Issuu

SEPTEMBER 2020 6 Foto: Ina Ploem

Vertrouwenspersoon

Sterrenkunde

IN DIT HEVO MAGAZINE 14 Hartinfarct in coranatijd

Het is een onvergetelijke dag donderdag 16 april 2020.

10 vragen aan ....

Ellen de Winkel maakt deel uit van het HEVO-koor; in heel veel van haar activiteiten speelt muziek een belangrijke rol.

16 Ik ben een verbinder

Carel van den Heuvel is nu ruim 3 jaar voorzitter van HEVO.

03 04 05 07 08 09 13 20

Van de eindredacteur De sigaar Van het bestuur Hans van Dartel Update Seniorenkoepels WhatsApp/Nep-Hongaars Energielabel duurder R in de maand: mosselseizoen gestart

De Ontmoeting weer open na lange lockdown Heddet al geheurd?? Vrijwilliger van het jaar Dit jaar geen fietstochten Politieke partijen en senioren Hoe maak ik mijn Smartphone en tablet schoon? Muziekcursus Seniorenolympiade

33 34 34 35 35 36 36 37 38

Weer naar de film Gastvrouwen en - heren Oproep: Houd contact Ouderenadviseur Beweeggroepen Samen in Steunpunt Discussiemiddag HEVO-Reizen najaar 2020 HEVO-Agenda

COLOFON

HEVO-MAGAZINE is een uitgave van HEVO Seniorenvereniging Rosmalen en verschijnt in 2020 op 21 jan, 27 feb, 7 apr, 19 mei, 30 jun, 8 sep, 20 okt en 1 dec

Redactie HEVO-Magazine

Vormgeving

Website

Piet Kerssens, Guido Robbens, Mattie DaniĂŤls, Marjan Vonk, Tonny van Raaij en Ad van der Donk (eindredacteur)

Tiny Kappen en Wil Coppelmans

www.hevorosmalen.nl kopij@hevorosmalen.nl

Redactieadres kopij@hevorosmalen.nl

24 26 27 28 29 30 31 32

HEVO-Magazine â€˘ september 2020

Verspreiding Carla Couwenberg, 073 - 521 63 61 of 06 - 27 17 74 78 bezorgingHA@hevorosmalen.nl

HEVO-Agenda kopij@hevorosmalen.nl De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud van ingezonden stukken.

VAN DE EINDREDACTEUR 2020: Na fascinerende wat een jaar.reizen Bij allenaar corona-ontberingen Rusland in de kregen we maanden, afgelopen deze zomerheeft ook nog de HEVO-reiseen tropische hittegolf van een commissie, op verzoek week voor vandeeen kiezen. aantal Wat zou dit jaar nog leden, besloten meer voor in het onsvoorjaar in petto hebben? van 2020 Ik zet in (en Israël naar hoop stiekem) te gaan.op een ouderwets strenge winter met eindelijk weer eens Elfstedentocht. Dat zou dit nagenoeg sportloze jaar nog een beetje goed maken. Ons thema dit jaar is ‘HEVO beweegt’, maar om dat bewegen een beetje in te vullen, moeten we behoorlijk creatief zijn.

In deze editie vindt u een uitgebreid interview met onze voorzitter Carel van den Heuvel. Voor hen die hem nog niet hebben mogen ontmoeten of spreken, een kennismaking. Hij blikt terug op 3 jaar voorzitterschap. Als de algemene ledenvergadering op 11 november akkoord gaat, wil hij graag nog 3 jaar aan het roer staan van onze vlot varende – en zeker niet zwalkende – vereniging. Verder maakt u kennis met een nieuw fenomeen binnen HEVO: de vertrouwenspersoon. Tijdens de zomermaanden bleef u de redactie bestoken met kopij. Daar ben ik blij mee, want de inhoud van het magazine is er vóór en dóór de lezers. U kunt ten alle tijden aangeven wat u graag in HEVO-Magazine wilt terugvinden. In een later stadium – als corona écht weg is – wil de redactie graag een keer met een aantal van u aan tafel om eens van gedachten te wisselen over de inhoud en vormgeving van dit blad. Voor de volgende editie wil ik graag wat lezen en zien over uw ‘alternatieve’ vakantie deze zomer. Geen uitgebreide verhalen graag, maar liefst een foto met een bijschrift naar eindredactie@hevorosmalen.nl

Gelukkig konden we vanaf 1 juli weer gebruik maken van ons clubgebouw De Ontmoeting. Helaas gold en geldt dat nog steeds niet voor alle clubs. En of dat nog gaat lukken deze jaargang, is maar de vraag. Want corona ligt nog steeds op de loer en blijft alsmaar een vast gespreksonderwerp in alle nieuwsmedia. Indirect komt het ook in dit magazine weer aan bod.

Ik wens u veel leesplezier met deze editie! Ad van der Donk

HEVO-Magazine • september 2020

DE SIGAAR De laatste maanden is mijn vader vaak in mijn gedachten. Hij is al meer dan 40 jaar dood, maar veel van zijn gewoonten staan in mijn geheugen gegrift. We hadden thuis een tabakswinkel, of deftiger, een zaak in tabakswaren. Er werden naast de gangbare producten ook duurdere soorten verkocht. Pa was geen verstokte roker, maar hield wel van een goede sigaar. ’s Avonds, na de gedane arbeid, trakteerde hij er zichzelf op. Hij pakte een doos Hofnar of Elisabeth Bas en koos zorgvuldig zo’n bruine roker uit. Er moest eerst aan gesnuffeld worden en dan begon de ceremonie: met een scherp mesje een klein stukje van de sigaar afsnijden, er met een klein apparaatje een gaatje in boren, een lucifer afstrijken en dan langzaam aansteken. Voorzichtig, want de ontbranding mocht vooral niet te snel gaan. Als de kegel naar zijn zin was, draaide hij wat rondjes met de sigaar om zijn neus en snoof de vrijkomende geur op. Je zag hem ervan genieten. Zo rond bedtijd werd de half opgerookte sigaar op een asbak gelegd, gedoemd tot uitdoven. De volgende dag, ergens rond koffietijd, stak pa de sigaar opnieuw aan. De ceremonie voltrok zich opnieuw, maar minder uitgebreid, simpelweg omdat er geen tijd voor was. Het rokertje werd helemaal opgebruikt. Ik kan me de lucht van de gedoofde sigaar nog goed herinneren. Die stonk echt een uur in de wind, maar mijn vader had daar geen last van. Bij hoogtijdagen kwam er een duur exemplaar op tafel: een sigaar in een metalen huls. Dat maakte als kind indruk op mij. De huls kreeg ik vaak van papa. Je kon er een potlood of een paar mooie steentjes in bewaren. Dit soort sigaren werd bij uitzondering ook wel los verkocht in onze winkel. Of meneer pastoor kreeg er zo maar eentje cadeau. De sigaar die de huls bewoonde, was een La Paz, Grand Corona: geurig, volslank en lang van postuur.Het hoeft geen betoog waarom ik de laatste tijd zo vaak aan pa moet denken. Dat denken aan hem is op zich heel plezierig, maar laat verder die Corona maar aan mij voorbij gaan. Daar heb ik mijn buik onderhand wel van vol. Dat kleine apparaatje voor het te boren gaatje heb ik overigens nog altijd in mijn bezit. Een kleinood om te koesteren. Trix Zehenpfenning

HEVO-Magazine • september 2020

VAN HET BESTUUR De uitgestelde algemene ledenvergadering vindt plaats op woensdag 11 november om 14.00 uur. We gaan er van uit dat we dan weer veilig in De Ontmoeting terecht kunnen. Zo niet dan zoeken we een andere locatie. De agenda van de voor 8 april uitgeschreven vergadering wordt aangepast. Toegevoegd worden de begroting 2021, het beleidsplan 2021-2024 en de benoeming van een nieuw bestuurslid. Hans van de Griendt wordt daarvoor voorgedragen. Tegelijk met het HEVOmagazine van oktober ontvangen de vrijwilligers een boekje met de aanvullende stukken. Ook liggen er exemplaren in De Ontmoeting. Mocht u geen vrijwilliger zijn maar wel het boekje thuis willen ontvangen, geef dat dan voor 1 oktober door op info@hevorosmalen.nl.

Onder de huidige omstandigheden en maatregelen acht het bestuur het doorgaan van het vrijwilligersfeest op 9 oktober niet reĂŤel. Wel willen we de traditie van de verkiezing van de HEVO-vrijwilliger van het jaar laten doorgaan. In deze editie van het HEVO-Magazine vindt u een oproep om kandidaten voor te dragen bij de onafhankelijke jury (blz. 27). Peter de Leeuw, secretaris

Met de inzet van velen zijn we 1 juli weer open gegaan (zie artikel blz. 24 en 25). Wel met aangepaste roosters en gebruik van de zalen. Begin juli gingen we er van uit dat ook na 1 september de zwaarste regel, de 1,5 meter afstand, nog steeds van toepassing is. En dat we dus ook na 1 september moeten improviseren. In overleg met de clubs is een nieuw rooster gemaakt. Helaas is nog steeds niet voor iedereen plaats. Samen met die clubs zoeken we naar oplossingen. Tegelijkertijd roepen we iedereen op zich aan de corona-regels en het protocol te (blijven) houden. Alleen dan kunnen we verantwoord open zijn.

HEVO-Magazine â€˘ mei 2020

VERTROUWENSPERSOON Hoezo Na fascinerende een vertrouwenspersoon reizen naar Rusland bij HEVO in de zult afgelopen u misschien maanden, vragen? heeftIsde er HEVO-reisiets gebeurd dan? commissie, Of is op hetverzoek bestuurvan bang een dat aantal er iets gebeurt? leden, besloten Eigenlijk in geen het voorjaar van beide. van 2020 naar Israël te gaan. Het bestuur ervaart de omgangsvormen binnen onze vereniging als heel ontspannen en open. Maar we beseffen dat we een vereniging zijn met 2.700 leden. Zo’n vereniging is een afspiegeling van de samenleving. Zoals het daar wel eens mis gaat in onderlinge verhoudingen, kan dat ook bij HEVO gebeuren. Dat kan zijn tussen vrijwilligers, binnen je club, in de relatie van een vrijwilliger met een lid. Met elkaar moeten we er alles aan doen om grensoverschrijdend gedrag zoals pesten, conflicten en ruzie, discriminatie en seksuele intimidatie buiten onze vereniging te houden. Onze leden moeten zich binnen HEVO veilig voelen. Voel je je onheus benaderd, dan verwachten we dat je eerst zelf probeert de lucht te klaren in een gesprek met de betrokken persoon. Soms gaat dat niet, is de ander niet aanspreekbaar of voel je angst. Je kunt er dan voor kiezen om je lidmaatschap op te zeggen. Maar dan zijn er 2 verliezers, het opgestapte lid en de vereniging. Het bestuur wil daarom dat er dan iemand is waar je veilig met je verhaal, je klacht, terecht kunt. Dat is onze vertrouwenspersoon Hans van Dartel. Hij staat wat meer op afstand van onze vereniging en opereert onafhankelijk van het bestuur.

