VOKA
Fast Forward Flanders
TRIBUNE
Een uitgave van Voka vzw | Jaargang 13 - januari 2020 | Afgiftekantoor Gent X - Erkenningsnummer P708123
Q1 / 2020
Vlaanderen meet zich met de Europese top Personal branding
Advocate Christine Mussche & galeriste Sofie Van de Velde Digitale disrupties
Koen Verwee (CEO Mediahuis) & Bart Claes (CEO JBC)
20 VOOR 2020 THOUGHT LEADERS Twintig inspirerende ideeën van
TWINTIG KOPLOPERS
Kia.com JAAR GARANTIE
P U R E K WA L I T E I T
De nieuwe Kia XCeed Plug-in Hybride. XCellent Nieuwjaar met onze Saloncondities!1
100%
2
Fiscale aftrekbaarheid
VAA3 vanaf
111,67
€
netto/maand
PLUG-IN HYBRIDE
Xtra sportief, Xtra zuinig Een onweerstaanbare look die indruk maakt, hoogstaand comfort, grote binnenruimte, unieke LED-koplampen in Z-vorm, opvallende LED-lichten achteraan en een ruime technologische uitrusting zoals een volledig digitaal 12,3” display: de nieuwe Kia XCeed Plug-in Hybride zorgt gegarandeerd voor enthousiasme. U zult ook méér dan tevreden zijn wanneer u z’n verbruikscijfers ontdekt.
7 JAAR MAP UPDATE
1,4 l/100 km (WLTP)
* 7 jaar garantie of 150.000 km (wat het eerst wordt bereikt, zonder kilometerbeperking gedurende de eerste 3 jaar). ** Het 7 Year Map Update programma gerechtigt de koper van een Kia wagen verkocht vanaf 01.03.2013 door Kia Motors Belgium via een erkende Kia-verdeler in België of het Groothertogdom Luxemburg en uitgerust met een origineel fabrieksgemonteerd LG-navigatiesysteem, gedurende een periode van 7 jaar vanaf de aflevering van de wagen, tot het bekomen van een jaarlijkse navigatiekaart-actualisatie (maximaal om de twaalf maanden) bij elke erkende Kia-dealer of Kia-hersteller in de Europese Unie (enkel na afspraak). *** Foto ter illustratie. (1) Condities geldig van 12/12/2019 tot 31/01/2020. (2) Op basis van de geldende wetgeving op 01 januari 2020. (3) De berekening van het Netto Voordeel Alle Aard gebeurt op basis van het hoogste tarief in de bedrijfsvoorheffing: 53,3%.
32 g/km (WLTP) Contacteer uw concessiehouder voor alle informatie over de fiscaliteit van uw voertuig.
V.U.: NV Kia Motors Belgium (BE 0477.443.106, IBAN: BE17 5701 3129 5521), Kolonel Bourgstraat 109,1140 Evere.
BINNENKOMER
VOKA.BE
20 voor 2020 We zochten twintig thought leaders op die in hun vak bekeken worden als voorlopers. We bespraken met hen één idee. Hoe ze met dat idee het verschil willen maken, en hoe dat idee ondernemers uit andere sectoren kan inspireren. Twintig keer een korte wandeling in de hersenpan van vooruitstrevende denkers. In deze Tribune blikken we vooruit naar een nieuw decennium, met de ideeën van 20 thought leaders.
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 3
VOKA TRIBUNE
inhoud
Q1/2020
18 ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE Het is de toekomst, maar nog niet voor morgen.
28 BINNENSCHEPEN Sensoren vervangen de binnenschipper. 33 STADSFIETES HERTEKEND Cowboy ziet er uit als een fiets, maar is eigenlijk een app.
40 WE ARE JANE Investeringsfonds van en voor vrouwen neemt eerste participatie.
REGULARS 3 52 55 58
BINNENKOMER PROSIT AGENDA UITSMIJTER
Voka Tribune is een magazine van Voka, Vlaams netwerk van ondernemingen Koningsstraat 154 – 158, 1000 Brussel Tel. 02 229 81 11, Fax 02 229 81 00, info@voka.be, www.voka.be | Redactie Kasper Demol, Katrien Stragier, Zoë Vandekerckhove, Stapel Magazinemakers | Redactiecoördinator Sandy Panis | Verantwoordelijke uitgever Hans Maertens, i.o.v. Voka vzw Burgemeester Callewaertlaan 6, 8810 Lichtervelde | Advertenties Chris Lens Tel. 0475 856 232, chris.lens@ voka.be | Grafische Vormgeving Stapel Magazinemakers | Druk INNI group
4 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
INSPIRATIE VAN KOPLOPERS
20 TOPIDEEËN VOOR 2020
VOKA.BE
20 TOPIDEEËN VOOR 2020 PERSONAL BRANDING 12 MEESTERS IN EIGEN NAAM Advocate Christine Mussche over naam en reputatie.
16 MIJN NAAM IS MIJN KAPITAAL
Galeriste Sofie Van de Velde en haar volgers.
15 DIY CONTENT MARKETING
Marketeer Gilles Van Lembergen merkt onrust in BtoC.
DISRUPTIES 44 EEN APP TEGEN VOEDSELVERSPILLING
Bijna 900.000 klanten op anderhalf jaar. Omzet maal tien. Het gaat hard in start-up-land.
45 ER VALT NOG GELD TE VERDIENEN IN MEDIA Koen Verwee bouwt aan een digitaal
verdienmodel voor Mediahuis België. Schaalvoordelen maken het verschil.
48 140 WINKELS EN DAN KOMT ZALANDO
Bart Claes over de disruptie waartegen JBC moet vechten en hoe hij met nieuwe ideeën en te hameren op de eigen identiteit zijn marktaandeel beschermt.
EN VERDER 6 FAST FORWARD FLANDERS. 22 PROFESSOR VERHULST (NEW YORK UNIVERSITY) OVER BIG DATA. 24 BATTMOBIEL ZIET BUSINESS IN MOBILITEIT. 25 HANS GOOSSENS VOORSPELT DAT BEDRIJVEN HUN EIGEN WATER MAKEN. 35 GREENWAY ZIET BIG BUSINESS IN DE EIGEN MARKT STAPPEN. 36 ANNE-MARIE VAN KERCKHOVEN VROUW OP EEN GOLF. 51 VISHAL PUNAMIYA SCHUIFT VAN DRONES NAAR DATA.
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 5
FAST FORWARD FLANDERS
SPURTEN NAAR DE TOP, VANAF NÚ 2020 moet top worden. Vanaf dit jaar gaan we niet voor goud. Nee, we spurten ervoor. Die ambitie heeft ook de Vlaamse regering, die de achterstand op de Scandinavische toplanden wil inlopen. Maar wat is ambitie zonder een plan? Voka heeft zo’n plan: ‘Fast Forward Flanders’. Dat stelt 10 KPI’s met deelindicatoren voorop om in Vlaanderen de komende vijf jaar voluit vooruit te gaan. Ready, Set, Go!
M
et ‘Fast Forward Flanders’ trekt Voka zijn stoutste spurtschoenen aan. We tonen de sprint die Vlaanderen de komende vijf jaar moet en kan trekken om de Europese kampioenen – Scandinavië, Nederland en Zwitserland – bij te benen. We tonen ook waar de absolute eindmeet ligt, bij de beste van de Europese klas op dat specifieke nummer. Hoe? Via een overzicht van concrete acties met KPI’s op tien domeinen die belangrijk zijn voor de Vlaamse ondernemingen, en bij uitbreiding voor de hele Vlaamse samenleving. Voor elk van die domeinen wordt één concrete indicator geselecteerd waaraan de vooruitgang op dat domein afgemeten wordt. Deze hoofdindicatoren zijn aangevuld met meer gedetailleerd subindicatoren per domein. Hierbij geven we alvast een preview op het vlak van onderwijs. De komende vijf jaar laat Voka deze KPI’s niet los. En ook de Vlaamse regering niet. We zullen het beleid permanent monitoren en Jambon I erop wijzen wanneer we de KPI’s niet halen of achterstand oplopen. Eén zaak is alvast duidelijk: het wordt één lange koers en we zullen vijf jaar lang moeten sprinten om het vooropgestelde ambitieniveau te bereiken. Wil je de koers volgen? Neem dan een kijkje op fastforwardflanders.be. 6 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
OPNIEUW ONDERWIJS VAN WERELDKLASSE, DANKZIJ…
507
516
Referentie Vlaanderen
523 Top
FIGUUR 1 – BETERE SCORES VOOR WISKUNDE, LEZEN EN WETENSCHAPPEN
Internationaal scoren Vlaamse 15-jarigen nog altijd goed voor lezen, wiskunde en wetenschappen, maar hun resultaten gaan er wel stelselmatig op achteruit. Daarnaast haalt bijna 1 op de 5 leerlingen niet het basisniveau dat nodig is om in onze maatschappij op eigen benen te kunnen staan. Dit blijkt uit het driejaarlijkse PISA-onderzoek. Bron: OESO
5%
België
7,3%
Referentie
FIGUUR 2 – MEER AFGESTUDEERDEN IN STEM
11,6% Top
In geen enkel Europees land studeren er zo weinig jongeren af in STEM als bij ons. Dat terwijl er een technologische revolutie aan de gang is. Die biedt opportuni teiten, maar dan hebben we wel genoeg werkkrachten nodig met de skills om deze kansen te kunnen grijpen en verzilveren. Bron: OESO
VOKA.BE
OP NAAR DE TOP: 5 AANBEVELINGEN VOOR HET ONDERWIJS
Voer gestandaardiseerde
proeven in om de kwaliteit van het onderwijs beter te kunnen monitoren en bij te sturen.
Zorg voor een betere verloning voor wie vanuit een ander beroep voor de klas wil gaan staan (zij-instromers).
Maak een overkoepelend STEM-actieplan.
Breid duaal leren (een combina-
tie van leren op de schoolbanken en leren op de werkvloer) uit, ook naar kwalitatieve studierichtingen en het hoger onderwijs.
Neem maatregelen om de
studie-efficiëntie te verhogen. Meer weten? www.fastforwardflanders.be
5,8% België
43,6%
Referentie
99,7% Top
FIGUUR 3 – MEER WERKENDE STUDENTEN IN HET BEROEPSONDERWIJS
Leren op de schoolbanken combineren met leren op de werkvloer maakt de stap naar de arbeidsmarkt makkelijker. Bovendien kan die aanpak zorgen voor een opwaardering van het beroepsonderwijs. Deze profielen heeft onze economie immers hard nodig gezien de krapte op de arbeidsmarkt. Bron: Cedefop
33% België
39%
Referentie
72% Top
FIGUUR 4 – MEER AFSTUDEREN OP TIJD
Amper een derde van de studenten haalt zijn diploma binnen de vooropgestelde duur. Door de flexibilisering is de studieduurtijd flink verlengd. Dat impliceert dat studenten minder snel op de arbeidsmarkt komen en zo bijdragen aan nog meer krapte aan profielen. Bron: OESO
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 7
FAST FORWARD FLANDERS
TUSSENSPRINTS VOOR DE ARBEIDSMARKT Meer vacatures voor minder werkzoekenden, het is al een paar jaar een trend. De VDAB telt meer dan 280.000 openstaande vacatures die moeilijk ingevuld raken. Het gevolg? Ondernemingen groeien trager en de sociale zekerheid komt onder druk te staan. Het is dus alle hens aan dek om ook voor onze arbeidsmarkt een versnelling hoger te schakelen.
D
e toenemende vergrijzing vormt een bijkomend probleem, want de komende jaren moeten in Vlaanderen 382.330 jobs opnieuw ingevuld worden. Daarom: we moeten meer mensen (flexibeler) aan het werk krijgen en ook langer werken. Hoewel de officiële werkloosheid daalt, zijn de cijfers onrustwekkend. In Vlaanderen werkt 25% van de 20- tot 64-jarigen niet, in Brussel en Wallonië is dat bijna 40%. Dat komt doordat ingeschreven werkzoekenden slechts het topje van de ijsberg vormen. Zo is in België het aantal langdurig arbeidsongeschikten op 15 jaar tijd verdubbeld en werkt slechts 50% van de niet-EU-burgers. De concurrentiepositie van ons land lijdt – ondanks de gerealiseerde vooruitgang – bovendien onder de hoge loonkosten en werkgeversbijdragen. Het rigide arbeidsrecht, complex sociaal overleg en automatische loondrijvers, zoals barema’s en indexering, wegen op de jobcreatie. Daarnaast speelt ook de hoge belastingdruk op lage lonen een belangrijke rol. Alle hens aan dek dus voor een versnelling hoger op onze arbeidsmarkt.
MEER MENSEN AAN DE SLAG Bron: Eurostat
76%
Vlaanderen
80,2%
Referentie
83,2% Top
FIGUUR 1 – MEER MENSEN AAN DE SLAG
Om de krapte op de arbeidsmarkt aan te kunnen hebben we dringend meer mensen aan de slag nodig. Om de referentie te halen zal Vlaanderen nog een serieuze inspanning moeten leveren. We moeten op zijn minst 159.000 extra jobs ingevuld krijgen.
21,6%
Vlaanderen
FIGUUR 2 – MINDER INACTIEVEN
16%
Referentie
11,9% Top
Iedereen aan de slag, ook wie vandaag niet actief is op de arbeidsmarkt. Als we kijken naar de inactiviteitsgraad – die mensen die niet actief zijn op de arbeidsmarkt en ook geen werk zoeken, zoals huisvrouwen, langdurig zieken … – zie je pas echt een prangend probleem voor Vlaanderen.
8 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
OP NAAR DE TOP: 5 AANBEVELINGEN VOOR DE ARBEIDSMARKT
Jobbonus: het nettoloon van
de laagste lonen gaat omhoog zodat het lonender wordt om te werken.
VDAB gaat werkzoekenden
actiever opvolgen en activeren. Zijn takenpakket wordt ook verbreed naar de groep van inactieven, waarbij VDAB meer de rol van regisseur op zich neemt.
Werkzoekenden worden aan gemoedigd om ook over de grens van de stad, provincie of gewest te kijken voor een nieuwe job.
Ook op economische migratie moet ingezet worden: België stelt zich op als aantrekkelijk gastland, met redelijke doorlooptijden voor papierwerk.
55,1%
72,1% 78,2%
Vlaanderen
Referentie
Top
FIGUUR 3 – MEER OUDEREN AAN DE SLAG
Als we kijken naar de werkzaamheidsgraad van oudere werknemers, dan zie we ook daar dat een serieuze sprint nodig is. Ondanks vele inspanningen blijft Vlaanderen daar een slechte leerling.
52,1%
Vlaanderen
61,3%
Referentie
Flexibele kinderopvang moet het werkenden makkelijker maken om gezin en werk te combineren.
Meer weten? www.fastforwardflanders.be
69,6% Top
FIGUUR 4 – MEER LAAGGESCHOOLDEN AAN HET WERK
Ook op het vlak van laaggeschoolden dat aan de slag is, haalt Vlaanderen niet de referentie. Nochtans hebben we ook deze groep broodnodig.
