V.U. : Johny Wijnants - Vormingplus Limburg vzw, Cellebroedersstraat 13-15, 3500 Hasselt
ACTIVITEITEN 2020
AANBOD
AANBOD VORMINGPLUS LIMBURG VOOR PARTNERS
AANBOD 2020
01 DIVERSITEIT
02 DUURZAME SAMENLEVING
03 ARMOEDE EN UITSLUITING
04 CULTUUR
05 GELUKKIG ZIJN
2
AANBOD 2020
BESTE PARTNER Om te beginnen: bedankt! Jij maakt het
Bang dat je geen raakpunten meer zal
mee mogelijk om in de 42 gemeenten
vinden met Vormingplus binnen de
van Limburg straffe activiteiten te
nieuwe beleidskeuzes? Geen paniek:
organiseren. Samen bereiken we
we blijven herkenbaar. Je komt in dit
jaarlijks bijna 10.000 Limburgers
aanbodmagazine heel wat activiteiten
met onze workshops, lezingen,
tegen die een belletje doen rinkelen.
projecten, debatten, films, uitstappen,
Sommige herhalen we, omdat ze ook
vormingen…
binnen onze nieuwe keuzes nog altijd actueel zijn. Sommige staken we in een ander jasje. Maatschappelijk relevant hoeft
Ook in 2020 gaat Vormingplus voor een sterk aanbod. We zetten kwaliteit
niet zwaar of moeilijk te zijn!
voorop. Daarom kiezen we inhoudelijk
We blijven een aanbod op maat van elke
voor minder thema’s. Zo willen we wat
Limburger organiseren. Betekent dit dat
we doen, nog beter doen. Concreet
we elke activiteit uit het verleden op vraag
zal Vormingplus zich in de volgende
kunnen herhalen? Helaas niet. Maar we
beleidsperiode (2021-2025) op vijf
gaan graag in gesprek over jullie wens. En
uitdagingen concentreren.
we bekijken samen of deze past binnen de weg die we inslaan.
Er ging een heel proces vooraf aan de
Hoe gaan we te werk? Dit magazine is
keuze van onze beleidsuitdagingen.
een aanknopingspunt om met elkaar
Vormingplus ging in gesprek
in gesprek te gaan. Dit najaar komt
met experten: wetenschappers,
een van onze collega’s (zie pagina
beleidsmakers, journalisten,
44) graag bij jou op de koffie om de
kunstenaars. Maar ook met kwetsbare
samenwerkingsmogelijkheden te
mensen uit kansengroepen en de
bespreken. Ter voorbereiding kan je je
man in de straat. En natuurlijk met
laten inspireren door het aanbod in dit
wie het kortst bij ons staat: onze
magazine. Ben je geprikkeld door een van
eigen deelnemers, en jullie, onze
de verhalen of activiteiten die je hier leest?
samenwerkingspartners. We stelden de
Dan bezorgen we je graag concretere
vraag: waar moeten we in Limburg van
informatie.
wakker liggen?
We kijken er naar uit om samen met jou
Het resultaat daarvan zie je voor je.
voor een inspirerend 2020 te gaan.
Hoewel de volgende beleidsperiode pas over een jaar start, willen we in
Team Vormingplus Limburg
2020 al focussen op de vijf gekozen uitdagingen. Dat zijn: armoede en uitsluiting – cultuur – diversiteit – duurzaam samenleven – gelukkig zijn. Alle activiteiten in deze aanbodfolder hebben een link met deze uitdagingen.
3
DIVERSITEIT WE STAMMEN ALLEMAAL VAN DEZELFDE OUDERS AF, DAT MAAKT ONS ALLEMAAL ÉÉN.
AANBOD 2020
Migratie vandaag is anders dan in de 20ste eeuw. Er is veel meer diversiteit: niet alleen in Brussel of Antwerpen, ook in Limburg. En er is veel meer diversiteit binnen de diversiteit. In de vorige eeuw waren migranten vooral afkomstig waren uit een beperkt aantal landen: ItaliĂŤ, Polen, Spanje, Griekenland, Marokko, Turkije. Nu is de samenleving superdivers. Er stromen mensen toe vanuit heel de wereld. Vormingplus wil je laten genieten van het verschil. Want het is een verrijking om te leren van de ander.
We zien de rijkdom van diversiteit, maar ook de uitdagingen. Een van de heetste hangijzers van de laatste jaren is de polarisering rond de Islam en moslims. Vormingplus wil de dialoog met mensen uit de moslimgemeenschap stimuleren. Weg van de angst en naar meer verbinding.
Een tweede uitdaging is racisme. We laten je kritisch nadenken over hoe discriminatie en racisme ontstaan. En helpen je om er gepast mee om te gaan in het dagelijkse leven.
IK HEB GELEERD HOE BELANGRIJK HET IS OM NAAR MEKAAR TE LUISTEREN OM MEKAARS INZICHTEN TE BEGRIJPEN
5
AANBOD 2020
I N T E RV IE W
DE ESSENTIE VAN HET SOEFISME IS: LIEF TE HEBBEN EN TE PROBEREN EEN VOLWAARDIG MENS TE WORDEN.
6
AANBOD 2020
SOEFISME, EEN KENNISMAKING Bahattin Koçak interviewt Marc Colpaert
en niet-moslims. Onlangs verscheen
M
de wereld kan helpen. En dat het ons hart
zijn vertaling van William Chitticks boek
en onze geest opent voor dit sublieme,
‘Soefisme, een kennismaking’. Reden
bezielende onderdeel van de islam.
arc Colpaert begeleidt voor
Mijn hoop is dat dit boek bij zowel
Vormingplus vormingen en
moslims als niet-moslims de
ontmoetingen tussen moslims
misverstanden over het soefisme uit
genoeg om Marc wat meer uitleg te vragen. Dat deed Bahattin Koçak
Het was altijd mijn droom om Chitticks
voor ons. Bahattin is islamleraar en
werk bekend te maken in het Nederlandse
soefismekenner.
taalgebied. Ik heb het gevoel dat de tijd nu rijp is. Er is in onze contreien
BAHATTIN: WILLIAM CHITTICK
langzaam oog en oor voor meer dan één
SCHRIJFT: “VROEGER HAD HET
soort weten. Mensen staan, zo hoop ik,
SOEFISME GEEN NAAM, MAAR
wat meer open voor een symbolische
WAS HET EEN WERKELIJKHEID.
beeldtaal, waarin je je niet hoeft af te
NU HEEFT HET EEN NAAM,
vragen of het allemaal ‘echt gebeurd’
MAAR JE MOET ZOEKEN NAAR
is. Dit poëtischere taalgebruik kan een
DE WERKELIJKHEID ACHTER DE
dieper werkelijkheidsaspect benaderen.
NAAM”. DIE ZOEKTOCHT MAAKT
Tegenwoordig is er bijvoorbeeld nieuwe
HIJ IN ZIJN BOEK. WAAROM DE
appreciatie voor de teksten van Roemi.
NOOD AAN ZO’N BOEK?
Maar mensen vergeten dikwijls dat Roemi een moslim pur sang was! Vandaar dit
Marc: Chittick is echt een toponderzoeker
boek: om duidelijk te maken dat het
over soefisme. Zijn boek is een
soefisme niet is wat velen denken.
standaardwerk. Hij zoekt wat in de oudste bronnen van de islam te vinden is
BAHATTIN: HOE HEB JE HET
over het soefisme, en stelt dat centraal.
SOEFISME LEREN KENNEN? WAT
Soefisme gaat over de zoektocht van
TROK JOU AAN?
mensen naar de Werkelijkheid achter de werkelijkheid, en hun mateloos respect
Marc: Ik kwam ermee in aanraking
voor die zoektocht. Chittick toont de
in Pakistan in de jaren tachtig. Wat
rijkdom van de soefitraditie. Zijn boek
me raakte? De overgave, passie en
is toegankelijk en gaat over zowel de
authenticiteit van de mensen die het
leer als de praktijk. Het vertelt over de
economisch en sociaal zwaar hadden,
belangrijkste vertegenwoordigers en
maar hun liefde voor hun Schepper of
thema’s van het soefisme.
hun ‘heilige’ niet in twijfel trokken.
7
AANBOD 2020
M
uziek, dans, aanroepingen
je alleen door je ego af te bouwen. Wie
en allerlei rituelen maakten
zichzelf leert verliezen, ontdekt zichzelf.
hun leven acceptabel en
Dat is de paradox. En de soefi’s voegen
zinvol. Ik wou er meer over weten en
eraan toe: wie zichzelf kent, kent zijn
heb me er sindsdien in verdiept. Het
Schepper. Het eigen zelf moet Gods Zelf
was een springlevende en zeer diverse
worden en dat is Liefde. Het kleine zelf
islamwereld die floreerde, voor de
wordt dan op dat pad langzaam uitgewist.
komst van het salafisme en de taliban. De ontroerende en intense ervaringen
De essentie van het soefisme is dus: lief
van die dagen hebben me nooit meer
te hebben en te proberen een volwaardig
losgelaten. Ik sta versteld wat we vanuit
mens te worden. Daarom moet een
deze regio en verder via Turkije, Irak,
mens zich herinneren waar hij vandaan
Syrië, Noord-Afrika, en zo verder hebben
komt, en zin geven aan dit leven door de
gekregen. We zijn er ons niet van bewust.
versluiering ervan te zien en er altijd weer doorheen te kijken. Een soefi verlangt
BAHATTIN: HOE ZOU JE SOEFISME
ernaar om God, de oorsprong, en zo
UITLEGGEN AAN DUMMY’S?
zichzelf te kennen. Dat fenomeen vind je
Marc: Soefisme staat voor: een
in elke cultuur, in elk continent, en in elke
authentieke religieuze beleving van de
fase van de mensheidsgeschiedenis.
werkelijkheid. Het woord ‘soefi’ komt van het Arabische ‘tasawwuf’. Het verwijst
BAHATTIN: WAT IS DE RELATIE
naar een persoon die grof geweven kledij
TUSSEN HET SOEFISME EN DE
draagt, ascetisch leeft en binnen de
ISLAM? IS ER BIJVOORBEELD
islam een spiritueel pad bewandelt. De
EEN VERSCHIL TUSSEN DE ISLAM
Perzische evenknie noemen ze ‘derwisj’.
