Issuu

OKTOBER 2021 06

De ziekte van Parkinson

Het belang van een levenstestament

OOK IN DIT HEVO-MAGAZINE 16

Interview Jos van Raak Sinds 5 jaar is hij een van de steunpilaren van HEVO; Vrijwilligerswerk zit in zijn bloed.

03 04 05 05 14 15 20

Van de eindredacteur Repair Café Van het bestuur Rabo ClubSupport Heddet al geheurd? Koken met Joop 10 vragen aan ...

Yvonne Overmeijer heeft een bijzondere hobby: rebornen, het maken van poppen die eruit zien als een levensechte baby.

WAUW, de bonte Theatertrein

24 28 30 32 33 34 37

HEVO beweegt: wandelhockey bij MHC Het belang van een levenstestament Voor later Veilig dankzij Spotter SeniorWeb Rosmalen Algemene ledenvergadering HEVO Golven en gallemiezen

38 38 39 39 39 40 41

Redactie HEVO-Magazine

Vormgeving

Website

Piet Kerssens, Guido Robbens, Mattie Daniëls, Marjan Vonk, Tonny van Raaij, Ina Ploem (fotografie) en Ad van der Donk (eindredacteur)

Tiny Kappen

www.hevorosmalen.nl kopij@hevorosmalen.nl

HEVO-Magazine • oktober 2021

Verspreiding Carla Couwenberg, 073 - 521 63 61 of 06 - 27 17 74 78 bezorgingHA@hevorosmalen.nl

HEVO-Agenda kopij@hevorosmalen.nl De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud van ingezonden stukken.

In ons leven waarin ook ziektes een rol spelen. In de vorige editie beloofde ik u al een serie artikelen over de ziekte van Parkinson. Die vindt u vanaf pagina 6, beginnend met een algemeen artikel en daarna de ervaringen van 2 HEVO-leden. Zij verwoorden de mentale instelling die erg belangrijk is bij de verwerking van alle malheur: focus op wat je nog wél kunt en niet te veel op wat je niet meer kunt. Ook in coronatijd heeft die instelling veel mensen op de been gehouden en toch nog plezier in het leven gegeven. Met een levenstestament kunt u de regie over uw leven in eigen hand houden, als u onverhoopt en onverwacht door een ernstige ziekte getroffen wordt. Als u niemand in uw omgeving hebt die u daarmee kan helpen, staan de ouderenadviseurs van HEVO voor u klaar. Eugénie van Zeijl deelt haar ervaringen met Spotter, een alarmsysteem dat haar een veilig gevoel geeft. Dit najaar staan er nog wat leuke ‘feestjes’ op stapel: Sing!Sing!Sing! op 28 november in De Ontmoeting en Wauw, de bonte theatertrein een kleine week later in PERRON-3.

Bridgecursus voor beginners Atelierclub zoekt docent Kerstattenties Kerstreis Sauerland Kerstviering 2021 Sing!Sing!Sing! HEVO-Agenda

COLOFON

kopij@hevorosmalen.nl

En weer zijn we een stap verder ‘terug naar normaal’. Nog even het ongemak van de QR-code doorstaan en dan Na fascinerende laten we hopelijk reizencorona naar Rusland definitief achter in de ons. Ik merkmaanden, afgelopen bij mezelf -heeft maarde ookHEVO-reisbij anderen dat de anderhalve commissie, op verzoek meter toch vaneen eenbeetje aantal in mijn gedrag ingesleten leden, besloten in is. Bij hethet voorjaar passerenvan van2020 iemand op straat, naar Israël in de te supermarkt, gaan. eigenlijk overal waar je onbekenden tegenkomt. Met bekenden word ik al wat makkelijker: als die een handdruk of knuffel wil, ga ik daar graag in mee. Hebt u dat ook?

Op 3 december treedt een bont gezelschap van artiesten op in PERRON-3.

HEVO-MAGAZINE is een uitgave van HEVO Rosmalen en verschijnt in 2021 op 26 jan, 2 mrt, 13 apr, 25 mei, 6 jul, 7 sep, 19 okt en 7 dec

Redactieadres

Mijn hobby ... mijn passie

VAN DE EINDREDACTEUR

Na nog een mooie nazomer in september, lijkt nu begin oktober - de herfst het over te gaan nemen. En zo hoort dat ook in een ‘normale’ wereld. Fraaie herfstkleuren ziet u op onze voorpagina en een bijdrage van Trix Zehenpfenning op pagina 30 gaat ook over dit bonte jaargetijde. Met daarin een sprekende, mooie vergelijking met het verloop van ons leven.

De redactie hoopt dat u veel plezier beleeft aan het lezen van deze editie. Ons magazine is nog steeds volop in ontwikkeling. We horen graag van u wat u vindt van de artikelen, van de veranderingen en welke ideeën u heeft voor artikelen. We maken dit blad immers voor u! Dus uw feedback is van harte welkom op e-mailadres eindredactie@hevorosmalen.nl. Ad van der Donk

HEVO-Magazine • oktober 2021

VAN HET BESTUUR We draaien weer op volle toeren. Alle clubs zijn weerfascinerende Na actief. Nog wel reizen met naar wat beperkingen. Rusland in de Zo moet nog steeds afgelopen maanden, het drankje heeft in de de zaal HEVO-reisgedronken worden. Hopelijk commissie, op is verzoek ook dit binnenkort van een aantal voorbij.

leden, besloten in het voorjaar van 2020 naardeIsraël Met fietsbridgedrive te gaan. op 25 september hebben In het SJV-gebouw aan de Mimosastraat te Rosmalen, draait het weer allemaal om repareren. Iedere 1e en 3e woensdag van de maand tussen 09.30 en 12.00 uur staan diverse vrijwillige reparateurs klaar om u gratis en onder het genot van een kopje koffie te helpen bij alle mogelijke reparaties. Mensen die het Repair Café bezoeken, nemen van thuis kapotte spullen mee zoals: broodroosters, koffiezetapparatuur, lampjes, föhns, audioapparatuur en tuingereedschap. Alles wat het niet meer doet, is welkom. En maakt kans op een geslaagde reparatie. De reparateurs in het Repair Café weten bijna altijd raad. Op iedere 1e woensdag van de maand kunt u ook reparatie of onderhoud aan uw rollator laten doen. Door repareren te promoten, wil HEVO bijdragen aan het verkleinen van de afvalberg. Dat is hard nodig. We gooien ontzettend veel weg. Ook dingen waar bijna niets mis mee is, en die na een eenvoudige reparatie weer prima bruikbaar zouden zijn. Helaas zit repareren bij veel mensen niet meer in het systeem. Met het Repair Café willen we daar verandering in brengen.

HEVO-Magazine • oktober 2021

we laten zien dat we weer grote groepen kunnen ontvangen in De Ontmoeting. Daarom durven we het aan daar op vrijdag 5 november, 14.00 uur, een algemene ledenvergadering te houden. Het is een beperkte agenda. Die vindt u in dit HEVOMagazine. Het gaat vooral om de begroting 2022 maar misschien is er nog wel een verrassing. Na afloop alvast zeker tijd voor een borrel. We hebben nieuw meubilair aangeschaft. De zware tafels in de zalen zijn vervangen door lichtere, inklapbare tafels. Net als voor corona dienen de clubs na afloop van hun activiteit de tafels op te

Het reparatie-team wijst erop dat repareren ook geld en kostbare grondstoffen bespaart, en bijdraagt aan de beperking van de CO2-uitstoot. “Maar bovenal willen we met het Repair Café laten zien dat repareren leuk is, en vaak heel makkelijk.” Voor de versterking van ons team zijn wij nog op zoek naar iemand met kennis van electronica. Vindt U het fijn om anderen te helpen en mee te werken in een gezellig team, loop dan gerust eens binnen of neem contact op met Wim Hendriks (whendriks@home.nl).

ruimen. Voor de klaptafels staat in de grote zaal een rek, waar ze in gelegd moeten worden. Laat ze dus niet achter in de kleine zaal want dan hebben de dans- en beweegclubs te weinig ruimte! In de kleine zaal ook maximaal 12 stoelen (gestapeld). De rest in de grote zaal. De Ontmoeting is gesloten van 20 december tot en met 3 januari. Op 3 januari, 16.00 uur is er een nieuwjaarsbijeenkomst voor alle leden en externe relaties. Op 16 december en 12 januari (steeds om 16.00 uur) is er een bijeenkomst voor nieuwe leden. Bent u geïnteresseerd dan kunt u zich aanmelden op secretaris@hevorosmalen.nl. Of met een briefje in de bus op naam van de secretaris. Peter de Leeuw, secretaris

STEM VOOR HEVO Ook dit jaar biedt Rabobank met de actie ClubSupport weer financiële ondersteuning aan clubs en verenigingen. Als lid van Rabo kunt u bepalen welke 3 clubs namens u een bijdrage ontvangen. Kortom: uw stem is geld waard. Bent u lid van Rabo of kent u mensen die dat zijn? Tót 25 oktober kunt u nog stemmen voor HEVO. U doet dat toch ook weer?weer?

HEVO-Magazine • oktober 2021

DE ZIEKTE VAN PARKINSON We zijn nu natuurlijk allemaal nog druk met corona, maar er zijn ook andere ziektes die onze Na fascinerende levens de laatstereizen jaren steeds naar Rusland vaker onaangenaam in de maken. Voor onze leeftijdsgroep is dat afgelopen naast dementie maanden, – waaraan heeft de HEVO-Magazine HEVO-reisin de editie van april aandacht besteedde – ook commissie, de ziekte vanopParkinson. verzoek van Heteen enige aantal geluk is dat het beiden geen besmettelijke ziektes zijn. De leden, besloten afgelopen 20 jaar in is het het voorjaar aantal van Parkinson-patiënten 2020 sterk toegenomen en de verwachting is naardat dat Israël de komende te gaan. 20 jaar wéér gaat gebeuren. Wat is de ziekte van Parkinson? Parkinson is een hersenziekte waarbij heel langzaam zenuwcellen afsterven die eigenlijk dopamine moeten aanmaken. Deze dopamine hebben we nodig om de verschillende delen van de hersenen met elkaar te laten communiceren. Minder dopamine betekent minder communicatie tussen die hersendelen, met als gevolg dat een aantal zaken minder makkelijk verlopen. Er bestaan wel behoorlijke verschillen tussen verschillende patiënten. Bij de een gaat de communicatie met de ledematen niet goed, waardoor bijvoorbeeld stijfheid ontstaat. Een ander heeft die stijfheid juist in het gezicht, waardoor de mimiek minder wordt en stemmingen minder goed aan het gezicht af te lezen zijn. Sommige mensen voelen zich depressief worden of verward. Weer anderen krijgen moeite met slapen. Belangrijk te weten dat de patiënten niet al deze symptomen moeten krijgen. Er bestaan grote verschillen. Motorische en niet-motorische klachten De eerste kenmerken van Parkinson zie je ook bij andere bewegingsstoornissen. Daarom duurt het vaststellen van de ziekte vaak lang. Bij de ziekte van Parkinson breiden de symptomen zich langzaam uit. De klachten kun je verdelen in klachten die te maken hebben met bewegen (motorisch) en

HEVO-Magazine • oktober 2021

niet-motorische klachten. Klachten die te maken hebben met bewegen zijn bijvoorbeeld: Problemen met lopen, aankleden, praten, eten, beven van de armen en soms ook benen en moeite met evenwicht. Bij niet-motorische klachten denken we aan minder goed kunnen ruiken, pijn, moeite met slikken en stoelgang, plas- en erectieproblemen, slecht kunnen slapen en heftig dromen, langzaam denken en moeite met dingen onthouden. Maar ook problemen met plannen bedenken en beginnen met activiteiten; somberheid, angst en depressie.

“Mensen met Parkinson hebben lichamelijke én psychische klachten. Daardoor heeft de ziekte een grote invloed op hun leven en dat van de mensen om hen heen.”

Zomaar wat cijfertjes Volgens het Parkinsonfonds hebben 55.000 Nederlanders Parkinson. Verontrustend is dat het aandeel 30-ers en 40-ers onevenredig toeneemt. In 2019 overleden 1.919 personen aan de ziekte van Parkinson Na fascinerende en anderereizen vormen naar vanRusland parkinsonisme, in de 1.184 mannen afgelopen maanden, en 735 vrouwen. heeft In dedeHEVO-reisperiode 20182040 zal het op commissie, aantal verzoek patiënten van een naar aantal verwachting met 56% leden, besloten stijgen. De in het verwachte voorjaar stijging van 2020 bedraagt 60% voor naar Israël mannen te gaan. en 51% voor vrouwen.

