Ueli Seiler-Hugova
Äs Drügeschtirn
Ä utopische Roman
Impressum Alle Angaben in diesem Buch wurden von den Autoren nach bestem Wissen und Gewissen erstellt und von ihnen und vom Verlag mit Sorgfalt geprüft. Inhaltliche Fehler sind dennoch nicht auszuschliessen. Daher erfolgen alle Angaben ohne Gewähr. Weder Autoren noch Verlag übernehmen Verantwortung für etwaige Unstimmigkeiten. Alle Rechte vorbehalten, einschliesslich derjenigen des auszugsweisen Abdrucks und der elektronischen Widergabe. © 2026 Weber Verlag AG, 3645 Thun/Gwatt Texte: Ueli Seiler-Hugova Weber Verlag AG Verlagsleitung: Annette Weber-Hadorn Projektleitung: Madeleine Hadorn Gestaltung Cover: Nina Ruosch Gestaltung und Satz: Cornelia Wyssen Korrektorat: Madeleine Hadorn, Cornelia Wyssen Der Weber Verlag wird vom Bundesamt für Kultur mit einem Struktur beitrag für die Jahre 2026–2028 unterstützt. ISBN 978-3-03818-813-1 www.weberverlag.ch mail@weberverlag.ch Auslieferung EU Brockhaus Commission GmbH Postfach 1220 D-70803 Kornwestheim info@brocom.de
Inhautsverzeichnis Vorwort
11
Zu mym Roman
13
Dr erscht Teu. Präludium amaroso. Äs lydeschaftlechs u amouröses Vorschpiu
17
Dr Aareschwumm
18
D Henriette u dr Pöülu gseh sech sächs Jahr nid, absouviere Usbiudige u mache ä Wäutreis. Si gäge Weschte u är gäge Oschte.
20
Z Bärn ds Rohr ab. Dr Pöülu geit nid bim Loeb, sondern bim PKZ abe. Drum trifft er d Henriette wider. Das isch nid gsuecht, sondern gfunge. Ä Kairos.
20
Si hei immer meh gnächberlet
23
Si hei sech für di Steu uf em Rütti entschide. Dr Pöülu seit: «Mou, i bi drby, mit dir.»
26
D «Kunst der Fuge» vom Bach, aber am Schluss wird gswinget u jazzet
29
Di nüünti Sinfonie vom Ludwig van Beethoven
33
Bsuech bi de Eutere vo de Rüttiching
35
D Aktmalerei vom Pöülu mit dr Henriette
39
D Gschicht vom Rabbi u dr Hochzyt
41
Jitz hei si d Schueu vorbereitet
45
Dr zwöit Teu. Rondo risoluto. Ä entschlossene, zuepackende Tanz.
49
Dr Morgeaafang i dr Schueu
49
Dr «Gesang der Geister über den Wassern» vom Johann Wolfgang Goethe
50
Dr Ungerricht fat aa
53
Dr Bsuech bi de Eutere u dr Grossmueter vo dr Henriette
61
D Henriette u dr Pöülu verzeue vo ihrne Chinder- u Jugenderläbniss
63
Dr Unfau vo dr Greti Löffel
65
Ds Guggisbärglied
70
Summer 1984
72
D Henriette erbt viu Gäud
72
D Henriette u dr Pöülu rede vo öpperem Dritts
73
Ds Löffel Greti isch gstorbe
79
Ds Exame Summer 1984
85
D Summerferie 1984
86
Dr dritt Teu. Moderato rubato. Imene freie, nid stränge bewegte Zytmass.
89
Südfrankrych u Barcelona
89
Da wird Froueliebi gfyret
91
Di romanischi Eva
92
Ds Feirefis
93
Saintes-Maries-de-la-Mer
97
Montségur
99
Z Barcelona uf em Montjuïc
101
D Rambla u ds schwarze Chleid vo dr Aimée
102
Dr Antonio Gaudi u dr Picasso
105
D Grabplatte vom Anarchischt Durutti
106
Dr Fau i d Fyschteri u ds Lande i de Arme vom Pöülu
106
Ds Rägebogeinschtrumänt steit
109
Dr Pöülu u d Aimée im Bach bim Stoue u bim Aktmale
110
D Henriette, d Aimée u dr Pöülu hei d Herbschtschueu vorbereitet
113
Dr viert Teu. Adagio giocoso. Ä rueigi, langsami u verspiuti Fröidigkeit.
117
Schueuaafang Herbscht 1984
117
D Henriette steut i dr Oberschtuefe Persönlechkeite us em 20. Jahrhundert vor, dr Pöülu zeichnet mit de Grosse Porträts us dr Kunschtgschicht.
118
D Aimée liest äm Pöülu Liebesgedicht vor
119
D Aimée wärchet mit de Meitli u Buebe textiu
121
Dr Pöülu verzeut vo syne Erfahrige mit dr Wysse Bruederschaft
122
Ä nöji Familie mit vier Ching chunt uf ds Rütti
124
D Farbeepoche mit dr ganze Scu
127
D Aimée u dr Pöülu erläbe mitenang dr schönscht Höhepunkt
138
Dr füft Teu. Vivacissimo grazioso. Sehr läbhaft, lebändig, mit Grazie.
