Mecklenburg-Vorpommern Rondreis (PDF)

Deze gratis reisgids bevat 2 dagen van onze volledig uitgewerkte rondreis Mecklenburg-Vorpommern.

Bespaar jezelf uren opzoekingswerk en mis geen enkele bezienswaardigheid.

Koop nu de digitale (pdf – 175 blz A4) reisgids met de volledige rondreis en meer dan 60 beschreven bezienswaardigheden, boordevol praktische informatie, bijzondere plekjes en tips van locals + 11 wandelingen en 2 fietsroutes.

 Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

2

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

3

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

4

INLEIDING "Als de wereld vergaat, verhuis ik naar Mecklenburg, want daar gebeurt alles 50 jaar later," is een bekend citaat in Duitsland. Dat Bismarck dit zou gezegd hebben, is intussen ontkracht. Maar onthou toch deze woorden wanneer je jouw reis naar Mecklenburg-Voor-Pommeren, de dunbevolkste deelstaat in het noordoosten van Duitsland, start.

In het noorden van de staat vind je bijna 2000 km kustlijn aan de Oostzee met beroemde UNESCOhavensteden, charmante badplaatsen en (schier)eilanden. Onder andere Hanzesteden Hamburg, Lübeck, Rostock, Stralsund en Wismar liggen op onze reisroute. De Hanze is een middeleeuws handelsverbond uit de 12e eeuw, bestaande uit verschillende Hanzesteden langs de kusten van de Oostzee en de Noordzee. Zij werkten samen om hun economische belangen te behartigen, en zo goederen als hout, graan, vis, zout en textiel te verschepen.

Het handelsverbond zorgde niet alleen voor meer welvaart, maar ook voor culturele uitwisseling, wat bijdroeg aan de ontwikkeling van kunst, architectuur en wetenschap. Vergeet tijdens jouw reis dus zeker niet om regelmatig naar boven te kijken: de middeleeuwse steegjes in de Hanzesteden zijn bezaaid met bakstenen geveltrappen, waarboven de gigantische torens van kerken in baksteengotiek uitsteken. Aan uitzichtpunten zal het je deze twee weken niet ontbreken. Culturele evenementen in de grote hallekerken en kastelen zijn doorheen het ganse jaar legio.

Bekomen van de stadswandelingen doe je in een rieten Strandkorbe, in de bijna 30 badplaatsen aan de Baltische Kust. Sinds de 19e eeuw vind je aan de parelwitte zandstranden tal van kleine dorpjes met kuurcultuur. Al fietsend, varend en wandelend ontdek je het Nationaal Park Vorpommersche Bodden, Jasmund Nationaal Park en de Rostocker Heide.

In het zuiden trek je door het Müritz Nationaal Park in het hart van het merengebied van Mecklenburg, kayak je op de Amazone van het noorden of beoefen je elke denkbare watersport op één van de duizend andere meren. De streek is bezaaid met landhuizen, waardoor je ’s avonds uitblaast in prachtige hotels of op natuurcampings onder een kraakheldere sterrenhemel. In boerderijwinkels in de kleine dorpjes onderweg sla je genoeg proviand in.

Voorzie zeker een week om Hamburg, Lübeck, de Hanzesteden van Mecklenburg en de Duitse Rivièra (deel A) te bezoeken. Heb je minder tijd? Kies dan voor de historische Hanzestad Rostock en verken van daar het binnenland met de Mecklenburgische Schweiz en de Seenplatte (5 dagen, deel B). Of focus je op het historische Stralsund en de eilanden Fischland-Darss-Zingst, Rügen en Usedom aan de Oostzee (4 dagen, deel C).

Totale afstand: 1390 km

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

5

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

6

DEEL A: HANZESTEDEN EN BADPLAATSEN DAG 1: HAMBURG 1

Hamburg ligt in het noorden van Duitsland, en maakt geen deel uit van een deelstaat, maar vormt zelf een stadstaat. We zijn dus nog niet in Mecklenburg-Voor-Pommeren:

maar aangezien deze stad net aan de grens ligt, kan je één (of meerdere) wandeling(en) door het centrum en de verschillende wijken niet missen.

Als belangrijke havenstad aan de Elbe-rivier heeft Hamburg een rijke maritieme traditie. De stad was lid van de middeleeuwse Hanze, en speelde dan ook een cruciale rol in de handel tussen Noord-Europa en de rest van de wereld.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Hamburg zwaar getroffen door bombardementen, maar de stad herstelde zich snel en groeide uit tot een bloeiende metropool. Hamburg biedt nu dan ook een mix van moderne architectuur en historische charme, met een bruisend nachtleven en heel wat gezellige horeca aangelegenheden.

Hamburg - © Shutterstock

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

7

Stadswandeling in Hamburg

Hamburg- © Xavier Samyn

Bereikbaarheid met OV Hamburg is gemakkelijk te bereiken vanuit Nederland met de trein, met regelmatige directe verbindingen vanuit Amsterdam, Rotterdam en Utrecht . De reistijd ligt tussen de 4 en 6 uur. Het centraal station van Hamburg (Hauptbahnhof) is het belangrijkste treinstation en biedt uitstekende aansluitingen op het openbaar vervoer in de stad.

Ook vanuit België is Hamburg goed bereikbaar: treinen rijden van Brussel naar het Centraal Station van Hamburg, met een reistijd van 7 uur. Een directe verbinding is mogelijk, of een overstap in Keulen soms noodzakelijk.

Bereikbaarheid met auto Wie met de auto naar Hamburg komt, moet een beetje plannen: -

Park+Ride (P+R): Hamburg heeft verschillende P+R-locaties aan de rand van de stad, waar de parkeerkosten lager zijn en het OV goed gepland is.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

8

-

Parkeergarages/op straat in de buitenwijken: deze parkeerplaatsen liggen iets verder van het centrum, maar bieden lagere parkeerkosten dan het centrum.

Een overzicht van parkeerkosten, parkeerplaatsen en P+R vind je op hamburg.de/parken.

Praktisch Hamburg is een echte metropool en je kan hier dus heel wat kilometers afleggen: daarom deelden we de wandeling op in drie delen.

-

Fietsen:

Je kan deze delen combineren door één van de knalrode stadsfietsen te huren, en de route tussen de stadsdelen al fietsend af te leggen. Een Stadtrad-fiets leen je uit in één van de 150 punten doorheen Hamburg, na het aanmaken van een betalend account op je smartphone. Via de app scan je de QRcode op het fietskader en huur de fiets voor maximum 15 euro per dag: stadtrad.hamburg.de -

Metro:

Het metronetwerk bestaat uit vier lijnen (U1, U2, U3 en U4) en reikt tot de populaire bestemmingen zoals de binnenstad, de havengebieden en andere bezienswaardigheden. Een tip is om een GanzTageskarte voor het Großbereich, dagkaart voor het openbaar vervoer overal in Hamburg, aan te schaffen, zodat je onbeperkt kunt reizen. Kaartjes koop je vooraf in de HVV Online Shop of bij de kaartjesautomaten in het station. Voor wie vaker het openbaar vervoer, ook buiten de stad, neemt: bekijk zeker ook de info over het Deutschlandticket achteraan de gids.

-

Ander alternatief:

Heb je pech met het weer en/of ben je op zoek naar een originele manier om de stad te verkennen?

Stap dan in een Duitse Volkswagen Bulli en ontdek de stad in een oldtimer.

Oldie Tour Hamburg // GPS: 53.582786, 10.050522 // oldietourhamburg.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

9

Deel 1: De oude binnenstad • • •

Afstand: 6,2 km Beginpunt: Hamburg Hauptbahnhof Eindpunt: Kontorhausviertel

Je kan deze route ook volgen met gps. Installeer de app Google Maps op je smartphone en klik dan op deze link of scan de QR-code rechts.

