APRIL 2021 Foto: Ina Ploem
04
Seniorenplatform
08
Houdt hersenen actief
OOK IN DIT HEVO-MAGAZINE 6 10 vragen aan ... Jo Bemelmans
28
Jo is geboren op nieuwjaarsdag 1949 in het Midden-Limburgse dorpje Heythuysen.
HEVO Beweegt: Yoga
In de steeds voortdurende coronacrisis
is het onmogelijk om een keer deel te nemen aan de yogalessen
16 Interview Wim Raaijmakers
ICT-ondersteuner is gegrepen door computertechniek.
03 05 11 12 14 20
Van de eindredacteur Van het bestuur Onder de plak Ook Kattenboschschool afgebroken Stichting Kameraden Koken met Joop
Te lang geleden ... ? Heddet al geheurd? Cijfercode puzzel Sterrenkunde: de zon, een energiefabriek Doe tijdig aangifte Huurtoeslag
30 31 32 32 33 34
Het rijke Roomse leven Zorgen online privacy Weer Zomerschool 2021! Expositie in Annenborch Taakverdeling bestuur HEVO-Agenda
COLOFON
HEVO-MAGAZINE is een uitgave van HEVO Seniorenvereniging Rosmalen en verschijnt in 2021 op 26 jan, 2 mrt, 13 apr, 25 mei, 6 jul, 7 sep, 19 okt en 7 dec
Redactie HEVO-Magazine
Vormgeving
Website
Piet Kerssens, Guido Robbens, Mattie Daniëls, Marjan Vonk, Tonny van Raaij en Ad van der Donk (eindredacteur)
Tiny Kappen
www.hevorosmalen.nl kopij@hevorosmalen.nl
Redactieadres kopij@hevorosmalen.nl
2
21 22 23 24 26 27
HEVO-Magazine • april 2021
Verspreiding Carla Couwenberg, 073 - 521 63 61 of 06 - 27 17 74 78 bezorgingHA@hevorosmalen.nl
HEVO-Agenda kopij@hevorosmalen.nl De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud van ingezonden stukken.
VAN DE EINDREDACTEUR Het is woensdagmorgen 24 maart. ‘The morning after’fascinerende Na de zoveelste persconferentie reizen naar Rusland en de zoveelste in de domper. De lockdown afgelopen maanden, wordt heeft opnieuw de HEVO-reismet 3 weken verlengd. Opnieuw commissie, op verzoek wordt van ons een gevraagd aantalvol te houden.besloten leden, Alleen alsin‘dehet besmettingscijfers’ voorjaar van 2020 omlaag gaan, is naar Israël er eerder te gaan. iets mogelijk…. IJdele hoop, want die cijfers gaan pas echt omlaag als de vaccinaties gezet zijn bij alle 60-plussers. En juist met dat vaccineren schiet het niet echt op. Enigszins jaloers lees ik de berichten over Engeland.
Laten we het over een andere, meer optimistische boeg gooien: de lente en de zomertijd zijn begonnen! Hoera! De weersvooruitzichten zijn goed, zodat we weer lekker veel naar buiten kunnen om te wandelen of te fietsen. En we mogen vanaf volgende week zelfs tot 22.00 uur buiten vertoeven. En stiekem hoop ik toch – wanneer u dit leest vanaf 13 april – dat we weer kunnen verpozen op een buitenterras. Wat zou dat al een enorm mooie toevoeging zijn. En nog iets positiefs: De redactie is er opnieuw in geslaagd u een lezenswaardig magazine van 36 pagina’s aan te bieden. Ik ben enorm trots op alle HEVO-leden die hieraan een bijdrage geleverd hebben. En nog altijd geldt: heeft u een bijdrage voor een volgende editie van dit magazine of een idee voor een artikel, stuur dan een e-mail naar eindredactie@hevorosmalen.nl. Dementie is momenteel één van de grootste zorgen voor onze doelgroep. Maar u kunt er zelf iets aan doen om het risico te verkleinen. Lees de adviezen in het artikel vanaf pagina 8. Een mooi initiatief is van stichting Kameraden, die jong en oud met diverse expertises probeert te ‘koppelen’. Lijkt dat u ook interessant, meldt u dan vooral aan. Of lees op pagina of yoga wellicht iets kan toevoegen aan uw leven.
Maar laat ik maar stoppen met mijn mening over het coronabeleid. Niet voor niets zap ik al weken weg bij de praatprogramma’s als zogenoemde experts hun visie en mening geven. Ik kan het niet meer aanhoren en het geeft zeker geen positieve uitwerking op mijn humeur en levensvreugd.
Maar mijn belangrijkste boodschap dit keer: Blijf positief! Binnenkort ONTMOETEN we elkaar weer! Ad van der Donk
HEVO-Magazine • april 2021
3
SENIORENPLATFORM Het seniorenplatform in ’s-Hertogenbosch heeft alle politieke partijen in Den Bosch een brief gestuurd waarin het aangeeft wat die partijen in hun verkiezingsprogramma voor 2022 zouden moeten opnemen over seniorenbeleid.
• Bij de uitvoering van dat beleid benutten we de
Over de inhoud van de brief wil het platform met alle partijen in gesprek. Bovendien zal het platform er in het voorjaar van 2022 een verkiezingsdebat over organiseren.
•
In de brief laat het platform zien dat het nu al hoge aantal senioren in Den Bosch in de komende raadsperiode nog fors toeneemt en dat ook de leeftijd van die alsmaar groeiende groep flink stijgt. Er is dus sprake van een dubbele vergrijzing. In de komende 10 jaar zal het aantal inwoners van 65 en ouder in de gemeente met ruim 10% stijgen terwijl de levensverwachting in diezelfde periode stijgt van 81 naar 86 jaar. Vervolgens brengt het platform in beeld waar een seniorvriendelijke wijk en stad aan moeten voldoen en geeft heel gedetailleerd aan wie daarvoor moet zorgen. En tenslotte adviseert het platform de politieke partijen de volgende tekst in hun programma op te nemen.
• “We ontwikkelen samen met alle relevante spelers een integraal seniorenbeleid dat borg staat voor een seniorvriendelijke gemeente met seniorvriendelijke wijken.
•
•
•
•
kracht van de seniorenorganisaties verenigd in het Seniorenplatform en van het platform zelf. We faciliteren de seniorenorganisaties en andere relevante organisaties om hun rol optimaal te kunnen spelen. We dragen zorg voor de realisatie/instandhouding van voldoende basisvoorzieningen voor wat betreft ontmoetingsruimtes, mantelzorgondersteuning, dagopvang, respijtzorg, ondersteuning van vrijwilligers en hulp bij het aanpassen van woningen. We faciliteren welzijnsorganisaties om de informele en vrijwillige zorg alsmede de seniorenverenigingen te ondersteunen en basisvoorzieningen te organiseren en beheren. We nemen het voortouw voor overleg tussen de organisaties die verantwoordelijk zijn voor het realiseren van voldoende geschikte woningen voor ouderen. We evalueren jaarlijks met het seniorenplatform de stand van zaken en stellen het beleid bij waar nodig”.
Bij dit alles ziet het platform ook een forse opdracht voor zichzelf en voor zijn leden, de seniorenorganisaties. In het platform, dat de opvolger is van de seniorenraad, werken de verschillende Bossche seniorenorganisaties samen. Die organisaties vertegenwoordigen samen vrijwel alle georganiseerde senioren in de gemeente. De volledige tekst van de brief staat op onze website. Carel van den Heuvel
4
HEVO-Magazine • april 2021
VAN HET BESTUUR Tegelijk Na fascinerende met dit HEVO-Magazine reizen naar Rusland ontvangt in u het de boekje van de afgelopen maanden, digitale algemene heeft de ledenvergadering HEVO-reisop 3 mei. U kunt commissie, op zich verzoek voor de vanlivestream een aantal van deze vergadering leden, besloten aanmelden in hetop voorjaar https://hevorosmalen. van 2020 nl/alv2012. naar IsraëlMocht te gaan. u vragen of opmerkingen hebben bij de te behandelen agendapunten, dan vragen wij u die vooraf in te sturen op info@hevorosmalen.nl. De vragen worden beantwoord tijdens de vergadering. Tijdens de vergadering kunt u ook nog via een chatfunctie reageren. Na elk agendapunt wordt u gevraagd te stemmen. In de kascommissie is een vacature. Piet Kerssens is 3 jaar, (de maximale statutaire termijn), lid van de commissie. Hebt u interesse in het lidmaatschap van deze commissie dan kunt u zich aanmelden bij het bestuur op info@hevorosmalen.nl.
Tijdens het vrijwilligersfeest (gepland 8 oktober) mogen alle dan aanwezige vrijwilligers een stem uitbrengen op een van de genomineerden. Op 17 maart was het druk in De Ontmoeting. Op die dag werden in de grote zaal 1.224 stemmen uitgebracht voor de Tweede Kamerverkiezingen. We hoorden veel enthousiaste reacties op onze accommodatie. Wanneer gaan we weer open? Dat is koffiedik kijken. Het bestuur denkt (en hoopt) dat na de zomervakantie alles weer normaal is. Daarom wordt een groot ‘openingsfeest’ voorbereid voor begin september. Peter de Leeuw, secretaris
Op voorstel van het Seniorenplatform wordt een onderzoek gedaan naar de mobiliteitsvoorzieningen in de dorpen. Bestuurslid Hans van de Griendt maakt deel uit van de begeleidingscommissie. Doel is inzicht te krijgen in welke voorzieningen er zijn en waar hiaten zijn. De jury voor de HEVO-vrijwilliger van het jaar 2021 bestaat uit Ad Kuijpers (namens Rieky Kuijpers, de vrijwilliger van het jaar 2020), Ans van Liempt en Paul Scholten (genomineerden 2020). De jury selecteert uit de voordrachten 3 kandidaten voor deze titel.
