Issuu

ZOMER 2019

---by ----

zomer

Sprezzatura Maria Lassnig Nederlandse Spoorwegen 1939-1945 voor de liefhebber van geschiedenis en kunst

Inhoud

Colofon WBOOKS

Maria Lassnig, 1996

Deze rijk geïllustreerde catalogus bevat essays van Beatrice von Bormann, Wolfgang Drechsler, Antonia Hoerschelmann en Stefanie Proksch-Weilguni, teksten van Maria Lassnig zelf, evenals een biografie door Johanna Ortner.

Sprezzatura SPREZZATURA p. 8 Na talloze opstanden en revoluties is het eindelijk zover. Een lappendeken aan stadsstaten en koninkrijkjes wordt in 1861 samengesmeed tot één nieuw land: Italië. Wat volgt is een periode van grote idealen en het ontstaan van een Italiaans gevoel, maar ook van grote maatschappelijke onrust. Dit is de achtergrond voor de boeiende artistieke ontwikkelingen in de vijftig jaar die volgen op de eenwording. In 1861 is de romantiek nog maar net achter de rug, vijftig jaar later luiden de Futuristen met hun kunst de 20ste eeuw in: de eeuw van auto’s, machines, snelheid…

Het schilderritme moet zijn als ademstoten wanneer het leven je wurgt Maria Lassnig, 1951

Op de woelige baren van het nieuwe land laveren kunstenaars tussen droom en werkelijkheid. Hun kracht ligt in de manier waarop zij hun frisse ideeën, nieuwe stijlen en experimentele technieken verweven met een eeuwenoude artistieke traditie. Ze kijken daarbij ook wel eens buiten Italië, maar zijn vooral eigenzinnig. De geschiedenis en de kunst van de tweede helft van de 19de eeuw in Italië zijn in Nederland vrij onbekend, zeker bij het grote publiek. Sprezzatura; Vijftig jaar Italiaanse schilderkunst 1860-1910 laat zien hoe krachtig en fascinerend de Italiaanse kunst uit deze woelige periode is.

Interieurs van herrijzend Nederland 1940-65 p. 12 De wederopbouwperiode was een tijd vol dadendrang en maakbaarheidsidealen. De bevolking groeide explosief en er verrezen meer dan twee miljoen gebouwen voor wonen, werken, vergaderen, kerken, leren, winkelen en ontspannen. Kunst en cultuur kregen een belangrijke plaats, met krachtige steun van de overheid. Mechani satie en industrialisatie namen toe, evenals de welvaart. Dit alles ging samen met een nieuwe wooncultuur, met schakelmeubels en doorgeefluiken, en met luxegoederen als wasmachine en televisie op afbetaling. Het publiek werd via allerlei kanalen geadviseerd over modern en smaakvol wonen. Dit rijk geïllustreerde boek biedt een schatkamer van interieurs uit die tijd: van deftige ministeries tot praktische klaslokalen en eenvoudige woonkamers in rijtjeshuizen. In thematische essays worden de ontwikkelingen in de diverse gebouwen en hun interieurs geschetst en wordt ingegaan op stijlen, materialen en technieken. In meer dan 560 afbeeldingen komen de binnenruimten van herrijzend Nederland tot leven.

SPREZZATURA

ISBN 978-94-625-8330-6

VIJFTIG JAAR ITALIAANSE SCHILDERKUNST 1860-1910

INTER IEUR S VAN HER R IJZ END NEDER LAND

Ik heb liever dat schilderijen indringend zijn dan elegant

In deze publicatie zijn hoofdwerken en minder bekende werken uit de rond zeventig jaar omspannende loopbaan van Lassnig te zien. Sinds haar dood in 2014 zijn veel ontdekkingen in haar nalatenschap gedaan. Meer dan ooit tevoren geeft de tentoonstelling Ways of Being hierdoor een volwaardig beeld van het levendige oeuvre van deze eigenzinnige kunstenaar.

MARIA LASSNIG WAYS OF BEING

SPREZZATURA VIJFTIG JAAR ITALIAANSE SCHILDERKUNST 1860-1910

De Oostenrijkse kunstenaar Maria Lassnig (1919–2014) staat bekend als een pionier van de body art. In schilderijen, tekenfilms, sculpturen en tekeningen verkende ze de wereld vanuit de gewaarwordingen van haar lichaam. Door middel van haar ‘lichaamsbewustzijn’ of body awareness onderzocht ze thema’s als familie, dood, de rol van de vrouw in de samenleving, politieke conflicten, technologische vooruitgang en de communicatie tussen mens en dier.

MARIA LASSNIG WAYS OF BEING

Maria Lassnig p. 4

‘Ik zocht naar een realiteit die sterker in mijn bezit was dan de buitenwereld en stuitte op het door mij bewoonde lichaamsomhulsel als overduidelijk de reëelste realiteit.’

Voor België

Boerendanserdijk 33a VAN H E R R I J Z E N D N E D E R L AN D Binnenruimten van een opkomende welvaartsstaat Marieke Kuipers

8024 AE Zwolle

Pelckmans Distributie

Postbus 1129

Brasschaatseweg 308

8001 BC Zwolle

2920 Kalmthout Tel. +32 (0) 3 6602720

Tel. 038-4673400

klantendienst@pelckmansuitgevers.be

info@wbooks.com

www.pelckmansuitgevers.be

www.wbooks.com Joeri Dewallef Getuigenissen in foto’s van de Jodenvervolging in Nederland

The

Op 10 mei 1940, de dag van de Duitse inval, telde Nederland 140.000 Joodse inwoners. Daarnaast verbleven er ruim 20.000 Duits-Joodse vluchtelingen in het land. Stap voor stap voerde de Duitse bezetter anti-Joodse maatregelen in. Op 14 juli 1942 vertrok de eerste trein naar het doorgangskamp Westerbork, vanwaar deportatie naar het vernietigingskamp Auschwitz volgde. 107.000 Joden werden uit Nederland weggevoerd. Pas na de oorlog werd hun gruwelijke lot in volle omvang bekend: minstens 102.000 zijn vermoord, bezweken of hebben zich doodgewerkt in de nazi-kampen. Deze tragedie heeft diepe sporen in de Nederlandse samenleving getrokken. Fotoarchieven en privéverzamelingen in binnen- en buitenland zijn geraadpleegd. Veel achtergrondgegevens werden achterhaald, waardoor de aangrijpende beelden nog meer zeggingskracht krijgen. Het resultaat is een indringende selectie van bijna 400 foto’s, voorzien van uitvoerige bijschriften. Dit boek is de weergave van de herinnering aan de Jodenvervolging in foto’s.

René Kok en Erik Somers zijn historici werkzaam bij het NIOD en publiceerden eerder Stad in oorlog. Amsterdam 1940-1945 in foto’s en Het Grote 40-45 Boek

‘Het eerste fotoboek over de Holocaust in Nederland snijdt rechtstreeks in de ziel. [...] Een geschiedenis die dankzij dit boek een gezicht geeft aan de miljoenen anonieme doden en de herinnering toekomstbestendig maakt, als ook de laatste getuigen zijn gestorven.’ De Volkskrant

‘In geen enkel land zijn er zoveel foto’s van de Jodenvervolging bewaard gebleven als in Nederland. Voor het eerst dienen deze beelden niet louter als illustratie, maar staan ze centraal in een tentoonstelling en in een boek.’ Trouw

THE NETHERLANDS 1940-1945 RENÉ KOK AND ERIK SOMERS

persecution of the Jews in photographs p. 18 De Jodenvervolging in foto’s. Nederland 1940-1945 is het eerste fotoboek over de vervolging en deportatie van de Joden in Nederland. Van het proces van isolement naar vernietiging zijn opmerkelijk veel foto’s bewaard gebleven. Zowel professionele fotografen in dienst van de Duitse bezetter als amateurs maakten aangrijpende opnames. Gewone Nederlanders legden - soms heimelijk - razzia’s vast. Zij fotografeerden ook de invoering van de Jodenster, de onderduik en de rol van daders en omstanders.

THE PERSECUTION OF THE JEWS IN PHOTOGRAPHS

Het grote Nederlandse kunst boek p. 16

‘Alledaagse foto’s die doen huiveren’ NRC Handelsblad

De Nederlandse THE PERSECUTION OF THE JEWS IN PHOTOGRAPHS

Spoorwegen in oorlogstijd p. 20

De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945 Rijden voor Vaderland en Vijand Spoorwegstaking • Jodentransporten • Herinnering

Dirk Mulder Guus Veenendaal

Ontwerp

Adjunct-uitgever

Erlend Schenk, Arnhem

Johan de Bruijn

1940-1945

‘Aangrijpende beelden’ NOS Journaal

Henk van de Wal

BUROGRAPHIC David Barnouw

THE NETHERLANDS

‘Voor het eerst beeld centraal’ De Telegraaf

Joeri.dewallef@pelckmansuitgevers.be Directeur-uitgever

Lithografie

RENÉ KOK AND ERIK SOMERS

PR Digitaal

ABRAHAM VAN DIJCK c. 1635-1680

DAVID DE WITT

De Ploeg en de moderne kunst na de oorlog p. 24

Nieuwe wegen De Ploeg na de oorlog

Abraham van Dijck (1635-1680) p. 22

LIFE AND WORK OF A LATE REMBRANDT PUPIL

Nieuwe wegen De Ploeg

en de moderne kunst na de oorlog

Vis in Beeld p. 26

vis in beeld

Verkoop buitendienst Vermelde uitgaven en gegevens over Arend Oole

prijzen, ontwerpen en verschijningsdata

06-53264234

onder voorbehoud.

aoole@wbooks.com Afbeeldingen: Marie-Selien Fakkert

Op het omslag:

06-22462552

afkomstig uit Sprezzatura

mfakkert@wbooks.com

Foto pagina 4: Heimo Kuchling Deze pagina: afkomstig uit

Verkoop binnendienst

Rotterdam in de wederopbouw Achterzijde:

Margriet Buitenhuis

afkomstig uit Maria Lassnig

038-4673400

Alle werken Maria Lassnig:

mbuitenhuis@wbooks.com

Manon van de Water-Kersten 038-4673400 mkersten@wbooks.com Renate Oole 038-4673400 roole@wbooks.com twitter @_WBOOKS facebook WBOOKS instagram _WBOOKS

Franchoys Ryckhals p. 30

Historische Atlas NL p. 32

Hoe ontstond Nederland? Door de strijd tegen de Spanjaarden, het water of nog veel meer? Zijn er nu 17, 7, 10 of 12 Nederlandse provincies, en waarom zijn twee daarvan (Limburg en Gelderland) genoemd naar buitenlandse steden en was er maar één ‘rijksonmiddellijk’? Wat is de tweeherigheid van Maastricht? Sinds wanneer komt de Rijn bij Lobith ons land binnen? Waarom wordt de Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen weer onder water gezet? En waarom heet de staande leeuw die Nederland op oude kaarten verbeeldt de Leo Belgicus en is hij begin 17de eeuw gaan zitten?

FRANCHOYS RYCKHALS EEN ZEEUWSE MEESTER UIT DE GOUDEN EEUW

Op deze en nog heel veel meer vragen geeft de Historische Atlas NL antwoord in woord en beeld. Een rijk geïllustreerd overzichtswerk waarin oude kaarten, vredesverdragen en andere sleuteldocumenten het verhaal van de wording van Nederland vertellen. Veel historische stukken komen uit het Nationaal Archief en de Regionale Historische Centra in alle provinciehoofdsteden, de 12 schatkamers van de Nederlandse geschiedenis. Uiteraard zijn onze onafhankelijkheidsverklaring, het Plakkaat van Verlatinge (1581), en de oerversie van onze huidige grondwet (1848) in de atlas opgenomen. Maar ook veel onbekendere stukken, die bijvoorbeeld laten zien dat Nijmegen al sinds 1247 geen Duitse rijksstad meer is en Roermond pas in 1839 definitief Nederlands werd.

FRED G. MEIJER

De kaarten in de atlas variëren van het oudste cartografische materiaal uit het Nationaal Archief en de rhc’s tot nieuwe overzichtskaarten die laten zien hoe en wanneer de huidige landsgrenzen tot stand kwamen en... soms nog steeds niet helemaal duidelijk zijn. Foto’s en prenten brengen de lezer nog dichter bij de belangrijke momenten en plaatsen van onze ontstaansgeschiedenis.

De Historische Atlas NL maakt duidelijk dat ons land zichzelf op wonderbaarlijke wijze bijeen wist te rapen door huwelijken, veldslagen, verpandingen, onderhandelingen, droogmakerijen, geluk en toeval. Al die stappen zijn overzichtelijk in kaart gebracht en met historische bronnen gedocumenteerd. Over de auteurs/samenstellers: martin berendse is directeur van de oba (Openbare Bibliotheek Amsterdam) en was eerder onder meer algemeen rijksarchivaris/directeur van het Nationaal Archief. paul brood is verbonden aan het Nationaal Archief en was eerder onder meer rijksarchivaris in Drenthe en Groningen en docent ‘archival studies’ aan de Universiteit Leiden.

1802_FranchoysRyckhals_Omslag_Voor.indd 5

Hier, dat is Rotterdam. Een oude stad met een jong hart. Een hart dat na de

verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog verzwakt is, maar niet gebro-

ken. Met overtuiging bouwt Rotterdam aan het herstel van een stad die nooit af is. Vijfentwintig jaar zal het duren.

In die periode, ruwweg van 1945 tot 1970, verrijzen een grootstedelijk centrum en moderne woonwijken. De nieuwe stad krijgt een vierkant van

verkeerswegen, een nieuw centraal station, markante bedrijfsverzamelgebouwen en een geheel autovrij half overdekt winkelcentrum, uniek voor

Europa. De meeste aandacht vraagt echter de economische kurk waar Rotterdam op drijft: de havens en fabrieksinstallaties, die geleidelijk steeds ver-

der buiten de stad komen te liggen. In dit dynamische decor zoeken de Rotterdammers hun weg. In het begin nog wat beschroomd, maar allengs met meer zelfvertrouwen.

De gehele periode van de wederopbouw is vastgelegd door fotografen, waarvan het werk is vertegenwoordigd in de verzamelingen van het Stadsarchief

Rotterdam. Anne Jongstra en Arie van der Schoor, medewerkers van het

in de Wederopbouw

tot stad p. 36

Utrecht 1950-1975: de vooruitgang is niet tegen te houden!

We schrijven jaren 50 van de vorige eeuw. Utrecht is weer het wat slaperige provinciestadje geworden dat het ook voor de oorlog was. Het herstelt

zich snel van de schande die over de stad kwam toen het jarenlang door de collaborerende nsb de ‘Stad der Beweging’ werd genoemd.

Dan slaat Utrecht de weg in naar de positie van bruisend hart van Nederland. Het begint met gebiedsuitbreiding: in het oosten, noorden en zuiden snoept

Utrecht stukken grond af van de buurgemeenten. Dan de ontwikkeling

van nieuwe wijken: Hoograven, Kanaleneiland en Overvecht – zo verslaat Utrecht volksvijand nummer één: de woningnood.

En Utrecht stoot door: alles moet nieuw worden. Tot verdriet van velen gaat

het Centraal Station eraan, samen met de naastgelegen Stationswijk. Er wordt zelfs een stuk singel gedempt. Alles voor de vooruitgang: de hyper-

moderne betonkolos Hoog Catharijne moet Utrecht tot ‘winkelhart van Nederland’ maken. Het gevolg hadden weinigen voorzien: om te overleven

richt het oude centrum zich op, flinke gedeelten worden autovrij, overal

komen terrassen en de voorheen ingeslapen stad wordt tot leven gewekt.

Deze wonderlijke transitie wordt beschreven en

archief, hebben de mooiste foto’s uitgezocht voor het boek Rotterdam in de

in beeld gebracht in Van stadsie tot stad: Utrecht

Wederopbouw. Veel ervan zijn niet eerder vertoond. Beeld en woord samen

1950-1975, door Ton van den Berg en Ad van Liempt,

geven een indruk van de dynamische periode die Rotterdam heeft gemaakt

Utrechtse journalisten die hun stad kennen en

tot wat het nu is: een vitale en veerkrachtige stad.

in samenwerking met stadsarchief rotterdam

doorgronden.

anne jongstra

www.wbooks.com

Herman van Hoogdalem Constance de Vries

nr 3 april-mei 2019 • € 9,95 • verschijnt 8x per jaar Den Haag

Carel Visser

‘s-Hertogenbosch

Van Spaendoncks

De beste bloemschilders van hun tijd

+ de tentoonstellingsagenda 32 pagina’s gratis bijlage

da overzicht tentoonstellingsagen complete

APR

MEI

het meest

Vaste glanslaag toevoegen

diap

AMSTERDAM

ASSEN Drents TILBURG

Museum

Lustwarande

APELDOORN

House for

Sale

Amsterdam

Museum

APR

SEP

APR

MEI

nr 3 / 2019 gratis bijlage

www.museumtijdschrift.nl

Kunst h E t G rOt E

GOUDEN EEUW bOEk et Grote Gouden Eeuw Boek geeft een compleet overzicht van de

schilderkunst uit één van de meest opmerkelijke perioden

in de Nederlandse geschiedenis. De zeventiende eeuw noemt men vaak de Gouden Eeuw vanwege de grote rijkdom die toen werd vergaard, en de indrukwekkende

Het grote Nederlandse kunst boek € 49,95 9789462582781

Het Kleine Schilderboek Є 13,95 9789040096082

Hollandse Meesters uit de Hermitage Є 29,95 9789078653684

Jan de Braij (1626/16271697) Є 49,95 9789462582064

Jan Sluijters De wilde jaren Є 24,95 9789462582910

Johannes Vermeer Є 19,95 9789040097935

Kostbare eieren uit het Tsarenrijk Є 9,95 9789462580596

Kunst in context Є 49,95 9789462580879

Leeuwarden. De mooiste stadsgezichten 1600 tot nu Є 19,95 9789462582507

Leeuwarden. The most beautiful cityviews from 1600 to now Є 19,95 9789462582514

Mag ik gaan - Leven en sterven met dementie Є 19,95 9789462582842

Maria Lassnig € 29,50 9789462583306

Marius Bauer 1867-1932 Є 29,95 9789462582163

Mythen van het Atelier Є 17,50 9789089102454

Otto Dicke Tekenaar 1918-1984 Є 19,95 9789462582811

Pablo Picasso. Ik zoek niet, ik vind Є 8,95 9789089102539

Pastels Het pastelportret in Nederland Є 19,95 9789462582613

Piet Mondriaan & Bart van der Leck Є 12,50 9789462581937

Pyke Koch Є 24,95 9789462582385

Rein Draijer 1899-1986 Є 19,95 9789462581487

Rembrandt & Saskia - Liebe im Goldenen Zeitalter Є 24,95 9789462583023

Rembrandt & Saskia - Love and marriage in the Dutch Golden Age Є 24,95 9789462583030

Rembrandt & Saskia - Liefde in de Gouden Eeuw Є 24,95 9789462582866

Rembrandts naakte waarheid Є 12,50 9789462581333

Rembrandt’s social network (Nederlands) € 24,95 9789462583146

Rembrandt’s social network (Engels) € 24,95 9789462583252

Saskia, de vrouw van Rembrandt € 14,95 9789040007750

Spaanse Meesters uit de Hermitage Є 29,95 9789078653578

Still Motion Є 39,95 9789089101662

Terugblik op de ‘Jappentijd’ Є 19,95 9789462581142

The Golden Age Book (midsize) Є 29,95 9789462581562

The Great Golden Age Book Є 49,95 9789462580275

Theo Colenbrander 1841-1930 Є 12,50 9789462580084

Titus Zoon van Rembrandt Є 24,95 9789462583054

Treasury! € 29,95 9789078653783

Uit de stal van Bosch. Jheronimus Bosch en de Aanbidding der Koningen Є 19,95 9789462582873

Under the Spell of Hercules Segers Є 29,95 9789462581739

Verspijkerd en verzaagd Є 19,95 9789462581951

Werkman Leven & Werk Є 29,95 9789462580404

Word jij ook een Hollandse Meester ? Є 14,95 9789078653707

Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw Є 14,95 9789462582644

ZuidNederlandse miniatuurkunst Є 39,95 9789462582491

Het Grote 40-45 Boek

durende die hele eeuw meesterwerken, die na ruim vier eeuwen

René Kok en Erik Somers

nog steeds bewondering wekken. Hun schilderijen behoren tot de

in samenwerking met het niod

pronkstukken van musea waar dan ook ter wereld. Aan het begin van de zeventiende eeuw begon men landschappen,

Het Grote Jaren 50 Boek

stillevens, taferelen uit het dagelijks leven, zeegezichten en kerk-

Paul Brood, René Kok en

interieurs te schilderen zoals nog niet eerder was vertoond. Het

Erik Somers

lijkt alsof de schilders hun dagelijkse omgeving wilden vastleggen,

in samenwerking met het

maar zij deden dat allemaal in het atelier achter de ezel. De

Nationaal Archief

schilders hadden een verbeeldingskracht die men zich nu niet meer kan voorstellen. De hele eeuw lang dienden zich nieuwe

Het Grote Boerderijen Boek

talenten met een eigen stijl aan. De schilderkunst van de Gouden

Ben Kooij en Judith Toebast

Eeuw kenmerkt zich door een niet aflatende creativiteit, de

in samenwerking met de

enorme productie en een stijl, die uniek was en kenmerkend

Rijksdienst voor het Cultureel

voor die tijd. De grote namen Rembrandt, Vermeer en Frans Hals

Erfgoed

zijn wereldberoemd, maar ook de schilderijen van meesters met minder bekende namen zijn vaak prachtig, heerlijk, kostelijk of indrukwekkend.