Onderzoek naar oorzaken Waardoor de zenuwcellen in de hersenen bij Parkinson afsterven, is (nog) niet bekend. Dat probeert het Parkinson Fonds met medischwetenschappelijk onderzoek te achterhalen. Pas dan kunnen we een medicijn of behandeling ontwikkelen. Er zijn nu alleen medicijnen met een remmende werking. Wel zijn er diverse theorieën voor de oorzaak van Parkinson. Onderzoekers zochten naar genetische oorzaken en afwijkingen, en naar omgevingsfactoren die een rol kunnen spelen zoals bacteriën, virussen, giftige stoffen en zware metalen. De laatste tijd wordt veel onderzoek gedaan naar giftige stoffen in de landbouw en zware

metalen in de industrie. In Frankrijk heeft men zo geconcludeerd dat Parkinson vaker voorkomt in gebieden met wijnbouw. Het vermoeden is dat het gebruik van giftige stoffen bij de bestrijding van ziekten bij de druiven een grote invloed zou kunnen hebben op de mensen die in die streek wonen en leven. Ook het gebied rond Tata Steel is een gebied waar meer Parkinsonpatiënten wonen dan in andere gebieden. Tata werkt met zware metalen, nog zo’n risicofactor. Dus is de chemische industrie mogelijk ook een boosdoener. Het is nodig dat er grondig onderzoek wordt gedaan naar de negatieve invloed van verontreinigde lucht, bodem en water op alle mensen. Naast onderzoek te doen naar medicijnen is het zeker nuttig om onszelf beter preventief te beschermen tegen giftige stoffen en zware metalen die door landbouw en industrie worden uitgestoten. Dat zal onze algehele gezondheid goed doen. Taboesfeer Er rust nog altijd een groot taboe op deze ziekte. Jerney Kaagman was één van de eerste BN’ers die in 2012 bekend maakte dat zij Parkinson had na jarenlange speculatie over ‘mislukt’ botox-gebruik. En onlangs hebben Rob de Nijs en Ernst Daniël Smid op tv uitvoerig verteld over hun ervaringen met deze ziekte. In de hoop alles beter bespreekbaar te maken en zo te voorkomen dat mensen geïsoleerd raken. Op de volgende pagina’s delen HEVO-leden Henny de Heer en Clasien van Meurs met dezelfde intentie hun ervaringen en geven zij waardevolle en welgemeende adviezen. Mattie Daniëls

Meer informatie over deze ziekte kun je vinden op de websites thuisarts.nl, parkinsonfonds.nl, parkinsontv.nl, parkinsonnet.nl en parkinson-vereniging.nl. HEVO-Magazine • oktober 2021

HENNY DE HEER “PARKINSON DRAAG JE SAMEN”

Henny, geboren in Middelburg, 73 jaar geleden, is sinds november vorig jaar een - zoals het heet - gediagnostiseerd Parkinson-patiënt. Ze vertelt openhartig over haar ervaringen tot zover. Haar man Wim luistert mee en vult aan. Als eerste benadrukt ze dat het háár ervaring is en dat die heel anders kan zijn dan de ervaring van andere patiënten, omdat er veel en grote verschillen zijn tussen de patiënten. Verder heeft niet alleen zij deze ziekte, maar het is een ziekte die je in feite sámen draagt. Het heeft consequenties voor beiden. En dat hakt er behoorlijk in. Wat is eigenlijk de ziekte van Parkinson? Het is een ziekte van de hersenen, waardoor er minder dopamine wordt aangemaakt. Dopamine heb je nodig om de verschillende onderdelen van de hersenen met elkaar te laten communiceren. Als er onvoldoende dopamine is, weigert een stukje hersenen te doen, wat jij eigenlijk wel wilt doen. Of doet het dingen die je juist niet wilt. Zo kan ik moeizaam mijn rechterarm bewegen, bv bij schrijven of groente snijden.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Is de diagnose bij jou vlot gesteld? Nee, het is een ziekte die erin sluipt. Ik heb er misschien wel al 10 jaar last van, maar langzaam, heel langzaam ga je dingen ervaren. In eerste instantie dacht ik aan bijwerkingen van de cholesterol-medicijnen. Ik heb allerlei soorten van deze medicijnen uitgeprobeerd en zelfs ook totaal gestopt, maar dat had geen invloed. De huisarts stuurde me naar de neuroloog en die zei, dat het wel eens Parkinson kon zijn. Ik wilde daar niet aan – dacht gelijk aan dementie, maar dat hoeft helemaal niet. Tot ik niet meer naar de supermarkt kon lopen. 100 meter! Ik wist niet hoe ik terug thuis kon komen. Wat heb ik toch? Waarom wil mijn lijf niet? Wat is dit? Toen stuurde de huisarts me opnieuw naar de neuroloog. Dat was toen een jonge vrouw, en die zei:“Ik heb uw voorgeschiedenis gelezen en het is echt Parkinson. ”Terugdenkend waren de zere benen en het snel vermoeid zijn de eerste klachten die op Parkinson terug te leiden zijn. Overmatig niet kunnen traplopen bijvoorbeeld. Ik begon een beetje krom te lopen. Mijn arm wilde niet meer goed meebewegen. Wat was de impact van de diagnose voor jou? Je wereld stort natuurlijk in. Ik heb echt wel een paar dagen in mijn stoel gezeten en gedacht: Dit houdt op en houdt dat ook op? Nu kan ik dit niet meer en dat wordt heel moeilijk. Zo kan ik niet meer gaan geo-cachen! Maar het is allemaal op te lossen. Ik moet vooral niet zielig gaan doen en denken dat alles voorbij is. Daar heb ik niet alleen mezelf mee, maar ook Wim. Ik moet denken in mogelijkheden. Wat kan ik wél? Ik durfde bijvoorbeeld niet meer te fietsen, bang om te vallen, maar heb nu een driewielfiets en we kunnen in ieder geval weer met de fiets eropuit trekken. Naar de Emma-molen in Nieuwkuijk, gezellig koffie drinken of lunchen. Het is wel jammer dat de wegen hier in de directe

omgeving erg slecht zijn voor minder-valide mensen. Wel weer fijn is dat mensen bij het zien van mijn driewielsfiets rekening met me houden. Wim: “Ik ben bezig te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor de aanschaf van een aanhangertje waarop de fiets van Henny én die van mij geplaatst kunnen worden, zodat we ook een stukje verderop kunnen fietsen.”

“Waarom wil mijn lijf niet? Wat is dit!” En nu gebruik je medicijnen? Ja, ik gebruik nu levodopa-carbidopa. Ik kreeg ’s middags het eerste pilletje en dat was wonderbaarlijk. ’s Avonds was er al een verandering merkbaar. Dat pilletje moet ik 3 keer per dag op vaste tijden slikken en vervolgens een half uur niet eten. Dat pilletje zorgt ervoor dat er wél weer dopamine wordt aangemaakt. En dat maakt het bewegen weer veel meer mogelijk. De neuroloog zei: “Je moet er niet van opkijken dat je straks weer dingen kunt, die je nu helemaal niet meer kunt. Nu moet je wel gaan léven.” “Die hou ik vast!”, was mijn directe reactie. Heb je wel eens gedacht aan het alternatieve circuit? Voor de cholesterol heb ik wel rode rijstgist gebruikt, aangevuld met artisjokpillen, maar die deden helemaal niets. Ik had dat van Google en het biologisch winkeltje in Rosmalen. Nee, ik hou het bij mijn pilletjes van de neuroloog. Wim: Via Facebook wordt wel gevraagd naar mensen die mee willen doen aan wetenschappelijk HEVO-Magazine • oktober 2021

onderzoek. Je mag je eigen medicijnen blijven gebruiken en daarnaast krijg je dan andere medicijnen. De neuroloog staat daar niet afwijzend tegenover, maar wij willen eerst goed ingesteld raken. Wat betekent het voor jou, Wim, als partner? Eigenlijk vooral veel meer ondersteunend bezig zijn in de huishouding, aardappelen schillen, groente snijden en als er andere dingen gedaan moeten worden, dan doe ik dat ook. En natuurlijk voel ik het minder-mobiel zijn ook. En voor ons beiden geldt dat we veel minder op pad gaan om te cachen, minder samen kunnen gaan wandelen of fietsen. Langzamerhand wordt op dit moment door de medicijnen de actieradius wel weer groter. Dat is fijn. Corona heeft hieraan niet positief meegewerkt. We zijn nu wel bezig om bewust weer meer te plannen om op pad te gaan, een rondvaart vanuit de haven van Rotterdam, een dagje Amsterdam, een hotelletje hier of daar.

“Ga uit van wat je nog wel kan en LEEF” Hoe ziet je week er zo ongeveer uit? Op dinsdagmorgen ga ik volksdansen bij HEVO, dat is goed voor me, bewegen, de passen in je hoofd hebben. Op woensdagmorgen is er de huishoudelijke hulp, waar we heel blij mee zijn. Op donderdag heb ik fysiotherapie. Op vrijdag gaan we naar de markt en zijn we bezig met Wim zijn zoon. Dan zijn we blij dat we op zaterdagochtend even kunnen uitslapen, even niet om 8 uur ons bed uit.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Omgevingsfactoren blijken sterke invloed te hebben op het ontwikkelen van Parkinson, denk aan de wijnboeren, Tata Steel. Zou zoiets ook bij jou mee kunnen spelen? Ik ben geboren en opgegroeid in Middelburg. Vooral frisse zeelucht. Nee, ik denk het niet. Heb je een bepaald toekomstbeeld? Ik kijk niet teveel vooruit. De dingen komen zoals ze komen. Tevoren gaan bekijken wat er eventueel nog allemaal zou kunnen gebeuren met mijn Parkinson, daar begin ik niet aan. Ik zie wel als het zover is. Als ik nieuwe dingen ervaar zoek ik op google of het te maken heeft met Parkinson, of vraag het aan de artsen of aan de verpleegkundige. Die heeft alle tijd en geeft overal antwoord op. We hebben wel samen nagedacht over hoe ver ik wil gaan. En mocht het zover komen - maar dat is helemaal niet zeker - dan ligt er een euthanasieverklaring bij de huisarts. Het leven moet wel zinvol blijven. Als ik niet meer kan communiceren met Wim, de omgeving, de kinderen en kleinkinderen dan heeft het leven voor mij geen waarde meer, dan gaan we stoppen. Het hoeft zeker niet zover te komen, maar je moet het nu regelen, anders ben je te laat. Het is ook besproken met de kinderen. Het is best raar om daarover na te denken en te praten, maar het geeft nu rust. Voor de familie is het ook fijn te weten wat ik wil en wat ik per se niet wil. Wat is nog belangrijk te weten? Dat Parkinson door zovele patiënten op zoveel verschillende manieren ervaren wordt. De een heeft last van dit, de ander van dat. En het is een langdurig traject voordat de diagnose wordt gesteld. En tenslotte: het houdt niet op na de diagnose, ga uit van wat je nog wél kan en LEEF!

CLASIEN VAN MEURS “ALLES GAAT LANGZAMERHAND WAT TRAGER”

Clasien, geboren in Rosmalen, 63 jaar geleden, is intussen 1 jaar gediagnostiseerd Parkinson-patiënt. In haar werkzame leven heeft ze onder meer gewerkt als doktersassistente. Ze vertelt openhartig over haar ervaringen tot zover. Is de diagnose bij jou vlot gesteld? Nee, daar is een hele poos overheen gegaan. De eerste signalen kreeg ik tijdens het wandelen. Je linkerarm beweegt eigenlijk niet, een ander vond dat ik niet goed bewoog met mijn benen. Wat later vroeg een vriendin, die logopediste is, of ze me de waarheid mocht zeggen. Toen kreeg ik te horen dat zij dacht dat ik een vorm van Parkinsonisme had. Toen ben ik toch maar naar de huisarts gegaan. Een afspraak maken bij de neuroloog duurde erg lang en intussen dacht ik, laat ook maar, het valt wel mee. Een jaartje later voelde ik toch dat niet alles goed zat en heb toen wel een afspraak gemaakt. Hij deed wat testen en ik kreeg een CT-scan van mijn hoofd en nek en daarmee werd de diagnose gesteld. Gevolg was dat ik wel met medicijnen zou moeten beginnen, maar alleen als ik er zelf aan toe was.

