diap
nr 4 / 2016
Logo, payoff tekst in witte balk en oranje balk linksonder: allen orange 021c plus glanslak over hele cover voor en achter
ED & DESIGN KUNST, ERFGO
KUNS T O DE MU P UR
Functional 3D Printed Ceramics, Olivier van Herpt | Design Academy Eindhoven Fotografie Femke Reierman
Amer
sfoort
VIVA BRAS IL 100 magenta
nr 4 • juni 2016 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar Amsterdam
Rudi Fuchs
Terugblik op 28 jaar museaal aankopen 's-Hertogenbosch
Oude meesters
Roemeense collectie met Europese missie Den Haag en Amstelveen
Constant
Laatste grote utopie is nog altijd relevant
+ de tentoonstellingsagenda 36 pagina’s gratis bijlage
80 gratis kaarten voor KunstRAI ’16
gsagenda nstellin ht e overzic tentoo st complet het mee
diap
23
MEI
03
JUL
INHOUDmuseumtijdschrift.nl nr.4 / juni 2016 beeld omslag: Haas & Hahn en lokale kunstenaars, 'Favela painting', Vila Cruzeiro, Rio de Janeiro (foto: Kees Keijer)
36 A.R. Penck, 'Olé njet', 1995, acrylverf op doek, 300 x 300 cm, Amsterdam, Stedelijk Museum (detail)
46
< 6
MUSEUMTIJDSCHRIFT (WIN)ACTIES zie p. 5
museumtijdschrift
HEDENDAAGSE KUNST
18 Brazilië
Muurschilderingen als decoratie en sociaal commentaar door Kees Keijer MODERNE KUNST
24 Helmut Newton 28 11-17
MUSEUM - KORT 28 Museumtijdschrifttips: de mooiste tentoonstellingen in binnen-en buitenland. Van Robby Müller en het Instituto Buena Bista tot het nieuwe Holocaust Museum
Glamourfotograaf met gevoel voor humor door Vera Ros INTERVIEW
28 Zoro Feigl
Liefhebber van bewegingskunst ontdekt magie van glas door Sabeth Snijders HEDENDAAGSE KUNST
36 Rudi Fuchs
Wat is zijn bijdrage aan de Collectie Nederland door Jhim Lamoree OUDE KUNST
75-81
MUSEUM & MEER
het atelier
Merijn Bolink
de conservator Club Solo
de kunstenaar Dan Geesin
boeken & meer
44 57
COLUMNS
Oek de Jong
Het imago van Appel
Maria Barnas
46 Roemeense topstukken
Hoe te kijken naar 'Greatest hits'–expositie met boodschap door Dorien Tamis HEDENDAAGSE KUNST
52 Sonsbeek '16
Vriendschap, politiek en de kracht van het individu door Nanda Janssen MODERNE KUNST
58 Constant
Droombeeld van ideale samenleving is relevanter dan ooit door Edo Dijksterhuis OUDE KUNST
66 Catharina de Grote
Kunst kopen om Rusland cultureel te verrijken door Thera Coppens
Helen Verhoeven museumtijdschrift
7
Zoro Feigl (foto: Ivo van der Bent)
De kunst van het ontdekken
‘Hula’, 2015, lint dat ronddraait, C&H Art Space, Amsterdam (hosted by Satellietgroep) (foto: Ernst van Deursen)
Met zijn zwiepende en bewegende kunstwerken timmert Zoro Feigl flink aan de weg. Op verzoek werkte hij samen met de glasblazers van Murano. Het resultaat: bollen die van binnen druipen. DOOR SABETH SNIJDERS
museumtijdschrift
29
ROTSVAST EN RECHTLIJNIG
Rudi Fuchs voor een werk van Lawrence Weiner, 1979 (foto: Peter Cox)
Arnulf Rainer, ‘Haufen, Getrampel im roten Sand’, 1974-75, olieverf op paneel, 86,8 x 122 cm, Den Haag, Gemeentemuseum
36
museumtijdschrift
Rudi Fuchs was achtereenvolgens directeur van drie Nederlandse musea voor moderne kunst. Uit zijn aankopen voor die musea maakt hij nu een keuze. Wat is zijn bijdrage aan de Collectie Nederland? DOOR JHIM LAMOREE museumtijdschrift
37
Roemeense topstukken op Europese missie
46
museumtijdschrift
J.N. della Croce (toeg.), ‘Baron Samuel von Brukenthal’, ca. 1780, olieverf op doek, 118,8 x 117 cm
Abraham Janssens, ‘Ceres, Bacchus en Venus’, 1605-15, olieverf op doek, 184,5 x 236,3 cm
De oude meesters van baron Samuel von Brukenthal zijn voortdurend op reis. Hoe te kijken naar zo’n ‘Greatest hits’-tentoonstelling met boodschap? Domweg genieten van individuele schilderijen. DOOR DORIEN TAMIS
V
ijftig schilderijen uit het Nationaal Museum in Sibiu, Roemenië, zijn nu in Den Bosch te zien onder de titel ‘Van Eyck, Brueghel, Jordaens. Meesterwerken uit Roemenië’. De tentoonstelling van Hollandse en Vlaamse oude meesters omvat een keuze uit de omvangrijke collectie die baron Samuel von Brukenthal (1721-1803) bijeenbracht. In de traditie van de ver lichte despoten van de achttiende eeuw bracht deze gunsteling van de Oosten rijkse keizerin Maria Theresia een encyclopedische verzameling bij elkaar in zijn residentie, speciaal gebouwd in de hoofdstad van zijn gouvernement Zevenburgen, oftewel Transsylvanië. Schilderijen betrok Von Brukenthal voornamelijk in Wenen, de hoofdstad van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. Hij kocht ze van voor de revolutie uitgeweken Franse aristocraten. De baron was zelf al bijna vijftien jaar dood toen zijn collectie in 1817 als een van de eerste openbare musea van Europa werd opengesteld voor het publiek. De stukken uit de titel van de tentoonstelling zijn van heel verschillend kaliber. Schilderijen van Jan van Eyck zijn schaars, dat maakt van Portret van man met een blauwe tulband direct een topstuk. Werd
het schilderij eerder voor atelierwerk aangezien, uitgevoerd door een van Van Eycks vele medewerkers; volgens de laatste inzichten gaat het hier toch echt om een eigenhandig werk van de meester. Wie het portret moet voorstellen is niet bekend, maar het moet zeker een vermogend man zijn geweest, misschien zelfs de hertog van Bourgondië zelf.
