Ondernemers VOKA - KAMER VAN KOOPHANDEL WEST-VLAANDEREN
3 november 2017
BLIKVANGER
Jaargang 24 • Prijs 8 euro • Afgiftekantoor Brugge X • Verschijnt tweewekelijks (uitgezonderd juli en augustus)
Vika investeert fors in hogere capaciteit en kwaliteit
REPORTAGE Haven Oostende heeft meer dan ooit toekomst
DOSSIER Design & architectuur
Philippe Mulliez en Wim Goossens — Eubelius
“Onze advocaten moeten ook ondernemers zijn”
BEEUWSAERT-CONSTRUCT.BE
3
STANDPUNT
Design thinking en het nieuwe probleemoplossen
D
e Week van het Ontwerpen 2017 zit erop. Sinds de start in 2004 is die uitgegroeid tot hét platform voor inspiratie en kennisuitwisseling tussen creatief onderwijs en bedrijfsleven, rond thema’s als design en creativiteit. Bij wie is langs geweest, zindert het bezoek nog na. Zeker weten. In dialoog gaan met dé ontwerpers van morgen en innovatieve producten ontdekken van Vlaamse en internationale bedrijven en designstudio’s, het doet wat met een mens. Ik beken. Ik ben een laatbloeier op het vlak van design. Naar mijn idee moest een designer iemand zijn die heel creatief is. Heel simpel gezegd: iemand die kunst maakt, eigenlijk gewoon iemand die mooie dingen maakt. Maar sinds ik mij wat meer verdiep in wat design is, merk ik dat er veel verschillende types designers zijn. Misschien is het beter een designer een ‘oplossingen-bedenker’ te noemen. Want eigenlijk is een designer een probleemoplosser, iemand die creëert en/of zaken handiger maakt. Hij of zij is iemand die oog heeft voor een probleem en daarvoor een oplossing zoekt, vaak samen met anderen. En zo kom je al snel uit bij design thinking. Die methode maakt problemen en oplossingen vanuit meerdere stakeholders bespreekbaar. In de wereld van productontwikkeling heeft design thinking gezorgd voor het centraal stellen van ‘niet-experts’, ofwel gebruikers en klanten, in het gehele ontwerpproces. Design was lange tijd het exclusieve terrein van vaak wereldvreemde specialisten. Ontwerpers van producten en architecten van gebouwen waren net als kunstenaars ‘verheven’. En de gebruiker?
Die moest er maar aan wennen. Dat beeld over design is gelukkig in ijltempo aan het kantelen. Steve Jobs zei het passend: “Design is niet hoe het eruit ziet, maar hoe het werkt.” Design thinking levert dus ook een kader voor het oplossen van de vele uitdagingen waarvoor u als ondernemer staat. Enkele eenvoudige principes: focus op de uitkomst voor de gebruiker, gebruik zelfsturende teams met aandacht voor diversiteit, kijk naar het probleem en probeer steeds opnieuw te verbeteren. Steeds meer bedrijven geven creatieve en innovatieve productontwikkeling een vaste plaats in hun strategie. Door producten of diensten te ontwikkelen met een hoge toegevoegde waarde, kunnen ze zich immers onderscheiden en een voorsprong nemen. “En hoe moet dat dan concreet?”, hoor ik u denken. Wel, als uitsmijter en ter inspiratie, kan ik u het nieuwe DesignX50-boek van Designregio Kortrijk van harte aanbevelen. Het bundelt vijftig designideeën die het resultaat zijn van de innoverende en creatieve kracht van bedrijven uit onze regio. Laat u verbazen door producten die twee jaar geleden nog niet eens bestonden. Interesse? Geef een seintje en u krijgt van ons een gratis exemplaar. En tot slot hoort u binnenkort meer over de volgende fase die we met 5X5® van Designregio Kortrijk ingaan. Dat programma biedt u de mogelijkheid om een designersduo in te schakelen en gedurende een jaar op een onderbouwde manier na te denken over hoe u tot nieuwe producten of diensten kunt komen. Ik hou er dus wel van, van design. Als het maar functioneel is - of wat had u gedacht.
“Design thinking levert een kader voor het oplossen van de vele uitdagingen waarvoor u als ondernemer staat.” Bert Mons - Algemeen directeur Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen @MonsBert
4
INHOUD
10
ALASKA ........................................... 06 DECAT ............................................. 07 HORECA FOODS ............................... 08 MEXICAN FOOD ................................ 09 KORELEC ......................................... 12
REPORTAGE
TE CONNECTIVITY ............................ 13
Twee decennia geleden kwam de Oostendse haven in woelig water terecht na het opdoeken van de ferrydiensten over het kanaal. Een onzekere toekomst dreigde. Vandaag is dezelfde haven springlevend.
HAVENNIEUWS ................................. 14
DOSSIER MUSEUM OF FAILURE.......................... 22 DELTA LIGHT...................................... 25
18
ROOMBLUSH..................................... 27 M-INT............................................... 29 GMATRIX........................................... 30 TUINEN COBBAERT............................. 31
INTERVIEW
VOKA-NIEUWS
In een wereld waar de veranderingen elkaar aan sneltempo opvolgen, is er nood aan een trouwe gids. Het gereputeerde advocatenkantoor Eubelius, integraal gefocust op het bedrijfsleven, profileert zich als zo’n baken in een vaak woelige zee.
BUSINESSCLUB FOOD......................... 32
PROSIT......................................... 34
22
DESIGN & ARCHITECTUUR Vernieuwende stoelen, tapijten, lampen, maar ook innovatieve materialen en hun toepassingen.
15 16 17
ONDERNEMERS & CO DELBOO
Sanders Accounting & Consulting
Wiels & Partners
Meerwaarden op aandelen belast – minderwaarden niet aftrekbaar: quo vadis?
