Work Improvement in Neighbourhood Development: WIND 1

โครงการปรับปรุงสภาพความเปนอยู และ สภาพการทํางานของเกษตรกร Work Improvement in Neighbourhood Development

(WIND)

สํานักงานแรงงานระหวางประเทศ

ภาควิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล

Supported by the ILO/Japan Multi-bilateral Programme

สงวนลิขสิทธิ์©องคการแรงงานระหวางประเทศ พ.ศ. 2546 พิมพครั้งที่ 2 พ.ศ. 2547 สิ่งตีพิมพของสํานักงานแรงงานระหวางประเทศสงวนลิขสิทธิ์ตามสนธิสัญญาเบื้องตนที่ 2 ของสนธิสัญญาลิขสิทธิ์สากล อยางไรก็ดี อาจมีการนําเนื้อหาสั้นๆ บางสวนไปทําสําเนาหรือแปลเพื่อเผยแพรได โดยไมตองขออนุญาต ภายใตเงื่อนไขวาตองมีการระบุ แหลงที่มาในการขออนุญาตทําสําเนาหรือจัดแปลเอกสารฉบับนี้ สามารถยื่นขอไดที่ ILO Publications Bureau (Rights and Permissions), International Labour Office, CH–1211 Geneva 22, Switzerland สํานักงานแรงงานระหวางประเทศยินดีรับการ ยื่นขออนุญาตเหลานั้น หองสมุด สถาบัน และผูใชอื่นๆ ที่จดทะเบียนไวในราชอาณาจักรกับ Copyright Licensing Agency, 90 Tottenham Court Road, London W1T 4LP [Fax: (+44) (0) 20 7631 5500; email: cla@cla.co.uk] หรือ จดทะเบียนไวในสหรัฐอเมริกากับ Copyright Clearance Center, 222 Rosewood Drive, Danvers, MA 01923 [Fax: (+1) (978) 750 4470; email: info@copyright.com] หรือใน ประเทศอื่นๆ ที่มีองคกรดานสิทธิการทําสําเนา อาจจะถายเอกสารฉบับนี้ไดตามที่กําหนดไวในใบอนุญาตที่องคกรเหลานั้น ไดรับ ผศ. ดร. สรา อาภรณ, รศ. ดร. เฉลิมชัย ชัยกิตติภรณ โครงการปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร : คูมือฝกอบรม ดานอาชีวอนามัยและความปลอดภัย กรุงเทพฯ, สํานักงานแรงงานระหวางประเทศและภาคอาชีวอนามัยและความปลอดภัย มหาวิทยาลัย มหิดล, พ.ศ. 2546 ISBN 92-2-81473-1 ชื่อและเครื่องหมายที่ใชในสิ่งตีพิมพของสํานักงานแรงงานระหวางประเทศ ซึ่งเปนไปตามแนวปฏิบัติของสหประชาชาติและเอกสาร ที่นําเสนอในสิ่งตีพิมพนั้น มิไดมีนัยแสดงถึงความคิดเห็นใดๆ ทั้งสิ้นของสํานักงานแรงงานระหวางประเทศเกี่ยวกับสถานภาพทาง กฎหมายของประเทศใดๆ ของพื้นที่ หรืออาณาเขตหรืออํานาจการปกครองใดๆ หรือเกี่ยวกับการกําหนดแนวเขตชายแดนของ ประเทศใด ผูเขียนรับผิดชอบตอความคิดเห็นทั้งหมดที่แสดงไวในบทความ ผลการศึกษา หรือขอเขียนอื่นที่ลงชื่อวาเปนขอเขียนของผูเขียนและ สิ่งตีพิมพไมไดแสดงถึงความเห็นชอบของสํานักงานแรงงานระหวางประเทศตอความคิดเห็นที่แสดงในสิ่งตีพิมพเหลานั้น การเอยถึงชื่อของสถานประกอบการหรือผลิตภัณฑพาณิช และกระบวนการผลิตใดๆ ไมไดมีนัยแสดงความเห็นชอบของสํานักงาน แรงงานระหวางประเทศ และการที่มิไดเอยถึงสถานประกอบการ ผลิตภัณฑพาณิช และกระบวนการผลิตใดๆ ไมไดเปนสัญญาณของ การไมเห็นชอบ ทานสามารถสั่งซื้อ/ขอรับรายชื่อสิ่งตีพิมพสํานักงานแรงงานระหวางประเทศ ไดจาก ILO Publications, International Labour Office, CH–1211 Geneva 22, Switzerland หรือสํานักงานองคการแรงงานระหวางประเทศประจํากลุมประเทศเอเชียตะวันออก, ชั้น 10 อาคารสหประชาชาติ, ตูไปรษณีย 2-349, ถนนราชดําเนินนอก, กรุงเทพมหานคร 10200, ประเทศไทย โทรสาร (66 2) 280 1735 หรือ e m a i l : p u b v e n t e @ i l o . o r g อนึ่งสิ่งตีพิมพของสํานักงานแรงงานระหวางประเทศมีจําหนายที่รานขายหนังสือใหญๆ หรือสํานักงานองคการแรงงานระหวางประเทศในประเทศตางๆ เว็บไซตของเราคือ www.ilo.org/publns พิมพในประเทศไทย