LOS EN SPONTAAN In deze tijd, rond 1430, waren portretten voorbehouden aan de elite. En zelfs daarvoor is het buitengewoon weelderig uitgevoerd: de modieuze kaproen is geschilderd in lapis lazuli, een kostbaar pigment gemaakt van halfedelsteen. Omdat de man met zijn rechterhand een ring lijkt aan te bieden, wordt het schilderij beschouwd als een verlovingsportret. Het werk van Jacob Jordaens is van een andere orde. Zijn Zomer (1620-22) is geen ‘chef d’oeuvre’, maar een olieverfschets. Dergelijke schetsen werden niet gemaakt voor de verkoop, maar dienden als ondersteuning voor het eigenlijke werk, binnen het atelier. Bestaand uit naar het leven gemaakte studies, maar ook uit prenten of tekeningen van anderen, vormde zo’n voorraad aan modellen en motieven het museumtijdschrift
47
De laatste grote utopie ‘Gezicht op new babylonische sectoren’, 1971, waterverf en potlood op fotomontage, 134,9 cm x 222,8 cm, Den Haag, Gemeentemuseum (foto: Tom Haartsen)
Met New Babylon creĂŤerde Constant Nieuwenhuys een model voor een ideale samenleving, bewoond door een nieuw soort mens. Als utopie een anachronisme. Tegelijkertijd is Constants droombeeld relevanter dan ooit. DOOR EDO DIJKSTERHUIS
VOLGEND NUMMER Wulpse natuur en de kunst van het overleven
FREDERICK R. WEISMAN ART MUSEUM AT THE UNIVERSITY OF MINNESOTA, MINNEAPOLIS (© 2016 GEORGIA O’KEEFFE MUSEUM)
Sánchez Castillo ARNHEM, SONSBEEK (FOTO: FRED VAN DAALEN)
Kleine musea (FOTO: ROBERT TILLEMAN)
Georgia O’Keeffe
20-90-40-0 cmyk
Georgia O’Keeffe, ‘Oriental poppies’, 1927
Biesbosch MuseumEiland
Meer lezen? Kijk op www.museumtijdschrift.nl voor actuele informatie, tips, recensies en interviews
Fernando Sánchez Castillo, ‘Spitting Leaders (1)’, 2008
Museumtijdschrift nummer 5 ligt op 5 juli in de winkel Museumtijdschrift verschijnt 8 x per jaar
(om de 6 weken en tijdens zomer en winter om de 8 weken)
Een prachtig welkomstcadeau bij een abonnement op Museumtijdschrift ONTDEK HET MODERNE Aan de hand van 207 werken uit het Gemeentemuseum Den Haag, vertelt directeur Benno Tempel het verhaal van de moderne kunst. Vijf veelzijdige thema’s worden belicht: stilstand en beweging, kind en wildeman, traditie en experiment, spel en utopie, ongemak en toe-eigenen.
Uitvoering Paperback Aantal pagina’s 192 ISBN 978 90 400 0727 9 cadeau bij een jaarabonnement
Kleur “Volg Numm
In samenwerking met Gemeentemuseum Den Haag.
€ 19,95 KUNST IN CONTEXT Het eerste boek dat kunstenaars verbindt met de tijden die hen inspireerden - wereldwijd en door de eeuwen heen! 150 stromingen en bewegingen worden in hun sociale, culturele en politieke tijd geplaatst. Dit prachtig geïllustreerde boek met index is een onmisbaar naslagwerk.
Kleur WBOO adver Uitvoering Gebonden Aantal pagina’s 368 ISBN 978 94 625 8087 9 cadeau bij een tweejarig abonnement
€ 49,95 VERKRIJGBAAR IN DE BOEKHANDEL, BESTEL OP WWW.WBOOKS.COM OF BEL 038 – 467 34 00 (GRATIS VERZENDING BINNEN NEDERLAND)
Voor de liefhebber van geschiedenis en kunst