Mattie Daniëls HEVO-Magazine • oktober 2021

Dat voelde prettig. Na een paar maanden was ik eraan toe en startte ik met 3 keer per dag 1 tablet Sinemet. Momenteel zijn het 3 keer 2 tabletjes en ik loop nu weer gewoon rechtop, kan weer langer staan; na een paar dagen was het effect heel goed merkbaar. Ik doe nu weer heel veel. Was de aanvankelijke weerstand een vorm van kop-in-het-zand? Nee, ik had gewoon nog helemaal niet aan Parkinson gedacht. Ik had nog geen pijn en dacht dan beweeg ik die linkerkant maar wat minder. Alles ging langzamerhand wel wat trager, het lopen, het wandelen. Bij Parkinson denk ik ook vooral aan mensen die erg trillen en dat doe ik helemaal niet. Intussen weet ik dat Parkinson er in heel veel soorten is, met heel verschillende symptomen.

“Als ik het heb, dan heb ik het en zie ik wel wat het brengt” Dan wordt de diagnose gesteld. Wat doet dat bij jou? Ik heb dat heel laconiek opgepakt. Ik dacht, als ik het heb, dan heb ik het en dan zie ik wel wat het brengt. Ik heb geprobeerd mijn werk gewoon te blijven doen, maar omdat ik steeds langzamer werd, ben ik daarmee gestopt. Het langzame maakte dat ik het niet meer leuk vond. Ik ben wel wat gaan lezen en ben bij de parkinsonverpleegkundige geweest, die alles ook nog eens heel erg goed uitlegde. Krijg ik het, dan krijg ik het, maar als ik iets anders zou hebben, dan zou ik ook zo reageren, denk ik.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Je kunt er toch niets aan veranderen. Ik kan er niets aan doen. Parkinson heb je samen is een uitspraak, wat doet het met Jo, je man? Jo heeft er meer moeite mee gehad dan ik, denk ik. Hij heeft zich ook goed ingelezen. We doen toch weer een heleboel samen, zoals fietsen en wandelen, dat gaat prima. Ik heb een elektrische fiets, met een lage instap, al een beetje op de toekomst gericht. Ja, wel een ander ding: we gingen op wintersport, langlaufen, maar dat gaat ook niet meer. Mijn evenwicht is ook anders en mijn linkerkant werkt niet goed genoeg meer mee. Dat is iets wat we wel erg jammer vinden. En verder helpt hij misschien iets meer met sjouwen van zwaardere dingen, want dat lukt me minder goed.

“Treuzel niet met het nemen van medicijnen” Ben je lid van de Parkinson-vereniging? Of een andere patiëntenvereniging? Nee, nog niet. Op dit moment denk ik dat ik het allemaal nog goed kan handelen. Misschien als ik allerlei dingen niet meer kan, maar voor mij hoeft het nu nog niet. Ik denk ook, laat maar gebeuren wat er gaat gebeuren, ik zie wel. Ik hoop dat het op deze manier nog lang mag blijven gaan. Heb je op dit moment ook therapieën? Nee, op moment niet. Heb ik wel even gehad, maar de therapeute kon op dat moment eigenlijk niet zoveel meer voor mij betekenen. Ik had nog wel last van mijn achillespees maar dat is opgelost

door andere voeding. Ik eet geen tarwe meer en zo min mogelijk suiker en daardoor is die pees weer genezen, maar voel ik me ook beter. Minder pijntjes, betere stoelgang. Omgevingsfactoren blijken sterke invloed te hebben op het ontwikkelen van Parkinson. Zou zoiets ook bij jou mee kunnen spelen? Nee, dat denk ik niet. Ik ben opgegroeid in Rosmalen, mijn vader kweekte groenten achter in de tuin. We kochten groenten bij de boer die we ook inmaakten voor in de wintertijd. Geen last gehad van vervuiling of zo. Ik ben wel een buitenmens en wroet altijd met mijn handen in de grond…. Nee, ik heb de pech dat het bij mij zo maar is ontstaan. Heb je een bepaald toekomstbeeld? Nee, niet echt. Ik hoop dat ik nog wel naar Japan kan, daar woont een zoon van ons, met zijn Japanse vrouw. Als het blijft gaan zoals nu, dan heb ik nog weinig problemen. Ik probeer nog zoveel mogelijk te genieten. Wat is nog belangrijk te weten? Treuzel niet met het nemen van medicijnen, want je voelt je al heel snel een heel stuk beter. Ik ben zelf eigenlijk niet zo van de medicijnen, maar in dit geval moet je niet twijfelen, maar slikken. Dat heb ik zelf zo ervaren. Een ander ding is, dat je je niet moet verstoppen of het moet verzwijgen voor anderen. Blijf in beweging, wandelen, fietsen, sporten en blijf onder de mensen komen. Vertel het, ben open. Ik heb het gewoon verteld en dan is er ook meer begrip. Ga niet bij de pakken neerzitten, maar maak ervan wat er nog te maken valt. Accepteer het en ga ermee om. Mattie Daniëls

HEVO-Magazine • oktober 2021

HEDDET AL GEHEURD?? Vandaag verloren met biljarten. En da’s niet zo erg want ik kan best tegen m’n verlies maar weet u van wie ik verloren heb? Van een clublid tegen wie ik echt niet wil verliezen want het is m’n broer, m’n jongste broer nog wel. Altijd ben ik zijn grote voorbeeld geweest. Hij keek tegen mij op vanaf het moment dat ik mijn zwemdiploma haalde. Mijn eerste getuigschrift kreeg een permanente plaats in mijn slaapkamer en prompt hing er boven zijn bed een zelfontworpen niemendalletje. Ik ben altijd een laatbloeier geweest maar toen ik op mijn 23e eindelijk eens sjans had liet hij zich, 5 jaren jonger, niet onbetuigd. The Shuffles traden op in Suisse in Oss en toen ik daar binnenkwam met mijn recente verovering verzamelde hij zijn harem om zich heen. “Ik kan er aan elke vinger één krijgen” pochte hij met 10 schoonheden binnen handbereik. Mijn broer zag mij rijden in m’n eerste auto, een Austin Cambridge, ‘n Brits bakkersautootje dat ik van een oom had gekregen. Dat kan ik ook dacht hij in een overmoedige bui. Zelfs zonder rijbewijs….. Prompt reed hij mijn pas verkregen auto in de bossen rond Mariaoord total loss. Het is en blijft mijn beste broer en daarom gingen we samen onze neef opzoeken die stage liep in Hotel Des Indes in Den Haag. We gingen met de trein want dan konden we bij het eten ’n glas wijn nuttigen. Op de terugweg in Utrecht moesten we overstappen. Het was nog in de tijd dat we shag rookten.

KOKEN MET JOOP

Mijn broer stond op het perron, ’n halfzware te draaien terwijl ik de trein al was ingestapt, toen hij vroeg: ‘Hoe weet jij nu dat dit de trein naar Den Bosch is?’ Op hetzelfde moment gaan de deuren dicht en vertrekt de trein zonder mijn broer. Gevolg: hij is 2 uur later thuis dan ik.

Boeuff Bourguignon is een najaarsgerecht op basis van rundvlees gestoofd in rode wijn, champignons, wortel, uitjes en blokjes gerookt spek. Van oorsprong is het een Frans boerengerecht, dat is doorgedrongen tot de haute cuisine. Langzaam stoven was een manier om taai vlees mals en smakelijk te maken. Dit gerecht - dat u op diverse manieren kunt bereiden - heb ik speciaal voor de HEVO-leden ontwikkeld. Deze glorieuze stoofpot kunt u ook met wild, kalfsvlees of lamsvlees maken. Als je er kip voor gebruikt, wordt het een coq au vin genoemd.

Hij beleeft een compleet andere jeugd dan mijn zus en ik, hij is hoofdrolspeler of getuige in het ene na het andere avontuur. Hij scoort doelpunten bij de vleet, is ober tijdens de kermis, heeft verstand van postduiven, staakt als 18-jarige, trouwt en wordt vader. Zijn beweringen en prestaties moet je standaard door 3 delen om enigszins de waarheid te benaderen. ’n Betere broer heb ik nooit gehad en dat komt vermoedelijk omdat hij de enige is. Maar als ik hem nodig heb dan is hij er al!!

Boeuff Bourguignon: Voor 4 personen

En nu biljarten we allebei bij HEVO en zijn er meer momenten dat hij van mij wint dan ik van hem. Het zij zo maar volgende keer sta ik weer extra gemotiveerd klaar voor de opstoot. Na wat wisselende informatie over de status van De Ontmoeting als horeca of als buurt- en wijkcentrum kunnen we vanaf 25 september weer vrijelijk en zonder coronatoegangsbewijs aan alle activiteiten deelnemen. Dat alles in de Olympische gedachte van deelnemen is belangrijker dan winnen. Zelfs in een onderlinge ontmoeting tussen 2 broers is deze gedachte maatgevend… En gij geleuft dè??!! Pierre des Enfants

Ingrediënten: 1 kilogram vlees naar keuze in blokjes gesneden Marinade: ½ liter rode wijn ( eenvoudige tafelwijn ) – 1 deciliter cognac of vieux – 1 grote ui in stukjes gesneden – bouquet garni ( stukje wortel, 2 laurierblaadjes, 1 stuk knolselderij of enkele takjes bladselderij ) – 12 gekneusde peperkorrels – 1 vleesbouillontablet. Saus: 50 gram margarine – 200 gram gerookte spekblokjes – 250 gram gesneden champignons, 2 fijn gesnipperde uitjes – 2 laurierblaadjes – ½ gesneden winterwortel in blokjes 3 uitgeperste teentjes knoflook 1 eetlepel tomatenpuree - 1 theekopje vleesjus van de vorige dag of 1 zakje rundvleespoeder plus minus 20 gram ( Knorr, Maggi ) – ½ eetlepel mosterd en wat verse peper uit de pepermolen. Garnituur: 250 gram kleine zilveruitjes – 2 eetlepels suiker – 200 gram boter – en een paar takjes peterselie.

Bereiding: Meng alle ingrediënten voor de marinade met het vlees door elkaar. Laat het vlees ruim 8 uur op een koele plaats staan. Neem het uit de marinade en droog het met keukenpapier af. Smelt de margarine en fruit hier de spekblokjes licht aan. Doe het vlees erbij en bak het lekker bruin, voeg er de gesneden uien, laurier, selderij, wortel, peper, champignons, tomatenpuree, mosterd en zeef de marinade erbij. Breng dit zachtjes aan de kook. Maak een glad papje van de juspoeder met een glas rode wijn en giet het bij het stoofpotje. Eventueel een beetje water toevoegen. Draai het vuur laag, zet een deksel op de pan en laat het vlees 2 uur zachtjes stoven. Om aanbranden te voorkomen af en toe goed doorroeren. LET OP: Maak je dit gerecht met kip, dan is 20 minuten stoven genoeg. U kunt het stoofpotje binden met wat bindmiddel. Maak intussen de garnituur. Leg de uitjes in een flinke pan naast elkaar, voeg de boter en suiker toe en laat dit koken tot het geheel stroperig wordt. Fruit de gesneden champignons in wat boter mooi bruin, bak de driehoekjes aan beide zijden bruin. Leg het vlees in een diepe schaal, strooi er de gehakte peterselie over en leg de garnituur eromheen. Serveer de uitjes in de suikerstroop apart bij dit gerecht. Joop Stoop

HEVO-Magazine • oktober 2021

JOS VAN RAAK: Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan.

