
Kredietrisico Het kredietrisico ten aanzien van de overige vorderingen van de PThU is beperkt aangezien de grootste vorderingen debiteuren met een hoge betrouwbaarheid betreffen. Reële waarde De reële waarde van de meeste in de balans verantwoorde financiële instrumenten, waaronder vorderingen, liquide middelen en kortlopende schulden, benadert de boekwaarde ervan. De reële waarde van de overige in de balans verantwoorde financiële instrumenten wijkt niet materieel af van de boekwaarde.
2. Waarderingsgrondslagen Kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname. Afschrijving vindt lineair plaats op grond van vastgestelde afschrijvingstermijnen: gebouwen en verbouwingen 3,3% Inventaris 10,0% computerapparatuur en software 25,0% overige apparatuur 20,0% Met ingang van 1 januari 2016 is de afschrijvingstermijn voor de verbouwingen voor de locatie Amsterdam verhoogd met 10%. Deze schattingswijziging is conform de bepalingen uit RJ145.301 in de jaarrekening 2016 verwerkt. Materiële vaste activa die niet meer in gebruik is, wordt gewaardeerd tegen de kostprijs of de lagere opbrengstwaarde. Een materieel vast actief wordt niet langer in de balans opgenomen na vervreemding of indien geen toekomstige prestatie‐eenheden van het gebruik of vervreemding te verwachten zijn. Voor de kosten van periodiek groot onderhoud wordt een voorziening gevormd. Deze voorziening is opgenomen onder de overige voorzieningen aan de passiefzijde van de balans. Financiële vaste activa De financiële vaste activa (obligaties) worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, rekening houdend met individuele lagere marktwaarde van het product, onder toepassing van de effectieve‐rentemethode.
66
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
67
Vorderingen en overlopende activa De vorderingen en overlopende activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.
Jaarrekening 2018 Versie: definitief
Toelichting op de balans 0-1-1900
Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Voorzieningen Reorganisatievoorziening In verband met de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen was een gedetailleerd plan voor de reorganisatie geformuleerd. In de reorganisatievoorziening zijn slechts de kosten opgenomen die direct als gevolg van de reorganisatie noodzakelijk zijn voor de groep waarvoor een feitelijke of juridische verplichting is ontstaan, conform RJ 252.413. De kosten die in verband staan met de doorlopende activiteiten zijn niet opgenomen. Voorziening wachtgelden De PThU is eigen risicodrager voor de WW en de bovenwettelijke werkloosheidsuitkeringen. Met het oog daarop is een voorziening wachtgelden gevormd. De voorziening omvat de per balansdatum bestaande verplichting voor het deel dat niet onder de reorganisatievoorziening valt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen met een rekenpercentage van 0,78%. Onderhoudsvoorziening De voorziening ter gelijkmatige verdeling van lasten voor groot onderhoud van het gebouw te Groningen wordt bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair opgebouwd. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening gebracht. Voorziening jubileumuitkeringen Op basis van richtlijn 271 wordt het risico inzake de jubileumuitbetaling voortvloeiend uit de arbeidsvoorwaardenregeling gedekt. De bedragen zijn tegen contante waarde opgenomen met een rekenpercentage van 0,78%. Voorziening pensioenverplichtingen Inzake toekomstige pensioenverplichtingen voor oud‐hoogleraren van het voormalig ThWI heeft de PThU een voorziening opgenomen waarvan de verplichting is gebaseerd op reële actuariële uitgangspunten tegen contante waarde met een rekenpercentage van 0,78%. Tevens is rekening gehouden met een opslag voor uitvoeringskosten van 1,00%. Voorziening verlofsparen Conform OCW Richtlijn is terzake van door personeelsleden gespaarde verlofuren het tegoed onder voorzieningen opgenomen. De looptijd van de voorzieningen is vermeld. Kortlopende schulden Dit betreffen schulden met een op balansdatum resterende looptijd van ten hoogste één jaar. Kortlopende schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde van de schuld.
Materiële vaste activa publiek 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva Totaal materiële vaste activa publiek
(bedragen in euro's x 1.000)
Aanschafprijs Cum afschr. en Boekwaarde 1-1-2018 1-1-2018 waardevermind.
Materiële vaste activa privaat 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva Totaal materiële vaste activa privaat Materiële vaste activa totaal 1.1.1 gebouwen en terreinen 1.1.2 inventaris en apparatuur 1.1.3 andere vaste bedrijfsmiddelen 1.1.4 in uitvoering en vooruitbetalingen 1.1.5 niet aan het proces dienstbare mva Totaal materiële vaste activa
8.251,9 713,5
1.955,2428,5-
6.296,7 284,9 6.581,6
8.965,3
2.383,7-
12,3
8,2-
12,3
8,2-
4,1 4,1
8.251,9 725,7 8.977,6
1.955,2436,72.391,8-
6.296,7 289,0 6.585,7
1.3 Vorderingen
31-12-2018
539,370,5-
-
8.273,8 730,9 9.004,7
2.494,5499,02.993,5-
5.779,3 231,8 6.011,2
39,4
-
609,8-
-
-
-
2,5-
-
-
12,3 12,3
10,610,6-
1,6 1,6
-
-
2,5-
21,9 17,4 39,4
-
539,373,0612,3-
-
8.273,8 743,1 9.016,9
2.494,5509,73.004,1-
5.779,3 233,5 6.012,8
31-12-2017
420,5
Derden
1.3.1
6,3
4,8
Studenten
1.3.2
117,4
107,0
3. Bepaling van het resultaat
Overlopende activa
1.3.3
1.007,4
Voorziening dubieuze debiteuren
1.3.4
Algemeen Voor de vaststelling van het resultaat wordt het baten‐ en lastenstelsel gehanteerd. Voorts worden in de bijlage baten en lasten toegerekend aan de soort exploitatie waarop ze betrekking hebben, te weten subsidiabele en niet subsidiabele exploitatie. Waar nodig zijn de cijfers voorgaand jaar aangepast aan de classificatie in het lopende jaar.
Totaal vorderingen
Giften Giften worden gewaardeerd tegen de reële waarde in de staat van baten en lasten.
-
Boekwaarde 0-1-1900
De WOZ-waarde van het pand in Groningen bedraagt € 1.768k. De verzekerde waarde van de gebouwen, inclusief het pand in Groningen en het huurdersbelang in het VU-complex inzake de verbouwingsinvestering, bedraagt € 11,7 miljoen.
1.3.0
Baten werk in opdracht van derden Hieronder zijn de baten verantwoord die buiten de primaire bekostiging vallen. Resultaten worden ten gunste of ten laste van de exploitatierekening gebracht naar rato van de voortgang van de gesubsidieerde activiteiten. Het deel van de subsidies waar nog geen activiteiten voor zijn verricht per balansdatum worden verantwoord onder de overlopende passiva.
21,9 17,4
Cum. afschr 0-1-1900
In 2011 is het pand in Groningen - Oude Ebbingestraat 25 - aangekocht voor € 2.759k. Een deel van de begane grond is in 2013 verkocht voor € 839k. De verbouwingen - inclusief architect en bouwprojectmanagement - zijn in 2013 afgerond. De vanaf maart 2012 gehuurde vleugel bij de VU in Amsterdam is eveneens verbouwd naar de maatstaven van de PThU voor € 2.465k inclusief architect en bouwprojectbegeleiding. De investeringen van beide vestigingen worden, samen met de investering van de nieuwe inrichting op beide locaties voor € 520k, vanaf het moment van ingebruikname in 2012 afgeschreven. Investeringen boven € 500 worden geactiveerd. De gehanteerde afschrijvingspercentages bedragen voor gebouwen en verbouwingen 3,33%, inventaris 10%, computerapparatuur 25%, overige apparatuur 20% en software 25%. Met ingang van 1 januari 2016 is de afschrijvingstermijn voor de verbouwingen voor de locatie Amsterdam in overeenstemming gebracht met de termijn van het lopende huurcontract bij de VU en verlaagd van 30 jaar naar 10 jaar. Deze schattingswijziging is conform de bepalingen uit RJ145.301 in de jaarrekeningen verwerkt.