HEVO-Magazine • september 2020

Wanneer komt Hans van Dartel in beeld? Dat is als je er niet in geslaagd bent een klacht onderling op te lossen of wanneer door de aard of ernst van de klacht van klager niet kan worden gevraagd de klacht met beklaagde onderling op te lossen. Elk lid kan Hans benaderen. Daarbij: snel melden, er over praten en zorgen dat er (vroegtijdig) een einde gemaakt wordt aan een ongewenste situatie, maakt dat deze niet verergert en herhaling wordt voorkomen. Hans van Dartel ondersteunt en helpt bij het de-escaleren en het beëindigen van het als ongewenst ervaren gedrag. Opvang en het meedenken over de oplossing zijn daarbij het doel, evenals het bijdragen aan herstel van het geschonden contact. De melder van het ongewenst gedrag blijft te allen tijde zelf verantwoordelijk voor het oplossen van zijn probleem. Na beëindiging van het als ongewenst ervaren gedrag, verleent Hans indien gewenst nog enige tijd nazorg. Ieder lid van de vereniging kan zich direct tot hem wenden. Hans is te bereiken op 06 – 15 12 48 66 en via hansvandartel@ziggo.nl. In eerste instantie is een verzoek om contact voldoende, zonder benoeming van reden. Op de website vindt u onder Belangrijke documenten hoe een en ander in zijn werk gaat als u de vertrouwenspersoon benadert en wat de gang van zaken daarna is. Namens het bestuur, Peter de Leeuw, secretaris

HANS VAN DARTEL Na fascinerende reizen Hans naar vanRusland Dartel is in 69 de jaar oud en woont in Engelen. Hij is getrouwd, afgelopen maanden,heeft heeft2de kinderen HEVO-reisen 2 kleinkinderen en vindt het een mooie levensfase commissie, op verzoek om van dat een meeaantal te maken. Hij is geen HEVO-lid maar wel bekend met een leden, besloten in het seniorenorganisatie. voorjaar van 2020Hans is namelijk voorzitter van seniorenvereniging naar Israël te gaan.Engelen/Haverleij, die qua grootte niet met HEVO vergelijkbaar is. Hans is nog werkzaam als zzp’er ethiek in verpleeghuizen voor met name verstandelijk beperkten. Behalve lokaal is hij ook landelijk betrokken bij organisaties op het gebied van de gezondheidszorg. Hans begon als verpleegkundige en studeerde daarna ethiek. Hij was universitair docent ethiek aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Waarom heeft een organisatie een vertrouwenspersoon nodig? “Een organisatie moet een veilig klimaat bieden. Alleen door vertrouwen en zorgvuldigheid wordt vertrouwen opgebouwd. Vertrouwen is een kernbegrip. In organisaties ontstaat machtsongelijkheid. Daar vloeit gedrag uit voort. Mensen voelen zich soms ondergesneeuwd of onheus bejegend. Door de gevoelde machtsongelijkheid worden meningen en gedrag soms onbespreekbaar. Iedereen wil graag steun bieden maar mensen durven niet snel steun te vragen. Door de toegenomen individualisering in de maatschappij voelt dat soms als ‘falen’. De vertrouwenspersoon helpt om dingen weer bespreekbaar te maken, de drempel te verkleinen, waardoor er weer een opening wordt gevonden om de communicatie op gang te brengen.” Een soort klachtenbureau? “Nee, dit gaat verder en heeft vooral te maken met verstoorde onderlinge relaties. We zijn de laatste jaren vooral gaan geloven in het ‘Zwitserleven gevoel’. Dat gaat voorbij aan de steiltes en dieptepunten die er ook bij horen. We hebben soms moeite om die te accepteren. Het moet altijd ‘goed’ gaan maar dat is natuurlijk niet zo. Je wordt gepest, je hebt het gevoel dat je buitengesloten wordt, over het hoofd wordt gezien, je levert steeds ideeën aan maar wordt niet gehoord, dat zijn storingen in de relaties waar een vertrouwenspersoon kan steunen.” Kunnen alleen individuele leden bij jou, als vertrouwenspersoon, terecht? “Nee als vertrouwenspersoon kun je ook een rol spelen in het werk van bestuur of commissies. Bij het nemen van moeilijke beslissingen en het onderzoeken van de cultuur in een organisatie. We willen allemaal dat HEVO een veilige omgeving biedt. Het is aftasten of de aanstelling van een vertrouwenspersoon hier een goede bijdrage kan leveren.” Tonny van Raaij HEVO-Magazine • september 2020

UPDATE SENIORENKOEPELS In de Algemene Ledenvergadering van 9 april 2019 is besloten om per 31 december 2019 het Na lidmaatschap fascinerende reizen van HEVO naar Rusland bij KBO-Brabant in de te beëindigen. Daarnaast werd besloten dat afgelopen het bestuur maanden, de ontwikkelingen heeft de HEVO-reisbij de landelijke koepels zal volgen met het oog op een criteria commissie, zou op voldoen. verzoek Die vancriteria een aantal luiden: de afdeling centraal, daadwerkelijke landelijke invloed, leden, besloten geen levensbeschouwelijke in het voorjaar vangrondslag 2020 en een acceptabele contributie. naar Israël te gaan. Helaas moeten we constateren dat zo’n organisatie niet in zicht is. Sterker nog: de verdeeldheid neemt toe. De destijds veelbelovende ontwikkelingen bij de Unie KBO en de PCOB tot één algemene, eigentijdse koepel heeft zich niet doorgezet. Na veel strubbelingen overwegen 4 provinciale bonden van de Unie KBO zelfs om de Unie te verlaten. Daarop is besloten dat de Unie KBO verder gaat als een federatie van autonome bonden die op welomschreven terreinen samenwerken. Daarnaast komt er een extra landelijke bond waarbij afdelingen zich kunnen aansluiten die niet bij een provinciale bond willen. Naar het zich laat aanzien kennen we aan het einde van 2020 dus een Unie KBO met daarin of daarnaast 4 autonome provinciale bonden, een nieuwe landelijke vereniging voor afgescheiden afdelingen van de Unie KBO, een PCOB, een KBO-Brabant (een eerdere afscheiding van de Unie KBO), een ANBO, een FASV (een afscheiding van de ANBO) en een aantal verenigingen van gepensioneerden. Met zo’n verdeeldheid is daadwerkelijke landelijke invloed ver te zoeken. Dit bleek ook tijdens de discussie over de pensioenen waarover van de verschillende organisaties verschillende standpunten naar buiten kwamen, hetgeen Eerste Kamerlid Martin van Rooijen verleidde tot de volgende tweet:

En Manon Vanderkaa, directeur van de KBO-PCOB, de grote voorvechter voor de fusie en voor vernieuwing heeft inmiddels een andere functie geaccepteerd. Carel van den Heuvel, voorzitter

HEVO-Magazine • september 2020

WHATSAPP/NEP-HONGAARS Wie een tekst via WhatsApp wil versturen, wordt verblijd met allerlei suggesties die bedoeld zijn om het langdradige tikwerk te verkorten. Zo krijg ik, als ik het woord ‘bestuur’ intik, als suggestie ‘bestuursvergadering’ aangeboden, want het computergeheugen weet dat ik dat lange woord eerder gebruikt heb. Mooi zo! Ook als ik wat oppervlakkige tikfouten heb gemaakt, corrigeert mijn knappe tekstverwerker dat feilloos: wat ben ik in mijn sas wanneer hij het verkeerd ingetikte, onnederlandse ‘afbeveungen’ moeiteloos omzet naar ‘afleveringen’ wat feitelijk bedoeld was. Mijn blijdschap wordt getemperd, wanneer de aangeboden suggesties niet alleen volmaakt onzinnig blijken te zijn, maar ook niet bevorderlijk voor mijn reputatie: wie in een tekst ‘correctie’ bedoelt, maar achteloos de suggestie ‘erectie’ overneemt, kan bevroeden dat de ontvanger van de boodschap de wenkbrauwen fronst. In een andere tekst suggereerde de computer om in plaats van ‘behandelen’ het woord ‘bananenschil’ in te voeren; toch jofel dat in een zakelijke tekst de poëzie ineens haar recht opeist. De tekstverwerker weet ook dat ik soms teksten in het Duits verstuur en daarvoor het Duitse toetsenbord hanteer. Als je dan vergeet dat weer om te zetten, dan bombardeert hij je ‘voor straf’ met duitstalige onzinsuggesties in je Nederlandse tekst. Zo kreeg ik bij de uitdrukking ‘de vorige keer’ het Duitse ‘Vorzüge’ aangeboden. Helemaal leuk wordt het als je het toetsenbord omzet naar een vreemde taal als het Hongaars.

Je kunt dan voor je plezier een hoop onzin bij elkaar tikken in nep-Hongaars. Ooit, in het precomputertijdperk, heeft de dichter Jan Menno Willem Scheltema (1921-1947) in pseudoHongaars een studentenlied geschreven, waarbij hij karakteristieke Hongaarse lettercombinaties hanteerde voor Nederlandse woorden. Uit dit lied over een studentikoze langslaper citeer ik 2 strofes; u hebt wellicht geen moeite om ze om te zetten in gewoon Nederlands: Hosz pitá Aggou jehosz pitá Dik kesgom melmettunt oet Hosz pitá Tybez tehosz pitá Di debedde vóron sdoet. Segge seffe, worruwáck kerdán Mottu nogwa tvan debáck kerdán Mottu melluk, mottekág gullán El ke óg tent sél lufte dön. De bedenker van het nep-Hongaars is jong gaan hemelen; het leven ontglipte hem nog voordat het een serieuzere route kon inslaan. Op een avond in oktober 1947 gedroeg Scheltema zich in een dronken bui kwajongensachtig: hij viel voorbijgangers lastig door hoeden van hoofden af te slaan. Twee agenten grepen in, maar toen omstanders er zich mee gingen bemoeien, voelde één agent zich bedreigd en loste een schot. Scheltema werd dodelijk getroffen.

HEVO-Magazine • september 2020

STERRENKUNDE: Vroeger Na fascinerende dachten de reizen mensen naar dat Rusland de aarde in dein het middelpunt van het heelal stond en dat de zon afgelopen en de maanden, maan om de heeft aarde de HEVO-reisdraaiden. Nu weten we dat het anders is. De aarde is een planeet commissie, en zijopcirkelt verzoek omvan eeneen ster. aantal Die ster, onze zon, is één van de miljoenen sterren in de ruimte. leden, besloten De aarde in is het niet voorjaar de enige vanplaneet 2020 die om de zon draait. We hebben buren. En die buren naar Israël kun jetezien, gaan. met het blote oog of met een gewone verrekijker. In september staat de planeet Venus duidelijk zichtbaar aan de ochtendhemel. Een mooie gelegenheid om eens naar deze buur in de ruimte te gluren. Om onze zon draaien 8 planeten en nog een aantal grote en kleinere rots- en ijsblokken, allemaal in hetzelfde vlak. Dit ‘zonnestelsel’ lijkt een beetje op een enorme discus. De zon, in het midden, is een grote vuurbal, zij zorgt voor warmte en licht; de planeten absorberen die warmte en weerkaatsen het licht. In principe geldt: hoe dichter bij de zon, hoe meer licht en hoe meer warmte. Op onze aarde is de temperatuur precies goed om leven mogelijk te maken. Door de weerkaatsing van het zonlicht kunnen we de meeste planeten ook zien. Maar alleen ’s nachts. Overdag is het zonlicht zo sterk, dat de weerschijn van de planeten wegvalt.

De planeten draaien in een schijf om de zon. De grootte van de zon en de planeten en de onderlinge afstanden zijn op deze afbeelding niet reëel. De doorsnee van de zon is ruim 100 maal die van de aarde. Een afbeelding die recht doet aan de onderlinge afstand van al deze hemellichamen past bij lange na niet in HEVO-Magazine. Bron: Wikipedia

HEVO-Magazine • september 2020

GLUREN BIJ DE BUREN 2 Soorten Na fascinerende planeten reizen naar Rusland in de Astronomenmaanden, afgelopen verdelen deheeft planeten de inHEVO-reisons zonnestelsel in 2 soorten: de rotsachtige planeten Mercurius, Venus, Aarde en Marsop commissie, en de verzoek gasplaneten van een Jupiter, aantal Saturnus, Uranus en Neptunus. Soms wordt ook Pluto genoemd. Die vind je nog leden, besloten verder weg. in het Pluto voorjaar is volgens vande2020 definitie te klein om een planeet genoemd te worden. Hij is kleiner dan onze naar Israël maan. te Het gaan. is er ijs- en ijskoud. Maar er is nog voldoende zonlicht om een boek te kunnen lezen. Planeten-pad Om enig idee te krijgen van de afstanden in ons zonnestelsel kun je het ‘Planeten-pad’ fietsen, een schaalmodel van ons zonnestelsel. Eén meter van dat pad staat voor 600.000 kilometer in de ruimte. De start is bij de Sterrenwacht Halley in Vinkel, waar een symbool van de zon staat. Het 10 km lange fietspad komt uit bij Natuurcentrum De Maashorst in Slabroek waar je Pluto kunt vinden. Witte zuiltjes markeren de positie van de tussenliggende planeten. Een routebeschrijving vind je op www.sterrenwachthalley.nl/planetenpad.

Venus, genomen door een infrarood camera, die kijkt door het wolkendek heen.

