diap
Monet Tuinen van verbeelding
Reserveer op
Kunstmuseum.nl nr 7 • 2019
E D U CL A T E N O M urexplosies
g, Den Haa um se Kunstmu
Kle
nr 7 okt-nov 2019 • € 9,95 • verschijnt 8x per jaar Groningen
Mendini
Duizendpoot van het postmodernisme Delft
Pieter de Hooch Het doorkijkje als handelsmerk Londen
Toetanchamon Afscheid van de gouden farao
+ de tentoonstellingsagenda 40 pagina’s gratis bijlage
gsagenda nstellin ht e overzic tentoo st complet het mee
BP
BP
Mede mogelijk gemaakt door
diap
14
OKT
24
NOV
INHOUD-
Beeld omslag: Claude Monet, ‘Waterlelies’, 1914-17, olieverf op doek, 166 x 142 cm, Fine Arts Museum of San Francisco
museumtijdschrift.nl
nr 7 / oktober-november 2019
22
Claude Monet, ‘In de boot bij Giverny (En Norvégienne)’ (detail), ca. 1887, olieverf op doek, 97,5 x 130,5 cm, Musée d’Orsay, Parijs
48
43 Werk van Koen Taselaar gemaakt in het EKWC bij kunstcentrum Roodkapje in Rotterdam (foto: Aad Hoogendoorn)
8
70
Alessandro Mendini
13-20
81-85
40 55
FOTO: CARLO LAVATORI - ARCHIVIO ALESSANDRO MENDINI
28
MUSEUM - KORT 30 Museumtijdschrifttips: de mooiste tentoonstellingen in binnen- en buitenland
MUSEUM & MEER het atelier Katinka Lampe de gevestigde Ad de Jong de nieuwkomer Tobias Lengkeek boeken & meer COLUMNS
Oek de Jong Metamorfose Maria Barnas Paul Chan
56 MODERNE KUNST
22 Waterlelies
De herontdekking van Monets zinderende tuinlandschappen door Homme Siebenga DESIGN
28 Groninger Museum 25
Eerbetoon aan Mendini, frontman van het postmodernisme door Edo Duiksterhuis OUDE KUNST
34 Rembrandt-Velázquez
Dialoog tussen Nederlandse meesters en hun Spaanse geestverwanten door Erik Spaans HEDENDAAGSE KUNST
43 50 jaar keramieklab
Drie kunstenaars over de bepalende invloed van het EKWC door de redactie OUDE KUNST
48 Pieter de Hooch
Treedt de Delftenaar uit de schaduw van stadgenoot Vermeer? door Jaron Beekes ARCHEOLOGIE
56 Koning Toet
Afscheidstournee van een ook bij diplomaten zeer geliefde farao door Theo Toebosch MODERNE KUNST
64 Freudiaans 53 11 73
AANBIEDINGEN
Museumtijdschriftarrangement Lezing Pieter de Hooch + korting: PAN-kaarten Entree Catharijneconvent
Zes decennia aan nietsontziende zelf portretten van Lucian Freud door Koen Kleijn KUNST & ERFGOED
70 Middeleeuws Europa
Verrassende overeenkomsten tussen Noorse en Catalaanse kunst door Frank van der Ploeg
9
KONING van het postmodernisme
28
Ontwerpe modernist r Alessandro Mendin naar de prische adagium ‘form i verwees het mochten b ullenbak. Voorwerpefollows function’ est tegen d n D O O R ED e slechte s en gebouwen O DIJKSTE maak aan RHUIS schuren.