VAN EEN SOEFI EN DIE VAN EEN
Het soefisme heeft universele trekken,
GEWONE MOSLIM?
maar is fundamenteel verbonden met
Marc: Binnen het moslimgeloof van de
de islam. De moslim die zich bewust is
eerste eeuwen waren er drie pijlers.
dat het leven en de dood een liefdevol
Moslims streefden naar een overgave in
geschenk zijn van zijn Schepper, verlangt
vrede (islam), beseften wat ze moesten
ernaar met hart en ziel terug één te
geloven (iman), maar waren overtuigd
worden met die Schepper. Een soefi
dat ze zelf moesten transformeren door
ervaart Gods aanwezigheid en liefde in
het mooie en het goede te doen (ihsan).
het hier en nu én in zichzelf.
Soefisme heeft te maken met de derde pijler: het ego afbouwen en de ziel
BAHATTIN: WAT IS DE ESSENTIE
cultiveren. Dat is het uiteindelijk doel
VAN HET SOEFISME?
van het soefisme. De eerste twee pijlers
Marc: Dat elke mens kan ervaren
leveren de methodes, en zijn hulp- en
dat de werkelijkheid die je ziet en wil
leermiddelen. Bakens ook, wegwijzers.
begrijpen, niet de hele Werkelijkheid
Maar ihsan – zo vind je het in de oudste
is. De werkelijkheid die we zien is vaak
islamitische bronnen – zorgt voor de
alleen een buitenkant. Soefi’s zeggen dat
bezieling en is de ruggengraat van de
je met het hart meer kunt zien en meer
islam. Vandaar dat Roemi 100% moslim
kunt weten. Maar ook over dat hart hangt
is. Je mag hem niet losweken van zijn
volgens hen een sluier. Hoe kan je je hart
moslim-zijn. Het zou even onfair zijn
ontsluieren? Het soefisme zegt: door lief
Hadewijch of Johannes van het Kruis los te
te hebben, door te doen wat mooi is, wat
maken van hun Joods-christelijke roots en
goed is, en wat waarachtig is. De soefi
alleen maar zeggen dat ze goed kunnen
ervaart het leven dus als een geschenk en
schrijven.
een liefdesopdracht. Via deze weg leert de mens ontdekken wie hij zelf is. En dat kan
8
AANBOD 2020
BAHATTIN: ZOU JE HET SOEFISME
Die houding is zeer oud: ook in Jezus’ tijd
ALS EEN APARTE STREKKING
streefden gelovigen deze kennis na.
NAAST DE ISLAM ZETTEN? Marc: Daar is al eeuwenlang veel om te
Los daarvan hebben we een geschiedenis
doen. Ik heb geleerd dat islam zonder het
van christelijke mystiek in alle
verlangen om lief te hebben geen islam
continenten. In Pakistan zegden Europese
is. Het woord ‘soefisme’ is beladen. Het
religieuzen me herhaaldelijk – tot in de
is een woord dat ze veel gebruiken, en
Swatvallei toe – dat de christenen zich
ook misbruiken. Het gaat over een vrije,
zonder problemen met de moslims
soms ongebreidelde, maar liefdevolle
zouden kunnen verbinden via die
levenshouding vol overgave, gebaseerd
mystieke weg, mocht de politieke islam en
op eigen ervaringen. Zo’n houding bestaat
zijn uitwassen dat niet onmogelijk maken.
binnen elke religie. Maar hoe meer een religie zich in regels vasttimmert, hoe moeilijker de religie het heeft om
BAHATTIN: BEN JIJ ZELF EEN SOEFI?
een plek te geven aan de verlangende
ZOU JE JEZELF ZO NOEMEN?
geest en vrije ziel van dit soort mensen.
Marc: Ben ik een soefi? Neen. Maar
Tegenstanders bestrijden die mensen
inspireren, raken en helpen Roemi, Ibn
dan wegens de leer. In vele islamlanden
Arabi en andere soefi-auteurs mij? Zeer
hebben de soefistische broederschappen
zeker. In onze maatschappij staan de
of congregaties het bij momenten erg te
grote religies nog altijd tegenover elkaar
verduren gekregen. En zoals in elke religie
en zorgt het wantrouwen naar de islam
kunnen sommige gewoontes of attitudes
voor maatschappelijke onrust. De centrale
ontaarden. Maar dat is natuurlijk niet
boodschap van het soefisme, waarin
de bedoeling. Tussen alle koren is kaf
harmonie, schoonheid en liefde een
en niemand is heilig. Heiligheid dichten
centrale rol vervullen, is dus uitermate
ze achteraf aan iemand toe om heel
actueel. Het was een monnikenwerk,
uiteenlopende redenen.
maar tegelijk een verademing om dit boek te vertalen. Het is ook een soort
BAHATTIN: KAN JE SOEFISME
eerherstel aan de islam.
VERGELIJKEN MET IETS UIT HET CHRISTENDOM?
‘Soefisme, een kennismaking’, Uitgeverij Synthese,
Marc: Chittick gebruikt in zijn boek
mei 2019. Oorspronkelijke titel: ‘Sufism, a beginners guide’, William C. Chittick, 2000.
‘Soefisme, een kennismaking’ het woord
Vertaald door Marc Colpaert.
‘gnosis’. In de gnosis gaat het om een dieper weten, een toegang zoeken naar een soort geheim: de ‘kennis van het hart’.
9
AANBOD 2020
1
FILM: IL A DÉJÀ TES YEUX Paul en Sali zijn getrouwd en ongewenst kinderloos en ze willen graag een kind. Hun adoptieaanvraag wordt goedgekeurd en ze maken kennis met adoptiezoon Benjamin: zes maanden oud, met schattige blauwe ogen en blond haar. Klein detail: hij is wit, zij zijn zwart. De familie van Sali is geschokt en Carla van het adoptiebureau vertrouwt het stel niet helemaal. Op een dag wordt de illegale oppasster van Benjamin aangehouden door de politie en Benjamin wordt van zijn ouders afgenomen. Je kijkt naar deze komedie met een boodschap. Daarna ga je met de groep in
DIVERSITEIT
gesprek over vooroordelen.
2
IN GESPREK OVER DE WIJSHEDEN VAN MIJNHEER IBRAHIM We lezen samen in groep het boek ‘Mijnheer Ibrahim en de bloemen van de Koran’. Dat is een boekje van Eric-Emmanuel Schmidt. We genieten van de mooie tekst. Tegelijkertijd leer je meer over het soefisme. Dat is een mystieke leer binnen de islam. We gaan ook met mekaar in gesprek over het verhaal en de betekenis ervan.
3
FRIETEN… UIT DE ANDES? De reis van de aardappel
Hoe goed kennen we onze Belgische frietjes? We volgen de aardappel in zijn reis door de geschiedenis. We vertrekken bij zijn oorsprong in de Andes. Daarna verovert hij via Europa de wereldkeuken. Tijdens deze reis kampte de aardappel zelf met veel vooroordelen. Hetzelfde soort vooroordelen die we in onze huidige maatschappij tegenkomen? We werpen ook een blik in de nabije toekomst waarin de NASA aardappelen wil kweken op Mars.
10
AANBOD 2020
DE REIS VAN DE AARDAPPEL
H
allo, mijn naam is Alejandro.
tenslotte, net als ik, een migrant en dan
Net als de aardappel kom ik
toevallig ook nog eens een landgenoot.
uit Peru. Toen ik naar Europa
Het hoort bij mijn identiteit. In mijn
kwam, nam ik, zoals vele migranten,
zoektocht naar de geschiedenis van
een onzichtbare rugzak mee. Naarmate
de aardappel, leerde ik dat dit product
de dagen en maanden voorbij gingen,
sinds haar ontdekking in de Andes al
voelde het alsof de inhoud zwaarder
heel wat meemaakte. In de reis van de
werd. Herinneringen aan het thuisfront
aardappel komen we, naast interessante
en een dosis nostalgie waren de
episodes van de geschiedenis, ook
oorzaak. Op zo een momenten heb
sociale omstandigheden tegen waarin
je een ‘thuisgevoel’ nodig om die
de aardappel een cruciale rol heeft
rugzak draagbaar te maken. En hier
gespeeld. Denk bijvoorbeeld aan
komt de aardappel in beeld tijdens
het Spanje van de 16e eeuw waar de
mijn verhaal. Bij de herinneringen
aardappel eerst als voer voor honden,
van vrienden en familie, de sfeer van
varkens en voor de armen diende.
thuis en van mijn geboorteplaats
Daarna gebruikten religieuze groepen
neemt de aardappel een belangrijke
het als een alternatief medicijn en een
plaats in. Het doet me terugdenken
‘superfood’ avant-la-lettre.
aan de huiselijke gezelligheid en
In Vlaanderen en Nederland begon de
samen smullen van de lekkere
aardappelteelt met de komst van het
aardappelgerechten van mama.
protestantisme en de Joden uit Spanje.