Venus De planeten draaien om de zon, ieder op zijn eigen tempo. Venus heeft een omloopsnelheid van 225 dagen, de aarde doet er precies een jaar over. Omdat de omloopsnelheid van ieder planeet anders is, verschuiven ze, vanaf de aarde gezien, iedere dag een klein stukje langs de hemel. In september staat de planeet Venus aan de oostelijke hemel. Venus is vernoemd naar de Romeinse godin van de liefde. Aarde en Venus zijn ongeveer even groot en hebben beide van oorsprong een rotsachtig oppervlak, met vlaktes, kraters en bergen. Maar daarmee houdt de gelijkenis op. Aan het oppervlak van Venus is het gemiddeld zo’n 460° Celsius. Het is de heetste planeet. Ze staat dicht bij de zon en de zonnewarmte wordt vastgehouden door een dichte dampkring, die voor 96% uit CO² bestaat. Ter vergelijking: onze aardse atmosfeer bevat 0.04% CO². De bovenste laag van de Venus-dampkring bestaat uit wolken van geconcentreerd zwavelzuur. Die dampkring van Venus heeft een sterk reflecterende eigenschap. Daarom zien we Venus zo helder aan de hemel. Een aantal keren is een ‘Venuslander’ op pad gestuurd. Met weinig succes: vaak mislukte de landing en als de sonde Venus bereikte, was die binnen een uur gesmolten. Ruimtesondes die dicht langs de planeet vliegen, geven wel veel informatie door. HEVO-Magazine • september 2020

KIJKEN NAAR VENUS En nu kijken Om Na fascinerende Venus komendereizen periodenaar te zien, Rusland moet jein wel deeen beetje vroeg opstaan. De zon komt half september om afgelopen ongeveer maanden, 06.45 uur op, heeft Venus de4HEVO-reisuur eerder. Zo rond 06.00 uur, 06.30 uur, misschien zelfs tot 07.00 uur staat commissie, Venus in op het verzoek oosten tevan stralen eenalsaantal een heel heldere ster. Daarna wordt het zonlicht te fel. Op 14 en 15 september leden, besloten staat Venus in het in de voorjaar buurt van van de 2020 maansikkel. Dat kan echt niet missen. Als de wolken niet in de weg naarzitten Israël natuurlijk. te gaan. Marjan Vonk

Venus is groen weergegeven. De witte cijfers slaan op de datum: de maansikkel wordt met de dag smaller. Vanaf 16 september is de maan niet meer zichtbaar. Venus is het hele najaar aan de oostelijke hemel te zien, wel steeds een stukje lager. Deze afbeelding komt uit de ‘Sternen- und Planetenkalender’, met dank aan Liesbeth Bisterbosch.

HEVO-Magazine • september 2020

ENERGIELABEL DUURDER Als u een eigen woning heeft, dan moet u bij verkoop een energielabel overleggen. In dat document staat hoe energiezuinig uw woning is. Tot 31 december 2020 kunt u het energielabel zelf online aanvragen. Vanaf 2021 moet het energielabel vastgesteld worden door een deskundige, die bij u aan huis de gegevens komt opnemen. De kosten van het label stijgen daardoor.

U kunt aangeven welke energiebeperkende voorzieningen zijn genomen. Soms worden bewijsdocumenten gevraagd. Denk aan een foto van uw cv ketel of een factuur van het isolatiebedrijf. Daarna stuurt u, via datzelfde programma, de aanvraag door naar een erkend deskundige. Deze beoordeelt de gegevens, registreert het label en stuurt het u toe. Dit definitieve label blijft 10 jaar geldig.

Het energielabel voor woningen is sinds 2015 verplicht. De overheid heeft toen een voorlopig energielabel van uw woning afgegeven. Dat label is gemaakt op basis van bouwjaar, in dat jaar geldende bouwregels, grootte en soort van de woning. Uw voorlopige energielabel kunt u vinden op: zoekuwenergielabel.nl. Dit voorlopige label heeft geen rechtsgeldigheid.

Na 31 december meer kosten Nieuwe Europese regels vereisen een andere manier om het energielabel te berekenen. Vanaf 1 januari 2021 komt een deskundige bij u langs om de woning te beoordelen. Dit brengt extra kosten met zich mee. Tot januari kost de aanvraag voor een definitief energielabel minder dan twee tientjes. Daarna bent u al snel € 190 kwijt.

Aanvraag definitief energielabel Voor de verkoop van een huis is een definitief energielabel nodig. Daarin worden ook de energiebesparende maatregelen meegenomen die na de bouw zijn getroffen, zoals dubbelglas, zonnepanelen of spouwmuurisolatie. Het definitief energielabel kunt u tot 31 dec. 2020 aanvragen via: www.energielabelvoorwoningen.nl. U logt in met uw DigiD. U krijgt dan een vragenlijst met een handleiding.

Denkt u, dat u uw woning binnen 10 jaar gaat verkopen en heeft u nog geen of een verouderd definitief energielabel? Vraag dan nu een (nieuw) definitief energielabel aan. Doorgaans ontvangt u dit label binnen enkele weken na de aanvraag. Dit is afhankelijk van het type woning, de staat van de woning en het door u aangeleverde bewijs van de maatregelen die u heeft genomen. Mocht u een label willen aanvragen en komt u er niet uit, neem dan contact op met een ouderenadviseur 06 – 53 27 90 98 of met Wim Hendriks 06 – 43 08 25 39. Wim Hendriks en Marjan Vonk

HEVO-Magazine • september 2020

HARTINFARCT Het Na isfascinerende een onvergetelijke reizen dag naar16 Rusland april 2020. in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reisOp commissie, donderdag 16 opapril, verzoek vroeg hebben van een weaantal de caravan inleden, Berlicum besloten uit de stalling in het gehaald. voorjaarWe van waren 2020 op weg naar naar Israël Leiden te voor gaan. een onderhoudsbeurt van de caravan. Onderweg zei ik al tegen Anne Marie: ‘ik voel wat pijn op mijn borst’ . Verder hebben we er geen aandacht aan besteed. De caravan afgeleverd en naar onze dochter in Boskoop gegaan. Daar kwam de pijn op mijn borst weer opzetten. Wederom verder geen aandacht aan besteed. Ter hoogte van Zaltbommel werd de pijn heftiger en hebben toch maar de huisarts gebeld. Hij stelde voor om de volgende dag een hartfilm te laten maken. Wanneer de pijn erger werd, adviseerde hij 112 te bellen. Rond 18.00 uur hebben we uit voorzorg toch maar 112 gebeld. De kleine doktersauto kwam voorrijden. De verpleegkundige maakte een hartfilm en constateerde dat het een zwaar hartinfarct was. Gelijk de ambulance gebeld die met loeiende sirene naar het JBZ reed. Daar stond iedereen al gereed. Er zijn 3 hartkatheterisaties gedaan. Uiteindelijk hebben ze om 03.00 uur via de lies 2 stents geplaatst. De zorg op dit nachtelijk uur was uitstekend. Ik heb daarna 2 dagen op de IC gelegen. Ook hier liepen de verpleegsters af en aan. Niets was te veel. Alles wat ik vroeg werd met zorg uitgevoerd. Hierna werd ik ‘op zaal’ gelegd.

HEVO-Magazine • september 2020

De verpleegsters liepen bijna allemaal in ‘maanpakken’. De verzorging, het eten, de glimlach van de verpleegsters, daar word je al beter van. Dat het coronatijd was, kon je wel merken. Regelmatig ging op de gang het alarm af en dan zag je verpleegsters en artsen over de gang rennen. Alles zeer gedisciplineerd. Ook kwam de begrafenisondernemer over de gang om overleden coronapatiënten op te halen. Vanuit mijn kamer was dit een naar gezicht. In de tijd dat ik in het JBZ lag heb ik geen bezoek mogen ontvangen. Wel was er de mogelijkheid om ‘van buiten’ bezoek te zien. Per mobiel uitgelegd in welke kamer en achter welk

IN CORONA TIJD raamfascinerende Na ik lag. Wel moeilijk reizen uitnaar te leggen: Rusland welkin raam de in zo’n grotemaanden, afgelopen gevel. Maarheeft het is toch de HEVO-reisgelukt en dan maar zwaaienop commissie, door verzoek de kinderen van een en kleinkinderen aantal vanuit het leden, besloten bushokje. in het voorjaar van 2020

naar Israël te gaan.

Het thuisfront werd door de verpleging goed op de hoogte gehouden. Wederom alle lof voor de verpleging. Op 23 april mocht ik naar huis. Men zei tegen mij dat ik voorlopig niet zwaar mocht tillen. Maar in deze coronatijd was de afdeling op slot, dus ik moest alleen naar beneden met mijn toch redelijk zware tas. Buiten zat ik op de bank te wachten tot Anne Marie mij kwam ophalen. Volgens haar zag ik er uitgemergeld uit. Ik had wel 2 jassen uitgedaan. Maar goed, wel naar huis, niet wetende dat ik op 25 april met vocht achter de longen weer werd opgenomen. ‘s Morgens om 06.00 uur weer 112 gebeld en met de ambulance naar het JBZ. Tot mijn verbazing kwamen verplegers in ‘maanpakken’ mij ophalen. Uit voorzorg werd ik meteen op corona onderzocht. Met het materiaal in neus en keel de coronatest gedaan en dan maar afwachten. ‘s Avonds om 18.00 uur de uitslag: gelukkig negatief. Op de coronaafdeling was de verzorging van het verplegend personeel naar mijn idee zeker niet optimaal. Maar wat wil je? Terug naar de ‘oude’ afdeling. De verpleging kwam mij al weer begroeten met ‘nu alweer terug, was het hier zo gezellig?’. Met veel zorg werd ik weer uitstekend verzorgd.

Op de laatste dag mocht Anne Marie een uurtje op bezoek komen. Van 17.00 tot 18.00 uur en geen minuut langer. Dit werd als proef gedaan. Op 29 april weer naar huis. Weer alleen naar buiten door de coronatent bij de uitgang. Wederom alle lof voor de totale verpleging. Op 6 juni opnieuw met de ambulance naar het ziekenhuis. Had te weinig bloeddruk met als gevolg flauwvallen. Gelukkig was het een dagopname op de Eerste Hulp. ‘s Avonds weer opgehaald door onze kleinzoon in opa’s auto. Door de corona was er geen revalidatie in het JBZ. Ik werd om de week gebeld hoe de therapie thuis verliep. Door corona heb ik een achterstand van 4 weken opgelopen omdat er geen begeleiding vanuit het JBZ was. Na het ontslag uit het ziekenhuis ben ik nu bij de fysiotherapie in Rosmalen. Uiteindelijk zal het eind van het jaar zover zijn dat ik weer kan gaan tennissen. Dat is mijn doel. Alles bij elkaar ben ik dan 9 maanden bezig geweest om weer de ‘oude Sjef’ te worden. Ik heb zeer veel kaarten, bloemen, telefoon, mails en bezoek ontvangen. Dat doet een mens goed. Dank daarvoor. Via de media heb ik vernomen dat het volledige zorgpersoneel van verpleegkundige tot schoon makers een premie krijgt van € 1.000 netto. Zij hebben het dik verdiend. Sjef Peters

HEVO-Magazine • september 2020

“IK BEN EEN VERBINDER” Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan.

Foto: Jan Forman

Carel van den Heuvel woont ruim 50 jaar in Rosmalen, was vorig jaar 50 jaar getrouwd en is nu ruim 3 jaar voorzitter van HEVO. Iemand die je, met zijn bijna 2 meter, niet over het hoofd ziet. Handig als je hem zoekt in een groot gezelschap. En handig als hij een toespraak houdt in de grote zaal en de geluidsinstallatie laat het afweten: dan kan hij over de hoofden heen praten. Maar ook zittend aan een vergadertafel is het vanzelfsprekend dat iedereen naar hem luistert. Want wat hij te zeggen heeft doet ertoe. En, heel belangrijk, hij is een aimabel mens, altijd opgeruimd en goed gehumeurd. Hij is bereid nog 3 jaar voorzitter te blijven. Daarover beslist de ALV op 11 november. Een goed moment om terug te blikken en ook alvast vooruit te kijken.

HEVO-Magazine • september 2020

Klopt het dat je een aanhanger bent van het harmoniemodel? Dat klopt. Ik probeer altijd verschillen te over bruggen en gemeenschappelijkheden uit een gesprekfascinerende Na te halen. Ik hoor reizen ooknaar altijdRusland het eerstinwaar de mensen het maanden, afgelopen wel over eens heeft zijn. Komt de HEVO-reisvooral omdat ik in mijn werk commissie, opalsverzoek onderwijskundige van een aantal tot taak had te zorgen leden, besloten voor verbinding, in het voorjaar dat de mensen van 2020 het eens werden. naar Israël Dat iste een gaan. attitude geworden.