Sinds 5 jaar is hij een van de steunpilaren van HEVO. Dat was hij tevoren in andere vrijwilligersorganisaties ook al, hij zet zich zijn hele leven al in als vrijwilliger. Vrijwilligerswerk zit in mijn bloed zegt hij daar zelf over. Als lid van het algemeen bestuur van HEVO is hij verantwoordelijk voor de 2 commissies waarin de kernactiviteiten van HEVO worden gecoördineerd: de activiteitencommissie, dat is de koepel voor de 50 HEVO-clubs, en de evenementencommissie. Om het overzicht te kunnen behouden is hij dus veelvuldig aan het vergaderen en overleggen. En na een bespreking of vergadering blijft hij bijna altijd nog even na in De Ontmoeting. Minstens zo belangrijk! Dingen regelen, mensen inschakelen, brandjes blussen, socializen, het is hem allemaal op het lijf geschreven. Een vrijwilliger om in een gouden lijstje te zetten.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Jos, hoe kwam het dat je actief werd bij HEVO? “Januari Na fascinerende 2016 kwamen reizen Els naar en ikRusland weer terug in de in Rosmalen, na afgelopen maanden, 10 jaar in heeft Den de Bosch HEVO-reiste hebben gewoond. We op commissie, hadden verzoek daar van ons dorpje een aantal erg gemist. We woonden leden, besloten hierin nog het voorjaar maar een van paar2020 weken toen ikIsraël naar las datteHEVO gaan.een vacature had voor een bestuurslid die verantwoordelijk was voor de activiteiten. Precies wat ik bij SJV (= Stichting Jeugd- en Vormingsactiviteiten Rosmalen) vroeger had gedaan. Ik heb meteen gebeld en toen ging het heel snel.” Je hebt altijd al vrijwilligerswerk gedaan? “Ik vind het belangrijk om me nuttig te maken voor de maatschappij. Ik begon ermee in 1968, op mijn 20e. Toen heb ik samen met andere jongeren ‘t Swijnshooft opgericht, een jongerensociëteit in de stad, aan Achter het Wild Varken. Daar kwamen soms zo’n 1.000 mensen. Ik heb toen een jaar of 6 in het sociëteitsbestuur gezeten. In die tijd ben ik ook nog een paar jaar lid geweest van de Jongerengemeenteraad van Den Bosch. In mijn hele werkzame leven kwam er telkens wel weer iets op mijn pad waar ik mijn steentje aan bij kon dragen. Vanaf 1976 was dat SJV, daar was ik erg op mijn plek. Ontzettend leuk om de kindervakantieweek te organiseren. Dat heb ik 16 jaar gedaan, in diverse functies, de laatste jaren als voorzitter. Waar ik ook al langere tijd aan meewerk is aan Seniorweb Rosmalen. Ik vind het heel belangrijk dat ouderen digitaal fit blijven. Sinds 2011 ben ik penningmeester van de stichting. Er zijn nu plannen voor meer samenwerking tussen Seniorweb Rosmalen en HEVO, daar ben ik heel blij mee.”

Wat vind je het leukste onderdeel van je werk bij HEVO? “Ik doe alles met plezier, maar op het ogenblik is het werken met de evenementencommissie heel boeiend. Er zitten veel nieuwe mensen in de commissie, met nieuwe ideeën, en corona rijdt ons niet langer in de wielen. Volgend jaar bestaat HEVO 70 jaar en het bestuur heeft ons gevraagd om dan 3 bijzondere evenementen te organiseren, tussen mei en december 2022. Dus we kunnen ons uitleven. We starten op 1 mei met een groot muziekfeest in en om De Ontmoeting. In september volgt er een groots festival in het dorp en tenslotte komt er een bijzondere kerstviering. Tot het zover is zijn er natuurlijk ook nog andere evenementen. Bijvoorbeeld op 3 december dit jaar de Bonte Theatertrein in PERRON-3, met zang, dans en cabaret, en op 22 februari het HEVOseniorencarnaval. Alle evenementen staan op een rijtje in het boekje HEVO-activiteiten 2021/2022, dat alle leden vorige maand thuisbezorgd hebben gekregen, samen met het septembernummer van dit magazine.” Dat boekje ziet er leuk uit! Het is ook veel uitgebreider dan vroeger. Heb jij dat samengesteld? “Ja, daar heb ik deze zomer aan zitten werken. Voor het eerst staan nu alle HEVO-activiteiten, voor zover die al bekend zijn, er in genoemd. Dus niet alleen onze clubs en de lijst van evenementen, maar ook data en tijden van lezingen en excursies, van HEVO-reizen, discussiemiddagen, en van ‘Zondagmiddagen in De Ontmoeting’. Nieuw is ook dat veel commissieleden een ‘gezicht’ hebben gekregen: achterin zijn fotootjes opgenomen.” HEVO-Magazine • oktober 2021

“VRIJWILLIGERSWERK Jij bent zelf altijd bij alle evenementen aanwezig? “De Na andere fascinerende leden van reizen de evenementencommissie naar Rusland in de ook afgelopen zoveel maanden, mogelijk. Het heeft is van de belang HEVO-reisvoor de beoordeling commissie, van op verzoek de kwaliteit. van een Wij aantal genieten er natuurlijk leden, besloten ook erg van in het omvoorjaar te zien datvan we2020 mensen er naar eenIsraël plezier te mee gaan. doen.”

tot vrijdag bomvol met de clubs. Dankzij onze goede Na fascinerende contacten met reizen SJV mogen naar Rusland we hun ruimte in de in de Mimosastraat afgelopen maanden,elke heeftochtend de HEVO-reisgebruiken. Maar die zit inmiddels commissie, op verzoek ook van de hele eenweek aantal vol. Dus voor vergaderingen leden, besloten invan het commissies voorjaar en van alle 2020 andere bijeenkomsten naar Israël temoet gaan. naar andere locaties worden uitgeweken. In de tijd dat de anderhalve meternorm gold was het nog erger. Voor zalenplanner Ben Krijbolder is dat een heel gepuzzel geweest, ik heb bewondering voor wat hij nog wist te bereiken.”

Je bent ook voorzitter van de activiteitencommissie. “Daar is ook veel reuring. In 2019 zijn er nieuwe clubs gestart: fotografie en tekenen. Daarnaast discussieen debatmiddagen onder leiding van Geert Snijders en Bart Verest, dat liep meteen heel goed. Nieuw is ook een wijklunch in De Ontmoeting, speciaal voor bewoners van de wijk ’t Ven, op de laatste vrijdag van de maand. En op de 2e zondagmiddag van de maand hebben we livemuziek in De Ontmoeting, persoonlijk vind ik dat een van de leukste nieuwe activiteiten. Kijk maar eens in het boekje op pagina 20 voor de bands die komen optreden tot april. Helaas heeft bijna alles wat ik nu noem, terwijl het nog maar net was begonnen, vanaf maart 2020 tot september 2021 stilgelegen, maar daar denken we niet meer aan, we zijn er weer.” En hoe staat het met de kookclubs? “Nou, we gaan koken hoor! Aan belangstelling ontbreekt het niet. We hebben al 60 aanmeldingen, dus er komen zeker een aantal kookgroepen. Maar we hebben nog steeds geen geschikte ruimte kunnen vinden in Rosmalen, ondanks al onze inspanningen. We zijn nu breder aan het zoeken, want die kookclubs moeten er gewoon komen.”

HEVO-Magazine • oktober 2021

ZIT IN MIJN BLOED”

Maar er staan toch nog meer nieuwe dingen op stapel, hoe moet dat nu? “Stoel-yoga, dat op 4 oktober is gestart, kon er nog net bij in het SJV-gebouw. Stijldansen is op 7 oktober begonnen, kon nog op donderdagmiddag om half 4 in De Ontmoeting. Verder start binnenkort walking-hockey bij Hockeyclub Rosmalen in de Maliskamp. Alle andere nieuwe activiteiten waar je een ruimte voor nodig hebt moeten we uitstellen tot 2023.”

Ruimte is überhaupt het grote pijnpunt voor nieuwe activiteiten? “We wachten met smart op de nieuwbouw aan de overkant. Helaas heeft die een half jaar vertraging opgelopen. De verwachting is dat het april 2023 wordt voordat we daar in kunnen. In de tussentijd is het behelpen. De Ontmoeting zit van maandag

Je foto staat prominent op een poster die in De Ontmoeting hangt, met een tekst over je vrijwilligerswerk. Wat is de achtergrond daarvan? “2021 is het jaar van de vrijwilliger. In dat kader zijn 50 vrijwilligers in de gemeente Den Bosch door Galant, het Bossche vrijwilligersnetwerk, geselecteerd om iets over hun werk te vertellen. Posters van die 50 mensen hingen recent door de hele stad. Het dagelijks bestuur van HEVO heeft mij zonder dat ik het wist voorgedragen toen er een verzoek kwam om een naam door te geven. Ik vind het een goede actie, het gaat er om mensen te stimuleren ook vrijwilligerswerk te gaan doen. Ik hoop dat dat doel wordt bereikt. Vrijwilligerswerk geeft veel voldoening, je krijgt er nieuwe contacten door, en mogelijk leidt de campagne ook nog tot nieuwe HEVO-vrijwilligers. Dat is mooi meegenomen.” Lidy Verdegaal

Jos van Raak (Venraij, 1948) deed hbs-a op het Sint Janslyceum in Den Bosch en startte na een afgebroken universitaire studie politicologie in 1970 als jongerenwerker in Eindhoven. In 1971 trouwde hij met Els en ging in Rosmalen wonen. Dat jaar stapte hij over naar de landelijke thuiszorgkoepel in Utrecht, later Bunnik, waar hij uiteindelijk als adjunct-directeur vertrok. In 1998 werd hij directeur van de Stichting Thuisverzorging van Gehandicapten. In 2000 begon hij als directeur/eigenaar een zorgmakelaarskantoor als verbinding tussen de talrijke thuiszorgorganisaties en zorgverzekeraars. In 2013 ging hij met pensioen. Hij heeft 2 kinderen en 3 kleinkinderen.

HEVO-Magazine • oktober 2021

VRAGEN AAN ...

Jo Versteijnen is bijna 84 jaar oud en hij is geboren op 10 januari 1938 op De Bèrgt G 185, nu Rozenstraat 11, in Rosmalen. Die wijk heet nu ’t Ven. Hij is getrouwd met Truus Engelen uit Hintham. Samen hebben ze 2 kinderen, Angela en Ronald, oud-leerlingen van mij, en 2 kleindochters, Juul en Fenna. Jo heeft 40 jaar gewerkt bij Grasso in ’s-Hertogenbosch, een bekend bedrijf in industriële koelmachines. Bijna 20 jaar lang heeft hij de gereedschapsmakerij gerund en de laatste 20 jaar op het technologisch bureau. Jo en zijn vrouw zijn ‘slapend’ lid van HEVO. Heel gek, maar zij zijn zo druk met andere vrijwilligerswerkzaamheden. 1. Wat is je favoriete vakantieland? Samen zijn we jarenlang naar de Griekse eilanden gegaan, Kos, Rhodos, Lesbos, Karpathos, Zakinthos. We gingen vooral daarheen vanwege de heerlijke temperatuur en de fijne mensen. Het gemoedelijke vonden wij heel belangrijk, we waren vooral in kleine dorpjes, vrienden met de mensen. Zelfs zo dat Griekse vrienden vroegen of ze ook bij ons thuis in Rosmalen op vakantie mochten komen. Maar dat ging toch iets te ver! 2. Wat maakt het voor jou prettig wonen in Rosmalen? Ik ben er geboren en getogen. Mijn ouders en grootouders waren echte Rosmalenaren. ‘Rosmalen zit in mijn bloed’. We praten thuis nog Rosmolles. Ben actief lid van de Heemkundekring, Zou nooit ergens anders hebben kunnen wonen. Opa Versteijnen bijvoorbeeld is geboren achter De Binckhorst. Op zijn geboortebewijs staat: ‘Geboren achter de Kruisstraat nabij de Duinsche Hoeve.’ 3. Woon je nog zelfstandig en zijn er aanpassingen gedaan in je huis? We wonen vanaf 2003 in de Jacq Perkstraat, daarvoor in de Begoniastraat. We zijn allebei nog

mobiel genoeg. Er zijn geen aanpassingen gedaan aan de woning. Misschien in de toekomst de badkamer.