Hoe kunt u nog optimaliseren voor het einde van het jaar?
Eerste ervaring met de omgevingsvergunning
Ondernemers verschijnt tweewekelijks en wordt gratis toegestuurd aan alle leden van Voka West-Vlaanderen. ISSN 1378-9511 Verantwoordelijke uitgever: Bert Mons, Pres. Kennedylaan 9A, 8500 Kortrijk, redactie.ondernemerswvl@voka.be, www.voka.be/west-vlaanderen Maatschappelijke zetel: Havenhuis De Caese, Hoogstraat 4, 8000 Brugge, info.wvl@voka.be Hoofdredacteur: Joke Verbeke Redacteurs: Johan Depaepe, Pieter Vanderhaeghe - Vormgeving: Pieter Claerhout Mediaregie: Filip Deckmyn, Chris Lens, Marijke Vanthuyne Fotografen: Dries Decorte, Kurt Desplenter, Patrick Holderbeke, Michel Vanneuville, Els Verhaeghe Journalisten: Karel Cambien, Stef Dehullu, Marc Dejonckheere, Roel Jacobus, Bart Vancauwenberghe,Lieven Vancoillie - Druk: INNI group Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen of openbaar gemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
5
BLIKVANGER
3.500 m² extra productieruimte vol hightechmachines
Zaakvoerders Els Viaene en Eddy Teerlynck
Vika investeert fors in hogere capaciteit en kwaliteit Vika uit Gullegem maakt keukens, badmeubels en dressings op maat en bouwde de voorbije decennia een ijzersterke reputatie op bij zijn dealers. Met de jongste grote investering werd 3.500 m² extra productieruimte vol hightechmachines in gebruik genomen. “Wij werken volgens het motto dat het bedrijf elke dag top moet zijn”, zeggen zaakvoerders Els Viaene en Eddy Teerlynck. “Investeringen kan je niet uitstellen, want dan moet je dubbel zo veel inspanningen leveren om je marktpositie weer te bereiken.”
D
e oorsprong van de naam ‘Vika’ hoef je niet ver te zoeken: het zijn de initialen van Viaene Kamiel, die de zaak in 1969 startte. Zijn zes zonen kregen allemaal een functie binnen het familiebedrijf. De laatst overgeblevene was André Viaene,
respectievelijk vader en schoonvader van Els Viaene en Eddy Teerlynck. Zij namen de firma begin 1994 over. “Er wordt momenteel veel over Industrie 4.0 gepraat, maar wij durven stellen dat wij
daar al tien jaar mee bezig zijn”, stellen Eddy Teerlynck en Els Viaene. “Sinds de jaren 90 ontwikkelen we zelf onze automatiseringssoftware. In 2005 namen we de belangrijke beslissing voor zogenoemde ‘stuktal 1-productie’, in combinatie met een automatisch magazijn, allemaal aangestuurd door onze intelligente software. Die investeringen hebben we nu in feite ‘intelligenter’ gemaakt, met een uitkomst die nog veel performanter is. We hebben nieuwe machines geplaatst voor het organiseren, zagen en afkanten van platen. Nu beschikken we over 200 verschillende locaties waar de platen zich bevinden. Zij worden door het systeem gesorteerd, op het juiste moment naar de zaagmachines gebracht, gebufferd en dan afgekleefd – alle maten, kleuren en materialen door elkaar. Een tweetal weken voor de zomervakantie bereikten we de gewenste output die we via uitvoerige simulaties hadden berekend.”
Nog kwalitatievere kasten Omwille van de grotere productiecapaciteit zijn sinds augustus een tiental extra werkneuu
6
BLIKVANGER
“Met de keuze voor custom-made productie hebben we het onszelf indertijd niet makkelijk gemaakt, maar het is wel de juiste gebleken.” Els Viaene en Eddy Teerlynckk
mers aan de slag, wat het totaal in Gullegem op 75 medewerkers brengt. In de Vika-vestiging in het Limburgse Houthalen-Helchteren (ontstaan na de overname van Ledro in 2011), werken nog eens 45 mensen. “Topmachines zijn één ding, maar je moet geen Formule 1-wagen geven aan iemand die er niet mee kan rijden”, zegt Eddy. “De investeringen zijn er ook op gericht onze mensen te ontzorgen en ze op zo’n comfortabel mogelijke manier te laten werken.” De extra machines waren noodzakelijk omdat Vika zelfs op volledige capaciteit én met een autonome zaagmachine niet altijd de strakke levertermijnen kon halen. “Met de keuze voor custom-made productie hebben we het onszelf indertijd niet makkelijk gemaakt, maar het is wel de juiste gebleken”, zeggen Eddy en Els. “Nu hebben we het niveau van efficiëntie en flexibiliteit bereikt dat we altijd al voor ogen hadden. Bovendien kunnen we nu nog kwalitatievere kasten maken. We kleven alle kastonderdelen af met lasertechnologie, waardoor de lijmvoegen niet meer zichtbaar zijn. De kantenband versmelt zich tot een naadloos geheel met de plaat. Het voordeel is dat de kasten een grotere vocht- en warmtebestendigheid krijgen.”
Alaska nog sterker in West-Vlaanderen na nieuw samenwerkingsakkoord Accountants- en advieskantoor Alaska KortrijkIeper gaat voortaan samenwerken met Kantoor Huyghe, met vestigingen in Ieper en Roeselare. Kantoor Huyghe verandert op termijn zijn naam in ‘Alaska Roeselare-Ieper’. Het kantoor wordt dé landbouwspecialist binnen de groep.
