Skip to main content

Museumtijdschrift 1 - 2016

Page 1

nr 1 • jan/feb 2016 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar diap

www.smak.be

Karel Appel

Frisse blik op het rauwe schilderbeest Gorssel

Ferdinand Erfmann

nr 1 / 2016

53 ARTISTES INTERNATIONAUX. ONTDEK HET PROGRAMMA 2016 UNE LANGUE. LE DESSIN. WWW.SMAK.BE

Den Haag

In de ban van stevige vrouwen Rotterdam

Michaël Borremans, The House of Opportunity (The Chance of a Lifetime), 2003 © Michaël Borremans; Collectie S.M.A.K.

Ugo Rondinone

Tragische clowns en vrolijke regenbogen

& DESIGN KUNST, ERFGOED

+ DE TENTOONSTELLINGSAGENDA 32 PAGINA’S GRATIS BIJLAGE

gsagenda nstellin ht e overzic tentoo st complet

11

JAN

28

FEB

het mee

BP

diap

BP

seum Twe

DE Rijksmu

ENSCHE BERGEN

urgh

Kranenb

LONDEN

ZWOLLE

Museum

Tate Modern

17

JAN

21

AUG

11

de Fundatie

NOV

03

APR

16

JAN

17

APR

ift nr 1 /

umtijdschr

e bij muse

gratis bijlag

2016

Drawing

10.10.2015 … … 31.01.2016

Jeroen Bosch fantasierijke 's-Hertogenbosch

www.smak.be

10.10.2015...31.01.2016 NOG TOT 31.01.2016

100 magenta

60 gratis kaarten voor Art Rotterdam

lessen

www.m

useumt

ijdsc


INHOUDmuseumtijdschrift.nl nr.1 jan/feb 2016

beeld omslag: Jheronimus Bosch, ‘Het Laatste Oordeel’ (detail), ca. 1495-1505, olieverf op paneel, 99,5 x 117,5 cm, Brugge, Groeningemuseum

54

MODERNE KUNST

Monumentale vrouwen

Het vergeten en excentrieke oeuvre van Ferdinand Erfmann door Mieke Rijnders

11 MUSEUM / KORT

Tips in binnen-en buitenland

42 OEK DE JONG

De bomen van Beth Moon

69 MUSEUM & MEER HET ATELIER

Piet Hein Eek DE CONSERVATOR

Stan Petrusa

DE KUNSTENAAR

18 6

Kim Habers

BOEKEN & MEER MARIA BARNAS WANDELT

De berg Fuji en Fiona Tan


18

OUDE KUNST

Jheronimus Bosch Buitenissige fantasiën over hemel en hel door Dorien Tamis

26

DESIGN

Van Bosch tot DWDD Ontwerpbureau Opera combineert verstilling met spektakel door Kees Keijer

30

MODERNE KUNST

Karel Appel

Aanrommelend schilderbeest of belangrijker dan gedacht? door Homme Siebenga

38

ESSAY

Haarkunst

Sexy, informatief, speels en vooral griezelig door Stefan Kuiper

44

HEDENDAAGSE KUNST

Schijnwereld

De melancholische clowns van Ugo Rondinone door Arjan Reinders

48

HEDENDAAGSE KUNST

Art Rotterdam

Drie galeriehouders over spannendste beurs van Nederland door Edo Dijksterhuis

62

INTERVIEW

Kunst als opgraving

Saskia Noor van Imhoff duikt in de wereld van verzamelingen door Roos van der Lint

+ MUSEUMTIJDSCHRIFT ARRANGEMENT zie pag 61

32

62


Jeroen Bosch Jheronimus

Wenken voor een deugdzaam leven

18


OUDEKUNST-

‘Het Laatste Oordeel’, ca. 1495-1505, olieverf op paneel, 99,5 x 117,5 cm, Brugge, Groeningemuseum (voor restauratie)


MODERNEKUNST-

KWALITEIT DOOR KWANTITEIT Tijdens zijn leven vertroebelden ophef en clichés de blik op het oeuvre van Karel Appel. Tien jaar na zijn dood poogt het Haags Gemeentemuseum het voormalige schilderbeest te positioneren als een van de groten van de twintigste eeuw. DOOR HOMME SIEBENGA

‘Het grote hoofd’, 1964, olieverf op doek, 190 x 230 cm, © Karel Appel Foundation (foto: Reto Pedrini)

31


De kracht van haar

Zhang Chung Hong, ‘Twin Spirits #4’, 2014, houtskool op papier, 107 x 244 cm

Met haar als artistiek materiaal kun je veel kanten op. Het is sexy en informatief, speels en griezelig. Maar de meest effectieve haarwerken staan voor de angst om controle te verliezen. DOOR STEFAN KUIPER