Het Grote Gouden Eeuw Boek Є 49,95 9789066304659 In deze reeks verschenen eerder

cultuur die tot bloei kwam. Het was vooral de schilderkunst die daarin uitblonk. Talloze schilders met groot talent schiepen geJeroen Giltaij werd na zijn studie in 1972 assistent-conservator tekenkunst in het Museum Boijmans Van Beuningen, waar hij de catalogus schreef van de tekeningen van Rembrandt en zijn school. In 1978 werd hij hier hoofdconservator oude schilderen beeldhouwkunst en organiseerde hij verschillende tentoonstellingen, onder meer over thema’s in de zeventiende-eeuwse schilderkunst. De catalogus van de tentoonstelling over de architectuurschilderkunst werd in 1991 bekroond met de Prix Minda de Gunzburg. Hij promo-

Het Grote Gouden Eeuw Boek is geschreven en samengesteld door Jeroen Giltaij, oud-hoofdconservator Oude Schilderkunst in het Museum Boijmans Van Beuningen.

Hit & Run Ed van der Elsken Є 11,50 9789462580626

h E t G rOt E

GOUDEN EEUW bOEk

j e ro e n g i lta i j

HOLLANDERS

VAN DE GOUDEN EEUW

Hollanders van de Gouden Eeuw Є 19,95 9789078653523 Engelstalig 9789078653530 De groepsportretten van beroemde zeventiende-eeuwse schilders als Rembrandt, Frans Hals, Van der Helst, Pickenoy en Govert Flinck zijn uniek in de wereld. De vele schuttersstukken, regentenstukken en anatomische lessen in de Hollandse musea behoren tot de onbetwiste hoogtepunten van de Nederlandse kunstgeschiedenis, maar vanwege hun grote aantal en forse formaat is doorgaans slechts een klein deel van dit bijzondere culturele erfgoed te zien. De tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw, een coproductie van het Amsterdam Museum en het Rijksmuseum in de Hermitage Amsterdam, brengt daarin verandering. Dit boek vertelt het boeiende verhaal achter deze monumentale getuigenissen van burgerdeugd en egalitarisme. Het plaatst de groepsportretten in de context van de Hollandse stedelijke samenleving van weleer. Wie waren de afgebeelde burgers? Wat bracht ze ertoe om zich gezamenlijk te laten portretteren door de beste schilders van de stad? Wat was de rol van de geportretteerden binnen de toenmalige gemeenschap en wat waren hun onderlinge verhoudingen? Hoe hebben deze Hollanders bijgedragen aan het succes van de Gouden Eeuw? De antwoorden blijken verrassend actueel.

www.wbooks.com

BP BP

NL versie W-books

veerde in 1997 op de Siciliaanse verzamelaar Antonio Ruffo, die schilderijen bij Rembrandt bestelde. In 2004 verscheen zijn beknopte overzicht van de schilderkunst van de Gouden Eeuw, uitgangspunt voor dit boek.

Amsterdam

bij museumtijdschrift

Backlist p. 42

HOLL ANDERS VAN DE GOUDEN EEUW

nr 3 • 2019

Do Ho Suh

Beeldschone ruimtes over thuiszijn

h E t G rOt E

Wassenaar

GOUDEN EEUW bOEk

Ode aan nestor van de beeldhouwkunst

MARIA LASSNIG

of hoe Nederland zichzelf bijeen heeft geraapt

leven en sterven met dementie

arie Van Der scHoor

diap

NB Bij het aanpassen van de rugdikte svp controleren of het logo wel mooi in het midden van de breedte staat

martin berendse & paul brood

Mag ik gaan p. 38

Utrecht 1950–1975

WWW.WBOOKS.COM

Museumtijdschrift p. 40

HISTO RISCHE ATLAS NL

18-02-19 13:58

Van stadsie tot stad Van stadsie tot stad Utrecht 1950–1975

Hier bonkt het hart van de stad

Van stadsie

Rotterdam Rotterdam in de Wederopbouw

Rotterdam in de Wederopbouw p. 34

HISTORISCHE ATLAS NL

250 jaar Zeeuws genootschap p. 28

Colofon p. 51

Nederland maakt kennis met Maria Lassnig Maria Lassnig (1919-2014) geldt als een van de belangrijkste kunstenaars van de 20e eeuw. Ze was een pionier van de body art en is geliefd vanwege haar van-binnen-naar-buiten manier van werken. Minder bekend is dat Lassnig ook sculpturen en films maakte, en werken die getuigen van haar afkeer van oorlog en de door mannen gedomineerde kunstwereld. Ways of Being laat naast haar beroemde meesterwerken veel van deze minder bekende werken voor het eerst zien. Daarmee is het mogelijk een vollediger beeld van Lassnigs weergaloze werk te geven dan ooit tevoren. Lassnig maakte naam met haar Körperbewusstseinsbilder, waarin zij haar relatie tot de wereld definieerde. “Ik zocht naar een realiteit die meer in mijn bezit zou zijn dan de buitenwereld en vond deze in de vorm van de door mij bewoonde lichaamsbehuizing.” Maria Lassnig hield zich vanaf 1950 bezig met abstracte kunst. Bezoeken aan Parijs inspireerden haar tot experimenten met kleur, vorm en informele schilderkunst. Na zich eerst te hebben toegelegd op Strichbilder – grote schilderijen met vormen die alleen uit gekleurde lijnen bestonden – ging ze meer figuratief werken. Wat Lassnig in 1992 zei over haar benadering van tekenen, geldt waarschijnlijk voor al haar kunst: “Overdrijving als gewetenskwestie: één stap te ver en dingen worden absurd – iets wat ik niet wenselijk vind.”

Maria Lassnig (1919-2014): een groots overzicht van haar werk

MARIA LASSNIG WAYS OF BEING

Het schilderritme moet zijn als ademstoten wanneer het leven je wurgt Maria Lassnig, 1951

De onverschrokken kunstenares uit Oostenrijk die naam maakte met body awareness

De eerste overzichtstentoonstelling in Nederland naar aanleiding van haar 100ste verjaardag in Stedelijk Museum Amsterdam

Man Power – Woman Power. Het ‘politieke’ bij Maria Lassnig Beatrice von Bormann

Zang

McCarth

Lucas

n yde We

der

van

ier

VIE

| Rog

e bus Ma

ci Vin

rt sae Gos

| Jan

Dür do ht nar rec | Leo | Alb tto Gio l| haë | Rap k Eyc

van

ert Hub

Wereldgeschiedenis van stromingen en bewegingen

|||||||||||||||

: HE

den Bur

o| elm i Ans ann

iano Luc

ro Fab

Hua

is nço Fra

me Dei n r Hay Cu Ste nek nni uar den a t Cur ngh | Igo | Wil am r Gra ry liam bar H. Joh nso n

Bill x e | Ma eeff et O’K ee rell herj rgia Mo Muk | Geo ari uth

ayo Tam ra

o Rive | Dieg

| Duncan Grant | Roger Fry

Bloomsbury Group Vanessa Bell Orﬁsme Sonia Dealunay en Blaise Cendrars | Robert Delaunay

gen

PYKE KOCH

es Jon

d Rob | Davi

erts

liam | Wil

| Dan

n ma Hol

riel Gab

set Ros

t Hun

In samenwerking met Stedelijk Museum Amsterdam, Albertina Wenen Tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam, 6 april t/m 11 augustus 2019; Albertina Wenen, 6 september t/m 1 december 2019 Vormgeving Lucia Ott

is | Chr

Raza

NUR 646 april 2019

vić

Wiener Aktionismus de Saint-Phalle Martial Raysse | Niki Nouveau réalisme Neo-dada Robert Rauschenberg | Jasper Johns Guohua Shi Lu | Pan Tianshou | Yang Zhiguang Progressive Artists Group Syed Haider

‘Ik geef mijn mening alleen te kennen over dingen die ik grondig ken. Dus nooit of zelden over politiek (omdat ik slechts zelden een krant lees, ontgaat mij een aantal feiten en dus ben ik niet grondig genoeg geïnformeerd om een rechtmatig oordeel te vellen).’2 De Tweede Wereldoorlog was van grote invloed op haar, ook al volg de ze toen een kunstopleiding in Wenen en beleefde ze deze tijd hoofdzakelijk als klassieke meeloopster. Eind 1944 noteerde ze desalniettemin in haar dagboek: ‘Aan deze oorlog hebben we allemaal schuld.’3 Toen ze zich na de oorlog bewust werd van de omvang van de misdaden van de nationaalsocialisten, ontwikkelde ze een diepe afkeer van elke vorm van oorlog en geweld.

208 pag. 23 x 30 cm circa 170 afbeeldingen in kleur paperback met flappen

Afb. 1 Manpower, 1983, Albertina Museum, Wenen, collectie Essl

Maria Lassnig Ways of Being Beatrice von Bormann, Antonia Hoerschelmann, Klaus Albrecht Schröder (red.) ISBN 978 94 625 8330 6 € 29,50

IJD

P Y K E K O C H

In dit boek gaan vier auteurs in op de wereld van Pyke Koch: zijn werk en zijn leven in de context van zijn tijd. Kleinzoon Andreas Koch herinnert zich zijn grootvader als een man met een haarscherpe esthetische blik. Kunsthistoricus Roman Koot gaat in op het vroege werk en beschrijft het culturele wereldje van schrijvers, dichters en schilders waarin Koch zich bewoog. Kunsthistorica Mieke Rijnders behandelt Koch’s keuze voor het fascisme tegen de achtergrond van de algemene politieke onvrede die in het interbellum heerste. Marja Bosma, conservator moderne kunst van het Centraal Museum, exploreert Koch’s drijfveren en zijn diepe verlangen naar een ideale kunst.

Aug ust e

Pyke Koch neemt een bijzondere plek in binnen de Nederlandse kunstgeschiedenis. Als auto didact ontwikkelde hij zich verbluffend snel en in de jaren dertig was zijn naam definitief gevestigd als een van de meest vooraanstaande kunstenaars in Nederland.

Kunst in c ntext

Der Blaue Reiter Franz Marc | Gabriele Münter | Wassily Kandinsky | Alexei Jawlensky Die Brücke Erich Heckel | Karl Schmidt-Rottluff Kubisme | Ernst Ludwig Pablo Piccaso Kirchner Photo-se | Georges Braque | cession Juan Gris Fauvism Clarence H. White Wiene e Henri Matisse | Gertrude Käsebier | André Primi r Secession | Edward Derain tivism Steichen Gustav DE Klimt INDU e Henri | Egon Nabi Rousse STR Schiele au | Yōg ’s Édoua IËLE Paul Gaugai REV Nih a-schild rd Vuilla n Les onga-sc erku rd | Paul OLU TIE: Syn Vin DE hild nst Fouji Sérusier NEG Sym the gt Jam erku | Maur ta ENT Tsug Pos bol tism es Enso nst ice IEND uharu Denis Uem Ne tim ism e Pau E EEU r| | Kuro ura Fern Jap o-i pre e l Gau Shōe W da Edv ad Im on mp Seiki ssi gain Khn n| Hash pre ism res oni ard Mun opff imot sm ssi e sio ch o Gahō e Vin | Vinc on Cla nis ism ude me cen ent t van van e Monet Geo

WWW.WBOOKS.COM

oKunstInContext-RUG39mm-DEF.indd 1

van origineel uit vijfde eeuw v.C. Marmer, h: 200 cm Museo Archeologico Nazionale, Napels, Italië

set Ken

De teksten over kunstenaars en kunststromingen zijn geïllustreerd met zo’n 600 representatieve kunstwerken uit collecties van over de gehele wereld. Kunst in context, voorzien van vele foto’s, historische documenten, een glossarium en een index is een onmisbaar naslagwerk over kunst.

Walnotenhout, polychromie, verguld, bergkristal, h: 59,1 cm Metropolitan Museum of Art, New York, VS Doryphoros (speerdrager) van Polykleitos, eerste-eeuwse kopie

Galleria degli Uﬀizi, Florence, Italie Meester Heinrich von Constanz (toegeschreven), De visitatie, ca. 1310

||||||||||||||

Kunst in context is opgebouwd als een tijdlijn. In een oogopslag wordt duidelijk hoe kunst en wereldgeschiedenis op elkaar betrekking hebben gehad. De auteurs betrekken ook stromingen en ontwikkelingen uit Latijns Amerika, Afrika en het Verre Oosten in hun verhaal. Zo laat het boek niet alleen zien hoe kunststromingen elkaar in de tijd, maar ook in de ruimte hebben beïnvloed.

British Museum, Londen, Groot-Brittannie Parmigianino, Madonna dal collo lungo, 1534-1540 Olie op hout, 216 x 132 cm

atic cio

Sultan Ibrahim Adil Shah II met castagnetten, ca. 1610-1620 Dekkende waterverf en goud op papier, 17 x 10,2 cm

Prim

Caspar David Friedrich, Der Wanderer uber dem Nebelmeer, ca.1817-1818 Olieverf op doek, 94,8 x 74,8 cm Kunsthalle, Hamburg, Duitsland

Fra nce sco

Kunst in context biedt een unieke kijk op kunstgeschiedenis. Het boek neemt de lezer aan de hand van kunststromingen, kunstenaars en hun inspiratiebronnen mee de geschiedenis in. De auteurs plaatsen 150 stromingen en bewegingen in hun sociale, culturele en politieke context. Zo ontstaat een fascinerend nieuw perspectief op de kunstgeschiedenis, die niet los is te zien van de tijd waarin zij tot stand komt.

Mary Cassatt, The Child’s Bath, 1893 Olieverf op doek, 100 x 66 cm Art Institute of Chicago, Illinois, VS

Olieverf op doek, 244 x 233 cm Museum of Modern Art, New York, VS

es nso ap nço sse Jam ian Cole ch Rou Joh g e Ingr -Fra as Bon ers re iniqu gin rtin | Jean Ren | Thom ed odo Ma Dom we g| nd rbet uste Cou me e be e bro Thé Xion n Dura Aug zon Ren tave ch nis ch r Brow ai | Jean lius mi tis itis Barbi | Gus is | Ashe ngh mier Corne Lu the aël Lew tadt von Es raf l van Sha Dau erick ich | Peter oche rt Biers oré Pre hoo van Fred Friedr eck Sc ool e Hon e John ool Albe Paul Delar r David Overb | rich et | Caspa Sch lism lism ult r Sch Vern n Fried E EEUW Rea nta Rive ce Johan re Gerica TIEND Orië son eu Hora Pforr | | Thédo ACHT roix Hud e Mili DE rs Franz Delac ING: Taiga Just rene Eugène Ike e Ingres ICHT dō | Dominiqu Naza antiek VERL uste i Gyoku DE Rom a Uragam | Jean-Aug VAN David ERK Louis Nang TIJDP JacquesZayn al-Din HET ssicisme Shaykh Neocla nieschilderkunst J.M.W. Turner Compag e Claude Lorrain | | Thomas Gainsborough | Allan Ramsay Picturesqu Joshua Reynolds Grand manner Sangram Singh Sahib Din | Maharana Rajasthani-schilderkunst Pahari-schilderkunst Kali Fighting the Demons Chanda and Munda Ukiyo-e Hishikawa Moronobu | Kitagawa Utamaro | Katsukawa Shunshō Rococo Jean-Honoré Fragonard | Thomas Gainsborough Mogolschilder kunst Chitarman Qing-exce | Bichitr | Ustad ntriciteit Mansur HET Shitao TIJDPE | Jin Nong School RK VAN DE ONTDE Decca van Rinpa Tawaraya KKINGS Scho ni-sch ilderk Sotatsu REIZEN Orth ol van unst : DE ZEVENT Tosa Kamal Ned odox Tosa Muham e IENDE Mitsuy Spa erlan Qing med EEUW perio oshi en Chand Fran anse dse Gou de Wang en Tosa Muham Gou Vla se Mitsuo den med Hui ki Eeuw Ital am barok den | Dong |||||||||||||| DE iaa se bar Nico Eeuw Carel Qicha Dieg las Fabri Co RE nse ng ok o Veláz tius Pete Pous Sc ntr NA bar sin | Remb Ma ho are quez | Lubi ISS ok Gian r Paul randt Ve nië ol for | Franc Rub n Baug van lore ne ris van ma AN ens isco Rijn nzo in tia me Ka tie CE | Jaco de | Geor Zurb an nō San : DE Bern b Jord ges arán ini se Jac ta Kan de ZE | Cara aens di La sc opo ō Tito ST Tour Mo | Anto ho da IEN vagg | Fran ton Pon ol io on | Giov van DE Pao torm obu cisc Dyck | Kan ann lo TO o o de Ver i Fran | Par T ō Zur Tan one DE mig cesc bar ’yū se VE án o Barb ian | Kan | Ge | Ste ER ino ieri ogi ō TIE fano | Ros Eito one ND Mad ku so en E Fio ern EE Titi ren o UW aan tino

Olieverf op doek, 117 x 153 cm Art Institute of Chigago, Illinois, VS Pablo Picasso, Les demoiselles d’Avignon, 1907

Wereldgeschiedenis van stromingen en bewegingen

Lassnigs belangstelling voor politiek en gender vindt haar oorsprong in de jaren die ze doorbracht in Parijs (1960–1968), waar ze zich – via de lichamelijke ervaring van de wereld – in toenemende mate op de werkelijk heid richtte. Zoals aangetoond is, werd een deel van de krantenknipsels die ze in haar onvoltooide AntiKriegsfilm (ca. 1977–1998) gebruikte, al in deze tijd verzameld. Politiek was voor haar geen kernthema. Daarvoor wist ze er naar eigen zeggen te weinig van af:

Marian Goodman Gallery, New York, VS Grant Wood, American Gothic, 1930

|||||||||||||||

Oorsprong van de thematiek

Illustraties achterkant (beginnend rechts boven, met de klok mee) Pierre Huyghe, Streamside Day, 2003 Performance met gemengde media, ﬁlm en video

