Less is more 2.0 - Eindrapport

Een experiment over bewuster leven, samen verkennen wat écht belangrijk is, en ontdekken hoe eenvoud kan leiden tot meer rust, tijd, verbinding en levenskwaliteit.

Een project van

in samenwerking met

Je ontsnapt er niet aan: honderden reclameboodschappen proberen je dagelijks te overtuigen om steeds meer te consumeren. Geluk is te koop in spullen. Maar klopt dit wel?

Wij geloven dat je ook gelukkig kan zijn met minder.

Samen met twaalf enthousiastelingen gingen we een experiment aan: een half jaar leven met minder.

Kan je minder consumeren zonder levenskwaliteit te verliezen? Kan je je waardering voor iemand uitdrukken zonder geschenken te kopen? Kan je genieten van het leven zonder te betalen? Al doende zochten we antwoorden op deze vragen.

Dit is het verhaal van onze minimalistische reis in het voorjaar van 2026.

Wat hebben we gedaan?

🚀 In januari gaven we het startschot in het ‘Abtshof’: een oude vierkantshoeve in Borlo (Gingelom) waar mensen samenwonen, werken en leven. Helemaal ‘less is more’ dus. 🧠 Februari bracht inzichten over het mentaal ontspullen. In het Huis van de Mens in

Sint-Truiden ontdekken we hoe rust, ‘lege tijd’ en mild nee zeggen helpen om minder in de greep van ‘FOMO’ te leven.

🕊️ In maart waren we te gast in het museum De Mindere in Sint-Truiden: een open huis waar jong en oud met diverse achtergrond elkaar ontmoeten en zich laten inspireren door de spiritualiteit van Franciscus van Assisi. Hier lieten we inspireren door deze ‘minimalist avant la lettre’.

🌍 April nam ons mee naar de inheemse volkeren van het Andesgebergte. We

verdiepten ons in 'Buen Vivir': een levensfilosofie die leidt tot meer balans tussen mens, gemeenschap en omgeving.

🏡 In juni leerden we over het (deels) gemeenschappelijke leven in het Abtshof. Geen ideaalbeeld, maar een levenswijze waarin betekenis en verbondenheid hand in hand gaan met de filosofie van ‘less is more’.

🎉 Ook in juni sloten we af met een slotmoment. Wat hebben we geleerd? 🚀 Startmoment

Wat is 'less is more'? En wat betekent dat voor mij?

🕊️ Franciscus van

🏡 Wonen in het

Hoe kan deze 'minimalist avant-lalettre' ons inspireren?

Kleiner wonen, meer verbinding.

Assisi

🧠 Mentaal ontspullen

Mentale ruimte creëren en FOMO vermijden.

Abtshof

🌍 Buen Vivir

Lessen van de inheemse gemeenschappen in het Andesgebergte.

🎉Slotmoment

Een terugblik op het voorbije half jaar.

🚀 Startmoment

We startten het project met een kennismaking. Hugo, Veerle en Sam vertelden over de oneindige koopcyclus, de donuteconomie, de 25% revolutie en de mogelijke voordelen van een leven met 'genoeg'. Afsluiten deden we met een denkoefening.

De oneindige koopcyclus. Hoe zijn we 'geprogrammeerd' om te blijven kopen?

Nieuwe aankoop De eerste fase van de cyclus.

Blijdschap Een geluksprikkel komt vrij.

Gewenning

Verveling

Het nieuwe wordt normaal.

Het 'nieuwe' is eraf.

Nieuwe aankoop De cyclus start opnieuw.

Modellen die ons deden nadenken …

Donuteconomie De leefbare ruimte tussen de draagkracht van de aarde en onze basisbehoeften.

25%-revolutie Als 1 op 4 kiest voor minder, kan de norm kantelen.

Mens als sociaal wezen … en niet enkel als 'consument'.

Hoe kan 'Less is more' ons persoonlijk veranderen?

Meer tijd

Meer ruimte

minder tijd voor spullen, meer voor jezelf.

zowel 'fysiek' als 'mentaal'

Less = More Meer geld door meer bewuste aankopen

Meer energie omdat je minder energie in spullen steekt

Wat betekent 'less is more' voor ons? Wat kunnen we missen en wat niet?