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 9
JAGUAR FLEET & BUSINESS
OFFICIALLY THE BEST CAR IN THE WORLD
JAGUAR I-PACE VERKOZEN TOT AUTO VAN HET JAAR De beste argumenten om voor een elektrische wagen te kiezen? Die hoeft u bij Jaguar niet ver te zoeken. De volledig elektrische I-PACE is 120% fiscaal aftrekbaar. Bovendien betaalt u geen inschrijvingstaksen of jaarlijkse verkeersbelasting én is ook het VAA erg laag. Last but not least is er een comfortabel rijbereik tot 470 km (WLTP). Geen wonder dat hij niet alleen tot European Car of the Year, maar ook tot World Car of the Year werd verkozen. De Jaguar I-PACE is verkrijgbaar vanaf € 699 per maand.* jaguar.be
0 L/100 KM. CO2 : 0 G/KM * Financiële Renting met aankoopoptie 20% op een duurtijd van 60 maanden. Enkel bestemd voor professionele doeleinden. Onder voorbehoud van aanvaarding van uw dossier door Jaguar Land Rover Financial Services, handelsnaam van FCA Bank, Belgisch fi liaal van FCA Bank S.p.A., verhuurder, Jules Cockxstraat 8-10, 1160 Oudergem met als maatschappelijke zetel Corso Agnelli 200, 10135 Torino - Italië. RPR: Brussel. KBO: 0699.630.712. Voorbeeld gebaseerd op voorwaarden geldig op 01/06/2019, nettoprijs van de wagen € 65.603,31 excl. btw (fl eetkorting inbegrepen) en een voorschot van € 13.743,89 excl. btw. Getoond model uitgerust met opties. Rijbereik tot 470 km (WLTP-norm), kan variëren naargelang de configuratie van de wagen, de staat van de batterij, rijstijl, aard van het gebruik, weersomstandigheden of de rijomgeving. Milieu-informatie [KB 19/03/04] : jaguar.be. Jaguar Care: 3 jaar waarborg, bijstand en gepland onderhoud tot 100.000 km. Geef voorrang aan veiligheid.
20 TOPIDEEËN VOOR 2020 Meesters in eigen naam personal branding
Content marketing doe je zelf content marketing
Mijn naam is mijn kapitaal personal branding
AI is hot, maar trager dan je dacht artificiĂŤle intelligentie
Geef data weg voor de goede zaak big data
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 11
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
personal branding Christine Mussche
© Chak Lòpez
MEESTERS IN EIGEN NAAM
12 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
Het merk werpt een brede, lange schaduw. En ergens in die schaduw zit de CEO, tenzij die beslist om zelf een naam uit te bouwen, in het daglicht te treden en een merk op zichzelf te worden. Om te weten hoe die ‘personal branding’ werkt, gingen we op gesprek bij de meesters zelve. De advocaten. Zes tips van meester Christine Mussche. Met Christine Mussche - advocate bij Van Steenbrugge Advocaten in Mariakerke
1
WORD ERKEND ALS E XPERT IN JE VAK “Mijn niche is geweld en zedenfeiten, maar daar heb ik niet zelf voor gekozen. Ik ben er eerder in gerold. Het waren hulpverleners van slachtoffers die steeds meer mensen naar mij doorverwezen, omdat ze zagen dat wij in dit kantoor zowel verzoenend en bemiddelend kunnen zijn , én bereid om echt te vechten tot het bittere eind voor een zaak. Ze zagen dat wij dossiers opbouwen en ervoor gaan. Het is een heel klein wereldje. Die reputatie ging snel rond. Je wordt er niet happy van, van zedenfeiten. Maar ik kon me nuttig maken in deze niche en we hebbben inmiddels een grote expertise kunnen uitbouwen.”
2
GEEF GUL UITLEG EN DEEL JE KENNIS “Ik werk in een branche die makkelijk de media haalt. Zeden en geweld, journalisten vinden dat interessant. Maar er zijn genoeg advocaten die uitleg kunnen geven. Ik heb hun al gevraagd waarom men mij naar de studio’s uitnodigt. Men vertelt mij dat ik op een serene en heldere manier uitleg geef. Strafrecht, zedenfeiten, dat zijn vaak ingewikkelde en delicate zaken.”
3
WEES SELECTIEF BIJ MEDIAVRAGEN “Ik selecteer streng: bij 80% van de vragen vanuit de media weiger ik beleefd. Toezeggen doe ik vooral wanneer de publieke opinie de noodzakelijke juridische achtergrond mist. Mensen vormen zich zonder veel kennis snel een idee en schreeuwen dan om meer repressie. ‘Langere straffen zijn nodig!’ Terwijl wetenschappelijke studies dat helemaal niet ondersteunen. Bestraffing en behandeling moeten samengaan. Dat wil ik blijven herhalen. Daar kan ik een rol spelen, bij andere thema’s zie ik het nut minder in.”
4
MAAK EEN PLAN MET EEN LUIK C OMMUNICATIE “Er was geen plan in de beginjaren. Wat je nu ‘personal branding’ noemt, is spontaan gegroeid. Vandaag, in een advocatenkantoor met 34 medewerkers hebben we natuurlijk wel een businessplan. We werken in strafrecht, ondernemingsrecht en sportrecht. Dat start vanuit een plan, met een communicatieluik. Dat bestaat niet alleen uit persaandacht. We verzorgen onze communicatie met interne mensen die ons aanwezig houden op LinkedIn, Facebook en
“Wat je nu personal branding noemt, is spontaan gegroeid.”
Instagram, en we laten ons begeleiden door consultants.”
5
HOU JE VERWACHTINGEN IN TOOM “Ja, interviews in media creëren een effect. Maar veel minder dan je op het eerste gezicht zou denken. De dag nadien krijgen we bijna alleen maar mails van mensen die al lang twijfelen, zoals slachtoffers van seksueel misbruik. Zouden ze de stap zetten, of niet? Voor hen kan dat artikel in de krant het zetje zijn dat ze nodig hebben om toch naar voren te stappen. Maar verwacht geen onmiddellijke toestroom van cliënten. Ik krijg niet plots exponentieel meer werk na een panelgesprek in een tv-studio of een artikel in een krant waarin mijn naam valt. Zoiets werkt op lange termijn.”
6
BLIJF GELOOFWAARDIG “Ik ben ongebonden. Ik hoef geen kant te kiezen, noch op politiek, noch op enig ander vlak. Als je authentiek en integer kan antwoorden, win je automatisch aan geloofwaardigheid. En vooral: ik ben niet in dit vak gestapt om de media te halen, maar omdat de materie mij boeit. En dat straal je dan ook uit.”
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 13
4 OKTOBER
VAN 10 TOT 17 U
DÉ EMPLOYER BRANDING TOOL BIJ UITSTEK! #futureproof Krijg als Voka-lid tot 30% korting* op je deelnameprijs voor de 30ste editie op zondag 4 oktober 2020!’
actie onder voorwaarden
*
www.openbedrijvendag.be volg ons op:
#openbedrijvendag
VOKA.BE
content marketing
DO IT YOURSELF CONTENT MARKETING U gaat meer zelf doen. Do it yourself wordt trendy, voorspelt Gilles Van Lembergen, CEO van HeadOffice. Zijn bedrijf is met ruim honderd medewerkers een van de grote jongens in de wereld van content marketing. Ze sturen boodschappen uit langs allerlei (vooral digitale) kanalen om een hechte band te smeden tussen bedrijven en consumenten. Met Gilles Van Lembergen - CEO HeadOffice in Herent
1
4
MEER DIY IN DE MARKETING? “De marketingdepartementen van bedrijven zijn in tien jaar gekrompen tot een derde, voor tien keer zoveel kanalen. Ze vielen noodgedwongen terug op outsourcing. Niet alleen de architectuur van hun digitale kanalen werd uitbesteed, maar ook de content: de berichten op sociale media, de teksten op de website … Dat kwam ons goed uit. Ze kwamen naar ons. Content marketing was een groeimarkt. We zien de trend omslaan. De bedrijven trekken meer en meer naar zich toe, nemen hun eigen socialemedia-experts in dienst en verzorgen steeds meer zelf hun berichten.”
WAT WORDT DE OPLOSSING? “Don’t build on rented land. Als je afhankelijk wordt van Facebook, Instagram … heb je niets zelf in handen. Best mogelijk dat je op een dag niet meer te vinden bent. Zorg dat je eigenaar bent van je eigen strategie. Met de outdoorketen A.S.Adventure bijvoorbeeld hebben wij een databank uitgebouwd met 1,3 miljoen Belgische gezinnen. Daar is 13 jaar werk in gekropen, maar nu hebben we die database in eigen handen.”
5
2
GEVAARLIJK VOOR UW BEDRIJF? “Geenszins, het vraagt gewoon een aanpassing. We groeien nu sterk in de strategie. Vroeger had je één grote strategische meeting per jaar. Momenteel evolueert de digitale sector zo snel dat je de strategie voortdurend moet aanpassen. Hoe consumenten met de sociale kanalen omgaan, welke taal ze gebruiken, op welke prikkels ze reageren, dat evolueert bijna dagelijks. Daar is onze expertise en dus onze meerwaarde zeer groot.”
3
GEZIEN WORDEN WORDT MOEILIJKER? “Ja, ik zie een groeiende ongerustheid bij b2c-bedrijven. Het digitale traject is voor hen levensnoodzakelijk. Maar de consument raakt immuun voor de triggers die uitgestuurd worden. Zelfs oproepen van een bloedbank om bloed te komen geven, krijgen minder respons.”
“De b2cmarkt wordt ongerust. Vallen ze nog op in de sociale media?”
SOCIALE MEDIA BLIJVEN GROEIEN? “Ja, en persoonlijk maak ik me zorgen over het wereldbeeld dat we daarmee vormen. Vroeger had je kranten en het tv-journaal. Daartussen was er niet veel nieuws. Nu zijn we always on, 24 uur per dag, altijd met slecht nieuws én met fake nieuws, dat niet meer te onderscheiden valt van de realiteit. Welke impact heeft dat op mensen, het idee dat alles altijd verkeerd gaat? Welk effect heeft dat op mijn kinderen die nu tieners zijn? Dat vind ik zorgelijk.”
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 15
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
personal branding
Sofie Van de Velde
“ MIJN NAAM IS MIJN KAPITAAL” 16 VOKA TRIBUNEJANUARI 2020
VOKA.BE
Personal branding is je naam en je reputatie uitbouwen. Sofie Van de Velde gebruikt de techniek voluit. Televisie, sociale media. Haar naam is haar kapitaal, zegt ze. Met Sofie Van de Velde – Gallery Sofie Van de Velde in Antwerpen
Sofie Van de Velde is een BV. In het televisieprogramma ‘Stukken van mensen’ op VIER ontvangt ze samen met vier andere experten een reeks bezoekers die een bijzonder object te koop aanbieden. Deze maand gaat de vijfde jaargang van de serie van start. Sofie Van de Velde, de galeriste van de succesrijke Gallery Sofie Van de Velde, werd zo een bekend gezicht bij het grote publiek. De meer klassieke galeristen hebben daar hun vragen bij … “Maar een medium zoals televisie moet je gewoon gebruiken. Er kijken 500.000 mensen naar het programma. Mensen die nog nooit een galerij bezochten, komen nu ook binnen.” Haar man, die zelf actief is in de mediabusiness, raadde het haar af. Media werken heel anders dan de kunstwereld. Hij wou haar beschermen. Haar vader, een gereputeerd kunsthande-
bruikelijk in de wereld van de galeristen. De megagalerieën die zich uitstrekken over meerdere continenten, zoals Gagosian en David Zwirner, werden genoemd naar hun oprichters, en enkele stappen van haar nieuwste galerie op het Antwerpse Nieuw Zuid opende Tim Van Laere een geruchtmakende kunsttempel en zette zijn naam levensgroot op de gevel. Mattheuseffect anno 2020
Het interview wordt twee keer onderbroken. VTM belt of ze een reactie wil geven bij het nieuwe Kunstendecreet. En een koerier brengt een pakketje van de juweelontwerpers Wouters & Hendrix, waarvan ze ambassadrice is – een zwak voor juwelen, geeft ze toe, terwijl ze het pakje opent. “Zo cool!” “Ik denk goed na bij elke vraag die op mijn pad komt. Ik moet balanceren, dat besef ik wel.
“Je moet je kwetsbaar opstellen, constant afwegen wat je deelt.” laar, had evenzeer zijn bedenkingen bij de populaire media. “Mijn vader was zeer cameraschuw. Hij gaf het liefst geen interviews. Als het dan toch moest, liet hij een vriend-filosoof-schrijver interviewen, met de naam van mijn vader eronder.” Zij koos, eerder intuïtief dan vanuit een doordachte strategie, voor een ander pad. “Je moet goed begrijpen: ik heb geen behoefte aan een tv- carrière. Dit is een middel. Geen doel op zich.” Personal branding – je naam gebruiken als marketinginstrument – is niet geheel onge-
Ik moet er zeer bewust mee omgaan. Vroeg of laat gaat je imago met jou lopen.” Ze is ondertussen ondervoorzitter van de beroepsvereniging van galeristen en schreef mee aan de Europese code of conduct. Vorig jaar kreeg ze in Bazel de Award voor Meest Innovatieve Galerie in Europa wegens de vernieuwingen die ze in de galerijwereld bracht. Ze wordt veel gevraagd voor debatten, jury’s, prijsuitreikingen, … Het mattheuseffect anno 2020: veel zal gegeven worden aan wie veel heeft. Die immer groeiende naamsbekendheid trekt
“Social media, ze dragen niet altijd bij tot je geluk.”
het echte goud aan van een galeriehouder: kunstenaars die met vertrouwen het zakelijke aspect van hun minibedrijfje aan haar overlaten. “Er komen elke dag vier, vijf vragen binnen van kunstenaars. Soms beginnende kunstenaars, soms mensen met naam. Wat aandacht krijgt, groeit. Dat merken we ook aan het aantal bezoekers. Op een modale zaterdag komen soms 400 mensen over de vloer, dat is vergelijkbaar met veel musea.” 16.000 volgers
Een goed uitgebouwd netwerk in sociale media hoort bij personal branding, al is het in haar geval duidelijk geen warme liefde: “Ik heb 16.000 volgers op Instagram en 7.000 op Facebook. Dat is veel. Sociale media vragen ook een sociaal engagement. Ik repost collega’s, ik post over kunstenaars die nog geen galerie hebben. Het is je vaak kwetsbaar opstellen, constant afwegen wat je deelt en wat niet. Maar het creëert een publiek waarmee je in dialoog kan gaan. Als galerist is een dialoog met kunstenaars, met je bezoekers, andere collega’s cruciaal. Sociale media zijn een tool waarmee je over heel de wereld kan communiceren.” De kunstsector is natuurlijk ideaal voor social media. Mooie beelden om te posten en de zuurtegraad zal wel lager liggen dan bij bijvoorbeeld politici die elke dag kruiwagens vol bagger over zich heen krijgen? “Dat denk je maar. De volgende kunstenaar die in de galerie tentoonstelt toont slechts negen werken. Maar ik heb nu al een lijst van 200 mensen die een werk willen kopen. Je zou nog schrikken van de reacties die ik daarover krijg… Je zit in een galerie tussen kunstenaars, dan heb je een dik vel nodig. (lacht) Ik onderschat dat soms. Sociale media, ze dragen niet altijd bij tot je geluk.”