4. Wat zou je terugblikkend op je jeugd anders hebben willen doen? Heel veel! Wellicht zou ik onderwijzer of iets dergelijks geworden zijn. Ik was, zonder op te scheppen, altijd de beste leerling van de klas op de lagere school. Ik zat op de Sint Josephschool in het centrum. Maar toen ik 12 jaar oud was, overleed mijn vader. Mijn moeder bleef achter met 6 kinderen. Ik moest als oudste van de 4 jongens, naar de ambachtsschool om een vak, metaalbewerking, te leren. Na 2 jaar, met ambachtsdiploma, moest ik geld gaan verdienen om ons gezin mede te onderhouden. De sociale voorzieningen waren in de vijftiger jaren heel slecht. Verder leren moest toen maar in de avonduren. 5. Hoe volg je het nieuws binnen HEVO? Op dit ogenblik volg ik alleen HEVO-Magazine. Staan interessante artikelen in. Ziet er fantastisch uit. 6. HEVO heeft meer dan 40 clubjes onder zich. Mis je daarin nog een bepaalde activiteit? Zou jij daarin iets willen veranderen? Prima zo. Ik heb het nog druk genoeg met de Heemkundekring Rosmalen. In deze vereniging doe ik digitale archivering van de goederen, die in de kelder van PERRON-3 staan. Er zit van alles in dozen, waarvan we echter niet altijd weten wat. Ook schrijf ik artikelen voor Rosmalla, het blad van Heemkundekring Rosmalen en ik weet vaak antwoord op vele vragen. Vaak wordt mij gevraagd of ik die of die ken. Ik ga dan op onderzoek uit. Genealogie is dan dikwijls mijn hulp, waarmee ik soms uren bezig ben.

7. Waarom ben je lid geworden van HEVO en hoe lang ben je al lid? Ik ben eind 1994 met pensioen gegaan en achter de geraniums zitten is niets voor mij. Ik ben toen begonnen bij ROSKabelkrant, zo rond 1995. Vanuit HEVO kregen we bij de ROS een uitnodiging om mee te gaan met een dagreis om daar een beeldverslag van te maken. Welke weet ik niet meer! Dat was nog in de tijd, dat Jan Bouwmans van het tankstation samen met dokter Coppens meeging, in Jan zijn auto, voor eventuele medische noodhulp. Mocht het nodig zijn dan reed Jan direct naar een ziekenhuis. 8. Wat was de mooiste dag uit je leven? Uiteraard de geboorte van onze kinderen Angela en Ronald. 9. Staat er de komende jaren nog iets op je wensenlijst? Ja, nog ouder worden in redelijke gezondheid. Als je al 84 bent, dan gaat het klussen in de tuin van mijn zoon Ronald mij nog goed af. 10. Ben/was je actief als vrijwilliger buiten HEVO? Mijn lijstje als vrijwilliger is best wel groot. Ik was vrijwilliger bij ROS Kabelkrant. Ook heb ik bestuursfuncties vervuld bij tuinvereniging Semper Virens en Vogelvereniging De Nachtegaal. Bovendien ben ik 20 jaar lang vrijwilliger geweest bij Mariaoord en 9 jaar op woensdag dag-begeleiding voor ouderen. Nu doe ik alleen nog de Heemkundekring Rosmalen. In 2018 werd ik in PERRON-3 gekozen tot Rosmalens vrijwilliger van het jaar op voorspraak van de Heemkundekring. Een hele eer. Piet Kerssens

HEVO-Magazine • oktober 2021

WAUW, DE BONTE THEATERTREIN DENDERT PERRON-3 BINNEN Na een jaar van voorbereiding en wachten totdat het allemaal weer kan, loopt de Theatertrein op vrijdag 3 december dan eindelijk binnen op PERRON-3. In de trein zit een bont gezelschap met artiesten die muziek, dans, cabaret en vooral veel plezier gaan brengen. Een ware theaterbeleving voor allemaal. Stationschef Carel van den Heuvel (voorzitter HEVO) en conducteur Jim van Brakel heten alle inzittenden welkom en conducteur Jim leidt ons door het middag- en avondprogramma heen. De muzikale leiding van deze avond is in handen van Diana Huisman. Het MIDDAGPROGRAMMA duurt van 14.30 tot 16.30 uur (met om circa 15.30 uur een pauze) en is vooral gericht op de wat ouderen onder ons:

• Dans-Balletstudio Geraldine opent het programma met 2 dansnummers: The Locomotion en One Way Ticket.

• De DoYouRemember (DYR) band speelt een aantal nummers. Daarbij treden zangeres • • • •

Ingrid van Nieuwenhuizen en Friends To Remember op als solisten. Humoristische Act van Hans Eijkemans met zijn kleinkinderen Fenna en Janne: ‘Toen en Nu’ Laura de Bekker en pianist Edwin Schimscheimer brengen hun liedjesprogramma: ‘Van Dichtbij’ De DYR band speelt nog een serienummers met zang van de solisten Grande Finale met de DYR-band en alle artiesten en deelnemers

Edwin Schimscheimer en Laura de Bekker

Dans- en Balletstudio Geraldine

Het AVONDPROGRAMMA duurt van 19.30 tot 22.20 uur (met om circa 20.45 uur een pauze) en is meer gericht op de ‘jongere’ ouderen:

• Dans-Balletstudio Geraldine opent het programma op muziek van de DYR-band: Lover Train • • • • •

en Sweet Soul Music De DoYouRemember band speelt een aantal nummers. Daarbij treden zangeres Ingrid van Nieuwenhuizen en Friends To Remember op als solisten. Met Backing Vocals Moyoy Humoristische Act van Hans Eijkemans met zijn kleinkinderen Fenna en Janne: ‘Toen en Nu’ Laura de Bekker en pianist Edwin Schimscheimer brengen hun liedjesprogramma: ‘Van Dichtbij’ Hannah Kromodikoro, winnares van het Music Talent Event zingt 2 nummers met de DYR-band Grande Finale met alle musici, solisten, dansers en deelnemers

U kunt dit programma bijwonen door kaarten te reserveren of af te halen bij PERRON-3. Een kaartje kost per persoon:

Hans Eijkemans, Fenna en Janne

HEVO-Magazine • oktober 2021

Backing vocals Moyoy

• Middagprogramma: leden: € 10, niet-leden: € 12,50 • Avondprogramma: leden: € 15, niet-leden: € 17,50 HEVO-Magazine • oktober 2021

HEVO BEWEEGT: Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan.

leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Er waren Israël 4 HEVO-leden te gaan. aanwezig, ook de volgende

WANDEL-HOCKEY BIJ MHC Het sportpark van MHC, de Mixed Hockey Club in Maliskamp lag in een mooi zonnetje, de vele bomen eromheen boden de blik van een groene oase van rust. Deze keer niet alleen verstoord door een motormaaier maar vooral door een enthousiaste groep senioren die kwam kennis maken met het fenomeen ‘wandel-hockey’. Voor deze hagelnieuwe activiteit toonden 24 mensen belangstelling. Marc Lathouwers (bestuurslid MHC) en een aantal vrijwilligers ontvingen de deelnemers met een kopje koffie en na korte tijd verplaatste de groep zich naar buiten. Marc gaf een korte inleiding en stelde Wim Vermeulen voor, de man van het seniorenfonds, die deze clinic verzorgt. Wim vertelt over de opbouw van deze activiteit: De start is altijd het sociale gebeuren, een belangrijk bestandsdeel, samen koffiedrinken en gezellig kletsen. Dan een half uurtje warming-up en oefeningen en vervolgens een stukje training, waarbij het pushen de enige techniek is die mag worden toegepast. Tot slot wordt dan een spelletje gespeeld. Het woordje wedstrijd is bijna uit den boze, en winnen of verliezen is dus gewoon niet aan de orde. Het gaat om het vreselijk belangrijke bewégen. Bewegen op vele manieren, waarbij zoveel mogelijk verschillende spieren worden aangesproken.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Maar je gebruikt dan een erg beperkt aantal spieren, misschien 40 van de 700 die je hebt. Maar 660 doen helemaal niets. Wij proberen zoveel mogelijk spieren in te zetten. Deze mensen, die vandaag meededen, hebben vanavond echt wel het gevoel dat fascinerende Na ze iets gedaan reizen hebben.naar Elke Rusland seconde dat in de je langer op 1 maanden, afgelopen been kunt staan heeftis de de HEVO-reistijd die je wint om jezelf beterop commissie, opverzoek te kunnen van vangen een aantal als je valt!”

maandag, bij de eerste les. HEVO-lid Kees Intveld (staat in het midden op de grote foto): “Er was toch weer een grote groep en nu een eigen trainer. De volgorde van de activiteiten was anders. Het sociale koffie drinken met elkaar zat nu aan het eind. We begonnen dus met de oefeningen, die ook meer een hockey-tintje hadden. Daarna speelden we 4-tegen-4 spelletjes. De regels van het spel werden daarbij ook wel duidelijker.”

De trainer houdt zicht op de deelnemers en stimuleert waar mogelijk en remt waar nodig.

Hoe gaat het nu verder? Kees: “We mogen nog 2 keer komen ervaren en per 1 oktober gaan we dan lid worden à € 95 per jaar. We zijn dan ook via de hockeybond verzekerd. Een ongeluk zit immers in een klein hoekje. En er komen 2 studenten van Fontys om de trainingen mee te begeleiden. Verder wordt er een app-groep aangemaakt om door te kunnen geven wanneer een training niet doorgaat, bijvoorbeeld bij slecht weer, sneeuw en dergelijke. En in de zomer wordt bekeken of de trainingen tóch kunnen doorgaan, omdat de meeste mensen in onze leeftijdsgroep in voor- en najaar op vakantie gaan en in de zomer juist thuis zijn.” Is het een aanrader, Kees? Jij ben een hockeyer van huis uit. “Ik ga in ieder geval nog 2 keer meedoen. Als mijn blessures het toestaan, dan denk ik inderdaad wel dat ik ga inschrijven. Maar het is ook mogelijk voor mensen zonder een hockey-verleden hoor.” Mattie Daniëls

Marc vertelt mij nog aan de zijlijn: “De hockeyclub is een familieclub, wil dat graag zijn en mogelijk verder uitbouwen. Het ideaal is dat de kinderen starten met kabouter-hockey, doorgroeien naar de junioren en senioren en hun ‘loopbaan’ afronden met spelen bij de veteranen en tot slot bij het wandel-hockey. Aan de andere kant is het zeker niet zo dat hockeyervaring vereist is. IEDEREEN kan meedoen. Wellicht doet niet iedereen aan alles mee, maar de trainer houdt dat in de gaten en stuurt de oefening.” Waarom is een activiteit als walking-hockey belangrijk? Wim: “Mensen hebben geen benul hoe het hier toegaat. Ze zeggen van ‘Ja, maar ik fiets al, of werk in mijn tuintje en stofzuig”.

Foto’s Karel Goossens

Bestuurslid Marc Lathouwers heet de gasten welkom namens MHC Rosmalen

Wim Vermeulen geeft aanwijzigingen tijdens de clinic

Deze walking-hockey-activiteit is elke maandag van 09.30 tot 11.00 uur op het veld van MHC in Maliskamp. De kosten bedragen € 95 euro per jaar. Een hockeystick kan worden geleend, maar een eigen stick wordt aanbevolen (circa € 30). Stevige schoenen, geschikt voor een (zand-) grasveld zijn wel noodzakelijk (circa € 50). Meer informatie verkrijgbaar bij Peter Lammers (MHC Rosmalen): 06 – 23 47 05 17 of lamm76@ziggo.nl. HEVO-Magazine • oktober 2021

Het ontwerp “De poppen worden ontworpen door een kunstenaar,” vertelt Yvonne, “dan worden enkele ervaren reborners uitgenodigd om de kit vorm te geven. Ieder doet dat op zijn eigen manier. Met een eigen uitdrukking op het gezichtje, donkere haartjes of juist blond.” Yvonne wordt soms ook gevraagd zo’n, prototype te maken. Dat is een hele eer. Met deze prototypen laat de ontwerper zien, welke mogelijkheden het ontwerp heeft. Dan wordt de kit in een kleine oplage te koop aangeboden, vrijwel altijd op internet. Op haar beurt maakt Yvonne bijna altijd maar één pop van een bepaald model. Zo blijven haar poppen exclusief.