Zo kan je je smartphone als gps gebruiken.

 Ga mee met een lokale gids op stap door Hamburg en zie meer

Hauptbahnhof Hamburg - © Shutterstock

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

10

A

Hamburg heeft 4 treinstations - Hauptbahnhof, Dammtor, Altona & Harburg. We starten onze wandeling door de historische binnenstad bij het Centraal Station .

Dagelijks passeren hier meer dan een half miljoen reizigers op meer dan 700 lokale en internationale treinen, wat het station het drukst bezochte passagiersstation in Duitsland maakt. Na Parijs-Noord is het zelfs het op één na drukst bezochte station van Europa.

Het grootse gebouw dateert uit 1906: opgetrokken uit zandsteen, valt de versierde gevel in neorenaissancestijl je zeker op. Alle details verwijzen naar de industriële geschiedenis van Hamburg. Bovenop is er de gigantische koepel met een beeld van Germania. Centraal Station Hamburg // GPS: 53.553100, 10.007362

B

Trek naar de Alstermeren , met de Binnenalster en de Buitenalster (Außenalster). Het gebied diende oorspronkelijk als waterreservoir voor de stad, maar is nu een populaire

plek om te wandelen over de Alsterpromenade, te sporten en zelfs te zeilen. Aan het einde van je wandeling kan je hier een waterfiets huren of een boottocht maken om je dag af te sluiten. Binnenalster // GPS: 53.552697, 9.993441

C

Aan de oevers van de Binnenalster komen we terecht in het shoppinggebied van Hamburg. Wandel over de Jungfernstieg , een populaire promenade langs het meer.

Geniet van het uitzicht, met tegelijk luxe winkelmogelijkheden en een brede waaier aan cafés en restaurants. Zo is er het winkelcentrum Europa passage, de Alsterarkade en de chique Neuer Wall. Tussen deze twee laatste zit de Mellin-passage: een overdekte rijkelijk versierde gang in Jugendstil. Jungfernstieg Promenade // GPS: 53.554605, 9.993394 Europa Passage // GPS: 53.552641, 9.993214 Alsterarkade // GPS: 53.552454, 9.996864 Neuer Wall // GPS: 53.552358, 9.995988 Mellin-Passage // GPS: 53.550508, 9.992199

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

11

Binnenalster & de Jungfernstieg - © Shutterstock

D

Intussen heb je ontdekt dat er nog heel wat historische gebouwen in Hamburg staan, ondanks de schade van de bombardementen in WO II. Maar ook in de 19 e eeuw ging de

stad in vlammen op: de grote brand van 1842 legde ganse wijken in de as.

Het Hamburg Rathaus werd nadien in neorenaissance stijl opgetrokken op de plek waar het vorige afbrandde. Niet alleen de gevel is indrukwekkend: ook binnenin zijn de rijk versierde zalen tot in de details afgewerkt. Deze ontdek je tijdens een gegidste rondleiding. Stadhuis Hamburg // GPS: 53.550118, 9.993849 // hamburg.de/rathausfuehrung

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

12

Krayenkamp - © Shutterstock

E

Eén van de vijf Hamburgse hoofdkerken is de gotische St. Petri Kirche, uit de 14e eeuw.

De toren is de op één na hoogste kerktoren van Hamburg: je geniet er van het uitzicht

wanneer je de 544 treden naar de top beklimt. Wie liever beneden blijft, kan de glas-inloodramen bewonderen of het gigantische orgel bekijken. St. Petrus Kerk // GPS: 53.550475, 9.997043

F

De 17e-eeuwse Krameramtswohnungen liggen achter een poortje in de Krayenkampstraat. Oorspronkelijk dienden deze vakwerkhuisjes als onderkomen voor de weduwen

van de Krameramt, de gilde van de kruideniers.

Vandaag bezoek je er een appartement ingericht in de krappe woonstijl van de 19e eeuw. Op de binnenplaats waar de smalle huisjes rond staan, vind je ook kleine winkels, galeries en een restaurant.  Het Kramer weduwenappartement // GPS: 53.548117, 9.979954 // shmh.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

13

G

Eén van de oudste straten van de stad waar alle fotografen heentrekken, is de

Deichstraße. De straat werd oorspronkelijk aangelegd in de 14e eeuw en diende als een

belangrijke handelsroute langs de Elbe. Honderden jaren vestigden zich hier handelaars in nauwe straatjes. Tot de cholera-epidemie eind 19e eeuw, die de stad bijna van de kaart veegde en waarna men liever niet meer zo dicht op elkaar wou wonen.

Begin de 20e eeuw werd deze stadszone bekend als het Kontorhausviertel : het commerciële hart van Hamburg, en nu UNESCO Werelderfgoed. We zijn vlak bij de Speicherstadt (zie deel 2 van de wandeling), en de administratie van de handel die daar werd gevoerd, moest ergens een plek krijgen. Dit gebeurde niet in een duf kantoor, maar in deze architecturale bouwwerken.

Het gebied en de straat staat dan ook vol met historische gebouwen, vakwerkhuizen en neoclassicistische herenhuizen waar je nu terecht kan in restaurants, cafés, boetieks en galeries.  Deichstraße // GPS: 53.546183, 9.987734

H

De Nikolaiturm maakte oorspronkelijk deel uit van de gotische 12e-eeuwse St. Nikolai Kirche. De kerk zelf werd verwoest tijdens WO II, maar met zijn 147 meter was de toren

ooit de hoogste toren ter wereld. Vandaag biedt het een panoramisch uitzicht over de stad.

Binnenin vind je ook het Mahnmal St. Nikolai, een gedenkteken voor de oorlogsslachtoffers, met een tentoonstellingsruimte over de geschiedenis van de kerk en de verwoesting van Hamburg. Nikolaitoren // GPS: 53.547504, 9.990812 // mahnmal-st-nikolai.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

14

Deichstrasse - © Shutterstock

I

Eén van de vijf hoofdkerken van de stad is de van oorsprong 14e-eeuwse Hauptkirche

St. Katharinen.

De

Sint-Catharinakerk

was

een

kloosterkerk

voor

de

Dominicanenorde, diende als een toevluchtsoord voor de slachtoffers van de grote brand in 1842, en werd zwaar gebombardeerd in WO II. Ondanks (of dankzij) alle renovaties, is het interieur van de kerk indrukwekkend. Het altaarstuk beeldt het leven van Sint-Catharina uit.

Naast de reguliere erediensten worden er ook regelmatig concerten en culturele evenementen gehouden. Sint-Catharinakerk // GPS: 53.546036, 9.995507 // katharinen-hamburg.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

15

Chilehaus - © Shutterstock

J

De bekendste kantoren van het UNESCO Werelderfgoed Kontorhausviertel (zie G) zijn het Chilehaus (1924) en de Sprinkenhof (1927).

Baksteenexpressionisme in de vorm van een scheepsboeg: degene die opdracht gaf om het Chilehaus te bouwen, was Sloman, die in de salpeterhandel met Chili zat. Bekijk naast de gevel zeker ook de binnenplaats en het interieur.

Vlakbij zit het geometrische Sprinkenhof, van dezelfde architect. Het deed oorspronkelijk dienst als hoofdkantoor van het verzekeringsbedrijf Hamburg-Mannheimer Versicherung; vandaag is het nog steeds een kantoor.

Het Mohlenhoff is een groot kantoorgebouw, tussen 1923 en 1928 gebouwd van rode baksteen.

