Hoe leegstandbeheer blijvende waarde creëert
In gesprek met
Karen Hulshof, Managing Director bij VPS Leegstandbeheer
eegstandbeheer wordt nog te vaak gezien als een tijdelijke noodoplossing: een manier om een pand te beveiligen totdat ‘het echte plan’ begint. Maar volgens Karen Hulshof ligt de waarde juist in die tussenfase. Want met de juiste aanpak kan leegstand uitgroeien tot een plek met nieuwe energie, meer veiligheid en blijvende waarde voor de omgeving.
Wat is volgens jou de grootste misvatting over leegstandbeheer?
‘Leegstandbeheer wordt vaak gezien als een tijdelijke noodoplossing. Een manier om een pand te beveiligen totdat de definitieve plannen klaar zijn. Natuurlijk is de bescherming tegen kraak, schade, vandalisme en verloedering een belangrijk onderdeel van leegstandbeheer. Dat is en blijft de basis.
Maar de meerwaarde gaat verder dan het voorkomen van risico’s. Leegstandbeheer kan ook het begin zijn van een nieuwe fase: een periode waarin je al bouwt aan de toekomst van een pand of gebied.
Door tijdelijk beheer slim in te zetten, activeer je een locatie, vergroot je de veiligheid en maak je zichtbaar welke
functies op een plek kansrijk kunnen zijn.’
heid, uitstraling en leefbaarheid van de omgeving.
Leegstandbeheer kan ook het begin zijn van de toekomstige invulling van een gebied.
Wat maakt leegstandbeheer waardevol voor vastgoedeigenaren, gemeenten en gebiedsontwikkelaars?
‘Leegstandbeheer biedt grip in een fase waarin een pand of gebied anders stil kan vallen. Een gebied staat namelijk niet stil terwijl plannen worden gemaakt. Er wonen, werken en bewegen mensen omheen. Wanneer vastgoed leegstaat, heeft dat invloed op de veilig-
Met tijdelijk beheer voorkom je problemen zoals overlast, schade, vandalisme, kraak of waardevermindering. Tegelijkertijd biedt het kansen. Door tijdelijke invulling blijft een pand in gebruik en onder toezicht. Dat verkleint risico’s, ondersteunt waardebehoud en draagt bij aan een veilige, leefbare omgeving. Ook kan het zorgen voor meer levendigheid, identiteit en meer draagvlak in het gebied.’
Het Schieblock wordt vaak genoemd als referentie. Hoe zou je dit gebied omschrijven toen VPS het in 2015 in beheer kreeg?
‘Destijds had het gebied een rauw en stedelijk karakter met veel leegstand in de panden.
Dat resulteerde in overlast en een gevoel van onveiligheid. Voor veel Rotterdammers was het niet per se een plek waar je graag kwam of langere tijd verbleef.
Juist dat vertrekpunt laat zien hoe groot de verandering door de jaren heen is geweest. Het gebied had karakter en potentie, maar die potentie moest opnieuw zichtbaar en voelbaar worden gemaakt.
Daar heeft tijdelijk beheer een belangrijke rol in gespeeld.’
Er is gekozen voor een creatieve invulling op dit project.
Waarom werkte juist die mix van creatieve ondernemers hier zo goed?
‘Creatieve ondernemers brengen vaak meer mee dan alleen economische activiteit. Ze voegen innovatie, creativiteit, energie en karakter toe aan een gebied. Het zijn partijen die buiten de gebaande paden durven te denken en daardoor nieuwe mogelijkheden zichtbaar maken.
In het Schieblock ontstond daardoor niet alleen bezetting, maar een ecosysteem. Ondernemers gingen organiseren en experimenteren, trokken bezoekers en bedrijven aan uit de omgeving en versterkten elkaar. Juist die mix maakte het Schieblock interessant.
Zo groeide het gebied uit tot een creatieve broedplaats, met initiatieven zoals ZUS, de DakAkker, Biergarten en de Luchtsingel.’
Wat veranderde er in het gebied door deze aanpak?
‘Het gebied werd levendiger, toegankelijker en veiliger. Waar mensen eerst liever omheen
liepen, ontstond een plek waar mensen kwamen werken, vergaderen, afspreken en ontdekken. De overlast nam af, het gevoel van sociale controle nam toe en het gebied kreeg een nieuwe reputatie.
