IN DE
BRUSSELSE METROPOOL JAARGANG 5
JUNI 2018
3 Nieuwe toekomst voor de Heizelvlakte 5 Leven in de Noordwijk 10 Europese Boulevard komt er aan
Christiane Malcorps, Solvay
Solvay hernieuwt zijn campus in Brussel
Om in te spelen op de jongste voedingstrends heeft ISS het nieuwe cateringconcept ‘Nordic Light’ bedacht. Nordic Light is gebaseerd op 4 kernwaarden: gezondheid, duurzaamheid, service en kwaliteit. Al onze chef-koks zijn getraind om creatief te zijn en om de beste recepten te bereiden volgens deze waarden. Zo willen we de beleving van bedrijfsrestaurants radicaal veranderen. Smaken en ervaringen vloeien samen. ISS Catering is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een veelzijdige cateraar. Dagelijks verzorgen 750 medewerkers de catering in bedrijven, ziekenhuizen, rusthuizen of scholen. Een ontbijtpauze met uitzicht op de haven, een kopje koffie tijdens een snelle vergadering, een automatenservice voor snacks in de gang, een lunchmeeting of een receptie - ISS Catering zorgt overal voor de smaak.
EDITO
INHOUD
Stad van kennis
Het chemieconcern Solvay gaat zijn site in Brussel hernieuwen en er een innovatiehub rond nieuwe materialen organiseren. Met de Brexit voor ogen trekt Brussel financiële nichespelers uit Londen aan. Een nieuwe internationale benchmarking leert dat langs de as centrum Brussel-luchthaven hoogwaardige, kennisintensieve activiteiten kunnen worden aangetrokken, van hoofdkantoren, zakelijke dienstverleners tot ICT en software of farma. Op de Reyers-site maken de openbare zenders VRT en RTBF zich op om een cluster van nieuwe media te ontwikkelen. Het zijn enkele opvallende ontwikkelingen, waarover meer in dit magazine, die aangeven dat de Brusselse metropool heel wat troeven heeft voor het aantrekken en ontwikkelen van kennisintensieve bedrijven. Eén van de troeven is dat er al tal van kennisbedrijven aanwezig zijn, zoals ICT, (nieuwe) media, financiële en zakelijke diensten, gespecialiseerde logistiek,… Kennisbedrijven clusteren zich graag bij elkaar. Maar er is uiteraard ook de internationale functie van Brussel die interessante klanten oplevert en een aantrekkingspool vormt voor talent. Verder heeft de Brusselse metropool een centrale ligging met goede connecties met een groot deel van de Europese markt. Deze troeven zijn voor een stuk te danken aan externe factoren, een dosis geluk: de vestiging van de EU-instellingen en de NAVO, de geografische ligging binnen een steeds meer geïntegreerde Europese markt en de aantrekkingskracht van een internationale grootstad voor talent. Maar met de troefkaarten die Brussel kreeg toegespeeld, moet wel verstandig worden omgegaan. We kunnen ze verspelen. Vooral de connectiviteit komt in het gedrang door de aanhoudende mobiliteitsproblemen en het gebrek aan zekerheid over de toekomst van de luchthaven. We moeten de troeven van Brussel als metropool van kennis koesteren en
uitspelen. Het belang van deze kennisactiviteiten voor de economische toekomst van de Brusselse metropool kan niet worden overschat. Gelet op onze hoge loonkosten en fiscale druk kunnen we internationaal enkel concurreren in activiteiten waar vooral geconcurreerd wordt met kennis en menselijk talent. Is er dan in de Brusselse metropool enkel plaats voor hooggekwalificeerd talent? Helemaal niet. Kennisintensieve bedrijvigheid vormt de trigger voor een dynamische markt voor allerlei diensten aan bedrijven en hun medewerkers: vervoer, schoonmaak, koerierdiensten, horeca, beveiliging, catering, kinderopvang, cultuur en vrijetijdsvoorzieningen,… Voor vele van deze activiteiten zijn geen bollebozen nodig, wel mensen met enige sociale vaardigheid en werklust. Het lijkt paradoxaal, maar wanneer we vele laaggeschoolde Brusselaars aan een job willen helpen, dan moeten we in de eerste plaats excelleren in kennisintensieve activiteiten. In de tweede plaats hebben we nood aan een arbeidsmarkt die voldoende flexibel is om de jobs in toeleverende diensten ook effectief in de markt te kunnen brengen en we hebben uiteraard nood aan basisvaardigheden bij de werkzoekenden om die jobs in te vullen. Als we daarin slagen, brengen we een positieve spiraal op gang, waarbij kennisintensieve bedrijven en toeleverende diensten elkaar versterken.
VUB-onderzoekers schrijven manifest voor humane stad
2
Studenten volgen les bij Voka
2
NEO biedt Heizelvlakte nieuwe toekomst
3
“De kwaliteit van een bedrijf zit ‘m in de mensen”
4
Nieuw leven in de Noordwijk
5
Solvay hernieuwt campus in Brussel
6
Tunnelrenovaties niet zonder risico’s
8
Nieuwe leden
9
BUDA-zone in beeld
9
De “Europese Boulevard” komt er aan
10
VUB wil muren slopen in Brussel
11
Jonge ondernemers in debat met Brusselse politici
13
Bulgarije, een land in volle groei
14
A call for “Made in Russia” is a call for “trust”
14
Naar een progressief en ondernemersvriendelijk Frankrijk
15
Enkele bijzondere weetjes over het nieuwe erfrecht
16
Maatschappelijk verantwoord ondernemen met YOUCA
17
Agenda Voka Metropolitan
17
Structurele partners
COLOFON Op de cover: Christiane Malcorps, Countrymanager België en Global Head of Facility Excellence, Solvay Copyright: Chak Lopez Voka Metropolitan vzw Koningsstraat 154-158 1000 Brussel tel. 02 229 81 23 www.vokametropolitan.be info@vokametropolitan.be Redactie Jan Van Doren, hoofdredacteur, jan.vandoren@voka.be Charlotte Max, eindredacteur, charlotte.max@voka.be Werkten mee aan dit nummer: Karl Boumans, Fientje Moerman, Gilles Suply, Zoë Van Nieuwenhove Ontwerp & druk artoos group Publiciteit Jan Van Doren, jan.vandoren@voka.be Verantwoordelijke uitgever Jean-Paul Van Avermaet, i.o.v. Voka vzw Koningsstraat 154-158 - 1000 Brussel
Jean-Paul Van Avermaet Voorzitter Voka Metropolitan
Het overnemen van gehele en/of gedeeltelijke bijdragen is slechts toegelaten mits de uitdrukkelijke toestemming van de verantwoordelijke uitgever.
1
VUB-onderzoekers schrijven manifest voor humane stad Een groep VUB-academici heeft een “verkiezingsprogramma” geschreven voor een humane stad, in het bijzonder voor de Brusselse metropool. Ze formuleren 30 voorstellen voor een metropool op mensenmaat, die tegelijk smart en mobiel is.
Het uitgangspunt van het boek is dat Brussel beschouwd moet worden als het zwaartepunt in een metropolitaan stedennetwerk in centraal België. Enkel door stedelijke kernen zoals Leuven, Mechelen, Aalst, Waver en Ottignies-Louvainla-Neuve erbij te tellen kan de nodige kritische massa worden bereikt om in mondiale economische netwerken mee te spelen, zo luidt het.
Stadsschriften
DE HUMANE STAD
978-90-5718-704-9
30 voorstellen voor een stad op mensenmaat Pieter Ballon, Cathy Macharis en Michael Ryckewaert (ed.)