Boven de hoofdingang bevindt sculptuur van Mercurius, de Romeinse god van de handel, en reliëfs van de vijf continenten. Chilehaus // GPS: 53.548323, 10.003125 Sprinkenhof // GPS: 53.548781, 10.003748 Molenhof // GPS: 53.548957, 10.001643

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

16

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

17

Deel 2: Speicherstadt en Hafencity • • •

Afstand: 4,5 km Beginpunt: Jungfernbrücke Eindpunt: Internationales Maritimes Museum Hamburg

Je kan deze route ook volgen met gps. Installeer de app Google Maps op je smartphone en klik dan op deze link of scan de QR-code rechts.

Zo kan je je smartphone als gps gebruiken.

Sint-Catharinakerk en de Jungfernbrücke- © Shutterstock

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

18

A

Als je overstapt van deel 1 van de stadswandeling, neem je de brug over het Zollkanal recht tegenover de Sint-Catharinakerk. We starten deel 2 namelijk op de

Jungfernbrücke, met zicht op Speicherstadt, het grootste pakhuisdistrict ter wereld. De gebouwen staan op meer dan 3 miljoen palen die diep in het Elbe-slib getimmerd zitten.

Dit is UNESCO Werelderfgoed sinds 2015: verwacht je aan de geschiedenis van Hamburg als handelshaven, rode bakstenen gebouwen en charmante grachten. De wijk wordt vergeleken met het Duitse Venetië – al zouden er in heel Hamburg nóg meer bruggen te vinden zijn dan in de Dogestad, waarvan 13 tussen de pakhuizen. De beste manier om dit stadsdeel te zien, is dan ook vanaf het water met een boottour.

Het complex werd gebouwd tussen 1885 en 1927, omwille van de nood aan een vrijhaven om alle goederen die de haven binnenkwamen op te slaan – vooral koffie, thee, tabak, cacao en kruiden. Veel van de gebouwen zijn intussen omgebouwd tot appartementen, kantoren of restaurants, maar een aantal worden nog steeds gebruikt als depot. Jungfernbrücke, Speicherstadt // GPS: 53.545325, 9.995144 // Boot Tours

 Ga mee met een lokale gids op stap door Hamburg en zie meer

B

Het Deutsches Zollmuseum in Speicherstadt? Logisch! In 1871 werd Hamburg deel van het Duitse Reich, en was het Hamburgs belastingvrije grondgebied plots deel van

een douane-unieovereenkomst.

De vrijhaven ontstond er ter vrijstelling van douanerechten en belastingen op goederen die via de haven worden verhandeld. In het museum leer je via interactieve tentoonstellingen en activiteiten over de geschiedenis van de douane in Duitsland: over smokkelpraktijken, douanetarieven en globalisering. Duitse Douanemuseum // GPS: 53.545946, 9.997956 // zoll.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

19

Wasserschloss vanop de Poggenmühlenbrücke - © Shutterstock

C

Loop verder door tot aan de Poggenmühlenbrücke voor één van de mooiste uitzichtpunten op de pakhuizen. Vooral ’s avonds is het er prachtig, wanneer het ganse

complex in het licht van meer dan 800 schijnwerpers baadt. Poggenmühlenbrücke // GPS: 53.546107, 10.002219 // licht-kunst-speicherstadt.de

D

Je ziet meteen ook het opvallende Wasserschloss: een centrale watertoren voor de pakhuizen, maar dan met de uitstraling van een kasteeltje. Zo weerspiegelt het de

welvarende handelsgeschiedenis van Hamburg. Je vindt er nu 250 soorten thee in het thee kontor en kan er dineren in het restaurant. Wasserschloss Speicherstadt // GPS: 53.5460779, 10.000240 // wasserschloss.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

20

E

e lopen terug naar het westen van Speicherstadt, en passeren zo nog de

Kibbelstegbrücke: je ziet dat deze een beetje langer is dan de andere bruggen, en ook

dubbel zo hoog. De voetgangersbrug heeft twee verdiepingen, zodat in geval van een overstroming ook een niveau hoger kan gevlucht worden.

Een brug verder is de Brooksbrücke, één van de oudste bruggen in Hamburg. De oorspronkelijk houten brug werd rond 1870 afgebroken en vervangen, en in 1885 kwam het stalen exemplaar dat er nu ligt en beschouwd wordt als de toegangspoort tot Speicherstadt. Sinds 2003 en 2006 heeft elke pijler een standbeeld: op het vasteland ‘Europa’ (als teken van solidariteit), ‘Hammonia’ (beschermer van Hamburg); aan Speicherstadt ‘St. Ansgar’ (de religieuze stichter van de stad) en ‘Keizer Barbarossa’ (pionier van de vrije handel voor de Hanzestad). Kibbelstegbrücke // GPS: 53.5445140, 9.993212 Brooksbrücke // GPS: 53.544417, 9.989727

F

In

Speicherstadt

zit

ook

Miniatur

Wunderland ,

's

werelds

grootste

modelspoorwegtentoonstelling. Je vindt er miniatuursteden en gedetailleerde

treinsystemen.

In hetzelfde gebouw huist Hamburg Dungeon : 360 sets met 11 interactieve shows nemen je mee door 600 jaar geschiedenis van de stad. Verwacht je aan doolhoven, acteurs en special effects: de ideale plek voor kinderen om zich onder te dompelen in de geschiedenis van Hamburg. Miniatur Wunderland // GPS: 53.5438620, 9.988661 // miniatur-wunderland.de Hamburg Dungeon // GPS: 53.5438811, 9.989432 // hamburg-dungeon.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

21

Speicherstadt, de Brooksbrücke, Wunderland & Hamburg Dungeon- © Shutterstock

G

Zie je het Kesselhaus? De voormalige stoomketelruimte diende oorspronkelijk als de centrale stoomvoorziening voor Speicherstadt: door het centraliseren van de energie

voorzag het gebouw alle omliggende gebouwen van energie voor de aandrijving van machines en verlichting – iets heel baanbrekends in die tijd.

Nu zit er het HafenCity InfoCenter , met een gigantische maquette van de buurt waar we straks heen gaan. Er is een tentoonstelling over de belangrijkste thema’s van HafenCity: moderne architectuur, de balans tussen wonen/werken/vrije tijd, en bescherming tegen overstromingen. Kesselhaus en het HafenCity InfoCenter // GPS: 53.543364, 9.990544 // hafencity.com

H

Voor een museum dat zichzelf “de vreemdste plek op aarde” noemt, neem je een korte afslag naar het Ponton. Meer dan 60 jaar verzamelen zorgde voor Harrys Hamburger

Hafenbasar & Museum, waar je tussen zeemansschatten uit alle werelddelen loopt. Een ontplofte curiositeitenkast, maar dan in 33 kamers van bijna 200m²: magische objecten en

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

22

voodoofiguren, antieke stukken uit Afrika en Azië en opgezette dieren: je kijkt er je ogen uit in dit museum met een even avontuurlijke geschiedenis als zijn inhoud. Harrys Hamburger Hafenbasar // GPS: 53.542315, 9.988284 // hafenbasar.de

Harrys Hamburger Hafenbasar & Museum - © Harryshafenbasar, SA via Wikimedia Commons

I

We blijven nog eventjes in het verleden: om het belang van de Speicherstadt volledig te begrijpen, breng je een bezoekje aan het Speicherstadtsmuseum . Het is gewijd aan de

geschiedenis en het erfgoed van de wijk, en is gevestigd in één van de historische pakhuizen. Je krijgt dus meteen ook een kijkje achter de iconische gevels, en ziet er historische voorwerpen, foto's, kaarten en audiovisueel materiaal. Speicherstadtsmuseum // GPS: 53.543170, 9.987581 // speicherstadtmuseum.de

J

Voor we de Sandtorhafen (of Traditionsschiffhafen) oversteken, wandelen we eerst nog kort door naar de Wilhelminenbrücke. De zijkant van de brug is versierd met

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

23

honderden slotjes, maar je wandelt hier vooral over het Steinerne Orientteppich. Het ‘vloerkleed’ op de brug is een functioneel kunstwerk van Frank Raendchen (2005), geïnspireerd door de kostbare tapijten die hier in het verleden werden opgeslagen in de pakhuizen. Wilhelminenbrücke // GPS: 53.543072, 9.983956

Elbphilharmonie - © Shutterstock

K

Wandel langs de Elbe, over de Mahatma-Gandhi-Brücke: links zie je nog de Hoogwaterbeschermingsbrug, om Speicherstadt te ontvluchten in geval van

overstromingen. Uiteindelijk komen we uit bij het iconische concertgebouw Elbphilharmonie, een architectonisch juweeltje dat naast de concertzaal ook onderdak biedt aan een hotel en openbare uitkijkplatforms. Geniet vanaf het plein van het uitzicht op de skyline van Hamburg.

