VUfonds Magazine Nummer 2 | Lente 2025
Sandra Hasanefendic “Het Willem Hovy Fonds maakt ruimte voor innovatieve studenten”
Younes Younes “Mensen die bruggen slaan zijn cruciaal”
Fonds
Felienne Hermans “AI zorgt voor een valse neutraliteit”
Voorwoord Voor je staat alweer de tweede editie van het VUfonds Magazine. Juist in een tijd waarin er steeds meer polarisatie is, zoeken wij de verbinding voor een hoopvolle wereld. Met steun aan onderzoek en onderwijs voor een duurzame, rechtvaardige toekomst, en aan ruimte voor innovatieve oplossingen voor de issues van vandaag.
En natuurlijk laten we gevers én ontvangers van het VUfonds aan het woord, zodat je ziet wat je donatie, gift of schenking doet. En die steun is hard nodig, in deze woelige tijden! Veel leesplezier toegewenst en hopelijk tot ziens bij Déjà VU op 12 juni a.s.
Daarvoor hebben we onder meer het Willem Hovy Fonds in het leven geroepen; een fonds speciaal om studenten met innovatieve ideeën door de eerste kritieke fase van hun start-up heen te helpen. Bestuurslid Sandra Hasenafendic vertelt je er alles over in deze editie. Ook het jaarlijkse Déjà VU Festival komt eraan. Traditiegetrouw dé plek voor kennisuitwisseling en ontmoeting. Dit jaar gecombineerd met de Summit for Future Generations, die wij als voorzitter van het UN-netwerk UNSDSN Nederland organiseren.
Delia de Vreeze
Directeur VUfonds I
Directeur Dienst Universitaire
Relaties en Fondsenwerving
PS De enthousiaste reacties op de eerste editie sterken ons in het idee dat we met deze uitgave een goede manier hebben gevonden om jullie nog beter te kunnen betrekken bij het VUfonds en de VU.
Inhoud 3 | Déjà VU Festival
8 | Sandra Hasanefendic
Summit for Future Generations
“Willem Hovy Fonds maakt ruimte voor innovatieve studenten”
4 | Younes Younes “Mensen die bruggen slaan zijn cruciaal”
6 | Felienne Hermans “AI zorgt voor een valse neutraliteit”
7 | Marit Sijbrandij en Iryna Frankova “Dankzij donateurs kunnen we de mentale gezondheid van mensen verbeteren”
10 | Ko de Korte “Het voelt goed om wat terug te doen”
12 | Wat gebeurt er nog meer op de VU? 13 | VU ART SCIENCE Gallery Kruisbestuiving tussen kunst en wetenschap
12 juni | Déjà VU Festival en UNSDSN Summit Het Déjà VU Festival staat weer voor de deur! Heb jij je al aangemeld voor dit jaarlijkse event vol kennis, inspiratie, ontmoeten en netwerken?
Alumniplein
Dit UN-netwerk bestaat wereldwijd
En natuurlijk ben je speciaal
uit meer dan 2.000 aangesloten
uitgenodigd op het alumniplein.
onderzoeksinstellingen en inter-
Ontmoet, onder het genot van een
nationale stichtingen. Samen
hapje en drankje, oude bekenden of
zorgen ze ervoor dat onafhankelijk
juist onbekende studiegenoten. Praat
wetenschappelijk onderzoek direct
bij over toen en nu en verrijk je
bijdraagt aan wereldwijd beleid en
(professionele) netwerk. Het plein
concrete oplossingen. Dat past
Ook het VUfonds is vertegenwoordigd.
is ingedeeld naar faculteit, zodat je
naadloos bij de VU-missie om met
Dit jaar staat onze fondsenwerving in
mensen uit jouw vakgebied makkelijk
waardengedreven onderzoek en
het teken van AI. We nemen je tijdens
terug kunt vinden.
onderwijs verantwoordelijkheid te
Bezoek het VUfonds
het festival mee in de wijze waarop de Big Data. Dit doen we aan de hand van
UNSDSN Summit for Future Generations
een AI photobooth, waarmee we het
Het festival staat dit jaar – hoe kan
gesprek met je aangaan hoe we als VU
het ook anders – in het teken van
proberen kunstmatige intelligentie op
750 jaar Amsterdam. Maar we
een verantwoorde manier de samen-
hebben dit jaar een extra bijzonder-
leving in te krijgen.
heid: gelijktijdig met het Déjà VU
VU een belangrijke rol speelt in AI en
nemen voor een duurzame toekomst. Meld je aan als je ook grenzen wil verleggen en onderdeel wil zijn van de oplossingen voor morgen. Nog niet ingeschreven voor Déjà VU en de Summit? Doe dat dan via deze link.