MIJN HOBBY… MIJN PASSIE…

Bij Yvonne Overmeijer kijk ik rond in haar werkkamer. In de hoek staat een wieg. Het slapende kindje heeft zijn dekentje afgetrapt. Bijna dek ik de blote beentjes toe. Dat hoeft niet. In de wieg ligt geen baby, maar een reborn-pop. Yvonne heeft een bijzondere hobby: rebornen, het maken van poppen die eruit zien en aanvoelen als een levensechte baby. Rebornen is ontstaan in Amerika. Het is nu een wereldwijd beoefende hobby. Ontwerpers bieden regelmatig nieuwe modellen aan als een ‘kit’. Zo’n kit bestaat uit een hoofdje, beentjes en armpjes van softvinyl. Een bijpassend lijfje wordt los verkocht. Dan gaat de reborner aan het werk. De fletse huid wordt geverfd, het gezichtje krijgt een uitdrukking, haartjes worden ingeplant. Alle onderdelen worden aan elkaar bevestigd. Leuke kleertjes aan en klaar! Maar zo eenvoudig is het niet. Yvonne vertelt: “Ik was vroeger wel een poppenkind, toch heb ik nooit gedacht dat ik zoiets

HEVO-Magazine • oktober 2021

met poppen zou gaan doen.” Na haar pensioen zocht ze een bezigheid. Naar aanleiding van een algemeen gesprek over poppen kwam ze op een site van reborn-poppen terecht. “Het sprak mij aan, was rebornen een hobby die bij mij paste? Op internet vond ik een cursus om zo’n pop zelf te maken.” Die cursus was het begin. Inmiddels heeft Yvonne ruim 10 jaar ervaring. Zij maakt voor verzamelaars exclusieve babypoppen van hoge kwaliteit. Ze leert nog steeds bij, maar is inmiddels een internationaal erkend reborner met veel vaste klanten, niet alleen in Nederland.

Rebornen, hoe gaat dat? Uit het aanbod van verschillende ontwerpers kiest een reborner een basis-kit. Yvonne: “Ik kies bijna altijd voor een kit van ongeveer 50 cm. Dat is de gemiddelde lengte van een pasgeboren baby. Jonge baby’s spreken mij het meest aan. Bij het rebornen ga ik af op mijn gevoel. Daarom neem ik geen opdrachten aan. De uiteindelijke pop moet beantwoorden aan mijn idee. Ik begin met het verven van de huid. Met acrylverf, die speciaal voor softvinyl is ontwikkeld, breng ik heel dunne laagjes aan, soms wel 30. Zo krijg je een natuurlijke huid met bijvoorbeeld wat meer roze aan de binnenkant van de handjes en onder de voetjes.” De poppen krijgen roze nageltjes, maar geen witte halve maantjes, die hebben baby’s nog niet. In de polsjes schemeren fijne adertjes door de huid. De

poppen van Yvonne hebben specifieke kenmerken: een bultje op de lip van het zuigen en een kleine ooievaarsbeet op het voorhoofd. Als alle onderdelen van de kit geverfd zijn en Yvonne tevreden is over het resultaat, krijgen de onderdelen een laatste behandeling met een 3D verf, die geeft de huid een ‘echt’ gevoel. Dan gaan hoofdje, armen en benen in een halogeenoven, waar de verf op 130° gefixeerd wordt. Vervolgens zijn de wimpers en de haartjes aan de beurt. Yvonne gebruikt mohair van angorageiten. Dat lijkt het meest op babyhaar. Met een speciale naald worden de haartjes één voor één in het vinyl hoofdje aangebracht zodat het haar natuurlijk valt. ‘Rooting’ heet dat in het vak. Tenslotte worden de onderdelen verzwaard. De pop weegt dan, net als een baby, circa 2200 gram. “Ik ben voortdurend met de poppen bezig,” besluit Yvonne. “Het maken van een pop kost ruim 60 uur. Gemiddeld maak ik er één per maand. Daarnaast ben ik altijd op zoek naar mooie kleertjes en andere accessoires. En natuurlijk houd ik mijn volgers op de hoogte van het maakproces, via mijn Facebook pagina.” Verkoop van de poppen is geen probleem. De meeste zijn al verkocht voordat ze af zijn. De kopers krijgen de pop in een speciale doos, met een extra stelletje mooie kleertjes, een attentie en natuurlijk een certificaat. Marjan Vonk

Reborn-poppen worden ook ingezet in geriatrische instellingen waardoor soms minder medicatie noodzakelijk is. Meer weten over rebornen? Op 23 en 24 oktober is er in de Brabanthallen een internationale poppen-, beren- en poppenhuizenbeurs, waar u reborners aan het werk kunt zien. Ook de website van Yvonne Overmeijer geeft veel informatie: www.belle-en-bengel.nl

HEVO-Magazine • oktober 2021

HET BELANG VAN Het is goed om na te denken over wie tijdens uw leven uw belangen behartigt als u dit zelf Na fascinerende vanwege gezondheidsproblemen reizen naar Rusland niet in meer de kunt. Zo houdt u zelf de regie en worden uw afgelopen zaken volgens maanden, uw wensen heeft geregeld. de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 In naar eenIsraël levenstestament te gaan. legt u keuzes en wensen Vertrouwenspersoon vast voor uw eigen toekomst. Er worden daarbij vaak 3 onderdelen benoemd:

1. Uw financiële belangen:

Denk daarbij aan het regelen van bankzaken en belastingen, het doen van schenkingen, de verkoop van uw woning als u niet meer zelfstandig kunt wonen.

2. Uw medische wensen:

Zolang u helder van geest bent, kunt u zelf met uw artsen en uw naasten bespreken wat u wel en niet wilt op medisch gebied. Het gaat dan vaak over de keuze voor wel of niet behandelen van een ziekte, wel of geen reanimatie of opname in een verpleeghuis. Als u uw wensen niet meer kunt aangeven, gaan anderen dat voor u doen. Om te voorkomen, dat zij tegen uw wensen ingaan, kunt u in een levenstestament beschrijven wat uw wensen op medisch gebied zijn.

3. Uw persoonlijke wensen:

Bijvoorbeeld wensen rondom uw persoonlijke verzorging, de verzorging van uw huisdier, wensen rondom de uitvaart, wensen rondom uw sociale contacten en religie.

In een levenstestament benoemt u ook een vertrouwenspersoon, die namens u mag handelen. Dat kan één persoon zijn die alles regelt, of u splitst de taken naar iemand voor financiële zaken en een ander voor medisch/persoonlijke. Mensen die getrouwd zijn of samenwonen, wijzen elkaar vaak aan en/of een van hun kinderen. Maar dat hoeft niet. U kunt in principe iedereen vragen. Het is vooral belangrijk dat uw belangen worden behartigd door iemand in wie u het volste vertrouwen heeft. U geeft in uw levenstestament instructies voor de vertrouwenspersoon. Dat kan globaal, maar ook gedetailleerd. Ook kunt u ervoor zorgen dat er toezicht is op de uitvoering van uw levenstestament door aan te geven dat de vertrouwenspersoon in bepaalde situaties met anderen overlegt. Samen met de notaris kunt u bepalen welke afspraken u hierover maakt. Dat voorkomt gedoe binnen de familie. Notaris U kunt zelf een levenstestament of volmacht opstellen. Dat heet een onderhandse akte. Maar dat biedt geen zekerheid, dat uw wensen gerespecteerd worden. Laat daarom bij de notaris een levenstestament of volmacht opstellen.

EEN LEVENSTESTAMENT Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan.

De notaris controleert of u wilsbekwaam bent op het moment van vastleggen en ondertekenen van de notariële akte. Zo kan hierover achteraf geen discussie ontstaan. De notaris bewaart de akte en geeft u een of meer afschriften. U bepaalt zelf wie er verder een afschrift ontvangt. Denk aan uw vertrouwenspersoon en uw naasten. Op die manier weten zij ook van uw wensen af. Een op maat gemaakt levenstestament kost tijd. De notaris bereidt dit samen met u voor. De kosten voor een levenstestament zijn globaal voor een alleenstaande € 500 en voor gehuwden en samenwonenden globaal € 700. De uiteindelijke kosten zijn ook afhankelijk van uw wensen en situatie.

Ieder notariskantoor heeft zijn eigen prijs en service. Bij veel notariskantoren kunt u vrijblijvend een 1e adviesgesprek krijgen. Vraag altijd een offerte. Pas daarna beslist u of u een levenstestament laat opstellen. Veel informatie vindt u ook op de website van de notarisorganisatie: www.notaris.nl. Bij de notariskantoren kunt u ook een brochure aanvragen of ophalen. Doe het op tijd! Het team Ouderenadviseurs adviseert u om tijdig de regie in eigen hand te nemen en uw wensen vast te laten leggen in een levenstestament. Wacht niet te lang, want je weet niet altijd wat er gaat gebeuren. Zoek een goed bekend staande notaris en ga niet voor de goedkoopste. Paul Scholten, ouderenadviseur HEVO

Het levenstestament geldt tijdens uw leven en gaat dus niet over wat er met uw bezittingen moet gebeuren na uw overlijden. Dat regelt u in een testament.

HEVO-Magazine • oktober 2021

VOOR LATER ‘KIJK OMA, HET SNEEUWT BLAADJES’

Je wilde herfstblaadjes zoeken. Met jouw warme knuistje in mijn hand gingen we op pad. We vonden gele, rode, bonte, maar niet één was goed genoeg voor jouw plan: gekleurde blaadjes plakken op wit papier en dat wilde je samenbinden tot een boek. ‘Een herbarium heet zoiets,’ mompelde ik, maar dat ging je ene oortje in en het andere weer uit. ‘Oma, kijk dan. Die heeft vlekken en dat blad heeft gaatjes. Hier zit plakspul op en zie je dat zand? Dat is toch vies?’ ‘Moppie, geloof me, dat hoort allemaal bij de herfst.’ Zelfs bij de herfst van het leven, dacht ik er achteraan. Lijntjes, rimpels, vlekken, verwelking, verruwing. Maar neem nou zo’n kind. Zo blozend, gaaf en zacht. Natuurlijk moesten haar blaadjes vlekkeloos zijn. Ik begreep wat ze bedoelde. ‘Weet je wat, liefje? We rapen gewoon een zak vol. Thuis halen we er de mooiste uit. We vegen het zand er af en je zult zien dat ze dan mooi genoeg zijn voor je boek.’ Dat vond je een goed idee. Opgetogen liep je voor me uit en stopte zonder verdere kritiek handenvol bladwerk in een tas.

HEVO-Magazine • oktober 2021

‘Luister moppie,’ zei ik. ‘Ik weet een boom te staan met grote noten. Walnoten. Ik zal het je laten zien.’ Huppelend liep je met me mee. Je was verrukt over de geelgroene bollen die onder de boom lagen. ‘In die bol zit de noot’. ‘O, dat ruikt lekker, oma.’ ‘Vind je?’ Het verbaasde me dat je de aromatische geur van een notenschil wist te waarderen. Ik ontdeed de noot van zijn bast, wetend dat ik er voor een paar dagen bruine vingers aan overhield, maar toen ik je snoet zag, had ik er dat graag voor over. Je proefde. ‘Mm, lekker oma. Op welk dier lijk ik nu?’ De glinstering in je ogen ontging me niet. ‘Je lijkt nog steeds op een eekhoorn,’ zei ik. Een hele lieve eekhoorn.’ Ik knuffelde je en je gaf mij een zacht kusje. Dwarrelende bladeren dansten in de wind.

Tevreden snoof ik de geur van de herfst op. Dat rottend hout en verdord blad zo lekker kon ruiken. Diffuus licht van een waterig zonnetje speelde kiekeboe met de bomen. Dauwdruppels lagen als glinsterende sterren op grassen en struiken. Ingenieus gesponnen spinnenwebben waren met diamanten gesierd. Je kwam naar me teruggelopen, in je hand een dozijn bruine kralen. Je wilde weten wat het waren. ‘Het zijn beukennootjes, die kun je eten.’ Ongelovig keek je me aan. Behoedzaam haalde ik het schilletje eraf. ‘Proef maar.’ Met een zuinig mondje beet je er wat van af. ‘Je lijkt wel een eekhoorn. Die eet ook zo.’ Daar moest je zo om lachen. ‘Echt waar. Eekhoorns vinden die nootjes heerlijk. Ze knabbelen er wat aan en de rest verzamelen ze. De buit nemen ze mee naar hun nest, zodat ze in de winter een voorraadje eten hebben.’ Met je fijne vingertjes peuterde je alle nootjes open en peuzelde ze een voor een op. De laatste gaf je aan mij. Dat was erg lief van je.

