diap
AAN ZEE nr 5 / 2018
JAN TOOROP | PIET MONDRIAAN | JACOBA VAN HEEMSKERCK
ED & DESIGN KUNST, ERFGO
ALLES IS KLEUR Jan van der Ploeg Dordrecht
nr 5 • juli/aug 2018 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar Den Haag
Aan zee
De grote invloed van het Zeeuwse licht Frankrijk
6 zomerse tips
Bijzondere kunst op onverwachte plekken Amsterdam
In de mode
14 juli t/m 18 november 2018
Het ideaal van de klassieke schoonheid
+ de tentoonstellingsagenda 36 pagina’s gratis bijlage
gsagenda nstellin ht e overzic tentoo st complet het mee
diap
27
FEB
30
AUG
INHOUD-
beeld omslag: Jan van der Ploeg, Painting No. 1443. ‘Untitled’, 2014, acrylverf op doek, 145 x 110 cm, Den Haag, Gemeentemuseum
44
28
8
museumtijdschrift.nl
nr.5 / juli-augustus 2018
Ferdinand Hart Nibbrig, ‘Gezicht op het dorp Zoutelande op Walcheren’, 1900-12, olieverf op doek, 80 x 159,5 cm, Amsterdam, Rijksmuseum (detail)
34
INTERVIEW
22 Jan van der Ploeg
Maakt al jaren abstracte (muur)schilderingen in musea en daarbuiten door Kees Keijer OUDE KUNST
28 Kwab 22 13-20 30 Museumtijdschrifttips: MUSEUM - KORT
de mooiste tentoonstellingen in binnen- en buitenland.
MUSEUM & MEER 75-81 het atelier Loes Koomen de criticus Ko & Kho de kunstenaar Studio Drift boeken & meer
40 63
COLUMNS
Oek de Jong ‘Sleepers’ Maria Barnas Het geluid van stilte
Verbluffende zeventiende-eeuwse ornamentiek uit Holland door Jhim Lamoree KUNST & ERFGOED
34 Kunst in Frankrijk
Zes bijzondere kunstlocaties, voor wie meer wil dan zonnebaden door Nanda Janssen MODERNE KUNST
44 Aan zee
In Domburg gloort het licht en het luministische schildersparadijs door Homme Siebenga ARCHEOLOGIE
50 200 jaar RMO
Een museum is mensenwerk, blijkt uit een duik in de geschiedenis door Theo Toebosch HEDENDAAGSE KUNST
56 30 jaar Heinekenprijs
Overzicht van Nederlandse kunstprijzen, met Heineken als grootste door Edo Dijksterhuis OUDE & HEDENDAAGSE KUNST
64 Nieuw museum
Het Lisser Art Museum is geheel gewijd aan de kunst van voedsel door Stefan Kuiper OUDE KUNST
10 MUSEUM - EXTRA
Kunst te koop Emo Verkerk, Loes Koomen, herman de vries en Maria Roosen
68 Beauties
Kunst onder invloed van neoclassicistische schoonheidsidealen door Koen Kleijn
9
22
LANDSCHAP VAN KLEUR LIJN EN CIRKEL
De schilderkunst niet opgewassen tegen de vraagstukken van dit moment? Jan van der Ploeg is een van de meest productieve (muur)schilders van Nederland en schildert gestaag voort met passer en liniaal. DOOR KEES KEIJER
Wall Painting No.401, ‘Clean’, 2015, acrylverf op muur, 690 x 1496 cm, Melbourne, National Gallery of Victoria
23
VERMAAK OP NIVEAU
Het kwab, eerder bekend als snakerij, is een verbluffend soort ornamentiek. Het Rijksmuseum organiseert een niet te missen tentoonstelling over deze zeventiende-eeuwse superieure ontwerpkunst. DOOR JHIM LAMOREE
Adam van Vianen, Kan met deksel, 1614, verguld zilver, h. 25 cm, Amsterdam, Rijksmuseum
28
ommige dingen zijn aantrekkelijk, omdat ze niet te bevatten zijn of ronduit lelijk. Omdat ze ons vreemd zijn, ons mishagen of verontrusten, kunnen ze ons juist bevallen. De antieken begrepen de paradox. Venus, de slimme godin van de liefde, had een oogje op Mars, de lompe god van de oorlog. Hoe onthutsend! Wat niet wil zeggen dat de objecten van onze verbijstering imperfect zijn. Integendeel, fysiek mocht Mars er zijn, net als het kwab. Pardon? Zeker, het idioom van het kwab, waarmee de hoogst oorspronkelijke ornamentiek wordt aangeduid van vooral zilveren, gouden of vergulde voorwerpen, maar ook schilderijlijsten, meubelen en behang van goudleer in het eerste deel van de zeventiende eeuw. Kwab is als een sprookje: griezelig en aangenaam. Het schotelt ons een geheel verzonnen wereld voor met buitenissige, grillige of huiveringwekkende vormen, die lijken te bewegen of te vervloeien: ‘Form follows fantasy’. Denk aan monsters of spoken, aan skeletten, beenderen of pezen, aan vormen die lijken op schelpen, oren, holle ogen, vreemde maskers of het
