Activ it eit en Naja ar 2 0 2 5
|| 1
|| 2
Inhoud VOORWOORD 5 VZN BREIDT UIT
6
NIEUWE WERKGROEPEN MKA 9 Endoscopie 10 Patiëntbeleving 11 LOPENDE WERKGROEPEN Platform HRM 13 Financieel beleid 13 Verpleegkundig directeurs
14
Milieu & Preventie
15
Beleidsinformatie 16 MDR-IVDR 16 Revalidatie 17
Redactie
Vaatheelkunde 17
Marga Lavaerts
Apotheek 18
Beatrijs Wouters
Liesbreuk 18
Caroline Weltens
Kwaliteitsindicatoren
19
Raf Maes
Urigenitale tumoren
19
Fotografie
Technische dienst 20
Eigen foto’s, Dries Renglé en Abode
Valpreventie 21
Druk
Beroertezorg 21
Belprinto
Ziekenhuisnoodplanning
Verantwoordelijke uitgever
22
PROJECTEN 26 || 3
Marga Lavaerts
|| 4
Voorwoord
Het is een feit: het Vlaams Ziekenhuisnetwerk is vanaf nu ook een werkgever en verwelkomt Beatrijs Wouters als project medewerker zodat we onze leden beter kunnen ondersteunen met de verbeterprojecten die we in VZN uitrollen. En die ondersteuning is van harte welkom, zeker omdat we blijven groeien en we willen aantonen - met objectieve gegevens - wat de meerwaarde is die VZN biedt aan haar leden.
Nieuwe leden Nieuwe werkgroepen Werkgroepen
U leest er alles over in dit rapport. Veel leesplezier.
Dirk De Ridder, strategisch directeur
Projecten
Caroline Weltens, medisch directeur Marga Lavaerts, administratief directeur
|| 5
|| 6
NIEUWE LEDEN
VZN breidt uit Projectmedewerker Op 24 november verwelkomden we Beatrijs Wouters in VZN. Ze zal een vertrouwd gezicht worden bij onze leden om o.a. de werkgroepen te begeleiden in het uitwerken van hun projecten. We heten haar van harte welkom en wensen haar veel succes in haar nieuwe functie. We kijken uit naar een fijne samenwerking!
Nieuwe leden Vanaf januari 2026 verwelkomen we AZ Alma Eeklo en het Sint-Andriesziekenhuis Tielt. Dat zet de teller op 38 Vlaamse ziekenhuizen. Dat brengt ons op meer dan 71% van de Vlaamse erkende bedden en meer dan 42% van de Belgische.
|| 7
|| 8
NIEUWE WERKGROEPEN
Mond-kaakaangezichtschirurgie Op 16 oktober 2025 werd de werkgroep MKA (Mond- Kaak- en Aangezichtschirurgie) opgericht.
Doel Het doel van deze werkgroep is om op een gestructureerde wijze data te verzamelen, relevante kwaliteitsindicatoren te definiëren en multiziekenhuis benchmarks op te bouwen, met als einddoel de kwaliteit van zorg continu te verbeteren. Er werd beslist om te starten met een pilootproject rond traumapatiënten. De dataregistratie zal gebeuren via een webgebaseerd formulier van Tiro.health.
Volgende stappen Er wordt gestart met een testfase in AZ Turnhout, AZ Maria Middelares, UZ Gent en UZ Leuven. De data-acquisitie via het Tiro.health-formulier zal worden getest en geëvalueerd. Daarnaast worden eenvoudige indicatoren bepaald om een multiziekenhuis benchmark binnen VZN op te zetten, waarbij ook de gebruikservaring zal worden geëvalueerd.
Tijdslijn Tegen het einde van 2025 wordt de testfase in UZ Leuven afgerond en starten de andere ziekenhuizen met de implementatie. In 2026 volgt de multiziekenhuisregistratie en -benchmark. Daarna wordt bekeken of uitbreiding naar andere domeinen, zoals bijvoorbeeld wijsheidstandextracties en bijkomende ziekenhuizen, mogelijk is.