Kunst in c ntext

Maria Lassnig heeft in de loop van haar leven vaak schilderijen en tekeningen gemaakt die direct of indirect te maken hebben met het thema oorlog. Daarnaast heeft ze een groep werken die ingaan op de rol van de vrouw in de samenleving en op de gen derproblematiek. Tot nog toe is aan de nauwe samen hang van beide thema’s en het grote belang ervan voor Maria Lassnig geen aandacht geschonken. De titel van dit essay verwijst naar twee werken van haar: het vaak geëxposeerde schilderij Woman Power uit 1979 (p. 119), dat een symbool werd voor haar toenadering tot het feminisme, en de tekening Manpower uit 1983 (afb. 1), waarop alleen een arm met een pistool is te zien. Dit beeld gaat terug op een tekening uit ca. 1983 met de titel Die Mörderhand von Mayerling (De moordernaarshand van Mayerling), die betrekking heeft op de zelfmoord van of moord op kroonprins Rudolf van Oostenrijk en Mary Vetsera, zijn minnares, in 1889. De tekening bevat de afbeelding van twee figuren – lichaamsbewustzijnsstudies – tussen beddengoed en van de overgrote hand met pistool van de moordenaar. Begaan zijn met geweld en met vrou wenrechten, het is twee keer een vorm van politiek. In die zin hebben deze werken van Lassnig een politiek karakter. Als het woord ‘politiek’ in de titel van dit essay toch tussen aanhalingstekens staat, is dat alleen omdat ze volgens haar eigen woorden van (de actuele) politiek te weinig afwist en omdat ze geen expliciet politieke statements wilde schilderen.

i DE nin en IEN Ber | Jan RT ni n DE van bei | Gio : DE s Hol Jin lo ux EN nge Han Zou ueta | Dai n Ji ce UW hela Boq She Lü EE aux san Mic ing | e EL ng ster ce Zh ais DD ngm steit Mee n ren san g Xime Bazel z| ng MI van Zhe va maje ais | Wan raal gcha ol jke DE Constan stus in Wen Kuan kathed Zhon N ho eli ren mbe Chri | Fan von Qiao Sc ord nse Wu VA Xi fu | van rich op grafto Guo No liaa van LD aan Meng | Engel ng atheus Ita ool RE ster Hein Timp appen Zhao aulus n| | Huizo st | Sint-M Sch WE Mee sch Deru bron en Sint-P Quan DE iek se kune land etrus t Zhu | Levens Huang Sint-P Lorsch Got aan ntal kuns unst Brooch van met lder nde derk Rom ume liarium | Ardagh Kunigu schil Brooch Evange Mon rati-schi s, Maagd het | Tara che Henry en t van t of Kells Lite emis II Komneno Book Voorpla V.C. g | Johannes Acad nse kuns kunst van het EEUW hofhoudin Ottoo ngische Chi Rho pagina en haar DE VIJFDE Theodora N.C. TOT Karoli he kunst Keizerin EEUW Stijl Keltisc jnse kunst in de Tweede DE DERDE Porta | Tafereel Byzanti KE TIJD: uit Prima t Tuintafereel DE KLASSIE schilderkuns Polydros en Athenodoros Romeinse kunst Hagesandros, Hellenistische Parthenon | Taferelen van de fries van het Klassieke kunst Polykleitos | Praxiteles Noordelijke nomadische kunst Riemgesp | Gedreven bok

gerelateerde boeken

‘Alles wat je bewust doet, is politiek; alles wat je niet bewust doet, is natuur, maar die heeft haar eigen Maria Lassnig politiek.’1

De ongekende schoonheid van de Italiaanse schilderkunst Trots op hun nieuwe land Italië, dat zijn ze. De Macchiaioli, een groep kunstenaars die rond 1860 aan de wieg staat van grote vernieuwingen in de kunst van Italië. Dat land was in 1861 ontstaan, na een strijd van tientallen jaren. De Macchiaioli (ofwel kliederaars) zitten vol hoop voor hun nieuwe land, waar ze vurig van hebben gedroomd. Ze hebben volstrekt nieuwe ideeën over wat kunst zou moeten zijn. Tot rond 1900 worden zij gevolgd door verschillende kunstenaars groepen, alle met een andere overtuiging, op weg naar de moderne Italiaanse kunst van de 20ste eeuw. Op de woelige baren van hun nieuwe maatschappij laveren die verschillende kunstenaars tussen droom en werkelijkheid. Hun kracht ligt in de manier waarop zij hun frisse ideeën, nieuwe stijlen en experimentele technieken verweven met hun eeuwenoude artistieke traditie. Ze kijken daarbij ook wel eens buiten Italië, maar zijn bovenal eigenzinnig. Nu nog onbekend, straks niet langer onbemind: de Italiaanse topcollecties leenden hun mooiste schilderijen uit. Die stellen we in dit prachtboek aan u voor.

De Italiaanse tegenhanger van de Haagse School, vol van licht en lucht 8

Kunst uit de tijd van de Italiaanse eenwording, de Risorgimento

SPREZZATURA VIJFTIG JAAR ITALIAANSE SCHILDERKUNST 1860-1910

Sprezzatura: Italiaanse meesters schilderen met zwier en speels gemak 10

Willemijn Lindenhovius (Nijmegen, 1975) is conservator en projectleider tentoonstellingen bij het Drents Museum in Assen. Zij studeerde Kunstgeschiedenis en Italiaans aan de Universiteit Utrecht en Kunstgeschiedenis en Vergelijkende Literatuurwetenschap aan de Università degli Studi di Siena (Italië).

gerelateerde boeken

Deze publicatie introduceert de Glasgow Boys in al hun kracht en virtuositeit bij het Nederlandse publiek. Van de naturalistische landschappen en boerenkinderen in ingetogen palet, via snapshots van het moderne leven naar een decoratief, kleurrijk symbolisme dat soms bijna in abstractie uitmondt. Inspiratie door de School van Barbizon, de Haagse School, de Franse impressionisten maar ook Japanse kunst en Keltisch design wordt op volstrekt authentieke wijze toegepast in fris, origineel werk. Met gedeelde interesses en ambities en met de stad Glasgow als bindende factoren maakten de schilders tussen 1880 en 1900 een razendsnelle ontwikkeling door, waarbij ze uiteindelijk uitwaaierden in verschillende richtingen. De diversiteit aan stijlen, thema’s en invloeden in combinatie met hun reislust maakt het oeuvre dat deze groep bij elkaar schilderde fascinerend. Als belangrijkste groep schilders in Schotland in deze periode, en absoluut één van de bepalende groepen in heel Groot-Brittannië, hebben de Boys de basis gelegd voor de moderne schilderkunst in Schotland.

THE GLASGOW BOYS SCHOTS IMPRESSIONISME 1880-1900

THE GLASGOW BOYS

THE GLASGOW BOYS SCHOTS IMPRESSIONISME 1880-1900

Sprezzatura Vijftig jaar Italiaanse schilderkunst (1860-1910) Willemijn Lindenhovius (red.) ISBN 978 94 625 8332 0 € 24,95

180 pag. 25 x 30,5 cm circa 150 afbeeldingen in kleur gebonden NUR 646 juni 2019 Deel 3 in de reeks Kunst rond 1900 in internationaal perspectief

In samenwerking met Drents Museum Vormgeving Bloemvis Tentoonstelling 2 juni t/m 3 november 2019

Nederlandse interieurs 1940-1965: een feest van herkenning De wederopbouwperiode was een tijd vol dadendrang en nieuw elan. Het was ook een tijd waarin werd omgeschakeld van traditionele naar geïndustrialiseerde bouwmethoden. Binnenshuis werd gebroken met de vooroorlogse gewoonte om een degelijk ameublement voor het leven aan te schaffen en daarna niets meer in het interieur te veranderen. Integendeel: het publiek werd aangemoedigd om van tijd tot tijd het interieur op te frissen. Gebouwen zijn gemaakt om in te leven. De relatief jonge interieurs uit de periode 1940-1965 zijn nu na intensief gebruik extra kwetsbaar voor aantasting of verdwijning. Enerzijds door slijtage en verval, anderzijds doordat ze onvoldoende op waarde worden geschat als erfgoed van binnenshuiskunst van de moderne tijd. Het is belangrijk dat de veelzijdige interieurgeschiedenis goed wordt gedocumenteerd. Dit boek doet dat in de vorm van een caleidoscopisch overzicht, aan de hand van thema’s en aansprekende voorbeelden. Om een context te schetsen is voorin een tijdlijn opgenomen. Achterin hebben de makers korte biografieën geschreven van toonaangevende interieurontwerpers die actief waren in de periode van herrijzend Nederland.

Een gevarieerd overzicht van typerende interieurs uit het midden van de 20e eeuw 12

Tijdlijn

I N T E R I E U R S VA N H E R R IJ ZE N D N E D E R L AN D

Ontwikkelingen in de woonruimten

VA N H E R R I J ZE N D NE DE R L A N D Binnenruimten van een opkomende welvaartsstaat Marieke Kuipers

Woninginterieurs Ontwikkelingen in (semi) openbare gebouwen Binnen in bestuursgebouwen Kleur Kerkruimten Materialen Binnen in cultuurgebouwen Comfort en techniek Binnen in onderwijsgebouwen Publieksvoorlichting Binnen in productieruimten Winkelinterieurs Verweesde interieurensembles Interieurontwerpers

der Steur de wigvorm van het terrein, waarbij hij twee strakke vleugels verbond door een convexe entreepartij in het midden. Bij de grote kantoorgebouwen was veel plaats ingeruimd voor de personeelskantine. Soms lag de kantine geheel bovenin en waren er dakterrassen ingericht op de platte daken, zodat de gebruikers een weids uitzicht hadden, bijvoorbeeld bij het Groothandelsgebouw te Rotterdam (1949-1951, Huig Maaskant en Wim van Tijen). Bij het KLM-gebouw in Den Haag bevond de kantine zich in de afgeronde uitbouw aan de zuidzijde, die rondom van hoge ramen voorzien was. Van de bankgebouwen, die lang in het teken stonden van traditioneel opgevatte representativiteit, kregen de bijkantoren na de oorlog geleidelijk een moderner en informeler karakter. Voor de hoofdgebouwen was de vormgeving hiërarchischer en werd voor de algemene

86 INTE RIE URS VAN HE RRIJ Z E ND NE DE RLAND

Kantoor van het Eerste Instituut van Automatisering, Rotterdam; in het midden oprichter Aloysius van Mil, 1961.

ontvangstruimte nog vaak gekozen voor een aankleding met kostbare materialen als marmer, die de soliditeit en betrouwbaarheid van het bedrijf moesten onderstrepen. In de situering, grootte en inrichting van de werkvertrekken was meestal rekening gehouden met de interne bedrijfshiërarchie. De directeurskamer was per definitie groter dan die van een procuratiehouder. Vaak was daar ook een ‘zitje’ aanwezig van fauteuils rondom een salontafel. Het administratief personeel zat doorgaans bij elkaar in een grote overzichtelijke ruimte, waar voldoende (kunst)licht kon toetreden op de bureaus.

Marieke Kuipers is emeritus hoogleraar Cultureel Erfgoed aan de Technische Universiteit te Delft. Tot 2019 was ze werkzaam als senior-specialist jongere bouwkunst bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Zij is internationaal actief als expert van twintigste-eeuws gebouwd erfgoed en Werelderfgoed.

gerelateerde boeken

↑ De productiehal met monteurs aan de lopende band van de (inmiddels gesloopte) DAF-fabriek te Eindhoven, circa 1965. → Voormalige productieruimten, met kenmerkende zaagtanddaken, van de Tonnemafabriek te Sneek; 2008.

Vanuit oogpunt van ergonomie werd meer aandacht besteed aan een goede zithouding en -hoogte. Werktafels en tafels waaraan werd getypt kregen verstelbare hoogten. Scherpe hoeken werden afgerond, zodat men er zich niet aan kon bezeren. De atmosfeer in de werkruimten veranderde drastisch met de introductie van de tl-buislampen, die een gelijkmatig maar vrij kil licht verspreidden. In de jaren zestig werd het systeemplafond gemeengoed, evenals de verplaatsbare wanden, die een flexibele indeling mogelijk maakten. Enkele fabrikanten gingen zich specialiseren in goed ontworpen kantoormeubilair, zoals de firma Gispen, die voor de oorlog al lampen en stalen buismeubels vervaardigde. Na de oorlog verlegde de firma met succes het accent naar kantoorinrichting. De stevige en duurzame stalen meubels van deze fabrikant waren bij uitstek geschikt voor zwaar gebruik. De Revolt-serie die Friso Kramer in de jaren vijftig voor Ahrend/De Cirkel ontwierp, omvatte onder andere een in diverse hoogtes verkrijgbare tafel. Naar behoefte konden hieronder verschillende ladeblokken gemonteerd worden. De serie was een voor-

ONTWI K K EL I NGEN I N DE (SEMI) O PENBARE BINNENRUIMTEN 87

introductie prijs € 39,95

Interieurs van herrijzend Nederland 1940-65 Binnenruimten van een opkomende welvaartsstaat Marieke Kuipers (red.) ISBN 978 94 625 8217 0 Vanaf 1 september 2019 € 49,95

312 pag. 22 x 28 cm circa 600 afbeeldingen in kleur en zwart-wit gebonden NUR 648, 680 maart 2019

In samenwerking met Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Vormgeving Miriam Schlick

Zes eeuwen kunstgeschiedenis, driehonderd kunstwerken Zes eeuwen kunstgeschiedenis. Dat is zeshonderd jaar van kleur en traditie, vernieuwing en lef. Van verf en canvas, glas en steen. Zes eeuwen van lichamen en hoofden, landschappen en steden – zes eeuwen van dat typerende Hollandse licht. Natuurlijk zijn er de usual suspects: Rembrandt, Jan Toorop, Marlene Dumas. Het grote Nederlandse kunst boek is dan in de eerste plaats ook een feest der herkenning voor iedereen die ook maar íets met kunst heeft. Maar er zijn ook verrassingen: kunstwerken die misschien nog onbekend zijn, die buiten de geijkte paden van het discipline treden. Denk aan John Körmelings Draaiende Huis op een Tilburgse rotonde. Zo is er om de zoveel bladzijden een herinnering, en dan om de zoveel bladzijden weer een verrassing. Het grote Nederlandse kunst boek is een flexibel boek. Het is een overzichtswerk. Maar ook een gids, een staalkaart om bijvoorbeeld mee langs de Nederlandse musea te gaan. Een boek om bij te mijmeren, een boek om actief mee op reis te gaan door de kunstgeschiedenis of ter kennismaking met Nederland. Het grote Nederlandse kunst boek is er voor iedereen.

Din Pieters, kunsthistorica, was gedurende 12,5 jaar hoofdredacteur van Museumtijdschrift.

Van Jan van Eyck tot Ger van Elk en van Judith Leyster tot Marlene Dumas

gerelateerde boeken

in de Nederlandse geschiedenis. De zeventiende eeuw noemt men vaak de Gouden Eeuw vanwege de grote rijkdom die toen werd vergaard, en de indrukwekkende

h E t G rOt E

schilderkunst uit één van de meest opmerkelijke perioden

GOUDEN EEUW bOEk

h E t G rOt E

GOUDEN EEUW bOEk et Grote Gouden Eeuw Boek geeft een compleet overzicht van de

In deze reeks verschenen eerder

cultuur die tot bloei kwam. Het was vooral de schilderkunst die daarin uitblonk. Talloze schilders met groot talent schiepen ge-

Het Grote 40-45 Boek

Jeroen Giltaij werd na zijn studie

durende die hele eeuw meesterwerken, die na ruim vier eeuwen

René Kok en Erik Somers

in 1972 assistent-conservator

nog steeds bewondering wekken. Hun schilderijen behoren tot de

in samenwerking met het niod

tekenkunst in het Museum

pronkstukken van musea waar dan ook ter wereld.

Boijmans Van Beuningen, waar

Aan het begin van de zeventiende eeuw begon men landschappen,

Het Grote Jaren 50 Boek

hij de catalogus schreef van de

stillevens, taferelen uit het dagelijks leven, zeegezichten en kerk-

Paul Brood, René Kok en

tekeningen van Rembrandt en

interieurs te schilderen zoals nog niet eerder was vertoond. Het

Erik Somers

zijn school. In 1978 werd hij hier

lijkt alsof de schilders hun dagelijkse omgeving wilden vastleggen,

in samenwerking met het

hoofdconservator oude schilder-

maar zij deden dat allemaal in het atelier achter de ezel. De

Nationaal Archief

en beeldhouwkunst en organi-

schilders hadden een verbeeldingskracht die men zich nu niet

seerde hij verschillende ten-

meer kan voorstellen. De hele eeuw lang dienden zich nieuwe

Het Grote Boerderijen Boek

toonstellingen, onder meer over

talenten met een eigen stijl aan. De schilderkunst van de Gouden

Ben Kooij en Judith Toebast

thema’s in de zeventiende-eeuw-

Eeuw kenmerkt zich door een niet aflatende creativiteit, de

se schilderkunst. De catalogus

enorme productie en een stijl, die uniek was en kenmerkend

van de tentoonstelling over de

voor die tijd. De grote namen Rembrandt, Vermeer en Frans Hals

architectuurschilderkunst werd

zijn wereldberoemd, maar ook de schilderijen van meesters met

in 1991 bekroond met de Prix

minder bekende namen zijn vaak prachtig, heerlijk, kostelijk of

Minda de Gunzburg. Hij promo-

indrukwekkend.

in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

veerde in 1997 op de Siciliaanse verzamelaar Antonio Ruffo,

Het Grote Gouden Eeuw Boek is geschreven en samengesteld door

die schilderijen bij Rembrandt

Jeroen Giltaij, oud-hoofdconservator Oude Schilderkunst in het

bestelde. In 2004 verscheen zijn

Museum Boijmans Van Beuningen.

h E t G rOt E

GOUDEN EEUW bOEk

beknopte overzicht van de schilderkunst van de Gouden Eeuw, uitgangspunt voor dit boek.

j e ro e n g i lta i j

www.wbooks.com

Het grote Nederlandse kunst boek Din Pieters ISBN 978 94 625 8278 1 € 49,95

384 pag. 24,5 x 29 cm circa 320 afbeeldingen in kleur gebonden NUR 646 maart 2019

Vormgeving Riesenkind

400 foto’s vertellen het verhaal dat nooit in beeld werd gebracht In januari 2019 verscheen het veelbesproken boek De Joden vervolging in foto’s. Nederland 1940-1945, samengesteld en geschreven door René Kok en Erik Somers. Op veler verzoek verschijnt dit boek nu in een Engelse vertaling, zodat ook niet-Nederlandstaligen kennis kunnen nemen van de geschiedenis van vervolging en deportatie van de Joden in Nederland. In geen enkel land zijn er zoveel foto’s van deze gitzwarte bladzijde in de geschiedenis bewaard gebleven. Voor het eerst dienen deze beelden – de meeste niet eerder afgebeeld – niet louter als illustratie, maar staan ze centraal in een fotoboek.

Aangrijpende beelden als je weet wat er is gebeurd NOS Journaal Een geschiedenis die dankzij dit boek een gezicht geeft aan de miljoenen anonieme doden en de herinnering toekomstbestendig maakt, als ook de laatste getuigen zijn gestorven.18- De Volkskrant

René Kok en Erik Somers zijn historici, auteurs en samen stellers van een groot aantal boeken over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, en fotohistorische publicaties. In 2017 publiceerden zij Stad in oorlog. Amsterdam 19401945, dat vier drukken beleefde. Ze zijn verbonden aan het NIOD.