Zelfs als ik dit nu schrijft, komen de
De aardappel was een redmiddel in
herinneringen levendig terug naar
tijden van hongersnood en redde zo het
boven.
leven van vele gezinnen. De bevolking
Een grappige anekdote uit mijn eerste
verbeterde haar gezondheid, wat op zijn
dagen in België was mijn kennismaking
beurt invloed had op de welvaart.
met het Belgische ‘nationale gerecht’.
Economisch gezien is de aardappel nog
Een familie nodigde me uit om ‘hun
steeds belangrijk. Uit de aardappel
nationale gerecht’ te proeven. Mijn
worden uiteraard de beroemde Vlaamse
nieuwsgierigheid was meteen gewekt
frieten gemaakt, maar wist je dat het
en onderweg trakteerden ze me op
ook de grondstof is voor lijm en wodka?
een puntzak met frieten. Ik wilde niet
Nu experimenteert zelf de NASA met het
te veel van de frieten eten omdat ik
telen van aardappelen met als doel dat
ruimte in mijn maag wilde laten voor
ook in Mars te doen.
het nationale gerecht... Was dat even verkeerd gedacht! De familie vroeg me
De reis van de aardappel is nog steeds
of ik het wel lekker vond, aangezien ik
niet op zijn bestemming aangekomen.
niet veel gegeten had. Toen besefte ik
Nieuwe avonturen liggen in het
het pas, de frieten waren het beloofde
verschiet. Reis je mee?
gerecht. De trots van het land, mijn nieuw land.
Alejandro CHAVEZ SAENZ
Deze ervaring inspireerde me om meer over de aardappel te weten. Het is
Vormingswerker Vormingplus Limburg 11
02 DUURZAME SAMENLEVING
AANBOD 2020
Vormingplus bouwde heel wat expertise op
Ons economisch systeem is gericht op winst
over duurzaamheid. Hoe we omgaan met
en massaconsumptie. Dat is noch sociaal,
ons leefmilieu, blijft een van de grootste
noch ecologisch duurzaam. De circulaire
uitdagingen voor de toekomst.
economie is een alternatief. We helpen je anders nadenken over consumptie.
Maar duurzaamheid is een heel breed
Wat is consuminderen? Hoe verklein je
thema. Mensen vragen zich af: heb ik in
je ecologische voetafdruk? Dat leer je bij
mijn dagelijkse leven wel impact op het
Vormingplus.
milieu? Vormingplus gelooft dat je als individu wel degelijk een verschil kan maken. Vooral op vlak van consumptie.
13
AANBOD 2020
1
EEN GROEN TERRAS OF BALKON Word je ook blij van planten en bloemen? Heb je een terras of balkon? Leer je graag hoe je je mini-tuin mens- en milieuvriendelijk kan inrichten? Wim bekijkt samen met jullie de mogelijkheden: welke planten zijn geschikt en welke minder. Kun je op je balkon ook groenten en fruit telen? Is gevelbeplanting een goed idee?
2
HORMOON-VERSTOORDERS: WORD JE ZIEK VAN PLASTIC? Iedereen komt in contact met hormoonverstorende stoffen. Hoe? Via verzorgingsproducten, verpakkingen, speelgoed en zelfs via onze voeding geraken ze in ons lichaam. Vooral zwangere vrouwen, kleine kinderen en pubers zijn er heel gevoelig voor. Tijdens deze sessie krijg je zicht op de invloed van hormoonverstoorders op onze gezondheid. Je gaat naar huis met tips zodat je de meest voorkomende hormoonverstoorders kan vermijden.
14
AANBOD 2020
DE BUURDERIJ Buren ontmoeten boeren
Bright Adiyia is
WELKE UITDAGINGEN
duurzaamheidsambtenaar bij Stad
ZIE JE NOG VOOR DE
Hasselt. Sinds oktober 2018 organiseert hij de Buurderij in Runkst. Een gesprek
BUURDERIJ? Voor de buren is het belangrijk dat
over zijn inzet en dromen.
het aanbod van producten voldoende ruim en blijvend is. Voor de boeren
WAT IS EEN BUURDERIJ?
moet de omzet, en dus het aantal
Op de Buurderij koop je seizoenspro-
bestellingen, groot genoeg zijn. Daarom
ducten, rechtstreeks bij boeren en
communiceer ik volop en motiveer
producenten uit de buurt. Het aanbod
ik mensen om een bestelling te
is divers: groenten en fruit, zuivel, vlees,
plaatsen. We bieden een duurzaam en
brood en banket, … Je plaatst vooraf
kwaliteitsvol alternatief, maar het blijft
online je bestelling.
wat opboksen tegen het gemak van de supermarkt. Toch blijf ik dromen van een lokale-voedsel-gemeenschap in
WAAROM STEEK JE
Runkst en omgeving.
ZOVEEL ENERGIE IN DIT INITIATIEF?
Een keertje proberen kan altijd: surf
In welk seizoen je iets eet heeft een
naar www.boerenenburen.be. Maak
grote impact op het milieu. Ik geloof
een gratis profiel aan, tik de gemeente
in sporadische boerenmarkten zoals
‘Hasselt’ in en bestel. De Buurderij in
Merwt in Hasselt, maar wil regelmatig
Hasselt is open elke dinsdag van 17
een duurzaam alternatief aanbieden. De Buurderij, met het online platform, is erg gebruiksvriendelijk. Mensen betalen
tot 19u aan de de Sporthal in Runkst. Misschien zie ik je volgende dinsdag?
een eerlijke prijs en komen vooral terug omdat alles supervers en lekker is. Gaandeweg leerde ik bovendien hoe belangrijk een goed draaiende lokale economie is.
02 15
AANBOD 2020
3
KORTE KETEN: WAT EN HOE? In een korte keten-landbouw is de weg van de producent naar de consument, of van boer tot bord, zo kort mogelijk. Dat wil zeggen dat we als klant rechtstreeks bij de producent kopen of toch minstens weten waar ons eten vandaan komt. Waarom is dat zo belangrijk? En vooral, hoe breng je dat in de praktijk in jouw gemeente?
4
DUURZAAM EN GEZOND KOKEN Duurzaam en gezond koken is goed voor de mens en zijn
DUURZAME SAMENLEVING
omgeving. Je leert koken met seizoensgebonden en lokale producten. Dit is milieuvriendelijk en verkort de afstand tussen boer en bord. Je bereidt het eten met plantaardige producten. Ook krijg je tips om je eten afvalarm te bereiden. Lekker eten op een natuurlijke en verantwoorde manier!
5
WINTERSE SALADES MAKEN Salades zijn niet alleen lekker in de zomer. Ook in de winter kan een salade overheerlijk zijn. Winterse salades zijn gevuld met ingrediënten die de smaak rijker en warmer maken. Je combineert wintergroenten in een gezonde salade, met als resultaat een gerecht bomvol smaak. Deze salades zitten boordevol vitaminen en mineralen die je in de winter zeker kan gebruiken!
6
MEER PLANTAARDIG, MINDER VLEES Meer plantaardige producten als basis voor elke maaltijd. Een duidelijke tip, maar hoe voer je hem uit? Hoe klim je uit ‘vlees– groenten–aardappelen’ gewoontes? Hoe eet je plantaardiger en krijg je alle benodigde voedingsstoffen binnen? We staan stil bij elke dagelijkse maaltijd. De concrete tips kan je thuis meteen uitproberen. In de tweede sessie delen we ervaringen en doe je extra inspiratie op. Dit is geen kookworkshop. 16
AANBOD 2020
7
MEER DOEN MET MINDER Heb jij ook soms het gevoel dat het leven je voorbij loopt, dat je altijd te weinig tijd en te veel chaos hebt? Dan is ‘ontspullen’ misschien wel iets voor jou. Bij het ‘ontspullen’ doe je, onder begeleiding, al het overbodige in je huis, hoofd en leven weg. Tot je enkel de essentie overhoudt. Zo komt er ruimte, tijd en geld vrij voor wat voor jou echt van belang is. Je ongebruikte en overbodige spullen krijgen misschien een tweede leven en dat is goed voor de planeet. Deelnemers krijgen na deze infoavond vrijblijvend de kans om in te stappen in een langer durend traject.
AAN DE SLAG MET JE ECOLOGISCHE VOETAFDRUK Om te wonen, te werken en te ontspannen, verbruiken we elke dag grondstoffen, energie, voedsel, ruimte en natuur. Veel meer dan wat de aarde ter beschikking heeft. Kort gezegd: we leven op te grote voet.In deze workshop krijg je uitleg en bereken je je eigen ecologische voetafdruk. Daarna ga je samen met de groep op zoek naar wat je kunt doen om je eigen voetafdruk te verkleinen. Afsluiten doe je met een concreet engagement.