Op de jongste Bis-beurs, het Bouw- en Inspiratiesalon, begin oktober in Flanders Expo, kreeg het concept Modular Spaces enorm veel aandacht: flexibele woon- of werkmodules die in slechts één dag kunnen worden geplaatst, als woonuitbreiding maar bijvoorbeeld ook als thuiskantoor, poolhouse en wellness of multifunctionele pop-ups. Eddy Teerlynck, Els Viaene en bedenker Geert Van Den Bossche richtten er op 7 april de nieuwe vennootschap bePods voor op. “Geert was
initieel op zoek naar een partner voor de keukens en badkamers in deze woonmodules, maar onze samenwerking ging al snel veel verder. Het is een concept met enorm veel toekomst en mogelijkheden; overal ter wereld zie je de interesse voor dergelijke, snel te plaatsen ‘minihuisjes’ toenemen”, klinkt het enthousiast. (JD - Foto’s DD)
Alaska is een economisch samenwerkingsverband van onafhankelijke accountants- en adviesorganisaties in heel Vlaanderen. Sinds de meest recente samenwerking met Kantoor Huyghe in Ieper en Roeselare, is Alaska Groep nu actief in Brugge, Brussel (Wemmel), Gent, Hasselt, Ieper, Kortrijk en Roeselare.
wetten en regelgeving razendsnel en is het belangrijk om ‘mee’ te zijn en blijven”, zegt Stefan Ghijsen van Alaska.
De kantoren werken samen om een brede en diepe kennis en expertise te hebben en om de klanten zo optimaal te kunnen adviseren, helpen en begeleiden. “Want in de wereld van accountancy, audit en advies veranderen
www.vika.be
Naast boekhouding en fiscaliteit, bieden de experten van Alaska ook juridisch en fiscaal advies, begeleiden ze bedrijven bij overnames en helpen ze met subsidiedossiers of audits. Alaska is lid van de internationale organisatie PrimeGlobal en kan dus ook grensoverschrijdende dossiers aanpakken. In totaal werken 90 mensen voor de Alaskagroep. (JV)
7
BLIKVANGER
Nieuwe vestiging in Oostende past in duurzame groei van Decat
bePods: kant-en-klare ‘minihuisjes’
Met de aankoop van de 14.000 m2 grote site van Verhelst in de Zandvoordeschorredijkstraat in Oostende breidt de installateur van elektrotechnische, sanitaire en HVAC-installaties Decat uit Diksmuide zijn activiteiten verder uit. “Samen met de verhuizing van onze hoofdzetel naar Veurne midden 2018 is dit een nieuwe stap naar een volledige dekking langs de E40”, vertelt CEO Lieven Decat.
“Wij maken de modules volledig in het atelier; ze vertrekken hier kant en klaar. Ze worden met een kraan ter plaatse gezet. Elektriciteit, water en afvoer worden aangesloten en alles is klaar in amper één dag tijd. De klant heeft dus bijna geen werfzorgen en bovendien hoeft hij tot 40 m² ook geen bouwvergunning te hebben. Je kan de modules ook naast elkaar plaatsen of stapelen, of op een bestaand plat dak zetten, al naargelang de behoeftes. De tijd blijkt meer dan rijp voor dergelijke constructies”, vertellen Eddy Teerlynck en Els Viaene. BePods behoort tot de 50 meest innovatieve designs vanuit Designregio Kortrijk en kreeg daarom het DesignX50-label.
www.bepods.be
L
ieven Decat is de tweede generatie van het familiebedrijf. “Mijn vader startte als kleine installateur”. “Vrij vlug hebben we gefocust op vernieuwende installaties en vooral op speciale technieken zoals vloerverwarming en warmtepompen. We willen niet doen wat iedereen doet, maar pionieren en mee zijn met onze tijd. Vandaag stellen we in totaal 250 mensen te werk vanuit Pervijze, Brugge, Oostende en Aalter. Voor Oostende zoeken we nog 20 technische profielen.”
jaar geleden begon Peter Callant als verzekeringsmakelaar in Heist. Callant Verzekeringen en Financieel Advies groeide gestaag via overnames in Brugge, Oostende, Roeselare, Antwerpen (Stabroek, Berchem, Hoboken, Brasschaat) tot in Limburg (Tongeren). Nu heeft het bedrijf ook het kantoor Finas uit Geel overgenomen. “In de huidige Belgische verzekeringsmarkt is er een sterke consolidatiegolf aan de gang: het is “overnemen ofwel overgenomen worden”, zegt stichter en zaakvoerder Peter Callant daarover.
“We zijn actief in heel Vlaanderen, in de openbare markt, maar ook in de zorgsector, kantoren en industrie en de groeiende markt van appartementenbouw. Referentieprojecten in West-Vlaanderen zijn onder meer de renovaties van de abdij van West-Vleteren en het Europacollege, diverse woonzorgcentra, tractiestations voor Infrabel en installaties voor de Plopsagroep. We willen een integrator zijn op technisch vlak, omdat gebouwtechnieken vandaag veel complexer zijn dan vroeger. Toen
“We willen niet doen wat iedereen doet, maar pionieren en mee zijn met onze tijd.” Lieven Decat
bouwde men eerst en ging men daarna aan de slag met de technieken. Nu denkt men eerst na welke technieken nodig zijn en wordt het gebouw daar rond ontworpen.” Opmerkelijk is de ruimte die Decat in elke vestiging voorziet voor onderwijstoepassingen. “Scholen uit het middelbaar en hoger onderwijs komen in onze lokalen lesgeven en stage volgen. Zo zijn ze helemaal mee met de nieuwste technieken die wij dagelijks toepassen”, besluit Lieven Decat. (SD - EV)
www.decat.be
8
BEDRIJVEN
Werner Hoet (RFS), Martijn Coucke (O.B.A.) en Dirk De Prest (Horeca Foods)
Lokale verankering cruciaal voor overnemer en overlater
Rammant Food Services gaat na overname verder als Horeca Foods Sinds 1 mei is Horeca Foods uit Brugge de nieuwe eigenaar van Rammant Food Services (RFS) uit Oostende. Hoewel de beide zaakvoerders elkaar al 25 jaar kennen en ook door en door vertrouwen, namen ze toch de onafhankelijke overnamebegeleider O.B.A. uit Kortrijk onder de arm om de overname te begeleiden. “Wij zouden misschien al overeenkomen terwijl de overname nog niet goed onderbouwd is. Het is dan ook geen snoepwinkel die je overneemt”, vertellen Werner Hoet (RFS) en Dirk De Prest (Horeca Foods).
