black
nr 2 / 2017
ED & DESIGN KUNST, ERFGO
IN HET HART VAN DE
RENAISSANCE
Maastricht
Charlotte Schleiffer t
a 11 FEBRUARI T/M 18 JUNI 2017 KOOP UW TICKETS ONLINE OP WWW.RIJKSMUSEUMTWENTHE.NL
RAFAËL, ZEGENENDE CHRISTUS, CA. 1505-1506, PINACOTECA TOSIO MARTINENGO, BRESCIA
RAFAËL, TITIAAN, TINTORETTO, SAVOLDO, MORONI...
KLEURRIJK & WEERBARSTIG
nr 2 • maart 2017 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar Eindhoven
Qiu Zhijie
Groot overzicht van Chinese wegbereider Amsterdam
Zuid-Afrika
400 jaar koloniale geschiedenis in beeld Groningen
Maarten Baas 100 magenta
Tegendraads en trendy topontwerper
+ de tentoonstellingsagenda 36 pagina’s gratis bijlage
INHOUDmuseumtijdschrift.nl
beeld omslag: Charlotte Schleiffert, ‘Shout to be heard’, 2011, gemengde techniek op papier, 238 x 151 cm, coll. kunstenaar, courtesy Galerie Akinci, Amsterdam (foto: jhoeko)
nr.2 / maart 2017
56 Robert Jacob Gordon, ‘Kraal van de Khoisan met dansers en muzikanten’, 1779, potlood, krijt, pen en penseel in inkt en dekverf op papier, 37,1 x 64, 3 cm (beeld), Amsterdam, Rijksmuseum
Otto Dix, ‘Dienstmeisjes op zondag’, 1923, aquarel en potlood op papier, 54,5 x 38 cm, Otto Dix Stiftung
6
62
28
Charlotte Schleiffert (foto: Ivo van der Bent)
INTERVIEW
18 Charlotte Schleiffert
Voorheen ruig en voos, nu vooral nieuwsgierig naar het onbekende door Arjan Reinders OUDE KUNST
24 Aert Schouman
Veelkunner creëerde met vogelbehangsels aards paradijs door Adrienne Quarles van Ufford
18 11-17
71-77
MUSEUM - KORT 28 Museumtijdschrifttips: de mooiste tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Van Floris Arntzenius tot Martin Creed en van exotische bloempatronen tot Pieter Hugo
MUSEUM & MEER het atelier Barbara Broekman de conservator Anke Bangma de kunstenaar Esther Kokmeijer boeken & meer COLUMNS
34
Oek de Jong Het intieme fotograferen
55
Maria Barnas
DESIGN
28 Tegendraads
Maarten Baas’ dwarse ontwerpen zijn toch geheel van deze tijd door Jeroen Junte HEDENDAAGSE KUNST
36 Daisuke Yokota
Winnaar van de Paul Huf Award maakt van fotografie kunst door Vera Ros HEDENDAAGSE KUNST
40 Qiu Zhijie
Kalligrafie als protest, en verbinding tussen heden en verleden door Edo Dijksterhuis ARCHITECTUUR
46 Het Pompidou-effect Veertig jaar iconische museum architectuur door Bernard Hulsman KUNST & ERFGOED
56 Haat-liefdeverhouding Vierhonderd jaar koloniale betrekkingen met Zuid-Afrika door Erik Spaans MODERNE KUNST
62 Otto Dix
Getekend door de oorlog ontwikkelde hij zijn scherpe blik in Düsseldorf door Kees Keijer
In de ban van Sugimoto
7
Behangsel met landschap en exotische vogels, 1788, olieverf op doek, 280,8 x 229,4 cm, Den Haag Koninklijke Verzamelingen/ Staat der Nederlanden (Huis ten Bosch)
Met een presentatie die oogt als een naturaliaÂkabinet brengt het Dordrechts Museum een ode aan de achttiende-eeuwse dierschilder Aert Schouman. Zijn kamerbrede behangsels werden hogelijk gewaardeerd. DOOR ADRIENNE QUARLES VAN UFFORD
Een orangoetan in de eetzaal
K