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 17
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
artificiële intelligentie
Guy Van Wijmeersch & Tom Kimpe
© Chak Lòpez
“ HET KOMT ER WEL, MAAR TRAGER DAN U DACHT”
18 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
Artificiële intelligentie zal de wereld veranderen, maar nog niet onmiddellijk. Waarom duurt het zo lang? Twee innovatoren bij Barco geven een blik van binnenuit: hoe Barco-ingenieurs met Demetra huidkanker willen bestrijden, maar vooral geduld moeten oefenen. Met Tom Kimpe - VP Technology & Innovation Health Care bij Barco in Kortrijk & Guy Van Wijmeersch - Director Innovation & Design Thinking bij Barco in Kortrijk
E
en computer die zegt of u huidkanker hebt. Een baanbrekend brokje artificiële intelligentie, dat een beeld van een stuk huid interpreteert en op eigen rekenkracht tot een besluit komt. U hebt geen kanker. Of wel. In een wereld waarin vroege detectie het verschil maakt tussen leven en dood, kan dergelijke technologie zonder meer levensreddend zijn. Maar de invoering ervan verloopt traag, zelfs tergend traag. En dat is typisch voor AI. Hoe komt het dat ‘artificiële intelligentie’ (de term dateert al van 1955) nog altijd zoveel problemen kent om door te breken? Goud in handen
Tom Kimpe en Guy Van Wijmeersch hebben een klompje goud in hun handen. Hun Demetra combineert camera’s met een scherm, in een klein draadloos apparaat dat je in de hand kan houden en op huidvlekken richten. Vandaag maakt Demetra uiterst kwalitatieve beelden en toont die op uiterst scherpe beeldschermen, een technologie waarin Barco al lang zijn strepen verdiend heeft. Het toestel laat ook toe om beelden vlot op te slaan in het dossier van de patiënt, huidvlekken op te volgen in de tijd en consultatierapporten aan te maken. In de toekomst kan Demetra de beelden zelf analyseren en een mogelijke diagnose voorstellen. En dan sluipt er zand in het raderwerk, een fenomeen dat zich wereldwijd voordoet telkens als de woorden ‘artificiële intelligentie’ vallen. AI is de technologie van de toekomst, maar nog niet voor morgenvroeg. Hoe komt dat?
“Artificiële intelligentie is de toekomst, maar nog niet voor morgenvroeg.” Zelf diagnose voorstellen
Die traagheid geldt niet voor alle vormen van wat men gemakshalve in één hoed van artificiële intelligentie gooit. AI (in de praktijk een brok software, met in de kern een algoritme) is een breed begrip. Guy Van Wijmeersch (Director Innovation & Design Thinking, links op de foto) haalt de voorbeelden uit eigen huis: “In zijn eenvoudigste vorm test een algoritme voortdurend ons beeldscherm. Als er iets fout loopt aan het scherm, zal het toestel zelf een waarschuwing uitzenden en weten we dat er een herstelling nodig is. Iets ingewikkelder: het toestel kan zichzelf corrigeren. Dat is bijvoorbeeld handig wanneer een muur van toestellen opgetrokken wordt en hun kleuren op elkaar afgesteld blijven, zodat elk scherm bijvoorbeeld rood met dezelfde intensiteit en
kleurtemperatuur toont. Wijkt één scherm in de muur af, dan zal het algoritme ingrijpen en zelf de instellingen aanpassen zonder tussenkomst van een operator.” Maar de toekomstvisie voor Demetra gaat een hele stap verder: de artificiële intelligentie leert en interpreteert wat er op het scherm verschijnt. Ze zal zelf een analyse maken en inschatten of het huidletsel een huidkanker is, of niet. Het toestel zal in de toekomst bijkomende informatie, zoals de mogelijke diagnose, suggereren aan de dermatoloog, zodat die sneller en met meer vertrouwen zelf een betere diagnose kan stellen. De opinie van collega’s
De usual suspects zorgen altijd en overal voor vertraging: de keuring van de overheid, en zet ‘de overheid’ hier maar in het JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 19
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
artificiële intelligentie grootst mogelijke veelvoud, want Barco wil dit toestel natuurlijk wereldwijd uitrollen, wat een wereldwijde toestemming vereist. Typisch voor de medische sector komt ook de ‘clinical evidence’ om de hoek kijken. Er zijn klinische studies vereist om de nodige keuringen te behalen. En medici willen kunnen terugvallen op de opinies van andere medici die de nieuwe technologie al gebruikt hebben. Dat vereist wetenschappelijke publicaties en de steun van opinion leaders. Tom Kimpe (VP Technology & Innovation Health Care): ”Je moet het hele ecosysteem meekrijgen en dat vergt tijd. Er verschijnen in hoog tempo academische studies over het potentieel van artificiële intel-
ligentie en dat bevestigt dat er grote stappen vooruitgezet worden. Maar academische studies worden vaak uitgevoerd in een gecontroleerde omgeving. Zodra de onderzoekers uit hun laboratorium komen en hetzelfde proberen in de echte wereld, daalt de performantie van artificiële intelligentie typisch met 10 à 15%. De reden? In een laboratoriumsituatie heb je de omgeving perfect onder controle. Het toestel wordt bijvoorbeeld altijd perfect op dezelfde manier gebruikt. Dat is niet zo in een ziekenhuis, waar er vaak verschillende manieren van werken zijn en waar beelden op een andere manier genomen worden. En er kunnen ook grote verschillen zijn in de patiëntenpopulatie. De laboratoriumstudie kan bijvoorbeeld
1955 De term artificiële intelligentie is al 65 jaar oud.
gebruikmaken van patiënten met meestal een lichter huidtype, terwijl een ziekenhuis in een ander deel van de wereld patiënten met donker huidtype heeft. Die daling in de performantie kunnen we ons niet permitteren en dus is verder onderzoek nodig om te garanderen dat de technologie ook in de echte wereld goed werkt. Dat vergt tijd.” De ethische kantjes
En dan zijn er onverwachte ethische kantjes, zelfs bij een apparaat dat dankzij vroege detectie levens kan redden. Tom Kimpe: “Als je vandaag een afspraak wil bij een dermatoloog, kom je vaak op een wachtlijst terecht. In sommige landen kan die zelfs oplopen tot vele maanden. Als we onze AI
DE BOCHT VAN BARCO Demetra wil huidkanker opsporen. Het combineert een scanner, een scherm en een rekenkracht. Barco zet daarmee een straf staaltje van a rtificiële intelligentie neer. En bewijst dat het de bocht heeft ingezet van beeldschermen naar data. Tom Kimpe (VP Technology & Innovation Health Care): “Toen ik hier 18 jaar geleden binnenkwam, werkten we vanuit technologie. We waren experten in beeldschermen en vanuit onze expertise keken we naar buiten. Wie kon er een beeldscherm gebruiken? Dat hebben we volledig omgekeerd. We observeren onze potentiële klanten en proberen te begrijpen wat zij echt nodig hebben. Wat zijn hun noden en wat kunnen wij voor hen betekenen?”
Dat is een hele omslag voor een ingenieursbedrijf? Guy Van Wijmeersch (Director Innovation & Design Thinking): “Jazeker. Barco was een ingenieursbedrijf en ingenieurs zijn we nog steeds, maar er zijn andere skills bijgekomen. Bij die transitie is de rol van de CEO cruciaal. Eric Van Zele heeft als CEO ingezet op marketingskills. Zijn opvolger Jan De Witte heeft het idee van user centric werken binnengebracht. We luisteren nu intenser naar de markt. Wat hebben onze klanten nodig? Daar moeten we op inzetten en zo voor hen waarde creëren. Dat klinkt logisch, maar voor een ingenieursbedrijf als Barco is dat toch wel een ommekeer. Demetra is een goed voorbeeld. Hoe we dat aangepakt hebben, is het resultaat van een transitie.”
20 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
Wat is concreet het verschil? Tom Kimpe: “Eén persoon had het idee om een scanner met een scherm te maken die huidkanker in beeld brengt en een diagnose geeft. Vroeger sprong daar direct een ploeg researchers op om een prototype te maken. Een apparaat dat huidkanker opspoort! Geweldig, toch? Nu gaan we eerst na of de markt voldoende ruim is. We zitten niet in de project business waar we een oplossing zoeken voor één dermatoloog in één ziekenhuis. We gaan het dus ruimer zoeken: we lopen binnen bij privédermatologen, in lokale ziekenhuizen, in universitaire ziekenhuizen. Niet alleen hier, maar over heel de wereld. En ja, het idee bleek zowat overal inzetbaar en dus hebben we het uitgewerkt in een business case. Maar daar stopt het niet mee. We proberen ook tot in de details te begrijpen wat de dermatologen echt nodig hebben en op welke manier ze het toestel gaan gebruiken. Daardoor vermijden we dat een product achteraf gezien toch net niet was wat de klanten willen. Dan en pas dan, mogen de ingenieurs hun ding doen.”
Gaan je ingenieurs mee in die aanpak? Tom Kimpe “Ze moeten wel (lacht). Ik verplicht hen om naar ziekenhuizen te gaan. Luisteren naar de artsen, praten met de dermatologen. Ingenieurs zijn daar in het begin soms wat bang voor, maar ik sleur hen mee. Na een tijdje zijn ze zelfs zelf vragende partij want het geeft hun meer vertrouwen voor de vele designkeuzes op het pad van concept tot product.”
VOKA.BE
beroepsgroep die een deel van de eigen expertise aan de computer overlaat. Een fenomeen
voor een groot deel vervangbaar te maken. Het vervolg liet zich raden.” Tom Kimpe: “Het is toch compleet normaal dat dermatologen niet zomaar hun diagnose overlaten aan een algoritme, terwijl de verantwoordelijkheid toch bij hen blijft liggen. Wij positioneren Demetra daarom als ondersteunend. Ons doel is de dermatoloog bijkomende informatie te bezorgen, zodat die sneller en met meer vertrouwen een betere diagnose kan stellen. De artificiële intelligentie vervangt de dermatoloog niet, ze ondersteunt hem.”
“De ethische kantjes moeten uitgeklaard worden met heel veel verschillende partners.” dat zich recent ook voordeed bij de blockchain. Dankzij dat nieuw brokje technologie worden jouw data, zoals de aankoop van een huis, vastgeklikt in een netwerk van oneindig veel data, wat jouw data onvervalsbaar en makkelijk raadpleegbaar maakt. Kortom, de blockchain kan het officieel registreren van akten en dus een deel van de job van notarissen overnemen – als notarissen bereid zijn om in het verhaal te stappen en zichzelf
© Chak Lòpez
te streng afstellen en veel valse positieven detecteren, groeien die wachtlijsten onmiddellijk aan. Dat is slecht nieuws voor mensen die wel degelijk huidkanker hebben en daardoor lang op een diagnose moeten wachten. Maar als we het algoritme minder streng afstellen, glipt er misschien een patiënt door het net en blijft zijn huidkanker onopgemerkt. Dat is een zeer complexe discussie, met repercussies op het budget van onze sociale zekerheid, op de capaciteit van ziekenhuizen ... Dat moet uitgeklaard worden, en met heel veel verschillende partners.” Guy Van Wijmeersch: “Bovendien heeft AI vaak een vervelend trekje voor wie het in de markt wil zetten: het moet aangekocht worden door een
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 21
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
big data
“ EEN GOEDE ILLUSTRATIE VAN HOE HET GEGARANDEERD FOUT LOOPT”
E
ven enkele maanden terugspoelen. In Kortrijk wordt plots bekend dat de stad data koopt van Proximus, om te meten wie naar de stad komt en wat ze daar doen. Burgemeester Van Quickenborne wordt in de verdediging gedwongen. Stefaan Verhulst zit aan zijn bureau in Manhattan en zucht diep als ik hem de reportage laat zien op het VRT-journaal. “Op zichzelf was zijn plan lovenswaardig, hoor. Maar dit is ook een zeer, zeer goede illustratie van hoe het gegarandeerd fout loopt als je niet vooraf een conversatie voert met je burgers. Mocht men de Kortrijkzanen vooraf verteld hebben welke data de stad verzamelt, hoe anoniem ze zijn en dat men ze gebruikt om toerisme beter aan te sturen, dan was in mijn ervaring heel die heisa vermeden. Transparantie is hier het toverwoord.” Stefaan Verhulst, ondertussen de trotse houder van een dubbele Belgisch-Amerikaanse nationaliteit, is adjunct-professor aan de New York University. Hij richtte daar het GovLab op, een onderzoekscentrum dat overheden helpt betere beslissingen te nemen op basis van technologie en data. Verhulst was recent betrokken bij een project in Chili. Daar 22 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
“Bedrijven zullen in de toekomst hun data ter beschikking stellen. Data for good.” wou de stad Santiago weten in welke mate stedelijke mobiliteit afhankelijk is van je geslacht. “We gingen met de data van een lokale telefoonmaatschappij de bewegingen na van de inwoners. Wat vonden we? Vrouwen zijn minder mobiel dan mannen, vooral armere vrouwen. En zij gaan opmerkelijk meer naar ziekenhuizen, taxistandplaatsen, … Dat levert een goeie basis om een nieuw mobiliteitsplan uit te tekenen.” In India verrichtte het GovLab een studie over zelfmoordgolven bij tieners. Samen met Microsoft Research vonden Verhulst en zijn team een verband met … de zoekterm pesticiden. “Als tieners informatie googelen over pesticiden, stijgt het aantal zelfmoorden in die regio. Met die informatie kunnen de lokale zelfmoordlijnen een nieuwe golf voorspellen en hun telefoonpermanentie vooraf opdrijven, in plaats van bij elke nieuwe golf noodgedwongen de telefoons te laten rinkelen.”
Stefaan Verhulst New York University en oprichter GovLab in Manhattan
De voordelen zijn zo evident dat de trend niet meer te stoppen is, zegt Stefaan Verhulst: “Politici en besluitvormers hebben begrepen dat hun beslissingen kwalitatiever zijn, als ze zich baseren op verschillende datasets, heel vaak in het bezit van ondernemingen. Dat vraagt natuurlijk vooraf een publieke conversatie. Welke data wil de overheid binnenhalen? Hoe doet men dat op een verantwoorde manier? Wat wil men ermee bereiken? Zonder die consensus met je burgers krijg je altijd een terugslag, zoals in Kortrijk.” Verhulst draait de discussie ook even om. “Ja, data inzetten moet ethisch verantwoord zijn. Maar er zit ook een ethisch randje aan het níét aanwenden van data. Kunnen we het ons permitteren om bij een aardbeving géén telefoondata te gebruiken, als we daarmee levens kunnen redden?” Data zijn geld waard, en steeds meer bedrijfsleiders beginnen dat te beseffen. “Ja, er zit een markt in data, maar ook een sociale verplichting: data for good. De overheid kan veel data gebruiken om beter te besturen. Bedrijven die hun verantwoordelijkheid opnemen zullen steeds vaker die data gewoon ter beschikking stellen.”
20 TOPIDEEËN VOOR 2020 Bedrijven maken hun eigen water duurzaamheid
Sensoren vervangen mensen binnenscheepvaart
Er zit business in mobiliteit fietsen en elektrische auto’s
De markt ontdekt de vrouw vrouw en ondernemen
Vrouwen zorgen voor vrouwen investeerders
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 23
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
mobiliteit
© Chak Lòpez
(Op) WEG MET DE AUTO Met Chris de Guytenaer - CEO Battmobiel in Gent
LAGE-EMISSIEZONES, VERKEERSVRIJE CENTRA, REKENINGRIJDEN, KLIMAATOPWARMING … DE DISCUSSIES LAAIEN OP. BATTMOBIEL ZIET ER VOORAL KANSEN IN. Ooit baande een auto de weg naar volwassenheid: rijbewijs op achttien en twee dagen later een tweedehands voor de deur. Voltooid verleden tijd, volgens Chris de Guytenaer, CEO van Battmobiel: “Mijn dochter van achttien ligt niet wakker van een eigen auto. Het interesseert haar niet. Mijn zoon is amper drie jaar. Ik ben er zeker van dat hij nooit een auto zal kopen of een verbrandingsmotor gebruiken.” Lederen zetels
Voor Chris de Guytenaer kwam het keerpunt toen hij van de Gentse rand naar een huis in het centrum verhuisde. “Met twee dikke auto’s en een hele nest kinderen. Helaas kon ik 24 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
met die auto’s niets beginnen in de stad. Ik stak mijn licht op bij de deelsystemen, maar die werkten niet voor mij. Ik ben een veelgebruiker én gehecht aan een zeker comfort.” Uiteindelijk besloot Chris om zelf een deelsysteem uit de grond te stampen, met de nadruk op elektrisch rijden. “Het begon allemaal met de Renault Zoë, een elektrische auto met
“Er zit business in de discussies over mobiliteit.” een autonomie van 300 kilometer. Maar dan wel met lederen zetels, een degelijke radio en een speciale lak op de carrosserie.” Het werd Battmobiel, een kruising tussen de Batmobiel en een batterij. Vandaag heeft Battmo-
biel een vloot van ruim vijftig stuks in Gent, Aalst, Deinze en Mechelen, gaande van een elektrische bakfiets tot een Tesla. “Voor wie graag eens uitpakt bij vrienden of familie”, lacht Chris. Met de buurt
Battmobiel onderscheidt zich van andere deelsystemen, doordat de gebruikers een vaste auto delen met de buurt en daarnaast toegang hebben tot andere voertuigen uit de vloot. “Reserveren gebeurt met een mobiele app, waarmee je ook de auto opent. Alles staat in het teken van gebruiksgemak. Elektrische wagens zijn comfortabeler, stiller en properder. We trekken dit door naar de bedrijven, met structurele oplossingen voor elektrische salarisen poolwagens. Ik heb in Silicon Valley en China de mobiliteit van de toekomst gezien, en die is overduidelijk elektrisch.”