HEVO-Magazine • april 2021
5
10 VRAGEN AAN ... Jo Bemelmans is geboren op nieuwjaarsdag 1949 in het Midden-Limburgse dorpje Heythuysen. Na de HBS-B aan het Bisschoppelijk College in Roermond, heeft hij zijn onderwijsakte MO-P aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding in Tilburg behaald en daarna het certificaat Motorische Remedial Teaching aan de Universiteit in Utrecht. Zijn werkzame leven begon hij als gymnastiekleraar in Maassluis. Jo is getrouwd met Nelly. Zij is lid van de schildergroep en van één van de leeskringen. Zij hebben 2 dochters en 4 kleinkinderen. 1. Waar heb je zoal gewoond? Als eerste in Tilburg en daarna in een flat met uitzicht op de Nieuwe Waterweg te Maassluis. Je keek je ogen uit als die grote zeeschepen voorbij voeren. Prachtig! Toen onze eerste dochter geboren werd, zijn we op zoek gegaan naar een groenere omgeving en meer ruimte. We hebben toen een huis gekocht in Sluiskeshoeven in de wijk Sparrenburg. Dat was een voltreffer. Dorp, stad en natuur vlakbij evenals vele voorzieningen en verbindingen. Onze kinderen konden lopend naar basisschool De Vlek en later naar het RodenborchCollege. 2. Waaruit bestond je werkzame leven? Na Maassluis kon ik in 1977 in Rosmalen beginnen als consulent Bewegingsonderwijs in dienst van de gemeente. Samen met 120 leerkrachten van de 13 lagere scholen en 15 kleuterscholen aan de slag gegaan om de Rosmalense kinderen
6
HEVO-Magazine • april 2021
meer en beter te laten bewegen door het verbeteren van de wekelijkse gymlessen, het organiseren van schoolsporttoernooien en korte sportkennismakingcursussen. 3. Ben je dit werk blijven doen? Nee, na de annexatie van Rosmalen door ’s-Hertogenbosch in 1996 ben ik een heel andere weg ingeslagen. Ik kreeg de kans om samen met de schoolbesturen de huisvesting van meer dan 100 scholen voor het basis-, speciaal en voortgezet onderwijs in de nieuwe gemeente ’s-Hertogenbosch te verbeteren. Een goede keuze. Elk jaar konden er fraaie nieuwe schoolgebouwen opgeleverd worden. Bij mijn pensionering in 2011 kon ik hierop met een trots gevoel terugkijken.
4. Je zegt: ‘Ik ging in 2011 met pensioen’. Ging je toen op je lauweren rusten?” Zeker niet rusten! Sporten/bewegen is één van mijn grootste passies. Mijn hele leven lang al ben ik elke week minimaal 3 à 4 keer actief bezig en bij voorkeur in de natuur. Ook werd ik lid van HEVO om nieuwe contacten te leggen en nieuwe activiteiten te ontdekken. Ik heb me bezig gehouden met het opstellen van het project ‘Senioren, Beweeg Mee(r)!’ en het realiseren van de Beweegtuin ’t Ven, samen met de Sportalliantie Rosmalen. 5. Ben je actief als vrijwilliger buiten HEVO? Als vrijwilliger zit ik in de kerngroep van de stichting ‘De Groene Vesting’ en heb ik meegeholpen bij de ontwikkeling van een fiets- en wandelroute over de historische Linie 1629 van Frederik Hendrik rondom de stad. Verder ben ik bestuurslid van De Bossche Tijdmachine, actief lid van de Vereniging Vrienden van de Molens van ’s-Hertogenbosch en voorzitter van de Fiets Toer Club Rosmalen. 6. Hoe hou je je nu bezig in deze Corona-tijd? Door het uitbreken van het Covid-19 virus gingen vele vrijwilligersactiviteiten niet door en kreeg ik de tijd om de dagboeken, die mijn vader had bijgehouden tijdens de Grote Kerkrazzia in Midden-Limburg, uit te werken. Na de vroegmis op zondag 8 oktober 1944 werd mijn vader samen met duizenden andere mannen in de regio tussen Maas en Peel opgepakt door de Grüne Polizei en als vee afgevoerd naar Duitsland om verplicht te werken voor het Derde Rijk van Adolf Hitler. Pas na 7 maanden was dit afschuwelijke avontuur voor hem voorbij.
7. Volg je de politiek? Doet die genoeg voor senioren? Ja, maar dat wordt steeds lastiger en minder leuk. Enerzijds zijn er veel te veel politieke partijen en anderzijds wisselen politici veel te gemakkelijk van partij. Ik kijk vooral naar partijen die het goed voor hebben met onze kleinkinderen, wij senioren redden het wel! 8. Wat zou je, terugblikkend op je jeugd, anders hebben willen doen? Niks, ik heb een heerlijke jeugd gehad met altijd genoeg zand in de zandbak. Heb van mijn hobby mijn beroep kunnen maken en geniet nu volop in goede gezondheid. 9. Wat zou jij als eerste veranderen als jij het voor het zeggen had in dit land? Altijd blij geweest dat ik in ons land geboren en opgegroeid ben: minst ‘verkeerde’ democratie. Maar ik zou nu af en toe wel iets minder tolerantie willen. We accepteren teveel: geweld tegen hulpverleners, vuurwerk, drugs, dragen van messen enzovoort. Persoonlijke vrijheid/egoïsme moet daar stoppen waar de vrijheid van anderen in het gedrang komt. 10. Wat is je favoriete boek? Waarom? ‘Honderd jaar eenzaamheid’ van Gabriel Garcia Màrquez. Een prachtige familieroman uit ZuidAmerika. Mooi taalgebruik en boeiend tot het einde. Een dag niet gelezen is een dag niet geleefd! Piet Kerssens
HEVO-Magazine • april 2021
7
HOUDT HERSENEN ACTIEF MET De fascinerende Na hersenstichting reizen stuurde naar vorig Rusland jaar in een de alarmerend bericht de wereld in. Maar liefst afgelopen 1 op de 4maanden, mensen krijgt heefteen de HEVO-reishersenaandoening. Van dementie, Parkinson, een beroerte, commissie,en depressie opmigraine verzoek van tot een hersenletsel aantal na een ongeluk. Hersenaandoeningen raken niet leden, de alleen besloten patiënt, in maar het voorjaar ook hunvan naasten. 2020 Dit artikel gaat over dementie. naar Israël te gaan. Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen, die ervoor zorgen dat onze hersenen informatie niet meer goed verwerken. Er zijn wel 50 soorten dementie. Daarvan zijn de ziekte van Alzheimer, Lewy body dementie en vasculaire dementie de bekendste. Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk een goede diagnose te stellen. Niet omdat de ziekte te genezen is, maar omdat de behandeling en begeleiding voor iedere vorm van dementie verschilt. Bovendien geeft een diagnose toegang tot hulp en ondersteuning.
Schade aan de bloedvaten komt ook voor naast andere oorzaken van dementie.
• De ziekte van Alzheimer is een andere vorm
van dementie. Het eiwit amyloid stapelt zich op tussen de zenuwcellen, wat de communicatie tussen de hersencellen moeizamer maakt. Ook ontstaan er ophopingen van andere eiwitten in de cellen (tangles), waardoor die niet meer goed functioneren en uiteindelijk sterven. Het probleem doet zich vaak het eerst voor in dat deel van de hersenen dat onze herinneringen bewaart. Daarom is vergeetachtigheid vaak een eerste symptoom van de ziekte van Alzheimer.
• Een patiënt met Lewy body dementie heeft in
Een kort overzicht • Vasculaire dementie ontstaat door problemen in de doorbloeding van de hersenen. Bij 1 op de 6 mensen met dementie is vaatschade in de hersenen de hoofdoorzaak.
8
HEVO-Magazine • april 2021
het begin geen geheugenproblemen of moeite met het uitvoeren van handelingen. De patiënt heeft verschijnselen die lijken op de ziekte van Parkinson, bevende handen, stijfheid en een afwijkende manier van lopen. Bij Lewy body dementie horen ook hallucinaties. Hanny woont inmiddels in een woonzorgcentrum. “Ik durf ’s avonds bijna niet naar mijn kamer”, vertelt ze. “Dan krijg ik zulke afschuwelijke dromen”.
BEWEGEN, PUZZELEN EN LEZEN Vergeetachtigheid Na fascinerende reizen naar Rusland in de Bij vergeetachtigheid afgelopen maanden,is heeft er sprake de HEVO-reisvan ‘normale’ geheugenklachten. commissie, op verzoek Je vergeet vaneen eenboodschap, aantal je staat opbesloten leden, zolder en denkt: in het‘wat voorjaar doe ik hier vaneigenlijk?’ 2020 Je kunt naar Israël niet te meer gaan. op de naam van een kennis komen. Even later schiet die naam je weer te binnen. Die vergeetachtigheid verstoort het dagelijkse leven niet. Iemand die vergeetachtig is, kan gewoon het huishouden doen of de financiën regelen. Misschien vraagt u zich af, is die vergeetachtigheid van mij normaal? Theo: “Mijn vrouw Marije wordt de laatste tijd steeds vergeetachtiger, ik maakte mij echt zorgen. De huisarts verwees ons naar de geheugenpoli van het JBZ. Daar konden ze ons geruststellen.” Stress en te weinig drinken kunnen vergeetachtigheid verergeren. Geheugenverlies Geheugenverlies betekent dat je informatie echt kwijt bent. In eerste instantie gaat dat vooral om nieuwe informatie, die niet meer opgeslagen wordt. Later zal een patiënt bijvoorbeeld steeds slechter kunnen onthouden welke dag het is. Het wordt ook steeds moeilijker om de juiste woorden te vinden. Mijn bejaarde moeder belde op: “Marjan, ik krijg van de verzorgster een glas water en een heel klein wit dingetje, het lijkt wel een damsteen van een kabouter. Wat moet ik daarmee?” Andere gevolgen van dementie zijn bijvoorbeeld veranderingen in het denken, in emoties en gedrag. Vaak zijn dit, ook voor naasten, de meest ingrijpende en moeilijkst te accepteren veranderingen.
Vergrijzing en erfelijkheid Leeftijd is de belangrijkste risicofactor voor dementie. In Nederland heeft 25% van de 80-plussers last van dementie en 40% van de 90-plussers, tezamen ongeveer 260.000 personen. Waarschijnlijk ligt het echte aantal hoger, want niet iedereen gaat bij vergeetachtigheid meteen naar de arts. Erfelijke vormen van dementie zijn zeldzaam. Deze vorm van dementie treft mensen vaak al ruim voor het 65e levensjaar. Iemand met een eerste- of tweedegraads familielid (ouder, broer of zus) die na het 65e levensjaar dementie krijgt, heeft zelf maar een klein verhoogd risico op de ziekte. Onderzoek Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van dementie. Bij Alzheimer is duidelijk geworden dat ophoping van amyloid eiwitten tussen de hersencellen bijdraagt aan het ziekteproces. In laboratoria wordt de rol van die schadelijke eiwitten nu verder onderzocht. Luuk de Vries, werkzaam bij het Nederlands Herseninstituut vertelt over het onderzoek waar hij aan meewerkt: “Bij het bestuderen van hersenweefsel ontdekten we in een aantal gevallen ook een ophoping van eiwitten bij mensen die geen symptomen van dementie hadden. Waarom bleven deze mensen klachtenvrij? Wat neutraliseerde bij hen de invloed van die eiwitten? Als we dat achterhalen, kunnen we op den duur misschien een medicijn ontwikkelen. Dan zouden meer mensen oud kunnen worden met een gezond brein.”