Alledaagse foto’s die doen huiveren. - NRC Handelsblad

THE PERSECUTION OF THE JEWS IN PHOTOGRAPHS

gerelateerde boeken

THE NETHERLANDS 1940-1945 RENÉ KOK AND ERIK SOMERS

THE PERSECUTION OF THE JEWS IN PHOTOGRAPHS THE NETHERLANDS

1940-1945

RENÉ KOK AND ERIK SOMERS

Nu ook in Engels talige editie

The persecution of the Jews in photographs 1940-1945 René Kok, Erik Somers ISBN 978 94 625 8316 0 (EN) € 34,95 Ook verkrijgbaar in het Nederlands ISBN 978 94 625 8315 3 (NL)

304 pag. 24 x 31 cm circa 400 afbeeldingen in zwartwit gebonden NUR 689 april 2019

In samenwerking met NIOD, Joods Historisch Museum, Topographie des Terrors (Berlijn) Tentoonstelling 28 januari t/m 6 oktober 2019 Holocaust Museum Vormgeving Door Lori, Arnhem

Vertaling Tony Langham, Plym Peters

De spoorwegen in de Tweede Wereldoorlog Op 17 september 2019 is het 75 jaar geleden dat in Nederland de Spoorwegstaking begon. Op bevel van de regering in ballingschap legden meer dan 30.000 mensen van de Nederlandse Spoorwegen het werk neer. Zo hoopten ze het geallieerde offensief in de richting van Arnhem, bekend als operatie Market Garden, te ondersteunen. In de eerste week van de staking werden de Duitsers ernstig gehinderd door het ontbreken van spoorvervoer, maar later wisten zij met eigen mensen weer enige grip te krijgen op de aanvoer van materieel en manschappen. Market Garden mislukte grotendeels, maar de staking werd voortgezet. De financiering van de staking, het doorbetalen van salarissen van ondergedoken spoormensen, was een geweldige operatie die dankzij de grootste bankroof uit de Nederlandse geschiedeÂ nis succesvol werd afgesloten. In dit boek beschrijven Guus Veenendaal (voormalig bedrijfsÂ historicus van de Nederlandse Spoorwegen) en David Barnouw (historicus, voorheen als onderzoeker verbonden aan het NIOD) de aanloop naar de staking, de staking zelf, maar ook de beeldvorming over de staking na de bevrijding. Dirk Mulder (directeur Herinneringscentrum Kamp Westerbork) schrijft over de transporten per spoor van Joden, Roma, krijgsgevangenen en andere groepen in opdracht van de Duitsers.

75 jaar na de grote spoorwegstaking van september 1944 20

Nieuw onderzoek over de rol van NS: experts maken de balans op

De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945

gerelateerde boeken

De Jodenvervolging in foto’s. Nederland 1940-1945 is het eerste fotoboek over de vervolging en deportatie van de Joden in Nederland. Van het proces van isolement naar vernietiging zijn opmerkelijk veel foto’s bewaard gebleven. Zowel professionele fotografen in dienst van de Duitse bezetter als amateurs maakten aangrijpende opnames. Gewone Nederlanders legden - soms heimelijk - razzia’s vast. Zij fotografeerden ook de invoering van de Jodenster, de onderduik en de rol van daders en omstanders. Op 10 mei 1940, de dag van de Duitse inval, telde Nederland 140.000 Joodse inwoners. Daarnaast verbleven er ruim 20.000 Duits-Joodse vluchtelingen in het land. Stap voor stap voerde de Duitse bezetter anti-Joodse maatregelen in. Op 14 juli 1942 vertrok de eerste trein naar het doorgangskamp Westerbork, vanwaar deportatie naar het vernietigingskamp Auschwitz volgde. 107.000 Joden werden uit Nederland weggevoerd. Pas na de oorlog werd hun gruwelijke lot in volle omvang bekend: minstens 102.000 zijn vermoord, bezweken of hebben zich doodgewerkt in de nazi-kampen. Deze tragedie heeft diepe sporen in de Nederlandse samenleving getrokken.

RENÉ KOK EN ERIK SOMERS

René Kok en Erik Somers zijn historici werkzaam bij het NIOD en publiceerden eerder: Stad in oorlog. Amsterdam 1940-1945 in foto’s Het Grote 40-45 Boek

DE JODENVERVOLGING IN FOTO’S NEDERLAND

Rijden voor Vaderland en Vijand Spoorwegstaking • Jodentransporten • Herinnering

1940-1945

RENÉ KOK EN ERIK SOMERS

David Barnouw Dirk Mulder Guus Veenendaal

De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945 Rijden voor Vaderland en Vijand David Barnouw, Dirk Mulder, Guus Veenendaal ISBN 978 94 625 8333 7 € 22,95

Nederland 1940-1945

Fotoarchieven en privéverzamelingen in binnen- en buitenland zijn geraadpleegd. Veel achtergrondgegevens werden achterhaald, waardoor de aangrijpende beelden nog meer zeggingskracht krijgen. Het resultaat is een indringende selectie van bijna 400 foto’s, voorzien van uitvoerige bijschriften. Dit boek is de weergave van de herinnering aan de Jodenvervolging in foto’s.

DE JODENVERVOLGING IN FOTO’S

Getuigenissen in foto’s van de Jodenvervolging in Nederland

160 pag. 16 x 22 cm circa 30 afbeeldingen in zwartwit gebonden NUR 689 september 2019

Vormgeving Victor de Leeuw

Abraham van Dijck, één van Rembrandts meesterleerlingen In de jaren omstreeks 1651 volgden Rembrandts leerlingen hem voorzichtig in de overgang naar zijn latere stijl. Deze stijl kenmerkte zich door concentratie, innerlijke emoties, impastotechnieken en ingehouden dynamiek. Omstreeks diezelfde tijd arriveerde de jonge Abraham van Dijck in Dordrecht om zijn studie af te maken. Al snel kreeg hij de emotionele kracht van Rembrandts nieuwe stijl onder de knie. Tegelijkertijd ontwikkelde hij een zachtaardig alternatief: afzonderlijk van zijn meester onderzocht hij de bezwering van het innerlijk leven, met gewaagde experimenten in licht en techniek. Samen met zijn medeleerlingen Nicolaes Maes, Jacobus Leveck en Cornelis Bisschop keerde hij terug naar Dordrecht voor een korte en vruchtbare periode waarin hij schilderde en tekende. Maar uiteindelijk kon hij de lokroep van Amsterdam wederom niet weerstaan. Al paste zijn bijzondere karakter niet bepaald binnen de nieuwe mode die daar heerste – net zoals het zijn meester was vergaan. Dit is het eerste uitgebreide monografische onderzoek van Van Dijcks bijzondere prestaties binnen de tekenen schilderkunst en zijn onderscheidende bijdrage aan de kunst van zijn tijd.

Kunstenaarsmonografie in het kader van het Gouden Eeuwjaar 22

David de Witt, senior conservator van Museum Het Rembrandthuis, is gespecialiseerd in Rembrandt en diens leerlingen en navolgers. Sinds 2014 is hij verbonden aan het museum. Hij werkte mee aan onder meer Rembrandt’s social network. Familie, vrienden en relaties.

LIFE AND WORK OF A LATE REMBRANDT PUPIL

ABRAHAM VAN DIJCK c. 1635-1680

gerelateerde boeken AMSTERDAM MUSEUM

In het Amsterdam Museum wordt aan de hand van vier kernwaarden – ondernemerschap, vrijdenken, creativiteit en burgerschap – de geschiedenis van de stad tot leven gebracht, en gekoppeld aan heden en toekomst. Het museum ziet het als zijn maatschappelijke taak om het verhaal van Amsterdam toegankelijk te maken voor een zo breed mogelijk publiek. Voor de permanente en tijdelijke presentaties beschikt het Amsterdam Museum over de uitzonderlijk rijke kunsten historische collectie van de stad Amsterdam.

REMBRANDTS MEESTERLEERLINGEN

Ruim vierhonderd jaar geleden werden Govert Flinck (1615-1660) en Ferdinand Bol (1616-1680) in Kleef en Dordrecht geboren. Na een eerste opleiding tot schilder verhuisden zij omstreeks hun twintigste levensjaar naar Amsterdam. Hier rondden zij hun leertijd af bij Rembrandt, die zich in deze jaren op het toppunt van zijn roem bevond. Hoewel zowel Flinck als Bol na hun leertijd al snel tot de meest succesvolle schilders van Amsterdam behoorden en daarin zelfs Rembrandt overtroefden, zijn zij na hun dood in de schaduw van hun beroemde leermeester beland. Om Bol en Flinck te eren hebben Museum Het Rembrandthuis en het Amsterdam Museum de handen ineen geslagen, met als resultaat een omvangrijke dubbeltentoonstelling en deze publicatie, waarin de beide kunstenaars worden geportretteerd en met elkaar worden vergeleken.

Flinck en Bol Bol en Flinck

MUSEUM HET REMBRANDTHUIS

Rembrandt woonde en werkte tussen 1639 en 1658 in dit prachtige en monumentale huis, dat nu een museum is. Aan de hand van een inventarislijst uit die tijd is het huis heringericht met meubels, kunst en voorwerpen uit de zeventiende eeuw. Het Rembrandthuis bezit een bijna complete etsencollectie van Rembrandt. Er zijn dagelijks ets- en verfdemonstraties, die laten zien hoe Rembrandt destijds werkte. Daarnaast zijn er in de tentoonstellingsvleugel regelmatig tijdelijke presentaties te zien met werk van Rembrandt, tijdgenoten en latere kunstenaars.

REMBRANDTS REMBRANDTSMEESTERLEERLINGEN MEESTERLEERLINGEN

Als gevorderde leerlingen namen zij deel aan het productieproces in Rembrandts werkplaats en maakten zich zo zijn stijl eigen. Nadat zij zich als zelfstandig kunstenaar hadden gevestigd, werkten zowel Flinck als Bol nog enige jaren in Rembrandts stijl, om zich daarna in een andere, meer classicistische richting te ontwikkelen. Flinck ontpopte zich als een ware virtuoos die in meerdere schilderstijlen kon werken. Bol hield langer vast aan wat hij van Rembrandt had geleerd en ontwikkelde pas rond 1650 een helderder kleurenpalet en een gladdere schildertrant. Bovendien produceerde hij, als enige van Rembrandts leerlingen, een aanzienlijk grafisch oeuvre. In dit rijk geïllustreerde boek zijn de nieuwste inzichten over Govert Flinck en Ferdinand Bol geboekstaafd, in zowel langere essays als korte bijdragen over deelonderwerpen. Deze geven een fascinerend inzicht in hun leven en werk, van de leertijd bij Rembrandt tot hun grote successen als zelfstandige meesters die uitblonken in grote historiestukken en elegante portretten. Niet alleen wordt ingegaan op hun uitzonderlijke artistieke talent maar ook op de familiebanden en sociale netwerken die bepalend waren voor hun succes. Bol en Flinck ontvingen eervolle opdrachten, zowel van particulieren en vorsten als van stedelijke instellingen, waaronder de schutterij en het stadhuis. Speciaal voor de tentoonstelling werden zo’n vijftien schilderijen van Bol en Flinck gerestaureerd. Tekst en beeld maken dit boek dan ook tot een waardevol bezit voor de liefhebber.

Bol en FERDINAND

GOVERT

Flinck

AMSTERDAM MUSEUM EN MUSEUM HET REMBRANDTHUIS MUSEUM HET REMBRANDTHUIS EN AMSTERDAM MUSEUM

DAVID DE WITT jeroen giltaij

(1626/1627–1697) schilder en architect

Jeroen Giltaij was hoofdconservator oude schilderen beeldhouwkunst in het Museum Boijmans Van Beuningen en was verantwoordelijk voor talrijke tentoonstellingen, aankopen en catalogi van de collectie. Hij schreef artikelen op het gebied van de zestiendeen zeventiende-eeuwse schilderen tekenkunst en promoveerde op het onderwerp Ruffo en Rembrandt. Na zijn pensionering stelde hij deze monografie van de Haarlemse schilder samen.

JAN DE BRAI J

Jan de Braij was een belangrijke zeventiende-eeuwse Haarlemse schilder en tekenaar van portretten en historiestukken. Ook was hij werkzaam als architect. Met zijn strenge stijl was hij een tegenhanger van Frans Hals, de schilder met de brede penseeltoets. Jan was de zoon van de kunstenaar Salomon de Braij en had drie schilderende broers. Dit boek bevat een op archiefdocumenten gebaseerde biografie van de familie. Van Jan de Braij wordt daarna een beeld gegeven van zijn ontwikkeling als schilder, tekenaar, etser en als architect. Dan volgt een volledige en beredeneerde catalogus van zijn schilderijen en van zijn tekeningen. Jan de Braij behoort tot de grote meesters van de schilderkunst van de zeventiende eeuw, die door dit boek de aandacht krijgt die hij verdient.

JAN DE BRAI J (1626/1627–1697)

schilder en architect

jeroen giltaij

isbn 978 94 625 8206 4

Abraham van Dijck (c. 1635-1680) Life and work of a late Rembrandt pupil David de Witt ISBN 978 94 625 8331 3 € 49,95

Engelstalig 320 pag. 24 x 30,5 cm circa 200 afbeeldingen in kleur gebonden met stofomslag NUR 646 september 2019

In samenwerking met Bader Philantropies Vormgeving Marinka Reuten

Ferdinand Bol, Zelfportret, leunend o een balustrade, ca. 1647. Doek, 93 x 83,5 cm. Particuliere collectie U.S.A.

De vernieuwende kracht van De Ploeg na de oorlog Na de grote bloeiperiode van de jaren 20 luwde de storm aan creativiteit binnen de Groningse kunstkring De Ploeg. Zeker in de jaren na de Tweede Wereldoorlog speelde de vereniging geen leidende rol meer in de moderne kunst. Opvallend (en relatief onbekend) is dat juist in die periode een aantal Ploeg-kunstenaars van het eerste uur een nieuwe bloeiperiode beleefden. Jan Jordens, Wobbe Alkema, Job Hansen en Jan van der Zee gaven, vaak al op gevorderde leeftijd, een geheel nieuwe wending aan hun carrière. In deze Ploegpublicatie wordt – grotendeels door jonge kunsthistorici – onderzocht door welke factoren deze kunstenaars in hun ontwikkeling gedreven werden. Is er een gemeenschappelijke noemer? Een vraag die ook beantwoord zal worden is waarom de kunstenaars zich afkeerden van De Ploeg, de kunstkring waar ze eerder zoveel energie uit geput hadden.

Een tweede bloeiperiode voor de schilders van De Ploeg

‘De Ploeg in de jaren twintig’ is het verhaal van de bloeitijd van de Groninger Kunstkring ‘De Ploeg’, van het Gronings modernisme niet alleen in de schilderkunst maar ook op het gebied van muziek, architectuur, literatuur en theater. Het zijn de jaren na de Eerste Wereldoorlog, waarin de Europese avant-garde in de ban is van een utopistisch verlangen naar een nieuwe, betere wereld. Zo ook Hendrik Werkman die met zijn druksels uiting geeft aan een diepgevoelde wens naar een leven in harmonie met zichzelf en zijn omgeving. Of de architect en schilder Job Hansen die naast zijn werk als ‘bouwer van de stad’ zijn droom van een ideale wereld gestalte ziet krijgen in het schilderen in de natuur. En niet te vergeten de tekenleraar en schilder Jan Jordens die gefascineerd is door de ongekunstelde expressie van de vrije kindertekening. Acht auteurs, kenners van De Ploeg, laten zien, hoe bij alle verscheidenheid qua karakter, stijl en thematiek het werk van de kunstenaars van De Ploeg doortrokken is van de tijdgeest van optimisme.

Avant-garde in Groningen. De Ploeg 1918-1928 De Ploeg: een groep jonge kunstenaars besluit in de zomer van 1918 dat het tijd wordt om het braakliggende Groningse kunstleven vruchtbaar te maken. De kunstkring die ze oprichten stimuleert onderlinge uitwisseling en verbaast het Groningse publiek met de kwaliteit van de eerste expositie. Dan raken de activiteiten van de vereniging in een stroomversnelling als Jan Wiegers, een van de oprichters, met financiele steun van zijn kunstvrienden gaat kuren in Davos en kennismaakt met de Duitse expressionist Ernst Ludwig Kirchner. Kleurrijke en veelzijdige kunstenaars als H.N. Werkman, Jan Altink, Johan Dijkstra en Jan van der Zee raken aangestoken door Wiegers’ experimenteerdrift. Ook vernieuwende architecten, beeldhouwers, letterkundigen en de toonkunstenaar Daniël Ruyneman worden lid en trekken met hun netwerk aan contacten De Ploeg de internationale avant-garde in. Dit boek richt de schijnwerper op De Ploeg in de stormachtige jaren twintig, met lokale miskenning naast internationaal succes, en scherpe meningsverschillen naast vruchtbare samenwerking.

Hendrik Nicolaas Werkman (1882-1945), drukker en eigenaar van een drukkerij, wordt in 1919 lid van de ‘Groninger Kunstkring De Ploeg’. In 1922 gaat Werkman typografisch zetmateriaal gebruiken voor het maken van drukkunst. De eerste proeve van zijn kunnen is de uitgave van The Next Call, een serie van negen achtbladige cahiers met teksten en

Hendrik Werkman en De Ploeg The Next Call en het constructivisme

AVANT-GARDE IN GRONINGEN DE PLOEG 1918-1928

De Ploeg

en de moderne kunst na de oorlog

DE PLOEG IN DE JAREN TWINTIG

Nieuwe wegen De Ploeg na de oorlog

Nieuwe wegen

gerelateerde boeken

IN DE JAREN TWINTIG

DE PLOEG AVANT-GARDE IN GRONINGEN 1918-1928

Hendrik Werkman en De Ploeg The Next Call en het constructivisme Peter Jordens

abstracte composities. Werkman heeft zich daarbij laten inspireren door het dadaïstische en constructivistische idioom van de internationale avantgarde. Een modernistisch tijdschrift als vele andere is The Next Call echter niet. Het is een ‘persoonlijke uiting’ die gaat over wat Werkman in deze cruciale periode van zijn leven wezenlijk beroert.

H.N. Werkman 1882–1945. Leven & werk Drukker en schilder, zakenman en dichter, vader en bohemien, Groninger en avantgardist – Hendrik Nicolaas Werkman was het allemaal. Deze beeldbiografie volgt zijn veelbewogen leven en laat zien hoe stap voor stap een uniek oeuvre ontstond dat na zijn gewelddadige dood op 10 april 1945 alleen maar aan kracht en waardering heeft gewonnen.

Nieuwe wegen. De Ploeg en de moderne kunst na de oorlog Jorrit Huizinga, Doeke Sijens (red.) ISBN 978 94 625 8337 5 € 19,95

128 pag. 17 x 24 cm circa 100 afbeeldingen in kleur gebonden NUR 646 september 2019

In samenwerking met Stichting De Ploeg Vormgeving Meindert Spek

Vissen naar verborgen betekenissen Vis is niet altijd wat het lijkt. Met een opgehouden haring en twee uien verwijst Jan Steen op een schilderij humoristisch naar het mannelijk geslachtsdeel. Een haring staat in een andere context voor welvaart. De visvangst is altijd belangrijk geweest voor de Nederlandse economie. Vis spreekt al eeuwenlang tot de verbeelding. Alleen al in onze taal zijn tal van spreekwoorden over vis te vinden en vis, vissers en visserij zijn dikwijls figuurlijk gebruikt in de kunst. Henk Slechte neemt de lezer mee op een zoektocht naar verborgen betekenissen van vis in woord en beeld. Van Bruegels De grote vissen eten de kleine tot Eschers Water en Lucht. Steeds weer hebben kunstenaars vissen uitgebeeld en als religieus, erotisch of satirisch symbool gebruikt. Bijbelse verhalen als de Wonderbare visvangst en Jonas in de walvis komen voorbij, maar ook de Hoekse en Kabeljauwse twisten, carnaval en vasten, en talloze spotprenten met vis. Door de eeuwen heen wordt zichtbaar hoe kunstuitingen elkaar beïnvloeden, maar ook hoe thema’s veranderen of hun betekenis verliezen. Een ding is zeker: u zal nooit meer hetzelfde naar vis kijken.