Festival vindt de Summit for Future We bieden je als donateur graag het
Generations plaats. De VU is sinds
eerste drankje aan. Kom ons opzoeken
september 2024 voorzitter van de
en krijg een muntje als dank voor je
Nederlandse chapter van het United
steun. Deze kan je inwisselen voor een
Nations Sustainable Development
drankje op het festival.
Solutions Network (UNSDSN). VUfonds Magazine | lente 2025
3
VU-onderzoeker Younes Younes bouwde met zijn ervaring als vluchteling een succesvolle academische carrière op. Dankzij een legaat van Antonia Hilhorst, speciaal bestemd voor het toegankelijk maken van hoger onderwijs voor vluchtelingen, kan hij zijn ervaringen én kennis bundelen in onderzoek naar de succesvolle integratie van vluchtelingen. Stel je voor: je ontvangt een beurs om een masterdiploma in het buitenland te behalen. Vol hoop om na je afstuderen thuis je toekomst op te bouwen, stap je in het avontuur. Maar halverwege breekt er oorlog uit in je thuisland. Je plannen vallen in duigen, je kunt niet veilig terug, je visum verloopt en opeens ben je ‘illegaal’, met alle onzekerheid van dien. Op zoek naar stabiliteit en de mogelijkheid om je kennis en vaardigheden in te zetten, neem je de moeilijke
Van vluchteling naar VU-onderzoeker dankzij legaat
beslissing om asiel aan te vragen. Met alle uitdagingen én hoop die komen kijken bij een nieuwe start in een vreemd land.
Anderen helpen Dit is het verhaal van Younes Younes, een VU-onderzoeker die zijn reis als asielzoeker omzette in een academische carrière. “In 2015 kwam ik in het overvolle COA-centrum Heumensoord terecht,” herinnert Younes zich. “Ik sprak als een van de weinigen Engels, dus al snel trad ik op als vertaler en tussenpersoon,” vertelt hij verder. “Deze rol verbond me met veel mensen en hielp me zowel de praktische als bureaucratische aspecten van het leven als vluchteling te begrijpen. Anderen helpen maakte niet alleen een verschil voor hen, maar gaf me ook een gevoel van doelgerichtheid, een welkome afleiding van de onzekerheid van het asielproces en mijn zorgen over mijn thuisland.”
4
Vrije Universiteit Amsterdam
LIGHTBULB-ON Over Younes Younes: • PhD-kandidaat, Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen, VU Amsterdam. •
Lid van de VU Co-creation for Inclusive Knowledge
Lab, VU Amsterdam.
Schakel in integratie “In al die jaren leerde ik dat met name maatschappelijke organisaties, burgerinitiatieven, en grassroot-projecten van Nederlanders en vluchtelingen een onmisbare schakel vormen in het integratieproces van asielzoekers,” analyseert Younes. “Nederlandse overheidsinstellingen zijn neutrale instanties die de wetgeving uitvoeren en
• Oprichter Stichting Yalla: online platform waar
handhaven vanuit het principe van gelijkheid. Maar in de
vluchtelingen praktische info kunnen vinden -
praktijk blijft het mensenwerk, waar veel ongeschreven
van administratieve procedures en huisvesting tot
regels en onbewuste aannames doorheen sijpelen.
arbeidsmarkt en gezondheidszorg.
Bovendien is veel wetgeving behoorlijk complex en heb je
• Oprichter/CEO De Spiegelonderzoek: sociale
– juist bij vluchtelingen – vaak te maken met mensen die
onderneming voor empowerment van vluchtelingen en minderheden door middel van onderzoek en capacity building.
vanwege traumatische ervaringen een groot wantrouwen koesteren tegen overheden. Dat maakt het bijzonder ingewikkeld om als vreemdeling je weg te vinden. Mensen die de praktische en culturele kloven aan beide kanten kunnen overbruggen, zijn cruciaal.”