VOKA.BE
duurzaamheid Hans Goossens
© Chak Lòpez
ZELF WATER MAKEN
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 25
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
duurzaamheid
Een waterman met een visionaire aanpak. Water zal steeds minder vanzelfsprekend worden. Bedrijven moeten instaan voor hun eigen waterbevoorrading. Hans Goossens is een predikant van de toekomst. Met Hans Goossens - CEO De Watergroep
Klimaatrobuust
De Watergroep is het grootste waterbedrijf van Vlaanderen, met ruim 3,2 miljoen klanten, van Bredene tot in Voeren. De oplossing om onze watervoorziening klimaatrobuuster te maken, kan deels gezocht worden bij die 3,2 miljoen, denkt Hans Goossens: “Het is niet aan mij of aan De Watergroep om te zeggen wat bedrijven of gezinnen moeten doen. Maar het Vlaamse regeerakkoord schept wel het kader waarin private initiatieven zelf drinkbaar water produceren uit regen- of afvalwater.” En dus zet De Watergroep in op bedrijven die de cirkel rond maken door afvalwater te (laten) 26 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
zuiveren en het opnieuw in te zetten in hun productieproces. Diezelfde technologie maakt hergebruik ook mogelijk bij woonwijken of privéwoningen. “De sense of urgency is er en de technologie ook. De bedrijven waarmee we samenwerken kampen geregeld met wateroverschotten. Momenteel bestaat er nog geen kader om dat overtollige water in het
“De sense of urgency is er en de technologie ook.”
“Bedrijven hergebruiken hun eigen water.” net te brengen, maar dat lijkt me slechts een kwestie van tijd. Ook de producenten van sanitaire installaties denken steeds vaker circulair. Wij werken samen met hen aan een pilootproject om douchewater in privéwoningen als toilet water te hergebruiken.” De toekomstvisie van Hans Goossens is opvallend, want ze komt allerminst de eigen kassa ten goede. “Dat klopt. We zouden kunnen zeggen: we sluiten ons daarvoor af, want met die circulaire ideeën dalen onze inkomsten. Maar we kregen niet de opdracht om ons eigen bedrijf veilig te stellen. Wel om Vlaanderen te voorzien van drinkwater.” Een waterbedrijf is dan niet langer louter een leverancier van
© Chak Lòpez
H
ans Goossens maakt zich zorgen. Vlaanderen is volgens de OESO een van de meest waterschaarse regio’s ter wereld. Hans Goossens (CEO De Watergroep): “Tot nu toe zijn we er goed in geslaagd om onze welvaart op peil te houden. Het water komt nog steeds elke dag uit de kraan. Toch werden we de voorbije jaren herhaaldelijk geconfronteerd met klimatologische omstandigheden waarop ons bevoorradingssysteem niet is voorzien. We komen iedere keer goed weg, maar de extremen worden frequenter én extremer. Als we nu niets doen, komen we vroeg of laat in de problemen.”
water, maar ook een regisseur van private initiatieven. Best samen aanpakken
De Vlaamse watersector kan dat het best gezamenlijk aanpakken, denkt Hans Goossens. “Het klinkt misschien contradictorisch, maar hoe meer van die decentrale initiatieven er komen, hoe groter de water bedrijven de noodzaak tot samenwerking zullen voelen. Met publieke, én met private bedrijven.”
80% van de verpakkingen die u als bedrijf op de Belgische markt brengt, moet gerecycleerd worden. Dat is bij wet verplicht.
Wist u dat uw bedrijf hiervoor verantwoordelijk is? Ontdek wat u moet doen op www.ivcie.be
Gaucheretstraat 92-94 . 1030 Brussel . T. +32 2 209 03 60 . info@ivcie.be
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
binnenschepen zonder schipper
© Chak Lòpez
“WE ZITTEN IN EEN OORLOGSSITUATIE” ANTOON VAN COILLIE, BLUE LINE LOGISTICS
28 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
Geen schippers, geen uitstoot en overslaghubs diep in de steden. Dat is het toekomstbeeld van Antoon Van Coillie, telg uit een notoire ondernemersfamilie. Met zelfvarende binnenschepen wil hij een revolutie ontketenen in de binnenvaart. Een revolutie die de klimaatverandering voor een deel moet afremmen. Met Antoon Van Coillie - oprichter Blue Line Logistics in Kapellen
A
ntoon Van Coillie heeft zijn hoofdkantoor ondergebracht in een bijgebouwtje, in een tuin in Kapellen boven Antwerpen. Hij wijst fier naar zijn tweedehandse Alfa Romeo Mito: voor een prijsje gekocht en met een laag verbruik. Goed voor het milieu. Welke vraag je hem ook stelt, binnen de twee minuten buigt hij het gesprek naar duurzaamheid, klimaatverandering, uitstoot. “We zitten eigenlijk in een oorlogssituatie. Onze manier van werken moet veranderen. Binnen afzienbare tijd moeten alle binnenschepen die niet meer aan de sustainabilitynormen voldoen uit de vaart genomen worden.” Met zijn Blue Line Logistics wil de Oostendenaar een revolutie ontketenen in de binnenvaart: binnenschepen die overal kunnen aanleggen, met propere elektrische motoren en rond-om-rond sensoren om volledig zelfstandig te varen. Er zit geen schipper meer in de stuurhut, meer nog, er ís zelfs geen stuurhut meer. Zoals zelfrijdende auto’s zoeken die zelfvarende boten hun eigen weg. Voor onverwachte obstakels volgt ergens te lande iemand in een Remote Control Center op een muur vol tv-schermen de schepen die in de vaart liggen.
Dat vraagt een aanpassing van de vaarwetgeving, maar de Vlaamse overheid en in haar kielzog de Rijkswaterstaat zijn volgens Van Coillie ‘helemaal mee aan boord’. Schipperloos
Om te concurreren met de klassieke binnenvaart wil Van Coillie een belangrijke kost elimineren: de schipper. Met dat idee staat hij niet alleen. Op WestVlaamse kanalen vaart ondertussen bij wijze van experiment een onbemande duwbak van het aannemingsbedrijf Group De Cloedt. Antoon Van Coillie: “Logisch
“Sensoren vervangen de schipper aan boord.” toch? Wat is nog de toegevoegde waarde van een schipper aan boord? Door onbemand te varen, besparen we onmiddellijk op drie vlakken. Eén: geen salaris voor de schipper. Twee: minder ongelukken dankzij onze sensoren, wat een repercussie heeft op de verzekeringen. Drie: efficiëntie. We kunnen in principe dag en nacht varen, en onze trajecten zijn voorspelbaar, wat wachttijden
en congestie aan sluizen en kades vermijdt.” Staat de vakbond van de klassieke binnenschippers niet op de achterste poten? “Nee, de vakbonden hebben me nog niet in het water gegooid. Zij zien ook wel de toekomst: dit zal nieuwe jobs creëren. En je moet weten, binnenschipper word je vandaag meestal van vader op zoon. Maar die jongere generatie ziet minder de romantiek van de binnenscheepvaart. Zij willen meer thuis zijn voor de kinderen. Binnenschipper wordt een knelpuntberoep, en daar bieden wij een oplossing voor. Met een vaardiploma kan je vanuit een controlekamer een tiental schepen opvolgen, en je werk-privébalans in evenwicht houden.” De huidige minivloot van Van Coillie heeft momenteel nog altijd een stuurman aan dek, maar de sensoren worden binnenkort getest en de toekomst zonder schipper ligt volgens Van Coillie binnen handbereik. Idee aan Kennedytunnel
Het idee van een nieuw type binnenvaart dook op in zijn hersenpan toen hij stond aan te schuiven aan de Kennedytunnel tussen vrachtwagens met bouwmateriaal. Alles kwam samen. Van thuis uit opgegroeid in de bouwwereld. Een fervent zeiler en reserveofficier bij de Zeemacht. Een carrière bij Ackermans & van Haaren en daarna in de Londense City, wat hem dicht bij financiers bracht. Terwijl hij op de Antwerpse ring tussen de dampende dieseltrucks stilstond, bedacht hij een binnenschip dat de vrachtwagens van de ring zou weghouden: “Een zelfvarende catamaran zonder schipper, en natuurlijk met elektrische motoren, zonder uitstoot en dus goed voor het klimaat.” Vandaag liggen al vier boten van Blue Line Logistics in de vaart. Dit jaar moeten er nog twee bij komen. Over tien jaar mikt hij op dertig schepen. Voor de financiering kan hij terugvallen JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 29
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
duurzaamheid kunnen we materiaal tot op de werf brengen. Veel aannemers klagen dat ze met hun vrachtwagens een stad zoals Gent niet meer binnen kunnen, en veel steden zien niet graag grote trucks hun bouwmateriaal lossen in de kleine straten, al was het maar voor de uitstoot. Daar kunnen wij iets aan verhelpen.”
© Chak Lòpez
Een hub voor bakkers
op enkele sterke investeerders, zoals CFT, de Franse binnenvaartgroep. Ten onder
De familienaam Van Coillie doet vooral in West-Vlaanderen een belletje rinkelen. Antoon is een telg van de familie achter Algemene Ondernemingen V.R. & J. Van Coillie. Een zeer succesvolle aannemer, tot een belastingaanslag in de jaren zeventig het familiebedrijf van de kaart veegde. Na een juridische calvarietocht van twintig jaar kregen de gebroeders Van Coillie van de rechter gelijk over de hele lijn. Ze kregen hun geld terug, maar ondertussen was Algemene Ondernemingen V.R. & J. Van Coillie reddeloos ten onder gegaan. Toch blijft de bouwwereld in het DNA van de familie zitten, want Antoon Van Coillie wil ook in die sector zijn schepen aanbieden. “Bij bouwprojecten aan het water – en de meeste steden hebben binnenwaters – 30 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
Een catamaran van Blue Line Logistics is 50 meter lang. In tegenstelling tot een klassiek binnenschip heeft het geen benedendeks ruim, maar staat de vracht boven op het dek. De catamaran heeft minder diepgang en kan daardoor zowat overal aanmeren. Een loskade is niet nodig. De boot legt zich tegen de wal en lost de cargo met een eigen kraan. “We kunnen een stad zoals Brussel of Gent bevoorraden tot diep in de stad. Daar wordt alles ontladen in een hub, waarna kleine bestelwagens of fietskoeriers het overnemen. Sustainability is een sterk argument om dit
qua uitstoot al een heel verschil en we willen over tien jaar zero uitstoot. Batterijen kunnen een oplossing vormen op termijn, maar zijn momenteel nog te duur. Elektriciteit ‘tanken’ is ook nog een probleem, want dan heb je een hele reeks laadstations nodig langs de waterwegen. Nee, onze toekomst ligt in waterstofmotoren van bijvoorbeeld CMB. Een zeer milieuvriendelijke grondstof. Momenteel wordt waterstof vooral gemaakt voor ziekenhuizen en de hightechsector. Die willen een zuiverheid van 99,99% en dat maakt waterstof duurder dan diesel. Voor ons hoeft het niet zo zuiver. Het probleem is de leveranciers zo ver te krijgen dat ze voor ons minder zuivere, goedkopere waterstof willen maken.” Dat zal pas lukken als de vraag stijgt en dat kan Blue Line Logistics niet alleen. Om een impact te creëren op de klimaatverandering kijkt Van Coillie naar gelijkgestemden. “Over tien jaar hebben wijzelf
“Elektriciteit tanken is een probleem. Nee, onze toekomst ligt in waterstofmotoren.” door te voeren. Ik droom ook een beetje dat we zoiets organiseren per beroepsgroep. Neem nu één hub met alle bakkersmateriaal voor de hele stad. Onze schepen leveren meel en alles wat een bakker gebruikt aan de hub. De bakker bestelt met een app wat hij nodig heeft en krijgt dat via koerierdiensten geleverd.” Geen diesel meer
De schepen zijn nu nog uitgerust met dieselmotoren, maar de toekomst ligt volgens Van Coillie in groene energie. “De nieuwe dieselmotoren verbruiken maar 30 liter per uur. Met één zo’n schip halen we meer dan tien vrachtwagens van de weg, dat maakt
dertig schepen in de vaart liggen. Maar de markt is veel groter. Momenteel varen er in West-Europa 10.000 binnenschepen. Daarvan is een vijfde minstens een halve eeuw oud. Die moeten we kunnen vervangen door schepen die autonoom varen en aangedreven worden door waterstof. Die omslag is zo groot dat we ze niet alleen kunnen maken. Daarom richten we dit jaar een zustermaatschappij op, die onze knowhow aanbiedt: het bouwen en exploiteren van sustainable binnenschepen, zodat onze kennis snel op een brede schaal uitgerold wordt in heel Europa.”
PCARD+ De Pcard+ is gratis
Your access to the city Toegang tot bijna 70 Interparkings van Belgïe Nooit meer langs de kassa’s aan de uitgang En talloze kortingen Info www.pcard.be
OVERAL DICHTBIJ
100% FISCAAL AFTREKBAAR. 100% RIJPLEZIER. MODERNISEER UW WAGENPARK MET DE NIEUWE BMW 330e PLUG-IN HYBRIDE.