143
D Schueureis uf e Sigriswilergrat im Herbst 1984
143
D Henriette wott es Ching vom Pöülu
148
Ds Michaelischpiu 1984
149
D Lehrerslüt lade d Eutere am Mittwuchaabe zum Singe u Tanze y
152
D Mönschekund vo dr Henriette für d Oberschtuefe
153
D Advänts- u Wiehnachtszyt
157
D Wiehnachtsferie bi de Aaghörige
161
Ds Nöijahr 1985 u mit de Schi unger ds Obere Hörnli 164 Grüene Schnee im Purpur
165
D Nüünteler mache individueui Abschlussarbeite
167
Ganzi Täg Frömdschprachungerricht
168
D Fasnacht 1985
168
Dr Gorbatschow wird Generausekretär z Russland
169
D Aimée wott ou es Ching vom Pöülu
169
D Oschtere 1985
170
Dr sächst Teu. Adagio con brio. Mit langsamem, rueigem u füürigem Schwung.
175
D Paris-Reis 1985. Persönlechkeite.
175
Dr Guillaume Apollinaire
176
Auguste Rodin
178
Arnold Schönberg
179
Claude Monet
179
Jane Birkin
180
I dr Rüttischueu git’s e Dichterwärchstatt vo dr Aimée 182 D Henriette isch hochschwanger. Dr Pöülu macht e Wiegle us Uumehouz.
184
D Henriette verzeut vo ihrne Erfahrige imene Waisehuus z Chile mit em Prinzip vor freiwiuige Teilnahm am Schueuungerricht
184
Geburt vom Jan, Johanni 1985
185
Ä Bärner Sennehung aus Mitpädagog
188
D Wanderig vom Pöülu u dr Aimée ume Sigriswilergrat dür ds Juschtistau, über d Sichle, ume Burscht zum Obere Hörnli. Ä Yin-Yang-Gschicht.
188
Dr Pöülu beougapflet sy Sohn Jan
192
Ds zwöite Exame, Summer 1985
193
D Summerferie 1985
195
Scho het d Herbschtschueu aagfange
201
D Henriette wott d «Zauberflöte» vom Mozart mit dr ganze Schueu yüebe
201
Dr Schueuusflug im Herbscht 1985. Zersch d Beatushöhli, de über Thun.
204
D Aimée seit am Singaabe de Rüttilüt, dass si schwanger isch u dr Pöülu dr Vatter isch
206
D Aimée inszeniert es Michaelischpiu 1985
208
D Aimée macht mit aune Ching Batik
208
Dr Pöülu zimmeret e zwöiti Wiegle jitz us Birkehouz 209 D Henriette isch e ganze Tag im Semer Murischtaude u macht Musig vo Bach bis John Cage
210
Dr Advänt u ds Wiehnachtsschpiu 1985
211
D Aimée wird Mueter: D Geburt vor Kristin, Wiehnacht 1985
212
Dr sibet Teu. Adagletto espressivo. Ziemlech rueig u usdrucksvou.
215
Nöijahr. Biuderusschteuig vom Pöülu 1986
216
Äs Chaschperlitheater mit de Chlyne
219
D Nuklearkataschtrophe z Tschernobyl
220
Ds Freiji-Lischte-Fescht uf em Rathuusplatz
220
Dr Jan isch eijährig, Johanni 1986
221
Ds Exame, Summer 1986
221
D Bretagnereis 1986
223
D Kathedrale vo Chartres
223
Dr Forêt de Brocéliande bi Paimpont mit dr Gschicht vom Merlin
226
Z Carnac, Zäntrum vo dr megalithische Kultur
227
Gavrinis, eine vo de schönschte Tumuli im Golf vo Morbihan
229
D Haubinsu Quiberon, wo d Wäue vom Atlantik füfzäh Meter höch ufesprütze
231
No einisch bi dr Kathedrale vo Chartres
232
Bim Seiler im Schlössli Ins
233
Dr Pöülu überchunt vom Seiler es Büechli vom Fritz Jean Begert über «Die Lombachschule»
235
Dr Schueuaafang Herbscht 1986
236
Ds Projekt, inschpiriert vom Begert, chunt i Gang.
239
D «Zauberflöte» Michaeli 1986
240
D Wiehnachtsrundi 1986
241
Wiehnachte 1986
242
D Aimée verzeut d Gschicht vo Flore u Blanscheflur
243
Dr acht Teu. Largo con espressivo. Breiti, langsami u usdrucksvoui, zur Rue bringendi Erzählig.
247
D Liebesgedicht vom Jean Gebser
247
D Fasnacht u ds Dorfmuseum
249
D Aimée spiut i dr «Stärneföifi Jodubluesband»
250
Ds Goetheanum u d Anthroposophie
252
Oschtere 1987
258
Äm Jean Gebser sy «Ursprung und Gegenwart»
258
Ds Stotzige u d Ig-Mönsche
262
D Vorfahre vom Pöülu sy Täufer
263
Dr Oriänt u dr Oxidänt
264
D Lischte vo de polyamouröse Mönsche
264
D Askese u Erotik bi dr Rosa Mayreder
265
Am Änd vo dere Erzählig passiert no öppis Verruckts 271 Dr Epilog
279
Dr Roman aus Hommage a my Chindheit im Reuscht (Rütti), a myni Ideau.