Je begon je loopbaan als onderwijzer? Mijn eerste baan was op de Laurentiusschool, nu De Troubadour, hier in Rosmalen. Ik was toen 22. In die tijd ontmoette ik ook mijn vrouw Anny, een autochtone Rosmalense. Na 5 jaar lesgeven werd ik directielid op een school voor beroepsonderwijs en daarna ben ik in de advieswereld terechtgekomen.

Hoe is 3 jaar HEVO-voorzitterschap je bevallen? Heel goed. HEVO is een goeie club. Ik trof toen ik begon een dynamische vereniging aan. Zeker voor een vrijwilligersvereniging heel goed georganiseerd. Met betrokken en aardige mensen. In 2018 vierden we het 65-jarig bestaan, een leuk jaar met veel feestelijkheden, een mooie manier om veel mensen te leren kennen. Maar toen werd de kwestie KBO-Brabant actueel.

Dat was minder leuk? Uittreden uit KBO-Brabant vond ik lastig, maar wel noodzakelijk. De wereld staat niet stil, soms moet er iets veranderen. Op de jaarlijkse hei-dag van het bestuur waar het onderwerp KBO-Brabant al jaren op de agenda stond zei de notulist: ik hoor het al, ik kan hetzelfde opschrijven als vorig jaar. Toen re-

aliseerde ik me dat we moesten doorpakken. We hebben een breed traject uitgezet van informatieavonden, notities, gesprekken bij KBO-Brabant en 2 Algemene Ledenvergaderingen. Ik hoorde daar ook leden die dit echt heel erg vonden, meer dan ik had verwacht. Daar moet je dan doorheen, dat hoort erbij. Als je geliefd wil zijn bij iedereen moet je ijsco’s gaan verkopen.

Die kant van het voorzitterschap, dat je niet altijd iedereen kan plezieren, is voor jou lastig? Ja, ik heb een grote behoefte aan consensus. En die consensus was hier niet te halen. Het was een kleine minderheid, maar die roerde zich flink en deed een emotioneel appel op mij als persoon. Ik vond dat moeilijk, want onze leden moeten hier toch voor hun genoegen zijn. De beslissing zou moeten worden uitgesteld, zeiden ze. Maar laten kabbelen kan ik niet. Vanuit mijn vak weet ik dat je bij een ingewikkeld dossier gewoon de knoop door moet hakken.

En nu functioneren we dus gewoon zonder KBO-Brabant We kregen eerst nog de transitie: nieuwe ledenadministratie en -pasjes, boekhouding, verzekeringen. Veel werk. Maar we hebben zulke goeie mensen in het bestuur: Peter de Leeuw en Ton van de Liefvoort hadden dit snel voor elkaar. Belangrijk was ook dat het Magazine een upgrade kreeg, dat is door Tonny van Raaij opgepakt. Daarna heb ik, op een enkeling na, niet veel meer over KBO-Brabant gehoord. Maar het kan goed dat ze dat niet met mij hebben gedeeld, ik was door mijn rol als voorzitter voor tegenstanders vanzelfsprekend het gezicht bij dit besluit. Voor mij persoonlijk is er in elk geval een hele last van mijn schouders.

HEVO-Magazine • september 2020

Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan.

Er is nog een tweede traject dat je veel tijd en energie heeft gekost: de ombouw van Seniorenraad naar Seniorenplatform Dat was niet zo zichtbaar voor de leden, maar ook belangrijk. In 2017, toen ik net begon, bleek de Seniorenraad, die de gemeente Den Bosch moet adviseren over ouderenvraagstukken, niet te functioneren. De gemeente had al 3 jaar geen advies meer gevraagd. Dat is ernstig, want de belangenbehartiging van ouderen ligt op gemeenteniveau, de provincie doet dit niet meer en op het Rijk heb je geen grip. Ik zag een goed functionerende Seniorenraad in Den Bosch als belangrijk voor HEVO, zeker na losmaking van KBO-Brabant. Er zijn 8 seniorenverenigingen in Den Bosch, HEVO is daarvan op afstand de grootste. Naar mijn mening moet zo’n Seniorenraad worden bemand met bestuurders van die 8 seniorenclubs, dan pas heb je recht van spreken richting gemeente.

HEVO-Magazine • september 2020

Dat vonden de leden van de Raad ook wel, maar zelf weggaan om plaats te maken voor die bestuurders was voor een aantal lastig. Uiteindelijk is dat toch gebeurd. Het heet nu het Seniorenplatform ‘s-Hertogenbosch, een veel betere naam.

En het Seniorenplatform functioneert goed? Het bestaat nog geen jaar, maar het gaat best goed. We hebben een onafhankelijke voorzitter. Ik ben secretaris en daarmee lid van het Dagelijks Bestuur. Het kost me wel veel tijd aan vergaderen, adviezen en projecten.

Al met al heb je de afgelopen 3 jaar hard gewerkt Dat is ook wat ik wilde. Ik heb tot mijn 70e bijna geen vrijwilligerswerk gedaan, ik had er geen tijd voor. Terwijl toch het adagium is: learn, earn and return: leren, verdienen en teruggeven. Het voorzitterschap van HEVO doet precies een beroep op

de dingen die ik kan. En ik kan er op de fiets naar toe. Als ik aan kom rijden en ik zie al die fietsen voor het gebouw staan dan ben ik daar trots op. Ik ben heel trots op onze vrijwilligers. En op de bestuursleden. Na fascinerende Gouwe reizen mensen. naar Rusland Jos van inRaak de bijvoorbeeldmaanden, afgelopen kan razendsnel heeft nieuwe de HEVO-reisdingen uit de grond stampen: commissie, op verzoek het Repair van Café, een aantal de fotoclub, de discussiemiddagen, leden, besloten in het devoorjaar tekenclub.van Ook 2020 ben ik trots op naar Israël het feit te gaan. dat HEVO nog steeds groeit. We hebben nu 2.692 leden. We blijven groeien, ondanks corona, ondanks de maatschappelijke trend om geen lid te willen worden van een vereniging, ondanks dat bijna alle seniorenverenigingen krimpen en ondanks dat veel senioren vinden dat ze er nog niet aan toe zijn.

Is er ook iets wat je de afgelopen 3 jaar niet is gelukt? Het aansluiten bij een landelijke koepel: de verdeeldheid onder de landelijke bonden wordt zelfs alleen maar groter. Ik heb daar net een stukje over geschreven (zie blz 8). Verder onze huisvesting. Ruimtegebrek is het grootste probleem op het ogenblik. Het lijkt erop dat we er straks

50 m2 bij kunnen huren op de begane grond van het gebouw op de plek van de oude school ‘t Ven. We zijn nog in gesprek over meer.

Wat staat er op je to-do-lijstje voor de komende 3 jaar? We hebben een conceptbeleidsplan vol mooie ideeën. Dat is geschreven los van corona. Het virus is een flinke spelbreker want alles schuift maanden op. Belangrijk vind ik vooral dat we ons aanbod blijven aanpassen aan de senioren van nu. Qua activiteiten, maar bijvoorbeeld ook op het gebied van zingeving. Omdat mensen minder kerkelijk zijn, is er meer behoefte aan een plek waar je kunt praten over actuele maatschappelijk vraagstukken en over levensvragen zoals leven zonder beroep, leven zonder partner, het levenseinde. Verder willen we een talentscout zetten op nieuwe leden: wat kunnen ze en wat willen ze doen voor HEVO, structureel of op projectbasis. En we willen als tegenprestatie meer doen aan deskundigheidsbevordering van onze vrijwilligers. Nog meer dan genoeg te doen!

Lidy Verdegaal

CAREL VAN DEN HEUVEL (Sint-Michielsgestel, 1945) was werkzaam in en rond het onderwijs. Hij was onder meer onderwijzer, directielid, bestuurder en adviseur bij onderwijs-instellingen. Hij was directeur van KPC Groep en speelde een hoofdrol bij de oprichting van de VO-raad. De laatste jaren had hij een eigen adviesbureau. Na de kweekschool behaalde hij in de avonduren de Akte MO-A Sociale Pedagogiek, MO-B Onderwijskunde en tenslotte een doctoraal in de Sociale Wetenschappen. Hij heeft 2 kinderen en 4 kleinkinderen. Carel is sinds 2017 voorzitter van HEVO en heeft zich voor nog eens 3 jaar herkiesbaar gesteld.

HEVO-Magazine • september 2020

DE R ZIT IN DE MAAND: InNa Nederland fascinerende houdtreizen men zich naarnog Rusland vaak in aan dehet credo ‘mosselen eten als de R in de maand zit’. afgelopen Niet veel maanden, mensen heeft wetendedat HEVO-reishet mosselseizoen vanaf juli tot en met half april in het jaar commissie, erop loopt. op Het verzoek precieze van een begin aantal van het seizoen hangt af van de conditie van de mossel. Inleden, juni sterkt besloten de in mossel het voorjaar weer aan vanna 2020 de voortplantingsperiode van april-mei. Wij hebben 2naar recepten Israëlvoor te gaan. u. Mosselrecept voor 2 personen: Ingrediënten: 2 kg mosselen 1 pakje slagroom van 200 gram ½ theekopje olijfolie sap van 1 citroen peper/zout/tabasco: naar believen 2 eetlepels suiker 4 teentjes knoflook (geperst)

Bereidingswijze: Maak de mosselen schoon. Giet de slagroom (niet geklopt) in de kom, olijfolie erbij, citroensap, naar believen peper, zout en tabasco. Goed mengen. Daarna de suiker erbij en dan de geperste teentjes knoflook. Mosselen in de pan en giet de saus langzaam over de mosselen. Breng alles aan de kook en schudt de mosselen tijdens het koken een paar keer om. Serveer er stokbrood bij en een fris sausje. Voor 4 personen: verdubbel de benodigdheden. Piet Kerssens

HEVO-Magazine • september 2020

MOSSELSEIZOEN GESTART Na Cataplana fascinerende is eenreizen van de naar vele Rusland schaaldierengerechten in de die Portugal rijk is. Daar serveert afgelopen men dit gerecht maanden, metheeft amêijoas de HEVO-reis(steenmosselen). Maar speciaal voor HEVO-leden heb ik dit commissie, gerecht samengesteld op verzoek met van Zeeuwse een aantal mosselen in een recept van mijn hand voor 2 personen. leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan. Ingrediënten: 1 kilo mosselen, 2 theelepels knoflookpulp of 2 teentjes, 2 grote uien, 1 rode paprika, 1 theelepel kerrie, 1 eetlepel tomatenpuree, 1 theelepel koriander, 1 ons verse worst, 50 gram gerookte spekblokjes, 2 laurierblaadjes, 50 gram salamiworst in blokjes, 1 theelepel sambal oelek of 1 Spaanse pepertje, 300 gram roerbakgroenten, een kleine prei, 3 eetlepels olijfolie, 20 gram roomboter, 1 glas witte droge wijn, (vinho verde) 2 partjes citroen en een bosje peterselie. Voorbereiding: Was de mosselen tweemaal in ruim koud water, ook al zijn ze volgens de verpakking panklaar. Verwijder de eventuele baarden, gooi kapotte exemplaren die niet meer dicht gaan weg.