9
HERSTEL JE KLEDING ZONDER NAAIMACHINE Een losse naad, een gaatje in je bloes, een scheur, een losse knoop, … Wil je dat zelf kunnen herstellen? Je oefent in deze workshop de verschillende basistechnieken van het naaien. We doen dit zonder naaimachine. Je leert ook welke materialen je nodig hebt om vlot te werken. Je mag enkele kapotte kledingstukken meebrengen of je kan oefenen op onze proeflapjes.
17
DUURZAME SAMENLEVING
8
AANBOD 2020
10
UPCYCLING: AAN DE SLAG MET IJZERDRAAD Bij upcycling geef je oude materialen een nieuw leven. Je gaat aan de slag met wolgaren en ijzerdraad van ijzeren kapstokken. Hiermee maak je leuke decoratieve voorwerpen. Praktisch: als je restjes wolgaren en/of ijzeren kapstokken hebt, mag je deze meebrengen.
11
BEZOEK ECOTRON: GESCHIEDENIS VAN ONS KLIMAAT
DUURZAME SAMENLEVING
Deze dag leert je veel over het klimaat doorheen de geschiedenis en de invloed ervan op onze maatschappij. Connecterra is de hoofdtoegangspoort van het Nationaal Park Hoge Kempen. Hier ligt ook het moderne onderzoekscentrum ECOTRON Hasselt University. Na een boeiende introductie over klimaat en de mens bezoeken we Connecterra. We verkennen daar het mijnverleden. Aansluitend brengen we een bezoek aan ECOTRON. Daar zien we hoe wetenschappers er de natuur en het klimaat onderzoeken. Kijk mee naar het verleden én de toekomst van ons klimaat.
12
GESPREK TUSSEN GENERATIES OVER HET KLIMAAT Nieuws over het klimaat hoor je elke dag. Maar wat kunnen we er aan doen? En hoe gingen we daar vroeger mee om? Zijn veel van de dingen die we nu aanpassen in onze gewoonten niet gewoon terug naar de oude manier? Hoe kijken ouderen en jongeren naar dit thema? Aan de hand van foto’s en voorwerpen, van vroeger en nu, gaan verschillende generaties met elkaar in gesprek.
18
AANBOD 2020
19
03 ARMOEDE EN UITSLUITING Mensen leggen de oorzaak van armoede
armoede. We zetten je aan het denken
vaak bij de arme zelf. Het is hun eigen
over: wat zijn maatschappelijke oorzaken
schuld, toch? Maar armoede is complex.
van armoede en uitsluiting? Hoe gaan we
Je kan er op verschillende manieren
daar als samenleving mee om? Hoe kan het
naar kijken. Vormingplus wil af van
beter?
het individueel schuldmodel als kijk op
AANBOD 2020
1
DE ZIN EN ONZIN VAN OPSLUITING Waarom sluiten we mensen op in gevangenissen? Om ze te straffen, om er betere mensen van te maken, of om onszelf veiliger te voelen? Helene Devos vertelt je waarom het leven in gevangenis best zo veel mogelijk lijkt op het ‘normale leven’. En over hoe de nadruk moet verschuiven van bestraffing naar het bouwen aan inkeer en herstel.
UIT PROJECT ‘DE KRACHT VAN KWETSBAARHEID’
DUS VOLGENS MIJ MOET HET SYSTEEM VERANDEREN […] OMDAT JE DAN ZOU KUNNEN ZEGGEN: ‘OKÉ, IK ZAT IN DE GEVANGENIS MAAR IK HEB TEN MINSTE IETS GEDAAN IN DIE TIJD, HET WAS GEEN PURE TIJDSVERSPILLING’. WANT […] ER GEBEUREN DINGEN IN DE BUITENWERELD, DE TIJD STAAT NIET STIL […] MAAR ALS JE BINNEN ZIT, BLIJF JE IN DEZELFDE SITUATIE, EN JE KAN DE TIJD NIET TERUGDRAAIEN. CITAAT VAN EEN GEDETINEERDE, VERTAALD UIT HET ENGELS
21
UITSLUITING
MET DIT PROJECT VOELDE IK ME WEER EEN GEWOON MENS IN PLAATS VAN EEN GEVANGENE
AANBOD 2020
ARM ZIJN, JE EIGEN SCHULD? Twee mama’s vertellen
A
rianne is een alleenstaande
Arianne: “Ik kom niet uit een warm gezin.
moeder. Ze heeft vier kinderen
We hadden alleen mama. Mijn vader heb
in de lagere school en moet
ik pas enkele jaren geleden leren kennen,
rondkomen met een beperkt budget.
daarvoor is hij nooit in beeld geweest.
Heidi is moeder van twee kinderen in het
We moesten vooral luisteren, en verder
secundair onderwijs en heeft ook ervaring
onze plan trekken. Ik ging niet graag naar
met armoede. Leven in armoede: volgens
school. Ik hoorde er niet bij. Ze noemden
veel mensen is dat hun eigen schuld.
mij acht jaar lang ‘Het Zeemanmeisje’,
Wat vertellen deze mama’s er zelf over?
door mijn goedkope kledij. Ik kon nooit eens naar vriendinnetjes gaan en ik kon hen ook niet thuis laten komen. Ik ben eigenlijk eenzaam opgegroeid.
22
AANBOD 2020
Mijn kinderen weten hoe ik vroeger
vermeldde ik dat, en stuurden ze mij
heb geleefd. Ik verberg het niet. Ik wil
meteen naar een aparte tafel. Ik vroeg:
voor hen wel een warm gezin. Ik wil het
“Waarom zet ge hier geen flikkerlampen
anders en beter doen dan mijn eigen
en pijlen naar ‘de sociale tafel’?” Dat was
moeder. Ik probeer ervoor te zorgen
in de turnzaal, iedereen kon het zien.
dat mijn kinderen niets te kort komen,
Alle anderen gingen naar de kassa om
dat ze dingen kunnen doen die ik niet
te betalen, en daarna mochten ze het
kon. Ik zie dat mijn dochter van 12 meer
materiaal halen. Maar als je zei dat je een
zelfvertrouwen heeft dan ik vroeger. Maar
afbetalingsplan had, moest je naar die
het is niet makkelijk. Mijn dochter heeft
speciale tafel. Kan het nog duidelijker?
een laptop nodig voor haar schoolwerk,
Ze zetten je echt in de kijker. Op mijn
maar ik kan me dat maar moeilijk
papier stond letterlijk: “Materiaal mag
permitteren. Ik heb er een tijd voor
meegegeven worden”. Dat is kwetsend.”
moeten sparen.” Arianne: “Armoede heeft niet alleen te
Genoeg zal het nooit zijn. Armoede kan
maken met minder inkomen. De mensen
je niet wegnemen, jammer genoeg. Het
denken: “Ocharm, die hebben geen geld.”
zal altijd blijven bestaan. De houding
Neen, dat is het niet. Het gaat ook over
tegenover kinderen en ouders in
isolement. Geen vrienden hebben. Weinig
kwetsbare situaties is belangrijk. Niet
zelfvertrouwen hebben. Het heeft niet
met de vinger wijzen van: “Gij hebt het
alleen met geld te maken.”
moeilijk.” Maar openheid: gewoon al laten zien dat samen oplossingen zoeken
Arianne en Heidi werken allebei als
mogelijk is.
vrijwilliger voor Vormingplus. Ze begeleiden het project ‘De Ideale School’. In dit project
Bijvoorbeeld vooraf discreet afspreken
delen ze hun ervaringen met oudercomités.
dat kosten gespreid afbetalen geen
Vanuit die ervaring denken ze mee na over
probleem is. Niet zoals ik op de school
inclusie van kwetsbare kinderen en ouders
van mijn zoon meemaakte. Ik wou een
op school.
afbetalingsplan. Bij het inschrijven
2
ARM ZIJN, JE EIGEN SCHULD? Is arm zijn je eigen schuld? Of is het vooral een kwestie van pech hebben? Volgens Stef Vandebroek houden we armoede in stand door de manier waarop we onze samenleving organiseren. Hij spreekt vanuit zijn ervaring van meer dan 25 jaar in het opbouwwerk. In zijn lezing staat hij stil bij de verschillende vormen en oorzaken van armoede. Je leert over de gevolgen van beslissingen van de overheid op mensen in armoede en denkt na over de oorzaken ervan.
23
ARMOEDE
Heidi: “De overheid probeert veel, maar…
04 CULTUUR
Cultuur brengt mensen samen. Dankzij
Daarom wil Vormingplus cultuur meer naar
cultuur kan je genieten, iets leren, je
de mensen brengen. Met speciale aandacht
verplaatsen in een ander. Cultuur zet je aan
voor onbekende en onbeminde cultuur,
het denken. Cultuur is belangrijk.
maar ook oog voor cultuur dicht bij de
Maar Limburg hinkt achterop. Cultuur is hier
mensen, in de kleine verhalen. Zo willen we
niet voor iedereen vanzelfsprekend. Onze
iedereen laten meegenieten.
provincie krijgt weinig subsidies, en cultuur geraakt niet bij kwetsbare doelgroepen.
AANBOD 2020
1
ONTDEK KLASSIEKE MUZIEK In drie sessies leer je klassieke muziek beter begrijpen. We beluisteren en bespreken grote meesterwerken uit de muziekgeschiedenis. Hoe komt het dat klassieke muziek zo meeslepend en intrigerend kan zijn? Hoe kan je klassieke muziek ‘anders’ en ten volle beleven? Je wordt als deelnemer uitgedaagd om bewuster te luisteren en meer te ontdekken in de muziek. Deze reeks is een ideale springplank om klassieke muziek te blijven ontdekken.