aneeltortels, een blauwe suikervogel of een oranjeborsthoningzuiger: sommige dieren die Aert Schouman (1710-92) tekende of schilderde hebben namen als heerlijke zoete gerechten. Maar zo fantasierijk als hun namen misschien ook klinken, zo realistisch en precies gaf Schouman ze weer. Hij leefde tenslotte in de tijd van de Verlichting, toen de liefde voor de schoonheid van Gods schepping hand in hand ging met een honger naar wetenschappelijke waarneming en inventarisatie. De liefde voor bijzondere dieren, vogels, insecten en voorwerpen uit de natuur was groot in de achttiende eeuw. Al veel langer werden er aan de Europese vorstenhoven speciale kabinetten ingericht met koralen, mineralen en een enkel geprepareerd reptiel. Maar langzamerhand was het aan-
25
AA
E
T GENDR DS ONTW RPER E
28
Met zijn verbrande meubels werd Maarten Baas op slag bekend. Sindsdien kiest de Nederlandse topdesigner zijn eigen weg: dwars in denken en doen, maar met gevoel voor de tijdgeest. DOOR JEROEN JUNTE
‘Clay’, ventilatoren, 2007, serie ‘Clay’ (foto: Marten de Leeuw)
29
Supermarkt voor de kunst Het Centre Pompidou in Parijs was het begin van een hausse aan spectaculaire museumarchitectuur. Na veertig jaar is de moeder van alle iconische cultuur gebouwen nog altijd onovertroffen. DOOR BERNARD HULSMAN
Renzo Piano en Richard Rogers, Centre Pompidou, Parijs, buitenaanzicht Place Georges Pompidou (foto: Picsfactory)
De wereld een narrenschip ‘Liggende op een luipaardvel’, 1927, olieverf op paneel, 68 x 98 cm, Ithaca N.Y., Herbert F. Johnson Museum of Art
Getekend door de oorlog ontwikkelde de Duitse schilder Otto Dix in Düsseldorf zijn vlijmscherpe blik. Daarin wordt niets en niemand gespaard. DOOR KEES KEIJER
62
‘Mieze, ‘s avonds in het café’, 1923, aquarel en potlood op papier, 56,7 x 38,7 cm, Bernried am Starnberger See, Buchheim Museum der Phantasie
VOLGEND NUMMER
50 JAA R SCHI L DE R KU N S T
Kunst en politiek, natuur en erotiek
Robert Mapplethorpe
Afvallige van De Stijl
PROMISED GIFT OF THE ROBERT MAPPLETHORPE FOUNDATION TO THE J. PAUL GETTY TRUST AND THE LOS ANGELES COUNTY MUSEUM OF ART
Verbeke Foundation
Will Beckers 'Re-cover', 2011 (work in progress), Kemzeke, Verbeke Foundation
Robert Mapplethorpe, 'Calla Lily', 1988 (negatief), 1990 (print), zilvergelatinedruk
Meer lezen? Kijk op museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews
Chris Beekman, 'Compositie stilleven', 1919, Amsterdam, Stedelijk Museum
Museumtijdschrift nummer 3 ligt op 11 april in de winkel Museumtijdschrift verschijnt 8 x per jaar
(om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)
Een prachtig welkomstcadeau bij een abonnement op Museumtijdschrift HET NEDERLANDSE KUNST BOEK Dit overzichtswerk presenteert de hoogtepunten van zes eeuwen beeldende kunst in Nederland. Werk van ruim 300 kunstenaars wordt erin afgebeeld en beschreven – van Jeroen Bosch tot Karel Appel en Rineke Dijkstra.
Uitvoering Gebonden Aantal pagina’s 352 cadeau bij een jaarabonnement
Door Din Pieters, oud-hoofdredacteur van Museumtijdschrift.
€ 24,95 KUNST IN CONTEXT Het eerste boek dat kunstenaars verbindt met de tijden die hen inspireerden - wereldwijd en door de eeuwen heen! 150 stromingen en bewegingen worden in hun sociale, culturele en politieke tijd geplaatst. Dit prachtig geïllustreerde boek met index is een onmisbaar naslagwerk.
25 FEBRU ARI T /M 4 J UNI 2017
Uitvoering Gebonden Aantal pagina’s 368 cadeau bij een tweejarig abonnement
€ 49,95
info & tickets: www.kunsthal.nl
museumkaart geldig
VERKRIJGBAAR IN DE BOEKHANDEL, BESTEL OP WWW.WBOOKS.COM OF BEL 038 – 467 34 00 (GRATIS VERZENDING BINNEN NEDERLAND)
Voor de liefhebber van geschiedenis en kunst