The Rolling Stones, 2015 (foto: AP Photo/Rankin)

38

e

en klein gedachte-experiment: stel je je een concert voor van de Rolling Stones. Een concert anno 2016, niet een uit de jaren zestig. Vertrouwd beeld, niet? Mick Jagger doet zijn malle slangendansje, Keith Richards grimast boven zijn gitaar, Ronnie Wood – fijne rode schoenen heeft ie weer aan – rolt wat met zijn ogen; Charley Watts drumt keurig net náást de maat. Vier viriele zeventigers die, gezien hun alcoholen/of drugsconsumptie, al lang onder de grond hadden moeten liggen, maar die de dans kennelijk zijn ontsprongen, en daarom ook direct maar de mogelijkheid hebben aangegrepen om te blijven optreden. Het ziet er niet eens heel belachelijk uit. Stel je je diezelfde Rolling Stones nu nog eens voor. Kaal. Dat is schrikken. De Stones zonder haar, dat zijn de Stones niet


ESSAY-

Levi van Veluw, ‘Natural transfer 1’, 2009, lambdaprint op dibond, niet-reflecterend perspex, 120 x 100 cm, Gorssel, Museum More

meer. Hun dikke lokken – al dan niet voorzien van kleur uit een pakje – raken aan de kern van hun imago als eeuwige rock-'nrollband. Denk die weg en hun hele wezen verschiet van kleur. Die koppen, met hun getekende en doorleefde karakter, geëxploiteerd op zowel Anton Corbijnfoto's als Louis Vuittonreclames, ogen opeens versleten en oud; de ondeugende dansjes gênant. Mick Jagger die in skinny's mét kale kop suggestief met zijn lendenen staat te pompen – dat is gewoon een beetje ranzig. Welnu, over deze problematiek – noem het de Samson en Delilah-kwestie – gaat de tentoonstelling in het Centraal Museum níet. Zij zal aandacht besteden aan haar in heur andere hoedanigheden: die van sociale betekenisdrager, van artistiek materiaal.

Aan dat eerste onderwerp kun je een encyclopedie wijden (en dat is ook gebeurd, Encyclopedia of hair); weinig culturele uitingsvormen zijn zo illustratief voor een tijdperk of subcultuur als kapsels. Haar kan informatief zijn, dat is bekend. De in geschiedenis en/of antropologie geïnteresseerde mens gebruikt haar als historische bewegwijzering. Kom je op een schilderij bijvoorbeeld zo'n bepoederde pruikenkop tegen, dan weet je je direct in de achttiende eeuw; afhankelijk van de lengte, het volume van de krullen en het al dan niet uitlopen in een staartje, ben je wellicht zelfs in staat een onderscheid in locatie te maken tussen het Frankrijk van Lodewijk XIV en het Engeland van George III. Zie je vervolgens een foto van een groenge­kleurde hanenkam, dan herken je

onmiddellijk de jaren zeventig of tachtig, de tijd van punkers en krakers. Als gezegd: een interessant, zij het breed onderwerp.

haarjuwelen Haar als materiaal voor vormgeving, mode en kunstwerken daarentegen is veel beter te behappen. Kappers die zichzelf als 'hair-artist' afficheren even daargelaten, kun je zelfs spreken van een niche. Een oude niche weliswaar. De traditie gaat terug tot de Victoriaanse tijd. Haarjuwelen noemde men ze indertijd, het product van pruikenmakers, die door een teruglopende 'core business' kleine sierobjecten en boeketten van mensenhaar begonnen te vervaardigen – edelsmeden voegden er soms goud of parels aan toe. Het waren ‘persoonlijke dingen’. Zij dienden vaak ter

39


Materiaal als geheugen Ze dwaalde door het depot van het Stedelijk Museum en maakt van de Appel een artificiële archeologische vindplaats – Saskia Noor van Imhoff duikt met haar composities in de wereld van het verzamelen. DOOR ROOS VAN DER LINT

t Saskia Noor van Imhoff (foto: Ivo van der Bent)

oen haar afstudeerproject aan de Rietveld Academie na een bekroning met de Gerrit Rietveld Award ook nog werd aangekocht door de Belgische Verbeke Foundation, was ze totaal verrast. Voor ze overstapte naar de richting beeldende kunst deed ze een jaar architectuur op de Rietveld en eigenlijk dacht ze architect te worden. Saskia Noor van Imhoff (1982), grijze coltrui, rode nagels, ontvangt me op een ochtend in haar lichte atelier in Amsterdam. De vloer onder de hoge ramen ligt bezaaid met curieuze voorwerpen – takken, basketballen, een stel gipsen afgietsels van armen en een bierblikje, platgewalst tot een groen gekreukt materiaal. Lijnen van tape tekenen de ruimtes af waar haar werk straks, op zaal, te zien zal zijn.