R
FS startte oorspronkelijk als aardappelhandel die ook geschilde aardappelen ging leveren aan restaurants en frituren. In 1986 stapte Werner Hoet als derde generatie in het bedrijf van zijn schoonouders. Hij verruimde het gamma tot een totaalleverancier voor de horeca van Nieuwpoort tot De Haan en Torhout met als kern Oostende. Bij gebrek aan opvolging begon hij vorig jaar uit te kijken naar andere oplossingen. “Ik ging niet op zoek naar de grote spelers omdat ik onze lokale verankering en de persoonlijke aanpak belangrijk vind. Horeca Foods is ook een familiebedrijf, in een aangrenzende regio, en via aankoopgroepering Oresto Food Partners ken ik Dirk al jarenlang.”
“Samen hebben we 36 medewerkers en een omzet van 20 miljoen euro.” Dirk De Prest
“Mijn ouders startten in 1957 als melkventer bij particulieren”, vertelt Dirk De Prest. “Sinds de jaren 80 doen we enkel nog de professionele markt. Naast vers vlees en verse vis en groenten, leveren we alles, van diepvries over droge voeding tot non-food. Onze regio loopt van Wenduine tot de Nederlandse en OostVlaamse grens met als kern Brugge. Door de ligging en de synergie tussen beide bedrijven zat deze overname eraan te komen. Voortaan gaan we verder onder de naam Horeca Foods, met vestigingen in Brugge en Oostende. Samen hebben we 36 medewerkers en een omzet van 20 miljoen euro.”
Geleidelijke overgang O.B.A. stelde een stappenplan op voor het overnametraject, dat een jaar duurde. “Heel wat zaken zaten goed bij RFS”, vertelt Martijn Coucke. “Maar er waren nog een aantal zaken onzeker en die mogelijke hinderpalen moesten vooraf worden aangepakt. Een overnemer zal
immers nooit problemen overnemen. Het is als overlater ook belangrijk dat je tijdens dat traject blijft investeren in je bedrijf. Als het materiaal hier verouderd was geweest, had de koper dat ongetwijfeld verrekend in de prijs. Bovendien streven we naar een geleidelijke overgang, waarbij de overlater nog een tijd ter beschikking blijft. Dat is ook belangrijk om de medewerkers niet te bruskeren. Het komt erop aan om ruim op tijd aan zo’n overnameproces te beginnen, en niet enkel omdat er veel bij komt kijken. In enkele recente cases werden we geconfronteerd met het plotse overlijden van de overlater.” Werner Hoet: “Je mag niet te emotioneel worden als je je bedrijf overlaat, ook al betekent het dat het niet langer in de familie blijft. Finaal kijken we naar de balans en zijn we mensen die commercieel zijn.” “Als overnemer heb je altijd het gevoel dat je te véél hebt betaald, terwijl de overlater vindt dat hij te weinig krijgt”, lacht Dirk De Prest. “Daarom streven wij altijd naar deals waarbij elke partij tevreden is”, besluit Martijn Coucke. (SD - Foto EV)
www.horecafoods.be www.oba.be
9
BEDRIJVEN
“Je laten omringen is essentieel”
Gigantisch potentieel voor markt van Mexican food Starten met geld ‘op de poef’ en ingaan tegen gangbare startersadviezen. Om in de toekomst niet té veel leergeld te betalen, laat Stijn Deschacht van mexicanfood.be uit Oostende zich na zijn eerste ondernemersjaren nu toch zo goed mogelijk omringen. “Dat is essentieel. Het is als een coach die zorgt dat je beter voorbereid bent op de race. Maar je moet die wel nog altijd zélf lopen”, klinkt het.
“A
ls geluidstechnicus en tourmanager trok ik vroeger met muziekbands de wereld rond”. vertelt Stijn Deschacht. “In Fort Worth in Texas wonen heel veel uitgeweken Mexicanen die goedkope en superlekkere maaltijden bereiden. Daar is mijn liefde voor de Mexicaanse keuken écht ontvlamd. Toen ik in België voor mijn vrienden Mexicaans wilde koken, vond ik nergens de juiste producten. In onder meer Duitsland, Australië en NieuwZeeland merkte ik dat die daar wél populair begonnen te worden.” Een kredietkaart met een kredietlijn van 750 euro liet hem toe om in 2013 de eerste producten te bestellen en in januari 2014 te beginnen met de verkoop. “Ik verkoop alle producten die nodig zijn om een Mexicaanse maaltijd te bereiden: tortilla’s, sauzen, bonen, specerijen”, zegt Stijn Deschacht. “Bij de start stond de voorraad in de living en gang van mijn appartement op de zevende verdieping. Toen de lift defect raakte, dacht men dat het aan mij lag en vloog ik buiten.
