Sessie 1: Slim meten voor de klimaat adaptieve stad!
TKI Watertechnologie
Themasessie - Slim meten in de klimaat adaptieve stad
18 februari 2021
TKI Watertechnologie
Programma •
14.15 Welkom en introductie TKI watertechnologie
•
14.25 Kwaliteit van drinkwater onder druk van veranderend klimaat
•
14.30 DAPP Innovaties Veerkrachtige Infrastructuur voor Watervoorzieningen
•
14.35 WaterBattle
•
14.40 Kwaliteitsmeting onder druk
•
14.45 Digitaliseren van assets
•
14.50 Slim meten in Leeuwarden
•
14.55 Discussie
•
15.25 Wrap up
•
15.30 Einde
18-2-2021
2
18-2-2021
TKI Watertechnologie
Huishoudelijke mededelingen
Vragen via de chat box
Microfoon uit
Camera's uit
3
TKI Watertechnologie: kansen innovaties versnellen van idee naar markt
Matthijs Plijnaar Projectmanager watertechnologie Slim meten in de klimaat adaptieve stad - 18 februari 2021
TKI Watertechnologie
Topsector Water & Maritiem
18-2-2021
5
18-2-2021
TKI Watertechnologie
Topsector Water & Maritiem Werkt aan wateruitdagingen met ‘gouden driehoek’ van bedrijfsleven, onderzoeksorganisaties en overheid door ondersteuning van de innovatieve ondernemer Versterkt daarmee de economische positie van de sector Kernteams: Deltatechnologie
Watertechnologie
Maritiem
Water Internationaal
Human Capital
6
18-2-2021
TKI Watertechnologie
Stimuleren innovaties - beleid Missiegedreven kennis- en innovatiebeleid • 4 Maatschappelijke uitdagingen, 6 Kennis en Innovatie Agenda’s (KIA) • 25 missies op de volgende terreinen:
Energie en duurzaamheid
Landbouw, water, en voedsel
Gezondheid en zorg
Sleuteltechnologieën
Veiligheid
7
TKI Watertechnologie
18-2-2021
Stimuleren innovaties – onderzoek met bedrijven Call PPS projecten watertechnologie – 2021 jaarrond open Kennisontwikkeling met bedrijven bij onderzoeksorganisaties 1. 1 € kennisontwikkeling -> 0,30 € PPS-toeslag 2. TKI Watertechnologie vraagt PPS-toeslag aan 3. Investeert in nieuwe TKI-projecten (25 tot 50% toeslag) Watertech Innovatie thema’s binnen Kennis- en innovatieagenda’s (KIA): • Zorgdragen voor schoon en veilig water • Hergebruiken van water en grondstoffen • Energie opwekken en opslaan met water • Slim meten en handelen voor water en infrastructuur
8
TKI Watertechnologie
Stimuleren innovaties - bedrijven MIT regeling (voor mkb) 2021 • Kennisvouchers (tot 3,7k€) - open april • Haalbaarheidsprojecten (tot 20k€) - open april • R&D-samenwerkingsprojecten (tot 200k€ of tot 350k€) - open juni • Innovatiemakelaars gesprek
Innovatiemakelaars binnen TKI Watertech: • Watertechnologie vragen en onderwerpen • Water Alliance • NWP
18-2-2021
9
Dank voor jullie aandacht
Matthijs Plijnaar – Projectmanager Watertechnology m.plijnaar@nwp.nl
TKI Watertechnologie
Kwaliteit van drinkwater onder druk van veranderend klimaat
Joost van Summeren - Wetenschappelijk onderzoeker - KWR
18 februari 2021 Webinar “Slim meten voor de klimaatadaptieve stad”
Kwaliteit van drinkwater onder druk van veranderend klimaat Joost van Summeren KWR Water Research Institute
• Wettelijke norm 25 oC • Doordacht leidingnetontwerp • Anticiperen op: - klimaatverandering - urbanisatie - ondergrondse warmtebronnen
13
BTO 2018.024 (Agudelo-Vera)
Om overschrijdingen in de toekomst te voorkómen, moet de sector nú actie ondernemen!
Scenario modellering met numerieke tools TKI ENGINE
• Gebruik van modelleertools voor het bepalen van: - hotspot-locaties - impact van klimaatscenario’s - impact van network ontwerp filosofie
• Modelvalidatie met veld- & lab-metingen
14
ICAIR (Universiteit van Sheffield)
Meetlocatie Kralingen (Evides)
Maatregelen: keeping it cool
Tot 2 oC
15
Ca. 2 oC
Ca. 2 oC
1 – 2.5 oC
1 – 3.5 oC
BTO 2018.024 (Agudelo-Vera)
Toewerken naar een klimaatbestendig leidingnet • Drinkwaterbedrijven helpen met effectief coördineren met stakeholders ondergrondse architectuur (gemeenten, energiebedrijven, kabelbedrijven, etc.) • Toepassen van kennis & tools op specifieke netwerken: - Waar bevinden zich toekomstige hotspots? - Welke (combinatie van) maatregelen zijn effectief, betaalbaar en praktisch haalbaar?