Door de Sandtorhafen te kruisen, steken we meteen ook over uit de historische pakhuizenwijk naar hét modernste stedelijke centrum van de 21e eeuw: we bevinden ons nu in de hypermoderne wijk HafenCity, één van de grootste Europese stadsontwikkelingsprojecten. Elbphilharmonie // GPS: 53.5414583, 9.984358 // elbphilharmonie.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

24

Hafencity, Sandtorhafen en Elbphilharmonie - © Shutterstock

L

Naast het bekijken van alle moderne architectuur, bezoek je hier ook nog het

Internationales Maritimes Museum Hamburg om onze tour door het maritieme

erfgoed van Hamburg af te sluiten – in het oudste pakhuis van allemaal.

Onderweg kom je ook nog een standbeeld van de piraat Klaus Störtebeker tegen: waar Hafencity nu ligt, werden vroeger piraten geëxecuteerd. Als waarschuwing werden hun hoofden op frames en palen gespietst in de haven. Störtebeker was de leider van de zeeroverbende Likedeeler; hij is intussen een legendarisch figuur, maar kwam zelf ook hier aan zijn einde. Eén van zijn schuilplaatsen bezoeken we later nog in Jasmund National Park op Rügen. Internationaal Scheepvaartmuseum Hamburg // GPS: 53.543444, 9.998623 // imm-hamburg.de Störtebeker-Denkmal // GPS: 53.543051, 9.999016

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

25

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

26

Deel 3: St Pauli, Karolinenviertel en het Groene hart • • •

Afstand: 6,6 km Beginpunt: Hauptkirche St. Michaelis Eindpunt: Planten un Blomen Park

Je kan deze route ook volgen met gps. Installeer de app Google Maps op je smartphone en klik dan op deze link of scan de QR-code rechts.

Zo kan je je smartphone als gps gebruiken.

 Ga mee met een lokale gids op stap door Hamburg en zie meer

Sint-Michielskerk - © Shutterstock

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

27

A

Voor we naar de hippere stadsbuurten trekken, starten we nog in de Altstad. Je kan dus perfect aansluiten op deze wandeling vanuit deel 1 of deel 2, die op minder dan 1

kilometer eindigen. Ontdek de historische Hauptkirche St. Michaelis, of door de Hamburgers ook wel de ‘Michel’ genoemd. Beklim de toren voor een panoramisch uitzicht van op het observatiedek (82m) over de stad of bekijk de prachtige kerk binnenin.

Het is de derde kerk – de twee eerdere versies zijn afgebrand – en het interieur is rijkelijk versierd met elegante altaren en beeldhouwwerken. Of bekijk één van de vijf orgels, die samen kunnen bespeeld worden: ditt orgelsysteem is één van de grootste van Duitsland. Sint-Michielskerk // GPS: 53.548448, 9.978837

St. Pauli pier - © Shutterstock

B

Wandel richting de Elbe om uit te komen aan de St. Pauli Landüngsbrucken . De pier is de ideale locatie om na de wandeling nog te genieten van een boottour.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

28

Aan deze haven vind je heel wat bars en restaurants, en 2 musea in een boot: het 19e-eeuws zeilschip Museumsschiff Rickmer Rickmers en een Sovjet-onderzeeër met het U-Boot

Museum Hamburg.

De ondergrondse Alter Elbtunnel verbindt het stadscentrum met de zuidelijke stadswijken en het havengebied in Steinwerder: de tunnel is 610m lang en opende in 1911, en is een sterk staaltje bouwkunde. De tunnel is dag en nacht onbeperkt open voor fietsers en voetgangers.

Aan het einde van de havenpromenade proef je verse vis in de de Altonaer Fischauktionshalle en op zondag op de Fischmarkt. St. Pauli Landüngsbrucken // GPS: 53.545283, 9.966216 Museumsschiff Rickmer Rickmers // GPS: 53.544679, 9.973473 // rickmer-rickmers.de U-Boot Museum Hamburg // GPS: 53.544849, 9.954807 // u-434.de Alter Elbtunnel // GPS: 53.546151, 9.966556 Fischmarkt // GPS: 53.545169, 9.953197 // fischmarkt.hamburg.de

C

We komen nu echt in de wijk St. Pauli, bekend om zijn nachtleven en entertainment.

Centraal ligt hier de beroemde Reeperbahn: de bekendste kilometer van Hamburg, door

zijn levendige rosse buurt, met tal van theaters, clubs en bars. De straat Reeperbahn zelf diende oorspronkelijk als woonplaats voor touwslagers, die de rechte baan gebruikten om scheepstouwen in elkaar te draaien voor de nabijgelegen werven in de 17e eeuw.

Het is dus al sinds het begin een smeltkroes, die kunstenaars (zie ook verder bij D. de Beatles platz), zeevaarders, immigranten en toeristen van over de hele wereld aantrok. De wijk staat nog steeds symbool voor vrije meningsuiting en sociale vooruitgang, en in de loop der jaren ontwikkelde het zich tot een populaire uitgaansbuurt – waar je dus ook stripclubs, seksshops en bordelen vindt.

Om de hoek ligt de Herbertstraße , met zijn controversiële reputatie. De straat bestaat uit bordelen met meer dan 250 sekswerkers, en is alleen toegankelijk voor mannen: de toegang wordt geregeld door veiligheidspersoneel aan de poort op straat. Reeperbahn // GPS: 53.549681, 9.963118

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

29

Reeperbahn - © Shutterstock

D

Aan het begin van de Reeperbahn vind je de Beatles platz: beiden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Onderweg zag je misschien al memorabilia en gedenkplaten, en

onder het straatnaambord lees je “Naar de wereldberoemde popgroep uit Liverpool, waarvan de carrière in 1962 begon in de Hamburgse Star Club”.

Hun optredens in de jaren ’60 hier zorgden uiteindelijk voor een platencontract en hun bekende bandfotografie. Er wordt gezegd dat hun tijd hier zorgde voor het ontwikkelen van hun hun kenmerkende stijl. Beatles platz // GPS: 53.550188, 9.958697

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

30

E

De Wohlwillstraße is het centrum voor de alternatieve scene in Hamburg, pal in het midden tussen de tussen buurten Schanzenviertel en Kiez. Dit kwartier trekt

kunstenaars, muzikanten en jonge creatives aan. Je kijkt er je ogen uit in onafhankelijke kunstgalerieën, heel veel streetart en pop-up evenementen.

