Skip to main content

Museumtijdschrift 7 - 2017

Page 1

nr 73 ••okt/nov 2017 € 8,95 verschijnt 8x per april 2017 • €•8,95 verschijnt 8x per jaarjaar diap

Leeuwarden

Mata Hari

Een wereldse dame uit Friesland Amsterdam

nr 7 / 2017

Bol & Flinck

Betere netwerkers dan Rembrandt Rotterdam

25 jaar Kunsthal

ED & DESIGN KUNST, ERFGO

Laurens van Kuik (1889 – 1963), Dichter van de zee, 1927, olieverf op doek, coll. Chabot Museum Rotterdam / schenking Jan Begeer

31 OKT 2017 T/M 18 FEB 2018

Divers, dynamisch en nog altijd urgent

+ de tentoonstellingsagenda

LAURENS VAN KUIK

40 pagina’s gratis bijlage

gsagenda nstellin ht e overzic tentoo st complet

09

OKT

19

NOV

het mee

SCHILDER VAN HET VOLSTREKT MODERNE

diap

DAM Chabot

DEN HAAG

Museum

ROTTER

m

temuseu

Gemeen

DAM Joods

ch Museum

Historis

AMSTER

05

MRT

04

JUN

23

eum DAM Rijksmus AMSTER

JAN

11

JUN

17

FEB

21

MEI

Henk Chabot (1894-1949), Zee, 1946, olieverf op doek, particuliere collectie

& s l e e p S h c s i t ë o p Rotterdam

31 OKT 2017 T/M 18 FEB 2018

DE STIJL VAN CHABOT II

Tal R

NAJAARSTIP: BEZOEK VILLA IN DE DUINEN

Museumpark 11 | Rotterdam chabotmuseum.nl museumparkvillas.nl

21 & 28 OKT, 11 NOV diap

ift nr 7 /

umtijdschr

e bij muse

gratis bijlag

2017

www.m

useumt

ijdsch


INHOUD-

beeld omslag: Tal R, ‘The Bend’, 2016, pigment en konijnenlijm op doek, 172 x 140 cm, Humlebaek, Louisiana Museum of Modern Art, schenking The New Carlsberg Foundation

40

museumtijdschrift.nl

nr.7 / oktober - november 2017

Govert Flinck, ‘Isaac zegent Jacob’, ca. 1642, olieverf op doek, 117 x 141 cm, Amsterdam, Rijksmuseum

24

Bart van der Leck, ‘Compositie met grijze streep’, 1956-58, olieverf op doek, 110 x 105 cm, Otterlo, KröllerMüller Museum

6

58

Mata Hari als danseres in Parijs, 1905, Leeuwarden, Fries Museum


HEDENDAAGSE KUNST

18 Tal R

Het werk van de Deense kunstenaar toont een ongebreidelde vrijheid Arjan Reinders

FOTO: VINCENT MENTZEL

ERFGOED

Emily Ansenk

28

24 Mata Hari

Was ze de doorgewinterde geharde spion of een wanhopige vrouw? door Vera Ros INTERVIEW

28 25 jaar Kunsthal 11-17

MUSEUM - KORT 28 Museumtijdschrifttips: de mooiste tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Van krachtige maskers en probleemoplossende ontwerpers tot sieraden en middeleeuwse schilders.

Emily Ansenk over de bijzondere positie van de expositieruimte door Kees Keijer OUDE KUNST

40 Bol en Flinck

Werken in het atelier van Rembrandt bleek voor beiden lucratief door Erik Spaans MODERNE KUNST

48 stanley brouwn

Goede conceptuele kunst of te schraal om serieus te nemen? door Stefan Kuiper

75-81 MUSEUM & MEER het atelier Leonard van Munster de conservator Ludo van Halem de kunstenaar Konrad Klapheck boeken & meer

38 65

COLUMNS

Oek de Jong Mathilde Willink Maria Barnas Op het strand met Zijlmans/Jongenelis

HEDENDAAGSE KUNST

52 Europalia-Indonesië

Het koloniale verleden bekeken door hedendaagse kunstenaars door Sophia Zürcher MODERNE KUNST