Belangrijk is dat het rauwe karakter van het Schieblock niet is weggepoetst. Juist dat karakter hoort bij de plek. Door de juiste tijdelijke invulling kreeg het gebied een positieve lading, zonder dat de oorspronkelijke
doelgroepen zich thuis voelen, waar behoefte aan is en welke identiteit vanzelf ontstaat. In plaats van een gebied jarenlang af te sluiten totdat de definitieve plannen klaar zijn, kun je de tussenfase gebruiken als waardevolle ontwikkelperiode.
Dat is ook interessant voor ontwikkelaars en vastgoedeigenaren. Door een gebied al vroeg te betrekken bij de omgeving, ontstaat er meer draagvlak. Ondernemers, om-
Het rauwe karakter is gebleven, maar het heeft nieuwe energie, veiligheid en betekenis gekregen.
Wat zegt de rol van leegstandbeheer tijdens gebiedsontwikkeling?
‘Leegstandbeheer laat zien dat de tussenfase veel meer kan zijn dan alleen een periode van bescherming. Natuurlijk is het voorkomen van kraak, schade en verloedering belangrijk. Maar tijdelijk beheer kan óók bijdragen aan de ontwikkeling van een gebied. Je kunt in deze fase onderzoeken welke functies aanslaan, welke
de toekomstige ontwikkeling en is er blijvend ruimte voor creativiteit.’
de investeringspotentie zichtbaar maakt. En dat in samenwerking met alle betrokkenen. Daar zit de kracht.’
Wat zou je vastgoedeigenaren willen meegeven?
wonenden en andere betrokken partijen worden meegenomen. Dat kan helpen om weerstand te verminderen, bezwaarprocedures te beperken en onnodige vertraging in vergunningstrajecten te voorkomen.
Tegelijkertijd groeit de potentie van het gebied. Een plek die leeft, waarde toevoegt aan de omgeving en een duidelijke identiteit ontwikkelt, wordt aantrekkelijker voor gebruikers, investeerders en toekomstige plannen.
In het geval van het Schieblock sloeg de creatieve invulling zo goed aan, dat er bewust voor is gekozen om een gedeelte van het gebied beschikbaar te houden voor creatieve ondernemers. Zo heeft de tijdelijke invulling richting gegeven aan
Wat kunnen andere gemeenten en vastgoedeigenaren leren van het Schieblock?
‘Dat je een gebied niet moet onderschatten omdat het tijdelijk is. Juist in de tussenfase kun je veel winnen: veiligheid, reuring, draagvlak, uitstraling en maatschappelijke waarde.
Maar het vraagt wel om visie en maatwerk. Niet elk leegstaand pand of gebied vraagt om dezelfde oplossing. Je moet goed kijken naar de plek, de omgeving, de eigenaar, de toekomstige plannen en de functies of ondernemers die daar het beste bij passen.
De kracht zit dus niet in vullen om het vullen, maar in het zorgvuldig kiezen van een invulling die past bij het gebied, de ontwikkelrichting versterkt en
Welke rol speelt VPS zelf in zo’n gebied?
‘Beheer, veiligheid en onderhoud zijn basisvoorwaarden. Het is vanzelfsprekend dat VPS daarvoor zorgt. Maar bij projecten zoals het Schieblock proberen we daar een extra laag bovenop te leggen.
We kijken welke partijen passen bij een plek, brengen mensen samen en blijven in gesprek met de opdrachtgever, ondernemers en andere relevante betrokkenen. Het gaat dus niet alleen om het plaatsen van gebruikers in een pand, maar ook om het creëren van verbinding met het gebied. Die rol vraagt om betrokkenheid, afstemming en het vermogen om te zien wat een gebied nodig heeft.’
‘Zie leegstand niet als stilstand. Zie het als een kans om een gebied alvast betekenis, veiligheid, verbinding en energie te geven, nog vóór de definitieve plannen gerealiseerd zijn. Het Schieblock laat zien dat tijdelijk beheer niet alleen beschermt wat er is, maar ook kan bijdragen aan wat er nog gaat komen. We beheren daarmee niet alleen vierkante meters, maar plekken die in ontwikkeling zijn.’
Heeft u een pand of gebied dat tijdelijk leegstaat? VPS denkt graag mee over een veilige en waardevolle invulling die past bij de plek én de plannen voor de toekomst. Neem gerust contact op!
520 287 56 khulshof@vps-nl.com
Ontdek de kansen van leegstand