Debiteuren
College‐ en examengeld De baten van de collegegelden worden als volgt verantwoord: 1/3 komt ten gunste van het lopend jaar; 2/3 komt ten gunste van het volgende boekjaar en is als vooruitbetaalde collegegelden op de balans onder de kortlopende schulden opgenomen.
Aanschafprijs Afschrijvingen Afschrijvingen Aanschafprijs Desinvesteringen 0-1-1900 Desinvestering
Toelichting: De materiële vaste activa zijn onder te verdelen in investeringen Privaat - op eigen rekening - en investeringen in gebouwen en inventaris Publiek - ten laste van de ontvangen subsidies van het Ministerie van OCW.
Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen vooruit ontvangen bedragen die aan opvolgende perioden worden toegerekend en nog te betalen bedragen, voor zover ze niet onder andere kortlopende schulden zijn te plaatsen.
Rijksbijdrage De ontvangen (normatieve) rijksbijdrage en de niet‐geoormerkte OCW‐subsidies worden in het jaar waarop de toekenningen betrekking hebben volledig verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. Geoormerkte subsidies worden in het jaar waarop toekenningen betrekking hebben verwerkt als bate in de staat van baten en lasten. De besteding wordt verwerkt op de betreffende posten aan de lastenkant. Indien sprake is van een te verrekenen voorschot wordt dit opgenomen onder kortlopende schulden.
Investeringen
290,11.261,5
399,1
501,7 -290,1 722,5
Toelichting: 1.3.0 Debiteuren; de openstaande vorderingen waaronder in rekening gebrachte bedragen inzake 2e/3e geldstroom projecten. 1.3.1 Derden; De vordering op derden heeft betrekking op personeelsleningen (fietsregeling). 1.3.2 Studenten: De vordering op studenten betreft de nog niet vervallen termijnen in het kader van de gespreide inning van collegegelden. 1.3.3 Overlopende activa: In de overlopende activa zijn de vorderingen opgenomen inzake de nog te ontvangen bedragen 2e/3e geldstroom, deelnemersbijdragen PAO en een aantal kleinere posten. Alle vorderingen hebben een verwachte looptijd van minder dan 1 jaar. De toename ten opzichte van vorig boekjaar betreft de vooruitbetaalde kosten en nog te factureren cursussen PAO/PE. 1.3.4 Voorziening dubieuze debiteuren: voorziening voor verwachte oninbare bedragen per balansdatum op specifieke debiteurenvorderingen waaronder de volledige vordering inzake gederfde rente waarvan de afwikkeling nog bij de faillissementscurator ligt.
1.4 Effecten
Boekwaarde Investeringen 1-1-2018
2018
Des-
Waarde-
Boekwaarde
invest. 2018
mutaties
31-12-2018
Overige effecten
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Totaal overige effecten
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
De effecten zijn als volgt te specificeren: Omschrijving
Totaal specificatie
soort
nominaal
nominaal
1-1-2018
31-12-2018
Rating
koerswaarde
0,0
0,0
-
0,0
0,0
-
Toelichting: In juli 2017 heeft conform de afloopdatum de eindaflossing plaatsgehad van de laatste bedrijfsobligatie. Hiermee was de volledige obligatie- en effectenportefeuille bij ING Investment management afgebouwd. Over toekomstige beleggingsmogelijkheden vindt continue heroverweging plaats.
68
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
69
Jaarrekening 2018
Jaarrekening 2018
Versie: definitief
Versie: definitief
Toelichting op de balans
Toelichting op de balans
1.5 Liquide middelen
31-12-2018
Kasmiddelen
31-12-2017
0,8
0,9
Tegoeden op bank- en girorekeningen
1.5.1
4.579,4
4.816,6
Deposito's
1.5.2
2.994,8
2.994,4
Overige
1.5.3
Totaal liquide middelen
7,57.567,5
Voor de overige personeelsleden geldt ook een toegezegde pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat afhankelijk is van leeftijd, salaris en dienstjaren. De regeling is ondergebracht bij de bedrijfstakpensioenfondsen van PGGM en ABP. Er is geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij PGGM of ABP, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. De PThU heeft daarom de pensioenregeling verwerkt als een toegezegde-bijdrageregeling en heeft alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord.
-14,2
2.2.3 Voorziening jubileumuitkeringen: op basis van RJ 271 is een voorziening voor jubileumuitkeringen opgenomen. Deze voorziening geeft inzicht in de financiële verplichting per ultimo boekjaar inzake de uitbetaling van jubileumuitkeringen hetgeen voortvloeit bij toepassing van de arbeidsvoorwaardenregeling. De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar.
7.797,7
Toelichting: 1.5.1 Tegoeden op bank- en girorekeningen: Het betreft de rekening courant saldi 1.5.2 Deposito's: in verband met te lage rendementen op obligaties zijn de vrijgevallen beleggingen op een bankrekening gestald. 1.5.3 Overige heeft betrekking op betalingen of ontvangsten welke op het moment van rapportage nog o.b.v. bankafschriften definitief verwerkt moeten worden op debiteuren en crediteuren. De tegoeden staan ter vrije beschikking.
2.1 Eigen vermogen
Algemene reserve
Stand per
Resultaatbestemming
1-1-2018
dotatie
7.595,0
Fonds Graduate School
324,9
Bestemmingsreserve publiek Werkkapitaal
324,9 -
Reserve niet-subsidiabele activiteiten
396,2-
-
1.369,0
31-12-2018 2.3 Kortlopende schulden
7.198,8
Premies sociale verzekeringen
121,5-
1.247,5
103,3-
911,4
224,8-
2.158,8
10.303,5
396,2-
240,3-
9.667,0
Pensioenen
Toelichting: Het eigen vermogen is gesplitst in de algemene reserve (die ontstaan is door samenvoeging van de algemene reserves van de voormalige ThUK, ThWI en ELS), de bestemmingsreserve publiek (gevormd met rijksmiddelen) en de bestemmingsreserves privaat (gevormd met niet-subsidiabele middelen). Bestemmingsreserve publiek: Het fonds graduate school is vastgelegd vermogen ten behoeve van excellente studenten (o.a. studiebeurzen). Bestemmingsreserve privaat: - De Reserve niet-subsidiabele activiteiten, voorheen "egalisatiereserve PThU" is de algemene reserve, ontstaan uit saldering van niet-subsidiabele resultaten. - De Reserve buitenlandse studenten is een speciaal voor dit doel bedoeld studiefonds die in het verleden o.a. werd opgebouwd uit pariticuliere en kerkelijke vrijwillige contributies. In 2014 is het resultaat uit de verkoop van de private woningpanden in Kampen toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Deze reserve blijft als afzonderlijke private bestemmingsreserve bestaan, omdat voor dit doel specifiek beleid binnen de PThU wordt gevoerd.