Leren van ondernemers die verder staan Alles alleen (moeten) doen, zet tot nu toe de grootste rem op de verdere groei van mexicanfood.be. “Het zou goed zijn om een vennoot te vinden die even hard als ik gelooft in het potentieel van Mexican food, want deze markt gaat echt ontploffen. Momenteel zit al mijn geld in mijn bedrijf. Een spaarpot heb ik niet, wat niet altijd handig is om extra geld te vinden om te kunnen groeien.” “Ik was vorig jaar al op zoek naar een manier om sneller en beter te leren. Via Voka maakte
Actie voor Starters helpt bouwen aan jouw droom! ik kennis met Bryo en Actie voor Starters. Ik volgde sessies rond deelnemen aan beurzen, netwerken en leren pitchen. Actie voor Starters zorgde ook voor een één-op-ééngesprek met een ervaren ondernemer. De ervaringen die je daar krijgt aangereikt, ga je niet altijd zelf vinden. Leren van ondernemers die verder staan is altijd handig. Wat me ook telkens opvalt: iedereen gunt mekaar zijn succes; dat is ook stimulerend. Als ik familieleden vertel over mijn onderneming, hebben ze daar soms echt geen voeling mee. Maar als je mensen spreekt die zelf ook aan het ondernemen zijn, merk je dat ze tegen dezelfde problemen aanlopen en ook vooruit willen en content zijn als ze kleine overwinningen behalen. Want dat is consistent ondernemen: een reeks van kleine succesjes behalen en niet afhaken bij de eerste de beste tegenslag”, besluit Stijn Deschacht. (SD - Foto EV)
www.mexicanfood.be
Actie voor Starters is een initiatief van de POM en Ondernemerscentra West-Vlaanderen en heeft als doel om het ondernemerschap in West-Vlaanderen te stimuleren door prestarters en ondernemers, tot vijf jaar opgestart, te steunen bij de opstart van hun eigen zaak. Naast het aanbod van instapklare kantoren en ateliers verspreid over 17 werkpanden in West-Vlaanderen, kunnen startende ondernemers er terecht voor coaching, opleiding, netwerkmomenten,… www.actievoorstarters.be — www.twerkpand.be
10
REPORTAGE
Haven Oostende heeft meer dan ooit toekomst dankzij nichestrategie
Twee decennia geleden kwam de Oostendse haven in woelig water terecht na het opdoeken van de ferrydiensten over het kanaal. Een onzekere toekomst dreigde. Vandaag is dezelfde haven springlevend. De keuze voor een nichestrategie met focus op groene energie is een schot in de roos gebleken. Met dank aan voorman en wijze gids Paul Gerard. Zijn ambities zijn groot: de haven moet de belangrijkste hub worden voor offshore-activiteiten in de Noordzee.
“De belangrijkste hub worden voor offshoreactiviteiten in de Noordzee”
P
aul Gerard moet erg diep nadenken als we hem die ene vraag voorleggen. “Waar en wanneer situeert zich voor de haven van Oostende het momentum van de omslag, het turning point?” “Dat moet in 2013 geweest zijn”, denkt Paul Gerard. “C-Power had toen al zijn eerste windmolenpark voor de kust geïnstalleerd en dat bleek een succes. Maar hét moment kwam er allicht toen de CEO van het grote Vestas, een Deense specialist in windturbines, kwam vragen of Oostende mensen en schepen kon leveren voor hun activiteiten. Kort daarop kwam dan ook nog de CEO van het Deense Falck met een verzoek: of ze hier een maritiem opleidingscentrum mochten bouwen? Toen was het zonneklaar: de alternatieve energie was booming en het was zaak om daar radicaal en vooral snel op in te spelen. Jaren geleden dachten we nog dat onze toekomst lag in een entente met Zeebrugge, maar nu kunnen we elk autonoom verder: Zeebrugge als goederenbehandelaar, wij als groenblauwe nichehaven.”
Een roeping als service provider Zeven jaar na de bouw van het eerste windmolenpark voor de kust, is de markt alive and kicking. Vandaag liggen er op gemiddeld 29 mijl afstand van Oostende vier ‘eilanden’ netjes naast elkaar met alles bijeen 232 windturbines (C-Power, Belwind, North Wind en Nobel Wind). Nog twee energieparken zijn in opbouw (Norther en
Rentel) en er liggen plannen op tafel voor nog eens drie nieuwe windmolensites (Mermaid, Seastar en North Western) tegen een nog te bepalen prijs, afhankelijk van al dan niet subsidiëring. Alles bijeen dus toch maar een mooi klavertje negen. “Je moet dat alles zien in een brede Europese context”, aldus Paul Gerard. “Europa telt nu al 3.589 offshorewindmolens, en de Noordzee – van aan onze kust tot en met de Scandinavische kust – is daarin de absolute vaandeldrager. Met de plannen die er nu zijn voor onze regio alleen (bouw van 2.200 Mmegawatt) is er maar liefst 8 miljard investeringsgeld gemoeid. In de windenergie en nergens ander ligt de toekomst van de haven van Oostende. Onze roeping bestaat erin om ons in het Noordzeegebied te profileren als de nummer één service provider voor de sector van groene energie.” Het hoge woord is er uit: service provider. Dat kan volgens Paul Gerard twee richtingen uit. Eén: installatie. Twee: het onderhoud en de nazorg. In beide gevallen is er ook nood aan een uitgebreide infrastructuur aan land en die wordt nu in Oostende systematisch opgebouwd. Vanuit zijn landschapskantoor met zicht op de havengeul wijst Paul Gerard met de vinger van links naar rechts. “Op de terminal aan de overzijde bouwt Jan De Nul nu de funderingen voor twee hoogspanningsstations die later in de Baltische Zee worden aangelegd. Een indrukwekkende werf. Dat dat hier in Oostende gebeurt, is een droomscenario.