DE HUMANE STAD
89057 187049
Door de spreiding van wonen en werken vormt vervoer in zo’n polycentrische metropool dé achillespees. Daarvoor formuleren de onderzoekers een reeks aanbevelingen. Ten eerste moet het openbaar vervoer meer gebruikt worden. Daarnaast pleiten ze voor een vermindering van de verplaatsingsbehoeftes door wonen en werken opnieuw dichter bij elkaar te brengen, met telewerken of coworking spaces. Binnen de stad dient het gebruik van de wagen te worden beperkt, maar dan moeten automobilisten wel voldoende aantrekkelijke alternatieven krijgen om de wagen te laten staan. De onderzoekers willen ook inzetten op slimme stadstechnologie om steden
2
duurzamer en leefbaarder te maken. Ze focussen daarbij op het bundelen en beschikbaar stellen van private en publieke data. Dominante digitale platformen moeten worden gereguleerd en er is nood aan meer datageletterdheid bij zowel de burgers als de stedelijke overheid. Bij de burgers is meer inzicht nodig in de data die van hen verzameld wordt en hoe die wordt gebruikt. Overheden moeten dan weer begrijpen hoe ze die data kunnen inzetten voor beleidsbeslissingen. Het woonbeleid moet volgens de schrijvers op stadsgewestelijk niveau worden georganiseerd om suburbanisatie te beheersen en het opbod tussen stad en buitengebied tegen te gaan. Om wonen voor de laagste inkomensgroepen betaalbaar te houden, vragen ze bijkomende sociale huurwoningen. Daarnaast pleiten ze voor innovatieve woonformules zoals erfpacht of woningcoöperatieven. Andere voorstellen betreffen een betere opvang en integratie van migranten, het sterker betrekken van burgers bij het beleid, of het organiseren van meer publiek-private samenwerking. De VUB-onderzoekers reiken een aantal interessante inzichten aan voor een duurzamere en leefbaardere stad. De economische en internationale centrumfunctie van de Brusselse metropool en de plaats voor bedrijven in een metropolitane omgeving, komen evenwel onvoldoende aan bod. Duurzaamheid vergt naast people en planet ook aandacht voor profit. DE HUMANE STAD - 30 voorstellen voor een stad op mensenmaat, door Pieter Ballon, Cathy Macharis, Michael Ryckewaert (ed.), VUBPress
Studenten volgen les bij Voka Op 22 en 29 maart waren de eerstejaarsstudenten handelsingenieur van Solvay (VUB) te gast op het kantoor van Voka Metropolitan in Brussel voor twee hoorcolleges van het vak ‘Technologisch Ondernemerschap’. De colleges kaderden in het project weKONEKT.brussels van de VUB, waarmee de universiteit haar studenten buiten de campus op het Brussels werkveld wil sturen.
VUB-studenten luisteren aandachtig naar het verhaal van een oud VUB’er, Jerina Demolon, die met begeleiding van Bryo haar eigen onderneming opstartte.
Het vak ‘Technologisch Ondernemerschap’ werd gegeven door professor Marc Goldchstein en assistent-professor Thomas Crispeels. De studenten kregen een presentatie van twee VUB-alumni die met de begeleiding van het Voka startersprogramma Bryo hun eigen onderneming opstartten. Jerina Demolon van Effekt startte een onderneming die scholen, die zonnepanelen willen installeren, ondersteunt, onder andere door financieren via crowdfunding te organiseren. Lukas Latacz ontwikkelde de app Say, om spraakoefeningen te kunnen doen zonder een logopedist te hoeven bezoeken. Van Jens De Vos, directeur projecten bij Voka, kregen de studenten een overzicht van de programma’s en projecten die Voka aanbiedt aan bedrijven om hen te ondersteunen, doorheen verschillende fasen en aspecten van de bedrijfsvoering. Studenten en professoren waren enthousiast over de lessen. Het initiatief zal zeker nog herhaald worden.
NEO biedt Heizelvlakte nieuwe toekomst Al jaren wordt vanuit de Stad Brussel en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een herontwikkeling van de Heizelvlakte gepland. Onder de projectnaam NEO gaat de ambitie schuil voor de realisatie van een congrescentrum met hotel, een winkelcentrum, woningen, recreatieve en sportieve voorzieningen,… Het eerste deel van het project, met het winkelcentrum als blikvanger, zit in een beslissende fase.
Overleg tussen Brussel en Vlaanderen
Illustratie: Consortium Europea.
De coördinatie van alle projecten werd toevertrouwd aan de cvba NEO, met vertegenwoordigers van de stad en het gewest. NEO organiseert de selectie van projectontwikkelaars, waarvoor door de stad (eigenaar van de terreinen) een erfpacht wordt toegekend. Daartoe werden drie pakketten samengesteld, waarvoor een openbare aanbesteding werd uitgeschreven: • NEO 1: Een winkelcentrum, een wooncomplex, kinderdagverblijf, rusthuis, kantoorruimte, horeca, indoor en outdoor activiteiten voor toeristen en een bioscoop (de zone rond het Koning Boudewijnstadion, m.i.v. Mini-Europa); • NEO 2: Congrescentrum en hotel (zone aan de voorkant van de Heizelpaleizen);
projectontwikkelaars dienden een aanvraag voor een stedenbouwkundig attest en een milieuattest in bij het Brussels Gewest. De aanvraag slaat op de bouw van 590 woningen, 2 kinderdagverblijven, een rusthuis, kantoren, 72.000 m² commerciële ruimte (supermarkt, shoppingcenter met 200 winkels, designer gallery) en 70.000 m² recreatievoorzieningen (Kinepolis, indoorpark Robbedoesland, gerenoveerd Mini-Europa, interactief wetenschappelijk museum) en horeca (30 restaurants). Bovendien wordt voor 3.700 wagens ondergrondse parkeerplaatsen voorzien. Het milieuattest werd dit voorjaar toegekend. De toekenning van het stedenbouwkundige attest wordt voor eind juni 2018 verwacht. Dan kan een stedenbouwkundige vergunning worden aangevraagd. Een beslissing daarover zal voor 2019 zijn.
• NEO 3: Inrichting van een groene parkzone, met recreatief wateroppervlakte en sportinfrastructuur, waaronder een voetbalveld, bruikbaar als rugbyveld, een atletiekpiste, een hockeyterrein,... (zone aansluitend op NEO 1 aan de zuidkant, langsheen de Houba de Strooperlaan).
De procedure voor de toewijzing van NEO 2 loopt nog. Twee kandidaten zijn in de running: enerzijds het consortium met Willemen General Contractors, Jan De Nul, Louis de Waele, en CIT-Blaton, anderzijds de combinatie CFE en Cofinimmo De toewijzing is gepland voor juli.
De ontwikkeling en realisatie van NEO 1 werd toegewezen aan het consortium Europea, met de Frans-Nederlandse ontwikkelaar Unibail-Rodamco, en bouwbedrijven Besix en CFE. De
Het ontwerp van NEO 3 werd midden 2017 voorgesteld. Na het behalen van de vergunningen moet het park tussen november 2018 en 2021 worden gerealiseerd.
Zestig jaar na Expo ’58 is de Heizelvlakte dringend toe aan een grondige herontwikkeling. Voor Voka Metropolitan is een bestemming voor congressen, (zaken)toerisme, tentoonstellingen en recreatie in allerlei vormen wenselijk. Het project NEO kan hierin een hefboom zijn. Wel dient bij de ontwikkeling een goede en vlotte bereikbaarheid van de hele Heizelsite te worden verzekerd, zowel met de wagen als met het openbaar vervoer en de fiets. Het project NEO zal aanzienlijk meer bezoekers naar de site trekken. Dat is uiteraard de bedoeling, maar die bezoekersstromen mogen de fileproblemen in de zone niet verder doen toenemen. Integendeel, de herontwikkeling van de Heizelvlakte dient gepaard te gaan met versnelde en doorgedreven investeringen in een verbeterde mobiliteit in het gebied. Daarbij kunnen de plannen met betrekking tot nieuwe tramlijnen en de aanpassing van de ring een belangrijke bijdrage leveren. Meer overleg en afspraken tussen het Brusselse en Vlaamse Gewest zijn daarvoor dringend nodig. Ook de bestemming van parking C is daarin van cruciaal belang. Meer info: jan.vandoren@voka.be
3
“De kwaliteit van een bedrijf zit ‘m in de mensen” Axel Moorkens is een man uit één stuk. What you see, is what you get. Op die manier staat hij ook aan het hoofd van familiebedrijf Alcopa, dat de invoer en verdeling van auto’s en motoren van verschillende merken in diverse landen combineert met immobiliën.