Meer informatie Contacteer dr. Fréderic Van der Cruyssen (frederic.vandercruyssen@uzleuven.be) of prof. dr. Robin Willaert (robin.willaert@uzleuven.be)
|| 9
Endoscopie Op 17 december 2025 kwamen we op initiatief van prof. dr. Raf Bisschops, gastroenteroloog UZ Leuven, met een aantal abdominale chirurgen van VZN samen in de Faculty Club voor een informatievergadering waarbij we de werking van het Vlaams Ziekenhuisnetwerk toelichtten, de doelstellingen van de werkgroep endoscopie en het eerste project, nl. het testen van de EndoQ rapporteringstool (gestructureerde en geautomatiseerde rapporten coloscopie). We starten een eerste fase met enkele van onze leden, nl. AZ Delta, AZ Maria Middelares, az groeninge, AZORG, AZ Sint-Maarten, AZ Turnhout, UZ Leuven en AZ Diest. Zij zullen een nulmeting houden over de volledigheid van de verslaggeving na een colonoscopie conform de minimum documentatiestandaarden gedefinieerd door ESGE: → Indicatie → Reikwijdte van het onderzoek, incl. intubatie cecum en anatomische herkenningspunten → Darmvoorbereidingskwaliteit (BBPS) → Bevindingen, incl. het aantal, grootte, morfologie, locatie met standard terminology → Uitgevoerde interventies met gebruikte techniek → Advies voor surveillance/follow-up
Daarna wordt de EndoQ - ontwikkeld door Tom Eelbode, onderzoeker KU Leuven - bij hen geïnstalleerd. EndoQ is een platform van AI-hulpmiddelen om de last van rapportering voor endoscopisten te verminderen en de kwaliteit van procedures te verhogen voor een beter resultaat voor de patiënt. De klinische rapporten die endoscopisten opstellen na het uitvoeren van een procedure zijn vaak ongestructureerd en gebeuren op basis van het geheugen. Dit resulteert in onnauwkeurige en onvolledige rapporten wat kwaliteitsmanagement en optimale patiëntenopvolging belemmert. EndoQ heeft tot doel dit proces te optimaliseren met een gestructureerde, geautomatiseerde rapporteringstool voor screening van coloscopieën. Bij een positieve evaluatie van dit project, kunnen de andere leden van VZN toetreden tot de werkgroep.
|| 10
Patiëntbeleving Enkele ziekenhuizen waren op zoek naar meer structuur voor hun recent opgerichte groep rond patiëntbeleving. Omdat VZN hierin ervaring heeft en de middelen, zullen we op 13 februari 2026 in het Jessa Ziekenhuis deze werkgroep oprichten. De leden werden aangeschreven om een medewerker af te vaardigen.
Doel De werkgroep patiëntbeleving heeft als doel om: Medewerkers die werken rond de thema’s patiëntbeleving, persoonsgerichtheid en patient empowerment bij elkaar te brengen en de kans te geven ervaringen uit te wisselen en te leren van elkaar. Te leren hoe de verschillende ziekenhuizen de zorg persoonsgerichter proberen te maken en inzetten op patiëntbeleving, door acties, beleid, projecten,… Good practices met elkaar uit te wisselen en op basis van deze good practices gemeenschappelijke initiatieven uit te werken en projecten op te starten.
Profiel van de leden Medewerkers die als (voornaamste) opdracht hebben om het thema patiëntbeleving en/of persoonsgerichtheid verder uit te werken en uit te bouwen en in hun organisatie ook het mandaat hebben om hier beslissingen rond te nemen en acties op te zetten.