“Investeren in aangepaste accommodatie voor de bedrijven, krijgt intern de hoogste prioriteit.” Paul Gerard
Onze troeven? Service, de locatie, de aanwezigheid van toeleveranciers en de vlotte afhandeling. Een tweede voorbeeld: als Siemens hier zijn kolossale windturbines komt afzetten, worden de tuigen op wielen gezet om ze gemakkelijker te transporteren naar hun eindbestemming op zee. Oostende is dankzij aangepaste infrastructuur (een investering van 1 miljoen euro) de enige getijdenhaven ter wereld die dat aankan.
11
REPORTAGE
Ook Oostendse Havengemeenschap kent revival
Paul Gerard en Patrick Degryse
En verder is er alles wat met het onderhoud te maken heeft. Zie je dat bootje daar nog binnenkomen terwijl de avond valt? Zo varen er elke dag 25 uit en komen er ’s avonds evenveel terug uit zee. Aan een offshorewindmolenpark is er elke dag werk. Het brengt een hele toeleveringseconomie op gang.”
Dé uitdaging? Nu Oostende na jaren van onzekerheid zijn roeping heeft gevonden, is het een kwestie van het heilige vuur ook brandende te houden. Het to-dolijstje van de Oostendse havenbaas oogt dan ook indrukwekkend. “Investeren in aangepaste accommodatie voor de bedrijven krijgt intern de hoogste prioriteit”, aldus Paul Gerard. “Ik denk te mogen zeggen dat het ook wat dat betreft goed zit. Aan voorbeelden
geen gebrek. Siemens en het Northern-park hebben hier een nieuwe werf in aanbouw waar ze hun servicecenter aan land willen in onder brengen. De groep De Cloedt rolt een investeringsplan van 1 miljoen euro uit bij zijn nieuwe dochterbedrijf IDP (specialist in onderhoud en herstel van boten). Het Ieperse IT-bedrijf e-BO wil in Oostende een bijhuis. In de voorhaven staat er van alles te gebeuren: er komen extra ligplaatsen voor onderhoudsbootjes, nieuwe ro-ropontons die de capaciteit moeten opdrijven van 240 naar 650 ton, een state-of-theart bevoorradingsstation voor zeefuel, de herinrichting van Hangar 17 en ga zo maar door. Werkelijk, het staat hier geen dag stil.” Logischerwijs is er met zo veel activiteit ook permanent nood aan bezige handen en dus is een goede aanpak van het thema ‘vorming en
Tot voor enkele jaren was de Oostendse Havengemeenschap op sterven na dood, nu beleeft ze een opgemerkte revival. De vzw heeft een nobel doel: de belangen behartigen van alle in de haven actieve bedrijven, ongeacht de sector waarin ze actief zijn. “We hebben een nieuwe raad van bestuur in het leven geroepen met negen bedrijfsleiders en er waait duidelijk een nieuwe wind”, zegt voorzitter Patrick Degryse. “Iedereen toont opnieuw interesse in wat er gebeurt in het havengebied. Vier maal per jaar zorgen we voor een netwerkplatform en die informele avonden trekken volle zalen. Het bewijs dat er aan de basis heel veel leeft.”
opleiding’ evenzeer een must. Met de komst in 2015 van het Deense Falck, een grote naam met zijn maritieme opleidingen, heeft Oostende al een bijzondere troef in huis. De provincie West-Vlaanderen zorgt voor ondersteunende begeleiding en promotie. In de achterhaven helpt Greenbridge meer dan ooit mee timmeren aan de weg. Samen met de Gentse universiteit wordt werk gemaakt van een nieuw onderzoekscentrum dat unilateraal gericht is op watergebonden expertise. “Het is maar één van de vele voorbeelden die aantonen dat er ook in de achterhaven volop wordt geïnvesteerd en van alles in beweging is”, besluit Paul Gerard. (KC - Foto DD)
12
BEDRIJVEN
Overname van Actio Novo onderstreept groeiambitie van Korelec Korelec viert dit jaar zijn vijfendertigste verjaardag. De laatste vijf jaar veranderde er veel bij de beveiligingsspecialist: het bedrijfsgebouw en het management ondergingen een ware metamorfose. Korelec blijft zich wel toeleggen op de verkoop en de installatie van oplossingen die voor een veiliger gevoel moeten zorgen, zowel bij particulieren, ondernemingen als de overheid.
2011
was een zwart jaar voor het bedrijf: toen overleed Johan Demedts, één van de drie zaakvoerders. Voor Gilbert Meyfroidt en Hugo Huysentruit, zijn twee vennoten die de pensioengerechtigde leeftijd naderden, was dat één van de redenen om de zaak over te laten. In mei 2012 nam Pieter Willequet de zaak over. “Ik kwam terecht in een vrij klein bedrijf met twaalf medewerkers. Die kleinschaligheid zag ik van in het begin als een voordeel: zo kan ik dicht bij mijn medewerkers staan. Bovendien kent iedereen iedereen”, legt hij uit. “De band met het verleden werd trouwens niet helemaal doorgeknipt. We hebben nog altijd een goede relatie met de twee vorige zaakvoerders. Met Curt en Inge zijn de zoon en dochter van Gilbert trouwens nog in het bedrijf actief.” Korelec is een Incert-gekwalificeerde beveiligingsonderneming die oplossingen voor toegangscontrole, camerabewaking, brand- en
inbraakpreventie verkoopt en ook zelf installeert. “We zijn actief in een heel stabiele markt, hoewel die redenering eigenlijk niet opgaat voor camerabewaking: daar evolueert alles razendsnel en zijn steeds meer mensen vragende partij voor digitale apparatuur. Onze jonge ploeg van installateurs beschikt over alle competenties om ervoor te zorgen dat onze klanten hun beveiligingstoepassingen via de smartphone kunnen bedienen.” De onderneming doet hoofdzakelijk installaties in de westelijke helft van België. “In
altijd beet!