Bereidingswijze: Doe de mosselen met 1 grof gesneden ui, prei, koriander, roomboter en glas wijn in een ruime kookpan (geen water toevoegen), breng het geheel aan de kook, schud ze dan nog een keer om breng ze nog eenmaal aan de kook en zet de pan van het vuur. Kook de verse worst gaar en snijd hem in grove stukjes. Verwarm de olie in een grote braadpan, bak de overgebleven ui in partjes gesneden met de spekblokjes, de worst en de salami even mee. Voeg de roerbakgroenten er met het knoflook, kerrie, laurier, sambal, tomatenpuree en in reepjes gesneden paprika (zaden en lijsten verwijderen) erbij. Alles beetgaar roerbakken en de cataplana naar uw wens peper en zout toevoegen. Voeg op het laatste moment de mosselen met schelp aan het geheel toe, serveer de cataplana in een diepe schaal, garneer deze met de fijn gehakte peterselie en de partjes citroen. Suggestie: Serveren met stokbrood of rijst, een glas vinho verde is hierbij aanbevolen, een Portugees fadomuziekje erbij en u bevindt zich in Portugese sferen. Joop Stoop HEVO-Magazine • september 2020

10 VRAGEN AAN … Ellen de Winkel maakt deel uit van het HEVO-koor; in heel veel van haar activiteiten speelt muziek een belangrijke rol. Ellen komt oorspronkelijk uit Bilthoven; mede door de werkzaamheden van haar man Henk is Rosmalen sinds 1976 haar thuisbasis. 1. Wat maakt Rosmalen voor jou een prettige plaats om te wonen? Van Bilthoven verhuisden we in 1973 naar Den Bosch en toen viel het ‘Bourgondische’ karakter van de stad al bij ons in de smaak; in 1976 kwamen we in Rosmalen te wonen en ook hier voelden we ons meteen thuis. Daarom voelen mijn man en ik Rosmalen als ‘ons durpke’, hoewel niet geboortig uit Brabant. Het huis en de fijne buren, met wie wij af en toe samen eten en recepten uitwisselen, heeft ertoe geleid dat wij deze zomer al 44 jaar in de Wethouder Noppenlaan wonen. Niet voor niets is poes Noppie naar deze straat vernoemd en zijn we hier ‘in onze nopjes’. 2. Hoe ben je de coronatijd doorgekomen? Op zich goed! Omdat ik in zangkoren zit, miste ik uiteraard het zingen en de gezelligheid van iedereen. Toch hebben wij ons goed kunnen vermaken met tuinieren. En ‘s morgens zijn we fanatiek gaan meedoen met ‘Nederland beweegt’. We hebben ook veel gefietst.

HEVO-Magazine • september 2020

3. Volg je de landelijke politiek? Ik volg in grote lijnen de politieke ontwikkelingen. Wat de verpleeghuizen betreft heeft de regering ondanks de kritiek mijns inziens de juiste stappen gezet om het virus te bestrijden. Ik vind Nederland een fijn land, een zorgpunt is echter de grote verschillen wat inkomen en vermogen betreft. Ook de toegenomen verhuftering baart mij zorgen.

4. Hoe kijk je terug op je jeugd? Ik heb een fijne jeugd gehad. Mijn vader is overleden toen ik 9 jaar oud was en ik ben opgegroeid met alleen mijn moeder; mijn broer en mijn zus waren ouder en al het huis uit. Mijn schooltijd op de MULO verliep op een prettige wijze. Mijn eerste bijbaantje was in de schoenenwinkel, waar ik geleerd heb om ladders in nylons te repareren. 5. Hoe sta je tegenover HEVO? Ik heb heel veel respect voor wat het HEVO-bestuur allemaal voor de vereniging tot stand brengt. Als je met een klacht bij het bestuur aanklopt, zijn er altijd bestuursleden bereid om je te helpen. Dat bleek bijvoorbeeld toen het HEVO-koor aan het bestuur kenbaar maakte dat de repetitieruimte in De Ontmoeting vanwege het toegenomen aantal koorleden ongeschikt was voor een groot koor. Het bestuur toonde begrip en zorgde ervoor dat wij het zijzaaltje erbij hebben gekregen. 6. Wat zijn mooie momenten in je leven? Onder andere de fijne woonomgeving en de geboorte van zoon Erik, met nu een lieve schoondochter aan zijn zijde. Ook heb ik zeer veel genoten van uitvoeringen van Operette Rosmalen, het Rosmalens Mannenkoor en het zingen in het HEVO-koor, onder meer in de Lambertuskerk. Ook bewaren we mooie herinneringen aan de fijne vakanties in Frankrijk met de caravan en aan onze vele fietstochten: in Brabant en Limburg, langs de Donau, de Bodensee en in Karinthië. Bij die 3 laatstgenoemde reizen stap je in de bus, gaat je eigen fiets mee in de trailer, en rijdt de bus je comfortabel naar je leuke fietsbestemming. Ook bewaren we goede herinneringen aan een

vakantie in Groot-Brittannië. Ik werkte 10 jaar op Mariaoord als voedingsassistente; uit een groep oud-medewerkers van Mariaoord is een gezellige wandelclub ontstaan. Tegenwoordig werk ik als vrijwilligster in Den Bosch bij de dagopvang van parkinsonpatiënten; dat is een ware eye-opener. 7. Hoe heb je jouw Henk leren kennen? Henk heb ik leren kennen via het hoofdkantoor van het Sperwerverbond, de voorganger van PLUS Retail, waar ik receptioniste was. 8. Wat is je lievelingsgerecht? De Indonesische keuken met zijn geuren en specerijen. Ik zit wel gebakken wat betreft heerlijke gerechten: zoon Erik is kok en mijn echtgenoot is hobbykok. 9. Wat staat er op je wensenlijstje voor de toekomst? Nog heel veel gelukkige jaren samen te mogen zijn met mijn Henk. Dat het met iedereen in mijn naaste omgeving goed mag blijven gaan. Ook hoop ik dat het dierenwelzijn in de wereld een speerpunt blijft. 10. Wat is voor jou de mooiste muziek ooit gemaakt? In het klassieke genre denk ik aan de mis van Mozart in C klein, KV 427. In het moderne genre denk ik aan ‘Zing, vecht, huil bid, lach, werk en bewonder’ van Ramses Shaffy en allereerst aan ‘Love is all’ van Roger Glover uit 1974. Guido Robbens

HEVO-Magazine • september 2020

DE ONTMOETING WEER OPEN, ‘De NaOntmoeting’ fascinerendeisreizen vanaf naar 1 juli Rusland weer open. in de Ons verenigingsgebouw is ruim 3 maanden dicht geweest afgelopen in maanden, verband met heeft dede corona-epidemie. HEVO-reisPeter de Leeuw, Cees Franssen en Jos van Raak commissie, hebbenop regels verzoek en aanpassingen van een aantalbedacht om bezoek aan De Ontmoeting zo veilig mogelijk leden, tebesloten maken. Nieuwe in het voorjaar besmettingen van 2020 moeten er geen kans krijgen. Ruim een week na de heropening naar Israëlconstateren te gaan. ze: het plan werkt. Op 11 maart komt het bestuur van HEVO bijeen. Door de corona-epidemie moeten alle cafés, restaurants, sportzalen enzovoort sluiten. Peter: “Die maatregel trof ook De Ontmoeting, wij vallen met al onze beweegactiviteiten onder de regels voor de horeca en sportaccommodaties.” Binnen een half uur is het besluit gevallen, unaniem, het kan ook niet anders. “Het was wel onwerkelijk”, zegt Cees. “In januari en februari liepen alle activiteiten als een trein. Geen enkele strubbeling. Dat was lang niet gebeurd. En dan ineens alles gesloten.” Jos: “Eerst dachten we, dit duurt enkele dagen, een paar weken misschien.” Maar al gauw wordt duidelijk dat de epidemie een grotere impact heeft en dat De Ontmoeting maanden gesloten blijft. Premier Rutte kondigt 20 mei aan dat een aantal activiteiten op 1 juli weer mag starten. Er zijn voorwaarden: de 1,5 meter moet in acht genomen worden en de hygiëne moet gewaarborgd zijn. Dat betekende dat De Ontmoeting weer open kan! Vanaf eind mei hebben Peter, Jos en Cees gewerkt aan de vereiste aanpassingen. Zij maken een strak protocol, duidelijk voor iedereen en met zo weinig mogelijk risico’s. Peter: “Wij en onze leden behoren allemaal tot de kwetsbare mensen.”

HEVO-Magazine • september 2020

Jos heeft zich, met activiteiten in zijn portefeuille, gericht op de clubs. “Ik heb eerst, in goed overleg met de activiteitencommissie, bekeken welke clubs er weer kunnen starten. De bridgeclubs, de koren en het Repair Café mochten nog niet beginnen. Voor andere clubs was de vraag: in welke zaal kunnen zij terecht met voldoende afstand van elkaar.” Cees, verantwoordelijk voor het beheer van het gebouw vult aan: “We hebben de toegang tot de verschillende zalen bekeken en looproutes vastgesteld. Belangrijk is, dat activiteiten gescheiden blijven zodat er zo min mogelijk kruisverkeer is.” De technische dienst gaat aan de slag: overal zijn stoelen weggehaald en opgeslagen.

NA DE LANGE LOCKDOWN Het ventilatiesysteem is schoongemaakt, er zijn schoonmaakmiddelen Na fascinerende reizen gekocht naar die Rusland gemakkelijk in de door iedereen afgelopen maanden, te hanteren heeft zijn. Voor de HEVO-reisde balie is een perspex-wandop commissie, geplaatst. verzoek Cees: van “Jeeen ziet aantal het werk niet altijd, maar leden, besloten de technische in het dienst voorjaar verdient vaneen 2020 groot compliment.” naar Israël te Voor gaan. de clubs tenslotte is een handleiding opgesteld: handenwassen, presentielijsten bijhouden, zaal reinigen. Thee- of koffiedrinken in dezelfde zaal als de activiteit. Dat betekent ook dat een lesuur, met theedrinken en schoonmaken, langer duurt. Veel clubs moesten veranderen van zaal en van tijd.

Alle maatregelen kosten bij elkaar ongeveer € 2.000. Er is veel zelf gedaan, maar extra schoonmaakmateriaal, de schermen rond de balie en andere posten waren onvermijdelijk. Peter: “We hebben ook eenmalig HEVO-magazine verstuurd naar alle ‘buitenleden’, omdat iedereen op de hoogte moet zijn van het nieuwe protocol. Een aantal exemplaren hebben bestuursleden zelf rondgebracht, maar een kleine 50 zijn per post verstuurd. Cees: “Ook missen we in de periode dat we gesloten waren, de omzet van de bar. En die omzet is een aanzienlijke bron van inkomsten voor onze vereniging.”

Toen de plannen klaar waren, is overlegd met de clubs en natuurlijk met de gastvrouwen en -heren. De opening van De Ontmoeting hangt voor een groot deel van de inzet van die groep vrijwilligers af. Peter: “Bijna alle gastvrouwen en -heren waren aanwezig op de bijeenkomst waar we onze plannen voorlegden. Enkelen wilden wel graag beginnen, maar vonden het risico ook groot. Anderen stonden te popelen.”

Eerst was er hoop dat per 1 september alles weer normaal zou zijn. Maar de overtuiging dat het virus zou verdwijnen, is al snel vervlogen. Inmiddels is het midden augustus. Op een aantal plaatsen worden nieuwe uitbraken gesignaleerd. Peter: “Het HEVO-bestuur houdt de situatie in onze regio nauwlettend in de gaten. Mochten de regels aangescherpt moeten worden dan stellen wij u meteen op de hoogte via de nieuwsbrief, de website en de club waar u lid van bent.”

Nu, half juli, zijn een aantal clubs weer begonnen. Het is volgens Cees een nuchtere bedoening. “De spontaniteit is weg. Hier en daar staat een stoel. Geen klopje op de schouder, geen gezellig aanschuiven in het café, niet een spontane activiteit.” Deze zomer blijft De Ontmoeting open. Er is geen vakantiesluiting. Activiteiten kunnen doorgaan, als de groep dat wil. Er is ruimte voor een coronakoffie of -borrel voor clubs die nog niet kunnen starten. Daarvoor moet gereserveerd worden.

Marjan Vonk

HEVO-Magazine • september 2020

HEDDET AL GEHEURD?? Als ik terugdenk aan mijn jeugd prijs ik me gelukkig om in die tijd te zijn opgegroeid. Ook tijdens de kermis in de jaren ’60 waren er wel eens schermutselingen maar nooit zag ik 15 politieauto’s om de orde te handhaven. Je flaneerde naar de kermis, werd op de foto gezet en de volgende dagen lag je in de etalage bij ‘Stien van ’t Boerke’. Onder in het hoekje het jaartal afgedrukt zodat je je niet kon vergissen. Er werd gedanst op de klanken van een draaiorgel. Jo en Leentje van Haren waren in mijn ogen de kampioenen maar ook Hein en Truus van den Elzen walsten linksom en rechtsom dat het een lieve lust was. Wat moeten we in deze tijd met datgene wat we geleerd hebben bij Voeten en Crielaars? De dansles was een verplicht nummer voor de opgroeiende jeugd. Maar corona belemmert feestjes en houdt de voetjes van de vloer. Hoewel ik op donderdagochtend weer even weg zwijmelde op de klanken van ‘Blue Bayou’. De muziek van line dance bracht stemming rond de biljarttafels. Tijdens de hittegolf in De Ontmoeting, zonder airco, kunnen we wel een mentale oppepper gebruiken. De pandemie maakt andere mensen van ons, afstandelijk en minder spontaan. Anderzijds bewegen we meer en stappen we vaker op de fiets. Op het terras van ’t Bakkertje in Lith trof ik verscheidene HEVOleden: ’n redacteur, ’n bridger, ’n linedancer en ’n volksdanser. Als ik op de Maasdijk fietste, kwam ik steevast Peter de Leeuw en zijn vrouw tegen.