31-12-2018
31-12-2017
233,5
378,9
Personeelsvoorzieningen
2.097,5
2.282,7
163,3
146,6
Overige voorzieningen Totaal voorzieningen
2.494,4
Dotaties
Onttrekking
-
145,4
49,8
203,5 3,7
2.2.1
378,9
Voorziening pensioenverplichtingen
2.2.2
1.945,8
Voorziening jubileumuitkeringen
2.2.3
40,3
Voorziening verlofsparen
2.2.4
204,4
123,8
27,2
Voorziening wachtgelden
2.2.5
92,3
65,6
85,7
2.2.6
146,6
30,0
-
2.808,3
269,2
Vrijval
Stand per
Kortlopende Langlopende
31-12-2018
deel < 1 jaar deel > 1 jaar
233,5
47,5
186,0
80,3
1.711,8
195,1
1.516,7
251,6
Vakantietoelage / eindejaarsuitkering
220,4
215,0
Vakantiedagen
165,2
157,3
Vooruitontvangen collegegelden
321,3
325,4
Overige overlopende passiva
382,3
301,9
2.680,4
1.994,1
Totaal kortlopende schulden
Toelichting: Crediteuren met name afgenomen diensten bij de VU en RuG op het gebied van ICT en huisvesting . De Premies sociale verzekeringen is de verschuldigde loonheffing aan de belastingdienst over de afgelopen maand die een maand later wordt afgerekend. Datzelfde geldt voor de Pensioenen, werkgevers- en werknemersdeel af te dragen aan het ABP. Onder Derden en gelieerde instellingen zijn onder andere schulden opgenomen wegens nog te besteden geoormerkte gelden van het Erasmus-Socrates programma, het Targum project, het project Case Studies Geestelijke Verzorging, het project DaDEL van het ministerie OC&W en het Templeton Charity Foundation project. De Vakantietoelage / eindejaarsuitkering en Vakantiedagen zijn personele verplichtingen welke berekend zijn op basis van nog uit te betalen bedragen op rapportagedatum. De overige overlopende passiva bestaat uit diverse vooruit ontvangen bedragen en nog te betalen kosten uit de Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO) bij de VU en Rug op het gebied van ICT en huisvesting. In de kortlopende schulden is geen sprake van OC&W-subsidies die in model G behoeven te worden opgenomen. Over de schulden is geen rente verschuldigd.
14,1
22,5
-
22,5
291,0
22,3
268,7
72,3
29,6
42,7
13,3
163,3
29,7
133,6
117,6
2.494,4
324,2
2.170,2
Alle bedragen op prijspeil 2018.
-
9,9
In 2018 is een schenkingsovereenkomst afgesloten met een stichting t.b.v. uitvoering van een 8-jarig project met de titel "Moral Compass" ad. € 1,9 mln. welke is opgedeeld in jaarlijkse tranches en de voornamelijk personele kosten voor inzet in dit project jaarlijks ten laste van dit project worden gebracht.
Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen bekend waar de bestuurders van de PThU bestuurlijke invloed ofwel deelneming in hebben.
Overige voorzieningen
Totaal voorzieningen
79,3
717,7
De SNO voor ICT is voor onbepaalde tijd aangegaan (in relatie tot de huurtermijn) en bedraagt €252,1k excl BTW op jaarbasis. Voor het gebruik en ondersteuning van de audiovisuele middelen in Amsterdam en Groningen is jaarlijks een bedrag verschuldigd van € 95,8k excl BTW. Met de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) is verder een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten die stilzwijgend telkens met één jaar wordt verlengd. De dienstverlening bevat de productgroepen bewaking, catering, post, schoonmaak, technisch beheer gebouw en installaties en energie en watermanagement. De verschuldigde vergoeding is gebaseerd op productafname x tarief.
Personeelsvoorzieningen
Onderhoudsvoorziening
89,5
Derden en gelieerde instellingen
Met de VU is een huurovereenkomst afgesloten voor een huurtermijn van 10 jaar, ingaande 01-03-2012 met verlenging per 5 jaar voor een jaarbedrag van €557,8k gekoppeld aan een jaarvergoeding €196,7k exclusief BTW voor leveringen en diensten (servicekosten). Op het gebied van ICT en Audiovisuele middelen zijn met de VU zogenaamde Standaard Niveau Overeenkomsten (SNO's) afgesloten.
2.808,3
Stand per 1-1-2018
Reorganisatievoorziening
315,4
Niet in de balans opgenomen verplichtingen
Het verloop van de voorzieningen is als volgt: Voorziening
346,7
309,4 -
-
Reorganisatievoorziening
1,6
355,6
15,5-
1.014,7
2.2 Voorzieningen
3,5
Belastingen
2.383,7
31-12-2017
424,9
309,4
Bestemmingsreserve privaat
31-12-2018
Crediteuren
15,5-
Reserve buitenlandse studenten Totaal eigen vermogen
2.2.5 Voorziening wachtgelden: De verplichting heeft betrekking op ex-werknemers niet vallende onder de reorganisatievoorziening. In rekening gebrachte uitkeringen gedurende het jaar worden als onttrekking van deze voorziening gebracht. De looptijd van de voorziening bedraagt 1-5 jaar. 2.2.6 Onderhoudsvoorziening: Met ingang van 2013 vindt dotatie plaats in de onderhoudsvoorziening voor het pand in Groningen ten behoeve van groot onderhoud op basis van een onderhoudsplan. In 2018 hebben geen onttrekkingen aan de voorziening plaatsgevonden.
Stand per
onttrekking
2.2.4 Voorziening verlofsparen: Dit betreft gespaarde verlofuren vermenigvuldigd met het ultimo vorig boekjaar geldende bruto uurtarief (inclusief sociale lasten). De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar.
465,5
Toelichting: 2.2.1 Reorganisatievoorziening: Op basis van geformaliseerde plannen omtrent de verplaatsing van de bedrijfsactiviteiten vanuit Kampen, Utrecht en Leiden naar Amsterdam en Groningen zijn de materiële effecten bepaald en opgenomen in deze voorziening. De personele gevolgen van de verplaatsing zijn opgenomen in een Sociaal Plan, opgesteld in overleg met de vakorganisaties met als uitgangspunt het bepaalde in artikel 9.8 CAO VSNU. De financiële consequenties van de sociale en arbeidsrechtelijke uitvoering, waaronder tegemoetkoming in reistijd en reiskosten, beëindiging dienstverband en outplacementbegeleiding, zijn in deze voorziening opgenomen. De mutatie in de rapportageperiode betreft de enige nog resterende post in deze vooorziening zijnde de WW/BW-uitkeringen in dit betreffend boekjaar. 2.2.2 Voorziening pensioenverplichtingen: De pensioenvoorziening is gevormd ten behoeve van de betaling van de pensioenen van een aantal oud-hoogleraren ThWI. Voor hen geldt een toegezegde pensioenregeling die niet is ondergebracht bij een bedrijfstakpensioenfonds. Tot en met 2005 werden de jaarlijkse pensioenlasten vergoed door het Ministerie van OCW, maar met ingang van 2006 is de verplichting overgegaan naar voormalige ThWI en vanaf 2007 de PThU. De verplichting is ultimo boekjaar actuarieel berekend, en tegen contante waarde opgenomen tegen een disconteringsvoet van 0,78%, in overeenstemming met RJ 271 Personeelsbeloningen. De sterftetabel GBM/GBV 2011-2016 is gehanteerd met een leeftijdsterugstelling voor zowel man als vrouw met 2 jaar en een kostenopslag van 1%. Het actuariële resultaat hiervan wordt ultimo boekjaar verantwoord. Het weduwepensioen is gesteld op circa 75%. De periodieke toename uit hoofde van interest wordt verwerkt als dotatie. Er worden voor deze verplichting geen specifieke (fonds)beleggingen aangehouden. De onttrekking betreft de uitbetaalde pensioenbedragen tot en met de rapportagedatum.In het boekjaar zijn twee deelnemers overleden waardoor er een vrijval in de verplichting is gerealiseerd. Het aantal pensioengerechtigden op rapportagedatum bestaat uit 3 deelnemers en 4 partners. De looptijd bedraagt meer dan 5 jaar.