In 1937 richtte Albert Moorkens, de grootvader van Axel, samen met zijn broer de groep op. “Grootvader was een rasechte ondernemer, die vol passie zijn métier uitoefende en een heleboel bedrijven en merken lanceerde”, vertelt Axel Moorkens. Zelf deed hij al zijn vakantiejobs in het familiebedrijf. “Tot mijn vader me op een dag zei dat er één regel was in het bedrijf: je moest extern starten. Daarom startte ik in een garage in de buurt die niet goed draaide, met als opdracht: doe het draaien. Daar leerde ik alles wat ik nu nodig heb om met onze dealers te kunnen praten.” Na een periode als CEO van Mitsubishi ging Axel Moorkens gedurende 10 jaar zijn eigen weg in een aantal bedrijven die hij oprichtte. “Ondernemen zit me nu eenmaal in het bloed. Toen mijn nonkel Dominique enkele jaren geleden besloot een stap opzij te zetten, koos de 3de generatie mij als voorzitter van Alcopa. En dat doe ik nog steeds met volle overgave.” Chief Emotional Officer Alcopa is van vele markten thuis. Met AlcopaimmO kent de groep vastgoed activiteiten in binnen- en buitenland. In ons land biedt de immobiliënafdeling kantoor- en opslagruimte aan bedrijven uit Vlaanderen, Wallonië en in de Brusselse rand. De vastgoeddochter werkt er onder meer aan de verdere herbestemming van de oude Renault-fabriek in Vilvoorde. Intussen telt de Alcopagroep zo’n 2.300 medewerkers en is het actief in 19 landen. Een groep van die omvang leiden is niet evident. “Gelukkig zijn we vóór alles een team. Elk succes is een gedeeld succes. De kwaliteit van een bedrijf zit ‘m in de mensen”, vertelt Moorkens. “Je producten en diensten mogen nog zo kwaliteitsvol zijn, zonder de juiste mensen werkt het niet.” Het menselijke aspect draagt Axel Moorkens hoog in het vaandel, net als het familiale. “Daar wordt al generaties lang aan gewerkt. Na het overlijden van
4
Axel Moorkens, Voorzitter van de Raad van Bestuur van Alcopa
grootvader werd mijn grootmoeder CEO, Chief Emotional Officer. Ze bracht de zes kinderen rond de tafel en die discussieerden twee jaar lang, tussen 1979 en 1981, tot Alcopa ontstond. De start van een nieuw tijdperk. Van mijn grootvader, een pure ondernemer, naar zes kinderen met stuk voor stuk andere karakters... En toch maakten zij het waar.” Belfius, partner op lange termijn Een ambitieus bedrijf als Alcopa wil voortdurend groeien. “We werken al meer dan 35 jaar samen met Belfius. Zo’n langetermijnrelatie is belangrijk. We hebben een goede verstandhouding en echt alles is bespreekbaar”, zegt Moorkens. Alcopa en Belfius geven samen een commercial paper uit. “Onze nood aan cash is soms enorm. Toegang tot geld is ontzettend belangrijk. En dat moet, met onze kleine marges, ook aan een zo goedkoop
mogelijke prijs. Verder staan we open voor alle producten van Belfius.” Als de oplossing maar slim is en ons vooruit kan helpen”, besluit Moorkens.
Steeds meer Belgische ondernemers kiezen Belfius om hun projecten te lanceren of verder te groeien. Ze kunnen rekenen op een solide partner die lokaal verankerd is en een langetermijnrelatie centraal stelt. De Belfius-experten kunnen zo ook goed inspelen op de noden van jouw onderneming. Zelfs voor ondernemersideeën die de grenzen van het mogelijke verleggen. Ontdek wat Belfius ook voor jou kan betekenen op belfius.be/ondernemen.
Nieuw leven in de Noordwijk Ooit was het de droom van Brussels toppoliticus Paul Vanden Boeynants om er een internationaal zakendistrict te creëren, met torens zoals in Manhattan. Decennia later is de Noordwijk een monofunctionele kantorenwijk met veel leegstand. Vastgoedbedrijven willen de wijk nieuw leven in blazen, met de vzw Up4North. De leden van Voka Metropolitan kregen toelichting van de initiatiefnemers tijdens de Academie georganiseerd op 8 mei.
In de jaren zestig woonden er 12.000 mensen in de levendige Noordwijk, met ateliers, cafés, cinema’s en winkelstraten. Vandaag zijn dat er nog 5.000. In de kantoren werken zo’n 30.000 mensen, maar ‘s avonds loopt de wijk leeg. Eind jaren zestig lanceerden vastgoedpromotoren het Manhattanplan, gesteund door Vanden Boeynants. Dat plan moest de Noordwijk transformeren tot een internationaal zakendistrict, dat multinationals zou aantrekken. Daarvoor werden 78 kantoortorens gepland op een kruispunt van de Europese snelwegen die dwars door Brussel zouden lopen. Voetgangers zouden via loopbruggen op 13 meter hoogte van het ene naar het andere gebouw wandelen. De megalomane plannen vielen in de jaren zeventig al snel in duigen, mede door de oliecrisis. De snelwegen kwamen er niet. Multinationals bleven weg. Het waren vooral diverse overheden die zich kwamen vestigen. Tot enkele jaren geleden werd de hele wijk met vrijwel uitsluitend kantoorgebouwen dicht gebouwd. ’s Avonds is de wijk doods en kampt ze met een onveilig imago.
Benoît De Blieck (CEO Befimmo), voorzitter Up4North, geeft toelichting
Twee jaar geleden sloegen acht vastgoedspelers, allemaal eigenaar in de Noordwijk, de handen in elkaar om de wijk nieuw leven in te blazen: AG Real Estate, Allianz, Axa, Banimmo, Befimmo, Belfius Insurance, Immobel en Triuvia. Ze
Noordwijk, vooral kantorenwijk
richtten de vzw Up4North op als platform voor diverse projecten in de wijk. Inmiddels heeft ook ENGIE, gevestigd in de Noordwijk, zich aangesloten. De trekkers van het initiatief zijn Benoît De Blieck, CEO van Befimmo, die het voorzitterschap van de vzw opneemt, en Amaury de Crombrugghe, Chief Investment Officer van AG Real Estate. Zij stelden het initiatief voor tijdens de Academie van Voka Metropolitan. Innovatieve plek Alle partijen zijn het eens dat een transformatie zich opdringt, van een monofunctionele kantorenwijk naar een dynamische, innovatieve plek waar verschillende werelden elkaar ontmoeten, ruimte delen en verbindingen creëren: corporates, startende bedrijven, inwoners, bezoekers,… De vereniging wil een cocreatie proces opstarten door samenwerkingen te stimuleren met actoren van de publieke sector, de privésector en de burgersamenleving. Een eerste realisatie is het Café North, een ontmoetingsplaats om workshops, tentoonstellingen, debatten, enzovoort te organiseren. Daartoe wordt lege ruimte in de North Plaza ter beschikking gesteld. Deze maand opende daar Marcel Bike Repair, waar fietsen hersteld worden.
Een tweede initiatief is het Platform North, een online platform waar leegstaande ruimtes uit de wijk gebundeld worden, klaar om tijdelijke gebruikers te verwelkomen. Er worden ruimtes ter beschikking gesteld in de WTC 1 en de North Plaza. “Het Platform North wil een verscheidenheid aan gebruikers aantrekken, klein en groot, die kunnen bijdragen om de wijk te activeren, om ruimtes te delen, om een mix aan functies in de wijk te introduceren”, benadrukt Benoît De Blieck. De architectuurschool Sint-Lucas gebruikt de 24ste verdieping van WTC 1. Op de 16de verdieping is een coworking ruimte voorzien. In de WTC 1 is er ook plaats voorzien voor de architectuurbiënnale Rotterdam. Lab North is een netwerk van spelers dat samenwerkt op de verschillende initiatieven van de vzw Up4North, met het design agentschap Vraiment Vraiment, het architectenbureau 51N4E, denk- en doetank Architecture Workroom Brussels, en het Brussels stedenbouwagentschap Perspective Brussels. Op de website van Lab North staat een North Agenda, met diverse activiteiten in de Noordwijk. Meer info: www.labnorth.be ; info@up4north.be
5
Gesprek met Christiane Malcorps, countrymanager België
SOLVAY HERNIEUWT CAMPUS IN BRUSSEL De Belgische multinational Solvay onderging de voorbije jaren een ware transformatie. Van traditioneel chemisch bedrijf ontpopte het zich tot producent van hoogwaardige kunststoffen, die toelevert aan wereldspelers als Apple, Boeing en Airbus. De transformatie zet zich ook door op de campus met de hoofdzetel in Brussel (Neder-over-Heembeek). Een gesprek over de nieuwe toekomst van Solvay, in Brussel en wereldwijd, met Christiane Malcorps, countrymanager België en Global Head of Facility Excellence. Interview: Jan van Doren – Foto’s: Chak Lopez