279
Bärn, das han i gärn. Ä Art Liebeserklärig a Bärn, a ds Bärnische.
279
Dank
289
Dr Outor
290
Vorwort
Wi ig zu däm Vorwort bi cho: Dr Ueli Seiler isch my Cousin u ig bi syni Cousine. Mir sy beidi im 1942gi uf d Wäut cho, dr Ueli im Apriu z Chlydietu u ig im Februar z Bärn. So isch es cho, dass dr Ueli zu mir seit: «I ha da e Roman gschribe, aber i bi mir nid sicher, ob me das cha veröffentleche. Äs isch e Utopie, u heisst «Äs Drügeschtirn». Das het mi nöigierig gmacht u won i aues ha gläse, han i am Ueli gseit: «Unbedingt veröffentleche!» Äs isch e schöni Utopie, wo ir Zue kunft cha Realität wärde. D Gschicht findet im Rütti imene Schueuhuus statt, mit synere Voraupeumgäbig, unger em Sigriswilergrat höch über em Thunersee, zmitts i dr Natur. Dä Ort isch e Oase worde, wo d Schüeler u d Schüelerinne jede Tag mit Fröid sy härecho, zum Lose, Lehre, Kreiere u Erfahre. D Lis Kocher isch Kunschtmalere u läbt u schaffet z Magglinge.
11
Ueli Seiler-Hugova: Tabula smaragdina.
Zu mym Roman
Das isch my erscht Roman. Zerscht mau für mi ä Täxt, wo sech über Dutzendi Syte sött furtbewege. Ha nid gross es Konzept gha. Ha eifach gluegt, was da entsteit. Bi säuber gwungrig gsi. Da sy zwo Froue u nä Maa, wo unger em Sigriswilergrat, zwüschem Thunersee u em Eriz, i dr Gsamtschueu Rütti, zäme ungerrichte. Aui drü sy Künschtler: ä Musikerin, ä Dichterin u Sängerin, u ä Kunschtmaler. I dere Schueu sy über zwänzg Schüelerinne u Schüeler, vo dr erschte bis zur nüünte Klass. Di Lehrerinne u dr Lehrer wei e ideali Schueu, e Art pädagogische Utopie verwürkleche. Dr Schwärpunkt söu ds künstlerische Schaffe, aber ou ds Ytouche i d Natur sy. Zäme erläbe di drü i de Ferie Kuuturwäute vo Südfrankrych mit der Katharergschicht u vo Barcelona. De sy si für ne Wuche in Paris. Äs angers Mau bsueche si d Kathedrale vo Chartres z Frankrych u di megalithischi Kuutur z Carnac i dr Bretagne. Si läbe aus WG i däm Schueuhuus. U de isch d Frag, wie ds Zämeläbe i de persönleche Beziehige söu us gseh. Ig ha mi für nes polyamouröses Mitenang entschide. Auso e Liebi z dritt. Mi het’s wungergno, wie das geit. Geit das überhoupt? Das aber aues Utopie, aues e Vision, e Ideaufau. Ig bi i dere Utopie explizit worde: Ds Pädagogisch- Didaktische wird exemplarisch bis id Einzelheite dar 13
gsteut. Ig versueche d Liebi aus oberschts Prinzip vo däm Projekt z zeige. Auerdings imene ganzheitleche Mönschebiud: geischtig, seelisch, lyblech. Di Beziehig zwüsche de drü Lehrerinne u Lehrer sy so gstautet, dass si im Sinn vom Erich Fromm sym Buech «Die Kunst des Liebens» nid besitzorientiert würke. Dr Mitmönsch söu müglechscht nid aus Bsitz verstange wärde. Überhoupt, söu d Wäut nid aus Bsitz behandlet wärde. Also antikapitalistisch, im Sinn vom Franz vo Assisi. Mir söue d Wäut nid bsitze, sondern pflege. Äs wichtigs Motiv i däm Roman isch dr Rägeboge. Dr sinnlech-sittlech Rägebogemönsch: zmitts i dene sibe Farbe ds härzleche Grüen, de i dä Pole a dr Scheitle ds asketische Violett u bim Buuch das sinnleche Gäubrot – so, wi d Chakre, d Energiezäntre, beschribe wärde. Ds Bsungerige a däm Roman isch ou, dass ig mi aus Outor immer wider i dä Verlouf vom Roman ybringe. Ig versueche mys Romanschrybe immer wider z reflektiere, u zwar i Kursivschrift. So vernimmt dr Läser, d Läserin ou dr inner Schrybprozäss vom Outor u ghört vo sym Läbe während em Roman. Dä Ort Rütti, won ig aus Ching säuber zwüsche 1946 u 1953 ufgwachse bi, auso a ufgsteute Häng u Chräche, uf tuusig Meter Höchi, ungerem zwöituusig Meter höche Sigriswilergrat, isch myni Wiegle. I dene sibe Jahr han ig au die Naturchräft, für mi aus jitz über Achtzgjährige, aagrycheret. Dr Roman isch ou e Hommage a dä Ort. 14
Mi nimmt’s wunger, wi die Gschicht aachunt. Ha mer säuber müesse Muet gä, das z veröffentleche.