Topics → Bevraging van patiënten via vragenlijsten (waaronder VPP), focusgroepen, patiëntenpanels → Good practices m.b.t. heldere communicatie naar patiënten → Bezoekbeleid → Betrekken van naasten en mantelzorgers → Bejegening → Patient Journey …
|| 11
|| 12
WERKGROEPEN
Platform HRM Tijdens de bijeenkomst van het Platform HRM werd de voortgang in de implementatie van de wetgeving rond arbeidsduur toegelicht. Daarnaast kwamen de regels rond vrijwillige overuren en relance-uren aan bod, evenals de mogelijkheden voor digitale ondertekening van contracten. De leden formuleerden tevens hun prioriteiten voor het najaar. Ook de werkgroep Fusies Zorgnet, die zich momenteel in de opstartfase bevindt, werd kort voorgesteld. Zoals gebruikelijk werden de meest recente blogonderwerpen overlopen. De volgende thema’s kwamen hierbij aan bod: → → → → →
Verpleegkundig specialist Informatie aan vakorganisaties Verlenging relance uren Financiering BFM statuut ASO's Inspectie ergonomie outcome
Financieel beleid De werkgroep Financieel beleid werkt verder aan de trend punten BFM en het verder verfijnen van de kost per verblijfsminuut van de patiënt. De ‘snelle parameters’ krijgen een opfrissing door het overhevelen van de module in de VZN-BI webtool naar het benchmarkingplatform. Dank zij de nieuwe leden worden de definities in vraag gesteld waardoor we deze meer gedetailleerd kunnen beschrijven. Zoals elk jaar worden de feedbackrapporten van P4P vergeleken en worden de begrotingsassumpties voor het volgende jaar in kaart gebracht. Ze zijn ondertussen ook fan geworden van de blogfunctie op het intranet.
|| 13
Verpleegkundig directeurs De werkgroep verpleegkundig directeurs ging dit jaar langs bij AZORG, waar ze een bezoek brachten aan het hartcentrum. Ze behandelde een adviesvraag van Sciensano over kwaliteitsindicatoren voor infectiepreventie en -controle.
een
nieuwe
set
Innovatieprojecten werden besproken, met focus op AI, datamanagement, spraaktechnologie, valdetectie, wearables en blended learning. De werkgroepen innovatieve zorgmodellen die werden opgezet met Zorgnet worden positief onthaald. Er is een hoge participatiegraad van de ziekenhuizen in deze werkgroepen. Ook werd er een gezamenlijk standpunt geformuleerd rond geweld tegen zorgverleners in oorlogsgebieden.
|| 14
Milieu & Preventie
Vergroening in het operatiekwartier is een thema dat in veel ziekenhuizen speelt en dus ook in de werkgroep aan bod kwam. Er wordt ingezet op zowel sorteren, recycleren en hergebruiken. Maar ook het verminderen van de sets en het aantal instrumenten in de sets speelt een belangrijke rol. De werkgroep lanceerde een bevraging naar opleidingen die ziekenhuizen organiseren ter preventie rond fietsongevallen tijdens het woon-werkverkeer. De leden deelden hun aanpak voor branddetectie op werven en best practices om valse alarmen door stofvorming tijdens werken te voorkomen. Er werd een gemeenschappelijke checklist opgesteld met adviezen rond milieu en preventie bij bouwprojecten. Daarnaast deelden de leden hun ervaringen en tips met betrekking tot het wegnemen van individuele vuilbakken op burelen. Ook enkele blogs kwamen ter sprake, waaronder: → → → →
Schoeisel operatiekwartier Lawaaiblootstelling bij gebruik van robots Sanosil Evacuatiestoel voor verticale evacuatie
|| 15
Beleidsinformatie De leden van de werkgroep kwamen eind september samen in de Faculty Club. Sofie De Groof van AZ Sint-Maarten stelden het project trendpunten BFM voor dat werd uitgewerkt op vraag van de werkgroep financieel beleid. In het kader van het initiatief van de werkgroep financieel beleid om de snelle parameters te optimaliseren, werd een nieuwe oproep gelanceerd aan alle leden om maandelijks gegevens op te laden. Het nieuwe benchmarking platform van VZN en HSMR 2.0 werden voorgesteld.