16
17
Dank voor Uw aandacht!
Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein The Netherlands T +31 (0)30 60 69 511 E info@kwrwater.nl I www.kwrwater.nl
Joost.van.Summeren @kwrwater.nl @KWR_Water
KWR
KWR_Water
TKI Watertechnologie
DAPP Innovaties Veerkrachtige Infrastructuur voor Watervoorzieningen Andrew Warren - Climate Change Adaptation and IWRM Expert - Deltares
Planning for Improved Resilience in Drinking Water Infrastructure Decision making under deep uncertainty
Andrew Warren andrew.warren@deltares.nl
18 February 2021
Problem: DWI Resilience Supply risks
Demand risks
Network risks
• • • •
• • • •
• Heterogenous network arrangements • Network connections • Pipeline failures
Climate change Source pollution Production site failure Increased competition for resources (inc. environment)
Demand growth/decline Demand spikes Independent abstractions New technologies
20
Problem: DWI Resilience Supply risks
Demand risks
Network risks
• • • •
• • • •
• Heterogenous network arrangements • Network connections • Pipeline failures
Climate change Source pollution Production site failure Increased competition for resources (inc. environment)
Demand growth/decline Demand spikes Independent abstractions New technologies
21
Problem
How can we improve the long-term resilience of drinking water infrastructure given deep uncertainty? 1. No significant supply disruptions 2. Environmental needs are met 3. Service must be affordable
22
Solution: Long-term planning toolkit for resilient DWI Uncertainties Economic growth
Strategic performance metrics
Water price Population change
Demand Module
Service: reliability, resilience, vulnerability
Technological development
Distribution Network Module
Water quality/pollution Climate conditions (T, E)
Network arrangement: density, efficiency, redundancy
Service disruption Costs: unit production/delivery
Interventions
Resources Module
Demand management Supply capacity expansion Network organization
23
Preliminary results (network arrangements)
2. Sparse
1. Isolated
4. Redundant
3. Connected
5. Meshed
24
Preliminary results (network arrangements): Resilience across 25,000 potential futures
Reliability: Satisfaction percentage of system-wide demand for a given future state (100% indicates no shortage)
Shortage count: Number of nodes that are unable to deliver the full demand for a given future state (out of 39 nodes) 25
Preliminary results (network arrangements): Comparison of trade-offs between reliability and CAPEX
26
Next steps •
Elaborate analysis with full range of demand & resources uncertainties
•
Scenario discovery to establish set of critical futures
•
Assessment of potential interventions to improve resilience
•
Formulation of transitional adaptation pathways
27
Contact andrew.warren@deltares.nl www.deltares.nl
|
pathways.deltares.nl
TKI Watertechnologie
WaterBattle
Nathaniel Lartey - Sales Manager – Grendel Games
Water Battle changing water-consumption behaviour with serious gaming
The challenge
Global demand for fresh water will exceed supply by 40% in 2050* Population growth, climate change and government regulations make water production more and more challenging. * UN-endorsed projections
grendelgames.com | waterbattle.nl
Serious Gaming
Other 9% External use 5%
• Awareness creation • Behavioural change
Dish washing 9% Personal washing 44%
Clothes washing 11%
Toilet flushing 22%
Questions and Suggestions ☺
Dr. Nathaniel Lartey nathaniel@grendelgames.com +31 (0) 620416899
www.grendelgames.com
TKI Watertechnologie
kwaliteitsmeting onder druk
Corina Carpentier - Managing Director/Expert Waterkwaliteitsmonitoring - Sensileau
KWALITEITSMETING ONDER DRUK Dr. Corina Carpentier
Waterlink Symposium Themasessie: Slim meten voor de klimaat-adaptieve stad 18 februari 2021
Waterkwaliteitssensoren en drinkwaterproductie
Waterkwaliteitssensoren en drinkwaterproductie
Waterkwaliteitssensoren en drinkwaterproductie
iToxcontrol: microLAN Daphina Toximeter: bbe Moldaenke Mosselmonitor: Aquadect
Waterkwaliteitssensoren en drinkwaterproductie
iToxcontrol: microLAN Daphina Toximeter: bbe Moldaenke Mosselmonitor: Aquadect
Waterkwaliteitssensoren en drinkwaterproductie
iToxcontrol: microLAN Daphina Toximeter: bbe Moldaenke Mosselmonitor: Aquadect
Waterkwaliteitssensoren en drinkwaterproductie
iToxcontrol: microLAN Daphina Toximeter: bbe Moldaenke Mosselmonitor: Aquadect
Waterkwaliteitssensoren en drinkwaterproductie
iToxcontrol: microLAN Daphina Toximeter: bbe Moldaenke Mosselmonitor: Aquadect
Kwaliteitsmonitoring in het leidingnet Aanleiding: corona, overstroming, …
Kwaliteitsmonitoring in het leidingnet Aanleiding: corona, overstroming, … Stand van zaken m.b.t on-site waterkwaliteitsmonitoring in het leidingnet
Kwaliteitsmonitoring in het leidingnet Aanleiding: corona, overstroming, … Stand van zaken m.b.t on-site waterkwaliteitsmonitoring in het leidingnet
Barrières voor grootschalige inzet sensoren: Geschikte technologie Aanschafkosten grote aantallen sensoren Onderhoudsbehoefte Geschikte locatie Verwerking stortvloed aan data Handelingsperspectief?