✅ Kan ik missen Te veel kleding &

❤️ Wil ik niet missen

spullen

Verbinding &

Dubbele

sociaal contact

apparaten

Gezondheid & rust

Onnodige

Natuur & stilte

abonnementen

Tijd & vrijheid

Grote leefruimte

Zingeving &

Koopdruk & stress

expressie

🧠 Mentaal ontspullen In het Huis van de Mens in Sint-Truiden bracht Ine Vandeweyers een inspirerend verhaal over hoe onze overvloed aan prikkels en constante bereikbaarheid ons brein overbelasten en stress veroorzaken. We verkenden onze moderne levensstijl en kregen inzicht in het belang van vertraging, bewuste keuzes en het herontdekken van rust en energiebronnen.

Vroeger hielp stress ons om snel te We leven in een overvloed aan

reageren op gevaar, maar vandaag

informatie. Ons brein is oude hardware

reageert ons lichaam nog steeds zo op

in een supersnelle wereld. Vrije

langdurige, moderne stress zoals

momenten worden gevuld met

werkdruk en altijd bereikbaar zijn.

schermtijd. We zijn momenten van niks

Daardoor blijft ons lichaam te lang in een

doen ontwend geraakt. De 'lege tijd' is verdwenen.

soort overlevingsmodus, wat veel energie kost en kan leiden tot uitputting.

More is

Keuze-

Innerlijke

Multitasken

more?

stress

regels

Net als een

Efficiëntie,

Oneindig veel

"Ik mag niemand

FOMO ('Fear of

keuzes lijkt

teleurstellen."

computer met 500 open

Missing Out') en sociale media

vrijheid, maar kan verlammend

"Het moet

verhogen de lat

werken.

voortdurend en we vergelijken ons continu met anderen.

perfect zijn."

"Als ik niks doe, ben ik lui."

tabbladen functioneren wij minder goed bij versnipperde aandacht.

Vervolgens vertelde Ine een kortverhaal …

Op een dag vroegen enkele mensen aan een wijze: ‘Wat moeten we doen om onze tijd goed te gebruiken?’ De wijze nam een aarden pot en zette die op tafel. Daarna nam hij twaalf grote stenen en legde die er zorgvuldig in. Toen vroeg hij: ‘Is deze pot vol?’ De mensen zeiden: ‘Ja.’ Dan nam de geleerde een pot met kiezelsteentjes en goot ze uit over de twaalf stenen. Ze vielen ertussen tot op de bodem van de pot. De geleerde vroeg: ‘Is deze pot vol?’ De mensen zeiden: ‘Ja’. Toen nam de wijze een zakje zand en goot het voorzichtig leeg in de grote pot. Het zand vulde de plaats tussen de grote stenen en de kiezelsteentjes. De wijze vroeg opnieuw: ‘Is deze pot vol?’ De mensen zeiden: ‘Ja’. ‘Goed,’ zei de wijze man. Hij nam een kannetje met water en vulde de pot tot aan de rand. Toen vroeg hij: ‘Is er iemand die weet wat ik hiermee over de tijd heb willen zeggen?’ Niemand wist het.

Toen zei de wijze:

Grote stenen Gezondheid, familie, dromen, waarden.

Doe die eerst in de pot.

Kiezelsteentjes Werk, huis, hobby's, …

Zand Materiële bezittingen, dagelijkse beslommeringen, …

Water Dit vult de rest op, maar alleen als de grote stenen al op hun plek staan.

"Moet ik dit nu doen?"

Moet ik dit nu doen? Of is het een keuze?

Moet ík dit nu doen? Of kan iemand anders dit doen?

Moet ik dít nu doen? Is 'dit' de prioriteit?

Moet ik dit nú doen? Kan het later?

Moet ik dit nu dóen? Kan het anders?

Geïnspireerd door het verhaal van Ine, wisselden we tips uit om zowel digitaal als materieel te ontspullen.