Voor het eerst wordt getoond hoe de vis al eeuwenlang tot de verbeelding spreekt 26

Henk Slechte is historicus. Hij was directeur van de Deventer musea en was een van de samenstellers van de tentoon stelling en de catalogus Willem II. De koning en de kunst in het Dordrechts Museum (2014).

De symboliek van vis, visvangst, vissers en visserij in de Nederlandse kunst

vis in beeld

gerelateerde boeken Willem II

Kunsten-Koning Koning Willem II (1792-1849) had een van de belangrijkste kunstverzamelingen van zijn tijd. Die bevatte

‘ Maar lang nog zeker zal iederen Nederlander de nagedachtenis bijblijven aan zoo ruimen,

overleden Koning, blijkens deze

Vlaamse primitieven, schilderijen uit de Italiaanse renaissance, Spaanse meesterwerken en topstukken uit de Hollandse Gouden Eeuw, zoals Rembrandts Man in Oosterse kledij. Hij verzamelde ook tekeningen van Rubens, Rafaël en Leonardo da Vinci. De koning kocht bovendien veel eigentijdse kunst,

Paulowna. Samen introduceerden zij een hofleven vol pracht en praal. Daar herinnert tegenwoordig nog maar weinig aan. Door de grote schulden van

koninklijke galerij kenmerkte.’

de ‘Kunsten-Koning’ moest de collectie na zijn dood worden geveild. Een topcollectie verdween uit Nederland en verspreidde zich over de wereld. Een belangrijk deel wordt op de tentoonstelling en in

algemeen handelsblad, 15 juli 1850

Willem II De Ko n i n g en De Kunst

zoals werken van B.C. Koekkoek en J.C. Schotel. Hij was getrouwd met de Russische tsarendochter Anna

De Koning en De Kunst

zoo edelen kunstzin, als onzen

deze catalogus weer bij elkaar gebracht en aan kunstliefhebbers gepresenteerd zoals de koning dat deed in zijn Gotische Zaal in Den Haag.

‘ Ik ben vandaag de

schilderijengalerij i

Gotische kapel gaan

Het is mij niet mog

rijkdom die ik bewo te beschrijven...’ dagboek van eliza pieter matthes, 26 november 1842

DorDrechts museum

Een koninklijk paradijs

Aert Schouman Een koninklijk paradijs en de verbeelding van de natuur

Aert Schouman

en de verbeelding van de natuur

Aert Schouman (1710-1792) is de belangrijkste Nederlandse dierenschilder van de achttiende eeuw. Zijn aquarellen met exotische vogels behoren tot de mooiste die er ooit zijn gemaakt. Ook de kamerbeschildering met dieren uit de menagerie van prins Willem v vormt een hoogtepunt in zijn oeuvre (nu in Huis ten Bosch). Schoumans werk is een waar paradijs voor zowel kunst- als natuurlief hebbers. Dit boek belicht het leven en werk van een kunstenaar uit Dordrecht in de eeuw van de Verlichting, een tijdperk dat gekenmerkt wordt door een grote belangstelling voor natuur, wetenschap en kunst. Schouman was de meest veelzijdige en productieve kunstenaar van zijn tijd. In de plaatsen waar hij werkzaam was, zoals Dordrecht, Den Haag en Middelburg, maakte hij school en kreeg hij navolgers. Hij schilderde, tekende en etste zowel genretaferelen, Bijbelse, mythologische en literaire onderwerpen, portretten, landschappen, topograf ische motieven en dieren. Menig interieur voorzag hij van fraaie wandvullende ‘behangsel’ schilderingen, veelal met parkachtige landschappen vol kleurrijke dieren. Met een grote lust om af te beelden maakte hij de mooiste aquarellen van ‘in- en uitlandsche’ vogels, zoogdieren en planten.

Aert Schouman Bovendeurstuk met een paartje goud fazant met kuikens,

Aert S Bovendeurstuk met ond

een knysna toerako en in de lucht een blauwe gaai (1782)

een oranje rotshaan en

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander

Zijne Majesteit Ko

DorDrechts museum

www.dordrechtsmuseum.nl

Vis in beeld Henk Slechte ISBN 978 94 625 8329 0 € 24,95

192 pag. 23 x 28 cm circa 150 afbeeldingen in kleur gebonden NUR 646 juni 2019

Otto Dicke Tekenaar | 1918 – 1984

De bekende en bevlogen tekenaar Otto Dicke (1918 –1984) is geboren en getogen in Dordrecht. In zijn 100ste geboortejaar eert het Dordrechts Museum hem daarom met een overzichtstentoonstelling en een catalogus. Otto Dicke leerde zichzelf tekenen en bereikte daarin een verbluffend niveau. Een tekenfenomeen, werd hij al eens genoemd. Bij gebrek aan een leraar stak hij zijn licht op bij illustere voorgangers als Rembrandt en de impressionisten. Zijn werk kenmerkt zich dan ook door een sterke binding met de Hollandse tekentraditie. Toch is zijn oeuvre heel persoonlijk, met een eigen handschrift, sfeer en karakter. Intens en betrokken verbeeldde hij een herkenbare wereld, trefzeker en kwetsbaar. Van stadsgezichten tot landschappen, modeltekeningen en cartoons. Dit boek belicht het leven en werk van een geboren tekenaar en de verbondenheid met zijn omgeving.

Otto Dicke Tekenaar | 1918 – 1984

www.wbooks.com

In samenwerking met Dordrechts Museum Tentoonstelling 30 juni t/m 10 november 2019 Vormgeving Marjo Starink

Eén van de oudste genootschappen van Nederland Van wijze mannen die wetenschappelijke doeleinden na streefden naar trendgevoelige bestuursleden die de waan van de dag volgden. Tweehonderdvijftig jaar verzamelen levert een divers beeld op. De geleerde genootschappen die in de tweede helft van de 18de eeuw in de Republiek werden opgericht, belegden bijeenkomsten en onderhielden wetenschappelijke contacten en brachten verzamelingen bijeen. Het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, opgericht in 1769, is een van de oudste geleerde genootschappen in Nederland. Haar verzamelingen waren al aan het eind van de 18de eeuw voor publiek toegankelijk. Na 250 jaar zijn de twee hoofdlijnen – het bijeenbrengen van een encyclopedische verzameling in de geest van de Verlichting en het verwerven van objecten uit het roemrijke verleden van Zeeland – nog steeds duidelijk zichtbaar. Daarnaast is de invloed van contemporaine ontwikkelingen op de collectievorming onmiskenbaar. De wijze waarop de collectie gebruikt en getoond werd en de steeds terugkerende problemen bij beheer en behoud geven een boeiend inzicht in het wel en wee van een oude genoot schapsverzameling.

Van naturaliën- en rariteitenkabinetten naar een museale collectie met grote diversiteit 28

Het Zeeuws genootschap: de geschiedenis van de verzamelingen en de verzamelaars

gerelateerde boeken

Van wijs en waan 250 jaar verzamelen Zeeuws Genootschap 1769-2019 Katie Heyning, m.m.v. Veronica Frenks en Marianne Gossije ISBN 978 94 625 8335 1 â‚Ź 24,95

208 pag. 24,5 x 29 cm circa 200 afbeeldingen in kleur gebonden NUR 693 juni 2019

In samenwerking met Zeeuws Genootschap Vormgeving Riesenkind

Een prachtig vervolg op Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw Franchoys Ryckhals, schilder en tekenaar uit Middelburg, werkte tussen ongeveer 1630 en 1647. Ryckhals’ grote productie geeft aan dat hij een succesvol kunstenaar was. Tegenwoordig zijn er ongeveer 120 schilderijen en tekeningen van zijn hand bekend. In de achttiende eeuw raakte Ryckhals geheel vergeten, maar in 1917 werd hij herontdekt. Een groot deel van zijn werk bestaat uit schilderijen van boereninterieurs met dieren, allerlei vaatwerk en groenten en soms figuren. Ook schilderde hij indrukwekkende landschappen met vee, soms met een Bijbelse context, vissen op het strand en stillevens met kost bare voorwerpen. Zijn eigenzinnige en zeer karakteristieke werk is van hoge kwaliteit. Ondanks dat Franchoys Ryckhals ruim honderd jaar geleden werd herontdekt, is hij nog nauwelijks bekend bij een groter publiek. Dit boek en de tentoonstelling van een keuze uit zijn oeuvre in het Stadhuismuseum in Zierikzee brengen daar nu verandering in.

Maak kennis met deze Zeeuwse meester uit de 17de eeuw 30

Fred G. Meijer is sinds 2017 werkzaam als zelfstandig kunsthistoricus. Daarvoor was hij senior conservator bij het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie in Den Haag. Het werk van Franchoys Ryckhals heeft al tientallen jaren zijn interesse.

FRANCHOYS RYCKHALS EEN ZEEUWSE MEESTER UIT DE GOUDEN EEUW

gerelateerde boeken

De zeventiende eeuw noemt men vaak de Gouden Eeuw vanwege de grote rijkdom die toen werd vergaard, en de indrukwekkende

h E t G rOt E

schilderkunst uit één van de meest opmerkelijke perioden

in de Nederlandse geschiedenis.

GOUDEN EEUW bOEk

h E t G rOt E

GOUDEN EEUW bOEk et Grote Gouden Eeuw Boek geeft een compleet overzicht van de

In deze reeks verschenen eerder

cultuur die tot bloei kwam. Het was vooral de schilderkunst die Jeroen Giltaij werd na zijn studie in 1972 assistent-conservator teken-

Het Grote 40-45 Boek René Kok en Erik Somers

nog steeds bewondering wekken. Hun schilderijen behoren tot de pronkstukken van musea waar dan ook ter wereld. Aan het begin van de zeventiende eeuw begon men landschappen,

gus schreef van de tekeningen van

in samenwerking met het niod Het Grote Jaren 50 Boek

stillevens, taferelen uit het dagelijks leven, zeegezichten en kerk-

Paul Brood, René Kok en

Rembrandt en zijn school. In 1978

interieurs te schilderen zoals nog niet eerder was vertoond. Het

Erik Somers

werd hij hier hoofdconservator

lijkt alsof de schilders hun dagelijkse omgeving wilden vastleggen,

in samenwerking met het

oude schilders en beeldhouwkunst

maar zij deden dat allemaal in het atelier achter de ezel. De

en organiseerde hij verschillende

schilders hadden een verbeeldingskracht die men zich nu niet

tentoonstellingen, onder meer over

meer kan voorstellen. De hele eeuw lang dienden zich nieuwe

thema’s in de zeventiende-eeuwse

FRED G. MEIJER

daarin uitblonk. Talloze schilders met groot talent schiepen gedurende die hele eeuw meesterwerken, die na ruim vier eeuwen

kunst in het Museum Boijmans Van Beuningen, waar hij de catalo-

Nationaal Archief

Het Grote Boerderijen Boek

talenten met een eigen stijl aan. De schilderkunst van de Gouden

schilderkunst. De catalogus van de

Eeuw kenmerkt zich door een niet aflatende creativiteit, de

tentoonstelling over de architec-

enorme productie en een stijl, die uniek was en kenmerkend

tuurschilderkunst werd in 1991

voor die tijd. De grote namen Rembrandt, Vermeer en Frans Hals

bekroond met de Prix Minda de

zijn wereldberoemd, maar ook de schilderijen van meesters met

Gunzburg. Hij promoveerde in

minder bekende namen zijn vaak prachtig, heerlijk, kostelijk of

1997 op de Siciliaanse verzamelaar

indrukwekkend.

Ben Kooij en Judith Toebast in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Antonio Ruffo, die schilderijen bij Rembrandt bestelde. In 2004 ver-

Het Grote Gouden Eeuw Boek is geschreven en samengesteld door

scheen zijn beknopte overzicht van

Jeroen Giltaij, oud-hoofdconservator Oude Schilderkunst in het

de schilderkunst van de Gouden

Museum Boijmans Van Beuningen.

h E t G rOt E

GOUDEN EEUW bOEk

Eeuw, uitgangspunt voor dit boek.

j e ro e n g i lta i j

WWW.WBooKS.CoM

ZEEUWSE MEESTERS UIT DE GOUDEN EEUW

Net als elders in de Republiek waren schilderijen in Zeeland rond 1650 buitengewoon populair. Tot nu toe is hier echter weinig onderzoek naar gedaan. Hoeveel prenten, tekeningen en schilderijen bezaten de Zeeuwse inwoners eigenlijk? Welke onderwerpen waren hier populair en in welke ruimten hingen ze? Domineerden de Hollandse en Brabantse schilders de Zeeuwse markt of kocht men schilderijen lokaal en ging het vooral om werk van Zeeuwse meesters? En wie waren dat dan? Het aantal schilderijen dat in de zeventiende eeuw gemaakt werd, was enorm. In de grote musea zijn hiervan alleen de mooiste en beste voorbeelden te zien. Een goed beeld van wat er bij de burgerij thuis aan de muren hing, kan men daar niet krijgen. De tentoonstelling met werken uit de Goedaert Collectie in het Stadhuismuseum Zierikzee helpt dit beeld te corrigeren en bijna vergeten meesters, die in hun tijd wel degelijk aanzien genoten, weer enige bekendheid te geven.

ZEEUWSE MEESTERS UIT DE GOUDEN EEUW KATIE HEYNING

Katie Heyning is freelance kunsthistoricus en conservator van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen. Zij publiceert regelmatig over de cultuurgeschiedenis van Zeeland.

1802_FranchoysRyckhals_Omslag_Voor.indd 5

18-02-19 13:58

Franchoys Ryckhals Een Zeeuwse meester uit de Gouden Eeuw Fred G. Meijer ISBN 978 94 625 8334 4 € 14,95

112 pag. 17 x 24 cm circa 125 afbeeldingen in kleur paperback met flappen NUR 646 april 2019

In samenwerking met Stadhuismuseum Zierikzee Tentoonstelling 13 april 2019 t/m 29 maart 2020 Vormgeving Marinka Reuten

Eigentijds kaarten en originele bronnen tonen wording van ons land Hoe ontstond Nederland? Op deze fascinerende vraag geeft Historische atlas NL antwoord. In dit overzichtswerk vertellen oude kaarten, vredesverdragen en andere belangrijke documenten over de wording van ons land. De historische stukken zijn afkomstig uit de collecties van het Nationaal Archief en de twaalf regionale historische centra, de schatÂ kamers van de Nederlandse geschiedenis. De kaarten in deze atlas varieren van het oudste cartografische materiaal tot nieuwe overzichtskaarten die laten zien hoe en wanneer onze landsgrenzen tot stand kwamen en ... soms nog steeds niet helemaal duidelijk zijn. Uiteraard bevat deze atlas onze onafhankelijkheidsverklaring, het Plakkaat van Verlatinge uit 1581, en de oerversie van de grondwet (1848), maar ook een groot aantal onbekende stukken. Historische atlas NL maakt duidelijk dat Nederland zichzelf op wonderbaarlijke wijze bijeen wist te rapen door huwelijken, veldslagen, verpandingen, onderhandelingen, droogmakerijen en toeval. Al die stappen zijn overzichtelijk in kaart gebracht en met historische bronnen gedocumenteerd.

Van de waterrijke delta in de Romeinse tijd tot het huidige Nederland 32

Martin Berendse is directeur van de OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam) en was eerder onder meer algemeen rijksarchivaris/directeur van het Nationaal Archief. Paul Brood is verbonden aan het Nationaal Archief en was eerder onder meer rijksarchivaris in Drenthe en Groningen en docent ‘archival studies’ aan de Universiteit Leiden.

gerelateerde boeken

‘Alle mensen worden met gelijke rechten geboren en deze natuurlijke rechten kunnen hun niet ontnomen worden’, aldus de Verklaring van de rechten van de mens en van de burger uit 1795. Dit manifest, sterk beïnvloed door de Franse revolutie van 1789, was bijzonder, want van gelijke rechten was in de samenleving van toen geen enkele sprake. De gereformeerde religie was de heersende godsdienst, katholieken hadden weinig in te brengen, joden zelfs helemaal niets. Homoseksuele mannen werden vervolgd en gedood. Vrouwen waren ondergeschikt aan hun man. Op Nederlands grondgebied was slavernij verboden, maar in de bezittingen overzee was het een normaal verschijnsel. Welke waren de rechten van de inwoners van dat vroege Nederland? Vijf eeuwen geleden bestond er nog geen Nederland in moderne zin, waren er dus geen Nederlanders en waren de rechten van de inwoners van een geheel andere aard. Vrijheid en gelijkheid was er zeker, maar dan enkel binnen de eigen groep. Maar toch kan men spreken van het voorzichtige begin van een nieuwe staat, waaruit ten slotte het huidige Nederland voortkwam. In het proces dat zich in die vijf eeuwen voltrok, lieten steeds weer groepen van zich horen om hun vrijheid en gelijkheid op te eisen. De samenleving realiseerde zich de wensen en reageerde daarop.

De ene keer was dat eenvoudiger dan de andere keer. De apotheose van die ontwikkeling is artikel 1 van de grondwet sinds de herziening in 1983: ‘allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan’.

EEUWEN NEDERLAND

HISTORISCHE ATLAS NL

HISTO RISCHE ATLAS NL

In dit boek wordt de ontwikkeling van vijf eeuwen burgerschap verteld aan de hand van de originele documenten uit het Nationaal Archief en persoonlijke verhalen die uit de archieven naar boven gehaald zijn.

Op weg naar vrijheid en gelijkheid

WWW.WBOOKS.COM

martin berendse & paul brood

of hoe Nederland zichzelf bijeen heeft geraapt

introductie prijs € 29,95

Historische atlas NL. Of hoe Nederland zichzelf bijeen heeft geraapt Martin Berendse, Paul Brood ISBN 978 94 625 8317 7 Vanaf 1 september € 34,95

176 pag. 24,5 x 31 cm Circa 150 afbeeldingen in kleur Gebonden NUR 680 Juni 2019

In samenwerking met Nationaal Archief Vormgeving Marjo Starink, Amsterdam

Hier bonkt het hart van de stad 2de druk!

Rotterdam. Een oude stad met een jong hart. Een hart dat na de oorlogsverwoestingen verzwakt is, maar niet gebroken. Met overtuiging bouwt Rotterdam aan het herstel van een stad die nooit af is. Vijfentwintig jaar zal het duren. In die periode, ruwweg van 1945 tot 1970, verrijzen een grootstedelijk centrum en moderne woonwijken. De nieuwe stad krijgt een vierkant van verkeerswegen, een centraal station, markante bedrijfsverzamelgebouwen en een geheel autovrij halfoverdekt winkelcentrum. De meeste aandacht vraagt echter de economische kurk waar Rotterdam op drijft: de havens en fabrieksinstallaties, die geleidelijk steeds verder buiten de stad komen te liggen. In dit decor zoeken Rotterdammers hun weg. Eerst wat beschroomd, maar allengs met meer zelfvertrouwen. De gehele periode van de wederopbouw is vastgelegd door fotografen, van wie het werk vertegenwoordigd is in de verzamelingen van het Stadsarchief Rotterdam. Anne Jongstra en Arie van der Schoor zochten de mooiste uit voor dit boek.

Met een groot aantal niet eerder vertoonde fotoâ€™s

Een visuele geschiedenis van een vitale en veerkrachtige stad

Rotterdam

gerelateerde boeken

in de Wederopbouw

Van stadsie tot stad We schrijven jaren 50 van de vorige eeuw. Utrecht is weer het wat slaperige

Rotterdam in de Wederopbouw

provinciestadje geworden dat het ook voor de oorlog was. Het herstelt zich snel van de schande die over de stad kwam toen het jarenlang door de collaborerende nsb de ‘Stad der Beweging’ werd genoemd. Dan slaat Utrecht de weg in naar de positie van bruisend hart van Nederland. Het begint met gebiedsuitbreiding: in het oosten, noorden en zuiden snoept Utrecht stukken grond af van de buurgemeenten. Dan de ontwikkeling van nieuwe wijken: Hoograven, Kanaleneiland en Overvecht – zo verslaat Utrecht volksvijand nummer één: de woningnood. En Utrecht stoot door: alles moet nieuw worden. Tot verdriet van velen gaat het Centraal Station eraan, samen met de naastgelegen Stationswijk. Er wordt zelfs een stuk singel gedempt. Alles voor de vooruitgang: de hypermoderne betonkolos Hoog Catharijne moet Utrecht tot ‘winkelhart van Nederland’ maken. Het gevolg hadden weinigen voorzien: om te overleven richt het oude centrum zich op, flinke gedeelten worden autovrij, overal komen terrassen en de voorheen ingeslapen stad wordt tot leven gewekt.