15
Dr erscht Teu. Präludium amaroso. Äs lydeschaftlechs u amouröses Vorschpiu
Wo d Henriette di öppis jüngeri Aimée zum erschte Mau trifft, isch si vo ihrer Gschtaut, vo ihrem fasch e chli chindleche Gsicht, vo ihrne töifblaue Ouge, vo ihrem naturrote Wuschuchopf, vo ihrem Muu, wo duurend es Lächle umspiut, sofort gheimnisvou beydruckt. Äs isch im Cafe des Pyrénées gsi, im «Pyri», wi me z Bärn liebevou seit. Si isch mit ihre i ds Gschpräch cho. D Aimée isch grad am Fertigmache vo ihrem Germanistikschtudium. Vorher het si zwöuf Jahr d Steinerschueu z Bärn bsuecht u de dr Lehrersemer Murischtaude. Si verzeut, dass si im Moment nid weis, wi’s wytergeit. Ihri Stimm tönt melodiös, ender töif. Si erfahrt vom Projekt Rütti, dr Gsamtschueu unger em Sigriswilergrat. «Wosch einisch zu üs ueche cho luege?», fragt d Henriette. «Morn han i grad e freie Tag», seit d Aimée. «Ig chume!» D Henriette isch syt es paar Monet mit em Pöülu zäme. Si sy es Paar worde. Si hei zäme d Gsamtschueu Rütti unger em Sigriswilergrat überno. Das isch i de Früeligsferie 1984 passiert. U jitz isch Juni, churz vor de Summerferie. U jitz sitzt d Henriette vor dr Aimée u stuunet. D Henriette het dr Pöülu scho im Lehrersemer Muri schtaude gchenneglehrt gha. Dr Pöülu isch ihre ufgfaue, wiu er nid ufgfaue isch. Ä Einzugänger. Äs Jahr 17
jünger aus si. Si hei sech mängisch im Marzilibad troffe. Ds Studium u d Prüefige sy z Änd ggange. Mi het tschillet, het sech vo de vergangnige Praktika verzeut u was me nach em Abschluss vom Studium wöui mache. Dr Aareschwumm
Äm Pöülu sy markant Chopf mit dunkublonde Haar uf dr Stirne, syni wache bruune Ouge, sy churz rasiert Bart, syni zuegriffige Händ, sy guetbbout Körper hei mängem Modi gfaue. Doch är het sech us em «Wybervouk» nid viu gmacht. Wichtig isch ihm hüt dr Schwumm i dr Aare gsi. «Henriette, chunsch mit i d Aare?», het dr Pöülu gfragt. «Warum nid, isch ja warm gnue», het d Henriette gantwortet. Si sy i ds Wasser ggumpet, hei sech aagluegt u sech gfröit. D Aare het fei e chli viu Wasser gha u es het gstrudlet. Äs isch d Aare ab ggange. Aues vo säuber. Beidi sy dene Strudle usgwiche. Äs isch schön gsi. Si sy allei gsi u doch zäme. Immer glych wyt vonenang. Mi het meischtens nume dr Chopf gseh. Chöpf, wo d Aare abe gschwumme sy. Gäng glych usenang u doch zäme. Da gseht dr Pöülu, wi d Henriette d Arme us em Wasser streckt u de im Wasser verschwindet. Dr Pöülu toucht nache u verwütscht e Arm u de dr ganz Lyb vor Henriette. Är toucht mit dr Henriette ueche u de a ds Ufer. D Henriette het nume so pruuschtet u Wasser gspöit. Dr Pöülu het se uf e Uferwäg gleit u het sofort gmerkt, dass es nid so schlimmm isch. D Henriette het no chli d Ouge verddrääit, aber es isch ihre scho besser 18
ggange. Si isch ufghocket. Äs isch ihre aues pynlech gsi. Si het dr Pöülu aagluegt u Danke gseit. Si sy sech go aalege u dr Pöülu het se heibegleitet. Si hei sech Tee gmacht u nid viu gseit. Är het gmerkt, dass d Henriette vo däm Vorfau i dr Aare innerlech erschütteret gsi isch. Si isch müed gsi. Dr Pöülu het se allei gla u isch hei. No lang het er auem nachegsinnet: D Henriette, obwou er se jede Tag gseh het, isch ihm bis jitz nid spezieu ufgfaue. Si mit ihrem ufegschteckte schwarze Haar isch ihm unnahbar erschine. Si het mit ihrne Ouge meh gäge yche gluegt. Mit ihrer edle Nase, mit ihrem Muu, wo meh gschlosse aus offe isch gsi. Säute het me se gseh lächle oder no weniger ghöre lache. Aber si het arischtokratisch schön usegluegt. Am nächschte Tag im Semer sy si nach de Veraschtautige go loufe. Lang hei si sech nüt gseit. Da worgget’s us dr Henriette use: «Du hesch mys Läbe grettet.» Dr Pöülu git ihre d Hang u seit: «Vilecht wärsch ja säuber wider ungerueche cho.» «Vilecht u vilecht ou nid», seit d Henriette. Dr Pöülu het se vo dr Syte aagluegt u ihres stouze Gsicht u ihre grazile Häng beobachtet. Dr Pöülu het gärn beobachtet. Syni Auge sy gäng gwungrig gsi nach Forme, Farbe u Bewegig. Si isch ihm arischtokratisch zrügghautend vorcho. Immerhin het si von Steiger gheisse, es auts Bärner Gschlächt. Für e Pöülu isch es glungnig gsi, er het gspürt, dass d Henriette sech ihm gägenüber verschliesst, aus hätt si Angscht, dass dr Pöülu aus Läbesretter ihre z naach chönnti cho. Doch das isch für e Pöülu keis Thema gsi. Är het d Outonomie vo de Froue reschpektiert. Är isch 19
ke Froueufrysser gsi. Si hei sech nümm viu gseh. Ds Studium isch verby gsi. Mi isch usenanggange. D Henriette u dr Pöülu gseh sech sächs Jahr nid, absouviere Usbiudige u mache ä Wäutreis. Si gäge Weschte u är gäge Oschte.