rondslingerende kledingstukken Van Imhoff ontvangt niet graag bezoek in haar atelier en ze moest ook even nadenken over de locatie van onze ontmoeting. Want hoe veel er ook te zien is, legt ze uit, haar werk is hier eigenlijk niet aanwezig. Vergeet dus het groene blikje, het blauwe gipsverband: de spullen op de grond lig-

62

gen slechts te wachten op de bronsgieter, klaar voor een transformatie, waarna ze niet langer nodig zullen zijn. Wel vers uit de mal komt een aantal 'tableaus', dikke plakken gestolde was waar lappen textiel in gevangen zitten. Vanuit haar fascinatie voor systemen, reeksen en collecties ontdekte Van Imhoff dat eigenlijk alles een collectie kan zijn. Niet alleen de kunstwerken in een museumdepot, maar ook de spullen op een tafel en zelfs objecten die geen vaste plek in een ruimte hebben, verhouden zich tot elkaar. In de melkachtige helderheid van de was verenigt ze nu rondslingerende kledingstukken. De tableaus zijn te zien in de Appel, waar Van Imhoff de bovenste verdieping tot een ‘artificiële archeologische opgraving’ gaat ombouwen. Met een strakke witte vloer over de hele verdieping wil ze de ruimte op één gelijke hoogte brengen, als ‘een canvas, een wit vel papier’. Links en rechts licht ze er vervolgens een stuk uit om in en rondom dat 'gat' haar objecten te schikken. "Ik probeer een soort gekke koppelingen te maken", zegt de kunstenaar als we langs de bonte collectie op de grond lopen.


INTERVIEW-

‘#+14.111’, 2013, humidifier (conserveringsapparaat), publicatie Willem de Rooij, brons, gips, bronsverf (foto Gert Jan van Rooij, courtesy Galerie Fons Welters) A. A violent order is disorder; and B. A great disorder is an order. These two things are one. (Pages of illustrations) (Wallace Stevens, ‘Connoisseur of Chaos’ in ‘Collected Poems’. Faber & Faber)


22 jan bestel nu kaarten

nederlands kamerkoor

Een prachtig welkomstcadeau bij een abonnement op Museumtijdschrift ONTDEK HET MODERNE Aan de hand van 207 werken uit het Gemeentemuseum Den Haag, vertelt directeur Benno Tempel het verhaal van de moderne kunst. Vijf veelzijdige thema’s worden belicht: stilstand en beweging, kind en wildeman, traditie en experiment, spel en utopie, ongemak en toe-eigenen.

o.l.v. Hartmut Haenchen

Uitvoering Paperback Aantal pagina’s 192 ISBN 978 90 400 0727 9 cadeau bij een jaarabonnement

Kleur “Volg Num

In samenwerking met Gemeentemuseum Den Haag.

€ 19,95 KUNST IN CONTEXT Het eerste boek dat kunstenaars verbindt met de tijden die hen inspireerden - wereldwijd en door de eeuwen heen! 150 stromingen en bewegingen worden in hun sociale, culturele en politieke tijd geplaatst. Dit prachtig geïllustreerde boek met index is een onmisbaar naslagwerk.

ALLES KLINKT MOOIER IN

Liefdesliederen van Brahms & motetten van Bach

Uitvoering Gebonden Aantal pagina’s 368 ISBN 978 94 625 8087 9 cadeau bij een tweejarig abonnement

€ 49,95 VERKRIJGBAAR IN DE BOEKHANDEL, BESTEL OP WWW.WBOOKS.COM OF BEL 038 – 467 34 00 (GRATIS VERZENDING BINNEN NEDERLAND)

Voor de liefhebber van geschiedenis en kunst

MUS E UM

DE P O N T

Roni Horn

vanaf 23 januari

Kees de Goede

tm 31 januari

Wilhelminapark 1 Tilburg dinsdag - zondag 11-17 uur www.depont .nl

Kleur WBO adve

maYa’s van de makers van

het terracotta leger

heersers van het regenwoud

28 februari t/m 4 september 2016 drentsmuseum.nl

ADV MAYA'S 215 x 137,5.indd 1

09-12-15 10:19


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Museumtijdschrift 1 - 2016 by WBOOKS - Issuu