De Wohlwillstraße staat bekend om zijn inclusieve sfeer, en kent een geschiedenis van sociale bewegingen en activisme. Alles op je af laten komen, doe je tussen de locals in de Kleine

Pause, het bekendste café en Schnellrestaurant van Hamburg. Wohlwillstraße // GPS: 53.554566, 9.962700 Kleine Pause // GPS: 53.554858, 9.962550 // kleine-pause.de

F

Nog meer subcultuur vind je aan cultureel centrum Rote Flora . We zitten hier al in de wijk Sternschanze, en het gebouw is er heel bekend. Eind de 19e eeuw was het een

theater, maar in de jaren '80 werd het gekraakt door activisten.

Sindsdien heeft het gebouw een belangrijke rol gespeeld in politieke, sociale en protestbewegingen in Hamburg. Het is nu een ruimte voor alternatieve cultuur, politieke discussies, concerten en kunsttentoonstellingen, en dient als symbool van verzet tegen gentrificatie. Rote Flora // GPS: 53.562179, 9.961460 // rote-flora.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

31

Rote Flora- © Shutterstock

G

Buiten de historische betekenis als uitgaansbuurt en plek voor alternatieve cultuur, staat St. Pauli ook bekend om zijn rijke architecturaal erfgoed. In de hele buurt zijn

Gründerzeit-Altbau gebouwen te vinden.

Gründerzeit-Altbau is de architecturale stijl van eind 19e eeuw, een tijd gekenmerkt door economische groei, industrialisatie en stedelijke uitbreiding. Deze duurzaam gebouwde panden hebben sierlijke gevels, decoratieve elementen, hoge plafonds en ruime kamers.

De gebouwen tonen ook het unieke karakter van de buurt: veel van de gebouwen zijn gerenoveerd, en zijn nu moderne en gegeerde woonruimtes. Gründerzeit-Altbau // Doorheen St. Pauli, Sternschanze en verder richting Eimsbüttel

H

Het Karolinenviertel was in de 19e eeuw een wijk voor arbeiders. De buurt is verder gevormd door grassroots initiatieven en coöperatieve huisvestingsprojecten. Het was

een plek voor tegencultuurbewegingen, activisme en sociale initiatieven.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

32

Nu dompel je jezelf onder in de alternatieve en creatieve sfeer van de trendy buurt. De smalle straatjes staan bekend om de onafhankelijke boetiekjes, cafés en streetart. Bezoek daarom zeker ook de Marktstraße, en drink heerlijke koffie met taart in Kaffee Klatsch vlakbij. Marktstraße in het Karolinenviertel // GPS: 53.558502, 9.972877 Kaffee Klatsch // GPS: 53.558780, 9.972290 // cafe-klatsch-hamburg.de

Altbau Hamburg - © Shutterstock

I

Afsluiten doen we in het Planten un Blomen Park : een uitgestrekte groene long in het hart van Hamburg. Oorspronkelijk is het een 17e-eeuwse botanische tuin voor

medicinale planten. Het openbare park heeft een oppervlakte van 47 hectare en is één van de populairste groene ruimten in Hamburg, met een Japanse tuin, een rozentuin en een tropische kas. Er zijn dansende waterfonteinen tijdens het Water-Licht-Concert. Je kan er met een bootje varen, er is een speeltuin, minigolfbaan en een ijsbaan in de winter. Planten un Blomen Park // GPS: 53.562057, 9.983592 // plantenunblomen.hamburg.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

33

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

34

Buiten de wandelroute ::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: OPTIONEEL ::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

1

Neem de watertaxi, trein of U-bahn richting de Ottensen buurt in de wijk Altona.

Verwacht je aan Backsteinbau (baksteenarchitectuur): de oude fabrieksgebouwen en

pakhuizen in dit voormalige industriegebied werden omgetoverd tot een trendy wijk vol boetiekjes, cafés en bars. Bezoek daarvoor zeker de Zeisehallen. Unieke items winkelen doe je in de Ottenser Hauptstraße. Eten uit alle uithoeken van de wereld vind je in de talloze restaurants. De Elbe-rivier bewonder je van uit het park Altonaer Balkon. Of verdiep je in de geschiedenis van de buurt in Museumshafen Oevelgönne, met zijn verzameling van historische schepen en exposities. Watertaxi Ottensen // hadag.de Zeisehallen Ottensen // GPS: 53.554190, 9.928273 Ottenser Hauptstraße // GPS: 53.552135, 9.931085 Altonaer Balkon // GPS: 53.545362, 9.935589 Museumshafen Oevelgönne // GPS: 53.5436002, 9.914993 // museumshafen-oevelgoenne.de

Altona - © Shutterstock

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

35

2

Of je nu op zoek bent naar nieuwe muziek, de hele nacht gaat dansen of gewoon wil genieten van de dynamische artistieke scene, Hamburg is een onmisbare bestemming

voor cultuur- en muziekliefhebbers.

De Kulturkirche van Altona bevindt zich in voormalige 17e-eeuwse Sint-Trinitatiskerk. Na renovaties is het nu een erg indrukwekkende concertzaal, theater- en evenementenlocatie met een intieme sfeer. Ook het hippe Ottensen heeft met het Fabrik een gerenommeerd podium voor theater, comedy en muziekoptredens.

Tegenovergesteld aan de sfeer in de kerk in Altona, is Uebel und Gefaehrlich een underground club in een bovengrondse bunker uit WO II aan de beroemde Feldstraße in St. Pauli. Sinds 2005 heeft het één van Hamburgs belangrijkste podia voor alternatieve en elektronische muziek.

Uebel und Gefährlich bestaat uit meerdere verdiepingen, en heeft een panoramisch uitzicht van op het dakterras. Kulturkirche Altona // GPS: 53.559778, 9.953675 // kulturkirche.de Fabrik-theater // GPS: 53.559761, 9.947094 // fabrik.de Uebel und Gefaehrlich // GPS: 53.556504, 9.970943 // uebelundgefaehrlich.com

3

Wil je meer weten over de rijke geschiedenis van Hamburg? Bezoek dan het Museum

für Hamburgische Geschichte met een uitgebreide collectie aan kunstvoorwerpen en

tentoonstellingen die het verleden van de stad uitbeelden. Museum voor de geschiedenis van Hamburg // GPS: 53.551260, 9.973236 // shmh.de

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: EINDE OPTIONEEL ::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Op zoek naar een hotel in Hamburg?  In de Schanzenturm, begin de 20e eeuw de grootste watertoren in Europa. Nu kun je er luxueus slapen met uitzicht op het Schanzenpark: Mövenpick Hotel Hamburg

 In de oude gasfabriek compleet in Backsteenbau, vlakbij Altona: Gastwerk Hotel  In een luxueuze hotelkamer in een oude havenkraan, in Speicherstadt: Floatel Hafenkran Hamburg

 In een uniek eco-hotel en informatiecentrum, op het Elbe-eiland Wilhelmsburg: Raphael Hotel Bäumerhaus

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

36

DAG 2: LÜBECK We rijden naar de deelstaat Sleeswijk-Holstein, en schuiven dus steeds dichter naar MecklenburgVoor-Pommeren.

• • • •

2

Afstand: 87 km Startpunt: Hamburg Eindpunt: Lübeck Hoogtepunten: •

Stadswandeling Lübeck

•

Travemünde

Lübeck ontstond in de 12e eeuw en groeide snel uit tot een belangrijke handelsnederzetting aan de Oostzee.

Als Hanzestad – hét middeleeuwse samenwerkingsverband van handelssteden in NoordEuropa – speelde Lübeck een cruciale rol in de bloeiende handel in de regio, en werd ze een welvarende stad. Niet voor niets heet Lübeck ‘de koningin van de Hanze’. Ze is het brein achter de Wendische Liga van Steden: een verbond tussen de meeste steden die we zullen bezoeken.