2
VAN EYCK: KENNISMAKING MET EEN VLAAMSE MEESTER de bekendste van de Vlaamse Primitieven. In Gent wordt de terugkeer van het gerestaureerde ‘Lam Gods’ naar de SintBaafskathedraal zeker een hoogtepunt. Maar ook in Limburg mogen we fier zijn op deze Vlaamse Meester, die waarschijnlijk afkomstig was uit Maaseik. Deze vorming gaat dieper in op zijn leven en werk. Wie was hij? Welke werken heeft hij ons nagelaten? Wat betekende hij voor de kunstgeschiedenis?
3
ARMOEDE IN DE KUNSTGESCHIEDENIS Armoede is van alle tijden. Maar vanaf de 19de eeuw is het thema ook een onderwerp in de kunst. Stromingen zoals realisme en expressionisme klagen de leefomstandigheden van mensen in de stad en het platteland aan. In deze lezing bekijk je een aantal werken, bijvoorbeeld van Courbet, Meunier, Degroux, Laermans, Servaes, Degas, en vele anderen. Je bespreekt deze werken in hun tijdsgeest en leert over de gelijkenissen met vandaag.
25
CULTUUR
2020 is in Vlaanderen het jaar van Jan Van Eyck. Van Eyck is
AANBOD 2020
4
DE OUDE MEESTERS VAN DE SCHILDERKUNST Samen met een kenner vind ga je op weg doorheen de kunstgeschiedenis. Je maakt kennis met de beeldende kunst van de late middeleeuwen tot de barok. Van de Vlaamse Primitieven tot Rubens. Je krijgt tips om deze kunst te begrijpen en interpreteren. Je leert de kunststromingen kaderen in hun tijd. Je leert oude kunst nog meer appreciëren.
5
MUZIEK UIT DE JAREN ’60 EN ‘70 We luisteren naar muziek uit de jaren ’60 en ’70. Via de muziek
CULTUUR
maken we kennis met twintig interessante jaren uit de recente geschiedenis: de gouden jaren ’60 met Woodstock en de hippies. Daarna ontdekken we de gespannen sfeer van de jaren ‘70, waarin de punkmuziek ontstond. Eddie Niesten laat je genieten van de muziek en vertelt het verhaal erachter. En er is ruimte voor eigen ervaringen en uitwisseling.
6
BOEK- EN FILMCAFÉ In het boek- en filmcafé bestuderen we een spannend boek of een spannende film. We gaan op speurtocht doorheen geschiedenis en wetenschap en analyseren stap voor stap het verhaal. Wat is feit, en wat is fictie?
26
AANBOD 2020
7
KLANKKLEUREN: SCHILDEREN OP MUZIEK Tijdens deze workshopreeks luister je naar verschillende muziekstijlen. De sfeer en de emoties die het muziekstuk oproepen, leg je in de eerste workshop tijdens het luisteren vast in snelle schilderijtjes op karton. In de tweede en derde sessie kan je zelf een muziekstuk uitkiezen. Je gaat dieper in op de inhoud van het muziekstuk, en kan groter werken. Uiteindelijk werk je één schilderij uit op doek.
8
UITSTAP: BRUSSELS CONGO Je gaat op uitstap naar het vernieuwde Afrikamuseum in Tervuren. In de voormiddag bezoek je het museum met een gids. Je maakt groep in gesprek over wat je zag in het museum, en wat dat vertelt over ons koloniale verleden. In de namiddag ga je op zoek naar Congo in Brussel. Welke sporen van ons koloniale verleden zie je vandaag nog in Brussel?
ER WORDT IN ONZE GESCHIEDENISLESSEN NOG VEEL TE WEINIG AANDACHT AAN BESTEED, TERWIJL HET TOCH ONS VERLEDEN IS. IEDEREEN ZOU DEZE UITSTAP EENS MOETEN VOLGEN. 27
CULTUUR
kennis met Afrikaanse kunst en cultuur. Daarna ga je met de
AANBOD 2020
9
LEESKRING: WEGWIJS IN LITERATUUR VAN WERELDFORMAAT Elke sessie bespreken we een boek uit de wereldliteratuur. De eerste bladzijden van een boek vertellen vaak al veel over de diepere betekenis. Tijdens deze vorming lezen we die eerste bladzijden in stilte. Daarna bespreken we samen. Welke spannende verwijzingen zitten erin? Waar moet je op letten als je het boek thuis verder leest? Tijdens de volgende bijeenkomst kijken we terug op de vorige sessie: was lezen, door onze bespreking, plezieriger en/of zinvoller? En dan is het weer tijd voor een nieuw boek.
10
OOSTERSE INVLOED IN DE WESTERSE KUNST
CULTUUR
Onze westerse blik is soms vertroebeld door stereotypen. Nochtans zien we in onze westerse kunst (bv. uit de 19e eeuw) heel wat invloeden uit de toenmalige kolonies. Veel kunstenaars uit die tijd waren gefascineerd door het oosten. Denk aan het land van de farao’s, de Perzen, ‘duizend en één nacht’… Vreemde culturen waren net als vandaag onbekend en onbemind, maar hebben ons toch verrijkt. We bekijken kunstwerken die ons in een wonderbaarlijke reis naar het oosten voeren.
11
MIDDELEEUWSE KUNST IN LIMBURG Wie oude kunst wil bewonderen, gaat vaak naar de grote Vlaamse steden. Maar ook in Limburg kan je pareltjes van middeleeuwse kunst bewonderen. Wist je dat Limburg een interessante eigen geschiedenis heeft, die nauwelijks aan bod komt in de geschiedenislessen? Wist je dat er tijdens de bloeiperiode van het graafschap Loon en het Prinsbisdom Luik prachtige kunstschatten werden gemaakt in onze streken? Je verkent de Limburgse kunstgeschiedenis en ontdekt pareltjes van oude kunst.
28
AANBOD 2020
WORKSHOP KLANKKLEUREN St ad io n K R C Gen k v o or ja a r 2 0 1 9
29
05 GELUKKIG ZIJN Een perfect leven. Gelukkig zijn. Dat is waar
geluk na te streven? Of is gelukkig zijn
we allemaal naar streven. Niet? Op sociale
soms ook net het falen en de tegenslag
media lijkt het zo. Er is een grote druk naar
toelaten, en daar mee leren omgaan?
perfectie en geluk. Mensen tonen het liefst
De prestatiemaatschappij zorgt alleszins
de beste kant van zichzelf. En grenzeloos
voor
consumeren is de norm: de meest exotische
out, depressie, verslaving, misbruik van
reizen, de mooiste outfits, de lekkerste
geneesmiddelen, ‌ En steeds meer mensen
etentjes, ‌ wie niet mee doet, valt uit de
voelen zich, ondanks alle mogelijkheden,
boot. Geluk is dus een consumptiegoed
eenzaam. Vormingplus wil tonen dat het
geworden. Iedereen kan gelukkig en perfect
anders kan. Je kan op andere manieren zin
zijn, zolang hij er maar hard genoeg zijn best
geven aan je leven. We doorbreken de druk
voor doet. Want falen is je eigen schuld. Je
van perfectie en geluk en gaan op zoek naar
maakt je eigen keuzes en kiest dus voor je
hoe het anders kan.
succes! Dat vertellen allerlei lifestylegoeroes. Maar is dat wel zo? Vormingplus is kritisch voor de druk van prestatie en geluk. Want velen voelen zich er niet meer lekker bij. Is het wel zinvol om dwangmatig
heel
wat
ongeluk:
stress,
burn-
AANBOD 2020
1
VERLIES EN ROUW Verlies en rouw horen bij het leven. Iedereen gaat er anders mee om. Tijdens de eerste sessie krijg je informatie over de laatste wetenschappelijke inzichten rond rouwprocessen. We gebruiken hiervoor videofragmenten en praktijkvoorbeelden. We bespreken de uitdagingen en kansen die een rouwproces kan bieden. In de tweede sessie delen we onder deskundige begeleiding ervaringen over ‘verdriet’. Je krijgt tips om daarmee om te gaan en inzicht in het rouwproces en in de culturele verschillen en verschillen doorheen de tijd.
2
LEREN MEDITEREN Zittende meditatie helpt om je geest kalm en helder te krijgen zonder dat allerlei emoties en gedachten je overvallen. Fysiek zitten en de ademhaling komen aan bod. Je staat ook stil bij de geestelijke houding. Je leert omgaan met drukke en overheersende gedachten. Ten slotte leer je meditatief stappen.
3
HOE GA JIJ OM MET TEGENSLAG? Pijn, pech, stress, … zijn onvermijdelijk in het leven. Hoe je er mee omgaat kies je zelf. We staan kort stil bij wat er allemaal omgaat in je hoofd bij tegenslag. Daarna volgen verschillende oefeningen die je ook thuis kan doen. Zo merk je wat je zelf kan doen zodat je je weer beter voelt. Je leert hoe je waarde en betekenis kan geven aan elk moment in je leven.
31
AANBOD 2020
4
GETUIGENIS VAN EEN ERVARINGSDESKUNDIGE MET EEN BEPERKING Een ervaringsdeskundige vertelt een persoonlijk verhaal over het leven met een beperking of ziekte. In elke getuigenis staan de uitdagingen, maar vooral de veerkracht en levenservaring van de persoon centraal. Deze inzichten helpen je op weg naar een respectvolle en open houding in een samenleving waar iedereen erbij hoort. Keuze uit 4 getuigenissen: •
Johan vertelt, samen met een medewerker van Pasform vzw, over het leven met een verstandelijke beperking.