De vakantie naar Noorwegen werd gecanceld en als alternatief gingen we 5 dagen naar Terschelling. We waanden ons alleen op de westflank van het eiland waar we wandelden van Paal 0 naar Paal 8. Het fietsen langs de zuidkant is altijd een belevenis door de variatie van vogels op het wad en de schilderachtig Hollandse luchten. De duinen aan de noordoostkant zijn puur, maagdelijk en onweerstaanbaar. Het verplichte mondkapje op de veerboot is minder want je gaat daardoor niet spontaan een praatje aan met de medepassagier op afstand. We hebben gezwommen in de Noordzee, de Groote Wielen Plas en een aftakking van de IJssel, maar het Maaswater tussen De Blauwe Sluis en Reintje van Rossum is top of the bill … schoon, fris, helder en energie-opwekkend. Ook de koeien zoeken hun verkoeling langs de waterkant en vleien zich in de schaduw van de bomen. Vakantie 2020 heeft een andere klank en inhoud dan de voorgaande jaren. Corona en hittegolf zijn oorzaak en gevolg daarvan. Gelukkig heb ik een inventieve vrouw getroffen die met het idee kwam om iedere dag tijdens de vakantie iets leuks of een hoogtepunt te plannen. Enthousiast veerde ik op vanuit mijn luie stoel… zij dacht echter aan andere hoogtepunten dan de climax die ik voor ogen had! Het werd dus een fietstocht, museumbezoek, lekker etentje, goed boek, terras, zonnebaden en … een goede nachtrust! Pierre des Enfants

HEVO-Magazine • september 2020

VRIJWILLIGER VAN HET JAAR Ook Na fascinerende dit jaar willen reizen we naar weerRusland de Vrijwilliin de ger afgelopen van het maanden, jaar benoemen. heeft de HEVO-reisDat doen we commissie, op basisop van verzoek voordrachten van een aantal van leden. Een leden, onafhankelijke besloten in het juryvoorjaar maakt de van keuze. 2020 naar Israël te gaan.

Wie is de jury? De jury bestaat uit Angèle van Beckhoven (Vrijwilliger van het jaar 2019), Carla Couwenberg en Rieki Plappert (beiden in 2019 genomineerd).

Wie zijn bij HEVO vrijwilliger? De bezorgers van HEVO-Magazine, gastvrouwen en gastheren, leden technische dienst, de leden die regelmatig mee schoonmaken, leden van commissies, het bestuur en de leden die verantwoordelijk zijn voor de activiteiten van de vele clubs.

Procedure U kunt kandidaten (met motivering) tot 28 september 2020 opgeven bij Angèle van Beckhoven: angelevanbeckhoven@gmail. com. U kunt ook een briefje (gesloten envelop) op haar naam in de brievenbus doen bij De Ontmoeting. Met de namen van de kandidaten wordt vertrouwelijk omgegaan. De jury heeft de ruimte om ook zelf kandidaten in te brengen. Uit alle kandidaten kiest de jury 3 genomineerden. Vervolgens kiest zij uit de genomineerden de Vrijwilliger van het jaar 2020. Tijdens de algemene ledenvergadering op 11 november worden de genomineerden in het zonnetje gezet en wordt de HEVO-vrijwilliger van het jaar 2020 bekend gemaakt.

Hoe komen we tot de aanwijzing van de Vrijwilliger van het jaar? Iedereen kan iemand voordragen. In uw voordracht geeft u aan waarom u vindt dat juist die persoon (of personen) het verdient (verdienen) om Vrijwilliger van het jaar te worden. Van een kandidaat wordt verwacht dat zij of hij, voor of achter de schermen, een bijdrage levert aan het functioneren van de vereniging.

Peter de Leeuw, secretaris Bijvoorbeeld: • Die heeft een positieve verandering in gang gezet binnen de vereniging en/of een belangrijke bijdrage verleend (of doet dat nog steeds) aan het slagen van een project of activiteit. • Kandidaat verricht al een groot aantal jaren vrijwilligerswerk binnen HEVO of binnen een club van HEVO. • Kandidaat heeft met het vrijwilligerswerk de saamhorigheid bevorderd. HEVO-Magazine • september 2020

DIT JAAR GEEN FIETSTOCHTEN Na een periode van ruim 2 maanden werden de buitenactiviteiten van HEVO weer een beetjeNa opgestart. fascinerende De fietsclub reizen naar vormt Rusland daarinin een de uitzondering. In aanvang werd het fietsen per week afgelopen gecanceld, maanden, maarheeft op een de bepaald HEVO-reismoment werd het hele seizoen geschrapt. Ik zit bij Leo commissie, Houdijk inop deverzoek tuin en van wil meer een aantal weten welke overwegingen hieraan ten grondslag lagen… leden, besloten in het voorjaar van 2020 “Innaar februari/maart Israël te gaan. werden we allemaal overvallen Maar misschien moeten we zoiets gaan overwegen, door het coronavirus. De berichten waren verontrustend en het was al direct duidelijk dat we een paar tochten moesten afblazen. We zaten immers allemaal in de risicogroep; sommigen - zoals ik - zelfs meerdere keren. Na een poosje werd duidelijk dat we pas in september zouden mogen herstarten. We hebben toen met de routemannen bij elkaar gezeten en besloten het hele seizoen te schrappen. We zijn immers geen club met een vaste groep bekende mensen die elkaar steeds treffen, maar slechts een ‘ongeorganiseerd stelletje fietsers’, die wel of niet komen opdagen, HEVO-lid niet verplicht, namen soms ook onbekend. Ik weet van mezelf dat ik me netjes aan de regels houd, maar dat weet ik van een onbekende niet. Wij wilden het niet op ons geweten hebben dat door ons mensen ziek zouden worden, of erger. Ik ben ook bij fietsclub Rosmalen en daar houden we strenge regels aan en krijgen we elke keer weer te horen wat wel en niet mag. Zo’n gestructureerde groep zijn we in de fietsclub van HEVO niet.” Is dit geen reden om dan misschien wel zo’n gestructureerde groep te worden? “Zoals het tot nu toe was, had wel ook zijn charmes. Heb je zin, dan doe je mee. Vrijheid, blijheid.

HEVO-Magazine • september 2020

zeker als corona aanhoudt en we er volgend seizoen nog last van hebben. Fietsen is eigenlijk een heel goede activiteit. Ik ben de gehele periode veel op de fiets geweest. Niet op van die smalle paden, maar liefst over landbouwweggetjes, lekker breed.” Een club komt toch vaak niet alleen bij elkaar voor de activiteit, maar ook voor de sociale contacten? “Dat klopt. Er werd altijd veel gekletst onderweg en dat zal nu dus inderdaad gemist worden. In kleine groepjes fietsen zou dat al kunnen oplossen…” Moderne techniek zoals GPS zou routes bekend kunnen maken, zodat mensen in eigen verband kunnen fietsen, bewegen, want dat wordt misschien ook gemist. “Ja, en GPS zit tegenwoordig op elke telefoon. Om deze routes beschikbaar te stellen zouden we ook een registratie van leden moeten hebben. Onze routemannen kijken echter niet alleen naar de route, maar kunnen ook ter plekke besluiten af te wijken van de route vanwege een dreigende lucht of verkeerde windrichting. Maar het klopt, de techniek kan de mens weliswaar niet helemaal vervangen, maar wel helpen in coronatijd voldoende te bewegen als de geliefde fietsclub wat langer op non-actief staat.” Mattie Daniëls

POLITIEKE PARTIJEN EN SENIOREN In deze serie onderzoekt HEVO-Magazine wat onze lokale politieke partijen nu concreet voor senioren doen. Deze editie een artikel van Leefbaar ’s-Hertogenbosch: Het bevorderen van Prettiger Langer Thuis Wonen

We zien een toename van de vergrijzing in s-Hertogenbosch, en in het bijzonder in Rosmalen. Met ruim 4.600 mensen ouder dan 65 (21%; voor heel Den Bosch is dat 17,5%) alle reden om nu maatregelen te nemen, om hun een prettige oude dag te geven. De coronarichtlijnen brachten voor velen schrijnende leegte. Geen kinderen en kleinkinderen op bezoek en ook de zorgwerkers kwamen minder of helemaal niet. Hoogste tijd dus dat we stilstaan bij de groeiende eenzaamheid van deze mensen. Daarbij gaat het om eenvoudige zaken die het prettiger langer thuis wonen mogelijk maken. Ouderen in hun eigen omgeving warmte bieden; thuis zorg en ondersteuning organiseren; hen in hun eigen omgeving een beetje ‘verwennen’; ontmoeting, ontspanning en afleiding organiseren mét en vóór hen! Oftewel het bouwen van een ‘bejaardenhuis’ van deze tijd! Daarmee bedoelen we niet een gebouw maar voorzieningen, faciliteiten en activiteiten nabij, in de buurt, de wijk. Eerste opgave is: haal meer uit bestaande voorzieningen en de inzet van werkers! In Rosmalen zien we bij Bomans en de tientallen activiteiten van HEVO vele mooie voorbeelden van

werken aan het welbevinden van inwoners op hoge leeftijd. Maar er moet en kan meer! • Goed georganiseerde nabije ondersteuning en zorg is een voorwaarde. Wij maken ons sterk voor één team vaste zorgwerkers per buurt. • Steeds meer ouderen zijn voor vervoer afhankelijk van anderen. Een buurtbus biedt uitkomst. Wij zijn overtuigd van een grote behoefte! • In de afgelopen maanden zijn boodschappendiensten ontstaan. Een mooi betekenisvol initiatief. • Een netwerk van wijken buurtconcierges! Zij helpen ouderen met kleine huishoudelijke klussen. Ze zijn tevens oog en oor in de buurt. Wij zetten ons in om dit soort initiatieven te ontwikkelen. Het is de hoogste tijd om te handelen! Het bouwen aan het ‘Bejaardenhuis van de Toekomst’ in Rosmalen. Laten we voortvarend doorgaan en de krachten bundelen! De Leefbaarbeweging doet met u mee! Met vriendelijke groet, Rinie Mees en Paul Kagie

Wilt u op deze boodschap van Leefbaar ‘s-Hertogenbosch reageren, dan vragen wij u dit ook aan ons te melden of een ingezonden brief te sturen. Volgende maand: Bosch Belang Mattie Daniëls HEVO-Magazine • september 2020

HOE MAAK IK MIJN SMARTPHONE EN TABLET SCHOON? Nu even niets over techniek, weetjes of tips. Even iets over uw gezondheid in coronatijd en het beperken van het risico op een besmetting wanneer u werkt met uw smartphone, tablet of computer. Op het oog ziet het apparaat er misschien schoon uit, maar het wemelt van de bacteriën. Virussen kunnen er ook een paar dagen op overleven. Hoe maakt u de apparaten goed schoon? Geregeld desinfecteren Wie zijn tablet of mobiele telefoon bekijkt, ziet waarschijnlijk iets van vingerafdrukken of vlekjes. Zacht doekje eroverheen en klaar. Maar wist u dat deze apparaten grote bronnen van bacteriën zijn? Logisch eigenlijk: ze worden de hele dag in de hand of tegen het oor gehouden. En sommige mensen nemen hun smartphone zelfs mee het toilet in. Ook virussen kunnen overleven op het apparaat, het coronavirus bijvoorbeeld 3 dagen. Hebt u een virus aan uw handen en gebruikt u de tablet of smartphone voordat u de handen wast, dan zit het virus op het apparaat. Genoeg redenen dus om uw mobiele apparaat geregeld goed schoon te maken.