Sinds de overname in 2011 van het Franse Rhodia is Solvay grondig veranderd. De traditionele chemie, zoals voor pvc en polyamide waar volumes belangrijk zijn voor winstgevendheid, maakten plaats voor spitsproducten waarvoor het bedrijf over een unieke expertise beschikt. Zo maakt Solvay hoogperformante kunststoffen die bestand zijn tegen zeer hoge temperaturen en sterke impact, terwijl ze een laag gewicht hebben. Ze worden gebruikt in smart devices, in de gezondheidszorg zoals implantaten, of in auto- of vliegtuig onderdelen waar ze metalen vervangen. Verder draagt Solvay bij tot het optimaliseren van het gebruik van grondstoffen, terwijl het met zogeheten performance chemicals, soda en peroxide, helpt de lucht- en waterkwaliteit te verbeteren. Is de transformatie van Solvay afgerond? Christiane Malcorps: “In zekere zin wel. Om een idee te geven van de omvang van de transformatie: met ongeveer 50 overnames en desinvesteringen is twee derde van de producten van Solvay veranderd en ongeveer de helft van ons personeelsbestand. Ook het profiel van onze klanten is gewijzigd, met onder andere wereldspelers Apple, Boeing en Airbus. Met de aangekondigde verkoop van Polyamide vorig jaar, is deze grondige transformatiefase van de bedrijfsportefeuille nu wel tot een einde gekomen, althans voorlopig. Want Solvay dankt haar 155 jaar bestaan aan haar capaciteit om zich doorlopend aan te passen aan de veranderende omgeving, met de lange termijn als uitgangspunt. Nu gaat de aandacht vooral uit naar hoe we
6
de vertaalslag van al deze veranderingen moeten maken naar onze eigen organisatie. Hoe kunnen we eenvoudiger en effectiever werken, het aantal processen en administratieve taken terugbrengen, onze klantgerichtheid centraal stellen en zo voor verdere groei zorgen.” Welke resultaten leverde die transformatie op? “De transformatie werpt zijn vruchten af. Geavanceerde materialen en formuleringen, de groeimotoren van de groep, doen het goed met hogere volumes. In 2017 was de Ebitda-groei bijna 10 procent, zonder de valutaschommelingen en de verandering van de perimeter van de groep. De omzet van Solvay is evenredig verspreid over drie continenten – Europa, Noord- en Zuid-Amerika, en Azië – en de winstmarge lag vorig jaar gemiddeld hoger dan die van onze Europese sectorgenoten, juist vanwege onze ontwikkeling naar hoogwaardige producten.” Wat zijn de doelstellingen inzake duurzaamheid? “Duurzaamheid hoort bij de groeistrategie en missie van Solvay. Ernest Solvay was er al mee bezig toen hij eind 19de eeuw een manier bedacht om soda op industriële schaal en ook schoner te produceren. Vandaag komt de helft van onze jaaromzet van 10.1 miljard euro uit duurzame oplossingen en we streven ernaar dat aandeel uit te breiden. Een andere belangrijke doelstelling is het verminderen van onze CO₂-intensiteit. Dat doen we door onze productiemethoden te verbeteren. We helpen ook klanten om hun doelstellingen
inzake duurzaamheid te behalen. Zo leiden lichtgewicht materialen voor voertuigen tot een lager brandstofgebruik of kunnen met silica energiebesparende banden worden gemaakt. We investeren ook in duurzame energie. Een prachtig voorbeeld is onze verbintenis naar Apple toe om hernieuwbare energie te gebruiken voor hun productie. Dat gebeurt sinds eind vorig jaar met het pas geopende zonnepark in Zuid-Carolina, in de VS. Duurzaamheid maakt steevast deel uit van onze uitwisselingen met onze klanten, omdat het ook voor hun groei steeds essentiëler is.” Welke rol is er nog verder weggelegd voor de Solvay Campus in Brussel? “Onze Solvay Campus zal volledig worden vernieuwd. Solvays transformatie zal zichtbaar en tastbaar worden in dit project en het toont onze verankering als een Europees, multinationaal bedrijf in België. De vernieuwing omvat onder meer het neerhalen van het torengebouw. We gaan een nieuw onderzoekscentrum inrichten en onze campus openstellen voor partners. We willen de samenwerking tussen medewerkers versterken, en natuurlijk ook met onze klanten. Vandaag zijn de medewerkers over verschillende, veelal oude gebouwen verspreid. Over een aantal jaren zullen we samenwerken in één nieuw duurzaam gebouw te midden van de groene campus. Het onderzoekscentrum zal zich richten op materiaalwetenschappen en onze toonaangevende kennis verder uitbouwen. Kennis vergaar je ook door je open te stellen naar partners, academici, onderzoekers, start-ups,
Christiane Malcorps, countrymanager België en Global Head of Facility Excellence van Solvay, blikt vooruit op de vernieuwing van de campus in Brussel.
om samen te innoveren. Zo verwelkomden we onlangs de Belgische elektrische racemotorfabrikant Saroléa. Het chassis en de zwenkarm van de motoren zijn vervaardigd uit Solvay-koolstofvezel, wat het gewicht vermindert en de onderdelen optimale sterkte geeft. De vernieuwing van de Solvay Campus zal op termijn leiden tot nieuwe banen, maar eerst zullen een honderdtal collega’s uit Parijs en Aubervilliers zich bij ons voegen.” Wat verwacht u van het beleid in de Brusselse metropool? “We liggen in de noordrand van Brussel, dus een goed uitgewerkte verbinding met het stadscentrum én Vlaanderen is essentieel. Daarbij gaat het om een goede mobiliteit en bereikbaarheid voor onze 1000 medewerkers, onze 250 bezoekers per dag, honderden medewerkers van onze partnerbedrijven en nog eens honderden dienstverleners. We zijn in constante dialoog met de overheden om de economische waarde van deze zone als geheel hoger op de agenda te laten plaatsen en ook echt concreet deel uit te
laten maken van het mobiliteitsbeleid. De regio’s moeten hun beleid onderling afstemmen, zoals voor mobiliteit, maar ook inzake onderzoek en ontwikkeling.” Hoe beoordeelt u de Brusselse metropool? “Ik heb een sterke band met de Brusselse metropool door mijn werk en aanwezigheid in verschillende netwerken in de stad, als voorzitter van de Brusselse afdeling van de chemiefederatie Essencia en als bestuurslid van Voka Metropolitan en BECI. Brussel is multicultureel, inter nationaal, telt vele bedrijven en heeft belangrijke universiteiten. Onze vrij neutrale positie binnen Europa laat toe gemakkelijk samen te werken met andere Europese landen. De luchthaven en internationale treinverbindingen zijn een troef. Maar veel zones hebben een mobiliteitsprobleem. Er is een tekort aan fietspaden en gebrek aan veiligheid voor fietsers. Ook het openbaar vervoer schiet tekort en is niet aantrekkelijk voor de reiziger. Op deze punten is verbetering nodig, met meer samenwerking tussen overheid en
bedrijven, zodat het toekomstpotentieel van de Brusselse metropool ten volle kan worden gerealiseerd.”
Belgische wereldspeler Solvay werd opgericht in België door de gebroeders Ernest en Alfred Solvay in 1863. De basis werd gelegd met een patent op een nieuw productieproces voor natriumcarbonaat, vooral bekend als soda. Vandaag behoort het beursgenoteerde bedrijf tot de top tien grootste chemieconcerns wereldwijd. Het is actief in 58 landen, heeft 139 fabrieken en realiseert met een 27.000 medewerkers een omzet van ruim 10 miljard euro. De hoofdzetel is gevestigd op de campus in Neder-overHeembeek (Brussel), waar zo’n 1.000 medewerkers actief zijn
7
Tunnelrenovaties niet zonder risico’s Brussel Mobiliteit is volop bezig met de renovatie van de Brusselse tunnels. De Stefaniatunnel, Rogiertunnel en Montgomerytunnel werden al gedeeltelijk gerenoveerd. In de Hallepoorttunnel zijn er momenteel grote werken bezig en de renovatie van het Reyerscomplex en de Leopold II-tunnel zijn ook van start gegaan. Maar die renovaties zijn niet zonder risico’s.
“De tunnels in Brussel, maar ook in Antwerpen zijn al tientallen jaren oud. In de tijd dat ze gebouwd werden, waren de bouwvoorschriften minder streng, de gebruikte materialen waren minder kwalitatief en de bouwkennis en bouwtechnieken waren minder ontwikkeld”, vertelt Johan Achten, verantwoordelijke Preventiedienst bij Federale Verzekering. Daarnaast is ook slijtage door onder andere roest en vermoeiingsverschijnselen niet te vermijden. Die slijtage moet aangepakt worden om veel grotere problemen te vermijden. Risico’s van renovatie Eén van de initiële maar onderschatte risico’s bij de heraanleg van tunnels heeft te maken met de mogelijke verplaatsing of het vervangen van kabels en leidingen (in nieuwe kokers). Er kunnen dan al desgevallend problemen optreden bij de boringen, zeker als men stoot op een complexe ondergrondse structuur, die vooraf niet meer altijd goed gekend is. “Daarom
8
moet men steeds een uitgebreid bodem onderzoek doen zodat de aannemer de grondsamenstelling kent, maar ook weet waar bijvoorbeeld het grondwater zit. In het geval van kleinere, ondiepe tunnels kan een verlaging van het grondwaterpeil aangewezen zijn, maar dan zijn ook zettingsstudies noodzakelijk. Constructies in de nabijheid van de tunnel kunnen natuurlijk ook gevolgen ondervinden bij het bouwen van een tunnel,” verduidelijkt Achten. Daarnaast kan ook het (werf) verkeer, dat dan dikwijls dichter langs de bestaande constructies in de omgeving gestuurd wordt, zijn invloed hebben op de gebouwen en constructies. Maar er zijn ook niet-bouwtechnische risico’s verbonden aan het renoveren van tunnels. “Zo kan de wegsignalisatie voor de aangepaste verkeerssituatie onduidelijk zijn of soms zelfs gewoon ontbreken. En dat vormt natuurlijk op zich al een gevaarlijke situatie”, aldus Achten.