“Er zit zoveel potentie in vluchtelingen. Die krachten moeten we benutten”
Krachten benutten Het was VU-hoogleraar Diversiteit en Integratie, Halleh Ghorashi, die de academische waarde van Younes’ ervaringen inzag. “Zij maakt zich hard voor diversiteit en inclusie in de samenleving en voor de emancipatie van vluchtelingen. Een van de manieren is om via de universiteit de problemen én de oplossingen op de kaart te zetten. Zij gaf mij de kans om daar een steentje aan bij te dragen.” Younes doet inmiddels als PhD-student onderzoek naar de succesfactoren voor vluchtelingenintegratie. De kennisoverdracht van Younes is van grote waarde voor de VU
Ook bijdragen aan onderzoek en onderwijs? Donaties en nalatenschappen maken onderzoek zoals
én de maatschappij als geheel. Daarom waren we als VUfonds blij dat Antonia Hilhorst een legaat beschikbaar stelde voor de toegankelijkheid van hoger onderwijs voor vluchtelingen. Daarmee konden we Younes’ onderzoek ondersteunen met bijna 40.000 euro.
dat van Younes Younes mogelijk. Het VUfonds
“Er zit zoveel potentie in vluchtelingen. Die krachten
zorgt ervoor dat het onderzoek en onderwijs aan de
moeten we benutten”, besluit Younes. “Ik ben blij dat ik
VU bijdraagt aan een duurzame, rechtvaardige wereld.
daar als onderzoeker en als maatschappelijk ondernemer
Lees meer over de projecten die het VUfonds steunt en doe mee. Geven kan op vele manieren!
een rol in kan spelen én dat de donateurs van het VUfonds die waarde erkennen en ondersteunen!”
VUfonds Magazine | lente 2025
5
De valse neutraliteit van AI
arbeidsparticipatie van vrouwen hoog? Een jaar of vijf geleden kwam je dan terecht op verschillende websites of bij krantenartikelen, ieder met een eigen invalshoek op deze vraag. ‘Ja, hoger dan ooit’, zegt de historische blik. ‘Nee, omdat kinderopvang duur is’, zegt de economische blik. Dit zijn allebei valide antwoorden, allebei vanuit een ander perspectief. Geen enkel perspectief is volledig neutraal en zelfs binnen een perspectief kan men van
Impliciete vooroordelen beïnvloeden onbewust onze
mening verschillen.
waarnemingen en beslissingen in de zorg. Het is een thema dat niet alleen centraal stond tijdens het
Heel anders is het antwoord dat je nu krijgt van AI-
Vrouwen VU-hulp Symposium op 27 maart, maar dat
systemen als ChatGPT en Copilot. Zij geven je een
ook van belang is bij opkomende technologieën als
pasklaar antwoord. “Dit klinkt misschien triviaal”, zegt
Artificial Intelligence (AI). Zo neutraal als techbedrijven
Hermans, “maar het resultaat zorgt wel voor een valse
AI presenteren, is deze nieuwe technologie namelijk
neutraliteit.” De context van het antwoord dat je krijgt
niet. Gelukkig zijn er bij de VU wetenschappers zoals
ontbreekt namelijk, waardoor het antwoord gepresen-
Felienne Hermans die ons bewust maken van deze
teerd wordt als ‘feit’. Maar juist omdat AI een keuze
schaduwkanten.
maakt, is deze technologie verre van neutraal en ontneemt het de gebruiker de kans om een eigen oordeel
Felienne Hermans houdt zich als hoogleraar Computer
te vellen op basis van die diversiteit aan invalshoeken.
Science Education bezig met zowel de technologische
De invalshoeken die je vijf jaar geleden nog wel te zien
kant van AI als met de ethische aspecten ervan. Relevan-
kreeg.
ter dan dit kan haar werk niet worden, nu bedrijven als OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, de ambitie loslaten
Dit betekent dat de rol van de VU en wetenschappers als
dat hun taalmodellen ‘politiek onbevooroordeeld’ moeten
Felienne Hermans nóg belangrijker wordt. Zij kunnen
zijn.
bewustzijn creëren over het gevaar van gesimplificeerde waarheden, maar ook inzetten op de kansen die deze
Hoe heeft dit impact op ons, als alledaagse gebruiker?
nieuwe technologie biedt. AI op een verantwoorde manier
Hermans geeft hiervan een interessant voorbeeld. Stel
de maatschappij inbrengen, vraagt namelijk om een
dat je in een zoekmachine een vraag opzoekt als: is de
kritische blik vanuit meerdere invalshoeken.