Barend Graat, ‘Pandora’, 1676, olieverf op doek, 113 x 102 cm, Amsterdam, Rijksmuseum
Villa Cavrois, zuidgevel
KUNST WAAR JE HET NIET VERWACHT Frankrijk voert al jaren de lijst aan van favoriete vakantiebestemmingen. Voor wie meer wil dan zonnebaden of boswandelingen maken, zes tips voor bijzondere kunstlocaties. DOOR NANDA JANSSEN
VILLA IN HET PARK
1
D
FOTO: JEAN-LUC PAILLÉ-CMN
e zestig meter lange gevel met grote raampartijen en dakterrassen doet door zijn horizontale lijnen en gele baksteen denken aan Dudoks stadhuis in Hilversum. Opdrachtgever en textielmagnaat Paul Cavrois en architect Robert Mallet-Stevens bezochten het tijdens de bouw en namen een baksteen mee als voorbeeld. Deze moderne villa uit 1932 is radicaal in zijn ontwerp en zichtbaar beïnvloed door het modernisme. Verfraaiing is achterwege gelaten. Functionaliteit, een comfortabele en moderne leefomgeving staan voorop. Doordat de architect niet alleen de woning zelf maar ook het hypermoderne interieur en het park met lange vijver ontwierp, is Villa Cavrois te beschouwen als een totaalwerk. Opvallend genoeg is het grondplan vrij traditioneel. De linkervleugel was voor de ouders, de rechter voor de zeven kinderen en het personeel. Tijdens de oorlog werd dit ‘moderne kasteel’ door de Duitsers tot een kazerne omgebouwd en de vijver gedempt. Nadat het in de jaren tachtig flink in verval was geraakt, werd het gedurende ruim een decennium zorgvuldig gerestaureerd. Nu is het een nationaal monument en sinds 2015 is de villa, van een architect die indertijd net zo’n grote naam had als Le Corbusier, te bezoeken. Villa Cavrois, 60 Avenue du Président John Fitzgerald Kennedy, Croix; di t/m zo 10-18; toegang € 8,00; villa-cavrois.fr
35
FOTO: BIBI VETH
Dwars door het gebouw loopt een voetgangerspad. Een deel van de kunstwerken is zo ook van buiten te bewonderen. Links: Andy Holden, ‘Beer Bottle Rock Shop Stalagmite’, 2007; midden: Stephen Wilks, ‘Ceramic Bottle’, 2015; rechts: Dieter Lutsch, ‘Red wine clouds’, 2008
64
Voedsel en alles wat daarmee te maken heeft als onderwerp van kunst: dat vormt de kern van het nieuwe Lisser Art Museum. DOOR STEFAN KUIPER
De kunst van eten
igenlijk is het een reisje van niks naar Landgoed Keukenhof. Je neemt op Schiphol de bus, laat je een halfuur door oneindig laagland voeren, stapt uit bij het beroemde bloemenpark, wandelt een kilometer noordwaarts, en zie: daar betreed je het lusthof in romantische stijl. Ronde bloemenperken en gemaaide gazons – precies dát, waarom stelletjes hier graag komen om te trouwen. Coulissen van eeuwenoude bomen en een negentiendeeeuws kasteel met in de lucht prikkende torentjes – je begrijpt waarom de vrienden van die getrouwde stelletjes op later te houden fotoavonden gaan van ‘óóóh’ en ‘áááh’. Schuin tegenover het kasteel, aan de oostzijde van de tuin, in de oksel van een oprijlaan, verrees recentelijk een veelhoekig, roodbruin bakstenen gebouw met voorgevel die zweeft boven een glazen pui. Dat is het Lam (Lisser Art Museum). Het herbergt de kunstcollectie van de VandenBroek Foundation, opgericht door een ‘staak’ van de familie Van den Broek, van de supermarkten en hun opvallende rode plastic tassen (en hun prijzenoorlogen). Jan van den Broek en zijn zonen begonnen de stichting in 2008. Anders dan bij de meeste verzamelaars hadden ze vanaf hun eerste aankopen plannen voor een eigen museum. Als conservator van deze instelling werd Sietske van Zanten aangetrokken, kunsthistoricus gespecialiseerd in hedendaagse kunst. Zij leidt me rond op deze zonnige middag in mei.