Dr Pöülu isch de drü Jahr uf ene Kunschtakademie nach Münche. Är isch scho immer ä Zeichner u Maler gsi. De speter macht er drü Jahr ä Wäutreis nach Oscht europa u Asie, erläbt Tschechie, Bulgarie, Russland u Indie u isch es Zytli imene tibetische Chloschter. D Henriette isch drü Jahr i ds Konservatorium u het Klavier u Querflöte gstudiert. Scho ihri Grossmueter isch Sängere gsi. Uf ihrer Wäutreis i de Staate chunt si uf New Orleans am Mississippi u lehrt dört dr Jazz gchenne u verliebt sech i die Musig. De isch si fascht drü Jahr z Südamerika, unger angerem z Peru imene Heim für Waiseching. Z Bärn ds Rohr ab. Dr Pöülu geit nid bim Loeb, sondern bim PKZ abe. Drum trifft er d Henriette wider. Das isch nid gsuecht, sondern gfunge. Ä Kairos.
Öppe sächs Jahr nach däm dramatische Schwumm mit dr Henriette i dr Aare, auso im Früelig 1984, isch dr Pöülu wider z Bärn. Är isch vo syne Eutere us em Eggiwiu cho. Am Bahnhof het er e chli d Stadt ab wöue. «Ds Rohr ab», wi me z Bärn seit. «Söui linggs oder rächts dürab?» Är isch bim PKZ linggs abe. Bi au 20
dene vile Chöpf verbi. Wi bim Aareschwumm. Da gseht er ä Chopf, won er gchennt Äs isch d Henriette. Si hei sech aagluegt wi auti Bekannti. Dr Pöülu het se umarmt. U sofort isch aues wider da gsi, wi denn. Denn bim Aareschwumm. Si sy abegloffe bis uf d Münschterplattform u ufene Bank. U jitz hei beidi verzeut. U es het viu z verzeue ggä. Äm Pöülu isch d Henriette no meh wi ne stouzi u gheimnisvoui Frou vorcho. U Henriette het nume so gstuunet über dä Pöülu: ä Maa, wi ne Mönch, i sich ggründet, kes Ghetz, nüt Fahrigs, öppis Liebevous u Gmüetlechs. Scho bau sy si i dr Wohnig vor Henriette glandet. Ä Autwohnig vo ihrer Familie. Si hei öppis gchochet u ggässe, ä schöne Wy trunke. Äs isch Aabe worde. Eigetlech het er wider i ds Ämmitau zrügg wöue. Doch d Henriette het ihm äs Kanapee zum Schlafe aabbotte. «Warum nid?», het er gmeint. Am Morge isch er erwachet, wo’s guet nach Gaffee gschmöckt het. Si sy zum Zmorge häreghocket. D Henriette het no chli verschlafe usegluegt. Doch het dr Pöülu scho gmerkt, dass si ihm öppis Bsungers wott verzeue. U jitz, wi geit’s wyter? Das nähm dr Outor vo däm Roman ou wunger. Da seit d Henriette: «Weisch, ig möcht wider go Schueu gä. I bruuche Gäud, aber nid nume das, i wott öppis Sinnvous tue. Steue git’s gnue. I ha de no e chli gschnöigget. Da bin ig uf d Gsamtschueu Rütti unger 21
em Sigriswilergrat cho. Letschte Sunntig bin ig dört ueche gschuenet u ha mi grad i ds Schueuhuus verliebt. Ha du aaglütet. Si bruuche müglechscht schnäu Lehrer. Wiu’s so abgläge sygi, sy i de letschte Jahr d Lehrer nume churz bblibe. Für d Schueu sy hundertfüfzg Steueprozänt vorgseh. Du bisch ja Lehrer. Wei mir zäme die Steu übernäh?» Das isch e längi Red worde. U d Schlussfrag grad e chli stotzig. Dr Pöülu het zersch mau afe nüt gseit. Är het de Wort vo dr Henriette nachegsinnet. Ou är het sech Gedanke gmacht, wi sys Läbe söu wyterga. Da seit dr Pöülu: «Gö mer morn uf das Rütti, das einisch zäme go aaluege?» Bim Pöülu hei wichtigi Entscheidige guet