Als VUfonds steunen we graag onderzoek naar het verantwoord inzetten van AI om maatschappelijke problemen op te lossen. Juist de VU speelt een belangrijke rol in het samenbrengen van mensen, organisaties en onderzoek. Daarbij is een ethische inzet van nieuwe technologieën onmisbaar. Lees hier hoe jij met het VUfonds ethisch AI-onderzoek kunt steunen!
6
Vrije Universiteit Amsterdam
Mogelijk gemaakt dankzij VUfonds-donateurs:
Marit Sijbrandij
Smartphone app blijkt effectief hulpmiddel voor vluchtelingen met stressklachten Iryna Frankova In samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ontwikkelde hoogleraar klinische psychologie Marit Sijbrandij een speciale app met audio-oefeningen die vluchtelingen kunnen gebruiken bij stressklachten. Dankzij gulle giften van donateurs kon de Oekraïense VU-traumawetenschapper Iryna Frankova, zelf ook vluchteling, de effecten van deze app verder onderzoeken. Iryna: “Uit eerder onderzoek blijkt dat migranten die gebruik maken van deze app zich minder angstig, depressief en gestrest voelen dan diegenen die dat niet doen. Ook zien we dat zij de toegankelijkheid van de oefeningen erg waarderen. Deze resultaten stimuleren ons – en de partijen met wie we samenwerken – om nog meer bekendheid te geven aan de beschikbaarheid en kracht van dit hulpmiddel.”
Meerdere talen
Veiligheid voor gebruikers Hierbij is extra aandacht voor veiligheid. Marit licht toe: “Niet alleen willen we uiterst zorgvuldig zijn als het gaat
De uitkomsten van het onderzoek worden ook toegepast
om de privacy van betrokkenen, ook moet vaststaan dat
om de functionaliteit verder te verbeteren. Marit: “De app
de oefeningen geen schade kunnen toebrengen. Boven-
is al beschikbaar in meerdere talen en wordt vooral
dien is het belangrijk dat in conflictgebieden niet zichtbaar
gebruikt in landen met veel Oekraïense vluchtelingen,
is op welke individuele locaties gebruikers actief zijn.”
zoals Polen, Slowakije en Roemenië. We zijn nu bezig om een nieuwe, meer uitgebreide versie te ontwikkelen die
Andere toepassingen
naar verwachting in het voorjaar van 2025 beschikbaar
“Ik voel mij echt een ambassadeur voor deze app,” zegt
komt.”
Iryna met een glimlach. “De oefeningen zijn geschikt
Bijzonder instrument
voor vele situaties en verschillende doelgroepen. Zo is onderzoek gedaan onder daklozen in Parijs en bekijken
Volgens de VU-wetenschappers verschilt deze app in
we nu bijvoorbeeld ook hoe de app van nut zou kunnen
meerdere opzichten van vele andere mental health tools
zijn voor mensen met een migratieachtergrond.” Marit
die via het internet worden aangeboden: de werkzaam-
knikt instemmend: “Om de belofte van de app maximaal
heid is wetenschappelijk bewezen, het gebruik ervan is
te realiseren, trekken we graag samen op met allerlei
volledig gratis en biedt aparte versies aan voor verschil-
organisaties in Nederland en over de grens. “We zijn heel
lende talen en culturen. Ook is de app recent door het
blij dat we dit konden doen met steun van donateurs. En
internationale Rode Kruis erkend als veelbelovende best
we hopen natuurlijk dat we ook in de toekomst op hun
practice voor digitale psychosociale ondersteuning.
hulp kunnen blijven rekenen!”