Leg je smartphone in

Schakel de zwart-wit

Hanteer een cash-

een andere ruimte. Of

stand in op je

budget i.p.v. een

gebruik een kluisje om je

smartphone. Dit maakt

bankkaart. Dit beperkt

smartphone in op te

het scrollen minder

impulsaankopen.

bergen.

aantrekkelijk.

Plan je opruimmomenten om niet af te

Verkoop je teveel aan kleding via Vinted

haken of te overdrijven.

of doneer het aan de kringloopwinkel.

🕊️ Franciscus Van Assisi: minimalist avant la lettre

In museum De Mindere in Sint-Truiden bracht directeur Jo Santy het verhaal van Franciscus Van Assisi. Een katholieke heilige uit de 12e eeuw. Hoe kan hij ons vandaag inspireren?

Wie was Franciscus Van Assisi?

Franciscus groeide op in

Hij stichtte de

een rijke familie. Zijn vader

Minderbroeders.

was lakenhandelaar en hij

Vrouwelijke volgelingen

moest de zaak overnemen.

stichtten de Clarissen.

Franciscus rebeleerde

Hij stierf op 44-jarige

tegen de praalzucht van de

leeftijd. Hij ging de

kerk, brak met zijn rijke

geschiedenis is als groene

familie en gaf alles terug.

activist, katholiek mysticus

Hij koos voor een leven in

en iemand die 'één was

armoede.

met de natuur'.

De drie vuistregels van de Minderbroeders…

Armoede

Broederschap

Boetedoening

Bedelen, vasten, een pij, … Franciscus wilde het voorbeeld van Jezus volgen.

Dienstbaarheid en zorg voor de medemens, vaak in de vorm van een luisterend oor.

Dit is eigen aan de middeleeuwse geloofsbeleving. Maar dit kennen we vandaag niet meer. Gelukkig maar…

Veranderen van levenswijze brengt soms andere waarden aan het licht.

Durf breken met wat 'normaal' is in de samenleving.

Wat namen we mee?

Soms is het goed om tegen de stroom in te gaan.

Hij was een rebel die radicaal tegen de heersende orde in ging. Hij koos voor armoede en daar ging hij heel ver in. Voor ons mag er meer evenwicht zijn, met meer aandacht voor zelfzorg.

👤 De minimalistische reis van Etienne Vervolgens bracht deelnemer Etienne een persoonlijk verhaal over zijn minimalistische reis. Etienne bouwde reeds 'less is more'-ervaring op in een vorig 'less is more'-traject.

1

2

3

Enkele toevallige ontmoetingen, nieuwsbrieven en de workshop 'Ruimte voor wat echt telt' wekte zijn interesse voor het minimalisme.

Een eerste stap was het verwijderen van zijn diepvriezer. Want waarom een eigen diepvriezer als je in de stad woont?

Etienne ging niet meer in op advertenties en reclameboodschappen. Hij stelde zich steeds vaker de vraag: "Wat heb ik écht nodig?"

4

5

Etienne ging ook kritisch nadenken over relaties, hobby's en tijdsbesteding. Hij besloot om enkel tijd te investeren in wat wat écht energie geeft.

Etienne ging zijn kasten één voor één opruimen. Maar ook kritisch kijken naar zijn maandelijkse uitgaven. Hij ging uiteindelijk creatiever worden met wat hij al heeft.

Wat leverde deze veranderingen op?

Minder verplichtingen = meer ruimte in de agenda

Minder rommel in hoofd en huis = meer mentale helderheid

"Uiteindelijk is het leven hierdoor eenvoudiger, authentieker en veel gemakkelijker geworden. Kortom: een leven in balans" — Etienne

🌍 Buen Vivir Buen Vivir betekent: leven in volheid. Niet "veel hebben", maar leven met genoeg, met respect en in verbinding met anderen en de natuur. Een leefprincipe uit inheemse gemeenschappen in de Andes.

Patricia Verbauwhede & Myriam Philippens van Broederlijk Delen leidden de avond in goede banen.