Deze wonderlijke transitie wordt beschreven en in beeld gebracht in Van stadsie tot stad: Utrecht 1950-1975, door Ton van den Berg en Ad van Liempt, Utrechtse journalisten die hun stad kennen en doorgronden.

Van stadsie tot stad Utrecht 1950–1975

Utrecht 1950-1975: de vooruitgang is niet tegen te houden!

Utrecht 1950–1975

WWW.WBOOKS.COM

DE ZWOLSE LENTE 1945 1976

DE ZWOLSE LENTE

De veranderingen die Zwolle ondergaat zijn essentieel voor de verdere ontwikkeling van de stad. Door de gemeentelijke herindeling van 1967 komt er extra ruimte voor de stad. Er wordt een gezonde basis gelegd voor de uitzonderlijke groei en welvaart die de stad tot op de dag van vandaag doormaakt.

1945 1976 DOLF HENNEKE FOTOGRAFEERT DE STAD

DOLF HENNEKE FOTOGRAFEERT DE STAD

Zwolle na de oorlog. Voor veel mensen een stilstaande, misschien zelfs slapende stad. Maar de foto’s van persfotograaf Dolf Henneke laten toch een genuanceerder beeld zien. Er wordt gewerkt aan de toekomst, er wordt cultuur bedreven, gesport. De Koningin komt op bezoek, een vierling wordt geboren. Er komen nieuwe wijken en de binnenstad wordt vernieuwd.

De foto’s van Dolf Henneke geven een caleidoscopisch en treﬀend beeld van een stad die zichzelf na de oorlog oppakt en tot bloei weet te brengen.

HERMAN AARTS ADRI VAN DRIELEN

Herman Aarts was jarenlang directeur van het Stedelijk Museum Zwolle, vervulde diverse landelijke bestuursfuncties in het culturele veld en schrijft over Zwolse historische onderwerpen. Adri van Drielen werkte 24 jaar voor weekblad De Peperbus en was aansluitend 18 jaar journalist op de stadsredactie van de Zwolse Courant c.q. De Stentor. Hij schreef vanaf 2012 vijf boeken over Zwolse onderwerpen.

arie Van Der scHoor

Rotterdam in de Wederopbouw Anne Jongstra, Arie van der Schoor ISBN 978 94 625 8107 4 € 24,95

160 pag. 24 x 31 cm 140 afbeeldingen in kleur en zwartwit gebonden NUR 693 verschenen In de Wederopbouwreeks

IN TERIEU RS VAN HERRIJZEND N ED ERLAN D

anne jongstra

De wederopbouwperiode was een tijd vol dadendrang en maakbaarheidsidealen. De bevolking groeide explosief en er verrezen meer dan twee miljoen gebouwen voor wonen, werken, vergaderen, kerken, leren, winkelen en ontspannen. Kunst en cultuur kregen een belangrijke plaats, met krachtige steun van de overheid. Mechani satie en industrialisatie namen toe, evenals de welvaart. Dit alles ging samen met een nieuwe wooncultuur, met schakelmeubels en doorgeefluiken, en met luxegoederen als wasmachine en televisie op afbetaling. Het publiek werd via allerlei kanalen geadviseerd over modern en smaakvol wonen. Dit rijk geïllustreerde boek biedt een schatkamer van interieurs uit die tijd: van deftige ministeries tot praktische klaslokalen en eenvoudige woonkamers in rijtjeshuizen. In thematische essays worden de ontwikkelingen in de diverse gebouwen en hun interieurs geschetst en wordt ingegaan op stijlen, materialen en technieken. In meer dan 560 afbeeldingen komen de binnenruimten van herrijzend Nederland tot leven.

VAN H E R R I J Z E N D N E D E R L AN D Binnenruimten van een opkomende welvaartsstaat Marieke Kuipers

In samenwerking met Stadsarchief Rotterdam Vormgeving Riesenkind

Van slaperige stad tot bruisend centrum van het land 4de druk!

We schrijven jaren 50 van de vorige eeuw. Utrecht is weer het wat slaperige provinciestadje geworden dat het ook voor de oorlog was. Het herstelt zich snel van de schande die over de stad kwam toen het jarenlang door de collaborerende NSB de ‘Stad der beweging’ werd genoemd. Dan slaat Utrecht de weg in naar de positie van bruisend hart van Nederland. Het begint met gebiedsuitbreiding: in het oosten, noorden en zuiden snoept Utrecht stukken grond af van de buurgemeenten. Dan de ontwikkeling van nieuwe wijken: Hoograven, Kanaleneiland en Overvecht – zo verslaat Utrecht volksvijand nummer één: de woningnood. En Utrecht stoot door: alles moet nieuw worden. Tot verdriet van velen gaat het Centraal Station eraan, samen met de naastgelegen Stationswijk. Er wordt zelfs een stuk singel gedempt. Alles voor de vooruitgang! De hypermoderne betonkolos Hoog Catharijne moet Utrecht tot winkelhart van Nederland maken. Het gevolg hadden weinigen voorzien: om te overleven richt het oude centrum zich op, flinke gedeelten worden autovrij, overal komen terrassen en de voorheen ingeslapen stad wordt tot leven gewekt.

Een schitterend boek AD Utrechts Nieuwsblad

Ton van den Berg en Ad van Liempt zijn Utrechtse journalisten die hun stad kennen en doorgronden.

Op en top nostalgie DUIC NIEUWS

Van stadsie tot stad

gerelateerde boeken Rotterdam Hier, dat is Rotterdam. Een oude stad met een jong hart. Een hart dat na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog verzwakt is, maar niet gebroken. Met overtuiging bouwt Rotterdam aan het herstel van een stad die nooit af is. Vijfentwintig jaar zal het duren. In die periode, ruwweg van 1945 tot 1970, verrijzen een grootstedelijk centrum en moderne woonwijken. De nieuwe stad krijgt een vierkant van verkeerswegen, een nieuw centraal station, markante bedrijfsverzamelgebouwen en een geheel autovrij half overdekt winkelcentrum, uniek voor Europa. De meeste aandacht vraagt echter de economische kurk waar Rotterdam op drijft: de havens en fabrieksinstallaties, die geleidelijk steeds verder buiten de stad komen te liggen. In dit dynamische decor zoeken de Rotterdammers hun weg. In het begin nog wat beschroomd, maar allengs met meer zelfvertrouwen. De gehele periode van de wederopbouw is vastgelegd door fotografen, waarvan het werk is vertegenwoordigd in de verzamelingen van het Stadsarchief Rotterdam. Anne Jongstra en Arie van der Schoor, medewerkers van het

Rotterdam in de Wederopbouw

archief, hebben de mooiste foto’s uitgezocht voor het boek Rotterdam in de Wederopbouw. Veel ervan zijn niet eerder vertoond. Beeld en woord samen geven een indruk van de dynamische periode die Rotterdam heeft gemaakt tot wat het nu is: een vitale en veerkrachtige stad.

in samenwerking met stadsarchief rotterdam

anne jongstra

www.wbooks.com

DE ZWOLSE LENTE De veranderingen die Zwolle ondergaat zijn essentieel voor de verdere ontwikkeling van de stad. Door de gemeentelijke herindeling van 1967 komt er extra ruimte voor de stad. Er wordt een gezonde basis gelegd voor de uitzonderlijke groei en welvaart die de stad tot op de dag van vandaag doormaakt.

1945 1976 DOLF HENNEKE FOTOGRAFEERT DE STAD

DOLF HENNEKE FOTOGRAFEERT DE STAD

arie Van Der scHoor

DE ZWOLSE LENTE

1945 1976

Van stadsie tot stad Utrecht 1950–1975

Utrecht 1950–1975

in de Wederopbouw

Hier bonkt het hart van de stad

De foto’s van Dolf Henneke geven een caleidoscopisch en treﬀend beeld van een stad die zichzelf na de oorlog oppakt en tot bloei weet te brengen.

HERMAN AARTS ADRI VAN DRIELEN

Van stadsie tot stad Utrecht 1950-1975 Ton van den Berg, Ad van Liempt ISBN 978 94 625 8186 9 € 24,95

128 pag. 24 x 31 cm 140 afbeeldingen in kleur en zwartwit gebonden NUR 693 verschenen In de Wederopbouwreeks

INT ERIE URS VAN H ERRIJZEN D N EDERLAND

VAN H E R R I J Z E N D N E D E R L AN D Binnenruimten van een opkomende welvaartsstaat Marieke Kuipers

In samenwerking met Het Utrechts Archief Vormgeving Riesenkind

Ontroerende portretten van kwetsbare mensen met een stervenswens Zeven portretten in woord en beeld van mensen die leven met dementie. Allemaal hebben ze gekozen voor euthanasie. Ze weten het zeker, maar de werkelijkheid blijkt soms weer barstig. Samen met hun geliefden worstelen ze met vragen als: ‘Wanneer is het moment dat ik niet meer verder wil, hoe zorg ik dat ik niet te laat ben, mag ik dit mijn partner wel aandoen?’ Huisarts Constance de Vries en kunstenaar Herman van Hoogdalem keken en luisterden. Zij als behandelend arts, hij als portrettist. Ze vonden elkaar in hun wens deze mensen een stem en een gezicht te geven. Hoe het leven eindigt, of en wanneer voor euthanasie gekozen wordt, is voor iedereen verschillend. De mens schrijft zijn eigen plot.

2de

druk! Het boek ‘Mag ik gaan’ zal voor patiënten, families en andere mensen die geconfronteerd worden met dementie waarschijnlijk veel herkenning bieden. Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde 38

Fijngevoelig en respectvol document humain over hoe mensen met dementie met een verlangen naar euthanasie daarmee omgaan. NBD Biblion

gerelateerde boeken

leven en sterven met dementie

 Liefdevolle portretten Huisarts & Wetenschap Herman van Hoogdalem Constance de Vries

In gesprek over het levenseinde Mag ik gaan Leven en sterven met dementie Herman van Hoogdalem (portretten), Constance de Vries ISBN 978 94 625 8284 2 € 19,95

72 pag. 19,5 x 24,5 cm circa 40 afbeeldingen in kleur gebonden NUR 642 verschenen

Vormgeving Peter Boersma

museumtijdschrift nr 4 2018 € 8,95 verschijnt 8xjaar per jaar 3 •• mei/juni april 2017 • € •8,95 verschijnt 8x per

Slochteren • Wijlre • Hernen

Assen

Het Perzische rijk

& DESIGN KUNST, ERFGOED

Negenduizend jaar beschaving in beeld

+ de tentoonstellingsagenda 40 pagina’s gratis bijlage

enda tellingsag overzicht tentoons complete

MEI

JUL

het meest

Hollandse Hollandse families families in in voorvoor- en en tegenspoed tegenspoed

ALLES IS KLEUR Jan van der Ploeg Dordrecht

diap

HEERENVEEN LEIDEN

Japanmuseum

SieboldHuis RIJSWIJK

AMSTELVEEN

Cobra Museum

Museum

Rijswijk

Museum

Belvédère

JUN

SEP

JUN

OKT

JUN

SEP

nr 4 / 2018 gratis bijlage

bij museumtijdschrift

www.museumt

ijdschrift.nl

nr 7 • okt/nov 2018 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar Amsterdam

Rotterdam

Peter Paul Rubens

Lily van der Stokker

Uniek overzicht van olieverfschetsen

Ontembaar verlangen naar decoratie

Den Haag

Leiden

Islamitische kunst Virtuoze vazen, schalen en tapijten

Egyptische goden

nr 7 / 2018

Oerromantisch en

JAN TOOROP | PIET MONDRIAAN | JACOBA VAN HEEMSKERCK een omweg waard

nr 6 / 2018

nr 5 / 2018

3 kastelen

Lief Lief &Leed &Leed black

Ode aan de droom en de muziek

nr 4 / 2018

Elke stad zijn eigen opperwezens Nederland

Gent

Raoul de Keyser

& DESIGN KUNST, ERFGOED

Andy Warhol

Turbulent leven verbeeld

& DESIGN KUNST, ERFGOED

Kleine onderwerpen groots geschilderd

+ de tentoonstellingsagenda

40 pagina’s gratis bijlage

Hollandse Hollandse families families in in voorvoor- en en tegenspoed tegenspoed

BLACK YELLOW MAGENTA CYAN

L.10EIFN002220.N001_Andybroch_Ip107p162_NL_5-111.pgs 02.06.2018 20:24

JONG & OMSTUIMIG 100 jaar De Ploeg

DRACHTEN OKT

Amsterdam

In de mode

a Het ideaal van de klassieke schoonheid

+ de tentoonstellingsagenda

KOPPEN MET KARAKTER Leonardo da Vinci Haarlem

Nederlandse gezinsportretten 8 september t/m 6 januari 2019

8 september t/m 6 januari 2019

36 pagina’s gratis bijlage

enda tellingsag overzicht tentoons complete

FEB

AUG

het meest

diap

HARLINGEN

UTRECHT

Zeeuws

VLISSINGEN

Maritiem

Zeeuws

MuZEEum

Maritiem

MuZEEum

AMSTERDAM

Koninklijk

Paleis Amsterdam

Hannemahuis

JUL

SEP

JUL

SEP

JUL

SEP

nr 5 / 2015

gratis bijlage

www.museumt

ijdschrift.nl

bij museumtijdschrift

het grootste kunsttijdschrift van N ederland nr 3 april-mei 2019 • € 9,95 • verschijnt 8x per jaar

diap

Museumtijdschrift is informatief, actueel en verrassend, en biedt sinds 1988 een unieke mix uit het tentoonstellingsaanbod. Met column van Oek de Jong en wandelrubriek van Maria Barnas. • verschijnt 8 × per jaar • bijlage: tentoonstellingsagenda • sinds 1988 • € 9,95 • 84 pagina’s • 23 × 29 cm

Den Haag

Carel Visser

Ode aan nestor van de beeldhouwkunst Wassenaar

Do Ho Suh

nr 3 • 2019

NB Bij het aanpassen van de rugdikte svp controleren of het logo wel mooi in het midden van de breedte staat

Beeldschone ruimtes over thuiszijn ‘s-Hertogenbosch

Van Spaendoncks

De beste bloemschilders van hun tijd

+ de tentoonstellingsagenda 32 pagina’s gratis bijlage

ngsagenda nstellioverzicht tentoocomplete

APR

MEI

het meest

Vaste glanslaag toevoegen

Abonneevoordeel • gratis digitale uitgave • vier keer per jaar een lezing of rondleiding • exclusieve aanbiedingen op kunsten geschiedenisboeken Tentoonstellingsagenda Bij Museumtijdschrift ontvangt u gratis de meest complete tentoonstellingsagenda van Nederland op handig zakformaat. Met aan kondiging van ruim 1000 tentoonstellingen in musea en galeries in Nederland en buitenland.

Gemeentemuseum

Museum

NOV

MRT

SEP

JAN

nr 7 / 2018

vanaf 8 september

14 juli t/m 18 november 2018

DEN HAAG Dr888

gratis bijlage

FAMILIEGEHEIMEN a

Bijzondere kunst op onverwachte plekken

Folkwang

Museum

JAN

Enschede

6 zomerse tips

NOV

Aan zee

Frankrijk

OKT

ASSEN Drents ESSEN Museum

Den Haag

De grote invloed van het Zeeuwse licht

het meest

nr 5 • juli/aug 2018 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar Groningen

enda tellingsag overzicht tentoons complete

PDF Vecteur v8 - Groupe Flammarion

diap

AMSTERDAM

ASSEN Drents TILBURG

Museum

Lustwarande

APELDOORN

House for

Sale

Amsterdam

Museum

APR

SEP

APR

MEI

hrift nr 3

gratis bijlage

/ 2019

www.mus

eumtijdsc

hrift.nl

bij museumtijdsc

tentoonstellingsagenda het meest complete overzicht

APR

MEI

diap

MARIA LASSNIG Amsterdam

HIDE SEEK

Otterlo

Odilon Redon

& DESIGN KUNST, ERFGOED

Lief Lief &Leed &Leed

nr 63••september • € verschijnt 8,95 verschijnt april 20172018 • € 8,95 8x per 8x jaarper jaar

diap

AAN ZEE

5 09.2018

BP BP

ASSEN Drents Museum TILBURG Lustwarande 26

MEI

APELDOORN House for Sale 14

MEI

APR

AMSTERDAM Amsterdam Museum 18

MEI

gratis bijlage bij museumtijdschrift nr 3 / 2019

APR

08 SEP

www.museumtijdschrift.nl

word abonnee of geef een abonnement cadeau

bij museumtijdschrift

www.museumt

ijdschrift.nl

nr 3 april-mei 2019 • € 9,95 • verschijnt 8x per jaar diap

diap

Extra 3x op pa d Domburg • Rijso

Den Haag

Carel Visser

Ode aan nestor van de beeldhouwkunst

nr 8 • nov/dec 2018 • € 8,95 verschijnt 8x per jaar Den Bosch

Jan Sluijters

Wild, kleurig en vol temperament

Hockney– Van Gogh Groningen

Dale Chihuly

Magische sprookjes van glasvirtuoos Tervuren, België

AfricaMuseum

Nieuwe blik op koloniaal verleden

The Joy of Nature

+ de tentoonstellingsagenda 40 pagina’s gratis bijlage

Vanaf 1 maart enda tellingsag overzicht tentoons complete

NOV

‘s-Hertogenbosch

NB Bij het aanpassen van de rugdikte svp controleren of het logo wel mooi in het midden van de breedte staat

Van Spaendoncks

De beste bloemschilders van hun tijd

+ de tentoonstellingsagenda 32 pagina’s gratis bijlage

nda ellingsage overzicht tentoonst complete

nr 1 jan-feb 2019 • € 9,95 • verschijnt 8x per jaar

10 jaar Hermitage

Zestigste verjaardag groots gevierd

Tijdreis door de kunstgeschiedenis

Rotterdam

100 jaar Bauhaus De invloed van Theo van Doesburg Amersfoort

Caspar van Wittel AM-BIG-YOU-US LEGSICON Uitvinder van het Italiaanse stadsgezicht

VRIEND VAN IEDEREEN

Brussel

Ellen Gallagher

Laure Prouvost

32 pagina’s gratis bijlage

Maastricht

08.02–19.05.2019

Meester van Elsloo Superieur middeleeuws houtsnijwerk

+ de tentoonstellingsagenda 36 pagina’s gratis bijlage

MUSEUM VAN HEDENDAAGSE KUNST ANTWERPEN Leuvenstraat 32, 2000 Antwerpen www.muhka.be 14

JAN

Ode aan het landschap

Afro-Amerikaanse blik op het universum

Leeuwarden Den Haag Amsterdam

Exhibition Architecture by Diogo Passarinho Studio / New publication Laure Prouvost: LEGSICON co-published with Book Works.