HEVO-Magazine • april 2021
9
hhh
Leefstijl Onderzoek maakt verder duidelijk dat naast ouderdom ook lichamelijke conditie en leefstijl een Naspelen fascinerende reizen naar Rusland in de rol bij de ontwikkeling van dementie.
afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie,een opslechte verzoek van eenenaantal Overgewicht, nierfunctie een minder leden,conditie besloten hetenvoorjaar vanverhogen 2020 goede vaninhart bloedvaten naar te gaan. de kansIsraël op dementie. Wetenschappers wijzen op
leefstijl. Let op uw gewicht, eet gevarieerd en niet te vet, matig uw alcoholgebruik en rook niet.
• Als derde zijn sociale activiteiten belangrijk: houd zoveel mogelijk contacten aan. Doe vrijwilligerswerk, blijf de bijeenkomsten van uw vereniging bijwonen.
Met zo’n levensstijl kun je dementie niet voorkomen, maar het proces mogelijk wel vertragen. Bij overstappen op gezondere gewoontes geldt: beter laat dan nooit. Zo hebben 60-jarigen die stoppen met roken dezelfde - lagere - kans op dementie als mensen die nooit hebben gerookt.
Pariëtale kwab Lichamelijke sensaties
Frontale kwab Bewegen emoties, geheugen, taal gedrag en perssoonlijkheid
n
Occipitale kwab achterhoofdskwab Visie Cerebellum, kleine hersenen Balans en coördinatie
Temporale kwab Gehoor, spraak, geheugen en emoties
Maar vooral: zet uw hersenen op alle mogelijke manieren aan het werk, fysiek, intellectueel en sociaal: • Blijf lichamelijk actief. Het is niet voor niets dat ouderen gestimuleerd worden te blijven sporten en bewegen. • Ook intellectueel moet uw brein aan het werk blijven: moeilijke puzzels oplossen, lezen, een cursus volgen.
Hersenstam Ademen, hartslag en interne temperatuur
De Alzheimerstichting heeft een training online gezet: alzheimer-nederland.nl/training-houduw-brein-gezond? Op deze site vindt u ook een geheugentest. De ochtendgymnastiek en de geheugenspelletjes van Omroep Max kent u natuurlijk. Bij vragen kunt u contact opnemen met hersenstichting.nl/dit-doen-wij/ voorlichting/infolijn/. Marjan Vonk
10
HEVO-Magazine • april 2021
ONDER DE PLAK Als senioren over hun schooltijd gaan vertellen, stuiten ze bij hun opgroeiende kleinkinderen soms op verbijstering. Schokkend zijn opa’s verhalen over die (vermeende) schooltirannen van weleer, die hun verbale of lichamelijke overmacht misbruikten om kinderen te intimideren of te overheersen. Nablijven, kinderen in de hoek zetten of met een liniaal op de knokkels slaan, dat waren daarbij nog vrij onschuldige strafmaatregelen. Prominent aanwezig in die verhalen is ook het archetype van de vileine geestelijke die in de godsdienstles bij een kind dat een verkeerd antwoord gaf, een plukje haar uit het hoofd trok. In veel van die horrorstory’s is wellicht sprake van enige overdrijving. Toch valt niet te ontkennen dat de school van vroeger met haar autoritaire lesstijl en de bijbehorende tucht, kinderen veel meer angst inboezemde dan de huidige school.
Een bekend strafwerktuig uit de autoritaire school van weleer, was de plak. Het apparaat lijkt op een pollepel en bestaat uit een stok met aan het uiteinde een houten schijf, waarmee de onderwijzer (of pappa) het kind op de vlakke hand een tik verkocht. Er waren plakken met een glad oppervlak, maar ook plakken met gevlochten koperdraad, met scherpe ijzeren puntjes of met spelden en naalden erin, om de indruk van pijn op de hand te versterken. Zo zaten kinderen ‘onder de plak’. Wie vandaag de dag onder de plak zit, heeft eveneens weinig te vertellen en wordt nog steeds door een ander overheerst. Omdat de uitdrukking nu echter vaak refereert aan de relatie tussen echtelieden, heeft zij iets vergoelijkends gekregen: in een relatie de onderliggende partij zijn, kan wel eens lekker zijn en niet alleen maar nadelen opleveren … De ouderwetse uitdrukking ‘met de plak zwaaien’ is veel explicieter en geeft onverbloemd de ongewenste of onplezierige gezagsverhouding weer: je ziet de potentaat nog letterlijk aan het werk. En wat ‘als er wat zwaait’? Weten onze tienjarige kleinkinderen nog welke gitzwarte onaangenaamheid hun dan boven de jeugdige hoofdjes hangt? Meestal wel!
HEVO-Magazine • april 2021
11
OOK KATTENBOSCH-SCHOOL De afgelopen maanden is opnieuw een voormalige basisschool afgebroken om plaats te gaan maken voor appartementen. Ik ga het niet hebben over de afbraak, maar over juist over de beginperiode van deze Kattenbosch-school. In mei van het jaar 1975 liep ik de oude school binnen en zag tussen de opgestapelde verhuisdozen mijn 2 collega’s bezorgd met elkaar in gesprek en ongelovige gezichtjes van de kinderen. Het was dus toch waar: de nieuwbouw van onze school stond in brand!
In augustus 1974 begon ik – net 20 jaar oud - als kersverse leerkracht van de combinatieklas 2/3 op wat toen heette: de derde openbare basisschool Rosmalen-dorp (de eerste was ’t Tweespan in Hintham en de tweede was de Kruisstraat). We hadden 3 lokalen in de oude huishoudschool in de Van Meeuwenstraat en 2 noodlokalen voor de kleuters bij de kerk. De school bestond net 1 jaar. Brand Het aantal leerlingen groeide stevig en we zouden een nieuw gebouw krijgen langs de spoorlijn aan
12
HEVO-Magazine • april 2021
wat de Hoff van Hollantlaan zou gaan heten, bij de gloednieuwe en ook nog in aanbouw zijnde wijk Kattenbosch. De bouw vorderde en in mei zouden we gaan verhuizen! Het liep echter anders. Ik schreef in mijn onervarenheid met grote letters op het bord: “Hoi, de school staat in brand!” Dom natuurlijk, maar met mijn eigen lagere school in gedachte, zou ik er blij om zijn geweest. Onze kinderen waren allesbehalve blij. Er was verdriet. Bij het bestuur en het personeel waren er zorgen. Hoe nu verder, hoe moet dat komend schooljaar? Er zouden 2 klassen extra komen…
AFGEBROKEN De Kentering Als broekie was ik niet zo betrokken bij het oplossen van dit probleem, maar men vond uiteindelijk een oplossing. Boven in de Kentering waren 2 zalen en dat werden onze klassen. Er was veel glas in die ene zaal waar ik met mijn 3e klas zat. De zomer en het vroege najaar van 1975 was bloedheet. Achter dat glas was het nauwelijks uit te houden en we besloten over te gaan op een tropenrooster. Ik weet de tijden niet meer precies, maar we startten erg vroeg, we aten met zijn allen onze boterham op school en op het heetst van de dag was het einde schooltijd. Zo hielden we het een beetje leefbaar.
Broodrooster Terug naar de brand. Die bleef gelukkig beperkt tot een gedeelte van het dak en schade in de onderbouw aan muren. In plaats van een verhuizing in mei werd het verhuizen ergens in september. 1976 was wéér een hete zomer en ik had dezelfde kinderen, nu de 4e klas, in de toen reeds betrokken nieuwbouw. Eén van de kinderen, Irene, vroeg bij het aanbreken van de hete dagen: “Meneer Mattie, doen we dit jaar weer broodrooster?” Mattie Daniëls
Op de vrijgekomen plaats aan de Hoff van Hollantlaan verschijnen in het tweede deel van dit jaar 45 huurappartementen in 3 woonlagen. De planning gaat ervan uit dat de doelgroep voor deze woningen ligt bij de actieve senioren. ‘Gemeenschappelijke ruimten, zoals de binnentuin en de kas, creëren een ontmoetingsplek voor de toekomstige bewoners. Dit stimuleert de cohesie en de interactie tussen de bewoners’, zo staat te lezen in de nog zeer beperkte info op de internetsite (https://www.newomijvastgoed.nl/woningen/rosmalen-hoff-van-hollantlaan-1508). Meer info volgt in de nabije toekomst
HEVO-Magazine • april 2021
13
STICHTING KAMERADEN De Nastichting fascinerende Kameraden reizen heeft naar als Rusland doelstelling in de om jongere en oudere generaties met elkaar in contact afgelopen te brengen maanden, en heeft hen tede verbinden HEVO-reisdoor het delen van kennis. Het idee ontstond ongeveer 5commissie, jaar geledenop tijdens verzoek een van ‘broedweekend’ een aantal voor sociaal-maatschappelijke projecten. Daarna werd het leden, uitgewerkt besloten totineen hetconceptplan, voorjaar vandat 2020 aan een jury werd voorgelegd. Die oordeelde er positief over. naar Israël te gaan. Om het conceptplan verder gestalte te geven, werd hulp en begeleiding van diverse experts ingeroepen. Eén van de initiatiefnemers, Rob van Doleweerd, werd benoemd tot projectleider. Ook het Oranjefonds oordeelde in een vervolgfase positief over het project en verleende financiële ondersteuning, een essentiële bijdrage aan de verdere groei van het project. Tijdens de kick-off presentatie van de diverse geselecteerde projecten was koning Willem-Alexander als beschermheer van het Oranjefonds onverwachts persoonlijk aanwezig. De doelgroepen van de stichting zijn enerzijds twintigers en dertigers en anderzijds senioren. Om die generaties bij elkaar te brengen werkte de stichting vóór de uitbraak van corona samen met diverse culturele instanties van de gemeente Den Bosch: Verkadefabriek, Theater aan de Parade, Noord-Brabants Museum, Design Museum, FC Den Bosch, bioscoopcentrum Kinepolis en het Willem Twee poppodium. Telkens wanneer een verbinding ontstond tussen een oudere en een jongere met dezelfde interesse of hobby, zorgde de stichting voor toegangskaarten, waardoor beiden met elkaar een gezellig uitje kunnen hebben.