gnue müesse überleit wärde. Ihm het’s passt, dass d Henriette di tryebendi Chraft für das nöie mügleche Projekt isch gsi. Si, di stouzi Arischtokratin, är nume us ere Burefamilie. D Henriette isch erstuunt, dass dr Pöülu znächscht emau uf ihre Vorschlag ygeit. Immerhin, si zäme söue di Ufgab übernäh. Was heisst de ou zäme? Zäme wie? Das steit no i de Stärne. Doch si het bim Widerseh dr Pöülu aus öpper Zueverlässigs u Verantwortigsvous er läbt. Är isch doch ihre Läbesretter. Merkwürdig gnue, dass si sech denn, nach däm dramatische Aare schwumm, nid sofort fescht verbunge hei. Das Zämecho het no müesse erduuret wärde. U dass dr Pöülu, won er vom Bahnhof ds Rohr ab isch, grad linggs abe geit, het ou müesse sy. Äs isch äbe di richtigi Zyt, dr richtig Ort, dr Kairos gsi. Me mues sech nid sueche. Me mues sech finge. Das isch aus düre Chopf vor 22
enriette gfloge. Är het no einisch i dr Wohnig vo H dr Henriette übernachtet. Är het gmerkt, dass sech d Henriette ihm gägenüber meh u meh uftuet. Si sy am nächschte Morge mit Zug u Poschtouto i ds Oberland gfahre. Wo si us däm Poschtouto usgschtige u i Richtig vo däm Rütti gschuenet sy, hei si sech bau d Häng ggä. Syni chreftige grosse Häng hei di fyn glidrige Frouehäng vertrouensvou umfasst. Mou, mir ghöre scho viu meh zäme, het er ddänkt. Är het se immer wider vor Syte här aagluegt. Ihm isch warm um ds Härz worde. Si hei immer meh gnächberlet
Zersch hei si chli nidsi müesse. De sy si uf ene Brügg über e chräftige Wiudbach cho. Äs het ggischtet u gschprützt. Wi nä Toufi isch’s gsi. Da git d Henriette em Pöülu grad es Müntschi. Mou, das isch nid wenig, het er ddänkt. Das Müntschi isch grad düre ganze Lyb gfahre. De isch es stotzig z düruuf ggange. Äs isch e Früeligstag gsi. I de Schatteegge het’s no chli Schnee gha. Sunnsytig hei si Schneeglöggli, dunkli S chlüssublüemli u Gänsegismeli gseh. Immer wider hei si Pouse gmacht u hei i die gwautige Chräche abe gluegt. Scho hei si einzelni Burehüser gseh. Uf ere Egg het d Henriette gseit: «Lueg, dört isch ds Schueuhuus.» U tatsächlech trohnt da das zentrale Gebäude vo däm Bärgwyler. Si sy dür nes Wäudli u scho sy si am Ziu: äs ziemlech grosszügig bbouts Huus, mit 23
emene grosse Klassezimmer im Hochparterre. D runger es Chäuergschoss, druf obe e Wohnig. Näbedra e g rosse Turnplatz. D Gmeind het a däm Schueuhuus nid gspart, wiu si Lehrer hei wöue, wo blybe. Äs sy grad Früeligsferie gsi u d Henriette het gwüsst, dass im Moment niemer hie isch. Si weis ou, wo dr Schlüssu isch. Grad hundert Meter wyter obe wohnt dr Schueuverantwortlech, dr Gutmann. Mit ihm het si scho telefoniert. Scho sy si dört obe gsi u si gseh e Buur, mit emene zerfurchte Gsicht, aber gmüetlech: «Heit dir Interässe für üsi Schueu? Das wär de sapperlott ä gueti Sach.» Di zwöi hei gseit, si würde gärn ds Schueuhuus go alauege. «Das chöit dir gärn u chöit dir ou grad drinne blybe. I gibe nech dr Schlüssu. Äs isch gheizt.» Si sy abegloffe u scho sy si im grosse häue Klasse zimmer. Hie hei si sofort gseh, dass scho lang nümme richtig ghuset worde