VUfonds Magazine | lente 2025
7
Willem Hovy Fonds maakt ruimte voor innovatieve studenten
“Tijd en headspace geven om impactvolle, innovatieve start-up initiatieven te kunnen laten rijpen bij studenten – dat is kort gezegd wat we doen én wat nodig is!”, zo vat Sandra Hasanefendic, bestuurslid van het Willem Hovy Fonds de missie van dit nieuwe fonds samen. “Met dit fonds willen we samen met donateurs innovatieve studenten stimuleren hun idee uit te voeren.” 8
Vrije Universiteit Amsterdam
Sandra weet waar ze het over heeft. Als assistentprofessor in Breakthrough Tech Innovation aan de VU, ziet ze het om zich heen gebeuren: “Getalenteerde, gedreven studenten met briljante innovatieve oplossingen voor maatschappelijke issues stranden in de druk om financiële zekerheid te zoeken,” schetst Sandra. “Ze belanden in gerespecteerde banen en hun maat-
“Die transdisciplinaire aanpak, met focus op mens en maatschappelijke impact, past goed bij de VU”
schappelijke bevlogenheid raakt naar de achtergrond, hun ideeën verstoffen op de plank. Of ze beginnen aan een eigen bedrijf, maar raken al gauw verstrikt in de drang
hoe kun je jouw kennis toepassen in de praktijk? Wat
en noodzaak om te focussen op winstgevendheid. De
kunnen jouw inzichten bijdragen aan een betere wereld?
maatschappelijke impact waar het om te doen was,
Daarvoor gebruiken we ook de inzichten, methodologieën
verdwijnt dan uit beeld.”
en technieken uit bijvoorbeeld sociale wetenschappen,
Denk- en durfkracht
business en filosofie. Die transdisciplinaire aanpak, met focus op mens en maatschappelijke impact, past goed
Dat zijn gemiste kansen, betoogt Sandra: “Want
bij de VU – en bij de wijze waarop we met onderzoek en
Europa heeft meer dan ooit innovatieve slagkracht en
onderwijs impact kunnen maken.” Dergelijke initiatieven
concurrentievermogen nodig. En dat vraagt om innovatie
willen we ondersteunen met een bijdrage uit het Willem
met impact – dat zijn per definitie ‘high risk’ projecten.
Hovy Fonds.
Juist daar zet het Willem Hovy Fonds zich voor in. We bieden studenten de ruimte om te focussen op de maat-
Innovatiekracht
schappelijke impact van hun initiatieven, om business-
Dat dit mooie, uiterst duurzame ideeën kan opleveren,
modellen te ontwikkelen voorbij winstoogmerk. Als je in
bewijst een bijzonder initiatief uit Sandra’s lespraktijk:
deze fase de financiële barrières kunt wegnemen en deze
“Een van mijn masterstudenten Business Innovation
jonge ondernemers vrijheid en headspace kunt geven, zijn
and Value Creation in the Life Science Industry zag in
ze tot fantastische dingen in staat. En we kunnen het ons
de huisartsenpraktijk waar hij werkte dat de triage door
eenvoudigweg niet veroorloven om deze denk- en
de assistenten van de huisarts veel tijd kostte. Dat kon
durfkracht onbenut te laten!”
slimmer met AI, meende hij. Hij ontwikkelde een AI-
Blik verruimen
algoritme dat de eerste screening een stuk sneller en accurater maakt – dat scheelt tijd en geld. Een kansrijke
Die insteek sluit naadloos aan op Sandra’s onderzoeks-
oplossing, ook voor andere medische instellingen. Dus
en onderwijsaanpak. Zo staat ze als Associate Lead bij
zette hij MedAI op, een start-up die inmiddels succesvol
de Breakthrough Tech Innovation Group van de VU aan
draait.”
de wieg van initiatieven die impactvolle innovatie en ondernemerschap bij VU-studenten stimuleren. “Ik geef
Voor dit soort ideeën is kennis, lef, creativiteit én (finan-
aan Science-studenten les in valorisatie en business
ciële) ruimte nodig, wil Sandra maar zeggen: “Precies de
development. Ik nodig ze uit om hun blik te verruimen en
innovatiekracht die het Willem Hovy Fonds mogelijk wil
de bredere context te onderzoeken van hun bevindingen;
maken!”
Willem Hovy Fonds
Zo draagt het Willem Hovy Fonds bij aan het onder-
Het Willem Hovy Fonds is een filantropisch fonds
nemende ecosysteem van de VU en aan de VU-missie
en onderdeel van het VUfonds. Wij zoeken donateurs
om met waardengedreven onderwijs en onderzoek te
om VU-studenten met innovatieve ideeën financiële
werken aan duurzame oplossingen met maatschap-
steun in de onderzoeksfase van hun start-up (de
pelijke impact.
pre-seed-fase’) te bieden. In deze fase wordt geld ontwikkelen en de eerste stappen te zetten naar de
Meer weten of bijdragen aan het Willem Hovy Fonds?
opzet van het bedrijf. Ook kunnen de projecten
Neem contact op met Hans Drenth (hans.drenth@vu.nl)
gebruikmaken van het (kennis)netwerk van het
of Kaat Burbidge-van Velde (c.d.burbidge@vu.nl).
fonds en zijn donateurs.