70
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
71
Jaarrekening 2018
Jaarrekening 2018
Versie: definitief
Versie: definitief
Toelichting op de balans Kengetallen en ratio's
Toelichting op de staat van baten en lasten
(bedragen in euro's x 1.000) 31-12-2018
(bedragen in euro's x 1.000)
31-12-2017
3.1 Rijksbijdrage
Exploitatie Rijksbijdrage
9.413,9
9.161,5
Baten werk voor derden
419,5
517,9
Subsidiabel resultaat
411,7-
574,6
Niet subsidiabel resultaat
224,8-
180,6-
Rijksbijdrage OC&W ow vast
Vermogen Eigen vermogen
9.667,0
10.303,5
Totaal vermogen
14.841,8
15.105,9
Solvabiliteitsratio
0,65
0,68
Rentabiliteit Totale Vermogen
-4,3%
2,6%
Liquiditeit Liquide middelen Liquiditeitsratio Beleggingen in effecten Netto werkkapitaal Current ratio Totaal baten incl.fin.baten Weerstandsvermogen
7.567,5
7.797,7
0,51
0,52
-
-
6.148,6
6.526,1
3,29 10.809,3 89,4%
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2018
Begroting 2018
Afwijking
Rekening 2017
4.798,3
4.798,3
4.695,1
103,2
4.690,3
Rijksbijdrage OC&W ow-gebonden dynamisch
508,7
508,7
471,5
37,2
466,9
Rijksbijdrage OC&W prestatieafspraken
389,0
389,0
307,4
81,6
368,1
Rijksbijdrage OC&W bedrag voorziening oz
229,3
229,3
224,3
5,0
Rijksbijdrage OC&W oz-vast
2.860,6
2.860,6
2.798,1
62,5
3.023,6
Rijksbijdrage OC&W oz-gebonden dynamisch Totaal Rijksbijdrage OC&W
627,9 9.413,9
627,9 9.413,9
614,4 9.110,8
13,5 303,1
9.161,5
612,6
Toelichting: De definitieve financiële beschikking van DUO met nr. 855517-6 inzake de Rijksbijdrage 2018 is per 19-12-2018 voor de PThU vastgesteld op € 9.414k. In dit bedrag is de loon- en prijsbijstelling alsmede de compensatie vanwege halvering collegegeld eerstejaars HO verdisconteerd. Het dynamische deel van de Rijksbijdrage is gerelateerd aan de vastgestelde bekostigde aantallen uit 2016 (jaar n-2), zijnde het aantal gewogen bekostigde inschrijvingen (77) en graden (31) inclusief joint degrees, het gewogen aantal bekostigde graden onderzoek (57) en het driejarig gemiddeld aantal promoties (6). De toegekende bijdrage voor de ambtsopleiding Vrije Evangelische Gemeente (VEG) van € 147k wordt doorgestort en is als last opgenomen onder 4.4 Overige lasten.
4,27 10.703,7 96,3%
3.2 Bijdrage PKN
subsidiabel
Bijdrage PKN
niet-subsid. 199,2
Rekening 2018 199,2
Begroting 2018 316,2
Afwijking 117,0-
Rekening 2017 277,1
Toelichting: Deze bijdrage betreft de doorberekening van de cursuskosten omtrent de Primaire Nascholing Predikanten (PNP) en Permanente Educatie (PE) op basis van het aantal cursussen en deelnemers aan het Protestants Centrum Toerusting & Educatie (PCTE) van de Dienstenorganisatie PKN. Het aantal cursussen 2018 is lager dan in 2017. Dit betekent echter ook dat de cursusgerelateerde kosten (materialen, gastdocenten, ruimte, etc.) ook lager zijn dan begroot.
3.3 College- en examengelden College- en examengelden
subsidiabel
niet-subsid.
456,8
Rekening 2018 456,8
Begroting 2018 500,0
Afwijking 43,2-
Rekening 2017 511,4
Toelichting: Het aantal ingeschreven studenten op rapportagedatum is 261 bestaande uit 158 masterstudenten en 103 bachelorstudenten. Het aantal studenten met een Bewijs Betaald Collegegeld (BBC) in deze cijfers bedraagt resp. 4 master- en 63 bachelorstudenten. De collegegelden blijven op rapportagedatum achter bij de begroting. Dit komt voornamelijk door achterblijvende pre-master opbrengsten.
3.4 Deelnemersbijdragen Deelnemersbijdragen
subsidiabel
niet-subsid. 92,7
Rekening 2018 92,7
Begroting 2018 100,0
Afwijking 7,3-
Rekening 2017 74,7
Toelichting: De deelnemersbijdragen zijn de gerealiseerde ontvangsten voor kerkelijk vrijwillig post-academisch onderwijs van predikanten en kerkelijk werkers.
72
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
73
Jaarrekening 2018
Jaarrekening 2018
Versie: definitief
Versie: definitief
Toelichting op de staat van baten en lasten
Toelichting op de staat van baten en lasten
3.5 Baten werk in opdracht van derden - NWO/Veni
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2018
Begroting 2018
Afwijking
Rekening 2017
5,8
5,8
5,8
-
- Templeton World Charity Foundation
34,8
34,8
34,8
161,9
- John Templeton Foundation
11,2
11,2
11,2
-
- OCW/DUS-I
12,6
12,6
12,6
-
- Moral Compass project
-
-
-
- NL-Church Life Survey
-
-
-
- Projectsubsidie LDF
6,3
6,3
6,3
15,0
- Kerk in Actie
3,6
3,6
3,6
21,2
-
- Deo Volente
15,0
15,0
15,0
-
12,5
- Lutherana steunstichting
22,9
22,9
19,9
3,0
20,0
- Brandenburgfonds
59,2
59,2
50,8
8,4
57,0
248,1 419,5
414,3 500,0
Overige bijdragen Totaal baten werk in opdracht van derden
248,1 419,5
-
166,280,5-
230,4 517,9
Toelichting: De baten uit 2e/3e geldstroom zijn € 80k lager dan begroot door het niet continueren van enkele opdrachten bij derden. In de afgelopen periode is actief ingezet op werving van nieuwe projecten en externe subsidies. Hierbij zijn reeds enkele aansprekende nieuwe projecten binnengehaald. Deze projecten zijn thans nog in opstartfase, maar zullen komende jaren een belangrijke bijdragen leveren aan de onderzoeksbaten. De post Overige bijdragen bestaat o.a. uit: een bijdrage van Stichting de Zending inzake bijzonder hoogleraarschap prof.dr. Nagy, Commissiefonds PKN-Stichting Kerk en Wereld voor prof.dr. de Hart en promovendus Verburg en een aantal overige bijdragen van o.a. de Gereformeerde Bond, de Nieuwe Bijbelschool, Stichting Lindeboom, Case Studies Project en Project Stadskerken. De kosten van de opdrachten staan verantwoord onder 4.4 Overige kosten Onderzoek.
3.6 Overige baten
subsidiabel
Contributies Baten gebouwen Overige baten Totaal overige baten
niet-subsid.