‘Wat is het leven mooi als de herfst met de lente op stap gaat.’ Kijk oma, het sneeuwt blaadjes.’ Mijn mond krulde zich tot een brede glimlach. Het was tijd om te gaan. Samen liepen we het bos uit. Je hield je tas met zijn herfstige inhoud stevig vast en ik dacht: wat is het leven mooi als de herfst met de lente op stap gaat. Trix Zehenpfenning

HEVO-Magazine • oktober 2021

VEILIG DANKZIJ SPOTTER! Stel je bent alleenstaand en op leeftijd. Dan doemt het angstbeeld op dat je ineens onwel wordt, van de trap valt en hulpeloos in huis blijft liggen met de dood als gevolg. Iedere oudere kan zich een dergelijk afschuwelijk scenario voorstellen. In de krant verschijnen geregeld berichtjes over mensen die op een dergelijke manier aan hun einde zijn gekomen. Voor al wie bang is voor dit scenario bestaat ‘Spotter’. Dit apparaat ziet eruit als een gewoon horloge, maar bevat onder meer ook een grote alarmknop. Als je daarop drukt, gaat er onmiddellijk een alarm af bij de mensen die in het geheugen van het apparaat zijn opgeslagen: de kinderen, familie, buren of vrienden. Het bezit van de Spotter geeft Eugénie van Zeijl een geruststellend gevoel van veiligheid. En… het apparaat is ook heel makkelijk te bedienen. Oudere alarmapparatuur ziet eruit als een medaillon of een broche die je met een ketting op de borst draagt. Het nadeel hiervan is dat het alarm kan afgaan op een verkeerd moment, bijvoorbeeld als je met je borst per ongeluk de tafelrand of een kast aanraakt. “Bovendien leg je”, zegt Eugénie, “iets wat om je nek hangt af, als je gaat slapen. Als je dan ’s nachts in de badkamer ongelukkig valt, kun je niet op het alarm drukken, want je apparaat ligt op het nachtkastje. De Spotter daarentegen hou je altijd ’s nachts om je pols.” Een account maak je aan via www.spottergps.com. Daarna log je in en voeg je de bijgevoegde spottercode toe. De oplaadtijd van het apparaat duurt slechts 1 à 2 uur. Het apparaat bevat ook een stappenteller. Als je ergens naartoe gaat, kan je contactpersoon via de app volgen waar je bent.

Daarvoor moet je wel één keer 15 minuten naar buiten gaan voor de GPS-ontvangst, waarna de eerste locatie binnenkomt.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Sinds 1996 maakt onze moederorganisatie SeniorWeb de digitale wereld begrijpelijk voor senioren, zodat iedereen het gemak en het plezier van computer en internet kan ervaren. Dat doen zij met een unieke combinatie van educatie, inspiratie én computerhulp. In de afgelopen 25 jaar heeft SeniorWeb ongeveer 860.000 senioren opgeleid en miljoenen mensen verder geholpen met PCHulp en informatie. We zijn trots dat wij als SeniorWeb Rosmalen sinds de oprichting van onze eigen stichting, maar ook al jaren daarvoor intensief met SeniorWeb hebben samengewerkt.

Op internet worden Spotters al voor € 80 aangeboden, maar in de winkels zijn ze meestal niet verkrijgbaar. Voor een jaarabonnement betaal je minder dan € 100; de eerste maand is gratis. Er zijn natuurlijk meer alarmsystemen op de markt. Zo werkt Vivent met een systeem waarbij een code toegang geeft tot een sleutel, waardoor de medewerker van Vivent altijd je huis kan binnenkomen. Een dergelijke installatie is duurder dan Spotter, omdat er een connectie is gelegd met de huisartsen. Guido Robbens

Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan.

Wie kan senioren beter verder helpen met computer en internet, dan leeftijdsgenoten? Daarom startte SeniorWeb in 1996 met het Ambassadeursproject, met als doel 200 ambassadeurs te werven en op te leiden om lokaal computerles te geven aan senioren.

Er zijn samenwerkingsverbanden gestart met verschillende organisaties waaronder Huis73 (Bibliotheek), BAS (Biechten Actieve Senioren), HEVO en Annenborch, waar we onze leslocatie hebben. We hebben in coronatijd ook weer mooie nieuwe producten kunnen ontwikkelen waarvoor u uitgenodigd wordt via alle denkbare kanalen om te kunnen deelnemen. Op vrijdag 5 november verzorgen we van 14.00 tot 16.00 uur op onze leslocatie bij Annenborch een presentatie over ‘Werken in de cloud’. De cloud is een populair begrip maar wat betekent het precies? Hangen je persoonlijke gegevens ergens in een internetwolk? En is dat dan wel veilig? Bent u geïnteresseerd? Meldt u zich tijdig aan via de website van Seniorweb Rosmalen of telefonisch 06 - 20 35 63 66. U kunt deelnemen voor € 5. Het aantal plaatsen is beperkt !!

Inmiddels heeft SeniorWeb 150.000 leden, 3.000 vrijwilligers en 430 leslocaties over het land verspreid. SeniorWeb Rosmalen is er één van, met 30 vrijwilligers en een uitgebreid aanbod in de vorm van cursussen, presentaties, leren aan huis en inloopmomenten. HEVO-Magazine • oktober 2021

ALGEMENE LEDENVERGADERING

TOELICHTING OP DE BEGROTING 2022

De Ontmoeting vrijdag 5 november 2021 om 14.00 uur AGENDA 1. Opening en inleidend woord door de voorzitter 2. Ingekomen stukken en mededelingen. 3. Verslag van de ledenvergadering van 3 mei 2021 Het verslag staat op de website. Is ook op te vragen bij de secretaris. 4. A. vaststelling hoogte contributie voor 2022 op Є 27,50 B. vaststelling begroting 2022 5. Rondvraag. Peter de Leeuw, secretaris

Voor u ligt de begroting 2022. Evenals in de begroting 2021 gaan we hier uit van een normaal jaar, waarbij we alle activiteiten doorgang kunnen laten vinden. De begroting 2022 is sluitend. Dat betekent de lasten zijn gelijk aan de baten. In de begroting 2022 is wederom uitgegaan van 2.700 leden en een gelijkblijvende contributie van € 27,50 per jaar. In 2021 en 2022 is door gemeente ’s-Hertogenbosch een nieuw subsidiebeleid gevormd. Voorheen kregen we subsidie op basis van het aantal leden en op basis van de titel ‘sociaal-cultureel werk’. Nu is de subsidie bepaald aan de hand van het aantal activiteiten dat de vereniging aanbiedt. Voor 2022 is de subsidie vastgesteld op € 37.304. De € 6.000 verhoging ten opzichte van 2021 is voor het bijhuren van 2 zalen in het nieuw te bouwen complex naast De Ontmoeting. Met de aanvraag gingen we er van uit dat we medio 2022 hiervan al gebruik konden maken; maar zoals het er nu uit ziet zal dat pas medio 2023 worden. Vandaar dat we deze € 6.000 op de balans parkeren voor 2023. Onderaan bij de lasten ziet u dit bedrag onder subsidie naar projecten. De overige posten in de baten zijn nagenoeg gelijk aan 2021. De advertentie-inkomsten lopen iets terug, Donateurs zijn er helaas ook minder. Onder sponsorbijdragen valt de jaarlijkse ClubSupport van de Rabobank. Omdat we in de administratie alle kosten heel gespecificeerd boeken, zou de begroting erg uitgebreid en onoverzichtelijk worden. Vandaar dat we veel posten hebben gegroepeerd. In deze toelichting een aantal specificaties van deze kostengroepen.

I.v.m. Corona heeft JOOST de huur in 2021 niet verhoogd; vandaar dat deze in de begroting gelijk blijft aan 2021.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Kosten bar zijn gelijk gehouden aan de begroting 2021.

GOLVEN EN GALLEMIEZEN Je tikt tegen een balletje aan om het in een holletje te laten lopen. Zo luidt de essentie van de golfsport. De beginletter g van deze sport spreken sommige van haar beoefenaren uit als de g in het Franse garçon. Dat klinkt kakkineus maar markeert wel het verschil met ‘golf’ in andere betekenissen.

Bij de organisatiekosten zijn de administratiekosten opgehoogd, omdat we voortaan met 2 personen in het administratiepakket werken en zo voldoen aan het 4-ogen principe.

De communicatiekosten zijn gelijk gehouden aan 2021. Dit geldt ook voor de bijdragen aan clubs en commissies. Jaarlijks worden er bedragen in de exploitatie opgenomen die worden toegevoegd aan de voorzieningen voor investeringen en groot onderhoud. Aan de voorziening groot onderhoud wordt jaarlijks € 3.000 toegevoegd. De toevoeging aan de voorziening inventaris is als volgt:

Die 2 andere betekenissen zijn: de verheffing van de waterspiegel (‘een hoge golf’) en een baai, zoals bijvoorbeeld ‘De Perzische Golf’. De oorsprong van deze beide golf-woorden is totaal uiteenlopend, hetgeen herkenbaar wordt aan de verschillende woorden in andere Europese talen voor ‘golf’ in die 2 betekenissen. Toch ontstaat - doordat ze beide met water te maken hebben een verschijnsel, dat taalkundigen paronymische attractie noemen: de woorden groeien als het ware in hun betekenissen naar elkaar toe als een soort onbewust en collectief versmeltingsproces binnen één taalgebied.

Het omgekeerde proces komt vaker voor: woorden die van oudsher in betekenis dicht bij elkaar staan, ontwikkelen in streektalen of modern Nederlands nieuwe, subtiele betekenisnuances, vaak als gevolg van ironie. Dit uiteengroeien geldt bijvoorbeeld voor de vele nuanceringen in het gebruik van de betekenisverwante adjectieven mooi/schoon. Je kunt een mooi karakter hebben en een (brand) schoon geweten. Een schoon overhemd hoeft niet mooi te zijn. Bij vies/vuil betekenen in ‘een vies vuil varken’ beide woorden hetzelfde; maar een ‘vieze meester’ heeft in het Gents dialect alleen betrekking op zijn bozige humeur. Algauw kom je op het gebied van de ‘falsche Freunde’: woorden van gemeenschappelijk oorsprong die op elkaar lijken, maar in Duits en Nederlands andere betekenissen hebben ontwikkeld: het Duitse ‘gierig’ (gulzig) versus het Nederlandse ‘gierig’, het Duitse ‘Mist’(mest) versus het Nederlandse ‘mist’, het Duitse ‘faul’ (lui) en het Nederlandse ‘vuil’.

Iets soortgelijks geldt voor het modische woord ‘gallisch’ waarmee een journalist de verontwaardiging van voetbaltrainer Marc van Bommel typeerde, nadat deze had gezegd dat zijn gloednieuwe telefoon nu al ‘naar de gallemiezen’ was. ‘Gallisch’ komt uit het Jiddisch challisj dat ‘misselijk’ of ‘naar’ betekent. Los daarvan wordt de gal als bittere, geelgroene vloeistof geassocieerd met chagrijnigheid, bij nurkse personen die hun pen in gal dopen of hun gal spuwen. Ook hier is wellicht sprake van vergroeiing.

Ton van de Liefvoort - penningmeester

HEVO-Magazine • oktober 2021

BRIDGECURSUS Bij voldoende belangstelling (minimaal 24 en maximaal 32 cursisten) kan HEVO begin januari 2022 weer een bridgecursus voor beginners opstarten. De leerstof volgt het Acolsysteem met het klaveren- en ruitenboekje van Berry Westra. Per boekje zijn er 15 lessen (1 les per week op dinsdagmorgen). Kandidaten, die tegen corona gevaccineerd zijn, kunnen zich nu al per e-mail inschrijven bij ondergetekende onder vermelding van: voornaam + achternaam, telefoonnummer en e-mailadres.

Alle kandidaten krijgen in december digitaal bericht over de opstart (ja/nee) van de cursus met alle nodige details (data, kosten, materiaal, zaal HEVO). Paul Rambags, HEVO bridge-docent Mobiel: 06 – 22 80 15 02 E-mail: rambags.paul@gmail.com

ATELIERCLUB ZOEKT DOCENT De Activiteitencommissie is op zoek naar een docent om een groep van de schilderclub te begeleiden. Het is een gezellige groep, van 11 personen, die op dinsdagmiddag in de oneven weken van 13.30 - 16.30 uur komen schilderen. Men werkt met acrylverf of aquarelverf. Iedere deelnemer werkt op eigen niveau met eigen materiaal. Het is fijn als je af en toe een workshop wilt verzorgen. Dit is een vrijwilligersfunctie met vergoeding. Lijkt het je een leuke uitdaging neem dan contact op.