Of kijk op onze website.
gebruikt om het idee te valideren, een prototype te
VUfonds Magazine | lente 2025
9
Het levensverhaal van de Zeeuwse wetenschapper en VU-alumnus Ko de Korte (82) leest als een avonturenroman. Hij deed onderzoek in Groenland, op de Galapagoseilanden, overwinterde ruim een jaar op Spitsbergen en voer maanden rond in Indonesische wateren om zeevogels te bestuderen. Als dank voor de kansen die hij als student kreeg op de VU, doneerde hij aan het VUfonds.
Donateur, bioloog en expeditiereiziger Ko de Korte:
“Mijn waardering voor de VU is altijd gebleven”
10
Vrije Universiteit Amsterdam
Je bent geboren in Meliskerke, een streng gereformeerd dorpje op Walcheren, in een boerengezin als oudste van zeven kinderen. Hoe kwam je van daaruit terecht bij de VU in Amsterdam? “Eigenlijk wilde ik graag zeeman worden. Meliskerke ligt dicht bij de kust. Als kind keek ik vanaf het strand naar de grote zeeschepen die langzaam voorbijgleden en ik voelde dan een mateloos verlangen om mee te varen. Mijn leraar op de basisschool stelde mij voor om eerst de hbs te doen en daarna te besluiten of ik nog naar de Zeevaartschool wilde. Ik deed toelatingsexamen en belandde zo op de hbs in Middelburg; ik was daar de eerste leerling uit mijn dorp.”
En je keuze voor biologie daarna?
komen. Het ontbrak me aan een bevredigend liefdesleven
“Met een kleine telescoop tuurde ik vaak naar de hemel,
en ik begon te reizen. In 1964 en 1965 ging ik naar het
astronomie intrigeerde me buitengewoon. Dat is nog
noorden van Noorwegen om daar in de visserij te werken.
steeds zo, de wording van alles vind ik fascinerend.
Met vrienden van toen heb ik nog steeds contact.”
Tegelijkertijd raakte ik ook steeds meer geïnteresseerd in de vogels die op ons land neerstreken: ganzen, zwanen,
“Ik raakte betrokken bij de voorbereiding van een
wulpen. In de klas werd gezegd dat deze uit het pool-
Nederlandse expeditie naar Spitsbergen, om onderzoek te
gebied kwamen vliegen. Ik dacht: daar wil ik naartoe!
doen onder de ijsberen daar. Mijn studie schoot echter niet
Uiteindelijk viel mijn keuze op biologie, vanuit het idee dat
op, dus professor Voous en zijn collega’s adviseerden me
deze studie meer mogelijkheid tot directe ervaring biedt
dringend om die eerst af te maken. Ik voelde de expeditie
dan astronomie.”
echter als een unieke kans en zei dat ik toch zou gaan.”
Was je aanmelding bij de VU vanzelfsprekend vanwege het
“Kort daarna viel een brief van de professor op mijn deur-
gereformeerde karakter van deze universiteit?
mat: ‘Nu we zien dat je besloten hebt om door te zetten
“Nee, juist niet. De VU werd zelfs als een beetje ‘gevaarlijk’
tegen onze raad in, vinden we dat we je honderd procent
gezien. Want men was daar wel gelovig, maar niet volgens
moeten steunen. Haal alles uit je verblijf in Spitsbergen
het ‘juiste geloof’ uit onze streek. Zo werkte bij de VU
wat mogelijk is, ook voor je afstuderen.’ Die brief heeft me
professor Jan Lever, die sprak over evolutie. Geheel in
enorm gemotiveerd.”
strijd met de leer waarmee ik was opgegroeid: de geschiedenis van de aarde beslaat zesduizend jaar, God heeft de fossielen in de aarde geschapen.” “Vanuit mijn grote interesse in vogels had ik publicaties gelezen van Karel Voous, een vooraanstaande ornitholoog verbonden aan de VU. Zijn werk inspireerde me zo dat ik besloot bij hem te gaan studeren.”
