diap
Meester van de droom
Paul Delvaux
Zwolle
nr 1 / 2018
N E R O L R E V S J I D A R A P ED & DESIGN KUNST, ERFGO
nr 1 • jan/feb 2018 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar Den Haag
Jan Steen
De serieuze kant van de kluchtige schilder Friesland
Elfstedentocht
Culturele hoofdstad eert de fontein Paul Delvaux, De droom, 1935 © Fondation Paul Delvaux, Sint-Idesbald/Belgium, c/o Pictoright Amsterdam 2017
t/m 25 februari 2018
ZONDa 21 JaNuaG r 10.00 uur i, ‘Wo
rd wakke r in Kunsthal’ de
info & tickets: www.kunsthal.nl
met ontbij t, w concert en egdroompyjamatou r Kijk op ku nsthal.nl
Neo Rauch
Rotterdam
Verzamelen
De kunst van het museale kopen
+ de tentoonstellingsagenda 36 pagina’s gratis bijlage
gsagenda stellin ht e overzic tentoston complet het mee
diap
15
JAN
25
FEB
INHOUD-
beeld omslag: Neo Rauch, ‘Gewitterfront’, 2016, olieverf op doek, 150 x 100 cm, Zwolle, Museum de Fundatie
42
nr.1 / januari - februari 2018
Jan Steen, ‘Laban zoekt de door Rachel gestolen terafim’, ca. 1671, olieverf op doek, 109,5 x 144,5 cm, Leiden, Museum De Lakenhal
Peter Paul Rubens, ‘Centaur getemd door Cupido’, ca. 1601-02, zwart krijt op papier, 48,1 x 37,1 cm, Keulen, Wallraf-RichartzMuseum & Fondation Corboud Graphische Sammlung
6
museumtijdschrift.nl
56
36
Klaas Kloosterboer, ‘00319’, 2000, lak op doek, 360 x 230 x 120 cm, Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen
HEDENDAAGSE KUNST
20 Neo Rauch
DDR-kunstenaar met pessimistische blik en flitscarrière door Arjan Reinders DESIGN
26 Culturele hoofdstad
Alternatieve elfstedentocht aan de hand van fonteinen door Koen Kleijn MODERNE & HEDENDAAGSE KUNST
66 36 Museaal verzamelen
Feiko Beckers
11-18
Hoe houd je anno 2018 de vaste collectie op peil? door Marina de Vries en Edo Dijksterhuis OUDE KUNST
MUSEUM - KORT 30 Museumtijdschrifttips: de mooiste tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Van Zuid-Afrikaanse kunstenaars tot Melle en van Floris Verster tot een Haags minihuis met schilderijen op maat.
42 Jan Steen
Beroemd om zijn huishoudens, maar hij had ook verhevener thema’s door Erik Spaans FOTOGRAFIE
48 Jacqueline Hassink
Zoekt digitale rust en verkent de grenzen van de macht door Esther Darley OUDE KUNST
71-77
34 55
MUSEUM & MEER het atelier RaQuel van Haver de criticus Hans den Hartog Jager de kunstenaar Melanie Bonajo boeken & meer
COLUMNS
Oek de Jong Johan Barthold Jongkind Maria Barnas Een vaas als gevangene
56 Gespierde Christus
Rubens vond inspiratie in Caravaggio en de torso van een centaur door Dorien Tamis MODERNE KUNST
62 Man Ray
Foto’s, schilderijen, objecten: zijn nieuwsgierigheid had vele vormen door Kees Keijer INTERVIEW
66 Kunst van het falen
In droogkomische films fileert Feiko Beckers banaliteiten door Edo Dijksterhuis
+ Museumtijdschrift Arrangement
Lezing ‘Verzamelen’ door Sjarel Ex zie p. 41
7
Een blitz carrière had Neo Rauch na de val van de muur. In zijn raadselachtige werk gaat de belofte van de moderne tijd hand in hand met heimwee naar de geschiedenis. DOOR ARJAN REINDERS
‘Die Kontrolle’, 2010, olieverf op doek, 300 x 420 cm, Bazel, part. coll.
