Issuu

HOVO Amsterdam Cursusprogramma januari - april 2027

Inbedding HOVO Amsterdam, HOVO-programmacommissie

HOVO is met ingang van 1 april 2025 onderdeel van de Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen. De HOVO-programmacommissie heeft als voornaamste taak het bewaken van de kwaliteit van het onderwijs van HOVO. De leden zijn aangesteld namens de Vrije Universiteit Amsterdam.

Inhoud Welkom bij HOVO Amsterdam

Kunstgeschiedenis en architectuur 5 (Cultuur)geschiedenis

Letteren en muziek

Filosofie en religie

HOVO Extra

Mens en maatschappij

Exact en medisch

prof. dr. Herman Verhoef (voorzitter), Faculteit der Bètawetenschappen prof. dr. Mariëtte van den Hoven, Faculteit der Geneeskunde Amsterdam UMC dr. Bert Jan Lietaert Peerbolte, Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen prof. dr. Piet Mulders, Faculteit der Bètawetenschappen prof. dr. Richard Neerhof, Faculteit der Rechtsgeleerdheid, prof. dr. Diederik Oostdijk, Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen dr. Angela Roothaan, Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen drs. Mira Maletic, directeur Bedrijfsvoering Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen drs. Carolien van Bergen, programmadirecteur HOVO Amsterdam Mignonne Grubben, voorzitter Stichting Vrienden HOVO-VU a.i. Daniëlle Roeleveld, secretaris

Verplichte bronvermeldingen

Welkom op de campus en bereikbaarheid

Aanmelden en algemene informatie

De in deze gids gebruikte afbeeldingen zijn rechtenvrij of gebruikt met toestemming van de rechthebbende. Verplichte vermeldingen van rechthebbenden staan hieronder vermeld. Mocht u desondanks menen rechten te kunnen doen gelden, neemt u dan alstublieft contact met ons op binnen de verschijningsperiode van deze gids.

Unsplash

pag. 10ro - fauve othon; pag. 26l - Weichao Deng; pag. 27l - Sarah Sheedy; pag. 27r, kv - K Studios; pag. 28l - Robina Weermeijer; pag. 28r - Anthony DELANOIX; pag. 30r, kv - John Schaidler.

Wikimedia Commons

Blijf betrokken Meld u aan voor de nieuwsbrief van HOVO Amsterdam en ontvang circa één keer per maand het laatste nieuws van HOVO, cursustips, filmpjes van docenten en informatie over de VU.

Volg ons op social media facebook facebook.com/hovo.amsterdam YOUTUBE youtube.com/c/HOVOAmsterdamVrijeUniversiteit LINKEDIN linkedin.com/company/vu-hovo-amsterdam

vu.nl/hovo Colofon Ontwerp Haagsblauw Druk Opmeer

pag. 6l - Canaan; pag. 10lb - I, PHGCOM; pag. 11l - Myrabella; pag. 13lo - Benh LIEU SONG; pag. 14l - AhlulBayt (a.s.) News Agency - ABNA; pag. 14r - Holger Uwe Schmitt; pag. 17r - Peter K Burian; pag. 22l - Jl FilpoC, CC; pag. 25l - Leigh Harries; pag. 30l - Dicklyon; pag. 32l - Tom Ellenberger, Washington University School of Medicine in St. Louis.

Overige bronvermeldingen

Pag. 2 - Pierre Roy; pag. 7r - Deviant Art_by_ josheiten; pag. 21l,r - Dagmar Illustrations; pag. 13r, kv - ©Konwijn; pag. 16l - By Peter Buitelaar (Miles Davis “The Man with the Horn”); pag. 24l - Sue Doeksen; pag. 24r - Anna Shvets (Pexels); pag. 29r, kva - Davide Tessaro (Pexels); pag. 31r - RDNE Stock project (Pexels); pag. 33r Mikkel Juul Jensen/Science Photo Library. Verklaring afkortingen: r(echts), l(inks), b(oven), o(nder).

Intellectueel eigendom

De intellectuele eigendomsrechten op de opzet van de cursussen en de samenstelling van het cursus materiaal berusten bij de docent die de cursus heeft ontwikkeld en het materiaal heeft samengesteld. Gebruik van het cursusmateriaal anders dan voor de eigen studie is niet toegestaan, evenmin als het verkopen of afstaan daarvan aan derden.

Het voorjaarsaanbod bij HOVO Amsterdam: cursussen, studiedagen en meer! Welkom bij HOVO aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In deze cursusgids vindt u de korte cursusbeschrijvingen van het cursusaanbod tussen januari en april. Over meubelgeschiedenis, naziroofkunst, vriendschap, heksenvervolgingen, Jezus, persoonlijkheidspsychologie en nog veel meer. Op de website vu.nl/hovo vindt u uitgebreide informatie over het complete cursusaanbod, praktische zaken en de VU campus. Bij iedere cursusbeschrijving leest u meer over de docent, eventuele verplichte literatuur, gewenste voorkennis en u vindt daar de uitgebreide beschrijving van de cursusinhoud.

Onderwijs bij HOVO •

Kennis op de campus Sinds 1990 volgen duizenden deelnemers onderwijs bij HOVO aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Kenmerkend voor het cursusprogramma is het veelzijdige aanbod in zes kennisdomeinen, de academische kwaliteit van de programma’s en docenten en de locatie: de levendige en goed bereikbare VU-campus aan de Amsterdamse Zuidas. In de gids vindt u het programmaoverzicht per kennisdomein: kunstgeschiedenis en architectuur, (cultuur) geschiedenis, letteren en muziek, filosofie en religie, mens en maatschappij, en exacte en medische vakken.

•

Voor wie is het HOVO-onderwijs? Voor iedereen die zin heeft om nieuwe kennis op te doen. Om daarmee de geest te verrijken, de wereld beter te begrijpen, uit interesse voor een onderwerp of gewoon voor het plezier van leren! HOVO was oorspronkelijk exclusief voor iedereen vanaf vijftig jaar. Hier zijn de onderwijsvorm, inhoud en momenten waarop de cursussen plaatsvinden op afgestemd. Echter, iedereen die zich aangesproken voelt door de inhoud, onderwijsvorm en docent is welkom, ongeacht leeftijd. HOVO is hoger onderwijs voor iedereen die zich verder wil ontwikkelen.

•

Cursussen - Bij HOVO Amsterdam kunt u losse cursussen volgen van twee tot tien bijeenkomsten. De cursussen hebben meestal het karakter van hoorcolleges met aan het einde gelegenheid tot het stellen van vragen, soms is er sprake van een meer interactief karakter. Vaak is er een verplicht boek of een reader of syllabus. De docent geeft soms ook suggesties geven voor verdere verdieping voor wie zich verder wil verdiepen in de lesstof, maar aanbevolen literatuur is nooit verplicht. Op de website vindt u bij het kopje ‘inhoud’ meer over de onderwijsvorm en eventuele literatuur. Hier vindt u ook meer informatie over de docent. Leergangen - Diverse cursussen zijn onderdeel van een leergang. Wilt u uitgebreid kennismaken met een vakgebied? Grondig kennis opdoen over een thema, verbanden leggen en een onderwerp breed verkennen? Dan is een leergang een goede keuze. U kunt ervoor kiezen om een enkele cursus te volgen of meerdere cursussen uit een leergang. Instappen kan op ieder moment: u hoeft niet bij deel I te beginnen. HOVO Extra - Onder de noemer HOVO Extra biedt HOVO activiteiten met een bijzonder karakter, zoals studiedagen, losse lezingen, een kindercollege, training of workshop, soms ook in het weekend. Kijk voor meer informatie op pag 25.

Kijk voor uitgebreide informatie over iedere cursus op vu.nl/hovo-cursussen. HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Op de campus en online

Reductiefonds HOVO

De meeste cursussen vinden klassikaal plaats op de VU campus. HOVO Amsterdam biedt ook de mogelijkheid om cursussen online te volgen. HOVO maakt hiervoor gebruik van het gebruikers vriendelijke en veilige programma Zoom for Education. Er zijn meerdere mogelijkheden voor online onderwijs. Bij iedere cursusbeschrijving ziet u welke dat zijn. Als er geen vermelding staat is de cursus uitsluitend in klassikale vorm: • Online – De cursus vindt uitsluitend online plaats. • Ook online – De toevoeging ‘ook online’ bij een aantal cursussen betekent dat een cursus twee keer plaatsvindt: klassikaal op de VU campus, en enkele dagen later ook online. Deelnemers uit de klassikale groep mogen ook deelnemen aan de online cursus.

Is uw bruto jaarinkomen (alleen of gezamenlijk) lager dan € 25.745? Dan kunt u in aanmerking komen voor een korting van 40% op het cursusgeld. Dit geldt voor maximaal één cursus per semester. Deze korting is een gezamenlijke geste van de Stichting Cursisten HOVO-VU en HOVO Amsterdam.

Meer informatie over online onderwijs op vu.nl/hovo-online en bij de cursusbeschrijvingen op de website. Onder het kopje ‘data en contact’ ziet u ook of de colleges worden opgenomen en hoe lang deze beschikbaar zijn.

Cursusinformatie in gids en op de website In deze gids vindt u korte beschrijvingen van alle cursussen en studiedagen. Op de website vu.nl/hovo vindt u bij iedere cursus uitgebreidere informatie (onder het kopje ‘inhoud’): • volledige cursusbeschrijvingen • details over verplichte literatuur, gewenste voorkennis en eventuele excursies • informatie over docenten, soms met interview of flitscollege • praktische informatie en aanmeldmogelijkheden

Daarnaast kunt u op de website: • eenvoudig zoeken op startdatum via de cursus kalender • gebruikmaken van de cursuszoeker om te filteren op kennisdomein, onderwerp, type cursus of docent • informatie vinden over het onderwijs bij HOVO, praktische zaken Aanmelden is uitsluitend mogelijk via de website. Lees voor inschrijving altijd eerst de uitgebreide cursusbeschrijving. Op pagina 34 en 35 vindt u algemene en praktische informatie, bijvoorbeeld over hoe u zich aanmeldt voor een cursus.

Stichting Cursisten HOVO-VU

De onafhankelijke Stichting Cursisten HOVO-VU beheert het reductiefonds van HOVO. Dankzij de donaties van cursisten kunnen mensen met een lager inkomen ook genieten van HOVO-onderwijs. Met een gift van minimaal € 15,- per jaar draagt u al bij aan de korting die HOVO Amsterdam in mindering brengt op het cursusgeld. Als donateur krijgt u korting op de excursies die de Stichting minimaal één keer per jaar organiseert. Op vu.nl/hovo-praktisch vindt u meer informatie over korting ontvangen of donateur worden, onder het kopje ‘Betalen, ontvangen en schenken’.

Flitscolleges op YouTube Wilt u een voorproefje van de docent of een voorbeeld van een college bij HOVO? De flitscolleges op het eigen YouTube kanaal van HOVO Amsterdam zijn een leuke manier om kennis te maken met HOVO en met de docenten. Wilt u direct op de hoogte zijn als er een nieuw flitscollege online staat? Abonneer u dan op het YouTube kanaal van HOVO en ontvang direct een melding zodra er een nieuw flitscollege is. Zie youtube.com/c/HOVOAmsterdamVrijeUniversiteit

Najaarsaanbod 2026 Tussen oktober en december 2026 starten nog diverse cursussen. Het complete cursusaanbod vindt u op vu.nl/hovo (op startdatum of in het programmaoverzicht).

Winterlezing ‘Hoezo Spinoza’ Op 9 december geeft acteur en historicus Harpert Michielsen met diepgang en humor een theatercollege over Spinoza. Meer informatie op vu.nl/hovo-winterlezing.