Preventie op maat Achten: “Meer dan 100 jaar geleden werd Federale Verzekering gesticht door bouwaannemers. We mogen dus wel zeggen dat we de risico’s die verbonden zijn aan de bouw kennen. Onze Dienst Preventie werkt samen met de bouwbedrijven om de risico’s die gepaard gaan met het bouwen en renoveren zo veel mogelijk te verminderen. En natuurlijk geven we niet enkel advies aan bouwbedrijven, maar werken we ook nauw samen met andere sectoren.” Naast preventie zijn verzekeringen, zoals bijvoorbeeld een verzekering Arbeidsongevallen (verplicht) en Burgerlijke Aansprakelijkheid, natuurlijk noodzakelijk. “Al onze inspanningen gaan niet ongezien voorbij. Zo winnen we nu al voor het 6de jaar op rij de DECAVI Trofee Niet-Levensverzekeringen voor onze verzekering Arbeidsongevallen”, voegt Achten nog toe.
Nieuwe Leden Advocatenkantoor Callens
Hays
Gespecialiseerd in juridische bijstand voor ziekenhuizen, geneesmiddelen- en medische hulpmiddelenindustrie, investeerders in de zorg, woonzorgcentra en beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg. Tervurenlaan 40 1040 Brussel 02 743 09 11 info@callens-law.be www.callens-law.be
Een van de wereldwijde marktleiders in gespecialiseerde rekrutering van bedienden en kaderleden. Met een brede focus op 14 divisies rekruteert Hays nationaal op tijdelijke, permanente en contractuele basis van supportprofielen tot executive en niche rollen. Avenue Louise 147 1050 brussel 02 541 16 50 brussel@hays.com www.hays.be
bArt. bvba Consultancy: Strategic Facilities Management, Operations Management, Maintenance Management. Van Meyelstraat 22 bus 1 1080 Brussel 0485 49 59 69 bart@bartfacility.com www.bartfacility.com
Bouygues Immobilier Belgium Ontwikkelaar en bouwer van kwalitatief residentieel vastgoed. Louisalaan 240, 1050 Brussel – www. bouygues-immobilier.be
Creditsafe Belgium Creditsafe is een verstrekker van handelsinformatie. Door het verstrekken van betrouwbare informatie over elk bedrijf ter wereld kan Creditsafe bedrijven ondersteunen in het optimaliseren van commerciële activiteiten en het minimaliseren van kredietrisico’s. Steenweg op Zellik 12 1082 Brussel info@creditsafe.be 02 481 88 60
Eurofactor Belgium GmbH Eurofactor is een afdeling van Euro factor GmbH en is actief op het vlak van factoring. Troonstraat 60, 1050 Brussel www.eurofactor.be
Flux50 Speerpuntcluster Energie. Flux50 focust op het bijeenbrengen en ondersteunen van consortia van ondernemingen en kennisinstellingen rond innovatieve energietechnieken. Koningsstraat 144-146 1000 Brussel - 0475 24 24 24 info@flux50.com www.flux50.com
Koezio Avonturenpark Koezio: teambuilding, vergaderruimtes & restaurant Werkhuizenkaai 163, 1000 Brussel - 02/3195453 business@koezio.be www.Koezio.co
OneBonsai OneBonsai transformeert industrieën met technologie-gedreven oplossingen in VR, AR en AI. 0478 262 357 www.onebonsai.com
Shortcut Creatieve communicatie-experts. Producten: video, sociale media, chatbots en print campagnes. Missie: impact en resultaat. Arduinkaai 29 1000 Brussel 02 733 32 22 info@shortcut.be www.shortcut.be
Ward Bouciqué Advocaat bij Claeys & Engels, gespecialiseerd in individueel en collectief arbeidsrecht ward.boucique@claeysengels.be 02 761 47 38 0473 94 73 24
Synergics Synergics Brussel BluePoint Brussel Auguste Reyerslaan 80 1030 Brussel Synergics Gent Blue Tower Sluisweg 1 9000 Gent Algemeen nummer: +32 02 400 02 90 www.synergics.be
BUDA-zone in beeld Op zondag 7 oktober organiseert Voka opnieuw de Voka Open Bedrijvendag. Tijdens die dag openen honderden bedrijven over heel Vlaanderen hun deuren voor het grote publiek. Bezoekers krijgen dan de kans om te zien hoe hun favoriete producten worden gemaakt of om de sfeer van andere werkplekken op te snuiven. Voor bedrijven is het dan weer de ideale gelegenheid om te tonen wat er achter hun muren gebeurt. Elk jaar worden er enkele hotspots gecreëerd waar bezoekers meerdere bedrijven kunnen bezichtigen binnen een beperkte straal. Op 7 oktober wordt er zo’n hotspot ingericht op de BUDA-zone, de bedrijvenzone aan het kanaal in Brussel en de Noordrand (Vilvoorde, Machelen), ter hoogte van de BUDAbrug. De BUDA-zone is een aaneenschakeling van bedrijvenzones met verschillende types van bedrijven, van de zone in Brussel (Neder-overHeembeek) met de Solvay-campus en het nieuwe postsorteercentrum, tot het reconversiegebied VilvoordeMachelen met de oude Renaultsite. De zone is één van de belangrijkste industriële zones in de rand rond Brussel, maar raakte in verval. De provincie Vlaams-Brabant, Brussel, Vilvoorde, Machelen, Voka, de Brusselse havengemeenschap en de POM Vlaams-Brabant hebben onlangs een samenwerkingsovereenkomst ondertekend om een gezamenlijke visie uit te werken voor de herontwikkeling van de BUDA-zone. Meer info: Stijn Anno stijn@openbedrijvendag.be www.openbedrijvendag.be
9
Nieuwe economische as tussen Brussel en luchthaven
De “Europese Boulevard” komt er aan In het kader van het TOP Noordrand (territoriaal ontwikkelingsplan) werken de Vlaamse en Brusselse administratie samen om te komen tot een gemeenschappelijke ontwikkelingsstrategie. Eén van de speerpuntzones betreft de zogeheten “Europese Boulevard”, de zone tussen Brussel en de luchthaven, langs de Leopold III-laan en de A201. Als aanzet daarvoor werd een grondige studie verricht die het economisch potentieel van die “boulevard” in kaart brengt.
Het onderzoek werd verricht door IBM en Arcadis. Het geeft aan welke beloftevolle economische activiteiten aangetrokken kunnen worden in die zone, waar precies, en hoe sterk de internationale concurrentiepositie ter zake is. Europese distributiecentra Op de bedrijvenzone Keiberg zouden Europese distributiecentra kunnen worden aangetrokken De concurrentiepositie is daar sterk, vooral door de aanwezige vervoersinfrastructuur en de goede markttoegang. Hoogwaardige automotive productie en O&O Voor dergelijke investeringen wordt vooral gekeken naar de randstedelijke zone van Pegasus en Keiberg, en de oude site van de NAVO (en Kwartier Koningin Elisabeth). De prioriteit moet gaan naar kennisintensieve en innovatie projecten, waarbij de kostenstructuur relatief minder doorweegt. Software, ICT-dienstverlening en O&O Kleine investeringen kunnen aangetrokken worden in de stedelijke zone (Josaphat en Bordet). Voor de grotere projecten is de oude site van de NAVO meer aangewezen. De concurrentiepositie is daar wel relatief zwak, wegens hoge kosten en een ontoereikend ondernemingsklimaat. Maar er zijn kansrijke niches gericht naar specifieke klanten in de regio, zoals de vele overheden en administraties, of de nabijheid van excellentiecentra zoals IMEC, of van sectorkennis zoals bijvoorbeeld logistiek (logtech). Hoofdkantoren De stedelijke zone is geschikt voor kleinere vestigingen, de ex-NAVO-site voor de grote projecten. De concurrentiepositie is daar sterk, gelet op de internationale context. Operationele kosten zijn er
10
doorgaans minder doorslaggevend. Financiële en zakelijke dienstverlening De beste match voor financiële en zakelijke dienstverlening wordt geboden door de stedelijke en randstedelijke zone (Josaphat, DaVinci). Voor de grote investeringen is de ex-NAVO-site meer aangewezen. De concurrentiepositie is relatief minder sterk, omwille van de hoge kosten en een minder sterke kwalitatieve omgeving. Maar er zijn opportuniteiten door de aanwezigheid van een specifieke klantenbasis (overheid, internationale instellingen) en expertise (bv. legal).