Kruiden en noten werden hier vaak ingevoerd vanuit het Oosten: vergeet dus zeker niet te proeven van de Lübecker Marzipan, want je bevindt je in de hoofdstad van de marsepein!

De oude binnenstad van Lübeck, de Altstadt, is sinds 1987 erkend als Werelderfgoed door UNESCO. Het stadscentrum is een sprekend voorbeeld van een middeleeuwse handelsstad, omgeven door water. Je vindt er op elke hoek historische gebouwen die getuigen van het glorieuze verleden van de stad, in de vorm van 5 prachtige kerken met Sieben Türme, sierlijke patriciërshuizen, 90 smalle straatjes en steegjes, en de indrukwekkende stadspoorten – het symbool van de stad.

Op 29 maart 1942 bombardeerde de Royal Air Force Lübeck met 400 ton bommen, waardoor meer dan de helft van de stad in puin lag. Veel van de historische gebouwen dragen dus littekens die aan WO II herinneren, en/of zijn prachtig gerestaureerd.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

37

Stadswandeling in Lübeck

Geveltrappen in Lübeck - © Shutterstock

Bereikbaarheid met OV Lübeck is vanuit het buitenland makkelijk bereikbaar via Hamburg Hauptbahnhof, waar je kan overstappen op een regionale trein naar Lübeck.

Bereikbaarheid met auto De makkelijkste optie om Lübeck met de auto te bereiken, is om te parkeren aan de rand van de stad en met het openbaar vervoer - Lübeck heeft een betrouwbaar busnetwerk - naar het centrum te gaan.

Een populaire parkeerplaats is de ‘P+R Parkplatz Lübeck St. Jürgen’.

Praktisch "Lübeck Stadtverkehr" is het lokale busnetwerk en biedt efficiënte verbindingen binnen de stad en naar omliggende gebieden. Kaartjes zijn te koop bij een verkooppunt of bij de buschauffeur.

Lübeck heeft ook een uitgebreid netwerk van fietspaden door de stad, al bezoek je de steegjes in de Altstad best te voet.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

38

Fietsen zijn te huur bij de toeristische dienst, vlak bij de start van onze stadswandeling: TouristInformation Lübeck: Holstentorplatz 1, 23552 Lübeck, luebeck-tourismus.de.

• • •

Afstand: 5,6 km Beginpunt: Holstentor Eindpunt: Burgtor

Je kan deze route ook volgen met gps. Installeer de app Google Maps op je smartphone en klik dan op deze link of scan de QR-code rechts.

Zo kan je je smartphone als gps gebruiken.

Holstentor & Salzspeicher - © Shutterstock

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

39

A

Iconisch: dat is de Holstentor, die opduikt in lijstjes met top 10 mooiste gebouwen van Duitsland, in gezelschap van de Branderburger Tor en de Kölner Dom.

De 15e-eeuwse stadspoort was oorspronkelijk onderdeel van de middeleeuwse stadsmuur van Lübeck: een symbool van de rijkdom en status van Lübeck als een belangrijke Hanzestad, met meerdere poorten, torens en grachten. De muren van de toren zijn 3,5 meter dik. Sinds 1950 huist in de Holstentor het Stadtmuseum Lübeck, je meer leert over de geschiedenis van de stad.

De Holstentorplatz is een levendig plein net buiten de Holstentorpoort, met straatartiesten, parken rondom, cafeetjes en kraampjes. Holstentor // GPS: 53.867045, 10.686898 // museum-holstentor.de

B

Vlakbij vinden we de Salzspeicher, zout-pakhuizen langs de Trave-rivier waar ‘het witte goud’ werd opgeslagen. De namen van de gebouwen verwijzen naar waar het zout

vandaan kwam, zoals het Engelandhaus en het Schwedenhaus.

Zout was een waardevol handelsproduct en bracht aanzienlijke rijkdom naar de stad: het werd gebruikt voor bewaren van voedsel en als betaalmiddel.

De 16e-eeuwse gevels zijn dan ook in typische baksteengotiek. Nu vind je er musea, restaurants en galerijen. Zoutmagazijnen // GPS: 53.865800, 10.679960

 Ga mee met een lokale gids op stap door Lübeck en zie meer

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

40

Salzspeicher - © Shutterstock

C

Café Niederegger is een historisch café bekend om zijn heerlijke marsepein, maar ze hebben er ook chocolade, pralines en nougat. Op de tweede verdieping van het café zit

het Niederegger Marsepeinmuseum . Je leert er over de geschiedenis en de productie van het de amandelspijs en het café, maar ziet er ook twaalf levensgrote personages gemaakt van marsepein. Niederegger café en museum // GPS: 53.867056, 10.686078 // niederegger.de // Gratis toegang

D

In de St Petri Kirche neem je de lift naar het 50-meter hoge observatieplatform om te genieten van een mooi uitzicht over de stad. Maar niet enkel het panorama is de moeite:

de 800 jaar oude gerestaureerde kerk noemt zichzelf de culturele en universitaire kerk van Lübeck. Ze is volledig wit geschilderd binnenin en dient voor bijzondere kerkdiensten en kunsttentoonstellingen. Er is ook een cafeetje. Sint-Petruskerk // GPS: 53.865812, 10.683249 // st-petri-luebeck.de // De kerk is vrij toegankelijk; de toegang tot het platform met de lift is betalend

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

41

E

In de Marlesgrube vind je heel wat Stolpersteine, of struikelstenen. De gedenkstenen voor slachtoffers van Nazi-vervolgingen zijn van de hand van de Duitse kunstenaar

Gunter Demnig, die in 1996 begon met het plaatsen van de eerste stenen in Berlijn – sindsdien vind je ze in heel wat Europese steden.

Elke Stolperstein heeft met een metalen plaatje met de woorden "Hier woonde..." en de gegevens van een slachtoffer: ze bevinden zich voor diens laatste woonadres. Het idee achter Stolpersteine is dat je "struikelt" over de steen, waardoor je gedwongen wordt om stil te staan, te buigen en de naam te lezen. Stolpersteine Marlesgrube // GPS: 53.864061, 10.683016 // stolpersteine-luebeck.de

F

De basis van Schloss Rantzau is 14e-eeuws, maar het stadspaleis steekt met zijn 19eeeuwse neogotiek af tegen de rest van de middeleeuwse binnenstad. Het heeft

romantische kantelen en torentjes, en een rococo-balzaal. Het is nu een beschermd monument; Schloss Rantzau // GPS: 53.862848, 10.685588

St Petri Kirche - © Shutterstock

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

42

G

De 13e-eeuwse

Lübecker Dom is van buitenaf vrij sober, in Noord-Duitse

baksteengotiek, met 2 torenspitsen. Het is de oude bisschopskerk van Lübeck, dus

binnenin vind je heel wat kunstschatten die de bombardementen overleefden: het triomfantelijke kruis van Bernt Notke, het altaar verlicht met kaarsen en heel wat Mariafiguren (waarvan eentje uit 1509).

Je ziet hoge spitsbogen, gebeeldhouwde decoraties en torens. Alle ramen werden wel vernietigd tijdens de luchtaanval en enkel het westelijke raam werd echter op artistieke wijze gereconstrueerd. In 2023 vierde de oudste kerk van Lübeck haar 850e verjaardag. Dom van Lübeck // GPS: 53.860864, 10.685823 // domzuluebeck.de

H

In het Museumkwartier

Sint-Annen vind je verschillende musea en culturele

instellingen. Het was oorspronkelijk een middeleeuws klooster en armenhuis, opgericht

in de 13e eeuw.