Technologische ontwikkelingen gaan snel
Technologische ontwikkelingen gaan snel Low-cost sensoren
Technologische ontwikkelingen gaan snel Low-cost sensoren Big data analytics
Technologische ontwikkelingen gaan snel Low-cost sensoren Big data analytics Doorontwikkeling: E-nose
Technologische ontwikkelingen gaan snel Low-cost sensoren Big data analytics Doorontwikkeling: E-nose Sensoren t.b.v. bewustwording
E-nose: van gasmeting naar geurherkenning Klimaatverandering: Opwarming leidingwater → risico op kwalitatieve veranderingen Bacteriële nagroei Geur en smaak
Langdurige perioden van droogte: bronkwaliteit mogelijk onder druk
E-nose: van gasmeting naar geurherkenning Klimaatverandering: Opwarming leidingwater → risico op kwalitatieve veranderingen Bacteriële nagroei Geur en smaak
Langdurige perioden van droogte: bronkwaliteit mogelijk onder druk
Elektrochemische sensoren ontwikkeld in jaren ’90
E-nose: van gasmeting naar geurherkenning Klimaatverandering: Opwarming leidingwater → risico op kwalitatieve veranderingen Bacteriële nagroei Geur en smaak
Langdurige perioden van droogte: bronkwaliteit mogelijk onder druk
Elektrochemische sensoren ontwikkeld in jaren ’90
Recente ontwikkelingen: zelflerende algoritmen om geuren te identificeren Databases van bekende geuren WT1: Rubix
Citizen-science projecten Klimaatverandering → waarde van water
Citizen-science projecten Klimaatverandering → waarde van water Sensoren: hulpmiddel
Colorimetrische sensor (Chen et al., 2017) Bluetooth pH-sensor: Hanna instruments
Citizen-science projecten Klimaatverandering → waarde van water Sensoren: hulpmiddel
Colorimetrische sensor (Chen et al., 2017) Bluetooth pH-sensor: Hanna instruments
Data analytics tools: omgaan met onregelmatige datasets
KWALITEITSMETING ONDER DRUK Dr. Corina Carpentier
Waterlink Symposium Themasessie: Slim meten voor de klimaat adaptieve stad 18 februari 2021
TKI Watertechnologie
Digitaliseren van assets
Valerie Dresscher - Projectleider Leidingnet van de Toekomst - Evides
LEIDINGNET VAN DE TOEKOMST Valerie Dresscher Evides Waterbedrijf
LEIDINGNET VAN DE TOEKOMST “Met behulp van data hebben we optimaal inzicht in ons leidingnetwerk en kunnen we doelgericht, onderbouwd, snel en kosteneffectief handelen.”
VERSLIMMEN?
“Assets digitaliseren zodat zij periodiek en automatisch data verzenden via een draadloos netwerk”
VERSLIMMEN ASSETS Slimme meters
Slimme dataloggers
Slimme afsluiters
Slimme brandkranen
Slimme inspectie technieken
Slim inmeten
UITDAGINGEN
Finding the right balance
Van behoefte naar product
Van innovatie naar implementatie
TKI Watertechnologie
Slim meten in Leeuwarden
Mario Maessen - Senior datascientist - Vitens
Slim meten in Leeuwarden 18 februari 2021
Waarom meten? •
Traditionele operationele doeleinden • Lekken opsporen • Drukgolven minimaliseren • Optimalisatie beheer
•
Klantinteractie • Verbruik neemt toe met temperatuur maar waar gebruiken klanten het water voor? • Hoe kan je de klant bewegen waterverbruik te verminderen? • Communicatie met bewoners (die dat willen!) m.b.t. waterverbruik
•
Volgen water in de leidingen ivm waterkwaliteit • Water leeft • Optimaliseren stroming in de wijk waar verblijftijd het langst is • Maken real-time digital twin
Proeftuin Leeuwarden
Opsporen drukgolven Detecteren en opsporen oorzaak drukgolven
Combineren van drinkwaterdata en rioleringsdata
•
Pilot Leeuwarden, eerste resultaten
•
(data oktober)
Doel voor Vitens is bepalen drinkwaterverbruik
dat niet wordt afgevoerd door riolering (tuintjes sproeien, zwembadjes vullen) Doel voor gemeente: aandeel rioolvreemd water
Smart DMA Westeinde (1400 slimme meters) Meetpunt druk, flow, EGV Meetpunt multimeter waterkwaliteit
Meetpunt EGV Slimme watermeter
Smart DMA Westeinde (1400 slimme meters) Meetpunt druk, flow, EGV Meetpunt multimeter waterkwaliteit
Meetpunt EGV Slimme watermeter
Verblijftijd meten met temperatuur 21 aug 2020
aanvoer
afvoer
www.vitensinnoveert.nl
TKI Watertechnologie
Discussie
TKI Watertechnologie
Bedankt voor uw deelname