Rekening 2018
Begroting 2018
Afwijking
Rekening 2017
27,6
27,6
25,0
2,6
59,2
27,9
-
27,9
15,0
12,9
22,6
150,3 178,1
23,0 50,6
173,3 228,7
87,3 127,3
86,0 101,4
157,4
75,6
Toelichting: Lonen en salarissen: Hierin is het personeel opgenomen dat op basis van een arbeidscontract in het salarissyteem van de PThU wordt verloond, inclusief de tijdelijke arbeidsovereenkomsten van medewerkers welke aan projecten zijn gekoppeld. De realisatie van de lonen en salarissen is € 354k hoger dan begroot. Dit komt o.a. door CAO verhoging en vervangingskosten. NB: de personele lasten die betrekking hebben op uitvoering van het Sociaal Plan zijn direct ten laste van de Voorziening Reorganisatie (balans) gebracht. Dotaties personele voorzieningen: De stand ultimo boekjaar is bepalend voor de mutatie voor de personele voorzieningen. In verband met het overlijden van een deelnemer aan deze pensioenvoorziening heeft in mei een vrijval uit de voorziening van € 80k plaatsgevonden. Daarnaast is op basis van een actuariële berekening een dotatie aan de voorziening toegevoegd. Personeel niet in loondienst: betreft de tijdelijke vervanging van ondersteunend personeel (obp). I.v.m (langdurige) ziekte alsmede een doorgevoerde organisatiewijziging heeft met name op afd. Communicatie vervangende inhuur plaatsgehad. Ultimo boekjaar is de overschrijding ruim € 242k. Doorberekening salarissen aan projecten e.d betreft de doorberekening van de salarislasten aan projecten zoals Templeton die zijn verdisconteerd in de post lonen en salarissen. De post Overig bestaat uit o.a. de kosten voor studie en opleiding en meerdere onderdelen zoals werving en selectie, reiskosten woon/werk (niet zijnde Sociaal Plan), arbo, ipap, aansprakelijkheidsverzekering. De kosten van de organisatieontwikkeling bij de afdelingen Studentendecanen en Communicatie waren niet begroot en drukken (eenmalig) op het exploitatieresultaat. De totale overschrijding van € 572k ten opzichte van de begroting heeft grotendeels betrekking op de organisatieontwikkeling en heeft daarmee een incidenteel karakter.
Aantal fte's
Rekening 2018
Bestuur
Begroting 2018
Rekening 2017
0,90
0,90
0,90
WP
50,60
51,11
52,93
OBP Totaal fte's ultimo rapportageperiode
30,31 81,81
25,04 77,05
77,32
Gemiddeld aantal fte's
75,52
77,05
4.2 Afschrijvingen Afschrijvingslast gebouwen/inventaris tlv ministerie
subsidiabel 609,8
Afschrijvingskosten op eigen rekening Vrijval investeringssubsidies Totaal afschrijvingen
niet-subsid.
609,8
Rekening 2018
Begroting 2018
23,49
72,35
Afwijking 7,0-
Rekening 2017
609,8
602,8
2,5
2,5
2,5
0,0
2,5
605,3
7,0-
-
2,5
612,3
601,6
Toelichting: Contributies; de vrijwillige bijdragen (t.b.v internationale studenten) liggen op het niveau van de begroting. De Baten gebouwen hebben betrekking op verhuur van (college)zalen in voornamelijke Amsterdam gedurende tijdstippen dat deze niet voor eigen studenten/activiteiten in gebruik zijn. De post overige baten bestaat voornamelijk uit bijdragen van diverse (samenwerkings-) partners (€ 40k), Erasmus-gelden (€ 28k) en inschrijvingsgelden voor deelname PThU-evenmenten (€ 64k) alsmede niet-subsidiabele ontvangsten van buitenlandse instellingen voor studiebeurzen buitenlandse studenten.
Toelichting: De afschrijvingslasten van voornamelijk de investeringen en verbouwingen in Amsterdam en Groningen zijn vanaf het moment van ingebruikname opgenomen en zijn conform de de begroting. De afschrijvingen komen uit op het niveau van de begroting.
4.1 Personeelslasten
4.3 Huisvestingslasten
Brutolonen en salarissen
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2018
Begroting 2018
Afwijking
Rekening 2017
5.275,2
5.275,2
4.999,1
276,1-
4.903,5
Sociale lasten
652,2
652,2
598,4
53,8-
573,7
Pensioenpremies
755,1
755,1
731,4
23,7-
Dotatie voorziening onderhoud
673,8
6.682,5
6.328,9
353,6-
6.151,1
Huisvestingslasten niet-subsidiabel Totaal huisvestingslasten
9,8
75,0
65,2
Lonen en salarissen Dotatie/onttrekking personele voorzieningen Lasten Sociaal Plan
9,8
368,6-
-
-
-
-
Personeel niet in loondienst
288,8
288,8
46,9
241,9-
252,5
Doorberekening salarissen aan projecten e.d.
140,7-
140,7-
-
140,7
191,3-
Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel)
423,7-
Overig
475,4
423,7
Overige personele lasten Totaal personeelslasten
74
6.892,1
423,7
-
-
244,9
475,4
293,3
182,1-
633,4
415,2
218,2-
7.315,9
6.744,1
571,8-
Huisvestingslasten subsidiabel
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2018
Begroting 2018
Afwijking
604,0
Rekening 2017
1.036,5
1.036,5
1.087,0
50,5
16,7
16,7
30,0
13,3
4,5-
1.053,2
1.117,0
63,8
-
1.053,2
-
1.040,8
1.036,4
Toelichting: In de subsidiabele huisvestingslasten zijn de contractuele huur en servicekosten bij de VU in Amsterdam inclusief de huurvergoeding voor de vierkante meters van de bibliotheek in Amsterdam en Groningen. De dotatie aan de voorziening onderhoud heeft betrekking op planmatig toekomstig groot onderhoud aan het pand in Groningen, waarvoor eind 2014 een meerjarenonderhoudsplan is opgesteld. In 2017 is een nieuw luchtbehandelingssysteem als investering opgenomen waarbij een deel van het onderhoud op dit onderdeel is komen te vervallen.
62,56.088,6
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
75
Jaarrekening 2018
Jaarrekening 2018
Versie: definitief
Versie: definitief
Toelichting op de staat van baten en lasten
Toelichting op de staat van baten en lasten
4.4 Overige lasten
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2018
Begroting 2018
Afwijking
Rekening 2017
Bibliotheek
126,8
126,8
142,8
16,0
126,3
Administratie- en advieskosten
296,9
296,9
159,9
137,0-
277,8
Publiciteit en voorlichting
196,2
196,2
238,0
41,8
184,8
Automatisering
497,5
497,5
713,0
215,5
661,8
Reis- en vergaderkosten
125,6
125,6
55,0
70,6-
95,2
23,1
23,1
25,0
1,9
18,4
5,1
10,0
4,9
1,3
81,6
49,0
32,6-
2,9
1.352,7
1.392,7
40,0
Vergoeding Raad van Toezicht Contribuantenadministratie Overige lasten
-
5,1 81,6
-
Subtotaal overige organisatielasten
1.368,5
Inhuur docenten
57,7
57,7
25,0
32,7-
Profileringsfonds
11,7
11,7
3,0
8,7-
1,7
1,7
33,0
31,3
15,6
146,4
127,2
19,2-
140,3
21,5
17,0
4,5-
16,0
112,3
150,0
37,7
147,8
147,8
0,0-
Studentenvoorzieningen Studietoelage buitenlandse student Stage (instelling/kerk.gemeente)
146,4 21,5
Lasten initieel onderwijs Seminarium
281,7
Vrije Evangelische Gemeente (VEG)
147,8
Overige lasten opleidingen
39,6
169,33,1
15,9 0,5
89,1 140,6
42,6
49,5
6,9
52,5
541,9
552,5
10,6
470,5
112,6
112,6
131,4
18,8
130,2
82,5
82,5
70,4
12,1-
86,5
Graduate school
15,5
15,5
15,0
0,5-
8,5
Projectkosten (Templeton, etc.)