HEVO-Magazine • oktober 2021

Jacqueline van den Wildenberg 06 - 25 39 83 47 j.vandenwildenberg@home.nl Activiteitencommissie HEVO

KERSTATTENTIES Over een paar maanden is het al weer Kerstmis, dus is de commissie Omzien volop bezig met de voorbereiding voor de jaarlijkse kerstattenties. Ook dit keer denken wij aan onze leden die ziek zijn of hun partner zijn verloren. De pijn wegnemen kunnen wij niet, wel kunnen we met een kleine attentie laten weten dat wij er voor hun zijn.

Daarom doen wij een oproep om vooral mensen uit uw omgeving aan te melden als u vindt dat zij voor een kerstattentie in aanmerking komen. Uiteraard wel in overleg met de persoon in kwestie. Aanmelden kunt u bij Jenny van Rooij, graag vóór 15 november: 073 - 521 37 32.

KERSTREIS SAUERLAND Dit jaar heeft de reiscommissie weer een reis kunnen organiseren tijdens de kerstdagen. Van woensdag 22 tot en met maandag 27 december maken we een 6-daagse reis naar hotel Alpin in Schmallenberg in het heuvelachtige natuurlandschap van Sauerland. In het sfeervolle hotel - geheel in kerstambiance - met een schitterend panoramaterras, is alles inclusief.

Prijs: € 659 p.p. en 1-persoonskamertoeslag (maximaal 10 kamers ) € 50 p.p. Er zijn nog plaatsen beschikbaar. Voor meer informatie en aanmelding: Diny Voets 073 – 503 09 00 of 06 – 10 84 30 40. Mailen kan ook naar dini.voets@ziggo.nl. Toelichting op deze reis kunt u ook vinden op de website van HEVO: www.hevorosmalen.nl

KERSTVIERING 2021 De jaarlijkse kerstviering van HEVO zal dit jaar weer doorgaan. Op dinsdag 21 december vindt de viering plaats in de Lambertuskerk. Aansluitend is er om circa 12.00 uur een lunch in de Kentering. Het thema van de oecumenische viering is: ‘De hemel gaat weer open’. Dat is te horen in liederen van het HEVO-koor, teksten van de voorgangers,

emeritus-diaken Jan Renders en dominee Dirk-Jan Bierenbroodspot, en gedichten van de commissie Zingeving. Over de kaartverkoop vindt publicatie plaats in het volgende HEVO-Magazine en via de Nieuwsbrief. Reserveert u alvast de datum.

HEVO-Magazine • oktober 2021

SING!SING!SING!

HEV0-AGENDA Algemene ledenvergadering *** De Ontmoeting Na fascinerende reizen naar Rusland in de Vrijdag 5 november afgelopen maanden, 14.00heeft uur de HEVO-reis-

commissie, op verzoek van een aantal

Alzheimercafé leden, besloten in het voorjaar van 2020 Vivent naar Israël De Hooghe te gaan. Clock, Klokkenlaan 85, ’s-Hertogenbosch Maandag 8 november: 19.30 uur Onderwerp: Lusteloosheid door dementie De zaal is open vanaf 19.00 uur Beweeggroep ’t Ven Locatie: Kindcentrum ’t Ven, Striensestraat Elke maandag: 11.00 uur Elke woensdag: 10.00 uur Begeleiding: stagiaires van Sportalliantie Rosmalen Info: Bea Intveld, 06 - 10 75 47 53, fam.intveld@home.nl Popkoor The Songbirds is gevestigd in Berlicum. Filosofie van dit koor is om ‘gewoon lekker te zingen’. Niet te moeilijk, niet te technisch, maar wél vanuit het hart met héél veel plezier! Dit alles onder de bezielende leiding van zangeres Evelien Bloemendaal. Evelien is van oorsprong een échte Rotterdamse. Sinds zij met haar gezin is gevestigd in Berlicum, heeft ze met haar enthousiasme het dorp al vaak op zijn grondvesten doen schudden. Initiatieven zoals de succesvolle meezingavonden Sing!Sing!Sing! zijn van haar hand. Op 28 november zal zij bij HEVO samen met haar geliefde Songbirds een feestelijk meezingconcert geven. Komt dat zien en zing mee!

HEVO-Magazine • oktober 2021

Deadline HEVO-Magazine Dinsdag 16 november: voor het decembernummer

De Ontmoeting Aanvang: 14.00 uur Aanmelden: Via e-mail mechelineheijmans@hotmail.com, onder vermelding van Sing!Sing!Sing!, en telefoonnummer

Grootouder-kindergym Sporthal Mozartlaan, Mozartlaan 13, Rosmalen Elke dinsdag: 09.00 tot 09.45 uur en 09.45 tot 10.30 uur Info en aanmelden: ledenadministratie@ojcturnen.nl o.v.v. Grootouder-kindgym via HEVO

19 OKTOBER t/m 7 DECEMBER

Onderwerp: De meeste mensen deugen, boek van Rutger Bregman Aanmelden per e-mail (noodzakelijk): g.j.snijders@home.nl (Geert Snijders) HEVO Repair Café *** Dependance Kindcentrum ’t Ven Elke 1e en 3e woensdag van de maand: 09.30 tot 12.00 uur HEVO-reizen Donderdag 11 november: dagtocht Show Kaasboerin in Postel Vrijdag 26 november: dagtocht Country & Christmas Fair in Haarzuilen Info: HEVO-Website Kienen De Ontmoeting Vrijdag 19 november: 14.00 uur Muziekcursus De Ontmoeting Woensdag 10 november: 19.30 tot 21.30 uur Cursus: ‘Luisteren naar muziek’ Wolfgang Amadeus Mozart Vervolgdatum: 8 december, Bach en Händel Kosten: € 18 Info en aanmelden: Corry Tousain, 06 – 13 64 39 36 of c.tousain@ziggo.nl

HEVO-discussiebijeenkomsten De Ontmoeting, grote zaal Donderdag 21 oktober: 14.00 tot 16.00 uur

HEVO-Magazine • oktober 2021

Rijbewijskeuring 75+ De Ontmoeting: open van 08.30 tot 13.00 uur Zaterdag 13 november en 11 december: keuring Na fascinerende van 09.00 totreizen 13.00 uur naar Rusland in de Vooraf aanmelden afgelopen maanden, bij Janheeft Mollee de073 HEVO-reis- 521 72 50 of Maarten Belonje commissie, op verzoek 073 – 521 van 63 een 03 aantal Alléén voor leden, besloten HEVO-leden! in het voorjaar van 2020

Annenborch: Dinsdag 09.30 uur Info: Bea Intveld, 06 - 10 75 47 53

naar Israël te gaan.

Wandelclub De Zandlopers Info: Maggy Vegers, 073 - 521 31 63, 06 - 40 86 91 83 Henny van de Ven, 073 - 521 33 47, 06 - 29 53 05 64

Sing!Sing!Sing! *** De Ontmoeting Zondag 28 november: 14.00 uur Aanmelden: mechelineheijmans@hotmail.com o.v.v. Sing! Sing! Sing! en uw telefoonnummer

WAUW *** PERRON-3 Vrijdag 3 december Middag- en avondprogramma

Wandelen Wandelclubs Nordic Walking: Maandag 09.30 uur Info: Rita Waslander, 06 - 57 92 35 67 De Doorzetters: Dinsdag 09.45 uur Info: Ans van Liempt, 06 - 41 20 01 73

Wijklunch De Ontmoeting Laatste vrijdag van de maand van 12.00 tot 13.30 uur Aanmelden en info: Jacqueline van den Wildenberg, j.vandenwildenberg@home.nl 073 - 521 41 58, 06 – 25 39 83 47

De Ontmoeting: Dinsdag 09.30 uur Info: Marian Bevers, 06 - 47 86 07 52

Over agendapunten met ***sterretjes leest u in dit blad uitgebreide informatie.

Postadres HEVO Rosmalen

Bestuur Carel van den Heuvel Voorzitter / Belangenbehartiging

06 - 13 23 66 83

Peter de Leeuw Secretaris / Vicevoorzitter Beheercommissie / Reiscommissie

073 - 521 52 68 06 - 37 60 26 37

Ton van de Liefvoort Penningmeester Sponsorcommissie

06 - 42 56 77 00

Tulpstraat 2-4, 5241 XV Rosmalen info@hevorosmalen.nl Ledenadministratie Annette Hurkens en Ton Verbunt 06 - 23 05 33 79 ledenadministratie@hevorosmalen.nl Financiële administratie

Jos van Raak Activiteitencommissie / Evenementencommissie

06 - 42 28 27 70

Mecheline Heijmans Commissie Cultuur, Ontspanning & educatie

06 - 36 49 09 44

Tonny van Raaij Communicatie / Sponsorcommissie

06 - 10 16 71 98

Hans van de Griendt Vrijwilligersbeleid en Belangenbehartiging

06 - 19 17 58 04

Ton van de Liefvoort, 06 - 42 56 77 00 penningmeester@hevorosmalen.nl Opzegging lidmaatschap Het lidmaatschap loopt van 1 januari t/m 31 december. Opzegging voor het nieuwe jaar uiterlijk op 1 november van het lopende jaar. Schriftelijk naar bovenstaand postadres of per mail naar ledenadministratie@hevorosmalen.nl. De Ontmoeting

Piet Kerssens

HEVO-Agendapunten stuurt u in een Word-bestand naar kopij@hevorosmalen.nl.

073 - 822 13 97 Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 09.00 -17.00 uur Bij activiteiten ‘s-avonds 19.00-22.00 uur Laatste zondag van de maand van 14.00-17.00 uur

Ouderenadvisering Het team bestaat uit: Margreet van Dijl, Jan Knol, Willem Konickx, Ad Kuijpers, Piet de Munck, Marianne Schinkel, Paul Scholten, Henny Verhoef, Henriëtte Kramer, Peter Nogossek en Ton van de Liefvoort. De vrijwillige ouderenadviseurs en belastinginvullers van HEVO zijn bereikbaar via. 06 - 53 27 90 98. U kunt ook een e-mail sturen naar: ouderenadviseurs@hevorosmalen.nl De vrijwillige adviseurs Jan Mollee en Maarten Belonje voor de Medische keuring voor het rijbewijs 75+ zijn bereikbaar via 073 - 521 72 50 of 073 – 521 63 03

HEVO-Magazine • oktober 2021

HEVO Magazine • oktober 2021

IN DIT HEVO MAGAZINE Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan. Cerspern atius, officil iberibust faccus ea nos nobita aut ipidebi tatur? To ea quidi optatur as sa volo doluptatur, ullorerum cuptiur aut dit vererio essunte pera nobit, quatur? Axim rernate non pe vit, sinti

Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan. Cerspern atius, officil iberibust faccus ea nos nobita aut ipidebi tatur? To ea quidi optatur as sa volo doluptatur, ullorerum cuptiur aut dit vererio essunte pera nobit, quatur? Axim rernate non pe vit, sinti bero to venit, quate ne most, qui num quo ommoluptatum qui de comnihi lluptatur rem

HEVO-Magazine • oktober 2021

bero to venit, quate ne most, qui num quo ommoluptatum qui de comnihi lluptatur rem exceat alitiatis conse nulpa volupta voluptaecto di alia dolute nis Qui blaborp oreiusa sequas quam qui nobitiu nducipsam sus, et, simus iduntius pro dollique corero quamus, ut ratem. Et ea dem ea veria pero et occatempor resero essedio estrum id untis iuntios inctus sed earibusant officto que nem quostio eius modigenis aut magnihitem quas ut ipis nus. Corro dendit lit, to molores cilibuscius ant. Seque lant istecaerum fugit, con eossincto et

exceat alitiatis conse nulpa volupta voluptaecto di alia dolute nis Qui blaborp oreiusa sequas quam qui nobitiu nducipsam sus, et, simus iduntius pro dollique corero quamus, ut ratem. Et ea dem ea veria pero et occatempor resero essedio estrum id untis iuntios inctus sed earibusant officto que nem quostio eius modigenis aut magnihitem quas ut ipis nus. Corro dendit lit, to molores cilibuscius ant. Seque lant istecaerum fugit, con eossincto et esseniscium qui dolor aut occullis modit ut la sinciis net modis sum nim harumque re, odit