Kunstgeschiedenis en architectuur users-class 4 Cursussen

4 Leergangen

Leergang Kopstukken van de architectuur III

Spraakmakende architecten eind 20e eeuw en de opkomst van de starchitect Sinds het einde van de 20e eeuw hebben diverse spraakmakende architecten vernieuwende en vaak revolutionaire ontwerpen gerealiseerd. Onder meer Tadao Ando, Ieoh Ming Pei en Álvaro Siza kwamen vanuit het modernisme tot heldere en contemplatieve architectuur. Ook Friedensreich Hundertwasser komt aan bod in deze cursus, met zijn vooruitstrevende aandacht voor milieu en natuur. Vervolgens kijken we naar SOM en César Pelli, die de mogelijkheden van hoogbouw telkens opnieuw verkenden, en naar Ricardo Bofill, bekend om zijn monumentale wooncomplexen en speelse vormentaal. Tot slot is er aandacht voor Richard Rogers, Renzo Piano en Norman Foster. Vanuit hun High Tech-begin ontwikkelden zij een veelzijdig oeuvre, waarin techniek, duurzaamheid en museale architectuur een belangrijke plaats innemen. user-chart Docent drs. Suzanne Roelofs-Hellhake 10 colleges, dinsdag 19 januari t/m 30 maart 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur (geen college op 23 februari) € 350,-

Mouse-Pointer vu.nl/hovo-cursussen

Cursus kunstgeschiedenis

Meubelgeschiedenis van de westerse wereld Van de troon van Toetanchamon (ca. 1400 v.Chr.) tot vintage design van nu: deze cursus volgt de geschiedenis van het meubel. Topstukken uit onder meer de oudheid, middeleeuwen, gotiek, barok, rococo, empire, arts & crafts, art nouveau, art deco en het modernisme passeren de revue. Welke meubels groeiden uit tot museumstukken of designklassiekers? Wie waren de belangrijkste meubelmakers en interieurarchitecten? Achter stoelen, tronen, tafels en kasten gaan talloze verhalen schuil. Waarom behoort het Bureau du Roi van Lodewijk XV tot de beroemdste meubelstukken ter wereld? En waarom werd de eerste stalen buisstoel naar Wassily Kandinsky genoemd? Ook de betekenis van meubels in het dagelijks leven en de samenleving komt aan bod. Meubels vertellen meer dan alleen hun functie. user-chart Docent drs. Cor Schrama 5 colleges, vrijdag 22 januari t/m 26 februari 2027 Calendar-Plus (geen college op 12 februari), 13.15-15.15 uur € 177,- (inclusief digitale syllabus) calendar-exclamation Uiterlijk 17 januari aanmelden

calendar-exclamation Uiterlijk 12 januari aanmelden Lees meer over de leergang op vu.nl/hovo (‘Inhoud’) HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Kunstgeschiedenis en architectuur

Leergang Kunstgeschiedenis I

Leergang Kunstgeschiedenis VI

Klassieke Oudheid

1900-1940 Manifesten en utopieën

Vaak wordt het oude Griekenland als vertrekpunt genomen voor de Europese (kunst)geschiedenis. Maar de kunstgeschiedenis begon al veel eerder. Deel I van deze leergang gaat daarom over het oude Egypte, Sumerië, Assyrië, Babylon, Perzië, het Egeïsch zeegebied (Cycladen, Kreta), de Myceense beschaving en tot slot het Romeinse Rijk. U gaat zien dat kunstgeschiedenis meer is dan alleen een stijlengeschiedenis. Stilistische ontwikkelingen zijn verbonden met politiek, filosofie, maatschappij en religie. Opvattingen over bijvoorbeeld de samenhang tussen leven en dood, natuur en mens worden weerspiegeld in onder meer de architectuur van de piramides van Egypte, de ziggoerats in het Nabije Oosten, Etruskische graftombes, de tempels in Griekenland, het Forum Romanum en het Pantheon in Rome.

De periode 1900-1940 is een van de meest dynamische periodes in de kunstgeschiedenis. Geschreven manifesten over kunst en architectuur wisselen elkaar in hoog tempo af. Als u leest wat onder meer Kandinsky, Mondriaan en Gropius schreven over kunst en maatschappij, ziet u hun werk in ander licht. Wat schreef Matisse over expressionisme? Wat bedoelen Gleizes en Metzinger met kubisme? Wat betekent Form Follows Function (niet)? Nieuwe inzichten over ruimte en massa zijn van invloed op de beeldhouwkunst van Hepworth, Moore, Arp en Giacometti. In de bouwkunst leiden nieuwe technieken tot uiteenlopende ideeën over ornament, materiaal en constructie, zoals te zien is in de architectuur van de Amsterdamse School, het Nieuwe Bouwen, The International Style, De Stijl en het Bauhaus.

user-chart Docent drs. Frans Henk Hoekstra

0 colleges, maandag 25 januari t/m 12 april 2027, Calendar-Plus 1 11.00-13.00 uur (geen college op 22 februari en 29 maart)

0 colleges, maandag 25 januari t/m 12 april 2027, Calendar-Plus 1 13.30-15.30 uur (geen college op 22 februari en 29 maart)

€ 3 75,- (inclusief gedrukte reader, exclusief verplicht boek)

calendar-exclamation Uiterlijk 11 januari aanmelden

Lees meer over de leergang en de verplichte literatuur op vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

Uit de cursusevaluaties:

“Frans Henk is een bevlogen docent die altijd goed voorbereid is. Geeft helder les op originele en soms humoristische wijze.” 6

Kunstgeschiedenis en architectuur

Cursus kunstgeschiedenis | ook online

Kunst en architectuur van Berlijn Berlijn heeft in de afgelopen eeuw bovengemiddeld veel schokken meegemaakt: een grote territoriale groei, verwoesting op een nooit eerder geziene schaal, deling, hereniging en een bouwactiviteit op enorme schaal. In de jaren ’20 van deze eeuw staat de Duitse hoofdstad echter weer op de culturele kaart van Europa. In deze uitgebreide cursus leert u de stad goed kennen aan de hand van haar architectuur en kunst. U ziet de middeleeuwse kerken, rococopaleizen en de volkswoningbouw uit het Interbellum. Architecten en kunstenaars die de stad mede hebben gevormd, zoals Karl Friedrich Schinkel, Käthe Kollwitz en Bruno Taut krijgen de aandacht die zij verdienen. De cursus is een aanrader voor iedereen die van Berlijn houdt. user-chart Docent drs. Krzysztof Dobrowolski-Onclin Calendar-Plus 10 colleges (fysiek of online deelname – zie pag. 4) Groep A – fysiek: woensdag 27 januari t/m 14 april 2027, 11.00-13.00 uur (geen college op 24 februari en 10 maart)

Cursus kunstgeschiedenis, letteren

De verrassende schoonheid van videogames: de opkomst van een nieuwe kunst Videogames worden niet zelden geassocieerd met geweld, maar videogames zijn juist heel vaak mooie, ontroerende en diepgaande kunstwerken. Deze cursus voert langs een aantal meesterwerken van deze nieuwe, multimediale kunstvorm. Sommige games vertellen meeslepende verhalen die zich kunnen meten met romans en creëren werelden van onverwachte schoonheid. Daarnaast blijken videogames niet alleen een samenspel van verhaal en beeld, maar ook een vorm van dans. Ze kunnen ontroeren én inzicht geven in de razendsnelle ontwikkelingen van onze samenleving en in de manier waarop digitalisering onze kijk op onszelf verandert. Niet voor niets worden videogames door velen beschouwd als dé kunstvorm van de 21e eeuw. user-chart Docent dr. Isabel Hoving

Groep B – online: woensdag 27 januari t/m 14 april 2027, 15.00-17.00 uur (geen college op 24 februari en 10 maart)

10 colleges, donderdag 28 januari t/m 25 maart 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur facultatieve workshops op 25 februari en 1 april

€ 351,- (inclusief digitale syllabus)

€ 350,-

calendar-exclamation Uiterlijk 20 januari aanmelden

calendar-exclamation Uiterlijk 21 januari aanmelden

HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Kunstgeschiedenis en architectuur

Leergang Het bouwwerk centraal II | online

De diepte in! Publieke bouwwerken

Cursus kunstgeschiedenis

Wat betekent de architectuur van publieke bouwwerken voor de samenleving? Aan de hand van zes verschillende typen publieke gebouwen verdiepen we ons in hun moderne architectuur. Elk thema begint met enkele historische voorbeelden, waarna de aandacht verschuift naar spraakmakende recente projecten. Daarbij staan niet alleen de gebouwen zelf centraal, maar ook de maatschappelijke rol die ze vervullen. Het gaat immers om gebouwen waar we allemaal gebruik van maken, zoals stadhuizen, ziekenhuizen, hotels, sportcomplexen, winkelcentra en universiteiten. Per gebouwtype bespreken we de kenmerken en ontwikkeling, in nationaal en internationaal perspectief, aan de hand van ontwerpen van bekende én minder bekende architectenbureaus. Na afloop kijkt u met andere ogen naar deze gebouwen. user-chart Docent drs. Suzanne Roelofs-Hellhake 6 colleges, woensdag 3 februari t/m 17 maart 2027, Calendar-Plus 10.00-12.00 uur (geen college op 24 februari)

Tussen Oost en West: schilderkunst anders bekeken In deze cursus beziet u de westerse schilderkunst van de afgelopen vijfhonderd jaar vanuit oosters perspectief. Daardoor worden de karakteristieken en levensbeschouwelijke achtergronden van de westerse schilderkunst scherper zichtbaar. Ook wordt duidelijk waarom de kennismaking met de kunst van het Verre Oosten in de 19e eeuw zo’n revolutie in de schilderkunst teweegbracht en de weg vrijmaakte voor de moderne kunst. Niet alleen de verschillen tussen de westerse en de oosterse schilderkunst komen daarbij aan het licht. Juist de verborgen overeenkomsten kunnen verrassend zijn. Soms blijkt het ‘andere’ al als kiem aanwezig in de eigen traditie. Een cursus die in de ruimste zin anders leert kijken. user-chart Docent drs. Ernest Kurpershoek

€ 210,-

colleges, vrijdag 12 maart t/m 23 april 2027, Calendar-Plus 6 11.00-13.00 uur (geen college op 26 maart)

calendar-exclamation Uiterlijk 27 januari aanmelden

€ 210,-

Lees meer over de leergang op vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

calendar-exclamation Uiterlijk 7 maart aanmelden

Uit de cursusevaluaties:

“Zoals gewend van Suzanne Roelofs: goed voorbereid, enthousiast, informatief met duidelijke afbeeldingen; een geboren docente.” 8

(Cultuur)geschiedenis users-class 10 Cursussen

3 Leergangen atlas 2 Studiedagen CHILD 1 Juniorcollege Mouse-Pointer vu.nl/hovo-cursussen

Leergang De laat-Romeinse tijd I

De crisis van de 3e eeuw In de jaren ’30 van de 3e eeuw verandert er iets fundamenteels in het Romeinse Rijk: de bestuurlijke stabiliteit van de succesvolle 2e eeuw verdwijnt. Op economisch gebied lijkt er aanvankelijk weinig aan de hand. Uit alle delen van het rijk worden nog steeds grondstoffen aangevoerd en de handel met gebieden buiten het rijk duurt voort. Maar bestuurlijk en militair raakt het Romeinse Rijk in een diepe crisis, die uiteindelijk ook de economie treft. Keizers komen niet langer vanzelfsprekend uit vooraanstaande families. Generaals met een sterke achterban dingen naar het hoogste ambt, met gevaarlijke machtsstrijd tot gevolg. Een van de keizers raakt verwikkeld in een oorlog met de machtige buur Perzië en overleeft die niet. Omstreeks 260 bereikt de crisis een dieptepunt. user-chart Docent drs. Johan Hendriks 0 colleges, woensdag 20 januari t/m 24 maart 2027, Calendar-Plus 1 11.00-13.00 uur € 350,calendar-exclamation Uiterlijk 13 januari aanmelden