Schoonmaken zonder beschadiging Ga als volgt te werk om de tablet of smartphone goed schoon te maken zonder het te beschadigen: • Zet het apparaat uit. • Verwijder eventueel een hoesje. • Blaas stof weg dat eventueel in kiertjes aanwezig is. Gebruik eventueel een zacht borsteltje. • Pak een zachte stofvrije doek, het liefst een microvezeldoekje, en maak dat vochtig (niet nat!). • U hebt nu 2 opties: BBC News heeft onderzocht dat een druppel handzeep op een vochtige doek uw mobiele apparaat brandschoon krijgt en geen schade toebrengt. Vindt u dit nu toch een beetje spannend, gebruik dan een speciale desinfecterende reinigingsspray die geschikt is voor het beeldscherm van het mobiele apparaat. Dat staat op de verpakking. Spray altijd op het doekje, niet op het apparaat en wrijf vervolgens het apparaat schoon. Let op dat er geen vocht in openingen komt en gebruik zeker geen hardnekkige schoonmaakproducten met alcohol. Dit tast de beschermlaag van het aanraakscherm aan. • Hebt u zeep gebruikt, gebruik dan een droge doek om het apparaat na te wrijven. • Maak ook het hoesje schoon met de schoonmaakdoek. Voor leer zijn er speciale reinigers. U hebt nu weer een fris apparaat in handen. Het team vrijwilligers van Seniorweb Rosmalen wenst u veel sterkte toe de komende tijd.

HEVO-Magazine • september 2020

MUZIEKCURSUS Onder Na fascinerende leiding vanreizen Cees naar Hollenberg Rusland organiin de seert afgelopen de commissie maanden, COE heeft dit najaar de HEVO-reisde cursus ‘Luisteren commissie, naar opmuziek’ verzoekinvan De een Ontmoeting aantal op 3leden, woensdagavonden besloten in het van voorjaar 19.30 –van 21.30 2020 uur. Cees naar heeft Israëlalteeerder gaan. enkele muzikale lezingen verzorgd voor HEVO. Met de door hem gekozen muziekfragmenten en met zijn inspirerende en informatieve voordrachten werden dat prachtige avonden. De volgende componisten komen aan bod: Woensdag 14 oktober: Wolfgang Amadeus Mozart De muziek van Mozart is helder, toegankelijk, zeer melodieus, maar ook spannend. Steeds zet hij je op het verkeerde been en zorgt voor plotselinge verrassingen. Deze elementen uit zijn muziek laat Cees horen in stukken uit zijn pianoconcerten, zijn opera La Nozze di Figaro en zijn laatste opus: het Requiem. Woensdag 11 november: Ludwig van Beethoven Het is dit jaar 250 jaar geleden dat hij werd geboren. Hij heeft les gehad van Mozart en Haydn en is dus nog helemaal in de verfijnde rococostijl opgegroeid. Langzaam ontwikkelde hij een heel persoonlijke romantische stijl. Man van de Franse Revolutie, groot bewonderaar van Napoleon: typisch iets voor deze vrije, zelfstandige geest. Voor zijn begrafenis liep heel Wenen uit. Woensdag 9 december: Bach en Händel. Beide barokke componisten zijn geboren in 1685. Zeer verschillend in stijl: de eerste zeer plichtsgetrouw en diepgelovig,

vandaar zijn Passionen en geestelijke cantates. De ander een man van de wereld, de glamourwereld van de opera en zijn relaties met het hof in Londen. Naast wat leuke cantates van Bach en Händel, laat Cees in het licht van de naderende kersttijd wat fragmenten uit zijn Messiah horen. Het maximale aantal deelnemers is 30. Wees er dus op tijd bij. Inschrijven kan tot en met 30 september bij Bert Meulendijks. Via e-mail: bert_meulendijks@ hotmail.com, of telefonisch 06 -11 28 36 73. Vermeld bij aanmelding uw naam en telefoonnummer! De kosten voor deze cursus bedragen € 18. Dat is inclusief een gratis kop koffie/thee in de pauze. U kunt het bedrag overmaken op NL34 RABO 0132 9533 66 ten name van seniorenvereniging HEVO, onder vermelding muziekcursus. Voor alle bijeenkomsten is het coronaprotocol van HEVO leidend: dus afstand 1,5 meter, niet komen bij klachten en let op elkaar! Let ook op de mededelingen in de Nieuwsbrief hierover! Meer info: Kees Intveld 06 – 45 86 59 72 of Corry Tousain 06 – 13 64 39 36. HEVO-Magazine • september 2020

SENIORENOLYMPIADE 23 okt

Sportalliantie Rosmalen, Nuland en Vinkel houdt op vrijdag 23 oktober een Seniorenolympiade. Dit evenement vindt plaats op sportcomplex De Groote Wielen (voetbalvereniging OJC Rosmalen). Daar staat die dag een parcours van verscheidene sporten voor u klaar. Dat zullen voor u voornamelijk nieuwe sporten/ beweegoefeningen zijn, die we in groepsverband gaan spelen. Denk hierbij aan onder meer walking basketbal, boogschieten en petanque (als voorproefje op het EK petanque op de Parade in ‘s -Hertogenbosch in 2022). Het motto is de Olympische gedachte: meedoen is belangrijker dan winnen. Iedereen is van harte welkom. De organisatie zorgt voor een gezamenlijke opwarming en een leuke afsluiter. Vanzelfsprekend wordt het coronaprotocol ook die dag nageleefd! Coronamaatregelen kunnen veranderen. Let op de mededelingen hierover in de HEVO-nieuwsbrief, op de website en in het volgende magazine. Aanmelden kan op 3 manieren: Algemeen: r.v.d.sande@sportalliantierosmalen.nl Nuland/Vinkel: adri@dorpsraadnuland.nl Rosmalen: fam.intveld@home.nl

HEVO-Magazine • september 2020

SENIOREN OLYMPIADE ROSMALEN NULAND VINKEL Kennis maken met nieuwe sporten en natuurlijk een leuke sportmiddag. Daarnaast stimuleren we onderling contact, dus geef je op! Voor alle 65-plussers, maar degene onder deze leeftijdsgrens zijn ook van harte welkom. Aanmelden kan op 3 manieren: - r.v.d.sande@sportalliantierosmalen.nl - Voor senioren uit Nuland en Vinkel via adri@dorpsraadnuland.nl - Voor senioren aangesloten bij de HEVO via fam.intveld@home.nl

Inschrijven met: Naam: .................... Leeftijd: .................... E-mailadres of telefoonnummer: ....................

Vrijdag 23 oktober van 11.00 tot 14.30 uur Sportcomplex de Groote Wielen, Laaghemaal 38, Rosmalen Kom in beweging en ontdek andere sporten! Team Sportalliantie RNV Bea Intveld, activiteitencommissie HEVO

WEER NAAR DE FILM! Trouwe filmfans kijken al jaren uit naar de maandelijkse HEVO-filmkeuzes. Bij de uitbraak van CoViD-19 heeft PERRON-3 een streep door die traditie moeten halen. Toen er versoepeling van de maatregelen kwam, bleek de zaal te krap en daardoor het risico op onderlinge besmetting te groot. Maar vanaf september kunnen we de filmvoorstellingen hervatten. U kunt er natuurlijk op rekenen, dat PERRON-3 alle coronavoorzorgen neemt met voldoende ruimte en mondkapjes wanneer en waar nodig. Gezondheid gaat boven alles! Dus als het nodig is, zullen we de vertoningen weer stilleggen. We hopen natuurlijk, dat het gedoe en de ellende van corona ons bespaard blijft, zodat we vanaf nu als vanouds van een mooi filmseizoen kunnen genieten. De selectie die de filmcommissie van COE had gemaakt, bleef al die tijd ‘op de plank liggen’, maar kunnen we daar nu vanaf halen. Donderdagavond 17 september ‘Forrest Gump’ (1994) van Robert Zemeckis. Aanvang: 20.15 uur. Met een IQ van 75 liet Forrest Gump (Tom Hanks) op zijn simpele manier zijn voetsporen na in 3 decennia Amerikaanse geschiedenis. President Kennedy ontving hem al als lid van het All American football-team op het Witte Huis. Aan Lyndon B. Johnson liet hij zijn blote billen zien en als lid van het Amerikaanse tafeltennisteam ging hij namens Nixon op bezoek in China. De entree bij PERRON-3 is op vertoon van uw HEVO-pasje € 7. Voor niet-leden en voor online bestelde kaarten betaalt u € 8. Denk aan uw strippenkaart voor de zegeltjes. Zondag 27 september: Pretty Woman (1990) van Garry Marshall. Aanvang 11.00 uur. In de pauze krijgt u iets lekkers gepresenteerd. De steenrijke en succesvolle, maar harteloze zakenman Edward Lewis (Richard Gere) heeft zijn zakken gevuld met het leed van anderen. Lewis biedt tippelaarster Vivian Ward (Julia Roberts) 3.000 dollar als zij een week als zijn blikvanger fungeert. Vivian transformeert zich echter langzamerhand tot een echte societydame en Edward wordt onvermijdelijk stapelverliefd op haar. De entree bij PERRON-3 is op vertoon van uw HEVO-pasje € 9. Voor niet-leden en voor online bestelde kaarten betaalt u € 10. Vooruitblik films komende maanden: Do 22-10 Sorry we missed you Do 19-11 Rocketman (Elton John) Do 17-12 Maudie

Zo 25-10 Zo 29-11 Zo 27-12

FilmPLUS: Grease I FilmPLUS: Mary Queen of Scots FilmPLUS: Nog niet bekend

Commissie COE HEVO-Magazine • september 2020

GASTVROUWEN EN -HEREN De NaOntmoeting fascinerende is hetreizen hart van naar onzeRusland vereniging, in ook de in afgelopen deze onzekere maanden, tijd door heeft corona. de HEVO-reisEen gezellige barruimte, commissie, plaats op voor verzoek leuke,van sportieve, een aantal interessante activiteiten. leden, besloten Daar genieten in het voorjaar we met zijn vanallen 2020 van. Maar naar waar Israëlzouden te gaan. we zonder gastvrouwen en gastheren zijn? We hebben een gezellig team dat met veel enthousiasme en betrokkenheid bijdraagt aan de gastvrijheid in De Ontmoeting.

nodig in geval van ziekte of gewoon een vakantie. Daarom hebben we ook dringend behoefte aan leden die op de oproeplijst willen staan. Wij vertellen u graag hoe leuk het is en wat we u kunnen bieden. Bel met Cees Franssen, 06 – 53 99 48 08 voor een afspraak. Cees Franssen en Peter de Leeuw

Maar soms besluit iemand om te stoppen met het gastvrouw- of gastheerschap. Dan moeten we op zoek naar nieuw bloed. Tijdelijke vervanging is ook

OPROEP: HOUD CONTACT Corona houdt HEVO nog steeds in haar greep. Ondanks dat een aantal activiteiten vanaf 1 juli in meer of mindere mate weer op ‘normale’ wijze van start zijn gegaan, zijn er veel leden die toch liever thuis blijven omdat zij zich niet willen blootstellen aan het risico om besmet te raken. Daarom een oproep aan besturen en leden van clubs om contact te blijven houden met jullie clubgenoten, ook degenen die zich nog afzijdig houden van de activiteiten. Een telefoontje hoeft geen uren te kosten en een beetje belangstelling wordt altijd erg gewaardeerd.

HEVO-Magazine • september 2020

Vanuit de commissie Omzien bellen wij ook nog regelmatig met leden die alleen wonen. Wij horen dan vaak: ‘’het duurt nu wel erg lang, maar ik ga het niet opzoeken, dus blijf ik thuis”. Volgens ons niet onverstandig, zeker niet als je in de categorie kwetsbare ouderen valt, maar de behoefte aan een praatje neemt wel steeds meer toe. Dus mensen: laat wat van je horen!!!! Jenny van Rooij, commissie Omzien

OUDERENADVISEUR Na fascinerende reizen naarHelp! Rusland Mijn administratie in de afgelopen is een maanden, rommeltje! heeft de HEVO-reiscomafgelopen missie, op maanden, verzoek van heeft eende Ikaantal wil HEVO-reiswelleden, eens iemand besloten op de in koffie het voorjaar hebben. van 2020 naar Israël te commissie, op verzoek gaan. Waarom van een moet aantal ik elk jaar zo veel huurtoeslag terugbetalen? leden, besloten in het Is het voorjaar verstandig vanom 2020 te verhuizen naar een kleinere woning? naar Israël te gaan. Wat is het verschil tussen een testament en een levenstestament? Een formulier invullen of iets aanvragen? Ik mag niet meer auto rijden. Kom ik in aanmerking voor deeltaxi? Ik snap niets van de berekening van het CAK over de eigen bijdrage. Kan ik hulp via de gemeente krijgen? Speelt één van deze vragen in uw situatie? Bespreek het met een ouderenadviseur van HEVO. Neem contact op via de mail ouderenadviseurs@hevorosmalen.nl of bel: 06 – 53 27 90 98.