+ de tentoonstellingsagenda enda tellingsag overzicht tentoons complete

enda tellingsag overzicht tentoons complete

MRT

het meest

BP Siebolthuis ROERMOND Flower Art

Museum

Cuypershuis

De Zwarte

OKT

MRT

APR

het meest

diap

TILBURG Museum De Pont

Tulp

JAN

NOV

EELDE Museum DEN HAAG ROTTERDAM

MEI

Museum

Fotomuseum

Den Haag

De Buitenplaats

JAN

MEI

FEB

diap

ROTTERDAM

MEI

SCHIEDAM

bij museumtijdschrift

www.museumt

ijdschrift.nl

07/12/2018 14:40

MRT

nr 1 / 2019 gratis

Museum

Boijmans

VENLO

Van Beuningen NUNSPEET

Stedelijk

Museum

Schiedam

Noord-Veluws

Museum

Limburgs

Museum

FEB

MEI

MRT

SEP

MRT

nr 8 / 2018

gratis bijlage

Chabot

NOV

JAN

MEI

Amsterdam

Erwin Olaf

Plan je bezoek, boek je tickets online. Ook met een Museumkaart.

MEI

Museum

Lustwarande

APELDOORN

House for

Sale

Amsterdam

Museum

APR

SEP

APR

MEI

DAVID HOCKNEY

nr 2 maart 2019 • € 9,95 • verschijnt 8x per jaar

Den Haag

OKT

TILBURG 26

nr 3 / 2019

JAN

LISSE Museum Japanmuseum

AALSMEER

AMSTERDAM

ASSEN Drents

gratis bijlage

het meest

LEIDEN

APR

diap

MEI

Domburg • Rijsoord Amsterdam

diap

het meest

Vaste glanslaag toevoegen

Extra 3x op pad

VGM_HK adv Museumtijdschrift 1/1 230x290mm_dd.indd 1

Beeldschone ruimtes over thuiszijn

www.museumt

ijdschrift.nl

JAN

nr 2 / 2019

museumtijdschrift bijlage bij

gratis bijlage

www.museumt

ijdschrift.nl

bij museumtijdschrift

meer dan een tijdschrift Download nu de tentoonstellingsagendaapp voor een actueel expositieoverzicht, nieuws en recensies

Schrijf u in op museumtijdschrift.nl voor de digitale nieuwsbrief

Bezoek museumtijdschrift.nl

Volg museumtijdschrift op sociale media

MARIA LASSNIG Amsterdam

In het spoor van Caravaggio

Do Ho Suh

nr 3 • 2019

NIEUW LICHT Utrecht

nr 2 • 2019

& DESIGN KUNST, ERFGOED

Wassenaar

nr 1 • 2019

nr 8 / 2018

ord Amster dam

BP BP

bij museumtijdschrift

www.museumti

jdschrift.nl

Kunst REEKS KUNSTENAARSKOLONIES IN NEDERLAND

REEKS ARCHITECTEN

REEKS HEDENDAAGSE KUNSTENAARS DRENTS MUSEUM

De schilders van Domburg Є 22,95 9789462582606

De schilders van Staphorst Є 22,95 9789462582095

A Chinese journey The Sigg Collection Є 24,95 9789462582583

Juul Kraijer Werken Є 24,95 9789462580855

Rosa Loy Bilder Bergen Є 24,95 9789462582347

Simon Schrikker Є 19,95 9789040007552

Kazimir Malevich - De jaren van de figuratie Є 12,50 9789462580459

Na talloze opstanden en revoluties is het eindelijk zover. Een lappendeken aan

stadsstaten en koninkrijkjes wordt in 1861 samengesmeed tot één nieuw land: Italië. Wat volgt is een periode van grote idealen en het ontstaan van een Italiaans

gevoel, maar ook van grote maatschappelijke onrust. Dit is de achtergrond voor de boeiende artistieke ontwikkelingen in de vijftig jaar die volgen op de eenwording. In 1861 is de romantiek nog maar net achter de rug, vijftig jaar later luiden de Futuristen met hun kunst de 20ste eeuw in: de eeuw van auto’s, machines, snelheid… Op de woelige baren van het nieuwe land laveren kunstenaars tussen droom en werkelijkheid. Hun kracht ligt in de manier waarop zij hun frisse ideeën, nieuwe stijlen en experimentele technieken verweven met een eeuwenoude artistieke traditie. Ze kijken daarbij ook wel eens buiten Italië, maar zijn vooral eigenzinnig. De geschiedenis en de kunst van de tweede helft van de 19de eeuw in Italië zijn in Nederland vrij onbekend, zeker bij het grote publiek. Sprezzatura; Vijftig jaar Italiaanse schilderkunst 1860-1910 laat zien hoe krachtig en fascinerend de Italiaanse kunst uit deze woelige periode is.

De schilders van Drenthe Є 22,95 9789462582279

Pierre Cuypers Є 12,50 9789462581173

Gispen Є 12,50 9789040078392

De Kim Utopie Є 24,95 9789462580725 ocht rk e uitv

Thijs Jansen Total Thijs Є 22,50 9789066303492

Peredvizhniki Є 24,95 SPREZZATURA 9789462581500 ocht rk e v it u

De schilders van De Ploeg Є 22,95

Manish Nai - Capturing time Є 19,95 ocht uitverk9789462582712

Hans Hoekstra - All of Us Є 22,50 9789462580534

ALI BANISADR FOREIGN LANDS

Ali Banisadr Foreign Lands Є 19,95 9789462583139

The American Dream Є 24,95 9789462582187

Laura Eckert Corporeal Є 22,50 9789462581111 ocht rk e v uit

Sprezzatura € 24,95 9789462583320

SPREZZATURA VIJFTIG JAAR ITALIAANSE SCHILDERKUNST 1860-1910

The Glasgow Boys Є 12,50 9789462581036

REEKS KUNST ROND 1900 IN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF - DRENTS MUSEUM

Dudok Є 24,95 9789066305564

Chiharu Shiota Є 19,95 9789462582088

De Sovjet Mythe Є 24,95 9789040007613 ocht rk e uitv

REEKS JONG REALISME DRENTS MUSEUM

REEKS MODERNE SCHILDERKUNST GEMEENTEMUSEUM DEN HAAG

Rondom de Bergense School Є 22,95 9789462581210

H.P. Berlage Є 24,95 ocht 9789040077197 uitverk

REEKS HEDENDAAGSE KUNST HET NOORDBRABANTS MUSEUM

REEKS INTERNATIONAAL REALISME DRENTS MUSEUM

Schilderkunst in Laren Є 22,95 9789462581050

SPREZZATURA VIJFTIG JAAR ITALIAANSE SCHILDERKUNST 1860-1910

Holland op z’n mooist Є 24,95 ocht 9789462580862 rk e v it u

Alexej von Jawlensky Є 24,95 9789462582897

Wojciech Weiss 18751950 Є 11,25 9789462581364

Rumoer in de stad De schilders van tachtig Є 13,95 9789462582071

Max Liebermann - Een zomers impressionist Є 24,95 9789462582569

Ger Siks Є 24,95 9789040078293

Stijn Rietman Є 24,95 9789462581418

Hermann Markard Є 24,95 9789462581821

Joke Frima. Flora Schilderijen Є 24,95 9789462582699

1917. Romanovs & Revolutie Є 29,95 9789078653660

Adriaan de Lelie (1755-1820) Є 7,50 9789462580398

Adriaan Dortsman (1635 - 1682) Є 14,95 9789066303416

Alexander, Napoleon & Joséphine Є 12,50 9789078653547

Art Nouveau in Nederland Є 24,95 9789462582668

Art Quilts in Nederland Є 9,95 9789066300446

Bart Domburg - Capital Є 19,95 9789089101556

Bartholomeus van der Helst Є 44,95 9789040078057

Blue Bliss Є 24,95 9789462581463

Carel de Nerée tot Babberich en Henri van Booven Є 14,95 9789462580640

Carolein Smit WORKS Є 29,95 9789462582545

Catharina de Grootste - De zelfgeslepen diamant van de Hermitage Є 27,50 9789078653608

Classic Beauties Є 29,95 9789078653738 Engelstalig Є 29,95 9789078653745

Claude Lorrain Є 17,50 9789040078125

Dale Chihuly Є 29,95 9789462582880

De geur van succes - De gebroeders van Spaendonck € 24,95 9789462583122

De Ploeg in de jaren 20 Є 24,95 9789462582903

De Ploeg. Avant-garde in Groningen 1918-1928 Є 29,95 9789462582484

De portret fabriek van Michiel van Mierevelt (1566-1641) Є 19,95 9789040078248

De romantiek in het Noorden Є 29,95 9789462582392 Die Romantik im Norden 9789462582408

De Schatkamer! € 29,95 9789078653790

De serene blik - vier realisten Є 24,95 9789462582552

Droomkunst 1900 & 2000 Є 13,50 9789462580039

Een koninklijk paradijs Aert Schouman Є 29,95 9789462581852

Emiel van Moerkerken Є 15,00 9789089102218

Escher op reis Є 29,95 9789462582750

Evert Thielen - Het schilderij als podium Є 14,95 9789040077692

Evert Thielen (50 jaar kunstenaar) € 29,95 9789462583184

Ferdinand Bol - het huis, de collectie, de kunstenaar Є 14,95 9789462582200

Ferdinand Bol and Govert Flinck - New Research Є 39,95 9789462582224

Ferdinand Bol en Govert Flinck Rembrandts meesterleer lingen Є 29,95 9789462582217

Ferdinand Erfmann Є 9,95 9789462581203

From Bosch’s stable. Hieronymus Bosch and the Adoration of the Magi Є 19,95 9789462583078

George Henri Lantman Є 12,50 9789462580442

Gezichten van dementie Є 19,95 9789462581432

Glenn Brown Rembrandt After life Є 24,95 9789462581838

Hans von Bartels 1856-1913 Є 24,95 9789462582682

Hendrik Werkman en De Ploeg - The Next Call € 22,50 9789462582286

Henk Lassche Het wisselende licht Є 29,50 9789040077685

REEKS HEDENDAAGSE FIGURATIEVE KUNSTENAARS DRENTS MUSEUM

Arnout van Albada Є 24,95 9789462581814

GOUDEN EEUW BOEK

De schilderkunst van de Gouden Eeuw kenmerkt zich door een niet aflatende creativiteit, de enorme productie en een stijl, die uniek was en kenmerkend voor die tijd. De grote namen Rembrandt, Vermeer en Frans Hals zijn wereldberoemd, maar ook de schilderijen van meesters met minder bekende namen zijn vaak prachtig, heerlijk, kostelijk of indrukwekkend. Het Grote Gouden Eeuw Boek is geschreven en samengesteld door Jeroen Giltaij, oud-hoofdconservator Oude Schilderkunst in het Museum Boijmans Van Beuningen.

HET

tot de pronkstukken van musea waar dan ook ter wereld. Aan het begin van de zeventiende eeuw begon men landschappen, stillevens, taferelen uit het dagelijks leven, zeegezichten en kerkinterieurs te schilderen zoals nog niet eerder was vertoond. Het lijkt alsof de schilders hun dagelijkse omgeving wilden vastleggen, maar zij deden dat allemaal in het atelier achter de ezel. De schilders hadden een verbeeldingskracht die men zich nu niet meer kan voorstellen. De hele eeuw lang dienden zich nieuwe talenten met een eigen stijl aan.

BOEK

De zeventiende eeuw noemt men vaak de Gouden Eeuw vanwege de grote rijkdom die toen werd vergaard, en de indrukwekkende cultuur die tot bloei kwam. Het was vooral de schilderkunst die daarin uitblonk. Talloze schilders met groot talent schiepen gedurende die hele eeuw meesterwerken, die na ruim vier eeuwen nog steeds bewondering wekken. Hun schilderijen behoren

GOUDEN EEUW

Het Grote Gouden Eeuw Boek gee een compleet overzicht van de schilderkunst uit één van de meest opmerkelijke perioden in de Nederlandse geschiedenis.

Jeroen Giltaij

HET

Jans Muskee Є 24,95 9789462582125 ocht rk e v uit

De Hollandse schilderkunst

HET

GOUDEN EEUW BOEK

Het Gouden Eeuw Boek (midsize) Є 29,95 9789462581807

Kunst Het Grote Gouden Eeuw Boek Є 49,95 9789066304659

Het grote Nederlandse kunst boek € 49,95 9789462582781

Het Kleine Schilderboek Є 13,95 9789040096082

Hollandse Meesters uit de Hermitage Є 29,95 9789078653684

Jan de Braij (1626/16271697) Є 49,95 9789462582064

Jan Sluijters De wilde jaren Є 24,95 9789462582910

Johannes Vermeer Є 19,95 9789040097935

Kostbare eieren uit het Tsarenrijk Є 9,95 9789462580596

Kunst in context Є 49,95 9789462580879

Leeuwarden. De mooiste stadsgezichten 1600 tot nu Є 19,95 9789462582507

Leeuwarden. The most beautiful cityviews from 1600 to now Є 19,95 9789462582514

Mag ik gaan - Leven en sterven met dementie Є 19,95 9789462582842

Maria Lassnig € 29,50 9789462583306

Marius Bauer 1867-1932 Є 29,95 9789462582163

Mythen van het Atelier Є 17,50 9789089102454

Otto Dicke Tekenaar 1918-1984 Є 19,95 9789462582811

Pablo Picasso. Ik zoek niet, ik vind Є 8,95 9789089102539

Pastels Het pastelportret in Nederland Є 19,95 9789462582613

Piet Mondriaan & Bart van der Leck Є 12,50 9789462581937

Pyke Koch Є 24,95 9789462582385

Rein Draijer 1899-1986 Є 19,95 9789462581487

Rembrandt & Saskia - Liebe im Goldenen Zeitalter Є 24,95 9789462583023

Rembrandt & Saskia - Love and marriage in the Dutch Golden Age Є 24,95 9789462583030

Rembrandt & Saskia - Liefde in de Gouden Eeuw Є 24,95 9789462582866

Rembrandts naakte waarheid Є 12,50 9789462581333

Rembrandt’s social network (Nederlands) € 24,95 9789462583146

Rembrandt’s social network (Engels) € 24,95 9789462583252

Saskia, de vrouw van Rembrandt € 14,95 9789040007750

Spaanse Meesters uit de Hermitage Є 14,95 9789078653578

Still Motion Є 39,95 9789089101662

Terugblik op de ‘Jappentijd’ Є 19,95 9789462581142

The Golden Age Book (midsize) Є 29,95 9789462581562

The Great Golden Age Book Є 49,95 9789462580275

Theo Colenbrander 1841-1930 Є 12,50 9789462580084

Titus Zoon van Rembrandt Є 24,95 9789462583054

Treasury! € 29,95 9789078653783

Uit de stal van Bosch. Jheronimus Bosch en de Aanbidding der Koningen Є 19,95 9789462582873

Under the Spell of Hercules Segers Є 29,95 9789462581739

Verspijkerd en verzaagd Є 19,95 9789462581951

Werkman Leven & Werk Є 29,95 9789462580404

Word jij ook een Hollandse Meester ? Є 14,95 9789078653707

Zeeuwse meesters uit de Gouden Eeuw Є 14,95 9789462582644

ZuidNederlandse miniatuurkunst Є 39,95 9789462582491

In deze reeks verschenen eerder

was vooral de schilderkunst die

rs met groot talent schiepen ge-

Het Grote 40-45 Boek

werken, die na ruim vier eeuwen

René Kok en Erik Somers

. Hun schilderijen behoren tot de

in samenwerking met het niod

dan ook ter wereld.

e eeuw begon men landschappen,

Het Grote Jaren 50 Boek

ijks leven, zeegezichten en kerk-

Paul Brood, René Kok en

og niet eerder was vertoond. Het

Erik Somers

kse omgeving wilden vastleggen,

in samenwerking met het

n het atelier achter de ezel. De

Nationaal Archief

ngskracht die men zich nu niet

eeuw lang dienden zich nieuwe

Het Grote Boerderijen Boek

De schilderkunst van de Gouden

Ben Kooij en Judith Toebast

niet aflatende creativiteit, de

in samenwerking met de

die uniek was en kenmerkend

Rijksdienst voor het Cultureel

mbrandt, Vermeer en Frans Hals

Erfgoed

e schilderijen van meesters met

NL versie W-books

Hit & Run Ed van der Elsken Є 11,50 9789462580626

ak prachtig, heerlijk, kostelijk of

schreven en samengesteld door

vator Oude Schilderkunst in het

en.

h E t G rOt E

GOUDEN EEUW bOEk

j e ro e n g i lta i j

HOLL ANDERS VAN DE GOUDEN EEUW

de meest opmerkelijke perioden

n vaak de Gouden Eeuw vanwege

vergaard, en de indrukwekkende

h E t G rOt E

eft een compleet overzicht van de

GOUDEN EEUW bOEk

rOt E

N EEUW Ek

HOLLANDERS

VAN DE GOUDEN EEUW

www.wbooks.com

REEKS 40-45

Arnhem 40-45 Є 12,50 9789462580381

Geschiedenis Delft 40-45 Є 12,50 9789462580695

Den Haag 40-45 Є 24,95 9789462580701

Dordrecht 40-45 Є 12,50 9789462580374 ocht rk e v uit

Drenthe 40-45 Є 12,50 9789462580497

Groningen 40-45 Є 12,50

Kennemerland 40-45 Є 24,95 9789462581272

Leiden 40-45 Є 24,95 9789462580688

Noord-Brabant 40-45 Є 12,50 9789462580350

Rivierenland 40-45 Є 24,95 9789462581227

Stad in oorlog Amsterdam 1940-1945 Є 34,95 9789462581913

Twente 40-45 Є 12,50 9789462580756

Leeuwarden 40-45 Є 24,95 9789462580657

Rotterdam 40-45 Є 24,95 9789462580015 cht uitverko

Utrecht 40-45 Є 24,95 9789462580664 cht uitverko

Zeeland 40-45 Є 12,50 9789462580503 cht uitverko

Zwolle 40-45 Є 24,95 9789462580367

OMSLAG H_BREDA_2_2_DEF:OMSLAGEN HET BOEK

11:52

Pagina 2

Het Art Nouveau Art Deco Boek Є 7,50 9789040088278

Het Biesbosch Boek Є 14,95 9789040085826

Het Den Haag Boek Є 14,95 9789462581357

The The Hague Book Є 14,95 9789462581401

Het Europese Geschiedenis Boek Є 7,50 9789040084164

Het Fryslân Boek Є 14,95 9789040076657

Het Gelderland Boek Є 14,95 9789040006586

Het Gerefor meerden Boek Є 7,50 9789040085231

Het Gouda Boek Є 14,95 9789040007064

Het Groningen Boek Є 14,95 9789040077296

Het Hoge Veluwe Boek Є 14,95 9789040076725

Het Jaren 80 Boek Є 7,50 9789040085796

Het Katholieken Boek Є 7,50 9789040082061

Het Krimpener waard Boek Є 14,95 9789462581876

Het Leeuwarden Boek Є 14,95 9789066305724

Het Leger Boek Є 14,95 9789040077890

Het Leiden Boek Є 14,95 97890400775244

Het Liberalen Boek Є 7,50 9789040078361

het

www.waanders.nl

boek

Wie denkt aan Breda, ontkomt niet aan associaties met Brabantse gezelligheid, een historisch centrum en de vriendelijkheid van haar inwoners. De identiteit van deze stad komt voort uit een rijk verleden. Zo kende Breda een ‘gouden’ tijd in de vijftiende eeuw, toen de graven van Nassau de stad tot bloei brachten. Van de vroegste nederzettingen tussen drassige veengronden, de boulevards en de parken uit de negentiende eeuw tot de moderne stedenbouw van nu: met Het Breda Boek is deze markante geschiedenis van Breda en haar inwoners samengevat tot een overzichtelijk geheel.