“Het voelt goed om wat terug te doen. Anderen moeten toch ook worden geholpen?”
“Ik verhuisde vanuit Walcheren naar Amsterdam, vond een kamertje in de Rustenburgerstraat, vlak bij de
En de VU heeft je ook financieel gesteund?
Amstel. Twee bij drie meter, met een hospita achter de
“Na veertien maanden op Spitsbergen in 1968 en 1969
deur. Dit voelde voor mij als enorme luxe, want thuis sliep
kwam ik terug en ging ik de resultaten van het veldwerk
ik met mijn broers op de zolder van ons kleine woonhuis
uitwerken in wetenschappelijke publicaties. Dat deed ik
in tweepersoonsbedden.”
met hart en ziel. Het was mijn afstudeeropdracht.”
Je kwam bij de VU in 1961 en studeerde af in 1973, twaalf
“Het geld dat ik eerder in de visserij had verdiend, was op
jaar is een hele tijd.
en ik ontving ook geen studiebeurs meer vanuit de over-
“De studie was best stevig aanpakken, we waren echt
heid. De hoogleraren hebben toen bij het VUfonds mijn
veertig uur in de week actief op de universiteit met
zaak bepleit. Dankzij een lening vanuit dit fonds kon ik de
colleges in de ochtend en practica in de middag. En dan
studie afmaken.”
nog de zaterdagochtend. Ik vond dat vanzelfsprekend, op de boerderij ging het werk ook altijd door.”
Twee jaar geleden heb je zelf een mooi bedrag gedoneerd aan het VUfonds. Hoe ben je tot dit besluit gekomen?
“De eerste jaren liep mijn studie best vlot, ik deed mijn
“Ik kom nog steeds af en toe bij de VU, bijvoorbeeld als er
kandidaatsexamen op tijd. Daarna begon de klad erin te
een symposium wordt georganiseerd. Ik vind het erg leuk om vakgenoten en andere geïnteresseerden te ontmoeten. Ook met mijn jaargenoten van de studie biologie heb ik nog steeds contact. Een tijdje geleden hadden we met z’n twaalven een reünie hier bij mij thuis.”
Wil je weten hoe jij iets kan teruggeven aan de VU? Kijk dan op onze site voor verschillende manieren waarop je kan bijdragen.
“Mijn waardering voor de VU en de steun die ik heb ontvangen, is altijd gebleven. Dit is heel belangrijk geweest voor mijn leven. Nu ben ik financieel onafhankelijk en voelt het goed om wat terug te doen. Anderen moeten toch ook worden geholpen?”
VUfonds Magazine | lente 2025
11
Wat gebeurt er nog meer op de VU?
Nieuwe faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen Per 1 april is de Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen officieel een feit. De nieuwe faculteit is ontstaan uit een fusie van de Faculteit der Sociale Wetenschappen, de Faculteit der Geesteswetenschappen en de Faculteit Religie & Theologie. Een bundeling van krachten waarmee de Vrije Universiteit Amsterdam de verschillende disciplines wil versterken en beter met elkaar wil verbinden. Om zo goed toegerust te blijven voor een tijd waarin deze juist met meer uitdagingen worden
Vrouwen VU-hulp Symposium Elk jaar organiseert de VU, in samenwerking met de VUvereniging, een symposium ter ere van Vrouwen VU-hulp, de groep vrouwen die het geld inzamelde waarmee in 1950 de medische faculteit kon worden opgericht. Dit jaar, op donderdag 27 maart, stond het evenement volledig in het teken
geconfronteerd. Met de snelle technologische ontwikkelingen en complexe maatschappelijke vraagstukken van nu is diepgaand inzicht in mens en maatschappij belangrijker dan ooit. Vooral door interdisciplinaire samenwerking binnen de nieuwe faculteit ontstaan innovatieve vormen van onderzoek en onderwijs.
van een actueel onderwerp: de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen in de zorg. De middag ging van start met een minicollege van Lieke Asma, psycholoog en VU-alumnus. Ze legde uit hoe impliciete vooroordelen en aannames onbewust onze waarnemingen en beslissingen beïnvloeden. Maar, zo benadrukte ze, door deze blinde vlekken te leren herkennen, kunnen we juist toewerken naar meer inclusieve oplossingen. Experts van Amsterdam UMC schoven aan bij het rondetafelgesprek. Hier stond de vraag centraal hoe we de genderbias in de zorg kunnen doorbreken. Medisch historicus Mieneke te Hennepe opende deze discussie met een interactieve terugblik, waarna het vizier op de toekomst werd gericht.