83,6
83,6
8,2
75,4-
175,1
Subtotaal overige lasten onderwijs Internationalisering Onderzoeksactiviteiten programma's
Matching onderzoek 2e/3e geldstroom
34,8
Kosten overige activiteiten onderzoek
85,0
-
Subtotaal overige lasten onderzoek Kosten dienstverlening kerkelijk
155,9
Subtotaal overige lasten dienstverlening Totaal overige lasten
2.323,4
141,2
34,8
75,2
40,4
62,2
85,0
58,5
26,5-
90,7
414,0
358,7
55,3-
553,1
155,9
150,0
5,9-
188,6
155,9
150,0
5,9-
188,6
2.464,6
2.453,9
10,7-
2.580,7
- Vrije Evangelische Gemeente; afdracht van het door de PThU ontvangen geïndexeerde bedrag in de Rijksbijdrage; enerzijds als bate en anderzijds als last. Verantwoording vindt plaats via een separaat jaarverslag van de VEG. - Overige lasten opleidingen; met name de kosten van de midterm review onderwijs, de reiskostenvergoedingen bij studentenstages, masterclasses, en de studieweek Roemenië. Niet-subsidabel betreft diverse administratieve onderwijskosten van het Seminarium. Onderzoek - Internationalisering; uitgaven in het kader van internationale contacten, studentmobiliteit, conferenties en samenwerking. - Onderzoeksactiviteiten programma's; zijn op basis van de goedgekeurde begroting van de programmaleiders uitgevoerd. Betreft geplande activiteiten zoals studiereizen, vertaalkosten, output ondersteuning, e.d. - Graduate school; dit betreffen de reis- en verblijfkosten en kosten van bijeenkomsten inzake de Graduate school route ten aanzien van onderzoeksvoorstellen en seminars graduate students. - Projectkosten (Templeton, etc.); (zie ook Baten werk in opdracht van derden). Het betreft de lasten van het project van de Templeton World Charity Foundation met de titel "Science and Religion in French speaking Africa" geleid door prof. dr. Van den Toren inclusief het overeengekomen deel "PThU-funding" en "Global Christianity" van de J. Templeton Foundation. Daarnaast zijn de lasten van het Beacon project - eveneens Templeton - het onlangs gestarte project DaDEL van het ministerie van OC&W inzake E-learning voor Hebreeuws en Grieks hier verantwoord. Van het Moral Compass Project zijn nog geen lasten geregistreerd. De bijdragen staan verantwoord bij 3.5 Baten werk derden. Reeds ontvangen tranches maar nog niet gerealiseerde lasten staan als vooruit ontvangen gelden in de Balans opgenomen. - Matching onderzoek 2e/3e geldstroom; Het betreft promotietrajecten in samenwerking met meerdere hogescholen. De lasten betreffen de personele lasten van de detacheringen. - Kosten overige activiteiten onderzoek; de inhuur van onderzoekondersteuning en de persoonsgebonden budgetten van promovendi, boekpresentaties en vertaalkosten en kosten van de onderzoekschool Ethiek/Noster. Onder deze categorie zijn tevens de opvolgende kosten voor de onderzoeksvisitatie "Impact Pathways" verantwoord. - Kosten dienstverlening kerkelijk bestaan uit de directe arrangementskosten gefactureerd op basis van de afspraken inzake de Permanente Educatie met de PKN en inzet van (freelance)docenten op het Seminarium. Door het samenvoegen in het aanbod van cursussen zijn de kosten naar beneden bijgesteld. Hetzelfde is gebeurd bij de baten op dit onderdeel.
5 Financiële baten en lasten
subsidiabel
niet-subsid.
Rekening 2018
Begroting 2018
Afwijking
Rekening 2017
Financiële baten
0,4
-
0,4
17,0
16,6-
6,8
Financiële lasten Totaal financiële baten en lasten
2,01,5-
-
2,01,5-
1,016,0
1,017,5-
3,13,7
,
Toelichting: De financiële baten bestaan voornamelijk uit rekening-courantrente. Rentebaten uit beleggingen in obligaties zijn op dit moment niet aan de orde i.v.m. de lage rentevergoeding. De financiële lasten, bestaan uit de bankkosten van de bedrijfsrekeningen. Op basis van de verhouding privaat en publiek eigen vermogen op de balans vindt toerekening plaats van de rente.
Toelichting: Organisatielasten - Bibliotheek; Deze post komt zoals gebruikelijk in de realisatie uit op het niveau van de begroting. - Administratie- en advieskosten; De overschrijding op de advieskosten t.o.v. de begroting worden veroorzaakt door additionele inzet i.v.m. de organisatiewijziging studentendecanen en afd. communicatie. - Publiciteit en voorlichting; deze lasten blijven nog onder de begroting en hebben betrekking op drukwerk, PThUnie, evenementen en digitale communicatie. Uit de extra impuls voor 2018 van € 50k is in de tweede helft van dit jaar een modulaire promotiefilm vervaardigd. - Automatisering; lasten op basis van de Standaard Niveau Overeenkomst (SNO) van ICT en dienstverlening Audiovisuele infrastructuur. Daarnaast zijn hier de additionele kosten van licenties, onderhoud en hosting van bedrijfseigen softwareapplicaties voor beide locaties ondergebracht. De kosten zijn lager dan begroot door een creditering voor 2016-2017 inzake afgeschreven AVC-apparatuur en een besparing op de glasvezelverbinding met de vestiging Groningen. - Reis- en vergaderkosten; dit betreft de algemene kosten van het College van Bestuur, het wetenschappelijk personeel en ondersteunend personeel. Kosten zijn in 2018 hoger als gevolg van de gewijzigde reiskostenregeling per 1 september 2017. - Vergoeding Raad van Toezicht; De vacatiegelden inclusief btw van de leden van de Raad van Toezicht (inclusief reiskosten). - Overige lasten; hierin zijn (eenmalig) opgenomen de kosten van het 10-jarig lustrum van de PThU. Onderwijs - Inhuur docenten; dit betreft de tijdelijke inhuur voor onderwijs in verband met uitval van een eigen docent en inhuur van expertise. Een bijzondere post hierin is uitbesteed onderwijs NT-Grieks in de premaster en kosten i.v.m. mid-term review. De inzet van (freelance)docenten op het Seminarium ten behoeve van PAO is verantwoord onder Kosten dienstverlening kerkelijk. - Profileringsfonds; bijdragen voor 15 studenten die zitting hebben in de Onderwijscommissie en Universiteitsraad uit dit fonds. - Studentenvoorzieningen; vooralsnog alleen nog de kosten van commissievergoedingen studentleden en meet&greet bijeenkomsten. - Studietoelage buitenlandse student; de verblijfskosten van buitenlandse master studenten en PhD's. Doelstelling is 13 internationale studenten. Lasten op niveau van de begroting. - Stage (instelling/kerkelijke gemeente); uitgaven inzake de directe docentkosten, inclusief inhuur, van deze initiële stage onderdelen in de masteropleiding die bestaat uit het 2-weken seminarie, praktijkstage kerkelijke gemeente, pastorale training, performance en communicatie alsmede de verblijfskosten bij diverse centra. - Lasten initieel onderwijs Seminarium; zijn de arrangementskosten van het initieel onderwijs op het Seminarium die ten laste van de Rijkssubsidie mogen worden gebracht inclusief interne doorberekening van inzet docenten, huisvesting en overhead van het Seminarium.