MDR-IVDR De eerste vergadering van het najaar was een interactieve sessie over de registratie van in-huis IVD’s via het FAGG-webportaal waarbij ervaringen, tips & tricks gedeeld werden. Het startpunt hiervoor was een bevraging onder de leden om te polsen naar hun ervaring hierin. Hieruit volgde de oprichting van een werkgroep Annex I. De vergadering in december zoemde in op de eerste IVDR-inspectie met een terugblik, bevindingen en lessons learned, gebracht door dr. Jérémie Gras, directeur médical van Groupe IPG. || 16
Revalidatie Op de werkgroep revalidatie werd getoond hoe het formulier opname-aanvraag revalidatiecentrum in het EPD verschijnt. Dit formulier kan ook gebruikt worden door huisartsen of familieleden die wensen aan te melden voor revalidatie. De resultaten van de benchmark 6-minuten wandeltest werden toegelicht en het Nationaal MS Centrum gaf uitleg over hoe zij cijfers analyseren vanuit het dashboard.
Vaatheelkunde In 2025 lag de focus op het operationaliseren van het kwaliteitsindicatorenproject en de uitbouw van samenwerking tussen ziekenhuizen. De zes kernindicatoren (neurologische complicaties na carotisingrepen, mortaliteit na aneurysmaherstel, stralingsdosis bij EVAR) werden bevestigd en verder gemonitord via het dashboard van VZN. Belangrijkste stappen: → Technische vernieuwing: introductie van een vernieuwde tool voor het verzamelen van de gegevens en voorbereiding van een dashboard voor opvolging van die data. → Samenwerking: Elke twee maanden werd er een digitale vergadering met de actieve leden van de werkgroep gepland. Er werden maandelijks rapporten met de dashboardresultaten opgesteld en systematisch naar alle leden verspreid. Deze werden tijdens de overlegmomenten besproken. → Verbeterproject: opstart van het eerste project rond verlaging van stralingsdosis bij EVAR, met praktische aanbevelingen en benchmarking. Samengevat: 2025 was een jaar van consolidatie en voorbereiding: het dashboard werd verfijnd, tools verbeterd en een eerste kwaliteitsverbeteringstraject gelanceerd. 2026 wordt het jaar waarin we willen inzetten op inbouwen van garanties voor volledige en correcte data. Als die processen op punt staan willen we deze dan proberen door te trekken naar niet-actieve werkgroepleden in niet-KWS-ziekenhuizen. || 17
Apotheek De werkgroep apotheek had het uitgebreid over de verschillende uitdagingen die de PIC/S norm met zich meebrengt: de aanwerving van extra personeel, het al dan niet gebruik van externe poetsdiensten in de clean rooms, radiofarmaca… De strategische voorraad atropine die vaak blijft liggen en daardoor vervalt werd besproken. Het FAGG wordt gecontacteerd voor een stand van zaken in de herziening van de overeenkomst van de conventie atropine. De leden bespraken de verschillende visies van het Departement Zorg en het FAGG met betrekking tot associaties en deelden hoe ze zelf samenwerkingen met andere ziekenhuis apotheken opzetten. Ten slotte behandelde de werkgroep nog een aantal actuele uitdagingen en topics om hierover kennis en best practices te delen: het verdwijnen van richtprijzen voor parafarmacie uit de databank van het APB, de verplichte bijscholing van FTA’s, 78% partiële facturatie, stockmonitoringtool, veiligheidswaarschuwing bloedglucosemeters ABOTT.