Voka. Daaruit kwam naar voor dat er bijkomende maatregelen nodig zijn om de aantrekkingskracht van die “Europese Boulevard” te versterken en het potentieel te kunnen valoriseren. Er is nood aan investeringen in een betere bereikbaarheid, o.m. met het realiseren van de luchthaventram. Er moet een overkoepelende, intergewestelijke ruimtelijk-economische strategie komen voor het gebied, die het gebied aantrekkelijker maakt, met oog voor verschillende mogelijke bestemmingen. De verschillende betrokken overheden en private actoren dienen een proactieve en
De oude NAVO-site biedt ruimte voor het aantrekken van belangrijke nieuwe bedrijfsinvesteringen © NATO
Farma productie en O&O Voor farma productie en O&O zijn de randstedelijke zone (Pegasus, Keiberg) en de ex-NAVO-site het meest geschikt. Ze hebben een sterke positie wat kwalitatieve locatiefactoren betreft. Wegens hoge operationele kosten moet de prioriteit gaan naar hoogwaardige projecten. De onderzoekers hebben hun bevindingen ook getoetst bij aanwezige bedrijven en stakeholders in dit gebied, waaronder
gecoördineerde marketing te organiseren. Voka Metropolitan verwelkomt de studie en het overleg als aanzet naar een doorgedreven economische ontwikkeling van de “Europese Boulevard”. We volgende het verdere proces op de voet, waarbij we vooral zorg willen dragen voor de valorisatie van het economisch potentieel en de vrijwaring van ruimte voor bedrijven. Meer info: jan.vandoren@voka.be
Voorjaarslunch met rector Caroline Pauwels
VUB wil muren slopen in Brussel Muren slopen en bruggen bouwen tussen de universiteit en haar stedelijke omgeving. Dat is de missie van Caroline Pauwels, rector van de Vrije Universiteit Brussel (VUB), zo bleek tijdens de Voorjaarslunch van Voka Metropolitan. Foto’s: Studio Dann
Sinds haar aantreden als nieuwe rector van de VUB ruim een jaar geleden, is Caroline Pauwels nadrukkelijk aanwezig op het publieke forum. Als gastspreker tijdens de Voorjaarslunch van Voka Metropolitan op 5 maart lichtte ze haar missie toe en stak ze de hand uit naar het bedrijfsleven. “De VUB positioneert zich, samen met de ULB, uitdrukkelijk als urbane universiteit. We willen rond stedelijke problematieken een Europees netwerk oprichten, een European coalition of urban universities,” aldus Pauwels.
Met het project weKONEKT.brussels laat de VUB zijn studenten les volgen op diverse plekken in Brussel. De laatste week van maart trokken zoveel mogelijk opleidingen en studiejaren de stad in. Zo ontving ook Voka in zijn kantoor in Brussel een 100-tal VUB-studenten voor een paar lessen.
VUB-rector Caroline Pauwels stuurt haar studenten op het Brusselse terrein
VUB is zelf een uit de kluiten gewassen onderneming. De VUB telt 15.000 studenten, verspreid over 4 campussen en 18 faculteiten. Met zijn 3200 personeelsleden, met UZ Brussel erbij bijna 7000, is de VUB de grootste Nederlandstalige werkgever in Brussel.
Jean-Paul Van Avermaet, voorzitter Voka Metropolitan, in gesprek met Bruno De Lille, Brussels parlementslid, en Liesbeth Driesen, directeur bij Actiris
Kaderakkoord Brussel-Vlaanderen Voorzitter Jean-Paul Van Avermaet stelde dat Voka Metropolitan zich herkent in de missie van de gastspreker. “Wij zetten ook in op het bouwen van bruggen en slopen van muren, tussen overheid en bedrijfsleven, tussen Brussel en Vlaanderen, om samen vooruit te gaan.” Hij riep de Brusselse en Vlaamse regering op om eindelijk werk te maken van een kader akkoord over de grote mobiliteitswerven, zoals de Ring, de tramlijnen van het Brabantnet, fietssnelwegen.
Luc Vermeersch (links; AXE Consult) heeft het aandachtig oor van de Brusselse parlementsleden Liesbeth Dhaene en René Coppens
11
En met wie kan ik mijn businessplan bespreken? Is mijn project innovatief genoeg? Zijn er subsidies voor mijn bedrijf?
Wat met nieuwe technologieën? Hoe financier ik mijn investering?
BLIJF NIET ZITTEN MET JE ONDERNEMERSVRAGEN. VLAIO GIDST JE SNEL NAAR DE JUISTE ANTWOORDEN. Als gedreven ondernemer ben je voortdurend bezig met je onderneming. En ook al gaat het je voor de wind: je zit ongetwijfeld met heel wat vragen over hoe het nog beter kan. Agentschap Innoveren & Ondernemen helpt je graag verder. Samen met onze partners zorgen we ervoor dat jouw plannen werkelijkheid worden. Via advies, coaching, kennis, subsidies of financiering. Maak een afspraak met één van onze adviseurs. Surf naar vlaio.be of e-mail naar info@vlaio.be
Jonge ondernemers in debat met Brusselse politici Jonge ondernemers zijn heel ambitieus over Brussel, maar ze willen graag concrete acties om het potentieel van de stad volledig uit te spelen. Daarom organiseerde Young Voka Metropolitan op 26 april een debat met Brusselse politici over de vraag welke ‘smoel’ Brussel moet krijgen. De aanwezige politici waren Els Ampe (Open VLD), Bianca Debaets (CD&V), Hannelore Goeman (sp.a) en Johan Van den Driessche (N-VA). Tekst: Charlotte Max – Foto’s: The Matz
Het debat opende met de vraag of Brussel een bedrijfsvriendelijke stad is. Het antwoord van de politici was er eentje in de vorm van “Ja, maar”. “We zijn op de goede weg”, vond Hannelore Goeman, “maar het is aan de overheid om meer opportuniteiten te scheppen, zoals meer betaalbare kantoorruimte.” Johan Van Den Driessche sloot zich daarbij aan: “De biotoop in Brussel is aantrekkelijk, maar dat mag ons niet verblinden om bepaalde zaken aan te pakken.” Zo gaan er veel ondernemingen weg uit Brussel, maar onderzoekt de stad niet waarom. Dat is volgens Van Den Driessche nog een werkpunt. Mobiliteit Ook het mobiliteitsprobleem in Brussel kwam aan bod. Volgens Bianca Debaets is het belangrijk dat nieuwe platformen zoals Uber niet worden tegengehouden, maar dat er een oplossing wordt gevonden om ze in te passen in onze maatschappij. Els Ampe zag dan weer mogelijkheden in verbeteringen van de Kleine Ring, zoals het toevoegen van voorsorteerstroken en een betere afstemming van verkeerslichten.
V.l.n.r.: Hannerlore Goeman (sp.a), Bianca Debaets (CD&V), Johan Van den Driessche (NV-A), Els Ampe (Open VLD)
Kafka in Brussel? De Brusselse administratie verloopt nu soms moeilijk of erg traag. Op de vraag naar de grootste frustraties van de ondernemers bij het uitbouwen van hun eigen zaak kwamen er verschillende antwoorden, onder andere het stedenbouwkundig attest. “De wachttijd is te lang. Dat houdt de hele beweging tegen. Het is een goedbedoeld initiatief dat volledig fout loopt”, klonk het bij de ondernemers. Andere bronnen van frustraties zijn onder andere het taalprobleem en het gebrek aan digitalisering van sommige processen. “Centralisatie, digitalisering en automatisering. Op die vlakken moeten we een versnelling hoger schakelen”, bevestigde Goeman.