Cursus geschiedenis

Heksenvervolgingen in Europa in de 16e en 17e eeuw Juist in de tijd dat Europa dankzij de renaissance een nieuwe culturele bloei doormaakte, ontstond een heksenwaan waarbij honderdduizenden mensen werden vervolgd. Velen van hen eindigden op de brandstapel. De heksenvervolgingen behoren tot de meest ingrijpende en raadselachtige verschijnselen uit de vroegmoderne tijd en blijven wetenschappers en een breed publiek fascineren. Dankzij recent interdisciplinair onderzoek zijn nieuwe inzichten ontstaan in de oorzaken, het verloop en de betekenis van deze vervolgingen. Deze cursus behandelt de belangrijkste uitkomsten van dat onderzoek en plaatst de heksenvervolgingen in hun historische context. user-chart Docent dr. Jan van der Maas 4 colleges, woensdag 20 januari t/m 10 februari 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur € 140,calendar-exclamation Uiterlijk 13 januari aanmelden

Lees meer over de leergang op vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

HOVO Amsterdam voorjaar 2027

(Cultuur)geschiedenis

Cursus geschiedenis

Vier eeuwen Nederland, Japan en Korea in vrede en oorlog Nederland onderhoudt al vier eeuwen een bijzondere band met Japan en Korea. In 1627 landde Jan Jansz. Weltevree als eerste westerling op het Koreaanse eiland Jeju, in 1653 gevolgd door Hendrick Hamel uit Gorinchem. Van 1641 tot 1853 vormde het ‘Nederlandse’ eilandje Decima het enige contactpunt tussen de westerse wereld en het grotendeels afgesloten Japan. De Tweede Wereldoorlog betekende een kantelpunt in de onderlinge relaties en na 1953 viel Korea uiteen in Noord- en Zuid-Korea. Wat is de geschiedenis van de culturele, economische, militaire en politieke verhoudingen tussen Nederland, Japan en Korea? Er is een lijn van de eerste contacten in de 17e eeuw via oorlog en bezetting naar de huidige verhoudingen met twee economische grootmachten, Japan en Zuid-Korea, en de Noord-Koreaanse dictatuur.

Beieren is legendarisch. De koning stelde Wagner in staat zijn muzikale projecten te voltooien; de componist schiep voor Ludwig een mythische droomwereld. Deze cursus belicht hun wederzijdse invloed, vanaf hun ontmoeting in 1864 tot Wagners dood in 1883. Hun relatie wordt geplaatst tegen de achtergrond van de Duitse eenwording in 1871, het Duitse nationalisme en romantische opvattingen over kunst, koningschap en maatschappij. Wagner gaf hieraan uitdrukking in zijn muziekdrama’s en de Bayreuther Festspiele; Ludwig II in zijn sprookjesachtige kastelen. Zo schiepen beiden een romantisch universum dat grote invloed zou hebben op het nationale zelfbeeld van veel Duitsers. user-chart Docent drs. Michiel Hagdorn 8 colleges, dinsdag 26 januari t/m 23 maart 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur (geen college op 23 februari) € 2 89,- (inclusief losbladige syllabus, exclusief verplicht boek, zie vu.nl/hovo ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 12 januari aanmelden

user-chart Docent dr. Anne Doedens 2 colleges, dinsdag 26 januari en 2 februari 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur € 70,calendar-exclamation Uiterlijk 19 januari aanmelden

Cursus cultuurgeschiedenis

Kloosters in de Byzantijnse wereld Cursus cultuurgeschiedenis

Richard Wagner en Ludwig II – twee Duitse idealisten De relatie tussen Richard Wagner en Ludwig II van

Kluizenaars in onherbergzame gebieden stonden aan de wieg van de vroegste kloostergemeenschappen. Daar leefde men volgens de regel van kerkvader Basilius de Grote: ‘Broeders, hebt elkander lief’. Deze cursus voert langs de indrukwekkendste kloosters van het christelijke Oosten: de eerste kloosters aan de Rode Zee en het Catharina-klooster in de Sinaï, de voor vrouwen

(Cultuur)geschiedenis

verboden Heilige Berg Athos met zijn keizerlijke stichtingen en de kloosters van Meteora, spectaculair gelegen op hoge rotsen. De beste schilders van hun tijd voerden er muurschilderingen en ikonen uit. Kloosters in de Byzantijnse wereld hadden niet alleen een religieuze functie. Het waren vaak ware forten en zelfs pronkjuwelen van Byzantijnse keizers, die de kloosters vereerden met de kostbaarste schenkingen. user-chart Docent drs. Désirée Krikhaar

user-chart Docenten drs. Simon Burgers, drs. Han van der Horst, dr. Baukje Prins, drs. Krzysztof Dobrowolski- Onclin, drs. Duco Burgers 10 colleges, dinsdag 9 februari t/m 20 april 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur ( geen college op 23 maart) € 361,- (inclusief gedrukte reader) calendar-exclamation Uiterlijk 26 januari aanmelden Lees meer over de leergang op vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

colleges, woensdag 27 januari t/m 17 februari 2027, Calendar-Plus 4 13.15-15.15 uur € 140,calendar-exclamation Uiterlijk 20 januari aanmelden

Studiedag geschiedenis

Europa in één dag – Van Brutus tot Brexit Leergang Duizend jaar Europese cultuur IV

Vroegmoderne tijd (2) 1650-1800 Wat gebeurde er in Europa tussen circa 1650 en 1800 op het gebied van filosofie, beeldende kunst, letterkunde en muziek? Ontdek het aan de hand van uiteenlopende gebeurtenissen, ontwikkelingen, stromingen en hoogtepunten uit de eerste anderhalve eeuw van de vroegmoderne Europese cultuurgeschiedenis. Vijf docenten bieden u een kleurrijk beeld van de vroegmoderne tijd. Van ontdekkingsreizen en koloniale rijkdom, godsdienstoorlogen en gouden eeuwen tot renaissance, barok en absolutisme. Zij plaatsen de grote namen uit de kunst, filosofie en wetenschap in het perspectief van hun tijd en leggen waar mogelijk verbanden tussen de verschillende disciplines. Van oorlogen en verlichte despoten, Voltaire en Kant, Bernini en Vermeer, Goethe en Jonathan Swift tot Vivaldi, Bach, Mozart en Beethoven.

Ooit vatte Evert Jan Ouweneel de geschiedenis van Europa in zes minuten samen op Radio 1. Tijdens deze studiedag neemt hij wat langer de tijd. Niet alleen omdat de geschiedenis zo fascinerend is, maar ook om het Europa van vandaag wat beter te begrijpen. Waarom is het noorden meer protestant en het zuiden meer katholiek? Wat ging er aan de Europese Unie vooraf en waarom is er vandaag juist zoveel nationalisme? Welke rol speelt Europa straks tussen grootmachten als Amerika, China en India? Een dag vol verrassende inzichten die de turbulentie van vandaag in perspectief plaatst – met een eerste blik op het Europa van morgen. user-chart Docent drs. Evert Jan Ouweneel 1 studiedag, zaterdag 13 februari 2027, 10.00-17.00 uur Calendar-Plus € 125,- voor 1 persoon, € 250,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch) calendar-exclamation Uiterlijk 7 februari aanmelden HOVO Amsterdam voorjaar 2027

(Cultuur)geschiedenis

Juniorcollege geschiedenis

Wie is de baas in Nederland? We zijn het vaak met elkaar eens, maar soms ook niet. De één wil pizza, de ander wil patat en weer een ander wil pannenkoeken. Wie krijgt dan gelijk? Wie is de baas? Degene die het hardste schreeuwt? Of die het sterkste is? Of ga je stemmen? In Nederland wonen 18 miljoen mensen die vaak ook iets anders willen. Maar wie krijgt er dan gelijk? Wie is de baas in Nederland? De koning? De politie? Of de regering? Dit juniorcollege is bedoeld voor kinderen van 8 t/m 12 jaar en hun (groot)ouders of verzorgers. user-chart Docent dr. Koen Vossen 1 juniorcollege zaterdag 13 februari 2027, Calendar-Plus 14.00-16.00 uur € 1 volwassene, 1 kind € 36,1 volwassene, 2 kinderen € 44,2 volwassenen, 1 kind € 60,-

Cursus geschiedenis

De geschiedenis van België in vogelvlucht Wie vanuit Nederland naar de zuiderburen reist, kan gewoon Nederlands blijven spreken. Toch is al snel duidelijk dat België een ander land is, met verschillende talen, gemeenschappen en regeringen. Maar hoe goed kennen Nederlanders hun zuiderburen eigenlijk? Ooit vormden de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden één geheel, totdat de Tachtigjarige Oorlog een scheiding teweegbracht. Ondanks de verschillende historische ontwikkelingen hebben Nederland, België (en Luxemburg) nog altijd veel gemeen, zoals blijkt uit de samenwerking binnen de Benelux. In deze cursus komt de geschiedenis van België in vogelvlucht aan bod, regelmatig in vergelijking met de historische ontwikkeling van Nederland. user-chart Docent drs. Frederik Erens 5 colleges, donderdag 18 februari t/m 18 maart 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur

calendar-exclamation Uiterlijk 7 februari aanmelden Bijzonderheden: Voor kinderen van 8-12 jaar en hun (groot)ouders/verzorgers

€ 175,calendar-exclamation Uiterlijk 11 februari aanmelden

Uit de cursusevaluaties:

“Frederik Erens is prettig, benaderbaar en reageert op iedereen respectvol.” [...] “Hij heeft heel veel en zeer gedetailleerd behandeld.” 12

(Cultuur)geschiedenis

Cursus geschiedenis

Maritieme geschiedenis: nieuwe visies op de VOC Wie kent niet de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)? Maar welke VOC eigenlijk ? Het imago van de VOC is in de laatste decennia nogal veranderd. Een tijdlang werd de Compagnie als een loser gezien, daarna werd ze opgehemeld als een dynamische multinational en tegenwoordig wordt ze veelal voorgesteld als een brute koloniale macht, die een verstrekkende invloed heeft gehad op samenlevingen zowel in Azië als in Nederland en andere landen van Europa. Over die verandering in visies op de VOC gaat deze cursus. Er komen thema’s aan bod als: geweld in de koloniën, slavenhandel en slavernij, vrouwen en de VOC, de Compagnie als kennisfabriek en de invloed van de VOC binnen Europa.

Deze cursus biedt dan ook een kleurrijke mix van historische, literaire, musicologische en kunstzinnige invalshoeken op de stad. U maakt kennis met geheimzinnige, charmante bouwwerken, waarvan vele onbekend bij de doorsnee toerist. Als filmdecor is Parijs onovertroffen, met zijn sfeervolle straten, pleinen en kades. Wat Parijs betekent, ervaart u ook in interessante Franse en Nederlandse romans. Wie aan ‘Parijs en muziek’ denkt, hoort de delicate pianoklanken van Chopin of denkt aan de geruchtmakende première van Le Sacre du printemps. En welke historische gebeurtenissen hebben de stad gevormd tot wat ze nu is? We gaan samen kijken, luisteren, lezen en vooral genieten. user-chart Docent drs. Simon Burgers colleges, woensdag 3 maart t/m 21 april 2027, Calendar-Plus 8 13.15-15.15 uur € 288,- (inclusief gedrukte reader) calendar-exclamation Uiterlijk 17 februari aanmelden

user-chart Docent prof. dr. Karel Davids 6 colleges, maandag 1 maart t/m 12 april 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur (geen college op 29 maart) € 210,calendar-exclamation Uiterlijk 22 februari aanmelden

Cursus geschiedenis | ook online

Oekraïne: grensland tussen Rusland en Europa

Cursus cultuurgeschiedenis

De vele facetten van Parijs ‘Parijs is een meervoud’, schreef Adriaan van Dis.