Liesbreuk Tijdens de herfstmeeting kregen de abdominaal chirurgen een overzicht van de klinische studie FLIPR en werden de protocols geactualiseerd. De verschillende registers werden gepseudonimiseerd zodat de resultaten aan elkaar gekoppeld kunnen worden in een master tabel. We willen tevens aantonen wat de kwaliteit van leven is na de ingreep. We willen een voorspellingstool ontwikkelen zodat de chronische pijn na 1 jaar kan voorspeld worden, maar 86% van de ontevreden patiënten hebben geen pijn meer na 1 jaar. Dus er moeten andere redenen zijn waarom patiënten niet tevreden zijn. De impact van hernia’s in Europa volgens de ‘Global Burden of Disease’ wordt verder in kaart gebracht. || 18
Urogenitale tumoren De werkgroep bekijkt of hun project, dat origineel als studie werd geregistreerd, nu als kwaliteitsregister verder gezet kan worden. Hierdoor is niet langer een informed consent nodig van de patiënt, maar volstaat het om de patiënt vooraf actief te informeren. Momenteel loopt er een bevraging bij de leden voor hun akkoord om over te stappen op deze vereenvoudigde werking.
Kwaliteitsindicatoren Prof. dr. Frank Van der Aa, diensthoofd Urologie van UZ Leuven en voorzitter van de werkgroep Urogenitale tumoren, kwam hun project voorstellen. De expertise en ondersteuning van de werkgroep wordt ingeroepen om de datakwaliteit van het project oppervlakkige blaastumoren te verbeteren en het project verder te verspreiden onder urologen. Het gebrek aan bruikbare besluiten uit de PROMS voor beleidsplannen was een volgende punt op de tafel. De leden denken na hoe ze dit kunnen aanpakken en bestuderen de oprichting van een kernwerkgroep hierover. Ook prof. dr. Marc Miserez, voorzitter van de werkgroep liesbreuk, lichtte de klinische studie FLIPR toe. Het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg wil o.a. de door-to-balloon tijd in kaart brengen voor cardiologie. Hoe wordt deze tijd in KWS geregistreerd? De leden deelden hun werkwijze hierin. || 19
Technische dienst De werkgroep Technische Diensten kwam dit jaar samen in het AZ Sint-Lucas te Brugge. De bijeenkomst startte met een sessie kennisdeling. AZ Delta, het Jessa Ziekenhuis en het Imeldaziekenhuis lichtten hun methodieken toe voor het berekenen van de m²-prijs bij nieuwbouw en verbouwingen. Daarnaast presenteerde Raf Ghijsen (UZ Leuven) het kwaliteitshandboek van de technische diensten. Aansluitend volgde een rondleiding doorheen het AZ Sint-Lucas. Hierbij werden onder meer het nieuwe logistieke gebouw (KOALA), de carport met zonnepanelen, de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie en de in aanbouw zijnde verpleegvleugel bezocht. De dag werd afgesloten met een gezamenlijk diner in Auberge de Herborist, wat de gelegenheid bood tot verdere informele uitwisseling en versterking van de onderlinge samenwerking.
|| 20
Beroertezorg De leden kregen van prof. dr. Jelle Demeestere een reflectie over de afgelopen jaren van de werkgroep. De werkgroep is immers sinds 2017 actief en heeft al een lange weg afgelegd met het bepalen, definiëren en meten van hun indicatoren tot de interactieve app. Voor de toekomst willen we de dataregistratie meer automatiseren en afstemmen op andere initiatieven zoals de BIC4STROKE van het Netwerk Klinische Paden. Het ideale zou een real time visualisatie zijn. Van registers zal er eerder naar een gefedereerd model gegaan worden. Prof. dr. Dirk De Ridder, strategisch directeur VZN, bracht de toekomstvisie rond de ontwikkeling van een Vlaams beroerteplan waarover we in overleg zijn met de overheid en het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg.