Echt rijplezier
Milieu-informatie (KB 19/03/04): www.bmw.be
1,7 L/100 KM • 39-49 G/KM CO2 (NEDC)* BMN1900057 - Ann S3 PHEV Voka 125x174 NL.indd 1
* voorlopige waarden
7/02/19 11:09
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 31
Met AG Employee Benefits kiest u voor uzelf én voor uw werknemers
SUPPORTER VAN JOUW LEVEN Ontdek uw oplossingen op maat in aanvullende pensioenen, gezondheidsverzekeringen, overlijdensdekkingen en gewaarborgd inkomen.
www.agemployeebenefits.be
ADV_EB_174x125.indd 1
Schakel uw financiering een tandje hoger met PMV
Ondernemen is durven en doen. Dat vraagt niet alleen inzicht, energie en lef, maar ook financiële slagkracht. PMV zet uw ondernemingsplannen uit de wind met financiële oplossingen op maat. We bekijken samen wat de beste opties zijn om uw project een lengte voorsprong te geven. Bovendien kan PMV ook andere financiers mee over de streep trekken door hen een waarborg te verstrekken. Met PMV als partner blijft uw ondernemingszin in topconditie en kunt u de steilste bergen aan. Blijf dus niet zitten met uw ideeën, trek een sprintje en maak een afspraak met onze financiële experts. www.pmv.eu
32 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
3/12/2019 16:28:26
VOKA.BE
duurzaamheid
Cowboy
FIETS MET PAARDENKRACHT Het ziet eruit als een fiets, maar het is vooral een app. De start-up Cowboy springt op de nieuwe aandacht voor de oude fiets en wil de stadsfiets heruitvinden. Met Adrien Roose – CEO Cowboy in Brussel
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 33
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
duurzaamheid
V
ergeet versnellingen en omadesign, de elektrische fiets van de toekomst ziet er opvallend eenvoudig uit. De e-bike van Cowboy heeft één ‘intuïtieve’ versnelling: de motor geeft extra paardenkracht wanneer je begint te trappen of bergop rijdt. Onder het minimalistische design schuilt innovatieve software. Je ontgrendelt de fiets via je smartphone. De Cowboy-app biedt een waaier aan diensten: vind mijn fiets, diagnose van een afstand, diefstalverzekering, schadepolis, … Er staat zelfs een rechtstreekse lijn met de helpdesk op je stuur: als er een technisch probleem opduikt, zien ze dat op het hoofdkwartier in Brussel nog voor jij het zelf merkt. Zonder handen
Cowboy wil de stedelijke mobiliteit veranderen, een vervoer34 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
“Cowboy weet hoe je rijdt. Die data maken het verschil.” middel maken dat de regels van de sector herschrijft. De kostprijs? 1.990 euro, duur voor een doordeweekse stadsfiets, maar goedkoop voor een elektrische designfiets met zoveel snufjes. Even uitproberen? Dan boek je gewoon een testrit. CEO Adrien Roose. “We hebben een netwerk van honderd testrijders verspreid over Europa met wie je een afspraak maakt bij je thuis. De meeste mensen zijn verkocht na één testrit.” Cowboy volgt u
Cowboy zet één opvallend model in de markt – een bewuste keuze. Adrien Roose: “Het is een beetje zoals met de eerste Tesla. De inkomsten uit de ver-
koop investeren we meteen in de software en productontwikkeling.” Roose volgt elk van zijn klanten digitaal. Terwijl klassieke fietsmerken hun klanten loslaten na de verkoop, blijft Cowboy tot het einde van de rit in het zadel: “Onze fietsen registreren het mobiliteitsgedrag van hun gebruikers en dat levert een schat aan informatie op. Welke routes volgen onze klanten? Rijden ze in het weekend of in de week? Data sturen onze innovaties. Updates aan de app en de fiets gebeuren over the air.” Oorspronkelijk werkte Cowboy niet via verdelers. De fietswinkel overslaan, trok de eigen marge op. Recent werd die strategie bijgestuurd. Fnac, Decathlon en Fiets! zorgen in België voor twintig verkoopspunten. Als dat succesvol blijkt, wordt het idee doorgetrokken naar de andere acht Europese landen waar Cowboy momenteel actief is. Het marktaandeel is nog bescheiden en een break-even, laat staan winst, ligt nog niet binnen handbereik. Meerdere kapitaalrondes hebben ondertussen meer dan 10 miljoen euro samengebracht om die periode te overbruggen. Adrien Roose: “We zijn drie jaar bezig en ons break-evenpoint ligt in de eerste helft van 2021. Dan lanceren we ook drie andere modellen waarmee je vlot kinderen of boodschappen kan vervoeren. Veel jonge gezinnen kopen nu elektrische cargofietsen die bijna evenveel kosten als een auto. That’s crazy.”
VOKA.BE
duurzaamheid
© Chak Lòpez
VLEES KOMT NIET MEER VAN EEN DIER De producenten van nepvlees zoals Beyond Meat en Impossible Foods maken furore. De beurs introductie van Beyond Meat in mei werd maar liefst dertig keer overschreven. In eigen land trekt Paul Florizoone met Greenway aan de kar van de nieuwe generatie vleesvervangers. Met Paul Florizoone - oprichter Greenway in Gent
Wat zit er in jouw burger?
“De hoofdingrediënten zijn erwteneiwit, rodebietensap, koolzaad- en kokosvet. De inspiratie kwam uit de Verenigde Staten. Nadat ik er de Beyond Burger proefde, ging ik in onze testkeuken zelf een burger ontwikkelen die even hard lijkt op vlees. Het grote verschil? De Greenway Burger wordt niet diepgevroren ingevlogen uit Amerika. Onze producten worden dagvers in eigen land gemaakt. Enkele maanden na de lancering is de burger al een van de bestverkopende vleesvervangers bij Delhaize. In september brachten we ook plantaardig gehakt en chipolata’s op de markt.” The future is vegan?
“Onze producten zijn veganistisch, maar wij benoemen ze zo niet. Wij zeggen liever ‘0% meat’
of ‘100% plantaardig’. Vegan is een hippe term, maar voor veel mensen klinkt dat nog te radicaal. Wij willen niemand afschrikken.”
“Big business stapt in de veggiewereld. Al is de markt nog klein.” Big business mengt zich in de strijd...
“Inderdaad. Unilever neemt de Vegetarische Slager over, Nestlé springt ook op de kar en zelfs fastfoodketens als KFC pakken uit met veggie-producten. Dat bewijst dat de markt rijp is. Toch blijft het voorlopig een kleine markt. Op dit moment is maar 4% van de bevolking vegetariër, een
nog kleiner percentage is vegan. Wij mikken op de 60 à 70% van de Vlamingen die ervoor open staat om af en toe geen vlees te eten. Hen willen we overtuigen met lekkere plantaardige producten. Het onderscheid met echt vlees zal alleen maar kleiner worden.” En wat met kweekvlees?
“In Californië kunnen ze nu al kippeneiwit kweken in fermentatieketels. Daar komt geen kip meer aan te pas. Binnen dertig jaar zal melk ook niet meer van een koe komen, maar van dierlijke eiwitmoleculen die via gisten en bacteriën gereproduceerd worden. Op lange termijn zullen we ons afvragen waarom we ooit dieren kweekten voor onze voeding.”
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 35
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
© Chak Lòpez
vrouw en ondernemer
36 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
“De vraag bij verzamelaars groeit. Galerijen trekken steeds meer vrouwelijke kunstenaars aan.”
ANNE-MIE VAN KERCKHOVEN
VROUW OP EEN GOLF Kunst was een mannending. Dat verandert, en musea, galerijen en verzamelaars zoeken kunstenaressen om aan de stijgende vraag te voldoen. Vrouwen waren vooral muzes. De muze van Rodin. De muze van Picasso. Zij deden ook wel ‘iets’ met kunst. Maar de kunstwereld bleef een herenwereld: mannelijke kunstenaars voor mannelijke verzamelaars. Het verre verleden is het allerminst. Anne-Mie Van Kerckhoven (69): “Jan Hoet zei me: ‘Jongsken – in Gent noemen ze u jongsken – de kunstwereld is niet gemaakt voor vrouwen, die moeten kinderen krijgen.’ Ik heb dat heel lang niet willen verder vertellen. Ik was te geshockeerd. Ik exposeerde toen al jaren bij Zeno X galerij in Antwerpen! En in Berlijn waarschuwde mijn galeriste mij dat ik niet te veel illusies moest hebben. In Duitsland, zei ze, koopt men enkel werk van vrouwen na hun menopauze...” Als ik haar vertel over een recente actie bij een vernissage in het Gentse SMAK, zucht ze. De betogers deelden stilzwijgend pamfletten met hun boodschap uit: ‘Genoeg is genoeg. We willen verandering zien. Vrouwen zijn meer dan muzen voor de kunsten. Vrouwen zijn meer dan materiaal voor een groepstentoonstelling. Vrouwen zijn meer dan potentiële assistenten van mannelijke artistieke directeurs.’ Volgens de demonstrerende kunstenaars en studenten staat de kunstwereld nog steeds ‘bol van seksueel machtsmisbruik’. Anne-Mie Van Kerckhoven heeft zelf lang parttime studenten begeleid in de academies van Gent en Amsterdam: “De kunstwereld blijft een bastion. Jonge kunstenaressen worden met open
armen ontvangen, daarna ernstig genomen worden is een ander zaak. Meer ga ik daar niet over zeggen.” Druk vanuit musea
Maar de tijden, ze zijn aan het veranderen. In musea valt beweging te merken, vooral wanneer stellingen en betonmolens arriveren. Er komen extra muren, meer
Indépendance
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 37
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
vrouw en ondernemer
Crazy mixed-up kid
vierkante meters en actiegroepen grijpen hun kans. Bij grootscheepse renovaties, zoals het MOMA in New York er zopas achter de rug heeft, het KMSKA in Antwerpen nu ondergaat, het SMAK in Gent er eentje wil, stijgt de druk om in de nieuwe zalen meer aandacht en vooral vierkante meters te reserveren voor vrouwelijke kunstenaars. Museumdirecteurs blijken niet doof voor die vraag. Ze kunnen moeilijk ontkennen dat zowel in hun zalen als opslagplaatsen vrouwelijke kunstenaars maar een klein deel van de collectie 38 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
uitmaken. En dus gaan zij op zoek naar nieuw werk om het
“Waarom? Waarom? Ja, er zit een stuk woede in mijn werk.” verschil enigszins recht te trekken. Dat druppelt door naar ‘de markt’, waar veilingen en galerijen steeds meer vrouwelijke kunstenaars aantrekken. Een inhaalbeweging is ingezet. Dat
voelt Anne-Mie Van Kerckhoven. “Ja, ik verkoop nu meer. De wereld is klaar voor ander soort werk.” Vrouwelijke ondernemers
Haar tekeningen werden tot haar verbazing omschreven als wild en erotisch, haar schilderen videowerk als hermetisch en complex. “Waarom zo pamflettair?, vroeg Jan Hoet. Waarom zo schreeuwerige kleuren? Waarom zo agressief? Waarom? Waarom? Omdat, ondanks de consensus dat mijn werk relevant was, ik geen stap vooruitkwam. Ja, er
VOKA.BE
zit een stuk woede in mijn werk. Jan Fabre, Luc Tuymans, zij creëerden zelf hun kanalen om hun werk te verkopen. Maar als vrouw lukte dat niet.” Het verdict lag voor de hand: Anne-Mie is een rebel, een feministe. Maar dat label vindt ze te gemakkelijk. Reeds in een interview in de jaren zeventig probeerde ze uit dat vakje te breken en laat ze optekenen: ‘Ik ben allergisch aan sociaal geëngageerde kunst.’ Ze komt uit een familie met vrouwelijke ondernemers, die zichzelf zagen als ondernemers, zonder voorafgaand adjectief. AMVK (de merknaam die ze creëerde uit haar initialen) zet die familielijn verder: “Ik zie mezelf To Dismantle All This?
zel naar aanleiding van 50 jaar Art Basel deze zomer, zoals ze al eerder deed op de Antwerpse Grote Markt. Nu de golf op gang komt, ligt de gedachte om te stoppen verder dan ooit. Dus volhouden? AMVK antwoordt zonder verpinken met een citaat van Nietzsche: “In een ideale wereld moet er geen kunst zijn.”
Geen Beter Plaats dan Hier (No better Place than here)
als een kunstenaar, niet als een vrouwelijke kunstenaar.” De erkenning daarvan in eigen land werd officieel met solotentoonstellingen in Mu.zee in Oostende, Wiels in Brussel en M HKA in haar thuisstad Antwerpen.
De ideale wereld
In haar atelier, een korte wandeling vanuit haar huis in Borgerhout, zijn drie assistenten aan de slag. Ze catalogiseren ouder werk. Daartussen ontwerpt AMVK een bloementapijt voor de Messeplatz in BaJANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 39
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
vrouw en ondernemer
GELD VAN EN VOOR VROUWEN 40 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
We Are Jane is een investeringsfonds voor vrouwen, maar wil meer zijn. Een sisterhood, zegt Conny Vandendriessche. Een plaats waar vrouwen zich thuis voelen. Gelijkgestemden rond een tafel. En het fonds wil natuurlijk ook winst maken, door te investeren in een tiental bedrijven met een stevig groeiplan. Met Conny Vandendriessche – oprichtster We Are Jane in Roeselare
H
et fonds We are Jane wil uitsluitend in vrouwen investeren. Het is een fonds voor, door en met vrouwen. Oprichtster Conny Vandendriessche: “We hebben 50 miljoen euro opgehaald bij een tachtigtal vrouwelijke en een zevental mannelijke investeerders. We noemen ze onze Janes en Johns. We willen met dit fonds een participatie nemen in een tiental bedrijven, om hen te helpen groeien en vijf jaar later te desinvesteren. De return die we vooropstellen aan onze investeerders is 10 à 15% per jaar.” En dan met een ironische ondertoon: “Niet meer dan dat. We zijn voorzichtig. We zijn vrouwen. Wij zijn risicoavers.”
ben een meer perifeer zicht. Wij houden meer rekening met de stakeholders, met het personeel.” En toch blijken de klassieke investeringsfondsen bijna uitsluitend in mannelijke bedrijfsleiders of ondernemers te investeren. “In de investeringswereld gaat minder dan 5% van het kapitaal naar een bedrijf met een vrouwelijke CEO of oprichtster. Hoe komt dat? Dat is een complexe vraag. De Vlerickschool heeft bijvoorbeeld een experiment uitgevoerd. Dezelfde pitch werd gebracht door een vrouw en door een man. Wat bleek? Het panel dat moest beslissen om in het bedrijf te investeren, stelde andere vragen aan de vrouw dan aan de man.
“Vrouwen mogen niet twijfelen. Nu gewoon meesurfen.” We are Jane investeert enkel in bedrijven met een vrouwelijke CEO of aandeelhouder, of met een managementteam dat voor minstens de helft uit vrouwen bestaat. Dat maakt het fonds uniek in België. Conny Vandendriessche: “We zijn met ons fonds niet meer dan een rimpeling, tussen honderden anderen fondsen. Dat weten we zeer goed. Maar we sensibiliseren, evangeliseren vanuit onze overtuiging dat vrouwen gewoon betere bedrijfsleiders zijn. Vrouwen heb-
De vrouw kreeg vooral vragen over mogelijke risico’s, terwijl de man meer vragen over het potentieel kreeg.” Gelijkgestemd
Conny Vandendriessche kaartte dit thema aan bij enkele andere vrouwen, zoals Muriel Uytterhaegen en Eline Talboom (beide ex-GIMV, op de foto resp. links en rechts). Voelden zij ook de nood aan een fonds voor vrouwen? Ze vonden van wel, en niet alleen omwille van het geld. “Iedereen, man of vrouw, kan
Conny Vandendriessche, stichtster van We are Jane.
kapitaal zoeken, maar als je het doet onder vrouwen ontstaat het gevoel van gelijkgestemden aan tafel. Ondersteuning, expertise en rolmodellen zijn heel belangrijk. Wij bieden een veiliger wereld voor vrouwen. In de financiële wereld kan de taal zeer hard zijn, zeer analystisch. We willen een wereld waarin dames kunnen thuiskomen. Een sisterhood, dat bedrijven accelereert.” De timing is niet toevallig. Conny Vandendriessche en haar twee kompanen zien niet alleen een nood, maar ook een gunstig klimaat om het fonds te lanceren. “Dit is het goede moment. Er is potentieel als je ziet dat 60% van de afgestudeerden aan de universiteiten vandaag een vrouw is. Met #metoo kregen meer vrouwen ook een stem. Daar is een golf ontstaan. Als vrouw moet je van zo’n opportuniteit gebruik maken. Niet twijfelen. Gewoon meesurfen op die golf. Ondernemen is al moeilijk genoeg.” Nog tien meer
Het eerste dossier werd in oktober afgerond. We Are Jane nam een participatie in het hrbedrijf MediPartner, geleid door Sophie Mestré. Het fonds wil nog investeren in een tiental andere bedrijven met een omzet van minimum 1,5 miljoen en realistische plannen voor een groeisprong. Aan interesse van vrouwelijke ondernemers geen gebrek. Ruim honderd concrete dossiers stroomden binnen, maar de selectie gebeurde zeer zorgvuldig en uiteindelijk haalde voorlopig enkel MediPartner de eindstreep. Er zullen dus nog heel wat dossiers bestudeerd moeten worden om de tien goudhaantjes te vinden. “Ik hoef dat gelukkig niet alleen te doen. Wij zijn met drie. We vinden die tien wel.” (lacht).