•
Marleen, lid getuigennetwerk van GRIP, vertelt hoe ze er na CVA toe komt toch inclusief te leven
•
Inge vertelt hoe haar autisme meer inhoudt dan beperkingen.
•
Veerle laat zien hoe zij en haar gezin omgaan met de
GELUKKIG ZIJN
langdurige ziekte van haar zoon.
5
DOCU: ‘TOT IN DEN DRAAI’ In de documentaire ‘Tot in den draai’ vertellen zes palliatieve patiënten hun aangrijpend verhaal. Wat houdt hen het meest bezig en hoe geven zij betekenis aan deze beslissende fase? Na het bekijken van de docu (40’) gaan we in gesprek over levens- en zinvragen. Dat is immers op elk moment in je leven zinvol. De docu doet je stilstaan bij de eindigheid van het leven en nodigt je uit het bewuster te omarmen. ‘Tot in den draai’ is een documentaire van Beweging van Wakkere Geesten en Docwerkers i.s.m. Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen en Perennis - Centrum voor Groei in Leven en Sterven. Met steun van Kom op tegen Kanker.
NATUURLIJK GA IK DOOD. MAAR IK HAD ALTIJD GEDACHT DAT ZE VOOR MIJ WEL EEN UITZONDERING ZOUDEN MAKEN.
32
AANBOD 2020
6
WEGWIJS IN DE PSYCHOLOGISCHE HULPVERLENING Veel mensen weten niet wat psychologen juist doen. Het taboe rond ‘naar een psycholoog gaan’ is groot. In deze lezing krijg je zicht op de soorten hulpverleners, de vragen waarmee je bij hen terecht kan en het verloop van de begeleiding. Als je je lichamelijk niet goed voelt, ga je (preventief) naar de huisarts. Zit je mentaal niet goed in je vel, dan kan een psycholoog je helpen.
7
HOE IK UIT EEN BURN-OUT STAPTE Als Frederik zijn kaarsje dooft, stapt hij uit de samenleving en trekt hij de wijde wereld in. Bevrijdende levenswijsheden kruisen zijn pad. Met veel enthousiasme en humor doet Frederik zijn verhaal uit te doeken. Hoe het zover kon komen, wat hem vooruit hielp en hoe hij als ongelovige het bedevaartsoord Compostela passeert en opgelucht ademhaalt in Porto. Aansluitend vertelt hij over de oorzaken, gevolgen en oplossingen van burn-outs. * Benieuwd naar zijn verhaal? Lees het interview op pag.38
8
JE ANGST OVERWINNEN In onze competitieve maatschappij is angst vaak een sociaal probleem. Maar angst heeft ook positieve kanten. Angst helpt ons om voorbereid te zijn op onbekende of bedreigende situaties zoals vuur, agressie en gevaarlijke dieren. Deze angsten helpen ons. Aan de andere kant kunnen angsten als smetvrees, faalangst, bindingsangst ons blokkeren in ons dagelijks leven. Het zijn deze angsten die ons geluk roven en ons soms zelfs depressief maken. Guy Thijskens, psychiater en psychotherapeut, vertelt ons over deze angsten en geeft ons handvaten om ze te overwinnen.
33
AANBOD 2020
HOUWARI OMDAT HET MOET
I
K BEN HOUWARI MOUMEN. IK
verzekeren dat de moeilijkheidsgraad
BEN GEBOREN IN BELGIË MAAR
heel erg verschillend is, afhankelijk van
VAN ALGERIJNSE ORIGINE.
gemeente, stad tot land. Ons Belgenlandje
IK BEN AFGESTUDEERD ALS
krijgt alvast de trofee van een van de
MAATSCHAPPELIJK WERKER EN EEN
meest ontoegankelijke landen van
AANTAL JAREN ACTIEF GEWEEST
Europa! België zou veel kunnen leren van
IN DE SOCIALE SECTOR. DAARNA
landen als Italië, Portugal, Spanje, …
HEB IK ME GEHERORIËNTEERD ALS PROFESSIONEEL REGISSEUR EN
HOE ZIET VOOR MIJ ZO’N
ACTEUR. DAT WERK DEED IK MET
PARCOURS ER DAN UIT:
HEEL VEEL PASSIE. VAN DE ÉÉN OP DE ANDERE DAG BELANDDE IK
Niet elke taxi wil en kan een rolstoel
DOOR EEN AANDOENING IN EEN
meenemen, en het openbaar vervoer
ROLSTOEL. MIJN LEEFWERELD ZAG
heeft zelden of nooit een toegankelijke
ER INEENS COMPLEET ANDERS UIT.
halte. Als er al een toegankelijke halte is,
SAMEN MET MIJN ECHTGENOTE
dan is het oprijdstuk van de bus soms
LIESBETH DEED IK EEN POGING
dichtgelast om de een of andere reden.
MIJN HERSENSPINSELS OP PAPIER
Of de chauffeur weet niet dat sommige
TE ZETTEN. IK WIL JE LATEN
bussen gekanteld kunnen worden. Je
ERVAREN HOE IK MIJN LEEFWERELD
hebt dus echt iemand nodig die je met
BELEEF.
veel kracht in een bus of tram wurmt. Als je met de trein wil reizen, kan je maar opstappen in een beperkt aantal stations
“WE LEVEN IN EEN DIVERSE
en moet je dit 24 uur op voorhand laten
SAMENLEVING, WAARONDER
weten. Zo kan de NMBS zorgen voor
MENSEN MET EEN BEPERKING EN
assistentie. Assistentie is een groot woord,
MENSEN DIE DENKEN DAT ZE GEEN
want vaak zijn het mensen die aan de
BEPERKING HEBBEN…
rails van het station werken. Zij doen hun uiterste best, maar ook voor hen is dit
Die beperking wordt elke dag weer
geen alledaagse opdracht.
extra in de verf gezet, omdat er in onze maatschappij letterlijk en figuurlijk
En dan is er nog het bijzondere fenomeen
drempels opduiken. Soms lijkt het
van de voorbehouden parkeerplaatsen.
wel of ze je willen testen met een
Die zijn erg gegeerd door mensen die er
hindernissenparcours.
geen recht op hebben, maar bijzonder
Een parcours met verschillende
trots zijn dat ze er toch eentje hebben
levels. Voor mensen die niet goed
kunnen veroveren. Op je bestemming
te been zijn. Voor mensen in een
geraakt kom je in een café, restaurant of
manuele of elektrische rolstoel. Of het
openbaar gebouw waar er trappen zijn en
hindernissenparcours voor mensen die
je ook niet of zeer moeilijk binnen raakt.
blind of slechtziend zijn. En ik kan je
34
AANBOD 2020
Ook hier heb je een stevige vrouw of man
vragen of je hulp nodig hebt. Het zijn
nodig die je letterlijk en figuurlijk een
deze bijzondere mensen die het verschil
duw in de rug geeft. Toiletten worden
maken. Zij dragen bij aan een warme
vaak verstopt in kelders of op zolders. En
samenleving waar er plaats is voor
hoera! Gelukkig zijn er in gebouwen liften,
diversiteit.”
als ze tenminste voldoende breed zijn. In winkelstraten heb je heel wat ornamenten
DEZE GETUIGENIS LAS HOUWARI
die het parcours extra moeilijk maken.
VOOR TIJDENS DE VORMING
Van reclameborden, over plantenbakken,
‘TABOE’ OP DE 24 UUR VAN
tot fietsen die midden op de stoep staan.
VORMINGPLUS.
Losse tegels die maken dat je rolstoel in een mum van tijd transformeert tot een
Vormingplus zet volop in op inclusie:
botsauto waar je bijna uitvliegt… En zo
het recht om voluit deel te nemen aan
kunnen we het rijtje nog wel wat langer
de samenleving. De getuigenis van
maken.
Houwari toont weer maar eens aan hoe belangrijk het is om actief in te zetten
Maar gelukkig heb je nog aangename
op toegankelijkheid. Daarom hebben
mensen die je dag bijzonder maken.
we sinds kort een vormingslokaal op het
Het zijn mensen die op een normale
gelijkvloers. Dit is nodig omdat onze lift
manier met je communiceren, zonder
voor veel rolstoelen niet breed genoeg
dat je doof wordt. Je niet behandelen
is. In de toekomst willen we nog meer
alsof je onzichtbaar bent, maar zelf de
inzetten op de toegankelijkheid van
dialoog met je aangaan, ook al spreek
het gebouw. Ook mensen met een licht
je wat trager. Of mensen die met een
mentale beperking zijn welkom op onze
vriendelijke lach achter de balie verrijzen
activiteiten. Zij kunnen bij iedere vorming
zodat je ook ziet met wie je spreekt,
assistentie vragen. Onze assistenten zijn
spontaan een deur openhouden of
vrijwilligers die hiervoor een opleiding hebben gekregen.