A
lessandro Mendini gaf in 1975 zijn geloofsbrieven af door een lucifer aan te steken. Die hield hij onder twee exemplaren van zijn Lassù Chair, totdat de stoelen vlamvatten. Een foto van het brandende meubilair zette hij vervolgens op het omslag van designblad Casabella, waarvan hij destijds hoofdredacteur was. De betreffende stoel is een raar geval. Zitvlak en rug zijn recht en vierkant als in een kindertekening. De al even stijve poten raken de grond niet maar staan op een grote piramide. Wie hierop wil zitten moet flink wat moeite doen en het zitcomfort is beperkt. De Italiaanse naam betekent ‘daarboven’ en dat kan heel letterlijk worden opgevat, maar spirituele associaties zijn ook denkbaar. Piramides deden immers dienst als mausoleums van farao’s en staan afgebeeld op Amerikaanse dollarbiljetten, gecombineerd met het alziend oog en de tekst ‘In God We Trust’. ‘Kandissi Sofa’, 1980, Groninger Museum, Groningen (foto: Heinz Aebi)
DIALOOG tussen ONBEKENDEN
Jan Asselijn, ‘De bedreigde zwaan’, ca 1650, olieverf op doek, 144 x 171 cm, Rijksmuseum, Amsterdam
34
Het Rijksmuseum toont een ontmoeting tussen Spaanse en Nederlandse meesters als Velázquez, Zurbarán, Hals en Rembrandt. Beeldschoon, maar wat hebben ze elkaar te vertellen? DOOR ERIK SPAANS
Francisco de Zurbarán, ‘De heilige Serapion’, 1628, olieverf op doek, 120 x 103 cm, Wadsworth Atheneum Museum of Art, Hartford
35
T H C LI d n o r g r e t h c a op de
De eerste Nederlandse tentoonstelling over Pieter de Hooch ooit moet de Delftse ‘meester van de doorkijkjes’ uit de schaduw van stadgenoot Johannes Vermeer halen. En Museum Prinsenhof Delft internationaal op de kaart zetten. DOOR JARON BEEKES ‘Kaartspelers in een zonovergoten ruimte’, 1658, olieverf op doek, 77,3 x 67,3 cm, Royal Collection Trust, © Her Majesty Queen Elizabeth II
48
ngetogen staat een dienstmeid lakens te bleken op een grasveld, haar felrode rok deels om haar middel geslagen. Een kind, haar dochter misschien, slaat haar gade, een speelgoedpaardje voortslepend. De blik van de kijker wordt zigzaggend de verte in geleid, waar een man in stemmig zwart komt aanlopen, alsof hij een onheilspellende boodschap heeft. Op het volgende plan verrijst de skyline van zeventiende-eeuws Delft, met de Oude Kerk en de Nieuwe Kerk. Opmerkelijk is dat Pieter de Hooch (16291679 of later) dit tafereel schilderde zo’n drie jaar nadat een explosie in het kruitmagazijn de Delftse binnenstad grotendeels verwoest had. Collega-schilders Daniël Vosmaer en Egbert van der Poel legden de ravage op indringende wijze vast, maar bij De Hooch is hier niets van te zien. Ook is de positie van de kerktorens topografisch gezien onjuist, ze zouden veel verder uit elkaar moeten staan. Tot slot zijn er op deze locatie in Delft nooit bleekvelden geweest. Vrouw en kind bij een bleekveld in Delft (ca. 1657-1659) is daarmee een typisch De Hooch-schilderij. Hij schilderde niet de wereld zoals hij die waarnam, maar schoof losse elementen uit de werkelijkheid als theatercoulissen in elkaar, om zijn ideale compositie te creëren. Wie goed kijkt, ziet bijvoorbeeld dat het perspectief niet natuurlijk aanvoelt – loopt de weg tegen een heuvel op? Zijn de mensen op de ach-
‘Vrouw en kind bij een bleekveld in Delft’,ca. 1657-59, olieverf op doek, 73,5 x 65 cm, Rothschild Collection, Waddesdon (foto: Mike Fear)
49
‘Man’s Head (Self-portrait III)’, 1963, olieverf op doek, 30,5 x 25,1 cm, National Portrait Gallery, Londen © The Lucian Freud Archive / Bridgeman Images
64
De Britse grootheid Lucian Freud schilderde 64 jaar lang zelfportretten. Zoals hij zijn modellen behandelde, zo keek hij naar zichzelf: met onflatteuze, soms zelfs wrede blik. DOOR KOEN KLEIJN
SNIJDEN IN JEZELF
‘Self-portrait, Reflection’, 2002, olieverf op doek, 66 x 50,8 cm, part. coll. © The Lucian Freud Archive / Bridgeman Images
65
VOLGEND NUMMER
Millet Jean-François
Van Cyprus tot Drenthe
Kruispunt van culturen
Kunstkolonie
Installatie
20-90-40-0 cmyk
Zaaier van de moderne kunst
Jean-François Millet, De arenlezers (detail), 1857. Musée d’Orsay, Parijs
Camille Pissarro Edgar Degas Winslow Homer Paul Cézanne Claude Monet Paul Gauguin Vincent van Gogh Ferdinand Hodler
'Aphrodite', marmer, 2de-1ste eeuw v. Chr.
Julius van de Sande Bakhuyzen (1835-1925), ‘Rustende koeienhoeder aan oever van door bomen omzoomde waterkant’ (detail)
Meer lezen? Kijk op www.museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews
Lubaina Himid, 'Naming the Money', (detail) 2004
Museumtijdschrift nummer 8 ligt op 26 november in de winkel Museumtijdschrift verschijnt 8x per jaar
(om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)
Jan Toorop Georges Seurat Edvard Munch Emile Bernard Kazimir Malevich Salvador Dalí
Schrijf u nu in voor onze digitale nieuwsbrief boordevol tips & iedere week een nieuwe recensie
_______________
Blijf op de hoogte!
Nu te zien Bestel tickets tijdig online Deze tentoonstelling wordt georganiseerd door het Van Gogh Museum en het Saint Louis Art Museum.
Download nu de gratis Tentoonstelingsagenda-app Beschikbaar voor iOS én Android via de App Store of Google Play
@museumtijdschrift kunt u ook volgen op social media
museumtijdschrift.nl/nieuwsbrief Met de uitzonderlijke steun van het Musée d’Orsay