คํานํา ในปจจุบันถึงแมวาสังคมเมืองของประเทศไทยจะมีความเจริญเติบโตที่รวดเร็วแตประชากร สวนใหญของประเทศยังคงอยูในชนบทซึ่งสวนใหญจะอยูในภาคเกษตรกรรม ดังนั้นงานดานความ ปลอดภัยและอาชีวอนามัยของผูประกอบการและผูใชแรงงานจึงมีความสําคัญอยางมาก เพราะงาน เกษตรกรรมทุกแหงทั่วโลกมักจะประกอบดวยปจจัยซึ่งมีความเสี่ยงตอสุขภาพอนามัยและความปลอดภัยของเกษตกรเสมอ ปจจัยตางๆ เหลานี้ไดแก อายุของเกษตรกรซึ่งสวนใหญเปนเกษตรกรสูงอายุ อุณหภูมิ ภัยธรรมชาติตางๆ ระยะเวลาการทํางานซึ่งไมสม่ําเสมอและมักจะเปนระยะเวลายาวนาน ทาทางการทํางาน การขนยายวัสดุสิ่งของซึ่งมีน้ําหนักมาก ภาวะการติดเชื้อและอันตรายจากสัตวและ แมลงตางๆ นอกจากนี้อันตรายตางๆ อันอาจจะเกิดในยุคเทคโนโลยีสมัยใหมเชนจากการใชสารเคมี ต า งๆ เพื่ อ กํ า จั ด วั ช พื ช กํ า จั ด แมลงหรื อ สั ต ว ที่ เ ป น อั น ตรายต อ พื ช ผลต า งๆ นอกจากนี้ ยั ง มี ก ารใช เครื่องจักร เครื่องยนตตางๆ รวมถึงโรคซึ่งอาจจะเกิดจากมลภาวะตางๆ  หา ฐานะทางเศรษฐกิจของเกษตรกรสวนใหญในชนบทอยูในกลุมผูมีรายไดนอย ฉะนั้นจึงมีปญ การเขาถึงการบริการขั้นพื้นฐาน เชน การสุขาภิบาลเบื้องตน สวัสดิการ ความจําเปนขั้นพื้นฐานตอ สุขภาพอนามัย รวมถึงขอมูลตางๆ ซึ่งจะชวยใหเกษตรกรปองกันตนเองจากอันตรายอันอาจจะเกิดจาก อาชีพเกษตกรกรรม แตอยางไรก็ตามเกษตรกรสวนใหญจะมีความเชี่ยวชาญในการลดระดับของความ เสี่ยงตอชีวิตและสุขภาพอนามัยจากชีวิตประสบการณจริงที่ตองเผชิญอยูแลว โครงการอบรม WIND ไดมีการนําเสนอวิธีการที่เหมาะสมตอการแกปญหาตางๆ โครงการนี้มี พื้นฐานมาจากโครงการ WISE (การปรับปรุงงานในสถานประกอบการขนาดเล็ก) โครงการ WIND นี้ เป น โครงการส ง เสริ ม การมี ส ว นร ว มของผู เ ข า อบรม พร อ มกั บ เน น การลงมื อ ปฏิ บั ติ ไ ด จ ริ ง เพื่ อ วัตถุประสงคในการแกปญหาทางดานความปลอดภัย สุขภาพอนามัย และสิ่งแวดลอมในการทํางาน อยางรวดเร็ว โดยใหความสําคัญกับความคิดริเริ่ม ความรู และทรัพยากรในทองที่ โครงการ WIND เริ่มจัดตั้งครั้งแรก เมื่อป พ.ศ. 2538 โดยความรวมมือระหวางศูนยอาชีวอนามัยและสิ่งแวดลอม กันเตอ (ประเทศเวียดนาม) และ สถาบันวิทยาศาสตรแรงงาน คาวาซากิ ประเทศญี่ปุน ซึ่งไดรบั ความสนับสนุนทางดานการเงินจาก มูลนิธิโตโยตา ตอมาโครงการ WIND ไดถูก จัดขึ้นในประเทศฟลิปปนสและประเทศไทย โดยไดรับการสนับสนุนจากสํานักงานแรงงานระหวาง ประเทศ สถาบันวิทยาศาตรแรงงาน และ องคกรจากประเทศเยอรมันนี (Bread for the World) ในขณะที่จังหวัดกันเตอ ไดมีการปรับปรุงวิธีการ กลไก เพื่อจัดใหมีการอบรมอยางยั่งยืนในหลาย หมูบานในประเทศเวียดนาม โดยผานเครือขายสาธารณสุข จากความสําเร็จที่งดงามในประเทศเวียดนาม ประเทศไทยไดจัดใหมีโครงการนํารองของ โครงการ WIND ขึ้นในหลายหมูบานของประเทศ โดยความรวมมือระหวาง ภาควิชาอาชีวอนามัยและ I

ความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม สํา นัก งานแรงงานระหวา งประเทศ และ สถาบั น วิท ยาศาสตรแ รงงาน ไดมีก ารพัฒ นาและจัดทํ า โครงการ WIND ขึ้นในประเทศไทย หนังสือคูมือเลมนี้จึงไดถูกจัดสรางขึ้นจากผลของโครงการนํารองใน สถานที่ตางๆ ของประเทศไทย โดย ผศ.ดร. สรา อาภรณ แหงภาควิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล รวมกับ ดร. ทสุโยชิ คาวาคามิ ผูเชี่ยวชาญดาน อาชีวอนามัยและความปลอดภัย แหงสํานักงานแรงงานระหวางประเทศ ขอขอบคุณผูเชี่ยวชาญทั้ง ชาวไทยและชาวตางประเทศซึ่งไดใหคําแนะนําในการปรับปรุงเนื้อหา ขอแสดงความขอบคุณเปน พิเศษตอ รศ.ดร. เฉลิมชัย ชัยกิตติภรณ มหาวิทยาลัยมหิดล ดร. คาสุทากา โคกิ สถาบันวิทยาศาสตร แรงงาน เกษตรกรแหงหมูบานน้ําฉา จังหวัดนครราชสีมา เกษตรกรตําบลบางใหญ จังหวัดนนทบุรี เกษตรกรกิ่งอําเภอเขาชะเมา จังหวัดระยอง และ เกษตรกร เขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร ดิฉันหวังวาหนังสือคูมือเลมนี้จะชวยใหเกษตรกรไทยสามารถใชเพื่อการปรับปรุงงานดาน ความปลอดภัย อาชีวอนามัย รวมถึงความเปนอยูที่ดีได กรุงเทพมหานคร มิถุนายน 2546 Christine Evans-Klock Director, ILO Subregional Office for East Asia

II

Preface The majority of Thailand’s workers is concentrated in the rural sector, in spite of rapidly growing urbanization. Issues of safety and health at work in this country must, therefore, include amongst their highest priorities the agricultural sector. Everywhere in the world farming and stock-raising involve very serious risks to human health and safety.

Some of these are age-old: extremes of temperature and natural catastrophe such as floods, long and irregular work hours, strenuous work postures and manual handling of heavy materials and loads, parasitic infections and bites from animals and insects. Modern technology has brought new threats: agro-chemicals, including herbicides and pesticides, accidents with farm machinery and diseases resulting from pollution.

Because of poverty, a large number of rural workers do not have access to basic sanitation and welfare facilities, decent housing and health care, as well as to the information services which could help them foresee and prevent at least some of the above-mentioned risks. Nevertheless, they are not necessarily condemned to being passive victims. Experience shows that when provided with the information, the opportunity and the support, the farmers themselves are usually the best experts on risk reduction.

The WIND (Work Improvement in Neighbourhood Development) training programme provides an appropriate and practical methodology for addressing these problems. Based on its sister proramme, WISE (Work Improvement in Small Enterprises), WIND is a participatory, action-oriented training approach, aiming at immediate solutions relating to safety, health and working conditions of farmers. Importantly, it ascribed great value to their own initiatives, knowledge and resources.