BEWEEGGROEPEN De beweeggroepen van maandag en woensdag krijgen nieuwe stagiaires als begeleiders. Dus op maandag 14 september 11.00 uur en woensdag 16 september 10.00 uur kunnen de groepen weer opstarten. Een uur lekker bewegen met elkaar, ook in de beweegtuin. Zoals bij alle activiteiten nemen we de coronamaatregelen in acht: dus niet komen bij klachten, 1,5 m afstand houden en let op elkaar. Nieuwe belangstellenden kunnen zich vooraf melden bij Bea Intveld: telefonisch 06 – 10 75 47 53 of via e-mail: fam.intveld@home.nl. Of meld je op maandag of woensdag bij De Ontmoeting.

HEVO-Magazine • september 2020

SAMEN IN STEUNPUNT Na fascinerende reizen naar Rusland U bentinvan de harte welkom op maandagmiddag van 13.30 tot 15.30 uur afgelopen maanden, heeft de HEVO-reisin Steunpunt van Meeuwenhof om samen gezellig een kopje koffie commissie, op verzoek van een aantal of thee te drinken, te handwerken of een andere hobby te laten zien. leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan. Omdat er vooralsnog maar een beperkt aantal personen binnen mag, wel graag even vooraf aanmelden: telefonisch 073 – 521 41 58 of 06 - 25 39 83 47 of via e-mail J.vandenwildenberg@home.nl We zien u graag: Samen is gezelliger! Jacqueline van den Wildenberg Activiteitencommissie

DISCUSSIEMIDDAG Op donderdag 17 september om 14.00 uur gaan we bij HEVO weer starten met onze discussiemiddagen. Door corona heeft u deze discussiemiddagen een lange tijd moeten missen. Maar we gaan weer vol goede moed starten met inachtneming van de RIVM-regels. U kent ze wel! Het eerste onderwerp is: Bij een mogelijke volgende lock down of coronagolf mogen jongeren meer vrijheid krijgen en houden om te werken en sociale contacten te onderhouden dan wij als ouderen. Noteert u ook de volgende data in uw agenda: 15 oktober, 19 november, 17 december. Geert Snijders, Bart Verest

HEVO-Magazine • september 2020

HEVO-REIZEN NAJAAR 2020 Door de coronarisico’s zijn dit jaar vrijwel alle reizen en dagtochten geannuleerd. Een drietal dagtochten staat nog op de nominatie. Het evenement Country & Christmas Fair zal naar alle waarschijnlijkheid niet doorgaan en twijfel bestaat eveneens over de buitenlandse reizen naar Israël en de kerstreis. Met de reisorganisaties vindt overleg plaats of deze reizen doorgaan, worden geannuleerd of worden verschoven naar 2021.

• Loop niet door de touringcar, zodat u altijd zo

Voor de dagtochten gelden de volgende coronarichtlijnen : • Bij het instappen worden de handen gedesinfecteerd met de daarvoor aanwezige hand-dispensers. • Draag de hele rit een mondkapje. • Stap niet in de bus wanneer u koorts, verkoudheidsklachten of andere ziektesymptomen heeft. • Houd u aan de regels. De chauffeur bepaalt wat mag en wat niet mag. Houd een passagier zich niet aan de richtlijn, dan kan de chauffeur de toegang verbieden. • Stap in en stap uit via de middendeur. • Stap één voor één in en stap ook weer één voor één uit. • Blijf bij het instappen en uitstappen minstens de door de overheid geadviseerde afstand achter elkaar. • Loop bij het instappen zover mogelijk door en ga dan pas zitten. • Laat bij het uitstappen de passagiers die het dichtst bij de uitgang zitten het eerste uitstappen.

Annulering dagtochten: Anders dan in de reisvoorwaarden van HEVO aangegeven zijn voor de dagtochten annuleringsdata geformuleerd. Dit is nodig om duidelijkheid te hebben of een dagtocht door kan gaan. De annulering voor een dagtocht is kosteloos mogelijk tot de genoemde datum. Na de annuleringsdatum is géén annulering meer mogelijk en moet u de reiskosten betalen. Als de reisorganisatie om een of andere reden zelf annuleert, dan worden de reeds betaalde bijdragen in zijn geheel gerestitueerd.

ver mogelijk bij elkaar vandaan blijft.

• Het toilet van de touringcar blijft tijdens de rit gesloten.

De reisorganisaties volgen de hygiënemaatregelen van de overheid nauwgezet op en hebben het ingezette materieel zorgvuldig gereinigd. Zij zorgen ervoor dat de touringcars na elke rit worden gereinigd volgens het COVID19-schoonmaakprotocol.

• Dagtocht Tweede Maasvlakte : -

• -

woensdag 14 oktober Annuleringsdatum : 1 oktober Dagtocht show Kaasboerin in Postel : dinsdag 10 november Annuleringsdatum : 26 oktober Dagtocht Lady’s Day : dinsdag 17 november Annuleringsdatum : 1 november

Mocht u vragen hebben dan kunt contact opnemen met een van de leden van de reiscommissie. HEVO-Magazine • september 2020

HEVO-AGENDA Beweeggroep ’t Ven *** Maandag Na fascinerende 14 september:reizen 11.00 uur naar Rusland in de Woensdag afgelopen 16 maanden, september: 10.00 heeft uur de HEVO-reisKindcentrum commissie, ’t Ven; op verzoek Vertrek vanuit vanDeeen Ontmoeting aantal Info leden, en aanmelden: beslotenBea in Intveld, het voorjaar 06 - 10 75van 47 53, 2020 fam.intveld@home.nl naar Israël te gaan.

Aanmelden: Jan Mollee, alleen voor HEVO-leden, 073 - 521 72 50

Cursus Luisteren naar Muziek *** De Ontmoeting, Woensdag 14 oktober, 11 november, 9 december: 19.30 tot 21.00 uur

Wandelen • Nordic Walking: Maandag 09.00 uur Info: Rita Waslander, 06 - 57 92 35 67 • De Doorzetters: Dinsdag 09.45 uur Info: Ans van Liempt, 06 - 41 20 01 73 • De Ontmoeting: Dinsdag 09.30 uu Info: Marian Bevers, 06 - 47 86 07 52 • Annenborch: Dinsdag 09.30 uur Info: Bea Intveld, 06 - 10 75 47 53 • De Zandlopers Maandag 5 oktober: 13.30 uur Wandeling naar de Heinis; Vertrek: Café Sunflower, hoek Balkweg – Reitscheweg In Soetelieve Info: Maggy Vegers, 073 - 521 31 63, 06 - 40 86 91 83 Henny van de Ven, 073 - 521 33 47, 06 - 29 53 05 64

Deadline HEVO-Magazine Dinsdag 29 september: voor het oktobernummer Discussiemiddag *** De Ontmoeting – grote zaal Donderdag 17 september, 15 oktober: 14.00 uur HEVO-film *** PERRON-3; 17 september: Forrest Gump 27 september: Pretty Woman Ontmoetingscafé De Biechten Plus Donderdag 10, 17 en 24 september: 14.00 tot 16.00 uur Op 24 september: lezing door Lia van Grinsven – oorlogsdagboek Donderdag 1, 8, 15, 22 en 29 oktober: 14.00 tot 16.00 uur Op 1 oktober: sociaal diner vanaf 17.00 uur. Op 29 oktober: wijnproeverij Inschrijving: SCC De Biechten, 06 - 37 55 22 46 Rijbewijskeuring 75+ De Ontmoeting; Zaterdag 12 september, 17 oktober: 09.30 tot 13.00 uur,

VAN 8 SEPT - 20 OKTOBER

HEVO-Magazine • september 2020

Seniorenolympiade *** Sportcomplex De Groote Wielen, Laaghemaal 38. Vrijdag 23 oktober: 11.00 tot 14.30 uur

Wijklunch Elke eerste en derde vrijdag van de maand van 12.00 tot 13.30 uur in De Ontmoeting. Aanmelden en info: Jacqueline van den Wildenberg, j.vandenwildenberg@home.nl 073 - 521 41 58, 06 - 25 39 83 47 Over agendapunten met ***sterretjes leest u in dit blad meer informatie. HEVO-Agendapunten stuurt u naar kopij@hevorosmalen.nl in een Word-bestand.

Piet Kerssens, redactie

Postadres HEVO Rosmalen

Bestuur

Carel van den Heuvel Voorzitter / belangenbehartiging

06 - 13 23 66 83

Tulpstraat 2-4, 5241 XV Rosmalen info@hevorosmalen.nl Ledenadministratie

Peter de Leeuw Secretaris / Vicevoorzitter Beheercommissie / Reiscommissie

073 - 521 5268 06 - 37 60 26 37

Joke de Bruijn en Ton Verbunt 06 - 23 05 33 79 ledenadministratie@hevorosmalen.nl Financiële administratie

Ton van de Liefvoort Penningmeester Sponsorcommissie

06 - 42 56 7700

Ton van de Liefvoort, 06 - 42 56 77 00 administratie@hevorosmalen.nl Opzegging lidmaatschap

Jos van Raak Activiteitencommissie / Evenementencommissie

06 - 42 28 2770

Mecheline Heijmans 06 - 36 49 0944 Commissie Cultuur, ontspanning & educatie

Tonny van Raaij Communicatie / Sponsorcommissie

06 - 10 16 7198

Het lidmaatschap loopt van 1 januari t/m 31 december. opzegging voor het nieuwe jaar uiterlijk op 1 november van het lopende jaar. Schriftelijk of per mail: Seniorenvereniging HEVO Rosmalen. ledenadministratie@hevo.nl Seniorencentrum De Ontmoeting 073 - 822 13 97 Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 09.00 -17.00 uur Bij activiteiten ‘s-avonds 19.00-22.00 uur Laatste zondag van de maand van 14.00-17.00 uur

Ouderenadvisering

Ouderenadvisering: 06 - 53 27 90 98. De vrijwillige ouderenadviseurs en belastinginvullers van HEVO zijn bereikbaar via dit nummer. Het team bestaat uit: Margreet van Dijl, Jan Knol, Willem Konickx, Ad Kuijpers, Piet de Munck, Marianne Schinkel, Paul Scholten, Henny Verhoef, Henriëtte Kramer, Peter Nogossek en Ton van de Liefvoort. U kunt ook een e-mail sturen naar: ouderenadviseurs@hevorosmalen.nl HEVO Magazine • september 2020

IN DIT HEVO MAGAZINE Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan. Cerspern atius, officil iberibust faccus ea nos nobita aut ipidebi tatur? To ea quidi optatur as sa volo doluptatur, ullorerum cuptiur aut dit vererio essunte pera nobit, quatur? Axim rernate non pe vit, sinti

bero to venit, quate ne most, qui num quo ommoluptatum qui de comnihi lluptatur rem exceat alitiatis conse nulpa volupta voluptaecto di alia dolute nis Qui blaborp oreiusa sequas quam qui nobitiu nducipsam sus, et, simus iduntius pro dollique corero quamus, ut ratem. Et ea dem ea veria pero et occatempor resero essedio estrum id untis iuntios inctus sed earibusant officto que nem quostio eius modigenis aut magnihitem quas ut ipis nus. Corro dendit lit, to molores cilibuscius ant. Seque lant istecaerum fugit, con eossincto et

IN DIT HEVO MAGAZINE SENIORENVERENIGING ROSMALEN Na fascinerende reizen naar Rusland in de exceat alitiatis conse nulpa volupta voluptaecto di afgelopen maanden, heeft de HEVO-reisalia dolute nis Qui blaborp oreiusa sequas quam commissie, op verzoek van een aantal qui nobitiu nducipsam sus, et, simus iduntius pro leden, besloten in het voorjaar van 2020 dollique corero quamus, ut ratem. Et ea dem ea naar Israël te gaan. veria pero et occatempor resero essedio estrum

Cerspern atius, officil iberibust faccus ea nos nobita aut ipidebi tatur? To ea quidi optatur as sa volo doluptatur, ullorerum cuptiur aut dit vererio essunte pera nobit, quatur? Axim rernate non pe vit, sinti bero to venit, quate ne most, qui num quo ommoluptatum qui de comnihi lluptatur rem

HEVO-Magazine • september 2020

id untis iuntios inctus sed earibusant officto que nem quostio eius modigenis aut magnihitem quas ut ipis nus. Corro dendit lit, to molores cilibuscius ant. Seque lant istecaerum fugit, con eossincto et esseniscium qui dolor aut occullis modit ut la sinciis net modis sum nim harumque re, odit