isch; vertröchneti Pflanze, u a de Wäng isch nüt Apartigs. Nu, de sy si ueche i d Wohnig: ä Vierzimmerwohnig mit ere grosse Wohnchuchi u eme grüümige Bad. D Stäge düruuf no es Atelier unger em Dach. Näbe dr Zentralheizig ä schöne Schwedeofe u Houz drnäbe. Mou, das het aamächelig usgseh. Si hei d Ruckseck uspackt u d Nahrigsmittu i d Chuchi bbracht. Si hei ds Ässe für es paar Tag mitgno. Si hei zäme ds Zmittag aagrichtet. Äs het Hörnli mit Tomatesauce ggä. U bimene Schluck Wy sy si hie obe richtig aacho. Aacho ire Wäut, wo vilecht ihre Läbensmittupunkt hett söue werde. 24
«Wie gfaut’s dir, Pöülu, wär das öppis für üs zwöi?» Dr Pöülu isch vo au däm beydruckt gsi. «Dr Ort isch grad guet. Wi steits mit üs zwöi? Mir sötte de ou no uscho mitenang.» D Henriette het gschmunzlet. «I re WG hei mer beidi Erfahrig. Jede het sys Zimmer u sys Dähei. I bruuche no es Klavier i mym Zimmer.» Dr Pöülu het drufabe gseit:«We de nüt drgäge hättisch, de nuum ig das Dachatelier aus Mauschtube u nes Bett. Das gnüegti mir beschtens.» Uf em Gsicht vo dr Henriette isch es Liecht ufggange, wi d Sunne, wo hingerem Berg fürechunt. Si het gstrahlet. «Gäu Pöülu, hie geit’s nid nume eifach um ds Schueugä. Hie söu ou jede sy Kunscht chönne verwürkleche. Me mues Künschtler sy, we me Lehrer wott sy, me mues schaffe wöue i Fleisch u Bei, het dr Christian Morgenstern einisch gseit. Das hei mir zwöi doch gsuecht?» Dr Pöülu het sech gwungeret, wie d Henriette, won er vo früecher aus stummi stouzi Frou erläbt het, jitz plötzlech vo Kunscht u vo üs u mir redt. Äs isch Aabe worde u si sy zum Buur ueche. Si hei no auerhand wöue frage. Dr Buur u d Büüri u drü Ching, zwöi Meitli u ei Bueb im Schueuauter, sy grad umene Tisch gsässe u hei ggässe. Ds eutischte Meitli het grad use gfragt: «Syt dir üsi nöie Lehrer?» Dr Vatter het sofort gseit: «Gä mer ne no es paar Tag Zyt.» Si sy wider abe i ds Schueuhuus. D Henriette het gseit: «Hesch gseh, di Ching, di wei Lehrer. Das het mi grad ggramselet u tschuderet u gluschtet, di nid ou?» Dr Pöülu drufabe: «Das sy chächi Ching. Ja, das gluschtet mi ou u dr Gwunger nach Schueuha isch gstige.» 25
Si sy beidi müed gsi, hei es Füür gmacht im Ofe. Äs isch dusse dunku worde. Nume no ds Füür het uf de Gsichter vo dene beide zwöi ufglüüchtet. Si sy stiu gsi. I beidne het es inners Füür gloderet. Mou, das wär ä gueti Sach, hei si ddänkt. Si hei dr Entscheid wöue überschlafe. Si hei sech umarmt u es Müntschi gä. De sy si i ihri Zimmer. Dr Pöülu gseht dür ds Dachfänschter grad dr Orion u drnäbe dr Sirius. Är isch i Schlafsack u het au däm no nachegstudiert. Für ihn isch d Henriette i au däm Nöie ds Wichtigschte gsi. Ihri plötzlechi Näächi het ihn erstuunt. Ja, di Frou cha sech uftue, cha ihm näächercho. Das het grad e chli ggramselet. D Henriette isch i ihrem Schlafsack ou no chli wach bblibe. Si het plötzlech e ugloublechi Luscht übercho, chönne z ungerrichte. De ersch no mit em Pöülu. Är isch schliesslech ihre Läbesretter. Si hei sech für di Steu uf em Rütti entschide. Dr Pöülu seit: «Mou, i bi drby, mit dir.»