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 41
Samen, omdat welzijn belangrijk is
Uw Uwideale idealeadviseur adviseur begrijpt uw begrijpt uwbusiness. business. En loopt liefst twee stappen voor op uw En loopt liefst tweebedreigingen stappen voor vragen. Identificeert enop uw vragen. bedreigingen en kansen enIdentificeert heeft al antwoorden voordat en heeft antwoorden voordat u kansen ernaar vraagt. Dealwereld is een dorp. Deaan wereld is een dorp. Enu uernaar heeft vraagt. behoefte een optimale En u heeft behoefte aan eenvisie optimale interactie tussen wereldwijde en lokale kennis. Een partner die anticipeert interactie tussen wereldwijde visie en inlokale plaatskennis. van reageert. Een partner die anticipeert in plaats van reageert.
RSM, the power of being understood. RSM, the power of being understood.
www.rsmbelgium.be www.rsmbelgium.be
Kantoren in Aalst, Antwerpen, Brussel, Charleroi, Bergen & Zaventem Antwerpen : T +32 (0)3 449 57 51 - Aalst : T +32(0)53 75 12 20 Kantoren in Aalst, Antwerpen, Brussel, Charleroi, Bergen & Zaventem www.rsmbelgium.be Antwerpen : T +32 (0)3 449 57 51 - Aalst : T +32(0)53 75 12 20
www.rsmbelgium.be THE POWER OF BEING UNDERSTOOD AUDIT | TAX | CONSULTING THE POWER OF BEING UNDERSTOOD RSM Belgium is a member of the RSM network and trades as RSM. RSM is the trading name used by the members of the RSM network. Each member of the RSM network is an independent accounting and consulting firm each of which practices in its own right. The RSM network is itself a separate legal entity of any description in any jurisdiction. The RSM network is administered by RSM International Limited, a company registered in England and Wales (company number 4040598) whose AUDIT | TAX | not CONSULTING registered office is at 50 Cannon Street, London, EC4N 6JJ. The brand and trademark RSM and other intellectual property rights used by members of the network are owned by RSM International Association, an association governed by article 60 et
seq of the Civil Code of Switzerland whose seat is in Zug. RSM Belgium is a member of the RSM network and trades as RSM. RSM is the trading name used by the members of the RSM network. Each member of the RSM network is an independent accounting and consulting firm each of which practices in its own right. The RSM network is not itself a separate legal entity of any description in any jurisdiction. The RSM network is administered by RSM International Limited, a company registered in England and Wales (company number 4040598) whose registered office is at 50 Cannon Street, London, EC4N 6JJ. The brand and trademark RSM and other intellectual property rights used by members of the network are owned by RSM International Association, an association governed by article 60 et seq of the Civil Code of Switzerland whose seat is in Zug.
42 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
20 TOPIDEEËN VOOR 2020
Handel in restjes disruptie
Burgerzin als USP disruptie
Schaalvoordelen zijn immens disruptie
Data worden goud disruptie
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 43
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
disruptie
HELD REDT CROISSANTS Er is een app voor alles. En soms start een app een heel nieuwe business die voordien ondenkbaar was. Met Too Good To Go redden voedselhelden maaltijden die anders in de afvalcontainer belanden. Met Jonas Mallisse – oprichter Too Good To Go België, in Gent.
G
een minuut gaat voorbij zonder Jonas Mallisse het woord ‘verspilling’ laat vallen. In een gesprek van anderhalf uur is dat ruim honderd keer. Kwestie van de boodschap door te duwen. En het werkt, want zijn app Too Good To Go tokkelt op een gevoelig stukje van ons geweten: we zijn grootgebracht met de waarschuwing dat je geen eten verspilt. “Voedselverspilling en de klimaatopwarming, het zijn geen hypes”, stelt Jonas Mallisse met nadruk. “Het zijn megatrends. Feit is dat niemand graag eten weggooit. Vreemd genoeg is voedselverspilling een dagelijkse gewoonte bij vele bedrijven en gezinnen. Dat eten is letterlijk Too Good To Go. Elk jaar deponeren we in België 3,5 miljoen ton eten in de vuilnisbak. De waarde daarvan wordt geschat op 670 miljoen euro.” Die voedselverspilling gaat Mallisse tegen met een app. Aan de ene zijde zitten de bakkerijen, supermarkten, restaurants, … die op het einde van de werkdag verse producten of kant-en-klare maaltijden over 44 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
hebben. Aan de andere zijde van de app kijken particulieren naar het aanbod, om die overschotten aan een vriendenprijsje op te halen. Jonas Mallisse hanteert daarvoor een eigen jargon: de maaltijden van de ‘partners’ worden opgehaald door ‘voedselhelden’ die ‘maaltijden redden’. Een bakkerij in de buurt maakt elke avond vijf pakketten met wat er op dat moment nog de schappen blijft liggen en verkoopt elk pakket aan bijvoorbeeld 4 euro. Wat erin zit, is meestal een verrassing omdat de bakker vooraf niet weet wat er in zijn winkel
Jonas Mallisse op twee jaar 877.000 gebruikers
“Voedselverspilling is geen hype maar een megatrend.” zal resten. Misschien ‘red’ je een dozijn croissants, misschien moet je tevreden zijn met pistolets en een bruin brood. Het betaalmodel is eenvoudig. De ‘voedselheld’ betaalt eerst aan de app en mag dan het voedsel ophalen. De app houdt een commissie in en stort de
rest naar de handelaar. Het concept komt uit Denemarken en zwierf ondertussen uit over heel Europa. Een lokale versie van de app is momenteel actief in veertien Europese landen. In België werd het door Jonas Mallisse geïntroduceerd in 2018, om onmiddellijk een verschroeiende start te nemen. “We hebben op dit moment 2.800 partners die overschotten ter beschikking stellen. Dat cijfer is hoog omdat ook grote ketens zoals Carrefour partner worden. Aan de andere kant tellen we nu 877.000 geregistreerde gebruikers in België, met daarvan 200.000 geregelde klanten. Dat tempo hebben we voor een deel te danken aan de Belgische pers. We kwamen op die korte tijd meer dan vierhonderd keer in de media. Dat heeft enorm geholpen.” Het voorbije jaar ging de omzet van het bedrijf maal tien, met drie keer zoveel medewerkers, de ‘waste warriors’ in de taal van Too Good To Go. “Op elke vacature krijgen we 150 kandidaten, mensen die graag in dit verhaal willen meestappen. Ik moet die soms wel wat afremmen. We zijn een business for good. Maar we zijn wel een business.”
VOKA.BE
disruptie
© Chak Lòpez
“ DIGITAAL GELD VERDIENEN: HET BESTAAT. WIJ ZIJN HET BEWIJS” Het feit dat u dit interview leest, wil zeggen dat u af en toe graag papier ter hand neemt. Volgens Koen Verwee, de nieuwe CEO van Mediahuis België, bent u geen uitzondering. Toch heeft hij een digitaal marsplan uitgetekend. En daarmee loopt hij met zijn bedrijf graag voorop. Met Koen Verwee – CEO Mediahuis België in Antwerpen
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 45
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
disruptie “Onze interne academie maakt onze medewerkers digitaal onderlegd.” KOEN VERWEE – MEDIAHUIS
D
e Standaard, de Gazet van Antwerpen, Het Nieuwsblad, Het Belang Van Limburg. Halen ze nog het eind van het nieuwe decennium? Koen Verwee, in juni 2019 benoemd tot CEO van Mediahuis België, voelt voor zijn papieren titels de hete adem van de digitalisering in zijn nek. Maar moet ook een antwoord vinden op die andere vraag: valt er geld te verdienen met digitale titels? “Zeven jaar geleden kregen wij plots te maken met digitale disruptie. De nieuwsmedia waren de eerste slachtoffers. Het consumentengedrag wijzigde, en de smartphone versnelde dat proces. Men begon digitaal te lezen. Meer tijd te spenderen op het scherm, ten koste van print. Op dat moment konden we niet anders dan de digitalisering op gang trekken, zonder te weten waar we zouden landen. Aanvankelijk haalden we online enkel inkomsten uit advertenties. Digitale abonnementen waren er nog niet, ook al werd snel duidelijk dat een mediabedrijf alleen kan overleven als het ook digitaal lezen te gelde maakt. Vandaag is dat aan het gebeuren. Het aantal betalende abonnees voor onze titels groeit opnieuw, vooral dankzij de digitale abonnementen. Het bewijst dat een succesvol digitaal model bestaat. Dat mensen wel degelijk bereid zijn om voor online journalistiek te betalen.” Adverteerders aan tafel
Het zag er lange tijd niet zo rooskleurig uit. Lezers haakten af. De inkomsten uit adverten46 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
ties daalden. Nieuwe kapers op de kust hengelden naar de aandacht van de consument. Toch heeft Koen Verwee de digitalisering altijd als een opportuniteit gezien. “In het digitale komt alles samen. We hebben een waaier aan nieuwe mogelijkheden ter beschikking om de lezer, maar ook de adverteerder, te bedienen. Vroeger maakten we een krant. Die werd ’s nachts gedrukt en ’s morgens verspreid. We hadden maar één moment per dag om bij de lezer binnen te komen. Vandaag doen we dat de klok rond. Met het geschreven woord, maar even goed met video’s en podcast. Ook de adverteerders worden daar beter van. Naast klassieke printadvertenties bieden we online banners en videoboodschappen aan. We gaan zelfs met hen rond de tafel zitten om samen aan contentmarketing te doen. Om via relevante verhalen hun doelgroep te bereiken. Die mogelijkheden hadden we vroeger niet.” Uit de kruipkelder
Het spreekt voor zich dat de technologie-afdeling in dat proces een actieve rol bekleedt. Die huist al lang niet meer in een stoffige kruipkelder, maar staat volgens Verwee centraal tussen de verschillende diensten. “Redactie en technologie werken vandaag heel nauw samen, want zij bouwen de digitale producten die onze lezers dagelijks gebruiken. Uiteraard hebben we de voorbije jaren nieuwe profielen aangetrokken. Nieuwe skills die tien jaar geleden niet bestonden. Tege-
lijk denk ik dat er vandaag niemand in onze organisatie rondloopt die niets met digitaal te maken heeft. We leiden onze mensen ook in die zin op. Onze interne academie, bedoeld voor alle medewerkers, maakt onze medewerkers digitaal onderlegd. Onze journalisten werken vandaag voor print én digitaal. Ook de marketingafdeling en de abonnementendienst evolueren mee. Vroeger bedachten we acties om abonnees te werven. Vandaag optimaliseren we de paywalls om lezers te converteren.” Tegelijkertijd ziet Verwee erop toe dat Mediahuis zich niet vergaloppeert bij het inzetten van nieuwe technologieën. De vroegste voorlopers in digitalisering hebben massaal geld verloren in hun digitale zoektocht. Volgens Koen Verwee is leergeld onvermijdelijk. “Om te evolueren naar een digitaal bedrijf, moet je innoveren. Daar horen nu en dan ook moeilijke periodes bij. Je klassieke business gaat deels achteruit, terwijl je bouwt aan een nieuw model. Dan is het verleidelijk om naar elkaar te kijken en de verantwoordelijkheden op elkaar af te schuiven. Het komt er dan op aan om teams te laten samenwerken in vertrouwen. Dat doe je door richting te geven. De juiste bouwstenen te voorzien om die strategie waar te maken. En regelmatig te kijken of we samen de sprongen maken die we moeten maken.” Vallen en opstaan
Digitalisering gebeurt met vallen en opstaan, maar het marsplan van Koen Verwee is helder. “Print blijft zeer belangrijk voor ons. Een grote groep mensen leest vandaag nog altijd de krant op papier. Ook die moeten we goed bedienen. Doorheen de week zijn de mensen gejaagd en consumeren ze hun nieuws bij voorkeur digitaal. Tijdens het weekend hebben ze meer tijd
© Chak Lòpez
VOKA.BE
en grijpen ze naar de papieren krant. Print en digitaal zijn voor ons complementair, en dat zal zo blijven. Ook met personalisatie zijn we voorzichtig. Onze online producten hebben allemaal een gepersonaliseerde zone. Daar krijgen lezers nieuws op maat van hun interesses. Niet iedereen zit daarop te wachten. Als we te veel personaliseren, worden mensen bang dat ze dingen missen. Zij verwachten dat een nieuwsmedium aangeeft wat in de wereld gebeurt, en uitlegt waarom dat zo is. Personalisatie kan helpen om de leeservaring te verbeteren, bijvoorbeeld door gelezen stukken geen tweede keer aan te bieden. Maar het zal altijd met de rem erop zijn. Het is nog steeds aan de redactie om te bepalen wat nieuwswaardig is.” Concurrentie te vriend
De digitale disruptie heeft ook de concurrentieposities grondig door elkaar geschud. Concurrenten worden collega’s, en omgekeerd. Zo heeft Mediahuis een joint venture met DPG Media (met als titels De Morgen en Het
Laatste Nieuws, Humo, Dag Allemaal, …) rond Jobat en Vacature. “DPG Media is een concurrent. We concurreren om de aandacht van de lezer, maar we strijden wel met ongeveer dezelfde wapens. Op internationaal niveau zijn we soms ook partners. Daar speelt een ander soort concurrentie, van grote digitale spelers als Facebook en Google. Voor elke euro digitale advertentie gaat er tachtig cent naar die bedrij-
“Schaal is belangrijk in digitale tijden.” ven. In het licht daarvan moet je de samenwerking met DPG Media zien. Samen kunnen we de internationale concurrentie beter de baas. Ook Google is voor ons trouwens een partner. De advertentietechnologie die wij gebruiken, werd door Google ontwikkeld. In het digitale tijdperk lopen concurreren
en samenwerken soms parallel. Dat is volgens mij ook de juiste manier van werken.” Over de grenzen
In de komende jaren zullen de Belgische concurrenten hun onderlinge strijd vooral voeren… in het buitenland, denkt Koen Verwee. “In België is de consolidatie grotendeels achter de rug, met nog drie grote groepen: Mediahuis, DPG Media en Roularta. Internationaal gaan er wel nog dingen gebeuren. Mediahuis is internationaal actief in Nederland en Ierland. DPG Media in Nederland en Denemarken. Beide hebben dat zeer succesvol gedaan. In Europa behoort België, samen met Noorwegen en Zweden, bij de voorlopers. Omdat de consolidatie bij ons zo goed als rond is, moeten we wel over de grenzen kijken. Alleen door de schaal te vergroten, kunnen we ons model verder uitbouwen. Schaal is belangrijk, zeker in digitale tijden. Hoe groter je bent, hoe meer je investeringen renderen.”