In 2027 is het vijf jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Reden genoeg om de geschiedenis, cultuur en identiteit van dit grootste land van Europa opnieuw te belichten. Oekraïne kent een complexe en bewogen geschiedenis waarin politieke en culturele invloeden uit verschillende richtingen samenkomen. Sinds de Russische inval staat het voortbestaan van het land als onafhankelijke opnieuw onder druk. Deze cursus laat zien hoe Oekraïne is ontstaan en belicht de politieke en HOVO Amsterdam voorjaar 2027

(Cultuur)geschiedenis

culturele geschiedenis van het grootste land van Europa. Hoewel het lange tijd binnen de Russische invloedssfeer viel, hebben ook Europese machten, zoals Litouwen, Polen en de Habsburgers, hun stempel op het gebied gedrukt.

user-chart Docent dr. Roel Meijer Calendar-Plus 6 colleges, 11 maart t/m 15 april 2027, 11.00-13.00 uur € 210,- (exclusief verplicht boek, zie hovo.vu/nl ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 4 maart aanmelden

user-chart Docent drs. Karel Onwijn roep A – fysiek: vrijdag 5 maart t/m 23 april 2027, Calendar-Plus G 11.00-13.00 uur (geen college op 26 maart) Uiterlijk 25 februari aanmelden Groep B – online: donderdag 11 maart t/m 29 april 2027, 10.00-12.00 uur (geen college op 25 maart) Uiterlijk 4 maart aanmelden € 260,- (inclusief digitale reader)

Studiedag cultuurgeschiedenis

Kunstschatten in het Grand Egyptian Museum

Cursus geschiedenis

De ‘eeuwige oorlogen’ in het Midden-Oosten De aanslag van 7 oktober 2023 van Hamas op Israël had ingrijpende gevolgen voor het gehele Midden-Oosten en daarbuiten. Aanvankelijk stond vooral het uitzonderlijke geweld van de aanslag centraal, gevolgd door de verwoestende militaire reactie van Israël. Drie jaar later is duidelijk dat deze gebeurtenis een uitbarsting was van spanningen die zich al lange tijd in de regio hadden opgebouwd. De cursus analyseert de politieke, militaire en geopolitieke ontwikkelingen die leidden tot de oorlog in Gaza en de daaropvolgende escalaties met Hizbollah, de Houthis en Iran. Terwijl veel betrokken partijen hoopten een einde te maken aan de zogenoemde ‘forever wars’, blijkt de regionale instabiliteit juist verder te zijn toegenomen.

Maak in één dag kennis met het vernieuwde Grand Egyptian Museum: de indrukwekkende architectuur, de doordachte inrichting en de verhalen achter de collectie. Het museum ligt op circa twee kilometer ten noorden van de piramiden van Gizeh. Bij binnenkomst verwelkomt het kolossale standbeeld van Ramses II de bezoeker. In twaalf ruime zalen ontvouwt zich drieduizend jaar faraonische beschaving. De collectie is opgebouwd rond drie hoofdthema’s: koningschap, samenleving en religie, verdeeld over vier chronologische periodes van de prehistorie tot de Romeinse tijd. Ontdek onder meer de grafschatten van koningin Hetepheres en recent archeologisch onderzoek in Gizeh en Sakkara. Bijzondere aandacht gaat uit naar het Nieuwe Rijk, met farao Toetanchamon als middelpunt. user-chart Docent drs. Huub Pragt 1 studiedag, zaterdag 13 maart 2027, 10.00-15.45 uur Calendar-Plus € 109,- voor 1 persoon, € 218,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch en gedrukte syllabus) calendar-exclamation Uiterlijk 7 maart aanmelden

(Cultuur)geschiedenis

Leergang Griekse cultuurgeschiedenis IV Cursus geschiedenis

Naziroofkunst en overlevingskunst Hoewel veel Joodse families slachtoffer werden van Naziroofkunst, waren er ook Joodse gezinnen die doelbewust kunst verkochten aan de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog om aan de Holocaust te ontkomen. Tijdens deze cursus staan drie Joodse gezinnen uit Nederland centraal die op een ingenieuze manier konden overleven door kunst. De docent deed zelf uitvoerig onderzoek naar hun persoonlijke geschiedenis. Hoe lukte hun wat zovele anderen niet lukte? Was het geluk, hadden ze de juiste connecties, of gaf hun vindingrijkheid te doorslag? En wat zeggen deze waargebeurde verhalen over de rol die kunst speelde in de oorlog? De cursus gaat over de kunst die hun ontsnapping mogelijk maakte, maar ook over de kunst waarmee zij wisten te overleven. user-chart Docent prof. dr. Diederik Oostdijk colleges, vrijdag 2 april t/m 23 april 2027, Calendar-Plus 4 13.15-15.15 uur € 140,- (exclusief verplicht boek, zie vu.nl/hovo ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 28 maart aanmelden

De Griekse cultuur in de 4e eeuw v.Chr.

In de 4e eeuw v.Chr. worden de begrenzingen van de klassieke polis en de klassieke polis-cultuur steeds meer doorbroken. Een wijdere wereld wordt zichtbaar, waarin de kleine zelfstandige stadstaten uiteindelijk, tegen het einde van de eeuw, zelfs geheel op zullen gaan. Die ontwikkeling doet zich op vele terreinen voor: in de binnen- en buitenlandse politiek en de politieke theorie, op sociaal-economisch en militair gebied, in het mensen wereldbeeld van de Griekse kunst, literatuur en filosofie. Typerend is dat vele levensgebieden onderwerp worden van onderzoek en onderwijs, waardoor de professionele ‘deskundige’ en ‘expert’ steeds vaker de ‘amateurs’ van de klassieke poleis verdringen. user-chart Docent dr. Henk Singor 4 colleges, vrijdag en woensdag 2, 9, 14 en 16 april 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur € 143,- (inclusief gedrukte syllabus) calendar-exclamation Uiterlijk 21 maart aanmelden Lees meer over de leergang op vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

Uit de cursusevaluaties:

“Diederik Oostdijk was een geweldig bevlogen docent, met goed gevoel voor humor. Uitleg was zeer duidelijk en zijn persoonlijke achtergrondverhalen zeer boeiend.” HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Letteren en muziek users-class 8 Cursussen

1 Leergang

atlas 1 Studiedag

Cursus muziekwetenschap

Geschiedenis van de Jazz II Van 1945 tot nu Jazz is een invloedrijke muziekstroming met een fascinerende geschiedenis. Ontstaan rond 1900 in New Orleans uit een samensmelting van Afrikaanse en Europese tradities, vormt deze muziek een spiegel van sociale, politieke, economische en culturele ontwikkelingen. De wortels liggen bij zwarte Amerikanen, wier ervaringen de expressieve kracht van jazz sterk hebben gevormd. In het tweede deel van deze dubbelcursus komt de naoorlogse periode aan bod, met subgenres als hard bop, modale jazz, free jazz, impro en fusion, tot en met de meest recente ontwikkelingen. Aan de hand van luisteren beeldmateriaal zoomen we in op iconen als Miles Davis en John Coltrane. Steeds komt ook de maatschappelijke context aan bod, zoals de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Uiteraard is er ruime aandacht voor jazz in Nederland. user-chart Docent prof. dr. Walter van de Leur 0 colleges, donderdag 21 januari t/m 1 april 2027, Calendar-Plus 1 13.15-15.15 uur (geen college op 25 februari) € 350,calendar-exclamation Uiterlijk 14 januari aanmelden

Mouse-Pointer vu.nl/hovo-cursussen

Leergang Harmonieleer IV

Modaliteit

De vernieuwing van de West Europese muziek aan het begin van de 20e eeuw is voor een deel terug te voeren op de herontdekking van de modaliteit, het toonsysteem zoals dit in de late middeleeuwen en de renaissance in zwang was. Tijdens zijn studie in Rome hoorde Claude Debussy een mis van Palestrina uitgevoerd worden. In die muziek vond hij waarnaar hij op zoek was. Ongeveer vijftien jaar later beluisterde de Hongaarse componist Bela Bartók tijdens een vakantie in Slowakije een boerin die een volkslied zong, die hiermee een compleet nieuwe wereld voor hem opende. Deze cursus is een inleiding tot de modaliteit van de late middeleeuwen en de renaissance en de herleving ervan in de vroege 20e-eeuwse muziek. user-chart Docent dr. Marcel Zwitser 0 colleges, dinsdag 26 januari t/m 20 april 2027, Calendar-Plus 1 11.00-13.00 uur (geen college op 23 februari, 23 en 30 maart) € 360,- (inclusief gedrukte syllabus) calendar-exclamation Uiterlijk 12 januari aanmelden Lees meer over de leergang en de gewenste voorkennis op vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

Letteren en muziek

Cursus muziekwetenschap

Viva Verdi: inleiding tot de 19e-eeuwse Italiaanse muziek (II) De late Verdi en zijn opvolgers

Cursus letteren, filosofie

In filosofisch gesprek met Griekse tragedies

Deze cursus sluit aan bij de ontwikkeling van de Italiaanse opera in de 19e eeuw en richt zich op Verdi’s laatste opera’s en zijn muzikale erfgenamen. Hoewel Verdi in 1871 had aangekondigd te stoppen met het componeren van opera’s, liet hij zich op hoge leeftijd toch verleiden nog nieuwe werken te schrijven. Intussen was de muzikale wereld om hem heen ingrijpend veranderd. Verdi kreeg niet alleen te maken met de generatie operacomponisten na hem – onder wie Boito en Ponchielli – maar ook met de generatie daarna, van wie Mascagni en vooral Puccini de belangrijkste vertegenwoordigers zijn. In deze cursus bespreekt de docent Verdi’s late werken in dialoog met composities van vertegenwoordigers van de twee generaties na hem.