Valpreventie De leden van de werkgroep valpreventie zetten sterk in op het delen van hun werkwijzen, waardoor waardevolle kennisuitwisseling ontstaat. Thema’s die aan bod kwamen: → → → →
Valpreventie bij nieuwbouw en renovatie Het preventief effect van een mantelzorger op de afdeling Best practices weglopende patiënten Valpreventie op pediatrie
|| 21
Ziekenhuisnoodplanning De laatste vergadering van het jaar was anders dan anders om twee redenen:
Nieuwe voorzitter We namen afscheid van de oprichter en voorzitter van de werkgroep, Dimitri de Fré. Hij gaat een andere uitdaging aan bij de Vlaamse overheid. We vonden een waardige opvolger in Maarten Walravens van AZ Sint-Maarten.
Openstellen lidmaatschap We stellen deze werkgroep open voor noodplancoördinatoren werkzaam in ziekenhuizen die geen lid zijn van VZN. Hierdoor willen we gans Vlaanderen bereiken en de werkgroep meer slagkracht geven om hun visie kenbaar te maken. Zeven ziekenhuizen maakten hier gretig gebruik van: AZ Sint-Maria Halle, AZ West, AZ Zeno, Heilig Hartziekenhuis Lier, UZA, UZ Brussel, en het Ziekenhuis aan de Stroom.
Thema’s die aan bod kwamen → overlegstructuren op provinciaal en gemeentelijk niveau → evaluatie symposium ZNP Connect 2025 en verdere actiepunten voor het thema full hospital evacuation → digitale tool (gebruik privé nummer bij alarmeringen, fall back bij uitvallen EPD, BITS en PARAGON
|| 22
Eerste symposium | ZNP Connect Op 21 oktober organiseerde de werkgroep haar eerste symposium met het thema Full hospital evacuation in Let’s Meet Elewijt. Het werd een boeiend programma met diverse sprekers: Na de klassieke verwelkoming en inleiding in het thema door Marga Lavaerts, administratief directeur, en Dimitri De Fré, voorzitter WG ZNP, dook prof. dr. Marc Sabbe, urgentiegeneeskunde KU Leuven en urgentiearts UZ Leuven, met ons in de literatuur. We kregen ervaringen en lessons learned uit twee casussen, nl. de vroeger dan geplande verhuis van Stuyvenberg naar Cadix door Bram Dispa, manager crisis,
risk, compliance & ethics ZAS, en de overstroming van het VMuc Amsterdam door dr. Goedele Beckers, hoofdarts AZ Turnhout. Na de koffiepauze nam Jo Keymeulen, noodplancoördinator AZORG, ons mee naar de table top oefening in AZ Turnhout. Kapitein-Commandant Dario Vervoet van de Medische Dienst Defensie lichtte hoe een ziekenhuis zich kan voorbereiden op een groot conflict en Gwen Polaris, spoedgevallendienst UZ Leuven en KU Leuven, stelde de tool revers triage voor. Prof. dr. Peter De Paepe, hoofdarts UZ Gent, sloot af met tien aanbevelingen die hij formuleerde als afsluiter. Het smaakte naar dermate meer dat de werkgroep besliste om in 2027 een tweede symposium te organiseren en het ook deze keer open te stellen voor iedereen die betrokken is bij ziekenhuisnoodplanning.
“Dimitri mag gerust zijn dat zijn kind in goede handen is”. Een uitspraak die perfect samenvat hoe sterk het fundament is dat de leden van de werkgroep Ziekenhuisnoodplanning samen gelegd hebben.
|| 23
Eerste symposium ZNP Connect
|| 24
|| 25
|| 26
P ROJ EC T E N
Strategische dag O.a. door het stijgend aantal leden willen we met onze leden een strategische dag houden op 6 januari 2026. We zullen hierbij terug een beroep doen op de methodiek van Lego Serious Play® onder begeleiding van Marc Sonnaert van Inthrface.
|| 27
www.vznkul.be | info@vznkul.be | +32 16 34 82 90 Herestraat 49 | 3000 Leuven | RPR Leuven || 28 BE 0501 606 596