14
HEVO-Magazine • april 2021
Projectleider Rob van Doleweerd In ‘normale’, dus niet-coronatijden, organiseerde de stichting om de 6 weken zogenaamde ‘speeddatebijeenkomsten’ in restaurant ‘Mariapaviljoen’ aan het Burgemeester Loeffplein in Den Bosch. Daar werden dan nieuwe contacten tussen jong en oud gelegd of kon worden gebrainstormd. De stichting was en is niet bedoeld voor familiale contacten.
Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan. Tijdens de eerste golf van de coronacrisis heeft de stichting een nieuw project ‘op afstand’ geïntroduceerd: TV-kameraden. Een jongere en een oudere bekijken individueel een tv-programma als ‘Tegenlicht’ (VPRO) of een documentaire op Netflix en gaan dan vervolgens tijdens de nabespreking samen met elkaar kennis en inzichten delen. Het eventuele ervaringsverschil kan volgens Rob van Doleweerd voor beide leeftijdsgroepen interessante perspectieven opleveren. Stichting Kameraden voorziet volgens Rob in een behoefte, doordat zij bijdraagt aan de vermindering van de generatiekloof: in vergelijking met vroeger is het huidige leven namelijk veel individueler geworden; terwijl vroeger de generaties veel meer in dorps- en familieverband samen met elkaar leefden, komen senioren en junioren elkaar nu veel minder vaak tegen. Daardoor ontstaan afstandelijkheid en vooroordelen. De kennis en de ervaring van de oudere generatie kan een goudmijn zijn voor de jongere generatie. Junioren kunnen op hun beurt ouderen vaak leren om zich te handhaven in de gedigitaliseerde wereld. Via intakegesprekken brengt de stichting contacten tot stand en vindt matching plaats op
basis van de informatie over hobby’s en passies. Daarbij beschouwt Kameraden kennisoverdracht als onderdeel van een sociaal gebeuren dat wisselwerking en wederkerigheid impliceert. Zo is er het voorbeeld van de oudere pianist die zijn muzikale ervaringen wil delen met een jonge musicus. Of de oudere fotograaf die wellicht van de jongere fotograaf iets kan leren op het gebied van gedigitaliseerde fotoverwerking. Altijd moeten deelnemers ‘open-minded’ zijn: openstaan voor nieuwe mensen, jong van hart zijn en niet denken in de wij/zij-tegenstelling. Ongetwijfeld zijn er onder de HEVO-leden veel mensen met specifieke kennis op een bepaald gebied die het leuk zouden vinden om die kennis en ervaring te delen met een jongere. Kameraden plaatst daarom hierbij een oproep aan gemotiveerde HEVO-senioren om zich via Rob van Doleweerd bij Kameraden aan te melden. Dat kan telefonisch: 06 – 28 07 58 32 of 073 – 202 09 79, of via e-mail: rob@kameraden.nl. Meer informatie over de stichting en mogelijke activiteiten vind je op www.kameraden.nl. Guido Robbens
HEVO-Magazine • april 2021
15
Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan.
Hij is sinds 3 jaar vrijwilliger bij HEVO als ICT-ondersteuner (ICT= alles wat met computertechniek te maken heeft). Bij HEVO was ICT binnen de eigen organisatie nooit erg zichtbaar en trok alleen de aandacht als een apparaat niet werkte. Maar door corona is online aanbieden van activiteiten inmiddels overal normaal geworden. Die ontwikkeling heeft nu ook HEVO bereikt: op 24 februari werd voor het eerst een HEVO-lezing gestreamd. Dat was de lezing van Wim Daniëls over het Brabantse dorpsleven. Die werd gegeven in de (lege) grote zaal van De Ontmoeting en was thuis online te zien via een livestream. Wim Raaijmakers, ook vrijwilliger bij Seniorweb Rosmalen, was bij de voorbereiding betrokken. Gaat HEVO verder met het aanbieden van online activiteiten? En wat kan Seniorweb Rosmalen hierin betekenen?
16
HEVO-Magazine • april 2021
WIM RAAIJMAKERS: Wim, je kwam in 1977 als 25-jarige bij Philips terecht Na fascinerende in de audiotechniek reizen naar en je Rusland hebt de in jaren de daarna de maanden, afgelopen omschakeling heeftvan de HEVO-reisanaloge naar digitale technieken commissie, op verzoek van van nabij eenmeegemaakt. aantal Klopt het leden, besloten dat je nog in altijd het voorjaar graag achter van je 2020 laptop naar Israël te gaan. zit? Zeker. Bij Philips werkte ik aan de ontwikkeling van de cd-speler, die in 1982 op de markt kwam. Het digitaal verwerken van audio was toen nieuw. Ik heb me daar ook beziggehouden met het ontwerpen van chips, dat was ook nieuw, en heb veel geprogrammeerd. Allemaal heel boeiend. Ik ben toen gegrepen door de computertechniek en die fascinatie heb ik nog altijd. Maar je bent weggegaan bij Philips? Ik vond mijn werk te specialistisch worden. Bij de KPC Groep waar ik in 1989 in dienst kwam was ik hoofd kantoorautomatisering. Nu zou dat ICT-coördinator heten. KPC is een landelijk onderwijsadviesbureau met destijds 200 medewerkers. Carel van den Heuvel is daar nog tot 2005 directeur geweest. Het was voor mij wel een verrassing om hem, zoveel jaar later, weer tegen te komen als voorzitter van HEVO! Toen je met prepensioen ging in 2015 ben je eigenlijk gewoon doorgegaan in de ICT, maar dan als vrijwilliger. Ik werkte altijd met veel plezier. Bij mijn afscheid van KPC liep ik al met een advertentie van de stichting Seniorweb Rosmalen in mijn achterzak. Bij Seniorweb leren senior-vrijwilligers andere senioren computervaardigheden. Dat sprak mij aan. Ik kon daar direct beginnen.
En je geeft nu nog steeds cursussen bij Seniorweb Rosmalen? Ja, maar het klassikaal geven van cursussen is zo’n beetje voorbij. Daarvoor in de plaats doen we steeds meer aan individuele ondersteuning. Dat is de landelijke trend: de jonge senioren die nu instromen, zijn al computervaardig. Seniorweb focust nu op het inloopspreekuur en op het project ‘Leren aan huis’, waarbij we bij hulpvragers thuis komen. Nu dat sinds corona allebei niet meer kan, bieden we online ondersteuning. Met programma’s zoals Quick Assist kunnen wij op afstand meekijken op de computer van de hulpvrager. Zo kunnen we zien waar het probleem zit en als dat kan ook direct oplossen. Er zijn zo’n 10 vrijwilligers van Seniorweb Rosmalen hiervoor beschikbaar. Zo zijn we ondanks corona toch actief. Naast je werk voor Seniorweb ben je ook ICT-ondersteuner bij HEVO? Ja, en ik ben dat ook bij het Vicki Brownhuis. Dat is een inloophuis voor volwassenen en kinderen met kanker en hun naasten. Bij HEVO ben ik er toevallig ingerold. Ik was in het gebouw omdat ik de cursus Socratische Gesprekken volgde. Toen bleek de loopkrant kapot te zijn en er was niemand die hem weer aan de praat kon krijgen. Zo is het begonnen. De loopkrant??? Dat is het TV-beeldscherm dat in de bar van De Ontmoeting hangt waarop alle HEVO-activiteiten worden vermeld. Ik vraag me af of deze loopkrant nog effectief is als intern communicatiemiddel, maar bij HEVO hangt hij nog en als hij niet meer loopt, maak ik hem natuurlijk. HEVO-Magazine • april 2021
17
“IK BEN GEGREPEN DOOR Wat Na fascinerende vind je van de aanwezige reizen naar expertise Rusland op in de ICT-gebied afgelopen maanden, bij HEVO? heeft de HEVO-reisHEVO commissie, heeft geen op verzoek aparte ‘ICT-tak’ van een die aantal beleid op dit gebied leden, ontwikkelt besloten maar in het er voorjaar worden wel van initiatieven 2020 ontplooid naar Israël om te meer gaan. kennis te gaan opbouwen. Zo is er onlangs een werkgroep Livestreaming opgericht. Die gaat verkennen welke van de verschillende activiteiten mogelijk met een livestream ondersteund kunnen worden. En vervolgens ook realiseren! Ik ben lid van die werkgroep. Daarnaast is er ook veel kennis bij de mensen van de technische dienst. Zij hebben bijvoorbeeld eigenhandig het online pin betalen geïnstalleerd. Ik werk veel met hen samen. Kortgeleden hebben we samen een nieuwe beamer geselecteerd en hebben we ook het WiFi netwerk gemoderniseerd. Je hebt de afgelopen jaren ook aan ‘kantoorautomatisering’ gedaan bij HEVO? Ja, samen met Ben Krijbolder, die het zalenrooster beheert, heb ik een systeem ontworpen waarmee de weekactiviteitenagenda eenvoudig en overzichtelijk kan worden ingezien en afgedrukt. Met Ton Verbunt, die de ledenadministratie doet, heb ik een web-oplossing gemaakt waarmee het onder meer heel eenvoudig is om de bezorglijsten van HEVO Magazine per rayon te sorteren en af te drukken. En de HEVO-bridgeclubs hebben gezamenlijk een laptop met een bridgeprogramma dat ik regelmatig van de noodzakelijke updates voorzie. Zulke dingen vind ik heel leuk om te doen. Wat wel een probleem is dat ik momenteel de enige ICT-specialist bij HEVO ben. Dat is kwetsbaar, ik zou minstens één collega moeten hebben.
18
HEVO-Magazine • april 2021
Op 24 februari konden we een lezing van Wim Daniëls in De Ontmoeting online bijwonen. Hoe is dat gegaan? Dat was een succes, er waren 250 aanmeldingen. Dat hadden we in de werkgroep, die dit voorbereidde, niet verwacht. Aanmelders kregen een link toegestuurd en een wachtwoord en konden daarmee op de ingeplande tijd de lezing thuis volgen. Hiervoor was een extern bureau ingehuurd. Zo konden we afkijken hoe je dat doet. Want ook na corona is het online aanbieden van lezingen soms de betere manier: in de grote zaal kunnen immers maar 80 mensen, en diegenen die niet in staat zijn om naar De Ontmoeting te komen kunnen zo ook worden bediend.