“Als er zich nog dergelijke opportuniteiten voordoen, gaan we graag rond de tafel zitten.” Pieter Willequet
principe vormen de Kennedytunnel en de Brusselse Ring de grens, al durven we die wel oversteken voor trouwe klanten die vooral in West- en Oost-Vlaanderen actief zijn. Sinds vorig zijn we gehuisvest in een nieuw bedrijfsgebouw. Op de eerste verdieping kunnen we mensen demonstraties van onze oplossingen geven en in alle rust hun projecten bespreken.”
Team uitgebreid Eerder dit jaar nam Korelec de beveiligingstak van Actio Novo over. “Daardoor konden we ons team uitbreiden van 12 naar 16 mensen. Door de nabijheid van Actio Novo en de expertise van hun mensen, gebeurde de integratie heel vlot. Als er zich nog dergelijke opportuniteiten zouden voordoen, gaan we graag rond de tafel zitten, zeker als ze passen binnen onze doelstelling om jaarlijks een gemiddelde groei van 5 procent te realiseren”, besluit Pieter Willequet. (BVC - Foto Hol)
www.korelec.com Bruggestraat 105, 8700 Tielt Tel. 051 40 43 12 - contact@kliek.be
www.kliek.be
13
BEDRIJVEN
Ook grote investeringen en 50 extra jobs
Vijfde ster beloont TE Connectivity uit Oostkamp TE Connectivity krijgt nog meer uitstraling binnen de internationale groep Tyco Electronics. Een vijfde ster, het maximale aantal dat een vestiging kan krijgen, geeft de grootste werkgever van Oostkamp een nieuwe boost. “Door een belangrijke opdracht binnen te halen, investeren we de komende jaren wellicht tientallen miljoenen euro’s op deze site, wat onder meer voor extra tewerkstelling van 50 medewerkers zal zorgen”, zegt plantmanager Eric Verhelst.
B
ij TE Connectivity in Oostkamp, onderdeel van het wereldwijd en beursgenoteerd concern TE Connectivity Ltd., ontwikkelen en vervaardigen 700 medewerkers elektromechanische componenten voor de automobielsector, zoals connectoren en inductieve systemen voor toepassingen in de auto-elektronica. Elke productievestiging wereldwijd krijgt aan de hand van een (Tyco Electronics Operating Advantage Balanced Scorecard) een score op het vlak van klantentevredenheid, kwaliteit, veiligheid, voorraadrotatie en productiviteit. Als een productielocatie bepaalde ‘tresholds’ bereikt voor elk van die indicatoren, wordt dat met sterren beloond. Hoe meer sterren (maximaal vijf) een vestiging krijgt, des te meer uitstraling binnen de internationale groep. “We fungeren binnen onze grote TE-groep op het vlak van zelfsturing en innovatie als
een modelfabriek”, weet plantmanager Eric Verhelst, die onlangs met het hele team en honderden medewerkers het behalen van de vijfde ster vierde. Deze hoogste rating legt TE Connectivity geen windeieren. “Zopas werd een belangrijke opdracht aan onze site toegewezen: de ontwikkeling en productie van connectoren voor batterijcellen voor elektrische wagens.” De komende jaren wordt dan ook sterk geïnvesteerd in de uitbouw van de site.
Grote dynamiek Hoewel de uitbreidingsplannen nog volop in ontwikkeling zijn, bevestigt Eric Verhelst dat het om een investering van ettelijke miljoenen gaat. “Nee, een concreet cijfer kan en wil ik niet geven. De grootte van die injectie hangt van verschillende actoren af.” Maar dat het gaat om een significante investering staat vast. Zo komt er aan de westkant van de site wellicht een nieuwe productiehal. “Die
“Onze site mag connectoren voor batterijcellen in elektrische wagens ontwikkelen en produceren.” Eric Verhelst
plannen zullen de komende maanden concreet worden.” Het duidt op de grote dynamiek die zowel aan de top van het bedrijf als op de werkvloer leeft. Die uitbreiding zal ook extra kansen op werkgelegenheid bieden. “We schatten dat we hierdoor 50 extra tewerkstellingsplaatsen kunnen creëren. Een voorbeeld om de maakindustrie in Vlaanderen te houden.” Of hoe het dynamisch, technologisch en innovatief bedrijf TE Connectivity, dat in 1961 opgericht werd als onderdeel van het Duitse Siemens-concern en later overgenomen werd tot wat op vandaag TE Connectivity Ltd. is, de wind stevig in de zeilen heeft. (LVA - Foto MVN)
www.te.com
Een gelukkig team tijdens de uitreiking van de vijfde ster.
14
HAVENNIEUWS
In samenwerking met
www.apzi.be Association Port of Zeebrugge Interests
Plannen bij de vleet voor Zeebrugge, maar wanneer levert het iets op?
Havencel West-Vlaanderen vraagt snel beslissing over tweede zeesluis De Havencel West-Vlaanderen roept alle stakeholders op om eendrachtig te bouwen aan een positieve toekomst voor de haven van Zeebrugge. “De haven van Zeebrugge en de Zeebrugse leefgemeenschap staan voor grote uitdagingen”, klinkt het. “Er zijn al heel wat onderzoeken gebeurd om Zeebrugge een nieuw elan te geven. Onlangs stelde het Brugse stadsbestuur de resultaten van een revitaliseringsstudie voor. En de Vlaamse overheid van haar kant is al meer dan 10 jaar op zoek naar een locatie voor een tweede zeesluis. Minister Weyts komt binnenkort met een voorstel. Nu moet het vooruitgaan”, vindt de Havencel.