Bij Griekse tragedies denken we al snel aan bloedvergieten, rampspoed en drama. Voor de toeschouwers in de Oudheid gingen deze toneelstukken echter over heel andere zaken. Zij bezochten het theater niet voor vermaak, maar om maatschappelijke en persoonlijke vraagstukken te doordenken. In een tijd van verandering, onrust en conflict boden tragedies handvatten om met die werkelijkheid om te gaan. In deze cursus analyseren we deze klassieke teksten vanuit sociaalhistorisch en filosofisch perspectief. Zo wordt duidelijk waarom de opvoering van Griekse tragedies tot de belangrijkste gebeurtenissen van de Oudheid behoorde, die zelfs toegankelijk waren voor vrouwen en slaven.

user-chart Docent dr. Marcel Zwitser

user-chart Docent dr. Moïra Muller

0 colleges, dinsdag 26 januari t/m 20 april 2027, Calendar-Plus 1 13.30-15.30 uur (geen college op 23 februari, 23 en 30 maart)

0 colleges, woensdag 27 januari t/m 14 april 2027, Calendar-Plus 1 13.15-15.15 uur (geen college op 24 februari en 3 maart)

€ 358,- (inclusief gedrukte syllabus)

€ 360,- (inclusief cursusmateriaal, zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

calendar-exclamation Uiterlijk 12 januari aanmelden

calendar-exclamation Uiterlijk 13 januari aanmelden

Uit de cursusevaluaties:

“Marcel Zwitser slaagt erin je met ’verse oren’ te laten luisteren naar werk dat je goed meende te kennen.” HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Letteren en muziek

Cursus filmwetenschappen

Cursus letteren

Dostojevski: De gebroeders Karamazov De gebroeders Karamazov geldt als een van de grootste romans uit de wereldliteratuur. Fjodor Dostojevski vertelt het verhaal van een vader en zijn drie zonen, van botsende hartstochten en een moord die iedereen in zijn greep houdt. Rond de vraag wie schuldig is, ontvouwt zich een meeslepend drama over liefde en jaloezie, geld en macht, twijfel en geloof. De broers Dmitri, Ivan en Aljosja vertegenwoordigen ieder een andere manier van in het leven staan. Samen met de docent leest u de roman op uw gemak en ontdekt u waarom dit boek lezers al meer dan een eeuw raakt. Het lezen van de roman voorafgaand aan de cursus is noodzakelijk, verdere voorkennis is niet nodig: nieuwsgierigheid en leesplezier volstaan. user-chart Docent prof. dr. Katja Tolstoj 6 colleges, donderdag 28 januari t/m 4 maart 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur € 215,- (digitale hand-outs, exclusief verplicht boek zie vu.nl/hovo ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 21 januari aanmelden

Filmanalyse in vijf stappen: leren kijken naar filmtechniek Een intiem familiedrama, een romantische komedie, een historische western of een groots opgezette actiefilm: elke film heeft een eigen visuele stijl. Film is een technisch medium: alles wat te zien en te horen is, is bedacht, geconstrueerd en in scène gezet. Filmmakers beschikken over uiteenlopende middelen om een verhaal te vertellen, zoals camera, montage, scenario en geluid. Ook art direction, decor, kostuums en de lichaamstaal van acteurs bepalen de uitstraling. In deze cursus staat de constructie van film centraal. Aan de hand van filmfragmenten onderzoeken we hoe al deze elementen op elkaar ingrijpen. Waar staat de camera, wat gebeurt er op de geluidsband en hoe zijn beelden gemonteerd? Waarom zijn juist deze keuzes gemaakt? Filmanalyse vergroot het kijkplezier én biedt meer inzicht in visuele media. user-chart Docent drs. Remke de Lange 5 colleges, vrijdag 5 februari t/m 5 maart 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur € 175,calendar-exclamation Uiterlijk 26 januari aanmelden

Letteren en muziek

Cursus letteren | online

Nobellaureaten II – Van Montale tot Szymborska In deze nieuwe online cursus maakt u kennis met het werk van vijf internationale dichters die de Nobelprijs voor Literatuur hebben ontvangen. Van de Italiaan Eugenio Montale (in 1975) en de Rus Joseph Brodsky (1987) tot de Poolse Wisława Szymborska (1996). Welke inspiratiebronnen hadden deze dichters en welke keuzes maakten ze? Hoe laat het gedicht zich lezen? En wat klinkt er tussen de regels? Docent Peter Swanborn licht de gedichten toe én de poëtica van de dichter. Maar bovenal kijkt hij samen met u naar alle verschillende interpretatiemogelijkheden. user-chart Docent Peter Swanborn 5 colleges, maandag 8 en 22 februari, 8 en 22 maart, Calendar-Plus 5 april 2027, 10.00-12.00 uur

schrijvers kiezen ervoor romans te schrijven met verhalen en plots die hadden kunnen plaatsvinden. In deze cursus komen acht romans aan bod met voorvallen en omstandigheden die niet waar zijn, en zelfs niet waar kunnen zijn, hoe ver je de werkelijkheid ook oprekt. Zo verdwijnen mensen of dingen, bestaat een roman met alleen maar ‘verkeerde’ hoofdstukken, raakt een stad blind, speelt een absurd grote schoonmaakfles een hoofdrol en ontwaakt een man na honderd jaar slapen Leidende vragen zijn: Waarom is dit boek zó geschreven? Welk inzicht kan een ‘onmogelijk verhaal’ ons geven? Een cursus voor flexibele geesten. user-chart Docent drs. Lidewijde Paris Calendar-Plus 8 colleges (fysieke of online deelname – zie pag. 4) Groep A – fysiek: woensdag 3 maart t/m 21 april 2027, 11.00-13.00 uur Groep B – online: vrijdag 5 maart t/m 23 april 2027, 10.00-12.00 uur € 280,- (exclusief verplichte boeken - zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 28 februari aanmelden

€ 175,calendar-exclamation Uiterlijk 1 februari aanmelden

Cursus letteren

Poëzie lezen – Van C.O. Jellema tot en met Ruth Lasters Cursus letteren | ook online

De macht der verbeelding: over dingen die alleen kunnen in romans Alle literatuur is verbeelding. Personages zijn verzonnen en gebeurtenissen zijn nooit helemaal echt. De meeste

Leest u graag poëzie? Heeft u behoefte aan verdieping? In deze klassikale cursus maakt u kennis met de rijkdom en de veelzijdigheid van de Nederlandstalige poëzie. In vijf colleges leert u het werk kennen van vijf toonaangevende dichters. Op het programma staan: C.O. Jellema, Hans Tentije, Anneke Brassinga, Charles Ducal en Ruth Lasters. HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Letteren en muziek

Welke inspiratiebronnen hadden ze en welke keuzes maakten ze? Hoe laat het gedicht zich lezen? En wat klinkt er tussen de regels? Docent Peter Swanborn licht de gedichten toe én de poëtica van de dichter. Maar bovenal kijkt hij samen met u naar alle verschillende interpretatiemogelijkheden. user-chart Docent Peter Swanborn 5 colleges, dinsdag 16 maart t/m 13 april 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur

ADVERTENTIE

Labrys Reizen Exclusieve groepsreizen

€ 175,calendar-exclamation Uiterlijk 9 maart aanmelden

Reis mee met h ovo-docenten drs. Krzysztof Dobrowolski-Onclin, drs. Hein L. van Dolen, drs. Frederik Erens, dr. Yvette de Groot, drs. Karel Onwijn en drs. Thea Willemsen. ve rd i e pe nd e r e ize n me t d e s kund i g e re i s le i d i ng , k le i n e g ro e pe n , comfo rtab e le h ote l s e n zorgvu ld i g sa me ng e s te ld e prog r a mm a ’s Ga voor ons volledige aanbod naar labrysreizen.nl/exclusieve-groepsreizen.

Studiedag muziekwetenschap

J.S. Bach: de Mattheus Passion 1727-2027 Volgens de huidige stand van het Bach-onderzoek voerde Johann Sebastian Bach (1685-1750) zijn MatthäusPassion (BWV 244) voor het eerst uit op Goede Vrijdag 1727. Daarmee is het in 2027 precies 300 jaar geleden dat dit monumentale werk voor het eerst klonk. Deze bijzondere mijlpaal vormt de aanleiding voor een studiedag over de ontstaansgeschiedenis, betekenis en muzikale rijkdom van Bachs beroemde passie. Niet toevallig vindt deze plaats in de lijdensweek. user-chart Docent dr. Marcel Zwitser 1 studiedag, dinsdag 23 maart 2027, 10.00-15.00 uur Calendar-Plus € 102,- voor 1 persoon, € 204,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch en gedrukte syllabus) calendar-exclamation Uiterlijk 16 maart aanmelden

024-3822110 info@labrysreizen.nl labrysreizen.nl

Filosofie en religie users-class 7 Cursussen

1 Leergang

atlas 2 Studiedagen

Mouse-Pointer vu.nl/hovo-cursussen

Cursus filosofie

Veel van wat ooit als typisch menselijk werd beschouwd, blijken dieren ook te kunnen. Tegelijkertijd komt ons vermogen tot rationeel denken en het overdragen van kennis, lang gezien als bij uitstek menselijk, door de opkomst van AI in een nieuw licht te staan. Wat maakt de mens dan nog uniek? In deze cursus staat de vraag centraal wie of wat de mens is in verhouding tot natuur en AI. Want mensbeelden zijn niet vrijblijvend: ze bepalen mede welke waarden en gedragingen we belangrijk vinden en welke verantwoordelijkheid we de mens toekennen. Hoogste tijd dus om opnieuw na te denken over wat de mens onderscheidt en wat snelle technologische ontwikkelingen betekenen voor ons mensbeeld.

Roger Scruton zei in het tv-programma Van de schoonheid en de troost: ‘We bevinden ons in een wereld waarin we niet thuis zijn, maar waarbinnen we ons verstoten voelen, onvolmaakt en gekweld door een onbestemd verlangen.’ Daarin liggen de wortels van ons verlangen naar troost: de behoefte om één te zijn met de wereld, verlost van schuldgevoel en weer onderdeel van de natuurlijke loop der dingen, zonder het bewustzijn of het onderscheid tussen goed en kwaad te verliezen. Michael Ignatieff laat in Troost. Als licht in donkere tijden zien hoe filosofen en kunstenaars door de eeuwen heen hoop en troost bieden. Dit boek vormt de basis voor deze cursus over een van de diepste menselijke behoeften: troost.

user-chart Docent drs. Petra Bolhuis

0 colleges, maandag 1 februari t/m 19 april 2027, Calendar-Plus 1 11.00-13.00 uur (geen college op 22 februari en 29 maart)

10 colleges, maandag 1 februari t/m 19 april 2027, Calendar-Plus 13.30-15.30 uur (geen college op 22 februari en 29 maart)

€ 3 50,- (exclusief verplicht boek, zie vu.nl/hovo, ‘Inhoud’)

€ 350,- (exclusief verplicht boek, zie vu.nl/hovo, ‘Inhoud’)

calendar-exclamation Uiterlijk 25 januari aanmelden

Mens, dier, AI: een veranderend mensbeeld

Michael Ignatieff: Troost. Als licht in donkere tijden

HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Filosofie en religie

Leergang Filosofiegeschiedenis II | avond

De Romeinse filosofie Cursus filosofie

De Dialogen van Seneca Lucius Annaeus Seneca (4 v.Chr.-65 n.Chr.) staat bekend als een van de prominentste filosofen en schrijvers uit de vroege keizertijd. In talloze opstellen en brieven zette hij op toegankelijke wijze de beginselen van de stoïcijnse wijsbegeerte uiteen. Deze geschriften werden geroemd om hun fraaie stijl. Wie inzicht, wijsheid, onverstoorbaarheid en duurzaam geluk wil verwerven, dient volgens Seneca bovenal de emoties te beheersen. Hartstochten ondermijnen namelijk de heilzame werking van de rede, belemmeren de verzoening met de onvermijdelijke gang der dingen en verhinderen dat we kunnen loskomen van allerhande vormen van angst (met name die voor de dood). Een befaamde proeve van zijn schrijverschap en levenskunst is de verzameling van twaalf traktaten die bekendstaat als de Dialogen. Deze handelen over de centrale vragen van het leven. user-chart Docent drs. Arend Klaas Jagersma 10 colleges, dinsdag 2 februari t/m 13 april 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur (geen college op 23 februari ) € 350,- (exclusief verplicht boek, zie vu.nl/hovo, ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 26 januari aanmelden

Op talloze terreinen betoonden de Romeinen zich dankbare erfgenamen van de Griekse beschaving. Dit gold evenzeer voor hun wijsgerige denkbeelden. De gevestigde Griekse filosofische scholen en tradities vonden in het snel expanderende Romeinse wereldrijk een nieuw onderkomen. In dit tweede deel van de achtdelige leergang Filosofiegeschiedenis staan de wijsgerige hoogtepunten van de Romeinse geschiedenis centraal. De bestaande indeling in academici (aanhangers van Sokrates en Plato), peripatetici (navolgers van Aristoteles), sceptici en stoïcijnen bleef eeuwenlang onaantastbaar. Daarbij kwam de nadruk bovenal te liggen op de relevantie van de wijsbegeerte voor het praktische leven en het bereiken van gemoedsrust. In tien colleges maakt u uitgebreid kennis met Cicero, Seneca, Epictetus, Marcus Aurelius, Plotinus en het Neoplatonisme, de vroege kerkvaders, Augustinus en Boëthius. user-chart Docent drs. Arend Klaas Jagersma 10 colleges, dinsdag 2 februari t/m 13 april 2027, Calendar-Plus 18.30-20.30 uur (geen college op 23 februari ) € 350,- (exclusief verplicht boek, zie vu.nl/hovo, ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 26 januari aanmelden Lees meer over de leergang op vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