COMPUTERTECHNIEK” Ik vond Na fascinerende het als kijker reizen wel naar jammer Rusland dat hetinniet de mogelijk was afgelopen maanden, om onlineheeft vragen deteHEVO-reisstellen. Ja, het was eenop commissie, lezing verzoek sec. Maar vanals een je de aantal chatfunctie gebruiktbesloten leden, heb je eenin moderator het voorjaar nodig,van dat is2020 iemand die ingekomen naar Israël techatberichten gaan. eerst beoordeelt. En daarvoor is ook weer expertise nodig. De online ledenvergadering die we in december zouden organiseren - maar die niet is doorgegaan - zou die chatfunctie overigens wel hebben. Als inleiders daarmee akkoord gaan, kun je een lezing toch ook zelf opnemen met een camera en later op YouTube zetten? Alleen moet HEVO dan wel een YouTube kanaal hebben. Maar HEVO heeft al een eigen YouTube kanaal!! Daar staat nu nog alleen het promofilmpje over HEVO op en de kerstviering van 2020. Daar zou je veel meer mee kunnen doen. Voor zo’n opname heb je overigens wel professionele apparatuur nodig. Dit is dus iets voor de werkgroep Livestreaming.
We moeten er bij HEVO natuurlijk wel rekening mee houden dat sommige oudere leden geen ervaring hebben met computers. Juist oudere senioren hebben door de coronabeperkingen vorig jaar vaak al leren omgaan met een smartphone of een tablet, om via WhatsApp, Face Time of Skype contact te kunnen houden met hun (klein)kinderen. En dat bleek na een beetje begeleiding heel goed te gaan. De goede aanpak is dus naar de mensen thuis gaan en in alle rust voordoen hoe het werkt. Hiervoor zou Seniorweb prima kunnen worden ingeschakeld. Ik hoorde dat het bestuur van HEVO en het bestuur van Seniorweb Rosmalen met elkaar in gesprek zijn over een meer intensieve samenwerking. Dat klopt inderdaad. Ik vind dat een heel goede ontwikkeling!” Lidy Verdegaal
Wim Raaijmakers (‘s-Hertogenbosch, 1952) is na HBS-B en HTS Elektrotechniek bij Philips aan de slag gegaan. Na 13 jaar stapte hij over naar onderwijsadviesbureau KPC Groep als hoofd automatisering. Trouwde in 1978 met Ineke. Verhuisde in 1991 naar Rosmalen. Op zijn 63ste ging hij met vervroegd pensioen en werd docent bij Seniorweb Rosmalen. Voor Seniorweb Rosmalen bouwde hij ook de website. Is vanaf 2017 ICT-ondersteuner bij het Vicki Brownhuis en vanaf 2018 ook bij HEVO. Hij heeft 2 dochters en een kleinzoon.
HEVO-Magazine • april 2021
19
KOKEN MET JOOP In Spanje en in Portugal heeft men geen haast. Zeker niet aan tafel. Hieraan heeft de moderne tijd vooralsnog weinig kunnen veranderen. Het diner begint zelden vroeger dan 10 uur ’s avonds en in het zuiden vaak nog later. Dit duurt dikwijls tot ver na middernacht. De kleurenrijkdom van een Spaanse tafel is voor de bezoekers een geweldige attractie. Het rood en groen van paprika’s, de saffraangele rijst, blanke vis en roze gamba’s wekken de eetlust zonder enige moeite op. Een spreekwoord zegt dan ook ‘het zien is al het halve eten’. Overal in Spanje maakt men de paella anders, maar essentieel is toch altijd wel de combinatie van rijst, vlees, kip en schaal- en schelpdieren.
Paella a la Valencia (voor 4 personen) 5 eetlepels olijfolie, 3 gehalveerde teentjes knoflook, 1 ui, 500 gram kipfilet in stukjes gesneden, 3 tomaten, 1 rode paprika, 2 eetlepels paprika poeder, 300 gram rijst (geen snelkookrijst), enkele draadjes saffraan, 5 eetlepels doperwten, 500 gram gepelde gamba’s. Fruit de gehalveerde teentjes knoflook even in de hete olie en verwijder ze. Fruit de stukjes kip met de gesnipperde ui en gesneden tomaat 15 minuten aan in dezelfde olie. Voeg de rauwe, droge rijst en smalle repen gesneden paprika toe als kip en ui wat kleur hebben aangenomen. Giet er 6 deciliter hete kippenbouillon bij (bouillontablet) als de rijst doorschijnend begint te worden en voeg de 5 minuten in een lepel water geweekte saffraandraadjes toe. Laat het geheel zo een kwartier zachtjes koken. Daarna op smaak brengen met wat zout, peper en enkele druppeltjes tabasco. Garneer het geheel met de gekookte gamba’s, partjes citroen en enkele takjes peterselie. Een lekker glas Rioja erbij wordt aanbevolen. Smakelijk eten! Joop Stoop
20
HEVO-Magazine • april 2021
TE LANG GELEDEN…? Laatst Na fascinerende vroeg ik aan reizen mijn kleindochters, naar Rusland of ze in een de ‘ellestiekske’ maanden, afgelopen voor me hadden. heeft de“Een HEVO-reiswat, opa?” “Nou, je weet op commissie, wel, verzoek zo’n ding van voor eeninaantal je haar”, zei ik. Ze begonnen leden, beslotenallebei in het te voorjaar lachen. Al van 3 keer 2020 ben ik afgebeld naar Israël doorte degaan. kapster. De krul komt er al aardig in. Met gel is er nog een beetje model in mijn haar te formeren. Het geeft je in 2021 een andere look. Mijn jongste kleindochter van 13 zei: “Hé, opa, waarom laat je je haar niet permanenten?” “Mag niet van Rutte”. “O ja, is ook werk van de kapster!”
kaft, waarop de naam ‘Rijam’ stond. En… niet alleen het huiswerk werd genoteerd. Ook heb ik er mijn handtekening in geoefend, die meermalen veranderde van uiterlijk. En… natuurlijk niet te vergeten, de naam van het meisje waarop ik heimelijk verliefd was. Je liet je agenda natuurlijk niet aan je ouders zien, want dan zouden zij er achter komen.
Zo ging ons gekwebbel nog een tijdje door, maar op een gegeven moment gingen ze online lessen. Beiden zitten op het Rodenborch College. Ik vroeg naar hun agenda, om te kijken wat er zoal aan huiswerk in stond. Is voor mij vanzelfsprekend, daar ik mijn hele werkzame leven in het onderwijs gezeten heb. U herinnert zich nog wel mijn stukje over mijn werkplek: ’t Ven, met als titel ‘Vergane glorie’. “Maar opa toch, we hebben geen agenda. Wij hebben Magister”. “Wat hebben jullie?” Met grote ogen keek ik naar haar telefoon en deed alsof ik alles begreep. Op het scherm stond alle informatie, over wat ze die dag te doen had.
Het is 7 februari en er ligt een dik pak sneeuw. Hoe lang is dat alweer geleden? De meteorologische winter begint elk jaar op 21 december. Kunt u zich nog herinneren dat we gingen schaatsen op Het IJzeren Kind in Hintham of op De IJzeren Vrouw in het Prins Hendrikpark in Den Bosch? Wat heb ik daar genoten! Nu, op mijn leeftijd, waag ik me daar niet meer aan. De ijshockeyschaatsen heb ik helaas niet meer. Ik zie ze nog voor me, zwart met dikke neuzen. Ze slijpen hoefde niet, ze waren nog scherp genoeg. Ik hoop dat de kinderen van nu, ondanks alle beperkingen, mogen genieten van dié heerlijke winter. Het is zo nodig. Ik doe u de hartelijke groeten en geniet.
Ik kan me nog de prachtige agenda herinneren, die ik op de Mulo gebruikte om het huiswerk van een hele week te noteren. De agenda had een mooie
Nee, je agenda was van jou! Jouw geheim.
Piet Kerssens
HEVO-Magazine • april 2021
21
HEDDET AL GEHEURD? Als u dit leest is het half april, hopelijk volop lente en hopelijk met meer vrijheid en levensvreugde dan voorheen. Op 24 februari was het ook een mooie dag en ik maakte een rondje op de racefiets. Met de wind tegen moest ik nog flink doortrappen om op tijd te zijn voor de online HEVO lezing van Wim Daniëls. Wim maakt een flitsende start…’HEVO lijkt op DELA’…denk je lid te zijn van een bloeiende en levendige vereniging en dan verklaart deze schrijver dat je laatste uur geslagen is. Ondanks deze valse start wist de man uit AarleRixtel te boeien met zijn verhalen en anekdotes. Hij stelde dat het opgroeien in dialect een taalvoorsprong geeft omdat dialect meer klanken en nuances heeft dan het Algemeen Nederlands. Na de herindelingen is de afstand tot de gemeente groter geworden volgens Wim Daniëls… maar ik had enkele weken terug een andere ervaring. Voor de gemeente Den Bosch heb ik een enquête over de veiligheidsbeleving ingevuld. Vervolgens ontvang ik een uitnodiging voor een gesprek over die veiligheid. Avans Hogeschool doet het onderzoek en stuurt mij een mail met de gewaagde aanhef ‘Beste Bosschenaar’. Dat laatste gaat mij te ver. Mijn moeder is 90 jaar geworden en is altijd trots geweest op haar Bossche komaf.
‘Uit gouden korenaren schiep God de Bosschenaren, uit het restant de overige van het land’ Deze spreuk hing pontificaal bij ons in de hal zodat niemand deze wijsheid over het hoofd kon zien.