Veiligheid Sommige Brusselse ondernemers maken zich zorgen over de veiligheid in Brussel. “Veiligheid is essentieel voor een leefbare en welvarende stad”, vond Van den Driessche. “Maar momenteel is de politie in Brussel slecht georganiseerd met zes politiezones.” Els Ampe ging daarmee akkoord en ziet voordelen in één politiezone met één rechtstreeks verkozen verantwoordelijke die rekenschap moet geven. Tot slot vatten de politici hun dromen voor Brussel voor 2030 samen. Voor Ampe moet de nadruk liggen op ondernemen én de armoede bestrijden. Van den Driessche beaamde dat de strijd tegen armoede belangrijk is, maar volgens hem moet de focus liggen op het creëren van rijkdom: “Voor men rijkdom kan herverdelen moet men eerst rijkdom creëren.” Debaets droomt dan weer van Brussel als “een internationale stad met een goed ondernemingsklimaat waar mensen fier op kunnen zijn.” Goeman sloot af met haar wens om ondernemerschap aan te wakkeren bij jongeren en daarvoor onder andere in te zetten op veiligheid en betaalbare bedrijfsruimte. “Wij als ondernemers hebben grote dromen voor Brussel”, klonk het bij de ondernemers. “Maar zolang de basis niet goed zit, zullen die dromen geen realiteit kunnen worden. We verwachten daarom van de politici dat ze de basisproblemen rond een efficiënte administratie, mobiliteit en veiligheid oplossen. We willen duidelijke acties, geen vage dromen.” Meer informatie: Zoe.vannieuwenhove@voka.be Bestuur Young Voka Metropolitan : Sunita Van Heers (voorzitter), Rob Ragoen, Stijn Schalck, Maarten Franssens, Hans De Blauwe
13
Bulgarije, een land in volle groei De boodschap van de Bulgaarse Ambassadeur Maya Dobreva voor Vlaamse ondernemers is duidelijk: Bulgarije is een land met robuuste groeicijfers en een ondernemersvriendelijk klimaat dat een voorstander is van verdere Europese integratie. Vlaamse ondernemers deden er dan ook goed aan het land even onder de loep te nemen tijdens de ambassadeurslunch op 29 maart. Verslag: Gilles Suply – Foto’s: Studio Dann
Bulgarije heeft de afgelopen jaren een bijzonder economisch groeitraject afgelegd. Zo slaagde het land aan de Zwarte Zee erin om het bbp bijna te vervijfvoudigen sinds 2000. Dat vertaalt zich ook in de handelsbalans van het land met België. Zo is de Bulgaarse export naar Vlaanderen over de jaren heen gestegen tot € 625 miljoen in 2016. Vlaanderen exporteerde in datzelfde jaar net iets meer naar
Bulgarije, namelijk € 657 miljoen. Dat Bulgarije vandaag een ondernemersvriendelijk beleidsklimaat heeft uitgerold, staat buiten kijf. Zo telt het land naast een vennootschapsbelasting van slechts 10 % bijzonder lage arbeidskosten en verschillende beleidsmaatregelen die het aantrekkelijk maken om te investeren in het land. Bulgarije zet daarbij niet enkel in op het aantrekken van industriële investeringen.
De Bulgaarse Ambassadeur Maya Dobreva in gesprek met Vlaamse ondernemers
Zo kan het land met trots zeggen dat het binnen de EU over de derde snelste internetverbinding beschikt. Pro Europa Vanuit de verwezenlijkingen die Bulgarije boekte tijdens haar allereerste voorzitterschap van de EU, blijkt dat het Bulgarije menens is rond verdere Europese integratie. Zo slaagde de EU onder leiding van de Bulgaren erin om een doorbraak te forceren in het dossier rond de hervorming van de detacheringsrichtlijn die een wettelijk kader voorziet voor EU-werknemers die tijdelijk in een andere lidstaat dan hun geboorteland willen werken. Vanuit dezelfde pro-Europese optiek stelde de Ambassadeur daarnaast dat Bulgarije zo snel mogelijk lid wil worden van de Schengenzone om handel met de EU verder te faciliteren. De voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, heeft hier alvast zijn steun voor uitgesproken.
A call for “Made in Russia” is a call for “trust” Na een lange periode van recessie, vertonen een deel van de financiële en economische indicatoren in Rusland opnieuw een groei. De Russische Ambassadeur voor België, Alexander Tokovinin maakte tijdens de ambassadeurslunch op 28 februari duidelijk dat Rusland sterk vragende partij is voor een merk als “Made in Russia”, dat gebaseerd is op vertrouwen. Want het is een misvatting dat Rusland geen kwaliteit zou leveren. Verslag: Karl Boumans – Foto’s: Studio Dann
De boodschap van Tokovinin was duidelijk: er is een enorm kapitaal aan talent in Rusland dat beschikbaar is voor vele bedrijven, maar Rusland moet door die bedrijven gezien worden als een betrouwbare partner. De Ambassadeur benadrukte dat er sinds 2017 grote verwachtingen zijn
14
voor een licht herstel, met een groei van ongeveer 1,5 % tot 1,9 % in 2018. Sectoren in opmars De retail in Rusland kende de laatste 25 jaar een stormachtige ontwikkeling. Rusland wordt beschouwd als een
exporteur van grondstoffen en werd lange tijd niet gezien als een land van consumenten. Toch is Rusland met zijn 144 miljoen inwoners een belangrijke consumentenmarkt. Onder de consumentengeoriënteerde sectoren neemt de kleinhandel de eerste plaats in.
hightechbedrijven voort te brengen die internationaal competitief kunnen zijn.
Ook de omvang van de farmaceutische markt is de laatste 15 jaar enorm toegenomen. Vooral in de grote steden in Rusland is het aantal privéziekenhuizen snel gestegen. De generische geneesmiddelen nemen nu ruim 77 % van de Russische markt in. Daarmee neemt Rusland de derde plaats in na China en India. Ter vergelijking, in de Verenigde Staten is dat 12 % en in Frankrijk 50 %. De afgelopen jaren heeft Rusland miljarden geïnvesteerd in de oprichting van technoparken en Special Economic Zones (SEZ). Op die manier wil de Russische overheid de afhankelijkheid van olie terugdringen en inzetten op innovatie. Op dit moment zijn er ongeveer 98 technoparken geregistreerd. Een tiental daarvan heeft het potentieel om
Bouwen aan vertrouwen Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka, benadrukte dat het voor alle actoren, en voor bedrijven in het bijzonder, van economisch belang is om verder te werken aan het wederzijdse vertrouwen. Na de lunch konden de aanwezige Voka-leden nog gebruik maken van de gastvrijheid van de ambassadeur om individueel in te gaan op specifieke vragen.
Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka ontvangt Alexander Tokovinin, de ambassadeur van Rusland in België
Naar een progressief en ondernemersvriendelijk Frankrijk Op woensdag 9 mei ontmoetten Vlaamse ondernemers de Franse Ambassadeur ClaudeFrance Arnould. Met Emmanuel Macron heeft Frankrijk een president die de politieke moed aan de dag legt om de nodige bedrijfsvriendelijke hervormingen door te voeren. Ook Vlaamse bedrijven kunnen daarvan de vruchten plukken. Verslag: Gilles Suply – Foto’s: Studio Dann
Frankrijk is van groot belang voor de Vlaamse economie: Vlaanderen exporteert net geen € 40 miljard naar Frankrijk en importeert ruwweg € 25 miljard uit Frankrijk. Het mag dan ook niet verbazen dat een mogelijke sluiting van de FransBelgische grens ons land € 17 miljoen per maand zou kosten. Een dergelijke sluiting zou bovendien niet enkel een impact hebben op de handel. Ook grensarbeid zou daardoor een stuk moeilijker worden. Binnen dit kader benadrukte Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka, nogmaals de nood aan het behoud van open grenzen tussen Frankrijk en België. Elke maatregel die dat beknot zou immers een onmiddellijke impact hebben op de portefeuille van Vlaamse ondernemers. Ambassadeur Arnould schaarde zich achter die uitspraak en verwees daarbij naar de Franse president Emmanuel Macron die een sterke voorstander is van de EU. Zo lanceerde Macron al heel wat voorstellen om de EU daadkrachtiger te maken. De Ambassadeur stelde daarnaast dat de Franse president ook in eigen land
te zetten met het klassieke, meer protectionistische Frankrijk, waarbij hij streeft naar het in de markt zetten van een innovatief en progressief Frankrijk dat open staat voor bedrijven. Ambassadeur Arnould nodigde alvast de Vlaamse bedrijfswereld uit om het beleid van Frankrijk goed te monitoren en ook actief de kansen te grijpen die gepaard zullen gaan met de golf aan hervormingen die doorgevoerd zullen worden in de komende maanden en jaren.
Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka verwelkomt de Franse Ambassadeur Claude-France Arnoul
actief hervormingen aan het doordrukken is die moeten bijdragen tot het versterken van een ondernemersvriendelijk klimaat. Die hervormingen omvatten verschillende domeinen, van fiscaliteit tot arbeidsmarkt. Daarmee lijkt Macron een trendbreuk in
De ambassadeurslunches zijn een initiatief van Voka Metropolitan, Voka Kamer van Koophandel VlaamsBrabant en de Brussels Diplomatic Academy (VUB). Mis de volgende ambassadeurs lunches niet! Meer informatie en inschrijvingen via www.vokametropolitan.be en Karl Boumans (karl.boumans@voka.be).
15
PUBLIREPORTAGE
Enkele bijzondere weetjes over het nieuwe erfrecht Vanaf 1 september 2018 zal men voor elke erfenis rekening moeten houden met nieuwe regels. Of misschien al eerder... Het nieuwe erfrecht biedt meer vrijheid, discussiepunten uit het verleden zijn weggewerkt en het is beter geënt op de huidige maatschappij.