Am nächschte Morge, hinger de Bärge isch es scho häu worde, het dr Pöülu Gaffee gschmöckt. U scho isch er i de Ungerhose i d Wohnchuchi abegschtige, um ga z dusche. D Henriette, imene churze Hemmli, isch am Herd gstange. Är het se vo hinge umarmt. Si het sech e chli gströibt u de doch a ihn gschmiegt. Nachdäm er se losgla het, het er gmeint: «Gäu, das isch vilecht grad e chli zviu gsi für di? Aber i ha grad gspürt, dass i di gärn ha.» Si meint drzue: «Weisch, ig 26
mues mi süferli dra gwöhne, dass mi e Maa aalängt. Häb Geduld mit mir.» Si het ihm es churzes Müntschi ggä, u scho sy si bim Zmorge. D Henriette het ne immer wider erwartigsvou aagluegt u de gseit: «U de Pöülu, wi gsehsch di Sach. Wei mer die Schueu übernäh?» Dr Pöülu het di diräkti Art vor Henriette gschetzt. Si het immer Klartäxt gredt. «Mou, i bi drby, mit dir.» Si isch ufgstange, het ne umarmt u gmüntschelet. «Danke», het si gseit. Si sy nach em Zmorge zu Gutmanns ueche u hei di Steu zugseit. «Mir näh jede e Füfesibezg-ProzäntAaschteuig.» D Ching hei das natürlech ghört u sech gfröit, d Lisette, die Eutischti, het sofort gfragt, wär was würdi ungerrichte. «Das wüsse mer no nid», isch di churzi Antwort gsi. Di beide sy du wider abe u hei no dr Chäuer u d Umgäbig aagluegt. Dr schön terassiert Garte, wo zwar scho es Zytli verwiuderet isch gsi, het dr Pöülu interessiert. «Das isch de mys Ressort, we nüt drgäge hesch. Schliesslech heisse ig zum Familiename Ackermann.» «Ou nei», seit d Henriette, «ig bi ke Gärtnere. Aber häufe tuen ig dir de scho.» Si hei jitz no chli z dürhingere wöue. E chli go luege, wo ihri nöji Heimat liegt. Waudstückli u Weidland hei sech abgwächslet. Obe am Wäg sy Burehüsli. Ds Veh isch no nid uf dr Weid gsi, Hüng hei kläfzget, Chatze hei um ihri Bei gschnurret, ä Hüenervogu het gfährlech syni Bahne zoge. Wyter hinge sy si zumene Wiudbach cho. Äs isch wahrschynlech dä gsi, wo si am erschte Tag witer unge überquert hei. Das het äm Pöülu gfaue. 27
Scho het er d Henriette bir Hang gno u isch em Bach na zdüruuf gloffe. Da hei si es grosses Ruusche ghört. U scho sy si vor emene grosse Wasserfau gstange. Dr Pöülu isch mit dr Henriette über es paar Steine gsprunge u scho sy si hinger em Wasserfau glandet. «Das wer de mys Rych, wenn ig e chli ällei mues sy, zum Meditiere.» «Ig ha nüt drgäge», seit d Henriette u umarmt dr Pöülu. «Ig ha di gärn.» Si sy wider i d Wohnig u hei gwährweiset, was si zerscht amau zum Aafa bruuche a Möbu, Chuchizüg, Chleider u Büecher. Mit em Gutmann hei si admini schtrativi Sache zur Aaschteuig aus Lehrer besproche. Scho sy si im Poschtouto zdürab gsässe. Dr Pöülu isch uruejig desumegrangget. U d Henriette het ne gfragt: «Was plaget di?» Dr Pöülu stotteret verläge, dass er, syt dass er vor churzem vom tibetanische Chloster zrügg syg u bi syne Eutere wohni, ke Gäud für ds Möbuchoufe heig. Är syg bsitzlos wi ne Mönch. D Henriette het gschmunzlet: «So eine bisch du auso. Ä armegnössige Bättler», het si liebevou gspottet u ihm grad es Müntschi ggä. «La mi das la organisiere. My Familie het mehreri Wohnige, wo im Moment niemer bruucht. Ig wott mit mym Vatter rede. Är isch zwar e chli e umschtändleche Notar. Aber für sy Lieblingstochter macht er aues. Ig ha ja no e eutere Brueder u e euteri Schwöschter. Di hei Familie u sy säubschtändig.» Dr Pöülu het vor Stuune grad nüt gseit u re d Hang ddrückt. D Henriette isch di initiativi Organi satorin. Är het sech bi ihre wougfüut. Scho sy zwöi Möbuouto ungerwägs. Das isch ds Goudi gsi für di Iheimische. Sogar äs Klavier isch züglet worde. 28
Dr Pöülu het sys Djembe mitgno. Wo aus am rächte Platz isch gsi, sy d Zügumanne, bevor si achegfahre sy, verchöschtiget worde. Jitz hei doch beidi es Bett gha. Sässle u Teppiche, Biuder vor Henriette u e Chaiselonge hei d Wohnchuchi gmüetlech gmacht. I dr Chuchi u im Bad het’s jitz aus das gha, wo’s bbruucht het. D «Kunst der Fuge» vom Bach, aber am Schluss wird gswinget u jazzet
Am nächschte Tag sy si abe i d Schueuschtube. Si hei ungerdessi gwüsst, dass es einezwänzg Schüeler u Schüelerinne het. Si hei ds Klassezimmer gwüscht, gsuget u füecht ufgno. Si hei Schueutische i ne grosse Haubkreis gsteut. Nid hingerenang, sondern näbenang söue d Schüeler u Schüelerinne u Schüeler sitze. D Henriette isch grad vomene eigeartige Lärm erchlüpft. Dr Pöülu het imene Egge unger emene Tuech äs Harmonium gfunge. Das isch zum Goudi worde: D Henriette het uf d Pedal ddrückt u d Häng tifig über d Taschte la spaziere. Dr Pöülu luegt u lost zue. D Henriette het e Teu vo dr «Kunst der Fuge» vom Bach gspiut. U de plötzlech het di Musig afa swinge u jazze. Dr Pöülu het sys Djembe abeghout u het afa begleite. Das isch de Musig gsi. Si hei fasch nümme chönne ufhöre. Dr Pöülu isch mit emene Papierblock u Zeichnigsstifte nach use verschwunde. D Henriette het obe i dr Wohnig Querflöte gspiut u het sech fascht vergässe. Äs isch scho dunku worde, da chunt dr Pöülu i ds Huus. D Henriette het i sym Gsicht grossi Fröid bemerkt. 29