22
HEVO-Magazine • april 2021
Ruim 25 jaar geleden demonstreerden haar kinderen in Den Haag tegen de herindeling. Mijn moeder kon dat niet begrijpen. Tijd verzacht de pijn en Den Bosch is ontegenzeglijk een mooie stad geworden en Rosmalen is zijn dorps karakter al lang verloren. Toch blijft het een heerlijke plek om te wonen en te leven. Ik dwaal af want het ging over het optreden van Wim Daniëls. Hij verdient een groter podium en een dankbaar publiek. Hij weet als geen ander smakelijk te vertellen over zijn buurman die hem aansprak met de woorden: ‘Jongen, wè ziede toch wit, moete poepen?’ En over de dorpsdokter die zelf rookte als ’n ketter. ‘Ook op het moment dat hij de longen van een patiënt onderzocht pafte hij flink door. Met zijn rokende hoofd onder het hemd van de patiënt leek het alsof zijn slachtoffer in brand stond’. Ik heb in m’n fietskloffie naar Wim zitten kijken en luisteren en dan word je op een gegeven moment koud. Dus na afloop van de voorstelling stapte ik onder de douche waarbij de straal op goed heet ging. Ik verzuimde de afzuiging aan te zetten en het rookalarm ging af. Wat ’n klere herrie!! Mijn Marianneke sprong dapper op een stoel en draaide het alarm op de tweede verdieping los….. verkeerde etage want het probleem zat op de eerste …… met als gevolg nog steeds een ontiegelijke herrie. Gewassen en gestreken en uiteindelijk verlost van alle lawaai kon ik terugkijken op een mooie en nostalgische middag. Pierre des Enfants, Gruts op Rosmolle
CIJFERCODE PUZZEL
HEVO-Magazine • april 2021
23
STERRENKUNDE: DE ZON, Herinnert u zich nog hoeveel sterren je vroeger kon zien, voordat lucht- en lichtvervuiling veel Na fascinerende hemellichamen onzichtbaar reizen naar maakten? Rusland Al in de die sterren maken deel uit van één groot sterrenafgelopen stelsel, ‘demaanden, Melkweg’.heeft In hetde heelal HEVO-reiszijn inmiddels duizenden melkwegstelsels ontdekt, allemaal commissie, ver weg. In dit oplaatste verzoek artikel van een in deze aantal serie over sterrenkunde blijf ik dichter bij huis. leden, besloten in het voorjaar van 2020 In naar de Israël Melkweg te gaan. draaien sterren rond, maar ook Voor kernfusie, zoals in de zon plaats vind, zijn heel wolken gas en stof. Nieuwe sterren ontstaan doordat zo’n wolk zich samentrekt tot een draaiende schijf. In het centrum van die schijf draait de massa het snelst en wordt het steeds heter. Daar ontstaat een ster. Sterren zijn in feite brandende gasbollen. Planeten, zoals Venus, Aarde, Jupiter en Saturnus worden uit het restmateriaal van die schijf gevormd. In de Melkweg worden nog steeds nieuwe sterren geboren. Maar ze branden ook op. Een ster, ook onze zon, heeft geen eeuwig leven. Kernfusie Onze zon ontstond zo’n 4,6 miljard jaar geleden. Ze is een enorme bol brandend waterstofgas met een doorsnee van bijna 1.400.000 kilometer, meer dan 100 keer de doorsnede van de aarde. In de kern is het zo heet en de druk zo groot, dat de kleinste deeltjes waterstof, atomen, samensmelten. Zo ontstaat een ander gas: helium. Dit samensmelten is een scheikundig proces en heet kernfusie, de kernen van de atomen fuseren. Dit is iets anders dan kernsplijting, dat in kerncentrales gebeurt. Kernsplijting gaat gepaard met radioactief afval, kernfusie is een veel schonere verbranding. Beide, kernfusie en kernsplijting, leveren energie. In een kerncentrale wordt die energie omgezet in elektriciteit. De zon is een enorme energiefabriek. Ze levert licht en warmte, tot op grote afstand.
24
HEVO-Magazine • april 2021
hoge temperaturen nodig. Daarom lukt het ons op aarde nog niet om met dat proces energie op te wekken. In de zon is dat geen probleem. Haar kern heeft een temperatuur van 15,7 miljoen graden Celsius. Per seconde wordt daar ruim 600 miljoen ton waterstof omgezet in helium. En ondanks die grote hoeveelheden, heeft de zon voorlopig brandstof genoeg. Sterrenkundigen nemen aan dat dit over 3 tot 4 miljard jaar anders wordt. De verre toekomst Wanneer onze zon ongeveer 8 miljard jaar oud zal zijn, is een groot deel van de waterstof op. Dat betekent vreemd genoeg, dat de zon eerst heter en groter wordt. Op aarde wordt het zo warm, dat leven hier niet meer mogelijk is. Dan stoot de zon haar buitenste lagen gas en stof af. De kern krimpt tot een kleine ster, een witte dwerg. Wees niet bang. Het duurt nog lang en wetenschappers denken dat we tegen die tijd wel een oplossing bedacht hebben. Wat denkt u van emigratie naar een andere planeet, bij een andere ster? Ondertussen wordt veel onderzoek gedaan. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA laat al 10 jaar satellieten om de zon draaien. Ze meten straling, warmte, samenstelling van uitgestoten gassen. De zonnetelescoop op Hawaï heeft voor het eerst gedetailleerde beelden van het oppervlak van de zon gemaakt. Op die foto’s is te zien hoe dat
EEN ENERGIEFABRIEK oppervlak lijkt te koken. Enorme cellen - ter grootte van fascinerende Na een land als Frankrijk reizen –naar komen Rusland omhoog in de en voeren de hitte afgelopen maanden, van de heeft zon af,de afgekoelde HEVO-reiscellen zinken weer op commissie, naarverzoek binnen.van Die een beweging aantalin de buitenste leden, besloten schil van in het de zon voorjaar gaat van gepaard 2020 met uitbarstingen, naar Israël te vuurstormen gaan. en grote vlambogen Kijken Kijk nooit rechtstreeks naar de zon. Gebruik altijd een eclipsbril, of een lasbril nummer 13 of 14. Andere donkere materialen zoals cd’s of
zwarte fotonegatieven kunnen (onzichtbaar maar schadelijk) ultraviolet licht doorlaten. Een eclipsbril kunt u voor een paar euro via internet bestellen. Misschien ook leuk als u de gedeeltelijke zonsverduistering op donderdag 10 juni wilt bekijken (tussen 11:19 en 13:31 uur). De maan schuift dan gedeeltelijk voor de zon, die krijgt een flinke deuk aan de bovenkant.
De sterrenwachten Hayley in Vinkel en Sonnenborg in Utrecht hebben een zonnetelescoop. Als de coronamaatregelen opgeheven worden is dat een leuk uitje. De sterren en de zon bekijken kan ook vanuit uw luie stoel en zonder gevaar uw ogen te beschadigen. Gewoon kijken via het scherm. Sterrenwacht Sonnenborg in Utrecht heeft een online programma ‘thuis sterrenkijken’ (www. sonnenborgh.nl). De satellieten van NASA die om de zon draaien hebben in totaal meer dan 425 miljoen foto’s en filmpjes gemaakt: het kokende oppervlak,
gasexplosies, vuurbogen. Van al die opnames heeft NASA nu een film op internet gezet, prachtig om even naar te kijken. Zie: NASA/a decade of the sun. En wilt u weten wat er elke nacht te zien is, kijk dan op hemel.waarnemen.com. Marjan Vonk
HEVO-Magazine • april 2021
25
DOE TIJDIG AANGIFTE! Vóór Na fascinerende 8 mei moet ureizen uw aangifte naar Rusland over 2020 in de gedaan hebben, als u daarvoor een uitnodiging heeft afgelopen gehad. maanden, Als u datheeft niet de doet, HEVO-reisvolgt er eerst een aanmaning. En als u daar niet snel op reageert commissie, danop krijgt verzoek u eenvan boete, een die aantal flink in de papieren kan lopen. Lukt het u - om wat voor reden leden,ook besloten - niet tijdig in hetaangifte voorjaartevan doen, 2020 vraag dan vóór 1 mei uitstel aan. naar Israël te gaan.
26
Dat kan digitaal op de website van de Belastingdienst: www.belastingdienst.nl , kies inloggen en log in met uw DigiD. Uitstel aanvragen kan ook telefonisch door de Belastingtelefoon te bellen 0800 - 0543. U krijgt standaard uitstel tot 1 september 2021. Wilt u daarna nog langer uitstel, dan zult u dat opnieuw tijdig - gemotiveerd moeten aanvragen.
Op de website van de Belastingdienst wordt dat uitgelegd.
Als u eenmaal aangifte hebt gedaan, dan kunt daarna altijd nog de aangifte aanpassen, een fout verbeteren of gegevens aanvullen. Zelfs als u al een definitieve aanslag hebt ontvangen. Uw aangifte wijzigen kan tot 5 jaar na het jaar waarover de aanslag gaat. Veelal kan dat digitaal via Mijn Belastingdienst.
Meer informatie of hulp nodig? Neem dan contact op met de ouderenadviseurs van HEVO via de mail ouderenadviseurs@hevorosmalen.nl of via telefoonnummer 06 – 53 27 90 98.
HEVO-Magazine • april 2021
Bent u het niet eens met een aanslag, dan kunt u bezwaar maken. Op de website van de Belastingdienst staat een hulpmiddel ‘Bezwaarcheck’ en dan ziet u snel wat u moet doen om bezwaar te maken.
Paul Scholten, ouderenadviseur
HUURTOESLAG Na Misschien fascinerende hebt u vanaf reizen2020 naarook Rusland wel recht in de op huurtoeslag. Loop die dan niet mis! Onderneem nu afgelopen actie en maak maanden, een proefberekening. heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, In 2020 besloten is de huurtoeslag in het voorjaar gewijzigd. van De inkomensgrenzen 2020 om in aanmerking te komen zijn flink verruimd. naar Israël Omdat de Belastingdienst te gaan. daaraan weinig publiciteit heeft gegeven, doen wij dat hierbij nog een keer. Als u huurtoeslag wilt ontvangen, moet u altijd zelf actie ondernemen. Het gaat niet automatisch. Vanaf 1 januari 2020, vorig jaar dus, hebben veel meer mensen recht op huurtoeslag dan voorheen. Vooral mensen met een inkomen dat hoger is dan de oude inkomensgrenzen van 2019, moeten hierop letten. We hebben het dan over mensen, die een verzamelinkomen hebben hoger dan € 22.000 (voor een alleenstaande) en € 30.000 voor samenwoners. De hoogte van de huurtoeslag is afhankelijk van uw huur en uw (gezamenlijk) inkomen. Op hoeveel huurtoeslag u recht heeft, kunt u zelf uitrekenen. Op de website van de Belastingdienst, www.belastingdienst.nl/toeslagen staan alle bij-zonderheden. Daar kunt u ook een proefberekening maken. En als u denkt, dat u in aanmerking komt, dan moet u dat altijd zelf aanvragen. Een toeslag vraagt u digitaal aan met ‘Mijn toeslagen’. Hiervoor hebt u een DigiD nodig. U kunt ook bellen met de Belastingtelefoon: 0800 - 0543. U hoeft een toeslag maar één keer aan te vragen. Als u aan de voorwaarden blijft voldoen, krijgt u de toeslag het volgende jaar vanzelf. De huurtoeslag over 2020 kunt u nog aanvragen tot 1 september 2021. U kunt huurtoeslag aanvragen voor huurwoningen met een maximale huur van € 737,14. U mag maximaal een vermogen hebben van € 30.846 (één persoon) of € 61.692 (met toeslagpartner). Voor de huurtoeslag 2021 zijn deze bedragen iets hoger. U kunt voor 2021 huurtoeslag aanvragen voor huurwoningen met een huur lager dan € 752,34. U mag maximaal een vermogen hebben van € 31.340 ( één persoon) of € 62.680 (met toeslagpartner). Meer informatie of hulp nodig ? Neem contact op met de ouderenadviseurs van HEVO via de mail ouderenadviseurs@hevorosmalen.nl of via telefoonnummer 06 – 53 27 90 98. Paul Scholten, ouderenadviseur
HEVO-Magazine • april 2021
27
HEVO BEWEEGT: YOGA In de nog steeds voortdurende coronacrisis is het onmogelijk om een keer deel te nemen aan de yogalessen en daarna een gesprekje te hebben voor het schrijven van dit artikel. Ik schuif daarom aan bij Petra van Kessel, met een lekker bakje koffie, om toch een indruk te krijgen en een verhaal te kunnen maken over onze Yogagroep.