58 Bart van der Leck

En zijn gespannen relatie met mecenas Helene Kröller-Müller door Homme Siebenga ARCHEOLOGIE

66 Nineveh

De hoofdstad van het Assyrische Rijk en hoe zij werd ontdekt door Theo Toebosch

7


KOKKERELLEN MET BEELDEN & PLAATJES De met verf gecreëerde werelden van de Deense grootheid Tal R zijn speels, mysterieus en toegankelijk. En zo fluwelig dat je ze wilt strelen. DOOR ARJAN REINDERS

‘Red Man’, 1996, collage, 275 x 275 cm

18


Keyhole, 2016, pigment en konijnenlijm op doek, 240 x 188 cm, courtesy kunstenaar en Cheim & Read, New York


Govert Flinck, ‘Zittende jongeman van opzij, ca. 1648, zwart en wit krijt op blauw papier, 29,9 x 23,5 cm, Haarlem, Teylers Museum

Bol als verzamelaar

F

erdinand Bol en zijn tweede vrouw Anna van Erckel hadden beiden een grote verzameling schilderijen van tijdgenoten. Die gezamelijke collectie omvatte portretten, landschappen, stillevens en his­toriestukken. Hun huis, het hui­dige Museum van Loon, waarvan zij de eerste bewoners waren, hing er vol mee. Dankzij een inventaris van Bol uit 1669, hebben we een goede indruk van wat hij zoal verzamelde. Haar bezit is bekend uit een aantal testamenten. In het koetshuis van het museum zijn nu 25 werken uit hun collectie te zien. ‘Het huis, de collectie, de kunstenaar’, 6 oktober t/m 8 januari, Museum Van Loon, Keizersgracht 672, Amsterdam; ma t/m zo 10-17; MK gratis; catalogus € 14,95 (WBooks); museumvanloon.nl

Frans Snijders, ‘Stilleven met groot dood wild, vruchten en bloemen’, 1600-57, Amsterdam, Rijksmuseum

technieken waarmee hun leermeester zoveel succes oogstte en dus in staat hoogwaardige Rembrandteske werken te schilderen. Beiden bedreven gretig zelfpromotie door – andermaal in navolging van Rembrandt – zelfportretten met gepluimde baretten of exotische kleding te schilderen. Méér dan Rembrandt speelden ze in op de veranderende smaak die geleidelijk in de richting van Rubens en Van Dijck verschoof. En méér dan Rembrandt toonden ze zich bereid klanten op hun wenken te bedienen. En zo sleepten Flinck en Bol in de jaren veertig en vijftig (toen Rembrandt op een faillissement afkoerste) een aanzienlijk deel van de publieke (en zeer lucratieve) opdrachten in de wacht. Al die schuttersstukken, groeps­p ortretten en monumentale decoraties voor stadhuis en admiraliteit maakten hen rijk. Flinck sleepte in 1659 de hoofdprijs in de wacht: gedurende zes jaar zou hij jaarlijks twee monumentale historiestukken voor het stadhuis schilderen à raison van duizend gulden per doek. De schilder overleed echter – kort na zijn 45ste verjaardag – voor hij aan de klus was begonnen. Er resteren slechts een paar kleine schetsjes van wat hem voor ogen stond. Bol werd een langer leven gegund. Bij het succes van zijn carrière speelde partnerkeuze een rol. Zijn eerste vrouw was de