76
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
77
Jaarrekening 2018
Jaarrekening 2018
Versie: definitief
Versie: definitief
Toelichting op de staat van baten en lasten
Toelichting op de staat van baten en lasten
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi-publieke sector (WNT)
Toezichthoudende topfunctionarissen
Bedragen x € 1
Bedragen x € 1
Functiegegevens Aanvang en eind functievervulling in 2018 Omvang dienstverband (in fte)
Prof. dr. M.M. Janssen Rector
Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum -/- Onverschuldigd betaald bedrag Totale bezoldiging Reden waarom de overschrijding is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
Aanvang en einde functievervulling in 2018
0,90
Dienstbetrekking Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoeding
Functiegegevens
1-1 t/m 31-12
Aanvang en eind functievervulling in 2017
Ja 114.370 18.663 133.033 119.700 -
Beloningen betaalbaar op termijn
1-1 t/m 31-12
Totaal bezoldiging
1-1 t/m 31/12
lid
1-1 t/m 31/12
1-1 t/m 31/12
4.000
3.600
3.600
3.600
3.600
13.446
13.300
13.300
13.300
13.300
-/- Onverschuldigd betaald bedrag
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Reden waarom de overschrijding is toegestaan
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Totale bezoldiging
Ja
Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum
110.782
drs. J.W. Meinsma
mr. J.P.H. Donner
prof.dr. M. Kaptein
mr. G.C. Endedijk
voorzitter a.i. 1-1 t/m 31/12
1-1 t/m 31-12
1-12 t/m 31-12
dr. A.G.L. mw.ir. H.A.C. Branderhorst van Nieuwpoort 1-6 t/m 31-12
1-1 t/m 31-12
6.000
3.600
300
2.100
3.600
19.350
12.900
1.075
7.525
12.900
Toelichting: De vergoedingen aan de Raad van Toezicht betreffen vacatiegelden excl.BTW op basis van ingediende facturen en blijven onder de WNT-norm van toezichthouders van resp. 15% en 10% t.a.v. voorzitterschap en lid. De heer drs. J.W. Meinsma was tot 1 mei 2018 waarnemend voorzitter. Met ingang van 1 mei 2018 is de heer mr. J.P.H. Donner voorzitter van de Raad van Toezicht.
14.998 116.100
-/- Onverschuldigd betaald bedrag
1-1 t/m 31/12
lid
Bezoldiging
0,90
125.780
1-5 t/m 31/12
lid
2.000
Aanvang en einde functievervulling in 2017
Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum
1-1 t/m 30-4
lid
dr. A.G.L. mw.ir. H.A.C. van Branderhorst Nieuwpoort
6.504
Functiegegevens
n.v.t.
Subtotaal
voorzitter
mr. G.C. Endedijk
Individueel toepasselijk bezoldingsmaximum
overgangsrecht
Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoeding
voorzitter a.i.
prof.dr. M. Kaptein
Totale bezoldiging
Gegevens 2017 Bedragen x € 1
133.033
Dienstbetrekking
mr. J.P.H. Donner
Bezoldiging
Gegevens 2017 Omvang dienstverband (in fte)
drs. J.W. Meinsma
-
Vermelding accountantshonorarium
125.780
Toelichting: Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op PThU van toepassing zijnde regelgeving: Het WNT-maximum voor het onderwijs, klasse C en complexiteitspunten per criterium: gemiddelde totale baten per jaar (4 punten), gemiddeld aantal leerlingen, deelnemers of studenten (1 punt) en gewogen aantal onderwijssoorten of sectoren (3 punten). Het bezoldigingsmaximum voor de PThU is € 133.000. Dit geldt naar rato van de duur en/of omvang van het dienstverband. De bezoldiging van de rector, prof. dr. M.M. Janssen, is in 2018 hoger dan de norm. Voor deze bestuurder is echter het overgangsrecht WNT van toepassing.
De accountantshonoraria zijn als volgt:
Controle van de jaarrekening incl. bekostigingscontrole Fiscale advisering Niet-controle diensten Totaal
(bedragen in euro's x 1.000) Rekening 2018 18,0 4,613,4
Rekening 2017 28,3 28,3
Toelichting: Met ingang van 2016 is DVE Accountants B.V. uit Arnhem de huisaccountant van de PThU. De in de jaarrekening 2018 verantwoorde accountantskosten hebben betrekking op de jaarrekening- en bekostigingscontrole 2018 minus een (interne) verrekening over 2017.
78
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
79
Jaarrekening 2018
Jaarrekening 2018
Versie: definitief
Versie: definitief
Toelichting op de staat van baten en lasten
Toelichting op de staat van baten en lasten
Onderstaande opstelling geeft een overzicht van de subsidiabele en niet-subsidiabele Exploitatierekeningen. Begroting 2018
Rekening subsidiabel
2018 niet-subsid.
Totaal realisatie
1. Vaststelling van de resultaatbestemming over het boekjaar 2018
%
Het College van Bestuur stelt de resultaatbestemming over het boekjaar 2018 als volgt vast:
Baten 9.110,8
9.413,9
9.413,9
100,0%
College-, cursus-, les- en examengelden
Rijksbijdragen
916,2
456,8
291,9
748,7
8,0%
Baten werk in opdracht van derden
500,0
419,5
-
419,5
4,5%
Overige baten Totaal baten
-
127,3
178,1
50,6
228,7
2,4%
10.654,3
10.468,3
342,5
10.810,8
114,8% 0,0%
6.744,1
6.892,1
423,7
7.315,9
Lasten Personeelslasten Afschrijvingen
2,5
0,0% 77,7%
605,3
609,8
612,3
6,5%
Huisvestingslasten
1.117,0
1.053,2
-
1.053,2
11,2%
Overige lasten
2.453,9
2.323,4
141,2
2.464,6
26,2%
Totaal lasten
10.920,3
10.878,5
567,3
11.445,8
121,6%
635,0-
-6,7%
1,5-
0,0%
636,5-
-6,8%
Algemene Reserve
396,2-
Fonds Graduate School
15,5-
Reserve niet-subsidiabele activiteiten
121,5-
Reserve buitenlandse studenten
103,3636,5-
Dit voorstel is in de jaarrekening verwerkt.
2. Gebeurtenissen na balansdatum Er hebben zich geen gebeurtenissen na balansdatum voorgedaan, die in de jaarrekening 2018 vermeld dienen te worden.
0,0% Saldo baten en lasten Financiele baten en lasten Exploitatieresultaat
Realisatie niet-subsidiabel
266,0-
410,2-
16,0
1,5-
250,0-
411,7-
Buitenlandse studenten
Bijdrage PKN Deelnemersbijdragen Contributies Baten gebouwen Overige baten FinanciĂŤle lasten/baten Totaal baten
224,8224,8-
199,2
Totaal nietsubs. 199,2
92,7
92,7
Seminarium
27,6
27,6
-
-
23,0
23,0
50,6
3. Controleverklaring van de accountant
291,9
342,5
423,7
423,7
Personeelslasten Seminarium (niet subsidiabel) Afschrijvingskosten op eigen rekening
2,5
2,5
Huisvestingslasten niet-subsidiabel
-
-
Overige lasten contribuantenadm.
5,1
5,1
Publiciteit
-
-
146,4
146,4
Studietoelage buitenlandse student Studentenpastoraat
-
Administratiekosten Seminarium Dotatie Ruimzicht
3,1
-
3,1 -
Doorberekening inzet PThU-docenten
169,3-
169,3-
Kosten dienstverlening kerkelijk
155,9
155,9
Doorberekening naar initieel onderwijs
-
Totaal lasten
153,9
413,4
567,3
Resultaat niet-subsidiabel
103,3-
121,5-
224,8-
Overige gegevens De jaarrekening 2018 is door de Raad van Toezicht goedgekeurd op 11 juni 2019.