Kritiek op ontwikkeling In ons westerse denken staan groei, schaarste, concurrentie en de 'mens als heerser over natuur' centraal. 'Buen Vivir' stelt de mens naast andere levende wezens op.

Alles leeft samen. Alles hangt samen.

De kernwaarden van deze levensfilosofie

Zelfvoorziening

Wederkerigheid

Verbondenheid

Collectief beslissen

Genderrechtvaardigheid

Intergenerationeel leren

Zorg & verantwoordelijkheid

Spiritualiteit als deel van het leven

De Marañonrivier, een rivier met rechten.

Vijf vrouwen stapten naar de rechtbank om de vervuilde rivier dezelfde rechten te geven als mensen hebben.

De rivier kreeg wettelijke rechten: recht om gezond te zijn en niet vervuild te worden.

De vrouwen werden erkend als 'hoeders van de rivier'.

Bedrijven staan nu sterker onder druk en moeten betalen voor preventief onderhoud.

"Wat is genoeg? Dat is waarschijnlijk voor iedereen anders." — deelnemer

🏡 Samenleven in

woongemeenschap Abtshof Hendriekje woont in het Abtshof. Ze vertelt over haar verhuis van een appartement naar de woongemeenschap. Verbinding, zorg en gedeelde verantwoordelijkheid staan hier centraal.

Hendriekje miste verbinding in haar leven. Ze ging bewust op zoek naar een andere woonvorm.

Kleiner wonen & ontspullen is niet alleen praktisch, maar ook een innerlijk proces. Het bracht rust, eenvoud en een bewustwording van wat ze nodig had.

Samenleven met anderen vraagt wel wat. Er is veel verbinding en ondersteuning, maar ook voortdurende afstemming, je grenzen bewaken en goed omgaan met verschillen.

De woongemeenschap is meer dan samenwonen. Het is ook gedeelde verantwoordelijkheid en zorg. Maar ook actief verbinding zoeken met de buurt rond het Abtshof.

"Het is geen ideaalbeeld, maar een realiteit waarin betekenis en verbondenheid hand in hand gaan met uitdagingen en groei." — Hendriekje

Welke boodschappen namen we mee naar huis?

Zaadjes planten: kleine

Verandering vraagt het

stappen kunnen bijdragen aan

omgaan met weerstand,

een andere manier van leven.

gewoontes en loslaten.

Kleiner wonen en ontspullen is

We kunnen zelf verandering

ook een innerlijk proces.

bewerken, op kleine schaal.

🎉 Slotmoment

Tijdens het slotmoment blikten we terug op het voorbije half jaar. Wat hebben onthouden?

Kleine stappen, grote impact Verandering hoeft niet radicaal te zijn. De "25%-revolutie" gaf hoop: kleine verschuivingen in denken en handelen kunnen een rimpel creëren die anderen in beweging zet. Zo heeft elk individu de kracht om een verschil te maken.

Mildheid en balans Eenvoudiger leven betekent niet perfectionisme of extremisme. Het gaat om haalbare stappen, mildheid voor jezelf en de erkenning dat groei een proces is. Balans, zelfzorg en realisme zijn hierbij leidend, want ieders pad is uniek.

Kracht van verbinding We benadrukten het belang van echte gesprekken, luisteren en samen nadenken. Verbinding met mensen, de natuur en de eigen omgeving geeft energie en voedt duurzame verandering. Respect en gelijkwaardigheid zijn de fundamenten.

Bewuste keuzes & eenvoud Minder focus op bezit creëert rust en ruimte voor wat er echt toe doet.

Het gaat om bewustzijn bij consumptie en het stellen van de vraag "Heb ik dit echt nodig?".

Minder cadeaus, meer tijd voor elkaar Hoe kunnen we onze waardering voor elkaar uitdrukken? Met cadeaus? Of zijn er ook andere manieren?

Samen bedachten we leuke wensen in de 'less is more'-sfeer.

Deze wenskaarten kan je op de volgende pagina's uitknippen.

Een tip; gebruik stevig papier. Succes!

“We zaaien de zaden van onze toekomst door hoe we vandaag denken en handelen.ˮ

Pema Chödrön, boeddhist