dochter van een koopman en regent die hem opdrachten (van onder meer de Admiraliteit) toespeelde. Zijn tweede echtgenote was een steenrijke weduwe. Na dat tweede huwelijk (in 1669) heeft Bol niet of nauwelijks meer geschilderd. We kunnen zijn naam in 1675 echter nog één keer in verband brengen met een regentenstuk. Niet als schilder, dit keer. Bol zit – helemaal links – aan tafel op het groeps­ portret dat Pieter van Anraedt maakte van de bestuurders van het Oudezijds Huiszittenhuis. De kunstenaar blijkt toegetreden tot de regentenklasse. Erik Spaans is kunsthistoricus en journalist • ‘Ferdinand Bol en Govert Flinck. Rembrandts meesterleerlingen’, 13 oktober t/m 18 februari, Amsterdam Museum, Kalverstraat 92, Amsterdam; ma t/m zo 10-17; MK gratis; Museum Het Rembrandt­huis, Jodenbreestraat 4, Amsterdam; ma /m zo 10-18; MK gratis; publicatie € 29,95 (WBooks); amsterdammuseum.nl, rembrandthuis.nl • Het Paleis op de Dam organiseert gratis Gallery Talks over de schoorsteenstukken van Flinck en Bol; 13 oktober t/m 5 november (m.u.v. 30 oktober) en 9 december t/m 7 januari (m.u.v 25 december en 1 januari); Koninklijk Paleis, Dam, Amsterdam; ma t/m zo 10-17; MK gratis; paleisamsterdam.nl Kijk op museumtijdschrift.nl voor een recensie


MEER DAN REMBRANDT SPEELDEN FLINCK EN BOL IN OP DE VERANDERENDE SMAAK.

Ferdinand Bol, ‘Portret van Frederick Sluiscken op achtjarige leeftijd’, 1652 Londen, National Gallery


Met het rode paard komt de fantasie

‘Havenarbeid’, 1915-16, olieverf op doek, 91 x 242 cm, Otterlo, Kröller-Müller Museum

De Stijl

Bart van der Leck kon aanvankelijk rekenen op onvoorwaardelijke steun van Helene Kröller-Müller. Maar zijn abstracte werk boeit haar niet. DOOR HOMME SIEBENGA

58


‘Moeder met kind’, 1921, olieverf op doek, 54 x 42 cm, Otterlo, Kröller-Müller Museum


VOLGEND NUMMER Realistisch, romantisch en vol verbeelding Maria Roosen

Van Schrieck FOTO: ELKE WALFORD

Pyke Koch

20-90-40-0 cmyk

Pyke Koch, 'Portret van jkvr. J.C. van Boetzelaer (klein), ca. 1947, Utrecht, Centraal Museum

Maria Roosen, 'Tent', 1998-2015, courtesy kunstenaar en Galerie Fons Welters, Amsterdam

Meer lezen? Kijk op www.museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews

Otto Marseus van Schrieck, 'Bosgrond met blauwe ochtendgloriën en een pad', 1660, Schwerin, Staatliches Museum

Museumtijdschrift nummer 8 ligt op 21 november in de winkel Museumtijdschrift verschijnt 8 x per jaar

(om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)

Een prachtig welkomstcadeau bij een abonnement op Museumtijdschrift HET NEDERLANDSE KUNST BOEK Dit overzichtswerk presenteert de hoogtepunten van zes eeuwen beeldende kunst in Nederland. Werk van ruim 300 kunstenaars wordt erin afgebeeld en beschreven – van Jeroen Bosch tot Karel Appel en Rineke Dijkstra.

Uitvoering Gebonden Aantal pagina’s 352 cadeau bij een jaarabonnement

Door Din Pieters, oud-hoofdredacteur van Museumtijdschrift.

€ 24,95

22 september 2017 t/m 28 januari 2018

KUNST IN CONTEXT Het eerste boek dat kunstenaars verbindt met de tijden die hen inspireerden - wereldwijd en door de eeuwen heen! 150 stromingen en bewegingen worden in hun sociale, culturele en politieke tijd geplaatst. Dit prachtig geïllustreerde boek met index is een onmisbaar naslagwerk.

Uitvoering Gebonden Aantal pagina’s 368 cadeau bij een tweejarig abonnement

€ 49,95 VERKRIJGBAAR IN DE BOEKHANDEL, BESTEL OP WWW.WBOOKS.COM OF BEL 038 – 467 34 00 (GRATIS VERZENDING BINNEN NEDERLAND)

Voor de liefhebber van geschiedenis en kunst


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Museumtijdschrift 7 - 2017 by WBOOKS - Issuu