Uit de cursusevaluaties:

“Arend Klaas Jagersma kan zeer helder en met grote brille complexe denkwerelden voor het voetlicht brengen. Zijn soepele omgang met ons, zijn humor en ernst, maken zijn colleges uniek en onvergetelijk.” 22

Filosofie en religie

Cursus filosofie

Lao Zi en de kunst van het nietdoen - leescursus Dao De Jing Het boek Dao De Jing (of: Tao Te King) van de Chinese filosoof en dichter Lao Zi (of: Lao-tse) inspireert al ruim tweeduizend jaar kunstenaars, mystici, (vrij) denkers en politici. De filosofie van Zen is er diepgaand door beïnvloed, en ook Europese filosofen als Leibniz, Schopenhauer en Heidegger hadden er diep respect voor. De teksten gaan over levenskunst, taal, mystiek, harmonie met de natuur en innerlijke vrijheid. Lao Zi’s ideeën hierover zijn vaak verrassend actueel. Maar omdat het werk stamt uit het China van ongeveer 2400 jaar geleden, zijn de teksten niet altijd gemakkelijk te begrijpen. Daarom lezen we in deze cursus het boek gezamenlijk. De achtergronden die de docent daarbij biedt, maken het een stuk toegankelijker. user-chart Docent drs. Victor Melenhorst

relatieve tolerantie trokken al snel immigranten uit alle windstreken aan, die om economische, religieuze of andere redenen hun heil in Amsterdam zochten. Zo kwamen bijvoorbeeld Zuid-Nederlandse protestanten, Sefardische en Asjkenazische Joden, Franstalige Hugenoten, en veelal Lutherse Duitsers, Noren, Denen en Zweden naar Amsterdam. Wie door het 17e-eeuwse Amsterdam zou wandelen, zou dan ook een grote diversiteit aantreffen: in levensstandaard, taal, cultuur en levensbeschouwing. In deze cursus verdiepen we ons aan de hand van concrete sporen in de stad in de religieuze diversiteit van het 17e-eeuwse Amsterdam. De cursus speelt zich grotendeels af op locaties in de stad. user-chart Docenten prof. dr. August den Hollander en Paul Ariese colleges, 10 februari t/m 24 maart 2027, Calendar-Plus 6 13.15-15.15 uur (hoorcollege 1 - VU), 13.00-15.30 uur (overige colleges) (geen college op 24 februari) € 210,- (exclusief eventuele entreekosten) calendar-exclamation Uiterlijk 3 februari aanmelden Meer informatie over de locaties, entree en toegankelijkheid: zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

0 colleges, donderdag 4 februari t/m 15 april 2027, Calendar-Plus 1 11.00-13.00 uur (geen college op 25 februari) € 350,- (exclusief verplicht boek, zie vu.nl/hovo, ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 28 januari aanmelden

Cursus religie | op locatie

Sporen in de stad

Vanaf het einde van de 16e eeuw kwam de stad Amsterdam tot ongekende bloei. De welvaart en de

Studiedag filosofie

Filosofie en AI Met de komst van ChatGPT lijkt het gesprek over kunstmatige intelligentie (AI) uiteen te vallen in twee kampen: ongeremd enthousiasme en bangmakerij. HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Filosofie en religie

Wie een laag dieper graaft, ontdekt dat de filosofische vragen achter AI allesbehalve nieuw zijn – en allesbehalve beangstigend. AI is niet meer dan een vergrootglas voor eeuwenoude discussies: wat is intelligentie eigenlijk, en hebben alleen mensen die? Hoe zijn mensen zich bewust van zichzelf, en zou een machine dat ooit kunnen zijn? Wat is creativiteit? Tijdens deze studiedag staan de filosofische dimensies van AI centraal en komt de vraag aan bod hoe een intelligente, nuchtere verhouding mogelijk is tot een technologie die misschien wel meer over onszelf zegt dan over machines. user-chart Docent Gerko Tempelman MA studiedag, zaterdag 13 februari 2027, Calendar-Plus 1 10.00-15.00 uur

en de grote opgave die voor ons ligt. Rond eco-emoties groeit een interdisciplinair onderzoeksveld waarin onder meer filosofie, antropologie, psychologie en literatuurwetenschappen samenkomen. Tijdens deze studiedag verkennen we eco-emoties als existentiële, morele, culturele, politieke en spirituele ervaringen. Hoe kunnen eco-emoties helpen bij het vinden van oriëntatie in een snel veranderende wereld? user-chart Docent Evanne Nowak MA 1 studiedag, zaterdag 13 maart 2027, 11.00-16.00 uur Calendar-Plus € 109,- voor 1 persoon, € 218,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch, exclusief verplichte literatuur – zie vu.nl/hovo ‘Inhoud’) calendar-exclamation Uiterlijk 7 maart aanmelden

€ 105,- voor 1 persoon, € 210,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch) calendar-exclamation Uiterlijk 7 februari aanmelden

Cursus filosofie Studiedag filosofie

Eco-emoties: een nieuwe gevoeligheid voor een veranderende wereld Veranderende seizoenen, verschralende landschappen en extremer weer kunnen uiteenlopende gevoelens oproepen: verdriet, vervreemding, onmacht of angst, maar ook verbondenheid, verwondering, urgentie en hoop. Zulke gevoelens worden steeds vaker aangeduid als eco-emoties. Begrippen als landschapspijn, solastalgia, ecologische rouw en actieve hoop geven woorden aan de complexe gevoelswereld die kan ontstaan door het besef van ecologische veranderingen

Filosofische perspectieven op vriendschap Deze cursus biedt een kennismaking met diverse belangrijke filosofische perspectieven op het concept van vriendschap in de Westerse filosofie. De opzet is historisch: de reis begint bij de oude Grieken en Romeinen, gevolgd door het christelijke narratief van Augustinus. Daarna komen denkers zoals Montaigne, Kant en Nietzsche aan bod. In de postmoderniteit verschuift de aandacht naar een politiek begrip van vriendschap, zoals dat bij Arendt gestalte krijgt. Ook komt de vraag aan bod wat Turkle bedoelt met de notie van artificiële intimiteit. Daarnaast belicht de docent enkele moderne romans en films die nieuwe inzichten geven in het thema vriendschap.

HOVO Extra user-chart Docent drs. Hélène Vlessing 5 colleges, donderdag 25 maart t/m 22 april 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur € 175,calendar-exclamation Uiterlijk 18 maart aanmelden

Heeft u zin in een dagje kennis op de VU, alleen of samen met een bekende? Wilt u bijvoorbeeld meer weten over dementie? Of in één dag worden bijgepraat over Europa? Of gaat u met uw (klein)kinderen naar een inspirerend juniorcollege over wie de baas is in Nederland? Dat en meer kan allemaal. HOVO biedt in het voorjaar meerdere mogelijkheden om een cursus in een andere vorm te volgen. De programma’s onder de noemer ‘HOVO Extra’ zijn kortdurende, los te volgen themabijeenkomsten over actuele, spraakmakende of historische onderwerpen of bijzondere programma’s. Zie vu.nl/hovo-extra.

Studiedagen (ook op zaterdag)

Cursus religie

Wie was Jezus? De historische Jezus en de Zoon van God Jezus heeft met zijn optreden de wereldgeschiedenis diepgaand beïnvloed. Hoe kun je hem op het spoor komen? Valt de historische Jezus samen met de Jezus uit de evangeliën? En hoe moeten de vele evangeliën worden beoordeeld die niet in de Bijbel zijn opgenomen? In deze cursus krijgt u een genuanceerd beeld van het zoeken naar wie Jezus was. Aan de hand van recente inzichten komt de vraag aan bod hoe deze figuur historisch kan worden benaderd en hoe de auteurs moeten worden geplaatst die betogen dat Jezus nooit heeft bestaan. Ten slotte staat de vraag centraal hoe een Joodse prediker uit het Galilea van de 1e eeuw kon uitgroeien tot de Zoon van God. user-chart Docent prof. dr. Bert-Jan Lietaert Peerbolte colleges, donderdag 1 april t/m 22 april 2027, Calendar-Plus 4 13.15-15.15 uur € 146,- (inclusief gedrukte reader en verplicht boek zie vu.nl/hovo ‘Inhoud’)

Een hele dag rond een thema. Het onderwerp wordt van alle kanten belicht en uitgediept. Koffie, thee en lunch zijn inbegrepen in de prijs. • Europa in één dag (pag. 11) • Kunstschatten in het Grand Egyptian Museum (pag. 14) • J.S. Bach: De Mattheus Passion 1727-2027 (pag. 20) • Filosofie en AI (pag. 23) • Eco-emoties. Een nieuwge gevoeligheid voor een veranderende tijd (pag. 24) • Geheimen (pag. 29) • Dementie ontrafeld: van diagnose tot preventie (pag. 31)

HOVO Juniorcollege

Vaders, moeders, opa’s en oma’s zijn welkom om samen met hun (klein)kinderen van acht tot twaalf jaar naar de universiteit te komen. Een HOVO Juniorcollege is een feestje voor nieuwsgierige geesten, jong en oud(er)! • Wie is de baas in Nederland (13 februari) (pag. 12)

Training Mindfulness

Victor Melenhorst heeft speciaal voor HOVO een training Mindfulness ontwikkeld, bedoeld voor iedereen die belangstelling heeft voor meditatie en de integratie daarvan in het dagelijks leven. De training bestaat uit negen sessies en wordt door veel ziektekostenverzekeraars vergoed. Data: 2 februari t/m 6 april 2027 (m.u.v. 23 februari). Meer informatie via vu.nl/hovo-extra of ithakaworks.nl/hovo

calendar-exclamation Uiterlijk 18 maart aanmelden HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Mens en maatschappij users-class 7 Cursussen

atlas 1 Studiedag

Mouse-Pointer vu.nl/hovo-cursussen

Cursus economie

De opkomst van China en de nieuwe wereldorde Onder Deng Xiaopings beleid van ‘hervorming en openstelling’ transformeerde China in de jaren ’80 van een planeconomie naar een socialistische markteconomie. Met de toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie in 2001 voegden bijna een miljard mensen zich bij de wereldwijde beroepsbevolking. Dit had ingrijpende gevolgen, niet alleen voor China, maar ook voor westerse economieën. Onder president Xi Jinping streeft China niet alleen naar een fair share, maar wil op alle gebieden domineren. China is met de Verenigde Staten verwikkeld in een strijd om de wereldhegemonie. Door de geopolitieke spanningen neemt de economische samenwerking af en de geo-economische fragmentatie toe, waardoor Europa gedwongen is om strategisch autonoom te worden. Maar zal Europa dat lukken? user-chart Docent dr. Heleen Mees colleges, vrijdag 15 januari t/m 5 maart 2027, Calendar-Plus 8 11.00-13.00 uur € 287,- (inclusief gedrukte reader) calendar-exclamation Uiterlijk 4 januari aanmelden