WIND was first developed in 1995 on the basis of collaboration between the Centre for Occupational Health and Environment of Cantho Province (Viet Nam) and the Institute for Science of Labour, Kawasaki (Japan), with the financial assistance of the Toyota Foundation. It has subsequently been applied in the Philippines and Thailand thanks to funding support from the International Labour Office, the Institute for Science of Labour III

and Bread for the World, a German non-governmental organization. Cantho Province has continued to develop the methodology and has established a sustainable mechanism for delivering WIND training to many villages though the rural health centre network.

Based on the Vietnamese success, Thailand has held pilot WIND training courses in several villages. The Department of Occupational Health and Safety of Mahidol University (Bangkok) in collaboration with the Ministry of Labour and Social Welfare, the ILO and the Institute for Science of Labour, took the lead in developing and implementing the WIND programme in Thailand. The present manual is the result of the experience gained through a series of pilot training courses in Thailand. It was drafted by Dr. Sara Arphorn (Department of Occupational Health and Safety of the Faculty of Public Health of Mahidol University) in cooperation with Dr. Tsuyoshi Kawakami, specialist in occupational safety and health (ILO Subregional Office for East Asia ). Thanks are due to many Thai and international specialists who provided valuable comments for improving the contents, especially to Dr. Chalermchai Chaikittiporn (Mahidol Univesity) and Dr. Kazutaka Kogi (Institute for Science of Labour), as well as the farmers of Numcha village in Nakorn Rachasima province, Bangyai village in Nonthaburi Province, Kauchamau village in Rayong province and Thawiwatthana in Bangkok It is our firm hope that this manual will enable and empower Thai farmers to make significant improvements in their safety, health and working lives.

Bangkok, June 2003

Christine Evans-Klock Director, ILO Subregional Office for East Asia

IV

อารัมภบท โครงการปรั บ ปรุ ง สภาพความเป น อยู แ ละสภาพการทํ า งานของเกษตรกร หรื อ ชื่ อ ใน ภาษาอังกฤษวา Work Improvement in Neighbourhood Development (WIND) เปนโครงการที่ ประยุกตมาจากโครงการปรับปรุงงานในสถานประกอบการขนาดเล็ก หรือ Work Improvement for Small Enterprise (WISE) ซึ่งเปนโครงการที่องคการแรงงานระหวางประเทศไดพัฒนาขึ้น สําหรับ โครงการ WIND นั้น ไดกอตัวขึ้น เมื่อมีการประยุกตแนวทางการปรับปรุงงานในกลุมเกษตรกร ที่ จังหวัดกันเตอในประเทศเวียดนาม ซึ่งเปนโครงการความรวมมือระหวางสถาบันวิทยาศาสตรแรงงาน ประเทศญี่ปุน นําโดย ดร. คาสุทากา โคกิ อดีตผูเชี่ยวชาญสํานักงานแรงงานระหวางประเทศ ดาน ความปลอดภัยและอาชีวอนามัย และ ดร. ทสุโยชิ คาวาคามิ นักวิทยาศาสตรประจําสถาบัน วิทยาศาสตรแรงงานประเทศญี่ปุนโดยมี รศ.ดร. เฉลิมชัย ชัยกิตติภรณ ซึ่งเปนผูแทนคณะสาธารณสุข ศาสตร มหาวิท ยาลั ย มหิดล ไดรับเกีย รติใหเ ขา รวมโครงการตั้ง แตใ นระยะเริ่ม จัดตั้ง ในประเทศ เวียดนาม สวนผูที่มีบทบาทสําคัญในการพัฒนาโครงการ WINDในประเทศเวียดนามคือ ดร. ธง ทัด ใคร ผูอํานวยการศูนยสาธารณสุขมูลฐานและอาชีวอนามัย จังหวัดกันเตอ สําหรับโครงการ WIND ในประเทศไทยนีเ้ ปนโครงการความรวมมือระหวางสํานักงานแรงงาน ระหว า งประเทศและภาควิ ช าอาชี ว อนามั ย และความปลอดภั ย คณะสาธารณสุ ข ศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล โดยมี ดร. ทสุโยชิ คาวาคามิ ผูเชี่ยวชาญดานอาชีวอนามัยและความปลอดภัย ในการทํางานสํานักงานแรงงานระหวางประเทศเปนที่ปรึกษา และ ผศ.ดร. สรา อาภรณ เปนหัวหนา ผูรับผิดชอบดําเนินโครงการ โครงการ WIND นํารองครั้งแรกในป พ.ศ. 2542 ที่กิ่งอําเภอเขาชะเมา จัง หวัดระยอง ซึ่งได รับ ความรว มมืออยา งดียิ่งจากเกษตรกรในพื้น ที่ ผลสํา เร็จ จากการดํา เนิน โครงการนํารองกอใหเกิดการขยายผลไปยังกลุมเกษตรกรตําบลบางใหญ อําเภอบางใหญ จังหวัด นนทบุ รี กลุ ม เกษตรกรบ า นน้ํ า ฉ า อํ า เภอขามทะเลสอ จั ง หวั ด นครราชสี ม า และเขตทวี วั ฒ นา กรุงเทพมหานคร ตามลําดับ วัตถุประสงคของโครงการ WIND คือ การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางาน ของเกษตรกร โดยใชกลยุทธการมีสวนรวมในกิจกรรมของครอบครัวเกษตรกรโดยตรงดวยความสมัคร ใจเรียนรูจากตัวอยางที่ดีที่พบในชุมชนและลงมือแกไขปญหาดวยวิธีการงายๆ การดําเนินโครงการ มี การอบรมเชิงปฏิบัติการเปนเวลา 1 วัน โดย มีขั้นตอนการดําเนินกิจกรรม WIND ดังนี้ 1. ประชุมกลุมครอบครัวเกษตรกร (ครอบครัวละ 2 คน) เพื่อชี้แจงวัตถุประสงคและแนว ทางการดําเนินงานของโครงการ V