80
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
81
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: Protestantse Theologische Universiteit
Wij zijn onafhankelijk Protestantse Theologische Universiteit zoals vereist
Het College van Bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de
De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor het uitoefenen van
in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij
andere informatie, waaronder het bestuursverslag en de overige
toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de
A Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen
assurance-opdrachten (Vio) en andere voor de opdracht relevante
gegevens in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving
onderwijsinstelling.
jaarrekening 2017
onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan
onderwijs en de overige OCW wet- en regelgeving. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de
de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) Ons Oordeel
C Beschrijving van de verantwoordelijkheden met betrekking tot Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en
Wij hebben de jaarrekening 2017 van Protestantse Theologische
geschikt is voor ons oordeel.
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een
Universiteit gecontroleerd. B Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere Naar ons oordeel:
jaarrekening
de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het College van Bestuur en de Raad
controleopdracht, dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-
van Toezicht voor de jaarrekening
informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
informatie
• geeft de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw
Het College van Bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute
beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van
Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het
getrouw weergeven van de jaarrekening, in overeenstemming met de
mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze
Protestantse Theologische Universiteit op 31 december 2017 en van
jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:
Regeling jaarverslaggeving onderwijs. Het College van Bestuur is ook
controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.
het resultaat over 2017 in overeenstemming met de Regeling jaarverslaggeving onderwijs; • zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de
verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de • het bestuursverslag;
jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties,
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn
• de overige gegevens.
in overeenstemming met de in de relevante wet- en regelgeving
materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze,
opgenomen bepalingen.
afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische
balansmutaties over 2017 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de
de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen,
andere informatie:
zoals opgenomen in paragraaf 2.3.1. Referentiekader van het Onderwijsacccountantsprotocol OCW/EZ 2017.
• met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
De jaarrekening bestaat uit:
beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De In dit kader is het College van Bestuur tevens verantwoordelijk voor een
materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze
zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het
controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende
opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en
afwijkingen op ons oordeel.
regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang
• alle informatie bevat die op grond van de Regeling jaarverslaggeving
als gevolg van fouten of fraude.
onderwijs en paragraaf 2.2.3. bestuursverslag van het • De balans per 31 december 2017;
Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2017 is vereist.
• De staat van baten en lasten over 2017; en • De toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.
Een meer gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden is opgenomen in de bijlage bij onze controleverklaring.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de onderwijsinstelling in staat is om haar activiteiten in continuïteit voort te
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze
zetten. Op grond van genoemde verslaggevingsstelsel moet het bestuur
kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of
de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling,
anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen
tenzij het bestuur het voornemen heeft om de onderwijsinstelling te
De basis voor ons oordeel
bevat.
liquideren of de activiteiten te beëindigen of als beëindiging het enige
Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands
Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de
omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de
recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden en het
Regeling jaarverslaggeving onderwijs, paragraaf 2.2.3. bestuursverslag
onderwijsinstelling haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten
Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2017 vallen. Onze
van het Onderwijsaccountantsprotocol OCW/EZ 2017 en de Nederlandse
toelichten in de jaarrekening.
verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie
Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang
‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.
als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Arnhem, 22 juni 2018 DVE Onderwijs Audit B.V. w.g. Drs. A.F.J. van der Velden RA
realistische alternatief is. Het bestuur moet gebeurtenissen en
82
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
83
Bijlagen
84
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
85
Bijlage 1:
Bijlage 2:
Promoties
Kerkelijk Album en Ordinantie 13
drs. C.M.A. van Ekris
prof. dr. F.G. Immink
24 mei 2018
Making See.
Kerkelijk Album
prof. dr. E. van ‘t Slot
A Grounded Theory on the prophetic dimension in
dr. T.T.J. Pleizier
preaching
Op peildatum 1 oktober 2018 stonden 97 studenten ingeschreven in het kerkelijk album.
drs. I.P. Epema
prof. dr. H.E. Zorgdrager
1 juni 2018
prof. dr. F. de Lange
Niets gaat ooit verloren. Transcendentie en transformatie in het denken van
Universiteit
Charles Taylor
Rijksuniversiteit Groningen
Bachelor
Master
Premaster
Totaal
1 (PThU-traject)
-
-
1
1
2
-
3
Evangelische Theologische Faculteit Leuven drs. A. Roor
prof. dr. H. Noordegraaf
28 juni 2018
prof. dr. H.P. de Roest
J.K. Gelderloos-
prof. dr. H.P. de Roest
Commandeur MA
dr. M. van der Meulen
6 september 2018
Heilzame presentie.
Theologische Universiteit Kampen
Diaconale betrokkenheid als leeromgeving voor
PThU Amsterdam
2
62
-
64
protestantse kerken
PThU Groningen
-
26
-
26
Meaningful in the Margins.
1
Premaster
-
Totaal
4
91
1
2
2
2
97
Churches and Quality of Life in the Dutch Countryside Ordinantie 13-12 en 13-13
drs. A. Goedvree
prof. dr. J. Hoek
13 september 2018
prof. dr. H. van den Belt
Een ondoordringbaar mysterie.
Ordinantie 13-12 van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in
Wedergeboorte volgens Herman Bavinck
Nederland bepaalt het volgende:
Opbrengsten van jongerencatechese.
1. Indien iemand die bij een andere kerk in of buiten Nederland als
3. D e kleine synode kan bepalen dat betrokkene - als bijzondere omstandigheden de kleine synode aanleiding geven de weg naar het colloquium te openen zonder dat toepassing wordt gegeven aan het
drs. J. Meerveld
prof. dr. M. Barnard
5 november 2018
dr. A. de Kock
E. Renkema MA
prof. dr. M. Barnard dr. A. Mulder
12 december 2018
bepaalde in lid 2 - ten aanzien van een of meer vakken een
Een kwalitatief empirisch onderzoek in vier protestantse
predikant of geestelijke dienst heeft gedaan dan wel in deze kerk is
aanvullende opleiding moet doen bij daartoe aangewezen
geloofsgemeenschappen in Nederland
toegelaten tot het ambt van predikant of geestelijke, toelating tot het
hoogleraren en docenten van de Protestantse Theologische
ambt van predikant in de Protestantse Kerk in Nederland verlangt,
Universiteit.
Two of a Kind.
beoordeelt de kleine synode, gehoord het College van Bestuur inzake
The Identity of Cooperation Schools in the Netherlands
de kwaliteit van de ontvangen opleiding en nadat een onderzoek
In het jaar 2018 hebben twee beoordelingen overeenkomstig deze
and the Correlation with Religious Education
naar de geschiktheid als bedoeld in artikel 9 is ingesteld, of, en zo ja,
kerkordebepaling geleid tot een advies aan het moderamen van de
onder welke voorwaarden de weg naar het colloquium voor
generale synode.
betrokkene kan worden geopend. Het verzoek tot beoordeling van de opleiding had betrekking op de 2. Het College van Bestuur stelt vast of een masterexamen aan de Protestantse Theologische Universiteit nodig is en zo ja, welke
aanvraag van een predikant/voorganger uit de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten en een uit de Doopsgezinde Broederschap.
vrijstellingen kunnen worden verleend voor het masterexamen dat door betrokkene moet worden afgelegd.
86
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit
87
88
Jaarstukken 2018
Protestantse Theologische Universiteit