35
AANBOD 2020
JE KAN VORMINGPLUS ALTIJD CONTACTEREN VOOR DE NODIGE BIJSTAND, ZOWEL OP MENTAAL ALS FYSIEK VLAK. BIJ VRAGEN, AARZEL DAN NIET OM ONS TE BELLEN OF TE MAILEN. OF KOM GEWOON EENS LANGS! MEER INFO: EDDY.BEUTEN@VORMINGPLUS.BE 011 560 109
36
AANBOD 2020
9
PRIVACY, EEN MENSENRECHT? In deze lezing bekijk je een reeks veiligheidsmaatregelen door een privacybril. Staan de maatregelen in verhouding tot het probleem? Zijn ze noodzakelijk? En vooral, zijn ze democratisch of schenden ze ons recht op privacy?
10
WAT KAN RUGPIJN JE VERTELLEN? Rugpijn is een vaak voorkomende klacht. Rugklachten kunnen rugklachten een vertaling van onze emoties en levensstijl. Rugklachten kunnen komen door stress, doordat we veel zitten, de rug overbelasten, maar ook omdat we op twee voeten lopen. Hoe evolueerde onze rug doorheen de tijd? Hoe verandert de bouw van onze rug van geboorte tot latere leeftijd? Welke ziekten en afwijkingen bestaan er? We leren op een interactieve manier (via oefeningen) onze rug kennen. We bespreken de meest voorkomende rugproblemen en hoe we ze kunnen voorkomen.
11
WAT ZEGGEN BEKENDE FILOSOFEN OVER TEGENSLAG? We krijgen in ons leven allemaal te maken met tegenslagen. Filosoof Maarten Verlinden vertelt over de inzichten van beroemde filosofen over pech. Hiermee ga je aan de slag om op een filosofische manier met tegenslag om te gaan. Samen met Maarten zoek je naar een geschikte filosofische gids in het leven.
37
GELUKKIG ZIJN
een lichamelijke oorzaak hebben. In de meeste gevallen zijn
AANBOD 2020
FREDERIK CLAEYS OVER GELUK
A
ls
maken in het leven, maar dat we ook de plicht
ongelovige
hebben om het
thomas stapte
te maken. De
Frederik
dood van God,
Claeys naar
zoals Nietzsche
Compostela,
schreef, heeft er
of toch in die
ook mee te maken.
richting. Want
Mensen leefden
zijn voettocht bracht
vroeger in functie van
hem uiteindelijk vanuit
‘later'. Nu moeten we het
Limburg, via Compostela, tot in
in dit leven maken. Dat veroorzaakt
Porto. Met als resultaat: nieuwe
mentale druk.”
levenslessen en inzichten. Van zijn burn-out was geen sprake meer.
WE GELOVEN DUS NIET ALLEEN
Frederik maakte voor Vormingplus de
DAT WE HET ZELF KUNNEN MAKEN,
lezing ‘Hoe ik uit een burn-out stapte’.
MAAR OOK DAT WE HET MOETEN
Hij vertelt persoonlijke anekdotes, en
MAKEN?
laat je in zijn eigen ziel en die van de
“Dat is het probleem. Mensen zijn
maatschappij kijken.
sociale dieren: we kijken naar elkaar. Veel individuen zijn uit zichzelf niet zo
FREDERIK, WAT LEERDE JOUW
zeer gesteld op succes, en willen niet
VOETTOCHT JE OVER DE
koste wat het kost de top bereiken. Maar
SAMENLEVING?
toch doen ze mee met de ratrace. Dat
"Onze maatschappij is een meritocratie.
ligt, naast andere oorzaken, mee aan
Toegegeven, dat is een moeilijk woord.
de basis van een burn-out. Ik spreek uit
Wat bedoel ik met deze term? Dat we
eigen ervaring: zolang het lukt en je bent
tegenwoordig geloven dat we het allemaal
succesvol, heb je geen problemen. Je
zelf kunnen maken. In zekere zin klopt
geeft jezelf een pluim omdat je gelooft
dat ook. Want vroeger leefden we, meer
dat je zelf verantwoordelijk bent voor
dan nu, in een klassenmaatschappij. Het
je succes. Maar als het niet lukt, en je
was moeilijk om uit je sociale klasse te
botst tegen een muur: dan geef je ook
raken. Nu kunnen we dat wel. En dat is
jezelf de schuld. Het gevoel dat je falen je
positief. Op dat vlak is de meritocratie
eigen schuld is, maakt dat veel mensen
een goede zaak. We willen niet terug naar
met een burn-out het moeilijk hebben
de klassenmaatschappij. Maar op vele
om daarvoor uit te komen. Het systeem
vlakken is de meritocratie doorgeschoten.
is doorgeschoten. Het is ‘het maken’ of
We geloven niet alleen dat we het kunnen
‘falen’.
38
HOE GA JE OM MET DIE
negatieve kenmerken aan sociale media.
PRESTATIEDRUK?
De hoeveelheid fake news is bijvoorbeeld
“Ik leerde om los te laten wat sociaal
negatief. Als fake news de regel wordt, is
wenselijk is. Volgens mij is dat de grootste
er een probleem met onze democratie.”
stap die een mens kan zetten op het vlak van persoonlijke ontwikkeling. Velenbeginnen dit pas te beseffen op hun
WAT IS ER POSITIEF AAN SOCIALE
dertigste of veertigste. Anderen pas op
MEDIA? EN WAT ZIJN VALKUILEN?
hun pensioen of zelfs op hun sterfbed.
“Vroeger leefden mensen, meer dan nu,
Let wel, je spiegelen aan je omgeving is
in een dorpsgemeenschap. Als je niet
normaal. De kunst bestaat erin om dat
leefde volgens de gangbare normen in je
niet te doen, of je bewust te zijn dat je je
dorp, dan had je een probleem. Je dorp
spiegelt."
bepaalde zelfs je identiteit. Bijvoorbeeld: als je niet geloofde in God stond je
"De samenleving, de media, de gangbare normen en waarden, … De wereld is op korte tijd sterk veranderd. Het gaat snel. Alles verandert constant. De kunst bestaat erin om hier deels in mee te gaan, maar je er niet door te laten leiden. Dat vraagt flexibiliteit.”
buiten de gemeenschap. Koppels zonder
SPELEN DE SOCIALE MEDIA EEN
maatschappij zijn negatieve punten. Maar
ROL?
die zijn relatief. Je kan er als mens boven
“Ja, sociale media maken het probleem
uit groeien. Zolang je dat niet doet, kan
groter. Hoewel er ook positieve gevolgen
je vast blijven zitten in de valkuil van de
zijn van sociale media. Sociale media
meritocratie.”
maken de wereld mondialer. Ze tonen aan dat er meer dan één waarheid bestaat. Ik benadruk de positieve zaken, omdat sociale media dezelfde valkuilen hebben als de meritocratie. Net zoals aan de meritocratie, zijn er positieve en
kinderen waren ‘abnormaal’. Er waren vroeger veel sociale verplichtingen. Deze zijn er nog altijd. Maar ze zijn veranderd. Mensen die anders willen leven, vinden elkaar op sociale media. Dat is een van de positieve gevolgen van sociale media. Het negatieve is dat we op sociale media veel ‘vrienden’ hebben waar we ons ook succesvol tegenover willen profileren. Dat is een valkuil. Als je beseft hoe de meritocratie werkt, is het makkelijker om dit alles te relativeren. En op die manier heeft elke tijdszone en
AANBOD 2020
WAT LEERDEN JE ERVARINGEN
En dat is gevaarlijk. Dan raad ik aan om
JE OVER EENZAAMHEID? KOMT
vrijwilligerswerk te doen of de natuur in
EENZAAMHEID NU MEER VOOR
te trekken. Want als je alleen bent in de
DAN VROEGER? EN IS HET EEN
natuur, merk je dat dat best wel OK is.
LOUTER INDIVIDUEEL, OF EEN
Zelfs opluchtend. Het gevoel dat je veel
MAATSCHAPPELIJK GEGEVEN?
mist, verdwijnt.”
“Ja. Ik heb het gevoel dat we, meer dan vroeger, in een individualistische maatschappij leven. Maar ik heb wel het positieve gevoel dat er een kentering plaatsvindt. Jammer genoeg is het toch nog heel vaak ieder voor zich. We zijn toch nog te vaak allemaal concurrenten voor elkaar. Ik ervaarde dat gevoel zelf heel sterk voor mijn burn-out. Maar ik geloof dat dit onnatuurlijk is. In essentie zijn we sociale dieren. Dat geloof ik sterk. Het is niet ‘ieder voor zich’. Als we dit als samenleving blijven geloven, botsen we vroeg of laat tegen een muur. We kunnen niet zonder de ander. Misschien lukt dat nog net zolang je jong en succesvol bent. Maar dat stopt vroeg of laat.” WE ZIEN EENZAAMHEID ALS EEN PROBLEEM. MAAR IS DAT WEL ZO? “Er is een groot onderscheid tussen ‘alleen zijn’ en ‘zich eenzaam voelen’. Het eerste is een droog feit. Het tweede is complexer, want zelf in groep kan je je eenzaam voelen. Ik denk dat ‘alleen zijn’ zelfs een levenskunst is. Het is gezond als je alleen kan zijn en je je dan tevreden voelt. Als je je eenzaam voelt als je alleen bent, zie ik dat als uitnodiging voor persoonlijke groei. Want dan is je geluk constant afhankelijk van anderen.
40
AANBOD 2020
WAT DENKEN ONZE DEELNEMERS EN PARTNERS? IK MERK DAT VORMINGPLUS ER WONDERWEL IN SLAAGT OM ZOWEL ZIJN THEMA’S ALS DE SPREKERS PERFECT UIT TE KIEZEN.”