21
Klaas Kloosterboer, ‘00319’, 2000, lak op doek, 360 x 230 x 120 cm, Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen
N E L E M A Z R E V L A T E I N E J E DO um: de vaste e s u m lk e n a v l wat ogen t en het smoe l a e e ra h g e n ij g z g r ru “E e ? d il Het vormt no 2018 op pe Ex. Samenw n a erken, ie d je d u o h l e o re H ja . e S IES collecti ecteur ir d s n MARINA DE VR a R O m O ij D o . B m t a g e d die meek ijken”, z ere musea, in Heerlen en Schie in vinden twee kle
36
René Magritte, ‘Le miroir vivant’, 1928, olieverf op doek, 54,4 x 73 cm, Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen
W
LEEN
andel door de nieuwe collectieopstelling van Museum Boijmans Van Beuningen en je meandert van het ene zinsbegoochelende schilderij naar het andere, van een grootse Mark Rothko uit de jaren zestig (Grijs, oranje op kastanjebruin, nr. 8, 1960) naar een ontroerend, zogenaamd erotisch werk van Jean Antoine Watteau uit de achttiende eeuw (Avondlandschap met spinster, 1713-17). “Onze encyclopedische verzameling”, zegt museumdirecteur Sjarel Ex met nauw verholen trots, “is op een gekke manier hoog van kwaliteit.” Het ‘gekke’ zit hem in het feit dat de collectie, momenteel zo’n 145.000 voorwerpen, niet kunsthistorisch is samengesteld. Zij is in honderdzeventig jaar organisch gegroeid, voor een deel door aankopen van connaisseurs en conservatoren, voor een groter deel door schenkingen en legaten van particuliere verzamelaars. “Daardoor is onze collectie opgebouwd rond unieke stemmen en minder bekende, grote talenten. De leerling Fabritius naast zijn meester Rembrandt. Rubens naast zijn meesterknecht Van Dyck. We hebben een prachtige collectie Paul Thek, bijzondere brieven van James Lee Byars en maar liefst zes Picabia’s, kunstenaars die niet elders in Nederland te zien zijn.”
37
Romeins, ‘Centaur getemd door Cupido’, 1st-2de eeuw, marmer, 147 x 107 x 52 cm, Parijs, Museé du Louvre (foto: RMN - Grand Palais)
FOTO: RHEINISCHES BILDARCHIV
‘Centaur getemd door Cupido’, ca. 1601-02, zwart krijt op papier, 48,1 x 37,1 cm, Keulen, Wallraf-RichartzMuseum & Fondation Corboud Graphische Sammlung
Van centaur naar Christus Peter Paul Rubens was kunstenaar én geleerde. In zijn schilderijen verwerkte de grootmeester van de barok talrijke verwijzingen naar het werk van illustere voorgangers. ‘Ecce Homo’ ontrafeld. DOOR DORIEN TAMIS
57
VOLGEND NUMMER Beelden uit Brugge, Japan en het Ruhrgebied Pieter Pourbus
Van Gogh en Japan
De Bechers en erfgenamen
20-90-40-0 cmyk
Pieter Pourbus, 'De verkondiging aan Maria', 1552 olieverf op paneel, 124,5 x 116 cm, Gouda, Museum Gouda (foto: Tom Haartsen)
Vincent van Gogh, 'Amandelbloesem', 1890, olieverf op doek, 73,3 x 92,4 cm, Amsterdam, Van Gogh Museum (Vincent van Gogh Stichting)
Meer lezen? Kijk op www.museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews
Candida Höfer, 'Artis Bibliotheek, Universiteit van Amsterdam VI', 2003, Amsterdam, Huis Marseille (© kunstenaar)
Museumtijdschrift nummer 2 ligt op 27 februari in de winkel Museumtijdschrift verschijnt 8 x per jaar
(om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)
Een prachtig welkomstcadeau voor nieuwe abonnees:
cadeau bij een jaarabonnement
HET GOUDEN EEUW BOEK De grote kunstenaars van de zeventiende eeuw - Rembrandt, Vermeer en Frans Hals - zijn wereldberoemd, maar de schilderijen van de minder bekende oude meesters zijn vaak ook prachtig. Ze komen allemaal aan bod in dit naslagwerk door Jeroen Giltaij, oud-hoofdconservator van Museum Boijmans Van Beuningen.
€ 29,95
cadeau bij een tweejarig abonnement
KUNST IN CONTEXT Het eerste boek dat kunstenaars verbindt met de tijden die hen inspireerden - wereldwijd en door de eeuwen heen! 150 stromingen en bewegingen worden in hun sociale, culturele en politieke tijd geplaatst. Dit prachtig geïllustreerde boek met index is een onmisbaar naslagwerk.
€ 49,95
OOK LOS VERKRIJGBAAR IN DE BOEKHANDEL, BESTEL OP WWW.WBOOKS.COM OF BEL 038 – 467 34 00 (GRATIS VERZENDING BINNEN NEDERLAND)
Voor de liefhebber van geschiedenis en kunst