Je vindt er de Kunsthalle St. Annen en het St. Annen-Museum, waarvan de laatste een uitgebreide collectie middeleeuwse en renaissance kunstwerken, religieuze beelden, schilderijen en decoratie heeft. St. Annen-Museum // GPS: 53.863123, 10.690262 // st-annen-museum.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

43

St. Petri en de Dom - © Shutterstock

I

In de 19e eeuw werd de vestingmuur van Lübeck zo goed als volledig afgebroken. Een deeltje van deze 13e-eeuwse muur vinden we wel nog terug aan de Halbturm: deze

toren werd geïntegreerd in vakwerkwoningen uit de 17e eeuw, in de An der Mauer met huisnummer 47. Halbturm // GPS: 53.862499, 10.690193

J

We passeren aan St. Aegidien , de 14e-eeuwse kerk gewijd aan Sint Aegidius, de beschermheilige van de pelgrims en de zieken.

De kerk is een geweldig voorbeeld van gotische architectuur: de bombardementen vernietigden de glas-in-loodramen, maar de bakstenen gevel, hoge spitsbogen en gedetailleerde decoratie bleef bijna onbeschadigd. Sint-Aegidiuskerk // GPS: 53.864415, 10.691574 // aegidien-kirche-luebeck.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

44

K

De indrukwekkende gevel van het Rathaus toont de welvaart van de stad. Het bouwen duurde ongeveer een eeuw, waardoor je verschillende stijlen terugvindt in de

gebouwen.Het stadhuis heeft twee hoofdgebouwen: het Alte Rathaus (Oude Stadhuis) en het Rathaus zelf. Het Alte Rathaus dateert uit de 13e eeuw en is een trouwlocatie.

Lübeck stond bekend om zijn maritieme handel, zoutproductie en de productie van kwaliteitsbaksteen. De gevel is dan ook gemaakt uit gelakte baksteen: de duurste soort. De Raadszaal binnenin is versierd met houtsnijwerk en schilderijen uit verschillende eeuwen.

Het Rathaus is opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als onderdeel van het historische stadscentrum van Lübeck. Stadhuis Lübeck // GPS: 53.866734, 10.685460

Rathaus - © Shutterstock

L

De Frans-gotische St. Marien-Kirche heeft twee torens van meer dan 120 meter hoog (die je kan beklimmen) en het hoogste gewelfde bakstenen plafond ter wereld, dat

prachtig versierd is.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

45

Je vindt er de 15e-eeuwse ‘Totentanzkapelle’ of de Danse Macabre-kapel, oorspronkelijk gebouwd als herdenkingsplaats voor slachtoffers van de Zwarte Dood. De Dodendans symboliseert de universele vergankelijkheid van het leven en was populair in de middeleeuwen: je ziet de dans terugkomen in glas in lood ramen, met skeletfiguren uit alle lagen van de bevolking. De ramen zijn recent, uit 1950, en gebaseerd op de middeleeuwse muurschildering en ramen die sneuvelden tijdens bombardementen in WO II. Ook een Danse Macabre-orgel werd verwoest, en vervangen door de wereldberoemde twee verdiepingen hoge astronomische klok.

Deze klok is een replica nadat de originele ook werd vernietigd tijdens het bombardement. De klok heeft een zonnewijzer, een maanfase-indicator en verschillende wijzerplaten die de positie van de zon, maan en planeten weergeven. Bovendien zijn er bewegende figuren: elke dag om twaalf uur trekt een ommegang van acht personen langs Christus, die hen vervolgens zegent. De laatste datum op de kalenderwijzerplaat van de klok is in 2080.

Het orgel dat je nu ziet, staat er sinds 1968: het is het grootste orgel ter wereld, met maar liefst 10 000 pijpen.

Zoek zeker ook naar de Duivelssteen, onderwerp van een belangrijke legende rond de Marienkirche! De duivel probeerde de bouw van de kerk te dwarsbomen: er was hem beloofd dat de kerk eigenlijk een herberg zou zijn, dus probeerde hij met deze steen het gebouw te verwoesten. Hij liet de steen uiteindelijk vallen na de nieuwe belofte dat er vlakbij toch een herberg zou komen: die werd uiteindelijk de Ratskeller-taverne aan de overkant van het plein.

Tot op de dag van vandaag ligt de steen nog op dezelfde plek – als je goed kijkt, zie je sporen van de duivel zijn klauwen. Wie de steen aanraakt, wordt beschermd tegen de invloed van de duivel. Sinds 1999 zit op de plek ook een bronzen beeldje van de duivel.

Nog meer brons vind je aan de verbrijzelde klokken: tijdens het bombardement vielen deze uit de grote torens. Tijdens de restauratie van de kerk besloot men deze te laten liggen als vredesmonument. Sint-Mariakerk Lübeck // GPS: 53.868306, 10.685792 // st-marien-luebeck.de // Betaalde toegang

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

46

St. Marien Kirche- © Shutterstock

M

Het Buddenbrookhaus is het 18e-eeuwse familiehuis van auteur en Nobelprijswinnaar Thomas Mann, die het gebruikte als achtergrond voor zijn beroemde roman

‘Buddenbrooks’. Het huis ligt in de Mengstraße, één van de oudste straten van Lübeck. Het is nu een museum over de literaire erfenis van Thomas Mann, het leven van de familie Mann en de geschiedenis van de Lübeckse koopmansklasse - met originele meubels en persoonlijke bezittingen.

Van 2020 tot eind 2023 wordt het museum verbouwd, en kan je naar de tijdelijke tentoonstelling over de Manns gaan in het Museum Behnhaus Drägerhaus (zie verder). Vlakbij, aan de Breite Straße 38 waar het voormalige ouderlijk huis van de schrijver stond, werd in 1975 een monument opgericht ter gelegenheid van zijn 100ste verjaardag. Buddenbrookhaus // GPS: 53.868344, 10.685858 // buddenbrookhaus.de // Geopend vanaf 2024

N

Bezoek het Willy-Brandt-Haus, een museum in een 17e-eeuws koopmanshuis gewijd aan het leven en de prestaties van Lübeckenaar Willy Brandt, de eerste sociaal-

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

47

democratische bondskanselier van Duitsland eind de jaren ’60, en Nobelprijswinnaar voor de vrede in ‘71.

Verken de tentoonstellingen en krijg inzicht in de Duitse geschiedenis aan de hand van documenten, foto's, persoonlijke bezittingen en archieven over het leven en werk van Willy Brandt. Willy-Brandt-Haus // GPS: 53.870053, 10.689473 // willy-brandt.de

Willy Brandt Haus - © Shutterstock

O

Museum Behnhaus Drägerhaus is gevestigd in twee 18e-eeuwse stadspaleizen, het Behnhaus en het Drägerhaus.

Wandel door de Duitse expressionistische kunstgalerij en historische barokke kamers: deze stellen de cultuurgeschiedenis van Lübeck tentoon. Het museum heeft een grote collectie schilderijen, beeldhouwwerken en decoratie uit de 19e en 20e eeuw. Museum Behnhaus Drägerhaus // GPS: 53.8704153, 10.689694 // museum-behnhaus-draegerhaus.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

48

P

Oude zeemanskerk St. Jakobi-Kirche is één van de vijf middeleeuwse parochiekerken in Lübeck – en die aan de bombardementen van Palmzondag ’42 ontsnapte. Het

originele 17e-eeuwse orgel is één van de belangrijkste van Europa.

Aangezien Apostel Jakobus de patroonheilige is, is de kerk samen met het HeiligeGeesthospitaal (zie verder) een stop onderweg naar Santiago de Compostella. Heel wat pelgrims vinden dus hun weg naar de kerk – en het cafeetje naast de deur, ‘Camino’.