Cursus psychologie

Persoonlijkheidspsychologie Mensen vertonen grote en consistente verschillen in de manier waarop zij denken, zich voelen en zich gedragen. De persoonlijkheidspsychologie heeft zich de afgelopen veertig jaar sterk ontwikkeld. Daardoor is veel meer bekend over de structuur van deze individuele verschillen en de evolutionaire, biologische, genetische en psychologische achtergronden en effecten van persoonlijkheid. Deze cursus biedt een inkijk in de meest recente wetenschappelijke inzichten over de erfelijkheid van persoonlijkheid, de ontwikkeling van persoonlijkheid gedurende de levensloop en de invloed van persoonlijkheid op werk, welzijn en relaties. user-chart Docent prof. dr. Reinout de Vries 5 colleges, donderdag 28 januari t/m 4 maart 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur (geen college op 4 februari) € 175,calendar-exclamation Uiterlijk 21 januari aanmelden

Mens en maatschappij

Cursus sociologie

Na de ontzuiling. De ontwikkeling van de moraal na de jaren zestig De jaren zestig vormden een onstuimige periode. Men spreekt wel van het ‘einde van de grote verhalen’. De levensbeschouwingen van toen maakten plaats voor… ja, waarvoor eigenlijk? De ontzuiling is nog steeds een veelgehoorde verklaring voor de problemen van vandaag. Maar sinds de jaren zestig zijn er ook andere grote veranderingen, zoals de digitalisering (internet en sociale media!) en de verandering van de bevolking (migratie!). Veranderingen met grote consequenties, waar moeilijk vat op te krijgen is. De cursus gaat over de secularisering; migratie, identiteitspolitiek en polarisatie; criminaliteit en veiligheid; internet, netwerken en complexiteit; en over de rechtsstaat, wederkerigheid en neosociale verbanden. Kortom, het gaat over hoe we samenleven, hoe dat zo gekomen is en hoe het (misschien) beter kan. user-chart Docent prof. dr. Hans Boutellier 6 colleges, maandag 1 februari t/m 8 maart 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur

Cursus economie

De toekomst van Afrika: vrede, vrijhandel en welvaart Veel Europeanen zijn somber over Afrika, het op een na grootste continent ter wereld. Toch gaat het in veel opzichten steeds beter, afgemeten aan politieke en economische indicatoren. Afrika is strategisch gelegen, heeft een jonge beroepsbevolking en beschikt over een groot deel van de kritische grondstoffen in de wereld. Bovendien groeit het ondernemerschap. Deze cursus belicht deze ontwikkelingen aan de hand van landen waar de docenten hebben gewerkt. Achtereenvolgens komen de opkomst van dynamische Afrikaanse steden, vrijhandelsverdragen, nieuwe vormen van industrialisatie, digitale technologie en goed bestuur aan bod. Voorbeelden uit Noord-, West- en Oost-Afrika laten zien welke veranderingen zich op het continent voltrekken. user-chart Docenten prof. dr. Meine Pieter van Dijk en dr. Aloys Bongwa

€ 217,- (inclusief gedrukte reader)

colleges, donderdag 4 februari t/m 11 maart 2027, Calendar-Plus 6 13.15-15.15 uur

calendar-exclamation Uiterlijk 17 januari aanmelden

€ 210,calendar-exclamation Uiterlijk 28 januari aanmelden Voorkennis: zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’) HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Mens en maatschappij

Cursus psychologie

Cursus culturele antropologie

De hersenen zijn een wonder. Ons denken, onze emoties en ons gedrag hebben wij te danken aan het functioneren ervan. Te weinig staan we erbij stil dat alles maar ‘gewoon’ functioneert. We realiseren ons dit wonder vaak pas als zich een hapering voordoet. Een infarct, een bloeding, een tumor, of een ouderdomsziekte. Maar ook een depressie of een angststoornis. Erik Scherder wil graag met u een beknopte reis door de hersenen maken en u laten zien wat de gevolgen (verlies en mogelijkheden) zijn voor iemands dagelijks functioneren als zich een schade in de hersenen heeft voorgedaan.

Gemeenschappen zorgen voor elkaar en geven mensen het gevoel ergens bij te horen. Rituelen spelen daarin een belangrijke rol. Ze dragen bij aan zingeving en maken zichtbaar wat mensen met elkaar verbindt. Als zingevend wezen heeft de mens de behoefte deel uit te maken van een groter geheel; rituelen geven die verbondenheid vorm. Tegelijk staan veel rituelen onder druk, waardoor mensen minder samen doen. Deze cursus onderzoekt hoe (sub)culturen, dichtbij en verder weg, verbinding creëren en in stand houden: van voorouderverering tot voetbalrituelen en van bruidsschatten tot grafgiften. Het denken van de antropoloog Victor Turner over rites de passage en communitas biedt daarbij een kader om de betekenis van rituelen en gemeenschap te begrijpen.

Een beknopte reis door de hersenen

user-chart Docent prof. dr. Erik Scherder colleges, woensdag 3 maart t/m 24 maart 2027, Calendar-Plus 3 13.15-15.15 uur (geen college op 17 maart)

Een antropologische kijk op rituelen en gemeenschapsvorming

€ 105,-

user-chart Docent Wiebe de Jong MSc

calendar-exclamation Uiterlijk 24 februari aanmelden

colleges, maandag 8 maart t/m 12 april 2027, Calendar-Plus 5 13.15-15.15 uur (geen college op 29 maart) € 198,- (inclusief gedrukte reader) calendar-exclamation Uiterlijk 21 februari aanmelden

Mens en maatschappij

Studiedag psychologie

Geheimen: de psychologie van wat we niet vertellen Iedereen heeft geheimen. Soms zijn het kleine dingen die liever voor zichzelf worden gehouden, soms gebeurtenissen of gevoelens die moeilijk te delen zijn. Denk aan een persoonlijke overtuiging, zorgen over de gezondheid of een familiekwestie. Geheimen maken al eeuwenlang deel uit van het menselijk leven. Ze kunnen bescherming bieden, maar ook een last vormen. Waarom houden mensen bepaalde zaken verborgen? Voor wie doen ze dat? En zijn geheimen werkelijk altijd schadelijk voor ons welzijn? Tijdens deze studiedag staat de rol van geheimen in het dagelijks leven centraal. Aan de hand van inzichten uit de psychologie en andere wetenschappen komt aan bod hoe geheimen samenhangen met menselijk gedrag, relaties, vertrouwen en emoties. Ook wordt besproken welke invloed zij hebben op ons denken en welzijn.

Cursus politicologie

Stad en platteland: twee Amerika’s, één eeuwenoude strijd Wie is de echte Amerikaan? De boer op het platteland of de kosmopolitische stedeling? Al sinds de stichting van de Verenigde Staten bepaalt die fundamentele strijd de koers van het land. In deze cursus wordt duidelijk hoe economische veranderingen, migratie, cultuur en politiek Amerika hebben verdeeld in twee werelden die elkaar steeds minder begrijpen. Waarom lopen de tegenstellingen op? Waarom lijken compromissen onmogelijk geworden? En hoe ondermijnt die groeiende polarisatie de Amerikaanse democratie? Aan de hand van de geschiedenis, actuele politiek en de opkomst van Trump komen de krachten aan bod die het hedendaagse Amerika vormen – en de vraag waar het land naartoe beweegt.

user-chart Docent dr. Andreas Wismeijer

user-chart Docent Tanja Groenendijk-de Vos MA

1 studiedag, zaterdag 13 maart 2027, 10.30-15.30 uur Calendar-Plus

colleges, woensdag 31 maart t/m 21 april 2027, Calendar-Plus 4 13.15-15.15 uur

€ 105,- voor 1 persoon, € 210,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch)

€ 140,-

calendar-exclamation Uiterlijk 7 maart aanmelden

calendar-exclamation Uiterlijk 24 maart aanmelden

Uit de cursusevaluaties:

“Andreas Wismeijer is een hele plezierige, bekwame docent die de aandacht door zijn manier van doceren goed vast weet te houden!” HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Exact en medisch users-class 7 Cursussen

atlas 1 Studiedag

Cursus aardwetenschappen

Cursus biologie

‘God schiep de wereld maar de Nederlanders schiepen Nederland’, luidt een oud gezegde. Al vanaf het begin van bewoning van de lage landen speelt water een centrale rol in onze geschiedenis en onze manier van leven. Water is niet weg te denken uit het Nederlandse landschap en de band van Nederland met water is zeer hecht, en internationaal befaamd. Die relatie werkt twee kanten op: water vormt ons land en draagt bij aan onze welvaart. Maar tegelijkertijd proberen we het ook te beteugelen, want te veel of te weinig levert ook problemen op, zoals iedere Nederlander weet. Vijf invalshoeken belichten ‘Nederland waterland’: Nederland als gemaakt land; de befaamde polders; de bescherming tegen het water; de uitdagingen van watertekort of wateroverlast, en de vraag hoe we de baas blijven over het water, nu en in de toekomst.

Veel menselijke kenmerken, zoals uiterlijk, gedrag, karakter en vatbaarheid voor ziektes, zijn het resultaat van zowel erfelijke aanleg als leefwijze en omgeving. Erfelijkheid ligt vast in het DNA, maar de expressie ervan is vaak afhankelijk van omgevingsfactoren. Nature en nurture zijn daardoor nauw met elkaar verweven. De mens is bovendien, net als al het leven op aarde, onderhevig aan veranderingen als gevolg van mutaties in het genetisch materiaal en evolutie door natuurlijke selectie. Erfelijkheid en omgevingsverschillen hebben samen geleid tot de grote variatie binnen en tussen menselijke populaties, niet alleen in uiterlijk en gezondheid, maar ook in taal en cultuur. In deze cursus komen de principes van de moderne genetica aan bod, geïllustreerd aan de hand van talrijke voorbeelden van menselijke diversiteit.

user-chart Docenten dr. Hans de Moel en dr. Mark Bokhorst

user-chart Docent prof. dr. Nico van Straalen

7 colleges, maandag 18 januari t/m 8 maart 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur

6 colleges, woensdag 20 januari t/m 24 februari 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur

facultatieve excursie op 22 februari

€ 215,- (inclusief gedrukte syllabus)

€ 245,-

calendar-exclamation Uiterlijk 6 januari aanmelden

Nederland waterland

calendar-exclamation Uiterlijk 10 januari aanmelden

Mouse-Pointer vu.nl/hovo-cursussen

Erfelijkheid, variatie en evolutie

Exact en medisch

Studiedag medisch

Dementie ontrafeld: van diagnose tot preventie Dementie raakt steeds meer mensen. Tegelijkertijd ontwikkelen onderzoek en diagnostiek zich in hoog tempo. Tijdens deze studiedag nemen vier experts van Alzheimercentrum Amsterdam, Amsterdam UMC u mee langs de nieuwste inzichten. Hoe wordt de diagnose dementie tegenwoordig gesteld? Welke informatie geven biomarkers in hersenvocht? Welke invloed heeft leefstijl op het risico op dementie? En waarom blijven sommige mensen zelfs na hun honderdste cognitief gezond? De dag biedt een toegankelijk overzicht van de huidige stand van de wetenschap, met aandacht voor de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk en de toekomst van dementieonderzoek. user-chart Docent dr. Marissa Zwan e.a.

een nieuwe ‘space race’. De Verenigde Staten en China willen als eerste een basis op de Maan bouwen en astronauten naar Mars laten reizen. Er zijn satellieten onderweg naar Mercurius en ijsmanen van Jupiter. In deze cursus krijgt u op toegankelijke wijze een overzicht van de nieuwste resultaten uit het planeetonderzoek, vanuit het perspectief van de aardwetenschapper. Wat weten we over de geologische ontwikkeling van de planeten in ons zonnestelsel, en hoe weten we dat? De cursus laat zien hoe gegevens van ruimtemissies samen met metingen aan meteorieten, computermodellen en experimenten in het laboratorium, bijdragen aan een beter begrip van de geologische processen die zich op de andere hemellichamen in ons zonnestelsel (en daarbuiten) afspelen – en hoe dit leidt tot meer kennis over de geschiedenis van onze eigen planeet. user-chart Docent prof. dr. Wim van Westrenen 6 colleges, dinsdag 2 maart t/m 13 april 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur facultatieve excursie op 23 maart € 210,calendar-exclamation Uiterlijk 23 februari aanmelden Voorkennis: zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