BLOEMKOOL De huidige collectie, vertelt Van Zanten, bestaat uit zo’n driehonderd objecten, schilderkunst, fotografie, installaties; een veelvormig geheel afgebakend door een helder thema: eten. Vergeet landschappen, beesten, mensen, schepen: hier is voedsel de gemene deler. De kunst van werken binnen zo’n streng thema, vertelt Van
65
VOLGEND NUMMER Van olieverf tot robotica
Rubens
Raoul de Keyser
Robot Love
20-90-40-0 cmyk
Peter Paul Rubens, 'Portret van Clara Serena Rubens', 1616, olieverf op doek op paneel, 33 x 26 cm, Liechtenstein, Vaduz, de prinselijke collecties
Raoul de Keyser, ‘Camping II’, 1969, acrylverf op doek, 177 x 138 cm, Gent, S.M.A.K. (foto: Dirk Pauwels)
Meer lezen? Kijk op www.museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews
Gael Langevin, ‘Baby in Robots arms’, 2016, InMoov, open source printable robot, courtesy kunstenaar (foto: Yethy)
Museumtijdschrift nummer 6 ligt op 28 augustus in de winkel Museumtijdschrift verschijnt 8 x per jaar
(om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)
Een prachtig welkomstcadeau voor nieuwe abonnees:
cadeau bij een jaarabonnement
cadeau bij een tweejarig abonnement
Hedendaagse kunst en architectuur in de historische binnenstad van Brugge Meer dan een dozijn kunstwerken, installaties en ontmoetingsplaatsen in de stad vormen een route die mensen op onverwachte plaatsen bij elkaar brengt
HET GOUDEN EEUW BOEK De grote kunstenaars van de zeventiende eeuw - Rembrandt, Vermeer en Frans Hals - zijn wereldberoemd, maar de schilderijen van de minder bekende oude meesters zijn vaak ook prachtig. Ze komen allemaal aan bod in dit naslagwerk door Jeroen Giltaij, oud-hoofdconservator van Museum Boijmans Van Beuningen.
€ 29,95 Triënnale Brugge is een samenwerking tussen Brugge Plus, Musea Brugge, Kenniscentrum vzw en Cultuurcentrum Brugge in opdracht van Stad Brugge
KUNST IN CONTEXT Het eerste boek dat kunstenaars verbindt met de tijden die hen inspireerden - wereldwijd en door de eeuwen heen! 150 stromingen en bewegingen worden in hun sociale, culturele en politieke tijd geplaatst. Dit prachtig geïllustreerde boek met index is een onmisbaar naslagwerk.
€ 49,95
OOK LOS VERKRIJGBAAR IN DE BOEKHANDEL, BESTEL OP WWW.WBOOKS.COM OF BEL 038 – 467 34 00 (GRATIS VERZENDING BINNEN NEDERLAND)
Voor de liefhebber van geschiedenis en kunst