Sinds 2007 vind je in één van de kapellen een wrak van een reddingssloep. Het is het Pamirmonument, ter herdenking voor de burgerslachtoffers van scheepsrampen: viermaster Pamir verging in 1957 tijdens een orkaan op de Atlantische Oceaan. Sint-Jakobikerk // GPS: 53.871100, 10.688995 // stjakobi.churchdesk.com

Heiligen-Geist-Hospital - © Shutterstock

Q

Voltooid in 1286, is het Heiligen-Geist-Hospital één van de oudste nog bestaande sociale instellingen van Duitsland, en waarschijnlijk zelfs ter wereld.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

49

Naast zijn zorgfunctie heeft het gebouw in gotische rode baksteenstijl ook een architecturale waarde: met puntgevels, torenspitsen, en een prachtige kerkzaal met het kleurrijke doksaal.

Binnenin vind je het 15e-eeuwse Allerheiligenaltaar en het Maria-altaar. In het Langhaus stonden vroeger alle bedden van de zieken op een rij; later werden deze omgebouwd naar Kabäuschen, houten kamertjes, die werden gebruikt tot in de jaren ‘60.

Met Kerstmis is het Hospitaal van de Heilige Geest de plek waar je de ‘Kerststad van het Noorden’ kan vinden, de grootste Kerstmarkt van de regio. In de Bürgergärten vind je een oase van groen, van waar je helemaal naar de tuin van het Behnhaus Museum (zie vorige) kan wandelen. Heilige-Geesthospitaal // GPS: 53.871430, 10.690165 // luebeck-tourismus.de

R

Nog meer liefdadigheid vind je vlakbij. Stop bij de Schiffergesellschaft , het huis met de puntgevel direct tegenover de kerk van St. Jakobi: het historische gebouw was ooit

een gildehuis voor zee- en kooplieden, de Schifferbrüder. Naast de herberg uitbaten, zorgde de gilde ook voor hun broeders en hun gezinnen in nood. In de kelder zit nu bar Gotteskeller: de oorspronkelijke Godskelder was ooit een slaapplaats voor minderbedeelden.

Op het gelijkvloers huist het Café Schiffergesellschaft, met verschillende salons. Onder historische miniatuurschepen probeer je het typische zeemansgerecht ‘Labskaus’: stamppot met aardappelen, gezouten vlees, gezouten haring, gebakken ei en rode biet. Je vindt de wapenschilden van de zeevaarders nog op de wanden van de zitbanken: zo vond iedereen zijn plek. Schiffergesellschaft // GPS: 53.871189, 10.688145 // schiffergesellschaft.de

S

De Museumshaven aan de Trave-rivier was de handelshaven in de middeleeuwen, nu vind je er meer dan 20 liefdevol onderhouden historische schepen: traditionele

zeilschepen, vissersboten en stoomschepen. Bekijk alle schepen vanop de Drehbrückenplatz .

Het bekendste is hier de Lisa van Lübeck: een replica van een 15e-eeuwse kraweel, een veelgebruikt handelsschip van de Hanze. De bouw ervan – zonder originele technische tekeningen – was een sociaal project, waarbij gedurende 5 jaar 350 mensen betrokken waren. Museumshaven // GPS: 53.872770, 10.682260 // museumshafen-luebeck.org en hanseschiff-luebeck.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

50

Burgkloster - © Shutterstock

T

Bezoek het Europese Hansemuseum : een interactief museum dat de geschiedenis en de invloed van de Hanze verkent. Het museum is gevestigd in het voormalige

Burgkloster, dat gebouwd is op de fundamenten van de burcht. Ontdek binnenin handelsroutes, artefacten en boeiende tentoonstellingen die het middeleeuwse handelsverbond tot leven brengen: van Brugge, tot Bergen en Novgorod. Europese Hansemuseum // GPS: 53.874176 10.689676 // hansemuseum.eu

U

We eindigen bij de Burgtor, die samen met de Holstentor tot de twee overgebleven stadspoorten behoort. Ze stamt uit de 15e eeuw en is een symbool van stedelijke

identiteit en trots, versierd met onder andere spitsbogen.

Ze werd in 1444 gebouwd van rode baksteen en in de middeleeuwen gedecoreerd met zwarte bakstenen. In 1685 werd op de toren een bronzen dak in de barokstijl aangebracht. Burgtor // GPS: 53.873913, 10.691453

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

51

Burgtor - © Shutterstock

Op zoek naar een verblijfplaats in Lübeck?  Naast de Holstentorpoort, in het oudste bakstenen gebouw van Lübeck: Hotel Anno 1216  Aan het marktplein: Atlantic Hotel  Op 5 minuten van het marktplein in een charmant hotel uit 1304: Hotel Haase  Met de camper op Campingplatz Lübeck-Schönböcken  In een villa met uitzicht op het strand in Travemünde: Strandperle Lieblingsplatz Hotel  In een villa, liefdevol ingericht met antiek, in de baai van Travemünde: Hotel Landhaus Bode

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

52

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

53

Travemunde - © Shutterstock

3

Travemünde is een bruisende badplaats aan de monding van de rivier de Trave. Het stadje is gemakkelijk te bereiken per trein vanuit Lübeck in slechts 20 minuten. Geniet

van de prachtige stranden en de gezellige promenade, met winkels, restaurants en cafés.

Beklim één van de oudste vuurtorens van Duitsland, gebouwd in 1539, voor een prachtig uitzicht. Bezoek het 20e-eeuws zeilschip de "Passat", een viermastbark die oorspronkelijk werd gebruikt voor de graanhandel. Leer meer over de maritieme geschiedenis van Travemünde in het Seebadmuseum.

Als je in de zomer Travemünde bezoekt, ga dan eind juli zeker naar het Travemünder Wocheevenement, één van de grootste zeilevenementen ter wereld. Of maak zelf een boottocht over de Trave. Vuurtoren Travemünde // GPS: 53.961209, 10.877600 // leuchtturm-travemuende.de Viermastbark De Passat // GPS: 53.9581002, 10.879547// luebeck.de Seebadmuseum // GPS: 53.957369, 10.865748 // heimatverein-travemuende.de Travemünder Woche // travemuender-woche.com Boottocht over de Trave // GPS: 53.958586, 10.874627 // hanse-travemuende.de

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

54

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

55

Deze gratis reisgids bevat 2 dagen van onze volledig uitgewerkte rondreis Mecklenburg-Vorpommern.

Bespaar jezelf uren opzoekingswerk en mis geen enkele bezienswaardigheid.

Koop nu de digitale (pdf – 175 blz A4) reisgids met de volledige rondreis en meer dan 60 beschreven bezienswaardigheden, boordevol praktische informatie, bijzondere plekjes en tips van locals + 11 wandelingen en 2 fietsroutes.

 Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

56

DISCLAIMER We krijgen onze informatie van betrouwbare en zorgvuldig geselecteerde bronnen. Niettegenstaande kunnen we niet verantwoordelijk worden gehouden voor mogelijk niet-accurate informatie noch voor het gebruik van deze informatie en mogelijke negatieve gevolgen. We waarderen het erg als je opmerkingen, toevoegingen of fouten aan ons zou kunnen doorgeven via info@themediabay.be.

Ontdek meer reisgidsen op www.reisroutes.be en www.reisroutes.nl.

Alle kaarten © OpenStreetMap.org

Adverteren in deze reisgids?

Neem contact op met The Media Bay via info@themediabay.be.

Laatste update: juli 2023 © Alle rechten voorbehouden.

Deze reisgids is een uitgave van The Media Bay. Niets van deze uitgave mag vermenigvuldigd worden zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever.

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

57

© Koop de volledige gids op shop.themediabay.be

58