BREDA

REEKS HET BOEKJES

11.03.2010

Het Achterhoek Boek Є 14,95 9789040078231

het

BREDA boek

Het Breda Boek Є 14,95 9789040084836

Geschiedenis vervolg REEKS HET BOEKJES

Het Luchtmacht Boek Є 14,95 9789066304628

Het Nederlandse Meubel Boek 1550-1950 Є 7,50 9789040082283

Het Romantiek Boek Є 7,50 9789040089428

Het Rotterdam Boek Є 14,95 9789040089442

Het Schaats Boek Є 7,50 9789040077562

Het Tegel Boek Є 9,95 9789040077708

Het Vaderlandse Geschiedenis Boek Є 14,95 9789040088889

Het Veenkoloniën Boek Є 14,95 9789040007651

Ken je Leiden Є 14,95 9789462581005

Ken je Leeuwarden Є 14,95 9789462582323

Ken je Zwolle Є 14,95 9789462581043

REEKS KEN JE BOEKJES

Ken je de Mijnstreek Є 14,95 9789462582316

REEKS SPOORWEG HISTORIE

Ken je Rotterdam Є 14,95 9789462580589 cht uitverko

Dus u kent de Biesbosch? Є 14,95 9789462592767

Ken je Maastricht en omgeving Є 14,95 9789462582972

Het Grote Spoor Boek Є 49,95 9789462580336 cht rk uitve o

Er kan nog een trein komen Є 29,95 ocht uitverk1805429271

De stoomtram AlkmaarBergen aan Zee Є 14,95 9789462580916

Treinen die komen en gaan Є 29,95 ocht uitverk9789462581098

Utrecht Centraal Є 24,95 9789462581593 cht uitverko

Atlas van de verdwenen spoorlijnen in Nederland cht rk e uitv Єo34,95 9789462581388

Sporen van Smaragd Є 24,95 9789462582118

Nostalgie op het spoor Є 29,95 9789462581883 cht o uitverk

Het Grote Jaren 60 Boek Є 49,95 9789066307742 cht uitverko

Het Grote VOC Boek Є 34,95 9789462581777

Tot het rode licht gedoofd is Є 34,95 9789462582705

Het Grote Boerderijen Boek Є 49,95 9789040007583

Het Grote Gouden Eeuw Boek Є 49,95 9789066304659

Het Grote Jaren 70 Boek Є 19,95 9789462581302

Het grote Nederlandse kunst boek € 49,95 9789462582781

De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945

Het Grote 40-45 boek (Midsize) Є 19,95 9789462581715

REEKS HET GROTE BOEK

Amsterdam Utrecht - Van Rhijnspoor tot Randstadspoor Є 34,95 9789462582927

Rijden voor Vaderland en Vijand • Spoorwegstaking • Jodentransporten • Herinnering

De laatste stoomlocomotief Є 29,95t och uitverk9789462582460

De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd t € 22,50 a verw ch 9789462583337

De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945

Rijden voor Vaderland en Vijand Spoorwegstaking • Jodentransporten • Herinnering

David Barnouw Dirk Mulder Guus Veenendaal

Het Grote Jaren 50 boek (Midsize) Є 29,95 9789462583009

Het Grote Spoor Boek Є 49,95 9789462580336 cht uitverko

Eeuwig Egypte Є 12,50 9789066305731 Eternal Egypt (Engels) 9789066306264

De Krim Є 12,50 9789462580022

Van Rome tot romeins Є 12,50 9789462580169 cht uitverko

Keys to Rome Є 12,50 9789462580466

Sicilië en de zee Є 12,50 9789462581135

Crossroads Є 24,95 9789462582231 Crossroads (Engels) 9789462582248

De SintEusebiuskerk te Arnhem

De SintMaartenskerk te Doorn Є 29,95 9789066304666

De bouwsculp tuur van de Utrechtse Dom Є 39,95 9789462580732

De Sint-Jan te ‘s-Hertogen bosch Є 39,95 9789462580114

De zaak Vermaning Є 24,95 9789462582729

Egbert Streuer Є 24,95 978946258

Het journaal van Joannes Veltkamp (1759-1764) Є 11,50 9789462580510

De Koningssloep Є 9,95 9789462580909

Verzamelaars verzameld Є 9,95 9789462581616

Vikingen Є 12,50 9789040007125

De Dode Zeerollen Є 24,95 9789066301061

stad, Homerus en turkije

De Sint-Eusebiuskerk

Daarnaast wordt in dit boek voor het eerst de bouwgeschiedenis en de bouwsculptuur van de SintEusebiuskerk integraal beschreven.

De Sint-Eusebiuskerk te Arnhem

In dit boek krijgt de bouwsculptuur voor het eerst de zelfstandige aandacht die zij verdient. Het toont de bijzondere rijkdom van dit onderdeel van het cultureel erfgoed, waaraan tot nu toe ten onrechte zelden enige aandacht van betekenis is geschonken in kunsthistorische en architectuurof bouwhistorische studies over middeleeuwse architectuur en beeldhouwkunst.

Bouwsculptuur en bouwgeschiedenis

De Sint-Eusebiuskerk in Arnhem is één van de rijkst gedecoreerde kerken van ons land. Zij bevat niet alleen fraaie voorbeelden van middeleeuwse bouwsculptuur, maar ook bijzondere beelden uit de wederopbouwperiode in de vorm van Walt Disneys Zeven Dwergen en Marten Toonders Olivier B. Bommel.

te Arnhem Bouwsculptuur en bouwgeschiedenis

cht

uitverko

stad, Homerus en turkije

Mannen met macht

Geen stad in de geschiedenis spreekt zo tot de verbeelding als Troje. Sinds de beroemde dichter Homerus in de 8ste eeuw voor Christus zijn Ilias en Odyssee schreef, hebben velen de stad, de oorlog tussen Grieken en Trojanen en het beroemde paard van Troje bezongen, bewerkt, bestudeerd en zich toegeëigend. Romeinse keizers en Europese vorstenhuizen traceerden hun ‘roots’ naar Trojaanse of Griekse helden. Alexander de Grote bezocht Troje voor hij aan zijn grote veroveringen in het oosten begon en eeuwen later bezocht de Turkse sultan Mehmet II de stad na zijn verovering van Constantinopel. Troje werd een legendarisch lieu de mémoire, en daarmee een stad van gedichten, schilderijen, opera’s en films. Maar Troje heeft ook echt bestaan: in 1871 vond de Duitse archeoloog Heinrich Schliemann de overblijfselen van de stad tijdens opgravingen in Turkije. Sinds het einde van de 19de eeuw hebben archeologen de geschiedenis van de stad blootgelegd. Troje. Stad, Homerus en Turkije presenteert de laatste inzichten en ontdekkingen over zowel het historische als het legendarische Troje.

Vrouwen van aanzien

REEKS BOUWSCULPTUUR RIJKSDIENST CULTUREEL ERFGOED

Troje Є 12,50 9789040007507 Troy (Engels) 9789040007934 Troya (Turks) 9789066300019

Etrusken Є 24,95 9789040078064 ocht rk e v uit

REEKS ARCHEOLOGIE ALLARD PIERSON MUSEUM

stad Homerus turkije

Elizabeth den Hartog en Ronald Glaudemans

Over profeten, wijze en dwaze maagden (Kerkdriel) Є 29,95 9789462582835

REEKS DRENTSE BIOGRAFIEËN DRENTS MUSEUM

REEKS HET SCHEEPVAART MUSEUM

Windows of my eyes 75 jaar Harry [Cuby] ocht uitverkMuskee

Het Scheepvaart museum Є 9,95 9789066305229

Licht op het oudste scheepsmodel Є 19,95 9789462582422

REEKS INTERNATIONALE ARCHEOLOGIE DRENTS MUSEUM

Het Terracotta Leger van Xi’an Є 12,50t ch uitverko 9789040084317

Mummies Є 12,50 9789462580046

Nubië Land van de zwarte farao’s Є 24,95 9789462583061

MS Oranje - Koers gewijzigd Єo19,95 cht rk e uitv 9789462582934

De Gouden Eeuw van China Є 12,50t och uitverk9789040078224

Maya’s Є 12,50 9789462581234

The Great Liao Є 24,95 9789462581920 ocht rk e v it u

Iran, Bakermat van de beschaving Є 24,95 9789462582675

Geschiedenis REEKS HISTORISCHE ATLASSEN

Historische atlas van de Biesbosch Є 29,95t och uitverk9789040007644

Historische Atlas van Voorne-Putten Є 24,95t och uitverk9789462580411

De oude kaarten van Zeeland Є 24,95 cht uitverko 9789462580770

Polders in kaart - Noordwest Brabant 1565-1590 Є 24,95 9789462582576

Historische atlas NL Є 29,95 9789462583177

Jaarboek Limburg 2015 Є 19,95 9789462581166

Jaarboek Limburg 2016 Є 19,95 9789462581647

Jaarboek Limburg 2017 Є 19,95 9789462582354

Jaarboek Limburg 2018 Є 19,95 9789462582989

Franciscus van Assisi Є 12,50 9789462581289

De kracht van Luther Є 24,95 9789462582255

Relieken Є 24,95 9789462582804

Rotterdam in de wederopbouw Є 24,95 978 94 625 8107 4

Van stadsie tot stad - Utrecht 1950-1975 Є 24,95 9789462581869

De Zwolse lente - Dolf Henneke fotografeert de stad 1945-1976 Є 19,95 9789462582521

Van weilanden naar woonwijken Voorne-Putten 1945-1975 Є 24,95 9789462583245

Bloembollen Є 19,50 9789040086663

Veehouderij Є 19,50 9789040077791

Tuinbouw en zaadteelt Є 19,50 9789040078354

Middenstand Є 19,50 9789040008443

400 jaar Semslinie Є 22,50 9789462580992

5 Eeuwen Nederland Є 29,95 9789462582798

Alles van melk Є 14,95 9789066300897

Als de Russen komen € 19,95 9789462583207

Bedrijf en bestaan Є 17,50 9789462580145

Behoud van binnen Є 12,50 9789066306592

Boeren blijven - Vijftig jaar platteland Є 29,95 9789462581494

Cultuur geschiedenis van de Middel eeuwen Є 39,95 9789462580473

De 100 mooiste kerken van Noord-Brabant Є 29,95 9789040007453

De Brug Є 19,95 9789462582330

De Galaberline in Nederland Є 14,95 9789462581609

De Jaren 80 Doemdenkers en positivo’s Є 9,95 9789462582040

De Joden vervolging in foto’s € 29,95 9789462583153

De kerk als tijdmachine Є 14,95 9789462582743

De Middeleeuwse klooster geschiedenis van de Nederlanden I Є 12,50 9789040083730

De Moderne devotie Є 24,95 9789462582958

De Nieuwe Bavo te Haarlem Є 49,95 9789462581197

De Nieuwe kerk Є 14,95 9789078653693

De oorlog in het museum Є 34,50 9789462580053

De tijd van burgers en stoom machines Є 19,95 9789040083594

REEKS JAARBOEK LIMBURG

REEKS MUSEUM CATHARIJNECONVENT

Pelgrims Onderweg naar Santiago de ocht uitverkCompostela Є 24,95

REEKS NEDERLAND IN DE WEDEROPBOUW

WESTFRIESE HISTORISCHE REEKS

De verdwenen kerken van Noord-Brabant Є 24,95 9789462582101

De wereld van Willem I Є 6,95 9789462581081

De wijde wereld van Cornelis Pijnacker Є 24,95 9789462582941

De Zeeuwse streekdrachten Є 39,95 9789462582538

Deining in de IJsseldelta € 19,95 9789462583115

Elk zijn museum Є 39,95 9789462580077

Geloven in vriendschap - 700 jaar Zwanen broeders Є 19,95 9789462582590

Geschiedenis van de Zaanstreek (set van twee delen) Є 29,95 9789040007880

Geschiedenis van Delft vanaf 1795 Є 22,50 9789462580947

Geschiedenis van Zeeland deel 1 Є 34,95 9789040007521

Geschiedenis van Zeeland deel 2 Є 34,95 9789040007538

Geschiedenis van Zeeland deel 3 Є 34,95 9789066304659

Gids voor de hunebedden in Drenthe en Groningen Є 15,95 9789040007046

Het dialect van Hasselt Є 14,95 9789462581746

Het Hof van Nederland Є 22,95 9789462580831

Het Hof van Nederland (Engels) Є 22,95 9789462580923

Het groot orgel van de Sint Janskathedraal Є 22,95 9789462581636

Hoe schrijf ik geschiedenis? Є 17,95 9789040090356

Hoop op toekomst Belgische vluchtelingen in Nederland Є 13,75 9789462581371

Interieurs van herrijzend Nederland € 39,95 9789462582170

Karel de Grote in Nijmegen Є 7,50 9789462580312

Keramiekstad Є 11,25 9789462581296

Monumenten van Romeins Nederland Є 17,95 9789040085697

Mysterie in het veen - Het meisje van Yde Є 14,95 9789462581029

Nach Holland! - De meidagen van 1940 door Duitse ogen Є 29,95 9789462582453

Op zoek naar de schatten van de Vecht Є 14,95 9789462582996 Duitstalig 9789462583016

Pensioen miljoenen Є 11,25 9789462580527

Philips Research (Nederlands) Є 19,95 9789066305717 Engelstalig 9789066304581

Santiago Є 12,50 97890462580329

Sits. Katoen in bloei Є 22,50 9789462581845

Snaren, spiegels en plakband Є 19,95 9789462581685S Engelstalig 9789462581685

Stadsgezichten - Utrecht in transitie Є 11,50 9789462581470

Staphorst volgens Dirk Kok Є 19,95 9789089102941

Stroom, de wereld achter het stopcontact Є 22,95 9789462582309

Te gast op Middachten Є 14,95 9789462581180

Tot hulp en troost - Het Heiligen Geest Gasthuis in Groningen Є 24,95 9789462581654

Turning Points Є 19,50 9789040076817

Verborgen verleden - Stamboom boek Є 12,50 9789462580565

Vier eeuwen dagelijks leven in Nederland Є 24,95 9789462583191

VOC - The Dutch East India Company Book Є 34,95 9789462581784

Vormen van Verdraag zaamheid Є 19,95 9789066304970

Wandelgids Grebbe liniepad Є 15,95 9789462580152

Wapenregister van de Nederlandse adel Є 125,00 9789462580008

Waterdragers € 24,95 9789462583108

We waren er bij - De eeuw van radio Є 24,95

Winkelpuien in Nederland Є 14,95 9789462580121

Zwolle jaren later Є 14,95 9789462581982

Zwolle moet je kieken! Є 4,95 9789066306103

Vier Vier

eeuwen eeuwen dagelijks

leven dagelijks PEPIJN REESER

leven nom-covervoorstellen.indd 1

21-11-18 12:06

Lifestyle

The Beatles compleet Є 59,95 9789462580886

Bob Dylan compleet Є 59,95 9789462581548

The Rolling Stones compleet Є 59,95 9789462582019

Pink Floyd compleet Є 59,95 9789462582736

Het Kleine Schilderboek Є 13,95 9789040096082

Het Mysterie in het veen Het meisje van Yde Є 14,95 9789462581029

President van de ruimte - Kazimir Malevich Є 5,00 9789462580480

Word jij ook een Hollandse Meester ? Є 14,95 9789078653707

The Battle Marilyn en Audrey Є 12,95 9789078653653

De triomfboog - Een reis in de tijd Є 14,95 9789079653592

De kerk als tijdmachine Є 14,95 9789462582743

90 jaar Marilyn - Omzien naar een iconische vrouw Є 7,50 9789078653622

Angst voor het Naakt Є 6,95 9789078653752

Couture voor Canova Є 9,95 9789078653769

De duivel en zijn moer Є 19,95 9789462582361

De keuken geheimen van Sientje en Arlette Є 19,95 9789462581944

Een hele eer Є 17,95 9789462581128

Hollandse Meesters, Hollandse Dichters Notitieboekje Є 9,95 9789078653714

Jonnie & Thérèse thuis Є 39,95 9789462582620

Mode bij Van Loon Є 9,95 9789462581258

The Battle Marilyn en Audrey Є 12,95 9789078653653

REEKS POPGESCHIEDENIS

KINDERBOEKEN

Inhoud

Colofon WBOOKS

Maria Lassnig, 1996

Het schilderritme moet zijn als ademstoten wanneer het leven je wurgt Maria Lassnig, 1951

SPREZZATURA

ISBN 978-94-625-8330-6

VIJFTIG JAAR ITALIAANSE SCHILDERKUNST 1860-1910

INTER IEUR S VAN HER R IJZ END NEDER LAND

Ik heb liever dat schilderijen indringend zijn dan elegant

MARIA LASSNIG WAYS OF BEING

SPREZZATURA VIJFTIG JAAR ITALIAANSE SCHILDERKUNST 1860-1910

MARIA LASSNIG WAYS OF BEING

Maria Lassnig p. 4

‘Ik zocht naar een realiteit die sterker in mijn bezit was dan de buitenwereld en stuitte op het door mij bewoonde lichaamsomhulsel als overduidelijk de reëelste realiteit.’

Voor België

Boerendanserdijk 33a VAN H E R R I J Z E N D N E D E R L AN D Binnenruimten van een opkomende welvaartsstaat Marieke Kuipers

8024 AE Zwolle

Pelckmans Distributie

Postbus 1129

Brasschaatseweg 308

8001 BC Zwolle

2920 Kalmthout Tel. +32 (0) 3 6602720

Tel. 038-4673400

klantendienst@pelckmansuitgevers.be

info@wbooks.com

www.pelckmansuitgevers.be

www.wbooks.com Joeri Dewallef Getuigenissen in foto’s van de Jodenvervolging in Nederland

The

René Kok en Erik Somers zijn historici werkzaam bij het NIOD en publiceerden eerder Stad in oorlog. Amsterdam 1940-1945 in foto’s en Het Grote 40-45 Boek

THE NETHERLANDS 1940-1945 RENÉ KOK AND ERIK SOMERS

THE PERSECUTION OF THE JEWS IN PHOTOGRAPHS

Het grote Nederlandse kunst boek p. 16

‘Alledaagse foto’s die doen huiveren’ NRC Handelsblad

De Nederlandse THE PERSECUTION OF THE JEWS IN PHOTOGRAPHS

Spoorwegen in oorlogstijd p. 20

De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd 1939-1945 Rijden voor Vaderland en Vijand Spoorwegstaking • Jodentransporten • Herinnering

Dirk Mulder Guus Veenendaal

Ontwerp

Adjunct-uitgever

Erlend Schenk, Arnhem

Johan de Bruijn

1940-1945

‘Aangrijpende beelden’ NOS Journaal

Henk van de Wal

BUROGRAPHIC David Barnouw

THE NETHERLANDS

‘Voor het eerst beeld centraal’ De Telegraaf

Joeri.dewallef@pelckmansuitgevers.be Directeur-uitgever

Lithografie

RENÉ KOK AND ERIK SOMERS

PR Digitaal

ABRAHAM VAN DIJCK c. 1635-1680

DAVID DE WITT

De Ploeg en de moderne kunst na de oorlog p. 24

Nieuwe wegen De Ploeg na de oorlog

Abraham van Dijck (1635-1680) p. 22

LIFE AND WORK OF A LATE REMBRANDT PUPIL

Nieuwe wegen De Ploeg

en de moderne kunst na de oorlog

Vis in Beeld p. 26

vis in beeld

Verkoop buitendienst Vermelde uitgaven en gegevens over Arend Oole

prijzen, ontwerpen en verschijningsdata

06-53264234

onder voorbehoud.

aoole@wbooks.com Afbeeldingen: Marie-Selien Fakkert

Op het omslag:

06-22462552

afkomstig uit Sprezzatura

mfakkert@wbooks.com

Foto pagina 4: Heimo Kuchling Deze pagina: afkomstig uit

Verkoop binnendienst

Rotterdam in de wederopbouw Achterzijde:

Margriet Buitenhuis

afkomstig uit Maria Lassnig

038-4673400

Alle werken Maria Lassnig:

mbuitenhuis@wbooks.com

Manon van de Water-Kersten 038-4673400 mkersten@wbooks.com Renate Oole 038-4673400 roole@wbooks.com twitter @_WBOOKS facebook WBOOKS instagram _WBOOKS

ZOMER 2019

---by ----

zomer

Sprezzatura Maria Lassnig Nederlandse Spoorwegen 1939-1945 voor de liefhebber van geschiedenis en kunst