1 studiedag, zaterdag 13 februari 2027, Calendar-Plus 10.30-15.30 uur € 105,- voor 1 persoon, € 210,- voor 2 personen (inclusief koffie/thee/lunch) calendar-exclamation Uiterlijk 7 februari aanmelden

Cursus wiskunde

Een statisticus leest de krant Cursus astronomie

Planeten in ons zonnestelsel Bijna 60 jaar na de eerste Maanlanding is er sprake van

Kranten en journaals doen vaak bericht over wetenschappelijk onderzoek, ondersteund door statistische gegevens. Maar op welke gegevens zijn de beweringen van journalisten eigenlijk gebaseerd? Zijn de resultaten van het onderzoek wel betrouwbaar? HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Exact en medisch

Doen de media er op een juiste manier verslag van? Hoe zeker kunnen we zijn van de conclusies? Vaak kunnen algemene statistische principes helpen bij het beoordelen van onderzoek, maar soms spelen er ook specifieke problemen die alleen voor dat ene onderzoek gelden. De deelnemers worden nadrukkelijk uitgenodigd zelf nieuwsberichten aan te leveren die gezamenlijk worden bestudeerd.

user-chart Docent dr. Erik Fokke 6 colleges, woensdag 17 maart t/m 21 april 2027, Calendar-Plus 11.00-13.00 uur € 218,- (inclusief gedrukte syllabus) calendar-exclamation Uiterlijk 3 maart aanmelden Voorkennis: zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

user-chart Docent prof. dr. Ronald Meester 7 colleges, woensdag 3 maart t/m 21 april 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur (geen college op 24 maart) € 245,calendar-exclamation Uiterlijk 24 februari aanmelden Voorkennis: zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

Cursus exact

Inleiding in de bètawetenschappen

Cursus biologie

Wij zijn onze cellen Cellen vormen de rode draad die alle levensvormen met elkaar verbindt. Het inzicht dat alle organismen zijn opgebouwd uit kleine, zelfstandige en zelfregulerende eenheden zorgde voor een revolutie in de biologie en in de geneeskunde. Deze cursus begint met een verkenning van de anatomie van cellen en hoe ze functioneren en zichzelf in stand houden. Hoe ontstaat uit de samensmelting van een eicel en een zaadcel een unieke eerste cel waaruit alle andere cellen in het lichaam voortkomen? Hoe ontwikkelen die verschillende celtypen zich vervolgens tot weefsels en organen? Celbiologische kennis heeft grote invloed gehad op de ontwikkeling en de successen van de geneeskunde. Deze cursus geeft inzicht in de moderne celbiologie, geïllustreerd met sprekende voorbeelden uit de medische praktijk.

Veel actuele vraagstukken vragen om kennis van wetenschap en techniek. Denk aan onderwerpen als kernenergie, warmtepompen, het immuunsysteem, mRNA-vaccins, kunstmatige intelligentie en kwantumcomputers. Voor wie op school weinig bètavakken heeft gevolgd, kan het lastig zijn de samenhang tussen deze thema’s te doorgronden. Deze zesdelige cursus verbindt biologie, scheikunde en natuurkunde op toegankelijke wijze met elkaar. Aan bod komen vragen als: wat is wetenschap, hoe hangen de bètavakken samen en welke recente ontwikkelingen zijn van belang? De cursus biedt een historisch overzicht én een heldere basis om actuele maatschappelijke en technologische ontwikkelingen beter te begrijpen. user-chart Docent prof. dr. Sieger Leenstra 6 colleges, donderdag 18 maart t/m 22 april 2027, Calendar-Plus 13.15-15.15 uur € 210,calendar-exclamation Uiterlijk 11 maart aanmelden Voorkennis: zie vu.nl/hovo (‘Inhoud’)

ADVERTENTIE

Cursus geologie

Ontspoorde klimaten op aarde: van geologisch verleden tot verre toekomst Ons geologische verleden laat een spectaculaire reeks klimaatschommelingen zien: van ijskappen tot in de tropen tot broeikasklimaten die het leven bijna vernietigden. Beide uitersten kwamen in de geschiedenis van de aarde herhaaldelijk voor. De diepere oorzaken van natuurlijke klimaatcrises liggen in processen in het inwendige van de aarde, zoals continentverschuiving, gebergtevorming en extreem vulkanisme. Dankzij natuurlijke tegenreacties overleefde het leven deze crises keer op keer. In de verre toekomst wacht echter een onherroepelijk einde door verschroeiing, wanneer de zon haar levenseinde nadert. Deze cursus behandelt de aardse klimaatgeschiedenis, van het ontstaan van de aarde 4,5 miljard jaar geleden tot miljarden jaren in de toekomst. user-chart Docent drs. Frank Beunk Calendar-Plus 4 colleges, vrijdag 2 april t/m 23 april 2027, 11.00-13.00 uur € 140,calendar-exclamation Uiterlijk 28 maart aanmelden

HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Welkom op de campus

Bereikbaarheid

Voorzieningen

Openbaar vervoer

De VU biedt meer dan alleen onderwijs. De VU-campus heeft alles wat een universitaire omgeving aantrekkelijk maakt: de VU Boekhandel, Filmhuis Rialto, theater Griffioen, de VU Art Science Gallery en de bibliotheek (UB-VU). Voor een hapje of drankje kunt u terecht bij het restaurant, Bar Boele, Grand Café Living, diverse koffiepunten en supermarkt SPAR.

De VU is goed te bereiken per openbaar vervoer (bus, metro, tram). Zie 9292.nl of gvb.nl. De VU-campus is op loopafstand van Station Amsterdam-Zuid.

Toegankelijk voor iedereen Alle zalen zijn rolstoeltoegankelijk en per lift bereikbaar, tenzij anders vermeld bij de cursusbeschrijving. In het Hoofdgebouw bevinden zich invalidentoiletten op de begane grond, 1e en 8e etage. In de grote collegezalen is standaard geluidsversterking aanwezig (geen ringleiding). Op het binnenterrein van de campus is beperkte parkeergelegenheid voor mensen met een gehandicaptenparkeerkaart. U moet een aanvraag voor een parkeerplek voor gehandicapten minimaal 3 weken van voor de cursusstart indienen (zie vu.nl/hovo-praktisch).

Auto en parkeren Als u met de auto komt, neemt u vanaf de ringweg A10 de afslag S108 Amstelveen. Rondom de VU is voldoende betaalde parkeergelegenheid in bijvoorbeeld Parkeergarage P3 (onder het NU. VU-gebouw aan de Van der Boechorststraat 5a) of in de directe omgeving van de VU (vaak maximaal 3 uur aaneengesloten). Zie ook parkerenbijvu.nl.

Meer informatie over de voorzieningen van de VU Op vu.nl/hovo-praktisch, vindt u onder het kopje ‘De VU-campus: voorzieningen, parkeren, bereikbaarheid’ alles over faciliteiten en diensten van de VU.

Loop vooral eens langs bij de VU Boekhandel. We verkopen oneindig veel boeken maar ook mooie cadeaus en handige gadgets. Graag tot ziens in onze winkel!

Aanmelden en algemene informatie Al uw gegevens bij elkaar in MijnHOVO

Uw privacy en verwerking persoonsgegevens

Uw kennismaking met HOVO begint met het aanmaken van uw eigen MijnHOVO-account. U heeft dit nodig voor uw aanmelding. In uw account kunt u uw persoonlijke gegevens beheren en u volgt de status van uw aanmelding. Eventuele presentaties en ander digitaal studiemateriaal staan overzichtelijk per cursus voor u klaar, tot 2 maanden na afloop van de cursus. Bij plaatsing van nieuw materiaal krijgt u per e-mail bericht.

Wij gebruiken uw persoonlijke gegevens voor het verwerken van uw aanmelding en inschrijving, betalingsdoeleinden, identificatiedoeleinden en communicatie over de cursussen (bijvoorbeeld bij uitval van een college), alsook - indien u heeft aangegeven dat u daar toestemming voor geeft - toezending van cursusgidsen of nieuwsbrieven. U kunt deze voorkeuren op ieder moment wijzigen. Volgt u langer dan drie jaar geen cursussen bij HOVO Amsterdam? Dan verwijderen wij uw gegevens uit ons adresbestand. Ook heffen we dan uw MijnHOVO-account op. U kunt zich op ieder moment weer aanmelden. Op vu.nl/hovo-praktisch onder het kopje ‘Aanmelding, plaatsing en algemene voorwaarden’ vindt u ons volledige privacystatement.

Aanmelding, bevestiging, betaling en startmail Wilt u zich aanmelden voor een cursus? Ga naar de website vu.nl/hovo-cursussen. Bij iedere cursus vindt u knoppen voor aanmelding. Als u nog geen MijnHOVOaccount heeft, krijgt u het verzoek deze aan te maken. Vervolgens kunt u uw aanmelding voltooien.

Aansprakelijkheid, klachten en algemene voorwaarden

Na aanmelding krijgt u per e-mail een automatische ontvangstbevestiging. Zo niet, dan heeft HOVO uw aanmelding niet ontvangen en kunt u het opnieuw proberen. Is uw aanmelding gelukt, dan ziet u de betreffende cursus in MijnHOVO, met de status ‘aangemeld’. Zodra uw aanmelding is verwerkt door een HOVO-medewerker, verandert de status in ‘bevestigd’, of ‘wachtlijst’. U ontvangt ook een e-mailbericht van HOVO met een bevestiging van uw inschrijving. Kort voor aanvang van de cursus ontvangt u bericht over de betaling van de cursus en een startmail met alle praktische informatie, zoals het definitieve rooster en de cursuslocatie.

HOVO Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam zijn niet aansprakelijk voor eventuele gevolgen van onvoorziene wijzigingen van de gegevens in deze cursusgids. Onze complete algemene voorwaarden en onze klachtenregeling vindt u op vu.nl/hovo-praktisch.

Annuleren

Praktische informatie

Aan het annuleren van een cursus zijn kosten verbonden. U vindt de voorwaarden voor annulering via vu.nl/hovo-annuleren. U geeft uw annulering door via uw MijnHOVO-account of via hovo@vu.nl.

Op vu.nl/hovo-praktisch vindt u de meest recente informatie over alle praktische zaken, zoals over MijnHOVO, aanmelden, plaatsing of wachtlijst en betalen en annuleren. U vindt hier ook informatie over de faciliteiten op de campus, parkeren, aanvraag parkeerplek voor gehandicapten en bereikbaarheid.

Inhaalcollege Houd in uw agenda rekening met een mogelijke week uitloop: bij uitval van een college wordt het inhaalcollege in principe een week later gepland, op dezelfde dag en tijd.

Beeld- en geluidsopnames Het maken van beelden geluidsopnames door deelnemers wordt niet op prijs gesteld, mede omdat het vaak als storend wordt ervaren door de docent en medecursisten.

Staat het antwoord op uw vraag hier niet bij, dan kunt u een mail sturen aan hovo@vu.nl. HOVO is telefonisch beperkt bereikbaar. Kijk op de website voor de bereikbaarheid van onze medewerkers.

HOVO Amsterdam voorjaar 2027

Contact Map-marker

Vrije Universiteit Amsterdam HOVO Amsterdam De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam

(020) 598 56 69

ENVELOPE-OPEN

hovo@vu.nl

Mouse-Pointer

vu.nl/hovo