2. อธิบาย แนะนํา แบบสํารวจ (Checklist) สภาพความเปนอยูและสภาพการทํางาน 37 รายการ ในหัวขอเรื่องเกี่ยวกับอาหารการกิน สภาพบานพักอาศัย การจัดการคาใชจาย และความสัมพันธกับเพื่อนบาน สิ่งแวดลอมในการทํางานและการดูแลสุขภาพ พรอม ทั้งยกตัวอยางประกอบ 3. แบงกลุมไปศึกษาดูงานในพื้นที่จริง (เยี่ยมบานและสถานที่ทํางานของเกษตรกร) โดยใช แบบสํารวจ ทําการสํารวจ 4. เรียนรูตัวอยางในชุมชน โดยใหแตละกลุมประชุมกลุมและนําเสนอในแตละหัวขอที่ไดดู งานและใหสรุป (1.) ตัวอยางที่ดี 3 ตัวอยางที่พบ และ (2.) จุดที่ควรปรับปรุง 3 จุด ที่พบ 5. ใหแตละครอบครัวนําเสนอแผนการปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางาน 6. ติดตามผลการปรับปรุงหลังจากอบรม 2-3 สัปดาห คู มื อ การฝ ก อบรมตามโครงการปรั บ ปรุ ง สภาพความเป น อยู แ ละสภาพการทํ า งานของ เกษตรกร (WIND) สําเร็จลงไดดวยความรวมมือรวมใจของนักวิชาการจากสถาบันความปลอดภัยใน การทํางาน กรมสวัสดิการและคุมครองแรงงาน สํานักงานเขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร คณะ สาธารณสุขศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล และเกษตรกรทุกทานที่รวมโครงการ รวมถึงการทุมเท ความพยายาม ความตั้งใจจริง และความปรารถนาดี ของ ผศ. ดร. สรา อาภรณ หัวหนาผูรับผิดชอบ โครงการที่ตองการเห็นเกษตรกรของประเทศไทยมีสภาพความเปนอยู และสภาพการทํางานที่ดี มี ความปลอดภัยและถูกสุขลักษณะ กระผมในนามคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร มหาวิท ยาลัยมหิดล ใครขอขอบพระคุณ ผูอํานวยการสํานักงานองคการแรงงานระหวางประเทศ ประจํากลุมประเทศเอเชียตะวันออก ที่ใหการ สนับสนุนการดําเนินโครงการ ขอขอบคุณ ดร. คาสุทากา โคกิ ที่ปรึกษาสถาบันวิทยาศาสตรแรงงาน ประเทศญี่ปุน (ISL) ผูริเริ่มโครงการ WIND ขอบคุณ ดร. ทสุโยชิ คาวาคามิ ที่ใหการสนับสนุนทั้ง แรงกาย แรงใจ ตลอดชวงเวลาดําเนินโครงการ และขอขอบคุณครอบครัวเกษตรกรทุกทานที่ให ความรวมมือ ทําใหโครงการปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานประสบความสําเร็จ ตามวัตถุประสงค กระผมหวังวาคูมือเลมนี้จะเปนตัวอยางที่ดีในการเผยแพรเพื่อประโยชนตอการ พัฒนาสุขภาพอนามัย ความปลอดภัย และการเพิ่มผลผลิตของเกษตรกรทั้งมวล กรุงเทพมหานคร มิถุนายน 2546 รองศาสตราจารย ดร. เฉลิมชัย ชัยกิตติภรณ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร มหาวิทยาลัยมหิดล VI