Petra: “De Yoga-club bestaat nu uit 2 groepen van 11 mensen, in de spiegelzaal. Dat past net als iedereen er is. Vaak is er wel iemand op vrijdagmiddag afwezig, moet oppassen, is ziek, op vakantie of heeft een feestje; meestal zijn we met 9 of 10. We hebben dezelfde docente, Lisette Coppens, een fijne docente, die het nu een jaar of 4 doet. Ik zit vanaf mijn pensioen bij deze yogagroep, nu ongeveer 6,5 jaar dus. Elke groep heeft een contactpersoon en toen HEVO vroeg om in elke club een bestuur te maken werd ik gevraagd. Samen met Lien van Haaren; zij is contactpersoon voor de andere groep.“ Wat wordt van zo’n bestuur verwacht? “Eigenlijk niet zo heel veel. Het bestuur is de contactpersoon en daarnaast doe ik de financiën. Ik in 2 keer per jaar de contributies en elke maand betaal ik de docente. En af en toe zorgen we voor een bloemetje uit de lief-en-leed-pot als er iemand ziek is of een groot feest mag vieren. Aan het eind van het jaar brengen we verslag uit bij het grote
28
HEVO-Magazine • april 2021
bestuur. Het contact met Lien loopt heel soepel, via een appje, een telefoontje of even een kopje koffie bij elkaar.“ Hoe is de leeftijdsverdeling in de groep? “De oudste is op dit moment zo’n beetje tweede helft 70 en de jongste 10 jaar jonger. We zijn een hecht groepje, maar door de tijd is er toch wel wat verloop natuurlijk. Toen ik begon waren er een aantal 80-ers bij. Op dit moment zijn het alleen vrouwen, maar er is ook wel eens een enkele man bij de club geweest.” Bij yoga denk ik aan Oosterse dingetjes, van beheerst bewegen, ademhaling controleren… “Ja, dat klopt wel. Wij hanteren vooral de stroming van Hatha-Yoga. We beginnen met ademhalingsoefeningen. Dat zijn oefeningen die je zittend doet. Verder zijn er oefeningen voor lenigheid, kracht en allerlei houdingen, die je daarbij inneemt. Dan zijn er nog oefeningen waarbij je je ingewanden masseert. Door bepaalde draaiingen
met je lichaam. Evenwichtsoefeningen komen ook elke week wel voorbij. Het lesuur eindigt altijd met een ontspanning en meditatie. Je kunt hierbij helemaal tot rust komen.” Kun je tot hoge leeftijd met yoga bezig zijn? “Toen ik erbij kwam, waren er mensen bij van in de 80 al wel. Maar je ziet op een moment wel dat het lastig wordt. We doen oefeningen op de grond en dat wordt soms lastig. Het op de grond gaan liggen en vooral het weer overeind komen wordt erg lastig. Alternatieven op de stoel kan wel, maar op een gegeven moment haken deze mensen toch af. Maar ja… er zijn toch wel mensen die tot ver in de 80 hebben meegedaan.“
Hoe lang duurt de les en heb je aan het eind wel een voldaan gevoel? “De les duurt een uur en dan heb je dikwijls wel het gevoel dat je hard hebt gewerkt. Natuurlijk iedereen op zijn eigen niveau. Je voelt je spieren. Ja, de meesten doen het maar één keer in de week. Eigenlijk zou je thuis ook nog eens oefeningen moeten doen, maar dat komt er vaak niet van.
In de goede tijden (voor corona) gingen we na de les met elkaar thee drinken. Gezellig en belangrijk voor de contacten.” Hebben jullie nog contacten op dit moment, nu De Ontmoeting gesloten is? Nou, beperkt. We hebben wel een app-groepje, voor wat berichten in lief-en-leed-sfeer. Tijdens de eerste golf heeft Lisette wel oefeningen doorgegeven in de vorm van ingesproken lessen, maar dat is toch echt anders dan wanneer we écht les hebben. Dat is nu gestopt. De meeste mensen wandelen veel of doen mee met Nederland in Beweging op tv en niet vergeten, we fietsen veel.“
Gebruik je yoga in het dagelijks leven? Ja, in tijden van stress, zijn het voor mij wel de ademhalingsoefeningen waar ik dan profijt van heb. Nu heb ik gelukkig tegenwoordig niet zoveel stress.” Voor deze club is er een kleine wachtlijst. Meer informatie via Petra, 073 – 521 04 04 of petravankessel50@kpnmail.nl Mattie Daniëls HEVO-Magazine • april 2021
29
HET RIJKE ROOMSE LEVEN Nagenoeg Na fascinerende ieder katholiek reizen naar kindRusland was vroeger in de lid van de H. Kindsheid. Daar moesten wel wat offertjes afgelopen voor maanden, wordenheeft gebracht, de HEVO-reiszoals dagelijks een weesgegroetje bidden voor de missie. De commissie, kinderen op kregen verzoek de opdracht van een aantal om zilverpapier en flessencapsules te verzamelen en om regelmatig leden, besloten een paar in het centen voorjaar in het van missiebusje 2020 te stoppen. De glorietijd van de H. Kindsheid duurde naar Israël tot ver te na gaan. de Tweede Wereldoorlog. Het vrijkopen van slaafjes moet je los zien van de strijd tegen de slavernij die door de kerken werd gevoerd. De paters en zusters wilden kinderen helpen en dopen. Zij hadden de overtuiging dat zij goed werk deden.
De H. Kindsheid zou klein gebleven zijn zonder het gigantische netwerk van de lokale genootschappen. Vrijwilligers (zelatrices) die collecteerden en organiseerden, waren de steunpilaren van die plaatselijke afdelingen. Alle parochies hadden zo’n afdeling. Het hoogtepunt was de jaarlijkse optocht met wagens en loopgroepen die de missie uitbeelden. Een soort van kindercarnavalsoptocht maar dan serieuzer. De betrokkenheid van mijn familie was groot. Wij waren zelf geen lid van de H. Kindsheid maar spaarden wel in het missiebusje en hielpen mee met het ophalen van zilverpapier en flessencapsules. Mijn vader was onderwijzer op een lagere school die het verzamelen stimuleerde. Ik heb mij altijd afgevraagd waar het sparen van zilverpapier en de flessencapsules voor nodig was en bij wie je ze moest inleveren. Dit is ook de Kerk in die tijd. Sjef Peters
30
HEVO-Magazine • april 2021
ZORGEN ONLINE PRIVACY Maart was de themamaand over online veiligheid en privacy. Een heel actueel thema waar voortdurend aandacht voor zou mogen zijn. Het betreft immers in z’n algemeenheid de toegang tot het internet in al zijn facetten en het misbruik dat internetcriminelen willen maken van uw actieve participatie. Uit onderzoek van SeniorWeb blijkt dat maar liefst 51% van de ouderen zich tegenwoordig zorgen maakt over hun online privacy. Ook worden momenteel 4 op de 10 ouderen bang van alle nieuwsberichten over internetcriminaliteit. In 2017 betrof dit nog 3 op 10 ouderen. Een aanzienlijke stijging. Toch laten zij het internet niet links liggen.
Van de 65-plussers is 77% hiermee actief bezig, tegenover 93% van de mensen die jonger zijn dan 65 jaar. Ongeveer 1 op de 3 senioren weet niet dat de privacy-instellingen van apps kunnen worden aangepast of ontberen de kennis om dat zelf te doen.
Geen financiële zaken Ondanks dat velen angst hebben voor internetcriminelen en zich zorgen maken over hun online veiligheid, laten de meeste senioren zich hierdoor niet beperken in hun online activiteiten. Slechts 9% laat uit angst bepaalde zaken.
Veilig internetten cruciaal Iedereen regelt meer en meer zaken online en internetcriminelen worden alsmaar slimmer. Hierdoor wordt online veiligheid en het beschermen van persoonlijke gegevens steeds belangrijker én lastiger. Bijna 30% van de ouderen vindt veilig internetten tegenwoordig ingewikkeld.
Weinig ervaring Om veilig online actief te zijn is het beschermen van uw privacy belangrijk. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bleek onlangs dat ouderen hun persoonsgegevens minder vaak beschermen dan jongeren.