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 47
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
disruptie
BART CLAES, CEO JBC
© Chak Lòpez
“WE VRAGEN EEN BEETJE BURGERZIN” 48 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
140 winkels, en dan spoelt Zalando als een tsunami over België. CEO Bart Claes stond klaar. Met zandzakjes voor de korte termijn, en een plan voor de lange termijn. Een modemerk moet meer bieden dan elk seizoen een nieuwe collectie in de rekken hangen. Met Bart Claes - CEO JBC
“E
en tsunami”, zo noemt Bart Claes de digitalisering in zijn bedrijf. Onder zijn bewind groeide familiebedrijf JBC uit tot een winkelketen met meer dan 140 filialen in België en Luxemburg, goed voor 1.600 jobs. Maar het oud model staat al een tijdje onder druk. Consumenten geven steeds minder geld uit aan kleren, en dan nog het liefst vanuit hun luie zetel. “In september 2013 kwam ik voor het eerst met digitale disruptie in contact. Tijdens een studiereis bezocht ik samen met Steven Van Belleghem en Peter Hinssen een aantal bedrijven in Silicon Valley. Daar zijn mijn ogen opengegaan. Ik zag er nieuwe bedrijfsmodellen die nog niet rendabel waren, maar die wel de kiemen van verandering in zich droegen. Ik keerde terug met heel veel vragen. Maar ook met het besef dat er iets op til was, met digitaal als drijvende kracht. Het begon me te dagen dat fysieke winkels niet langer zouden volstaan om kleding bij de consument te brengen. Dat klanten op andere manieren met merken zouden communiceren. Hoe je zoiets winstgevend krijgt, was toen nog niet duidelijk. Maar dat de wereld drastisch zou veranderen, stond buiten kijf.” Chinese disruptie
Voor Claes was dat het begin van een lange zoektocht. Want hoe blijf je als Belgisch familiebedrijf trouw aan je merkverhaal, wanneer grote buitenlandse spelers alles op alles zetten om je bedrijfsmodel onderuit te halen? “De grootste bedreiging komt van webshops als Zalando en Amazon. Die lijken het ene moment winstgevend, en dan weer niet. Ik heb mijn bedenkingen bij dat model, maar ze blijven wel doorgaan. Ze zetten ook een nieuwe benchmark in de markt. Ze maken de klant vertrouwd met een service die moeilijk te rijmen valt met rentabiliteit. Bij Zalando kan je artikels tot honderd dagen terugsturen. Of tien stuks bestellen en ééntje houden. Het signaal
“Een musical van Studio 100 is een daguitstap. Daar leren we uit.” dat je op die manier geeft aan de consument, is niet oké. C hinese webshops als wish.com gaan nog een stapje verder. Daar bestel je items voor 1 of 2 euro, die je gewoon terugstuurt als ze je niet bevallen. Die bedrijven worden zwaar gesubsidieerd door de Chinese overheid. Ze blijven er geld in pompen tot ze de markt overheersen. Dat is een ongelijke strijd. Pure disruptie, zonder businessmodel. Het is aan ons om daar een antwoord op te bieden waar wél een verdienmodel achter schuilt. Wij gaan morgen geen pakjes van vijf euro gratis leveren. Wie in de webshop minstens 50 euro spendeert, kan de bestelling gratis thuis krijgen.” Een beetje burgerzin
Het antwoord van JBC schuilt volgens Claes niet in het blindelings achternahollen van digitale hypes. Niet in het minst omdat het haaks staat op de waarden waaraan hij met zijn bedrijf veel belang hecht. Duurzaamheid, om er maar één te noemen. “Wij zijn geen voorstander van al die bestelwagens. Vanuit dezelfde bezorgdheid maken we geen wegwerpkledij. We hebben een code of conduct voor onze leveranciers. Ze worden extern gecontroleerd door Fair Ware Foundation, én we voeren ook zelf audits uit. Onze webshop levert aan huis volledig plasticvrij en we hebben in onze winkels een permanente kledinginzameling, in samenwerking met Wereld Missie Hulp. Wat zij niet meer geschikt vinden voor het tweedehandscircuit, wordt door een andere firma vervezeld en verwerkt tot nieuw textiel. De voorbije jaren vielen we daarvoor herhaaldelijk in de prijzen. We communiceren dat ook, en de mensen JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 49
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
pikken dat op. Onze klanten dragen niet altijd hetzelfde petje. Als burger vinden ze duurzaamheid belangrijk, maar als consument denken ze in de eerste plaats met hun portemonnee. Daarom blijven we op die nagel kloppen. We doen een beroep op de burgerzin van de consument.” De transitie die JBC doormaakt, is een geleidelijke oefening, waarbij Claes zich laat begeleiden door consultants en specialisten. “Daarbij nemen we ook andere succesverhalen onder de loep. Om te kijken hoe ze winst maken, hoe ze klanten naar zich toe trekken. Van daaruit doen we de vertaalslag naar ons bedrijf. Wie zijn we? Waarvoor staan we? En hoe maken we dat tastbaar? Onze belangrijkste USP is het familiegebeuren. Wij zijn een winkel van en voor families. Dat trekken we door op alle niveaus. In de manier waarop we onze medewerkers benaderen, maar ook onze klanten. Kinderen bekleden daarin een centrale rol. Grote familiemomenten zoals Sinterklaas, Kerstmis of Pasen koppelen we aan leuke acties in de winkel. Als de kinderen aan zet zijn, kom je naar JBC. Daarin zijn we uniek. Die lijn hebben we doorgetrokken naar Studio Unique, een online tool om kleding te personaliseren. Bij de start van het schooljaar borduren we de naam en het geboortejaar van je kind op een stoere sweater. In oktober verkopen we jeansbroeken met een persoonlijke boodschap. Een maand later breien we daar een vervolg aan met mutsen. Door trouw te blijven aan onze identiteit, blijven we de tsunami de baas.” Nieuw winkelconcept
Die lijn trekt JBC ook door naar de fysieke winkels, want ook in digitale tijden hebben die volgens Claes een goede bestaansreden, al was het maar omwille van het sociale karakter. “De fysieke winkel is morgen niet dood. Mensen willen buiten komen, elkaar ontmoeten en samen dingen doen. Dat zal ook in de toekomst zo blijven. We werken niettemin aan een nieuw winkelconcept. We koppelen de fysieke beleving aan het digitale comfort. Klanten kunnen ter plaatse een jeansbroek passen, en via schermen in de winkel andere kleuren kiezen of het stiksel op de achterzak bepalen. Het resultaat kunnen ze meteen bestellen en thuis laten leveren of ophalen in de winkel. Dat concept hebben we getest, en rollen we nu uit naar alle winkels” De volledige sector kampt volgens hem met dezelfde uitdagingen, zonder een pasklaar antwoord te hebben. “Consumenten kopen minder én goedkoper, want ze willen ook andere dingen doen met hun geld: naar Tomorrowand gaan, of een citytrip boeken. Dat zorgt ervoor dat je inkomsten dalen.” 50 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
© Chak Lòpez
Grote familiemomenten
“We investeren in jonge start-ups, met nieuwe businessmodellen.”
Antwoorden hierop zoekt Claes ook in andere domeinen dan retail. “Ik heb veel geleerd van KBC-topman Johan Thijs. Het aantal contactmomenten daalt, behalve wanneer het gaat om diepgaand advies. Er ontstaan nieuwe, digitale platformen. Je hebt dan minder mensen nodig en medewerkers met andere profielen. Ik laat me ook inspireren door de evenementenbranche en hoe de beleving daar is veranderd. Een musical van Studio 100 is bijna een daguitstap geworden, waarvoor de consument graag in de buidel tast. Ook dat zijn trends waaruit je kan leren. Zelfs al ben je in een andere sector actief.” Mentaal zwaar
Intussen blijven nieuwe businessmodellen opduiken. Die moeten zich vaak nog bewijzen, terwijl ze wel volop in de kijker lopen. Een modemerk dat zich hiertegen wil verdedigen moet meer doen dan elk seizoen een nieuwe collectie in de rekken hangen. Dat maakt het volgens Claes mentaal zwaar. “Neem nu het Vinted-platform, waarop vooral jongeren tweedehandskledij te koop aanbieden. Drie jaar geleden lanceerden wij een gelijkaardig initiatief, maar we waren te vroeg. Vinted is vandaag nog altijd verlieslatend. Ik vraag me af hoe lang ze het zullen volhouden. Zelf investeren we ook in jonge start-ups. Washcot bijvoorbeeld, een abonnementendienst voor wasbare luiers. Dat matcht perfect met onze focus: jonge gezinnen met kinderen. Sinds kort bieden we hun oefenbroekjes ook in onze filialen aan. Ook dat is een manier om te innoveren. Als je op verschillende kanalen inzet, moet je vaak investeren zonder te weten wat de toekomst brengt. De risico’s van het vak, zeker?”
VOKA.BE
disruptie
Data worden goud Eerst waren de drones zijn product. Maar al snel stuurde Vishal Punamiya de plannen bij. Het ware goud blijken niet de drones te zijn, noch de camera’s die eronder hangen. Maar wel de data die de camerabeelden opleveren. Met Vishal Punamiya – Sitemark in Leuven
S
amen met de Romeinse heirwegen groeide in Europa een netwerk van afspanningen waar paard en ruiter op krachten konden komen. Vishal Punamiya, CEO van Sitemark, had hetzelfde idee maar dan voor drones. Een netwerk van stations waarop drones volautomatisch zouden landen, herladen en weer opstijgen om pakjes te leveren. Hij gaf dat idee een jaar later al op: de uitbouw bleek gigantisch duur. “In 2016 maakten we de shift naar data-analyse. Daarvoor willen klanten wel betalen.” De Leuvense startup is een snelle groeier met 35 medewerkers en klanten in 32 landen, vaak grote spelers in energie, bouw en mijnbouw. Vishal Punamiya: “Het vliegen besteden we uit aan lokale dronepiloten. Zij downloaden onze app en brengen hun drone naar de afgesproken plek. We bekijken de beelden van hun camera’s en halen daar nuttige info uit voor onze klanten.” Die afgesproken plek is vaak een zonnepark. De drone maakt met normale en warmtecame-
ra’s gedetailleerde beelden van de zonnepanelen. Vishal Punamiya toont een zonnepark van 16 hectare in Japan. “Een manuele controle zou twee maanden duren. Wij doen het in vier uur. Zie je die kleurige symbooltjes? Onze software toont automatisch waar er een probleem zit en welk type probleem. Schaduw door struiken? Dan kan de snoeiploeg gericht op pad. Een onderdeel van een paneel dat slecht werkt? De klant weet precies wat er scheelt en wie hij moet aanspreken: de fabrikant of de installateur. We ontdekken ook welke merken en types panelen goed presteren
Nieuwe toepassingen
Vishal Punamiya in 3 jaar tijd in 32 landen met Sitemark
“Het geheim zit hem niet in de drone, maar in de data.” in welk klimaat of geologische omgeving.” In de weg- en infrastructuurbouw fungeert Sitemark als een superieure tool voor de landmeter. “Een werf waar een landmeter dagen voor nodig
heeft, scannen wij op een paar uur. Veilig, accuraat en natuurlijk digitaal. Zo kan je week na week bijhouden welke werken er gebeuren. Bij problemen in de toekomst heb je een bibliotheek aan digitale opnames en spoor je snel op waar het begon fout te lopen.” Tot voor kort creëerde Sitemark zelf nieuwe toepassingen voor zijn klanten. Vandaag gaat het steeds vaker om ‘co-creatie’. “De Franse multinational Vinci gebruikt onze oplossing al op duizenden hectare werfsites. Ze vinden steeds nieuwe mogelijkheden: verkeerstekens tellen, voorwerpen detecteren, automatisch berekenen hoeveel grondstoffen er nodig zijn of wat bepaalde werken gaan kosten,… De winst in geld en tijd is groot.” Sitemark heeft zijn niche van de toekomst gevonden, denkt Vishal Punamiya. In september injecteerden investeerders 5 miljoen euro in het bedrijf. “Data zijn goud waard en we mikken op de lange termijn. Energie, constructie, mijnbouw: die activa leven tientallen jaren en bovendien komen er voortdurend nieuwe toepassingen bij.”
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 51
VOKA TRIBUNE
prosit
BRUGGEN BOUWEN 2019 was voor Voka een sprankelend jaar vol verkiezingsdebatten en netwerkevents. Het najaar stond zoals steeds in het teken van ‘bruggen bouwen’: tussen ondernemers en politici, met jongeren, de health community en investeerders op zoek naar ondernemers met een idee.
52 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
VOKA.BE
1. Voorzitter Wouter De Geest roept op tot politieke maat regelen op de Voka Rentree. 2. Marc Herremans getuigt op het congres van Voka Health Community. 3. Jongeren maken kennis met STEM tijdens het technologie festival in Antwerpen. 4. Belgische start- en scaleups pitchen hun project op The Big Score. 5. 140 Vlaamse bedrijven behalen het Voka Charter Duurzaam Ondernemen. 6. Davy Kestens inspireert het publiek van het Festival Jong Ondernemerschap.
O
p de Voka Rentree begin september riep Voka-voorzitter Wouter De Geest onze politici op tot doortastende maatregelen. “Want door de oplopende overheidstekorten en de verslechterende conjunctuur, evolueren we naar alarmcode rood“, waarschuwde hij. De Geest benadrukte ook de bereidheid van ondernemingen om zich achter een wervend politiek project met de nodige hervormingen te scharen. Eind september verzamelden zo’n driehonderd toekomstdenkers in welzijn en zorg op de eventlocatie Den Berg te Londerzeel voor het jaarlijks congres van Voka Health Community. Marc Herremans (To Walk Again) stond aan de wieg van het REVAlution Center. Samen met Lieven De Maesschalck (Thomas More) bracht hij het verhaal van dit innovatieve ecosysteem in het AZ Herentals.
2
‘Let’s get digital’… In september zetten 18 werkgeversorganisaties en sector federaties waaronder Voka, samen met radiozender MNM, imec, de Universiteit Antwerpen en de stad Antwerpen, de mogelijkheden van STEM in de kijker met een technologiefestival voor jongeren. Tijdens het Festival Jong Ondernemerschap kwam de Vlaamse Mark Zuckerberg Davy Kestens vertellen over zijn nieuwste techonderneming Cake. Het jonge ondernemerspubliek liet zich daarnaast inspireren door topprofielen die kwamen vertellen wat ‘durven doorgaan’ voor hen en hun bedrijf betekent. Eind oktober was Voka trotse presenting partner van The Big Score, een internationaal B2B-event voor venture capital en corporate innovation sourcing in Gent. 25 Belgische start-ups en 50 Europese scale-ups pitchten hun producten en diensten bij investeerders.
6
1
Op 24 oktober werden 140 Vlaamse bedrijven tijdens de Dag Duurzaam Ondernemen in de spotlights gezet voor het behalen van het Voka Charter Duurzaam Ondernemen (VCDO). In totaal habben de bedrijven bijna 2.500 acties ondernomen in het teken van duurzaam ondernemen.
3
4
5
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 53
In de spotlights via de MICE-special van Voka Rechterpagina
redactioneel artikel
Linkerpagina
advertentie
Aan ruim 35.000 beslissingsnemers in Vlaanderen uw eventlocatie, meetingcentrum, conferentie- of incentivemogelijkheden voorstellen? Dat kan in de MICE-special! Na de succesvolle eerste editie wordt de bijlage in het voorjaar van 2020 opnieuw verdeeld met alle regionale Voka-magazines. Via een interessante formule zetten we uw locatie of diensten uitgebreid in de kijker op een dubbele pagina. U levert zelf een paginagrote advertentie aan; het artikel wordt verzorgd door ons professioneel team van copywriters en fotografen. Dankzij die evenwichtige mix van publiciteit en redactie is visibiliteit gegarandeerd!