TOCH EVEN MELDEN DAT DE VOORDRACHT DIE IK GISTERENAVOND KON MEEMAKEN EEN PARELTJE WAS. CHRISTEL VANDERHEYDEN HEEFT ONS VAN BIJ AANVANG IN ÉÉN VLOEIENDE BEWEGING MEEGENOMEN IN DE WONDERLIJKE WERELD VAN HET BEELDDENKEN. VAN INLEVINGSVERMOGEN GESPROKEN. EEN PRACHT VAN EEN PRESENTATIE. OVER ‘LEZING: BEELDDENKEN’
GOEDE BOEKVOORSTELLEN, LEUKE AFWISSELING TUSSEN THEORIE EN OEFENINGEN,DEELMOMENTEN . OVER ‘HOE STRAAL IK UIT WIE IK BEN?
COLLEGA’S VAN VORMINGPLUS, OP 9 JULI IS HET MIJN LAATSTE WERKDAG IS BIJ GC TENTAKEL ZONHOVEN. IK WIL JULLIE BEDANKEN VOOR DE STEEDS CORRECTE EN FIJNE SAMENWERKING DE AFGELOPEN JAREN. HET WAS EEN ZALIGHEID OM OP JULLIE TE KUNNEN TERUGVALLEN BIJ PROBLEMEN OF VRAGEN. NIKS WAS TE VEEL. IK GA NOG VAAK AAN JULLIE TERUGDENKEN. LILIANE SCHREURS
41
AANBOD 2020
WANNEER PLAN JE EEN ACTIVITEIT VAN VORMINGPLUS? 11 TIPS KALENDER
23/2-3/3 WEEK VAN DE VRIJWILLIGER Zelfzorg en groepszorg voor vrijwilligers
12/3 WEEK VAN DE ZORG Zelfzorg en groepszorg voor vrijwilligers Omgaan met rouw en verlies Leren mediteren Voel je goed in je vel Getuigenis van een kwetsbare ervaringsdeskundige Docu: ‘Tot in den draai’ Inleiding in de wereld van de psychologie
15/3 DAG VAN DE ZORG Zelfzorg en groepszorg voor vrijwilligers Omgaan met rouw en verlies Leren mediteren Voel je goed in je vel Getuigenis van een kwetsbare ervaringsdeskundige Docu: ‘Tot in den draai’ Inleiding in de wereld van de psychologie
21/3 INTERNATIONALE DAG TEGEN RACISME Film: Il a déjà tes yeux Activiteit over racisme omv dienstencentra De Islam: bedreiging of verrijking?
42
AANBOD 2020
7/4 WERELDGEZONDHEIDSDAG Hormoonverstoorders: wordt je ziek van plastiek? Duurzaam en gezond koken Voel je goed in je vel Inleiding in de wereld van de psychologie Leren mediteren Getuigenis van een kwetsbare ervaringsdeskundige Docu: ‘Tot in den draai’ De angst voorbij Onze rug
22/4 DAG VAN DE AARDE Gesprek tussen generaties over ons klimaat Korte keten Simplify life Ken je ecologische voetafdruk Uitstap: Ecotron
22/4 WEEK VAN DE CIRCULAIRE ECONOMIE Simplify life Ken je ecologische voetafdruk Herstel je eigen kleding zonder naaimachine Upcycling workshop
23/4 WERELDBOEKENDAG Over mijnheer Ibrahim Boek en filmcafé Wereldliteratuur
26/4 LOKALE HELDEN Rock in Limburg
31/5 WEEK VAN DE VERBONDENHEID Gesprek tussen generaties over ons klimaat Arm zijn, je eigen schuld? Minder tralies, meer mens Getuigenis van een kwetsbare ervaringsdeskundige
1/10 WERELD VEGGIE DAG Meer plantaardig, minder vlees 43
AANBOD 2020
CONTACT PER REGIO KATHLEEN HAESEN
kathleen.haesen@ vormingplus.be T. 011 560 110 MAASLAND
Voeren, Riemst, Bilzen, Lanaken, Maasmechelen, Bree Dilsen-Stokkem, Maaseik, Kinrooi
ANNELIES BRAEKEN
annelies.braeken@ vormingplus.be T. 011 560 105 MIDDEN-LIMBURG
Houthalen-Helchteren, Zonhoven, Hasselt, Diepenbeek, Genk, Zutendaal, As
MIEKE VANOPPEN
mieke.vanoppen@ vormingplus.be T. 011 560 114 WEST-LIMBURG
Leopoldsburg, Ham, Tessenderlo, Beringen, Heusden-Zolder, Oudsbergen Lummen, Halen, Herk-de-Stad
KAROLIEN NOUWEN
karolien.nouwen@ vormingplus.be T. 011 560 107 ZUID-LIMBURG
Nieuwerkerken, Alken, Wellen, Sint-Truiden, Gingelom, Heers, Borgloon, Kortessem, Hoeselt, Tongeren
HUGO KEUNEN
hugo.keunen@ vormingplus.be T. 011 560 118 NOORD-LIMBURG
44
Lommel, Hechtel-Eksel, Pelt, Hamont-Achel, Bocholt, Peer
AANBOD 2020
Hamont-Achel
Lommel
Pelt Bocholt
Kinrooi Bree Hechtel-Eksel
Peer
Leopoldsburg
Maaseik
Ham
Oudsbergen Beringen
Tessenderlo
HouthalenHelchteren
DilsenStokkem
HeusdenZolder Lummen
As Zonhoven Maasmechelen
Genk Halen
Herk-de-Stad
Hasselt Diepenbeek
Zutendaal
Lanaken Nieuwerkerken
Bilzen
Alken Kortessem Hoeselt
Wellen Sint--Truiden
Riemst
Borgloon Tongeren Heers
Voeren
Gingelom
Herstappe
45
AANBOD 2020
TARIEVEN EN SOORTEN OVEREENKOMSTEN
Ook in een samenwerking met partners hanteren we consequent deze tarieven.
Vormingplus Limburg kiest volop
Opgelet: binnen een uitkoopformule
voor inclusie. We stimuleren een breed publiek om deel te
is naar beneden afwijken van de prijzen mogelijk. Je kan zo als partner
nemen aan onze activiteiten, met bijzondere aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Zo willen we meer kansen geven aan mensen die minder toegang tot vorming vinden.
een activiteit goedkoper of gratis aanbieden. In dit geval communiceren we aan de deelnemers: “Organisatie X biedt je deze activiteit gratis/aan verminderde prijs aan”.
Het tarief om deel te nemen aan een vormingsactiviteit (per sessie) bedraagt:
•
STANDAARDPRIJS: € 9
•
KORTINGSPRIJS: € 5
• • • • •
•
Hogere tarieven toepassen dan bovenstaande kan nooit. Een hogere prijs vragen past niet binnen onze visie om participatie te stimuleren.
Dit is een korting voor: Studenten Personen met een werkloosheidsuitkering Gepensioneerden Personen met een ziekte- of invaliditeitsuitkering Personen die geen diploma hoger onderwijs hebben (max. secundair onderwijs behaald)
SOORTEN OVEREENKOMSTEN Je kan als partner kiezen voor een samenwerking of uitkoop.
ALGEMENE AFSPRAKEN: 1. Partner zorgt indien nodig voor materiaal: kopies, bord, beamer, flap-over, … 2. Vormingplus verzorgt het contact met de begeleider van de activiteit. 3. Wij vinden kwaliteit belangrijk. Daarom laten we in al onze activiteiten de deelnemers een evaluatie invullen, op papier of digitaal.
VERHOOGDE TEGEMOETKOMING: € 2
Voor activiteiten met een extra kost (materialen, vervoer, extra begeleiding, kleine deelnemersgroep, …), rekenen we de reële kost door aan de deelnemers. Zie fiches per activiteit voor de correcte bedragen.
46
AANBOD 2020
SAMENWERKING: •
Vormingplus bepaalt de prijs van de activiteit.
•
Partner biedt de locatie gratis aan Vormingplus betaalt het honorarium van de begeleider.
•
Bij minder dan het minimum aantal deelnemers: als de activiteit toch doorgaat (altijd in overleg
Meer informatie en specifieke afspraken lees je in de samenwerkingsovereenkomst. MEER INFORMATIE Met vragen over het nieuwe prijzenbeleid kan je terecht bij onze directeur Greet Poelmans M. greet.poelmans@vormingplus.be
met Vormingplus), betaalt de partner voor het tekort aan deelnemers de deelnemersprijs
T. 011 560 191
aan standaardtarief.
UITKOOP: •
• •
Partner bepaalt de prijs van de activiteit (van gratis tot de tarieven van dezelfde activiteit in samenwerking). Partner draagt de volledige kost van de activiteit. Vormingplus betaalt de begeleider en factureert deze kost aan de partner.
SAMENWERKING/UITKOOP A: • •
Deelnemers schrijven in bij Vormingplus. Vormingplus ontvangt de deelnemersgelden en betaalt deelnemers terug bij annulatie.
SAMENWERKING/UITKOOP C: •
Deelnemers schrijven in bij partner.
•
Partner ontvangt de deelnemersgelden en betaalt de deelnemers terug bij annulatie.
•
Vormingplus factureert de ontvangen deelnemersgelden aan de partner.
47
Volg ons op Facebook
Bezoek onze website www.vormingpluslimburg.be en schrijf je in voor ons maandelijks e-zine