Meer over dit onderwerp Het team vrijwilligers van SeniorWeb Rosmalen helpt u graag mits de coronasituatie het mogelijk maakt. Houd u daarom op de hoogte van de actuele situatie in onze leslocatie door te kijken op: www.seniorwebrosmalen.nl
HEVO-Magazine • april 2021
31
ZOMERSCHOOL 2021! De 12e editie van de zomerschool voor 55+ in ’s-Hertogenbosch en omstreken is in aantocht! Opnieuw 3 volle weken! In de periode van 26 juli tot en met 13 augustus bieden we weer diverse workshops, presentaties en excursies aan, waarin ‘kennis maken met’ op de voorgrond staat. Lekker aan de slag in de zomervakantie. Educatie, sport en bewegen, creativiteit en op pad in de omgeving: voor iedereen is er wel wat te halen. Dit jaar veel nieuwe activiteiten zoals wandelen in stilte; presentatie over bekende cabaretiers, zoals Toon Hermans; fotograferen bij zonsopkomst; de Petrus in Vught; sieraden maken van koffiecups; de invloed van klankschalen; presentaties over internetgebruik; en nog veel meer. Dit alles natuurlijk op gepaste afstand, soms met mondkapje
32
HEVO-Magazine • april 2021
in openbare gebouwen. Geheel volgens de dan geldende coronamaatregelen! Inschrijven gebeurt dit jaar grotendeels digitaal, maar we gaan het ook mogelijk maken om persoonlijk in te schrijven met onze hulp. Dit zullen we nog nader uitwerken. Alle informatie is rond 26 mei te vinden op www.saszomerschool.nl. Daar kun je nu alvast een kijkje nemen. Op www. sasdenbosch.nl onder het kopje ‘Zomerschool’ kun je nagenieten van de editie 2019 om alvast in de sfeer te komen! Helaas kon onze Zomerschool in 2020 niet doorgaan. Houd vast rekening met afspraken in de zomer en hou de 3 weken tussen 26 juli en 13 augustus gereserveerd voor wederom een geweldige editie van de Zomerschool 55+.
TAAKVERDELING BESTUUR Na elke algemene ledenvergadering verdelen we opnieuw de taken binnen het bestuur. Functie persoon vervanger Voorzitter Carel van den Heuvel Vicevoorzitter Peter de Leeuw Secretaris Peter de Leeuw Ton van de LIefvoort Penningmeester Ton van de LIefvoort Peter de Leeuw Commissies/Bestuursleden bestuurlijk verantwoordelijke voorzitter/coördinator Reizen Peter de Leeuw Diny Voets Zingeving Carel van den Heuvel Hans van de Griendt Jan Jansen Omzien Mecheline Heijmans Jenny van Rooij Belangenbehartiging Hans van de Griendt Paul Scholten Activiteitencommissie Jos van Raak Jos van Raak Evenementencommissie Jos van Raak Jos van Raak Beheercommissie Peter de Leeuw Cees Franssen Cultuur, Ontspanning en Educatie Mecheline Heijmans Mecheline Heijmans Sponsorcommissie Ton van de Liefvoort Tonny van Raaij Redactie HEVO-Magazine Tonny van Raaij Ad van der Donk Communicatie Tonny van Raaij Tonny van Raaij Secretariaat Peter de Leeuw Peter de Leeuw Vrijwilligersbeleid Hans van de Griendt Vertrouwenspersoon Carel van den Heuvel Hans van Dartel Ledenadministratie Peter de Leeuw Ton Verbunt Ton van de LIefvoort Annette Hurkens, Joke de Bruin Vertegenwoordigende functies Seniorenplatform Kerngroep Eenzaamheid Stichting Ouderenvoorziening Rosmalen Projectgroep Tasjesproject Farent
Carel van den Heuvel Mecheline Heijmans Ad Kuijpers Mecheline Heijmans
Cruciale functies Ondersteuning penningmeester Coördinatie verspreiding H-M
Yolanda van Deursen Carla Couwenberg HEVO-Magazine • april 2021
33
HEV0-AGENDA LET OP: Alle activiteiten zijn onder voorbehoud, vanwege mogelijke coronabeperkingen. Na fascinerende reizen naar Rusland in de
14 afgelopen april tot maanden, en met 24 heeft meide HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal
Algemene leden, besloten Ledenvergadering in het voorjaar (digitaal!) van *** 2020 Maandag naar Israël 3 mei te gaan. Beweeggroep ’t Ven Elke maandag: 11.00 uur Elke woensdag: 10.00 uur Locatie: Kindcentrum ’t Ven Vertrek: vanaf De Ontmoeting Info en aanmelden: Bea Intveld, 06 - 10 75 47 53, fam.intveld@home.nl Deadline HEVO-Magazine Dinsdag 4 mei: voor het meinummer Grootouder-kindergym Sporthal Mozartlaan, Mozartlaan 13, Rosmalen Elke dinsdag: 09.00 tot 09.45 uur en 09.45 tot 10.30 uur Info en aanmelden: ledenadministratie@ojcturnen. nl o.v.v. Grootouder-kindgym via HEVO HEVO Repair Café Dependance Kindcentrum ’t Ven Indien opening toegestaan is! Elke 1e en 3e woensdag van de maand: 09.30 tot 12.00 uur Rijbewijskeuring 75+ De Ontmoeting open van 08.30 tot 13.00 uur Zaterdag 15 mei: keuring van 09.00 tot 13.00 uur
34
HEVO-Magazine • april 2021
Vooraf aanmelden: Jan Mollee, alléén voor HEVO-leden, 073 - 521 72 50 Wandelen Wandelclub Nordic Walking: Maandag 09.30 uur Info: Rita Waslander, 06 - 57 92 35 67 De Doorzetters: Dinsdag 09.45 uur Info: Ans van Liempt, 06 - 41 20 01 73 De Ontmoeting: Dinsdag 09.30 uur Info: Marian Bevers, 06 - 47 86 07 52 Annenborch: Dinsdag 09.30 uur Info: Bea Intveld, 06 - 10 75 47 53 Wandelclub De Zandlopers Info: Maggy Vegers, 073-521 31 63, 06-40 86 91 83 Henny van de Ven, 073-521 33 47, 06-29 53 05 64 Wijklunch De Ontmoeting Elke derde vrijdag van de maand van 12.00 tot 13.30 uur, indien De Ontmoeting open is! Aanmelden en info: Jacqueline van den Wildenberg, j.vandenwildenberg@home.nl 073 - 521 41 58, 06 - 25 39 83 47 Over agendapunten met ***sterretjes leest u in dit blad uitgebreide informatie. HEVO-Agendapunten stuurt u naar kopij@hevorosmalen.nl in een Word bestand. Piet Kerssens, redactie
Postadres HEVO Rosmalen
Bestuur Carel van den Heuvel Voorzitter / Belangenbehartiging
06 - 13 23 66 83
Peter de Leeuw Secretaris / Vicevoorzitter Beheercommissie / Reiscommissie
073 - 521 52 68 06 - 37 60 26 37
Ton van de Liefvoort Penningmeester Sponsorcommissie
06 - 42 56 77 00
Jos van Raak Activiteitencommissie / Evenementencommissie
06 - 42 28 27 70
Mecheline Heijmans Commissie Cultuur, Ontspanning & educatie
06 - 36 49 09 44
Tonny van Raaij Communicatie / Sponsorcommissie
06 - 10 16 71 98
Tulpstraat 2-4, 5241 XV Rosmalen info@hevorosmalen.nl Ledenadministratie Annette Hurkens en Ton Verbunt 06 - 23 05 33 79 ledenadministratie@hevorosmalen.nl Financiële administratie Ton van de Liefvoort, 06 - 42 56 77 00 penningmeester@hevorosmalen.nl Opzegging lidmaatschap Het lidmaatschap loopt van 1 januari t/m 31 december. Opzegging voor het nieuwe jaar uiterlijk op 1 november van het lopende jaar. Schriftelijk naar bovenstaand postadres of per mail naar ledenadministratie@hevorosmalen.nl. Seniorencentrum De Ontmoeting
Hans van de Griendt Vrijwilligersbeleid en Belangenbehartiging
06 - 19 17 58 04 073 - 822 13 97 Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 09.00 -17.00 uur Bij activiteiten ‘s-avonds 19.00-22.00 uur Laatste zondag van de maand van 14.00-17.00 uur
Ouderenadvisering
Ouderenadvisering: 06 - 53 27 90 98. De vrijwillige ouderenadviseurs en belastinginvullers van HEVO zijn bereikbaar via dit nummer. Het team bestaat uit: Margreet van Dijl, Jan Knol, Willem Konickx, Ad Kuijpers, Piet de Munck, Marianne Schinkel, Paul Scholten, Henny Verhoef, Henriëtte Kramer, Peter Nogossek en Ton van de Liefvoort. U kunt ook een e-mail sturen naar: ouderenadviseurs@hevorosmalen.nl HEVO Magazine • april 2021
35
IN DIT HEVO MAGAZINE Na fascinerende reizen naar Rusland in de afgelopen maanden, heeft de HEVO-reiscommissie, op verzoek van een aantal leden, besloten in het voorjaar van 2020 naar Israël te gaan. Cerspern atius, officil iberibust faccus ea nos nobita aut ipidebi tatur? To ea quidi optatur as sa volo doluptatur, ullorerum cuptiur aut dit vererio essunte pera nobit, quatur? Axim rernate non pe vit, sinti
bero to venit, quate ne most, qui num quo ommoluptatum qui de comnihi lluptatur rem exceat alitiatis conse nulpa volupta voluptaecto di alia dolute nis Qui blaborp oreiusa sequas quam qui nobitiu nducipsam sus, et, simus iduntius pro dollique corero quamus, ut ratem. Et ea dem ea veria pero et occatempor resero essedio estrum id untis iuntios inctus sed earibusant officto que nem quostio eius modigenis aut magnihitem quas ut ipis nus. Corro dendit lit, to molores cilibuscius ant. Seque lant istecaerum fugit, con eossincto et
IN DIT HEVO MAGAZINE SENIORENVERENIGING ROSMALEN Na fascinerende reizen naar Rusland in de exceat alitiatis conse nulpa volupta voluptaecto di afgelopen maanden, heeft de HEVO-reisalia dolute nis Qui blaborp oreiusa sequas quam commissie, op verzoek van een aantal qui nobitiu nducipsam sus, et, simus iduntius pro leden, besloten in het voorjaar van 2020 dollique corero quamus, ut ratem. Et ea dem ea naar Israël te gaan. veria pero et occatempor resero essedio estrum
Cerspern atius, officil iberibust faccus ea nos nobita aut ipidebi tatur? To ea quidi optatur as sa volo doluptatur, ullorerum cuptiur aut dit vererio essunte pera nobit, quatur? Axim rernate non pe vit, sinti bero to venit, quate ne most, qui num quo ommoluptatum qui de comnihi lluptatur rem
36
HEVO-Magazine • januari 2021
id untis iuntios inctus sed earibusant officto que nem quostio eius modigenis aut magnihitem quas ut ipis nus. Corro dendit lit, to molores cilibuscius ant. Seque lant istecaerum fugit, con eossincto et esseniscium qui dolor aut occullis modit ut la sinciis net modis sum nim harumque re, odit