1. Zijn je ouders nog bevoorrecht erfgenamen? De wet bepaalt dat het vermogen van iemand die kinderloos overlijdt (deels) geërfd wordt door diens ouders. Hun erfdeel van elk éénvierde kan niet worden ontnomen, tenzij het erfdeel wordt gelegateerd aan de gehuwde of wettelijk samenwonende partner van de overledene. Geeft de erflater het aan iemand anders, dan kunnen ouders daar later tegenin gaan, wat soms niet de wens was van de erflater. In het nieuwe recht kan het erfdeel van de ouders door hun kinderloze zoon/dochter aan eender wie worden gegeven. Met uitzondering dat de ouders daardoor niet hulpbehoevend mogen worden. In dat geval zal uit de nalatenschap een onderhoudsuitkering verschuldigd zijn. 2. Is de waarde van een schenking definitief? Als je in het verleden een schenking kreeg en je bent bij het overlijden van de schenker verplicht om die ‘in te brengen’ om de erfenis juist te verdelen onder de erfgenamen, dan stelt zich de vraag ‘tegen welke waarde’. Tot op vandaag zal je de roerende goederen moeten inbrengen aan de waarde op datum van de schenking. Ongeacht de tijd die verstreken is tussen de schenking en het overlijden. Onroerende goederen moeten in principe altijd in ‘natura’ worden ingebracht, waardoor de waarde op datum van overlijden in aanmerking wordt genomen. Dit kan onverwachtse gevolgen krijgen. In het nieuwe erfrecht vervaagt het verschil tussen een roerende en onroerende schenking. Bij elke schenking zal de waarde op datum van de schenking geïndexeerd worden tot aan het overlijden. Dit zal van toepassing zijn als de volle eigendom werd gegeven, waarbij de begiftigde alle vrijheid had om te genieten van de schenking.
16
Kaat Lauwers, Estate Planner CapitalatWork
Als de begiftigde enkel de blote eigendom had verkregen, zal de waarde pas vaststaan op het moment dat het vruchtgebruik stopt. Als de schenker pas na 1 september overlijdt zal élke gedane schenking gewaardeerd worden volgens die nieuwe regels. Om onredelijke gevolgen te vermijden, kan de schenker nog opteren voor het behoud van de huidige regels of dit samen met de begiftigden bevestigen in een notariële overeenkomst. Het voorgaande is ook van toepassing voor wedersamengestelde gezinnen. Stel dat je een schenking hebt gekregen van je partner, maar dat op de datum van het overlijden van de schenker er al een breuk was in je relatie. Als de schenker (ex-partner) een kind nalaat, kan die laatste becijferen of de schenking niet ‘te groot’ was. 3. Doe ik beter op hetzelfde moment een schenking aan mijn kinderen? De timing van schenkingen is dus belangrijk. De latere indexatie kan immers een ongelijke eindstand geven, ook al heeft men ‘hetzelfde’ gegeven. Wie echter niet op hetzelfde moment aan alle kinderen wat wil (of kan) geven, kan de gelijkheid wel behouden door het bedrag bij de eerste schenking te indexeren op het moment dat men de tweede iets evenwaardig wil geven. Ook hier kan met alle kinderen een notariële erfovereenkomst gesloten worden,
waarbij zij definitief verklaren dat zij zich toch evenwichtig behandeld voelen. Wil men een kind een onroerend goed geven en een ander een roerend goed, dan kan men dus makkelijker tot een evenwicht komen (of een aanpassing op papier vastleggen). 4. Krijgt de langstlevende nog steeds evenveel ? Wie zijn partner verliest, zal volgens het huidig erfrecht het vruchtgebruik verkrijgen op alle goederen die zijn partner nalaat. Bovendien mag de langstlevende echtgenoot in regel dan de ‘inbreng’ vragen van de door de overleden partner weggeschonken goederen, om ook daarop het levenslang vruchtgebruik te claimen. Dat resulteerde vaak in ongewenste situaties voor de begiftigden van die eerdere schenkingen. Vanaf september zal de langstlevende enkel vruchtgebruik krijgen op de nog overblijvende goederen en niet meer op al weggegeven goederen. Daar is wel een uitzondering op voorzien: als de schenker zich zélf het vruchtgebruik had voorbehouden bij de door hem gedane schenkingen, tijdens het huwelijk, gaat de wetgever ervan uit dat die vruchten noodzakelijk waren voor het levensonderhoud van het gezin. Dan zal de langstlevende recht hebben op die vruchten. Als dat niet de bedoeling is, kan daarvan afgeweken worden met instemming van de langstlevende. Bovenstaande principes zullen een vaak ongewenste impact hebben op bepaalde succesieplanningen. Al wie reeds verschillende soorten goederen geschonken heeft aan elk van de kinderen en al wie op verschillende tijdstippen geschonken heeft, moet dit zeker herbekijken in het licht van het nieuwe erfrecht. Contacteer jouw notaris, advocaat of gespecialiseerd vermogensplanner om tijdig in te grijpen waar nodig.
Manage your future, put your Capital at Work
VERMOGENSBEHEER VERMOGENSPLANNING
Tel.: 02/673 77 11 n.cardoen@capitalatwork.com www.capitalatwork.com
Maatschappelijk verantwoord ondernemen met YOUCA YOUCA, Youth for Change and Action (vroeger Zuiddag) is een organisatie die jongeren stimuleert om samen te werken aan een duurzame en rechtvaardige samenleving. Eén van de initiatieven is de YOUCA Action Day. Op die dag ruilen ongeveer 15.000 jongeren de schoolbanken in voor een werkervaring bij een bedrijf. Het loon dat ze die dag verdienen (€ 50) gaat naar projecten van geëngageerde jongeren in België en in het Zuiden, zoals bijvoorbeeld een project van Plan International België in Ecuador. Dit jaar valt de YOUCA Action Day op 18 oktober.
Bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen belangrijk vinden, kunnen deelnemen aan de YOUCA Action Day door één of meerdere jobs ter beschikking te stellen van jongeren. Dat kan bijvoorbeeld gaan om administratieve taken, maar de jongeren kunnen ook de social media kanalen van het bedrijf onder handen nemen of hun ongezouten mening geven over een nieuw product of marketingidee.
AGENDA VOKA METROPOLITAN 12 06
03 10
18.30 uur YVM Xchange
12.00 uur Najaarslunch met gast spreker Ahmed Aboutaleb, burgemeester van Rotterdam.
Over wellbeing op het werk, met o.a. Dempsey Giunta, Chief Happiness Officer van Unleashed (Mobile Vikings) Locatie: 87 Seconds, Barthélémylaan 17, 1000 Brussel 20 06 18.00 uur Vokartiest
Het zomerfeest van Voka VlaamsBrabant voka.be/vokartiest Locatie: Festivalpark Werchter 05 09 16.30 uur Voka-Vastgoedclub
WOUTER TORFS, CEO Schoenen Torfs
Meer informatie: thiana.vandenbussche@youca.be
Ontdek de nieuwe stad in aanbouw op Tour & Taxis. Afspraak in het Pakhuis op de site voor rondleiding, presentatie en networking.
Foto: Marc Nolte
Op de actiedag leer je in één klap honderd potentiële jobstudenten kennen. De beste contacteren we nadien voor de zomermaanden. Het alleen doen voor de marketing, dat is te weinig en pure windowdressing. Als een bedrijf zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt, dan is de YOUCA Action Day een ideaal project. Je hebt de kans om jouw bedrijf positief voor te stellen aan jonge mensen, en zij zijn tenslotte de werknemers en consumenten van de toekomst.
Lessen voor talentontwikkeling bij de jeugd en een metropolitane bestuurscultuur Locatie: Hôtel de la Poste, Tour & Taxis, Havenlaan 86C, 1000 Brussel
Meer info: www.vokametropolitan.be jan.vandoren@voka.be Info Young Voka Metropolitan: zoe.vannieuwenhove@voka.be
17
U HEEFT NU MEER DAN 15 900 REDENEN OM EEN BRUSSELAAR AAN TE WERVEN. Romain (Anderlecht), zoekt werk in de Horeca. “HET CONTACT MET KLANTEN VERLOOPT ALTIJD ZEER VLOT.”
15 900 EURO AAN PREMIES: GENIET NU VAN ACTIVA.BRUSSELS. Wanneer u een Brusselaar aanwerft via Select Actiris, de gratis advies- en rekruteringsdienst van Actiris, staat u als eerste in de rij voor de premie activa.brussels. Want wij stellen u kandidaten voor die voldoen aan de juiste voorwaarden. Wist u trouwens dat uw kandidaat in aanmerking komt voor activa.brussels vanaf de eerste dag van zijn inschrijving bij Actiris als hij een stage of opleiding heeft gevolgd via Actiris, VDAB Brussel of Bruxelles Formation? Ontdek activa.brussels en tal van andere goede redenen om te rekruteren via Select Actiris op www.actiris.be/activabrussels.
Met de steun van het Europees Sociaal Fonds
Activa_campagne_190X277.indd 3
20/11/17 09:46