ภาพตัวอยางสิ่งแวดลอมในการทํางาน

รูปที่ 1 เกษตรกรสวมหมวก ใสเสื้อแขนยาว ขณะทํางานกลางแดด

รูปที่ 2 มีการใชรถเข็นในการเคลื่อนยายสิ่งของที่มีน้ําหนักมาก

รูปที่ 3 ตรวจสอบ ซอมแซม บํารุงรักษาเครื่องมือเครื่องใชทางการเกษตร

รูปที่ 4 มีการจัดเก็บเครื่องมือทางการเกษตร ที่ปลอดภัย

รูปที่ 5 ทําความสะอาดมือ เทา หลังจากทํางานสัมผัส สารเคมี

VII

รูปที่ 6 มีการปดฝาภาชนะบรรจุ สารเคมี หลังจากใชงานเสร็จแลว

ภาพตัวอยางสภาพแวดลอมในบานเรือน

รูปที่ 1 ในบานมีแสงสวางตามธรรมชาติอยางพอเพียง

รูปที่ 2 มีการแยกขยะ ขวดแกว เก็บในทีท่ ี่เหมาะสม

รูปที่ 4 มีการกําจัดขยะ โดยการเผา

รูปที่ 3 มีการจัดเก็บอุปกรณ เครื่องครัว เปนที่เปนทางและสูงจากพืน้

รูปที่ 5 มีราวบันได หรือลูกกรงกั้น เพื่อปองกันอุบัติเหตุ

VIII

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND แบบสํารวจ โครงการปรับปรุงสภาพความเปนอยูแ ละสภาพการทํางานของเกษตรกร คําแนะนําการใชแบบสํารวจ ขอใหทาน 1. ทําเครื่องหมาย X ลงในชองวางใหตรงกับสภาพความเปนจริง 2.บันทึกรายการที่ตองปรับปรุงลงในชองวางในกรณีทที่ านคิดวามีความจําเปน อยางยิ่ง ที่จะตองปรับปรุง 3. ทําการจัดลําดับความสําคัญ และความเปนไปไดในการปรับปรุง เพื่อวางแผน ลงมือปฎิบัติ อาหารการกิน 1. ทุกคนในครอบครัวกินอาหารครบ 3 มื้อ (เชา กลางวัน เย็น) ครบ ไมครบ ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 2. อาหารที่กนิ ในแตละวันครบ 5 หมู ไดแกขาว ไขมัน เนื้อสัตว ผัก ผลไม ครบ ไมครบ ตองปรับปรุง………………………………………………….. ไมตองปรับปรุง 3. มีการเก็บอุปกรณเครื่องครัว เปนทีเ่ ปนทาง และสูงจากพืน้ มี ไมมี ตองปรับปรุง…………………………………………………. ไมตองปรับปรุง 4.มีการเก็บอาหารทีเ่ หลืออยางมิดชิด มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 1

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND 5.มีเตาและทีส่ ําหรับประกอบอาหารสูงระดับเอว มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 6. เตาและที่ประกอบอาหารอยูในทีม่ ีอากาศถายเทไดดี ใช ไมใช ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 7. นั่งอาหารทีบ่ าน โดยใชโตะและเกาอี้ ใช ไมใช ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 8. ดื่มน้ําที่สะอาด เชน น้ําตมสุก หรือ น้าํ กรอง และบรรจุในภาชนะทีม่ ีฝาปด มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง

สภาพบานหรือที่พักอาศัย 9. ที่บานมีสวมซึมและอยูห า งจากแหลงน้าํ อยางนอย 30 เมตร ใช ไมใช ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง

2

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND 10.มีการจัดที่เฉพาะสําหรับลางจาน ชาม และซักผา มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 11. มีการกําจัดขยะ โดยการเผา ฝงกลบ หรือทําปุย มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 12. มีการจัดเก็บเสื้อผา หรือเครื่องใชสวนตัว อยางเปนที่เปนทาง มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 13. ในบานมีแสงสวางธรรมชาติอยางพอเพียง มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 14. ในบานมีการถายเทอากาศตามธรรมชาติอยางพอเพียง มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง

3

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND 15. มีราวบันได หรือลูกกรงกั้น เพื่อปองกันอุบัติเหตุ มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง การจัดการคาใชจา ยและความสัมพันธกับเพื่อนบาน 16. มีการวางแผนและจดบันทึกการใชจา ยประจําป มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 17. มีการปลูกพืชผักสวนครัว หรือเลี้ยงสัตว ไวบริโภคในครัวเรือน มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 18. มีอาชีพเสริมเพื่อเพิม่ รายไดของครอบครัว มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง

4

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND 19.มีการเขารวมกิจกรรมที่จดั ขึ้นในชุมชน มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………… ไมตองปรับปรุง 20.มีการรวมกันเชาหรือซื้ออุปกรณการเกษตรเพื่อใชงานรวมกัน มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………… ไมตองปรับปรุง สิ่งแวดลอมในการทํางาน 21 มีสิ่งของวางเกะกะ กีดขวาง ตามทางเดิน มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………… ไมตองปรับปรุง 22. ใชรถเข็น เกวียน รถ เรือ หรือแรงงานสัตว ในการเคลือ่ นยายของทีม่ ีน้ําหนักมาก ใช ไมใช ตองปรับปรุง ……………………………………… ไมตองปรับปรุง 23. มีทางเดิน ทางขามแหลงน้าํ ที่สะดวกและปลอดภัย มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………… ไมตองปรับปรุง

5

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND 24. มีที่จัดเก็บ เครื่องมือเครือ่ งใชในงานเกษตร ที่ปลอดภัย มี ไมมี ตองปรับปรุง …………………………………… ไมตองปรับปรุง 25. มีอุปกรณปองกันสวนที่เปนอันตรายของเครื่องจักร เชนใสฝาครอบดานหนาของสายพาน มี ไมมี ตองปรับปรุง …………………………………… ไมตองปรับปรุง 26. มีการตรวจสอบ ซอมแซม และบํารุงรักษาเครื่องมือ เครื่องใชในงานเกษตรอยางสม่ําเสมอ มี ไมมี ตองปรับปรุง ……………………………………… ไมตองปรับปรุง 27. มีที่จัดเก็บสารเคมีและยาฆาแมลงทีม่ ดิ ชิดและปลอดภัย มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 28. มีการเลือกใชสารเคมีทปี่ ลอดภัยและใช มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง

6

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND 29.มีความรูเกีย่ วกับวิธีการใชและการปองกันอันตรายจากสารเคมีและปฏิบัติตามคําแนะนําใน ฉลาก มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 30. ใชอุปกรณปองกันอันตรายสวนบุคคลเชนถุงมือ หนากากปองกันสารเคมี ใช ไมใช ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 31. มีการทําความสะอาดมือ รางกาย และเสื้อผา ทันทีหลังจากใชสารเคมีแตละครั้ง มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง การดูแลสุขภาพ 32. มีการสวมเสื้อแขนยาว และหมวก ขณะทํางานกลางแดด มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง

7

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND 33. มีการสวมรองเทา หรืออุปกรณอื่นๆ เพือ่ ปองกันอันตรายและปองกันโรคที่อาจเกิดขึ้นระหวาง ทํางาน มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 34.มีที่ในรมใหนงั่ พัก ในบริเวณทีท่ ํางาน มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 35.มีเวลาหยุดพัก ในระหวางชวงเวลาทํางาน มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 36.มีน้ําสะอาดไวใชดื่มระหวางทํางาน อยางเพียงพอ มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง 37. มีหองสวมใกลบริเวณที่ทาํ งานและตองหางจากแหลงน้ํา มี ไมมี ตองปรับปรุง ………………………………………………… ไมตองปรับปรุง

8

การปรับปรุงสภาพความเปนอยูและสภาพการทํางานของเกษตรกร WIND ขอเสนอแนะและแผนงาน …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………

9