Meer weten? Contacteer dan vrijblijvend Chris Lens, senior accountmanager bij Voka. Koningsstraat 154-158 – 1000 Brussel | chris.lens@voka.be | 0475 856 232
VOKA.BE
agenda www.voka.be/antwerpen-waasland
Businessclub Innovatie: digitale transformatie 9/1, 14u30 | Flow Pilots (Antwerpen) Infosessie Plato 2020 24/1, 12u30 | Voka (Antwerpen) Businessclub Innovatie: digitale transformative 6/2, 14u30 | TBD Masterclass marketing automation 6/2, 19u00 | Voka (Antwerpen) Aan de slag met subsidies en waardebepaling 7/2, 12u00 | Voka (Antwerpen) Infosessie waardebepaling 17/2, 15u00 | Voka (Antwerpen) Boost uw merk met LinkedIn 20/2, 14u00 | Voka (Antwerpen) Pitch met Pitchdrive 27/2, 19u00 | Voka (Antwerpen) Atelier bedrijfsvideo 3/3, 14u00 | Voka (Antwerpen) Infosessie crowdfunding 3/3, 18u30 | Voka (Antwerpen) Businessclub Innovatie: digitale transformatie 5/3, 14u30 | TBD Jong Voka: Jong Keukengeweld 6/3, 12u00 | Hotel Franq (Antwerpen) Ontmoet Zuhal Demir 23/3, 14u00 | Voka (Antwerpen) Atelier crowdfunding 24/3, 10u00 | Voka (Antwerpen) www.voka.be/limburg
Nieuwjaarsinvitito 09/01, 17u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt) MBA Highlights 2020 23/01, 16u00 | Hostellerie La Butte aux Bois (Lanaken) Ondernemers ski-community 2019-2020 01/02, 07u00 | (Ischgl) De nieuwe Incoterms 2020 en impact op btw en douane 03/02, 10u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt)
The 7 Habits of Highly Effective People® 05/02, 09u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt) De Wissel 06/02, 18u00 | Isola Belgium (Tongeren) Update Personeelszaken 06/02, 09u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt) Maak onderbouwde keuzes met een Raad van Advies 11/02, 09u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt) Generation Y 2020 20/02, 16u00 | Heerlijckyt van Elsmeren (Geetbets) Inspectie en controle bij internationale handel 20/02, 09u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt) Circulaire economie voor dummies 21/02, 14u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt) Exportstructuren toegelicht 12/03, 09u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt) Transitio 2020 25/03, 17u00 | ‘Huis van de Limburgse Ondernemer’ (Hasselt)
www.voka.be/oost-vlaanderen
Nieuwjaarsreceptie 2020 Vlaamse Ardennen 9/01, 19u00 | Bedrijfsgebouwen Willy Naessens (Wortegem-Petegem) Plato Tech 10&11/01 | Voka (Gent) HR Class - New HR en tendensen 16/01, 9u00 | Voka (Gent) Sales Class - De winnende offerte 17/01, 9u00 | Voka (Gent) Bryo infosessie Januari 2020 20/01, 17u30 | Voka (Gent) Internationale contracten met handelsagenten, distributeurs en klanten 22/01, 10u00 | Voka (Gent) Nieuwjaarsreceptie 2020 Aalst 23/01, 19u00 | Filatuur (Aalst)
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 55
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
agenda Breakfast Club Dendermonde januari 2020 29/01, 8u00 | Voka (Gent) Nieuwjaarsreceptie 2020 Dendermonde 29/01, 19u00 | Openbare bibliotheek (Dendermonde) Btw Classes 30/01, 9u00 | Voka (Gent) De nieuwe Incoterms® 2020 4/02, 9u00 | Voka (Gent) Breakfast Club - Wellbeing & Food februari 2020 5/02, 8u00 | Voka (Gent) MBA Highlights 2020 - infosessie 6/02, 8u00 | Voka (Gent) Voka Visit Allgro 6/02, 18u00 | Allgro (Sint-Lievens-Houtem) Meer tijd dankzij een efficiënt e-mailbeheer 7/02, 9u00 | Voka (Gent) Business Club International Finance 2020 11/02, 17u00 | Bekaert (Zwevegem) HR Class - De impact van HR-technologie 13/02, 9u00 | Voka (Gent) Strategisch opleiden en ontwikkelen in je organisatie 14/02, 9u00 | Voka (Gent) Industry 4.0 Lab: aan de slag met slimme tech 17/02, 15u30 | Bij acht innovatieve productiebedrijven
Spetterende Nieuwjaarsreceptie 2020 16/01, 18.30u | Brabanthal, Leuven Nieuwjaarsreceptie Zuid-Hageland 23/01, 18.30u | Zaal Manège, Tienen Rekruteren via LinkedIn 31/01, 09.30u | Voka (Vilvoorde) Objectief rekruteren en evalueren 07/02, 09.30u | Voka (Vilvoorde) Workshop MailChimp 10/02, 13.30u | Voka (Vilvoorde) Constructief feedback geven 13/02, 13.00u | Voka (Vilvoorde) Charismatisch spreken 17/02, 14.00u | Voka (Leuven) Inspiratiedag Voka Discover Golf 20/02, 10.00u | Winge Golf & Country Golf, Tielt-Winge Voka Business Club Innovatie @ The Compost Bag Company 20/02, 17.00u | The Compost Bag Company, Herent Videomarketing 21/02, 14.00u | Voka (Leuven) Juridische communicatie voor HR managers 28/02, 09.30u | Voka (Vilvoorde) Voka Business Club Innovatie @ RAVEN 19/03, 17.00u | RAVEN, Zaventem Leiding geven voor junior management met Insights Discovery 25/03, 09.00u | Voka (Leuven) Google Data Studio 26/03, 09.30u | Voka (Vilvoorde) Voka Open Bedrijvendag 04/10, 10.00u | Vlaams-Brabant & Brussel
www.voka.be/vlaams-brabant www.voka.be/mechelen-kempen
De Antiklaag Workshop 14/01, 09.00u | Voka (Vilvoorde) Onboarding 14/01, 09.30u | Voka (Leuven) Financieel plan opstellen 16/01, 09.30u | Voka (Leuven) Business Club Innovatie @ Brussels Airport Company 16/01, 15.00u | Brussels Airport Company, Zaventem
56 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
NewYear@Voka – Voka Lokaal Mechelen 14/01, van 19u | Verelst Kaffee (KV Mechelen) Lerend netwerk Duurzaam Ondernemen 20/01, van 15u30 | Voka (Geel) Lab Managementrapportering in één oogopslag 21/01, van 9u | 1e sessie Voka (Mechelen) Kick-off Jong Voka Kempen 28/01, van 18u | VR Base Geel (Geel)
VOKA.BE
Lab Growth Marketing 31/01, van 9u | Voka (Geel) Verbindend communiceren met klanten en collega’s 4/02, van 9u | Voka (Mechelen) Bootcamp Digital Security 12/02, van 9u | Voka (Geel) Real Estate Community 2020 18/02, van 18u |1e sessie: Intracto (Herentals) Bryo Standup Mechelen-Kempen 27/02 van 18u | Coffice Mechelen (Mechelen) Lab Groeien door overname 10/03 van 9u | Voka (Geel) Leads genereren in tijden van GDPR 10/03 van 13.30u | Voka (Geel) Digital School Today 17/03 van 8u30 | Lamot (Mechelen)
www.voka.be/west-vlaanderen
Nieuwjaarsreceptie regio Ieper 0 8/01, 18u30 | Het Perron (Ieper) Nieuwjaarsreceptie regio Brugge 1 6/01, 18u30 | La Brugeoise (Brugge) Nieuwjaarsreceptie regio Oostende – Veurne 2 8/01, 18u30 |Kursaal (Oostende) Nieuwjaarsreceptie regio Kortrijk – Roeselare – Tielt 3 0/01, 18u30 | Waregem Expo (Waregem) Bezoek Vakbeurs Horecava 1 4/01 en 15/01 |RAI Amsterdam Lab: Growth Marketing 2 1/01, 9u00-12u30 | Voka West-Vlaanderen (Kortrijk) Infosessie: Opleiden is het nieuwe rekruteren 2 1/01, 8u00-10u00 |Mowi (Brugge) Voka Actua: Impact Oosterweelwerken op West-Vlaamse bedrijven 2 2/01, 8u00-10u00| Voka West-Vlaanderen (Kortrijk) Voka Actua: Sociale verkiezingen – procedure van dag X tot dag Y 2 3/01, 8u30-11u30 |Voka West-Vlaanderen (Kortrijk)
Infosessie: Ontdek Plato met 10 tips in netwerking anno 2020 2 8/01, 8u00-11u00 | Dux International (Izegem) Seminarie: Bewijs van BTW-vrijstellingen bij internationale handel 2 8/01, 8u30-12u00 |Deloitte (Roeselare) Lab: Start to sales in B2B 0 4/02, 8u45-12u15 | Voka West-Vlaanderen (Kortijk) Infosessie Bryo 0 5/02, 18u30 | Voka West-Vlaanderen (Kortrijk) Lab: Naar een klantgerichte focus 0 5/02, 9u00-12u30 | Voka West-Vlaanderen (Kortrijk) Seminarie: Leer een douaneaangifte lezen, analyseren en opmaken in PLDA 0 5/02, 9u00-13u00 | Voka West-Vlaanderen (Kortijk) Voka One Sessie 1: Lead Generation 0 6/02, 9u00-12u30 | Voka West-Vlaanderen (Kortrijk) De nieuwe Incoterms® 2020: de belangrijkste wijzigingen + heropfrissing 0 6/02, 9u00-17u00 | Hotel Ibis Styles (Zeebrugge) Voka Actua: De belangrijkste policies op een rij Het arbeidsreglement 0 6/02, 8u30-11u00 | Voka West-Vlaanderen (Kortrijk) Lab: De dubbele driehoek verkoopmethode 0 7/02 | Voka West-Vlaanderen (Kortrijk) Seminarie: Awareness training cyber security 1 0/02, 9u00-12u00 | Voka West-Vlaanderen (Kortrijk)
www.voka.be/brusselse-metropool
Nieuwjaarsreceptie Voka Metropolitan 3 0/1, 18u00 | KUL Campus Brussel
JANUARI 2020 VOKA TRIBUNE 57
DOSSIER 20 THOUGHT LEADERS VOOR 2020
Column - Hans Maertens
kelijk. Het vergt doorgedreven en volgehouden inspanning, zoals onze olympische atleten, duivels en wielrenners tonen. Excelleren kost veel moeite maar het is de enige weg naar de top. Zo moeten we weer durven excelleren in ons onderwijs, waar we dat soms afgeleerd lijken. Excelleren moeten we ook in onderzoek en ontwikkeling. Niet alleen met slimme koppen, maar vooral ook met een attitude om altijd te willen vernieuwen. Want elke dag dat we niet investeren in onder meer de digitale transformatie, artificiële intelligentie en cybersecurity boeren we achteruit. Die excellentie zullen we ook nodig hebben om de klimaatverandering tegen te gaan. Iedereen zal zijn steentje moeten bijdragen: de burgers, de overheden, de bedrijven, de sectoren, de landbouw.
OP NAAR DE TOP IN 2020
U
itgesproken ambities klinken verrassend en zelfs vreemd voor ons doen, als bescheiden Vlamingen. Toch kondigt het BOIC aan dat we op de Olympische Spelen in Tokio dit jaar tien medailles willen halen en geen zes zoals in Rio. Individuele topsporters zeggen ronduit voor goud te gaan. Voor bondscoach Roberto Martínez van onze Rode Duivels is winst op het Europese Kampioenschap 2020 het doel. En wielrenner en toptalent Remco Evenepoel belooft een nog straffer seizoen dan in 2019. We horen ze graag, deze uitgesproken ambities. Want alleen zo zullen onze sporters prijzen halen. Dit is ook wat onze bedrijven moeten doen: de lat hoog leggen, durven en groeien, de beste willen zijn. Heel wat ondernemingen en ondernemers in Vlaanderen hebben die ambitie ook. Denk maar aan de vele stille kampioenen die in hun sector wereldwijd tot de top 5 behoren. Of aan de unicorns, de snelle groeiers, de biotech, … die razendsnel furore maken. En ook aan de vele familiebedrijven die zich stilaan naar de wereldtop hijsen. Kampioen worden is plezant… maar niet mak-
58 VOKA TRIBUNE JANUARI 2020
2020 moet het jaar worden waarin we met z’n allen naar de top willen, het beste van onszelf geven en willen scoren. Alleen zo zullen we succesrijk blijven. Dit geldt zowel voor de bedrijven, elk individu, als onze regeringen en overheden. Voka geeft alvast de richting aan. Met ‘Fast Forward Flanders’ stellen we dé targets voor het beleid voorop om de Europese kampioenlanden bij te benen. Aan deze lat zullen we het regeringswerk de komende vijf jaar afmeten. De twintig
“Dit moet het jaar worden waarin we met z’n allen het beste van onszelf geven en willen scoren.” topvoorbeelden in deze Voka Tribune tonen hoe het moet én kan, tot het koppeleton behoren in Europa en de wereld. Op naar de top in 2020! Hans Maertens, Gedelegeerd bestuurder Voka – Vlaams netwerk van ondernemingen
LAND ROVER FLEET & BUSINESS
NO HEADLINE REQUIRED
VANAF € 549/MAAND* Eén blik op de Range Rover Velar en u bent verkocht. Met zijn futuristisch design valt hij overal op. Binnen staat alles in het teken van uw comfort. Zo biedt hij u de aangename rijbeleving die u verwacht van een hoogstaande bedrijfswagen. Woorden schieten te kort om het Range Rover Velar gevoel te beschrijven. Ga hem dus zelf bekijken of testrijden bij een Land Rover verdeler in uw buurt. landrover.be
6,7-12,3 L/100 KM – CO2: 177-279 G/KM (WLTP) Contacteer uw concessiehouder voor alle informatie over de fiscaliteit van uw voertuig. Milieu-informatie [KB 19/03/04]: landrover.be. Geef voorrang aan veiligheid. Getoond model uitgerust met opties. * Financiële Renting met aankoopoptie van 20% op een duurtijd van 60 maanden op Range Rover Velar S D180. Enkel bestemd voor professionele doeleinden. Onder voorbehoud van aanvaarding van uw dossier door Jaguar Land Rover Financial Services, handelsnaam van FCA Bank, Belgisch filiaal van FCA Bank S.p.A., verhuurder, Jules Cockxstraat 8-10, 1160 Oudergem met als maatschappelijke zetel Corso Agnelli 200, 10135 Torino - Italië. RPR: Brussel. KBO: 0699.630.712. Uw Land Rover verdeler handelt als agent in nevenfunctie. Voorbeeld gebaseerd op voorwaarden geldig op 01/12/2019, nettoprijs van de wagen € 49.578,51 excl. btw en een voorschot van € 10.354,67 excl. btw. Deze condities kunnen aangepast worden in functie van de marktrente. Gelieve met uw Land Rover dealer contact te nemen om meer te weten.
er is niezen...
of aan 0% leasen!
mobco levert je alle tools voor je werkplek: Macbook Pro 13” + iPad Pro + iPhone 11 + ondersteuning + configuratie + accessoires
€ 2,50
per dag
surf naar mob.co/apple voor meer info
mobco we mobilize your business
Rekenvoorbeeld op basis van 10 gebruikers, 36 maanden, excl BTW en inclusief dienstverlening van mobco. Toestellen zijn Apple iPhone 11 64GB, 11” iPad Pro Wifi 64GB en 13” Macbook Pro Touch Bar, 2,4Ghz i5 256GB. Actie geldig tot 31/01/20 en onder voorwaarden. Enkel geldig voor professionele klanten, toestelconfiguratie vereist een MDM die door mobco kan worden ingesteld, minimum totaalbedrag van 5.000 Euro en 0% leasing na goedkeuring van Apple Financial Services.