17 april t/m 24 oktober
Water Views VU ART SCIENCE gallery
Mirjam Kaijer zorgde voor prachtige muzikale
19 mei
Abraham Kuyper Lezing
12 juni
Déjà VU Festival
12 juni
UNSDSN Summit
14 juni
Open Toren Dag (OZW-gebouw)
intermezzo’s. Vanuit haar achtergrond als oprichter van Voices for Women nam ze ook deel aan het rondetafelgesprek, en liet ze zo haar stem op meerdere manieren horen.
12
Agenda
Vrije Universiteit Amsterdam
De werkelijkheid anders bekijken in de VU ART SCIENCE gallery Kunst nodigt uit om op een compleet andere manier naar de
VU ART SCIENCE gallery is een
Water Views
inspirerende ruimte in het Nieuwe
De kracht van de interactie tussen
Universiteitsgebouw die unieke
kunst en wetenschap komt prachtig
kunstwerken toont en kruisbestui-
naar voren in de expositie Water
ving tussen kunst en wetenschap
Views, die op donderdag 17 april is
stimuleert. Dat laatste is onmisbaar
geopend. Kunstenaars en onder-
bij het formuleren van radicale ant-
zoekers uit diverse disciplines delen
woorden op de lastige vragen van
hier hun inzichten over het thema
onze moderne tijd. En het is ook wat
water. Nu zelfs in Nederland een
deze galerie zo bijzonder maakt.
tekort aan drinkwater dreigt, wordt pijnlijk duidelijk hoe afhankelijk
werkelijkheid te kijken. En opent
Anders dan anders
we zijn van water en hoe onze
zo deuren voor de wetenschap,
Stap je binnen, dan zie je het
menselijke activiteiten het eco-
waar nieuwe inzichten altijd
meteen: dit is echt anders dan
systeem verstoren. Willen we de
anders. Geen naambordjes of infor-
aarde leefbaar houden, dan moeten
matiepanelen met uitgebreide
we ons gedrag veranderen.
welkom zijn. Sinds 2021 beschikt de Vrije Universiteit Amsterdam over een waardevolle eigen plek voor deze uitwisseling: de VU ART SCIENCE gallery.
uitleg, maar een persoonlijke rondleiding door studenten. In het
In Water Views worden verschillende
gesprek over de kunstwerken word
topics rondom water verkend: van
je uitgenodigd voorbij te gaan aan
koloniale handelsroutes en water-
je eigen referentiekaders en stil
beheer tot de invloed van klimaat-
te staan bij actuele onderwerpen.
verandering. De tentoonstelling toont werken van onder anderen Valerie van Leersum, Susette Bousema en Tanja Engelberts. Van
Welkom voor dialoog en denken
laatstgenoemde is hier een still te zien uit haar werk We Exhale.
Water Views is een bezoek meer dan waard. We nodigen jou als donateur van het VUfonds van harte uit om zelf de VU ART SCIENCE gallery te komen ervaren en in dialoog te gaan over water, wetenschap en kunst. De ruimte is gratis toegankelijk en geopend van dinsdag tot en met vrijdag tussen 12.00 en 18.00 uur.
VUfonds Magazine | lente 2025
13
Ook bijdragen aan waarde(n)volle wetenschap voor een betere wereld?
Kijk op vu.nl/doneren of scan de QR code
Contact
Colofon
VUfonds De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam
Redactie: VUfonds Tekst: Felienne Hermans, Maja Nijessen (bee in tune), Studio VU, Alexander Verdegaal Ontwerp: VU Designstudio Fotografie: Liesbeth Dingemans, pagina 1, 8 Tanja Engelberts, pagina 13 Michel van Gessel, pagina 10 Daisy Komen, pagina 3 Too van Velzen, pagina 13
vufonds@vu.nl Rekeningnummer: NL09 INGB 0008 5266 43 t.a.v. VUvereniging-VUfonds te Amsterdam KVK: 40530948 RSIN: 002561037
Fonds