“H
et dossier van de nieuwe zeesluis voor de haven van Zeebrugge sleept al ettelijke jaren aan”, verduidelijkt Marc Adriansens, voorzitter van de Havencel West-Vlaanderen. “Al in 2004 startte de Vlaamse regering een onderzoek over een nieuwe zeesluis. In 2009 besliste ze dat de Carcokesite de meest geschikte locatie was. Na extra studiewerk werd die keuze in 2014 herbevestigd en werd die opgenomen in het regeerakkoord van de huidige Vlaamse regering. Maar na de beslissing om te werken via de nieuwe procesaanpak van de ‘complexe projecten’ ging opnieuw heel wat tijd naar bijkomende studies. Het resultaat is dat we intussen al 13 jaar aan het onderzoeken en studeren zijn, maar dat we nog altijd geen vooruitgang zien in dit dossier. Een nieuwe sluis had er eigenlijk al lang kunnen en moeten liggen!”
Bedrijfszekerheid van de haven onder druk De bedrijven in de haven erkennen dat er grote nood is aan een nieuwe zeesluis. De Vandammesluis uit 1984 is de enige toegang tot de achterhaven en is daardoor kwetsbaar. De Visartsluis dateert van 1907, is helemaal niet meer aangepast aan de huidige zeeschepen en is ondertussen maritiem
erfgoed geworden. Daarom is een tweede zeesluis meer dan ooit nodig. “Om een duurzame bereikbaarheid van de bedrijven in de achterhaven te garanderen, is het absoluut noodzakelijk dat er werk wordt gemaakt van een nieuwe, tweede zeesluis. Anders komt de bedrijfszekerheid van de haven van Zeebrugge onder druk te staan”, zegt Svein Steimler, voorzitter en CEO van NYK Group Europe Ltd, een grote rederij die de haven van Zeebrugge vaak aandoet. “Voor de Havencel West-Vlaanderen is het van fundamenteel belang dat de bouw van een tweede volwaardige zeesluis zo snel mogelijk kan starten”, zegt Bert Mons, algemeen directeur van Voka West-Vlaanderen en lid van de Havencel West-Vlaanderen. “Wij vragen minister Weyts om binnen de vooropgestelde timing een ontwerp van voorkeurbesluit te nemen en de nodige budgetten voor de bouw van deze zeesluis te reserveren. Tegelijk roepen wij het stadsbestuur en de andere stakeholders op om er eendrachtig en samen voor te zorgen dat de juiste keuzes worden gemaakt voor zowel de Zeebrugse haven als de leefgemeenschap. De haven kan niet zonder Zeebrugge, maar Zeebrugge – en bij uitbreiding Vlaanderen – kan zeker niet zonder de haven.” (JV)
De haven van Zeebrugge: facts & figures •
In totaal creëert de haven van Zeebrugge 10.000 rechtstreekse en 10.000 onrechtstreekse jobs.
•
Het is de grootste autohub ter wereld, met een omzetvolume van 2,8 miljoen auto’s in 2016.
•
Ook de RoRo-sector kent een stevige groei.
•
In totaal zijn in de Zeebrugse havenzone een 400-tal bedrijven actief.
•
In 2016 deden 8.467 schepen de haven aan, goed voor een totale omzet van 37,8 miljoen ton.
•
De haven ontving vorig jaar 142 cruiseschepen, waarbij meer dan 1 miljoen reizigers in- of ontscheepten.
15
ONDERNEMERS & CO
DELBOO
Meerwaarden op aandelen belast – minderwaarden niet aftrekbaar: quo vadis? Het Zomerakkoord heeft vooral als voordeel dat het tarief in de vennootschapsbelasting gevoelig zakt. Dat valt toe te juichen. Maar om het budgettair gat dat die verlaging slaat op te vullen, heeft de regering toch heel wat vreemde maatregelen genomen. In een vorige bijdrage werd al ingegaan op de belasting van kapitaalverminderingen. Ook de taks op de effectenrekening is een bizarre maatregel die op voorhand al ten dode lijkt opgeschreven wegens een draak van een wet. Zo mogelijk nog erger dan die twee maatregelen is de nieuwe regelgeving van belasting van meerwaarden op aandelen in een vennootschap. De regelgeving is sowieso al wat complex omdat er een onderscheid gemaakt wordt tussen grote ondernemingen (0,412%) en kmo’s, alsook in de duur van bezit van de aandelen (een jaar of minder). Maar de summa divisio is wel gemakkelijk: meerwaarden zijn vrijgesteld, minderwaarden zijn niet aftrekbaar. Nu heeft onze regering er niet beter op gevonden dit principe om te draaien. Meerwaarden zijn belastbaar (behalve in een aantal uitzonderingen, zie verder), minderwaarden zijn nooit aftrekbaar (geen uitzonderingen dus). Voorwaar een vreemd principe. Maar de regering is slim. Zij zegt dat meerwaarden wel vrijgesteld zijn en slechts in uitzonderingsgevallen belast. Ze draaien de zaken dus gewoon om. Het zou in die logica dan ook logisch zijn de minderwaarden aftrekbaar te maken in dezelfde uitzonderingsgevallen als die waar de meerwaarden belast zijn. Neen, zegt de regering, minderwaarden op aandelen zijn toch nog nooit aftrekbaar geweest? Vreemde mensen, die ministers. Juridisch zou dit ook wel eens aangevochten kunnen worden. In geen enkel geciviliseerd land worden op dezelfde goederen de meerwaarden belast maar zijn de minderwaarden in dezelfde omstandigheden niet aftrekbaar. Misschien kan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens soelaas brengen.
De uitzonderingen op de regel van de belastbaarheid van de aandelen zijn dat de aandelen moeten in aanmerking komen voor de DBI-regeling, t.t.z. een participatie van minstens 10% of een waarde van de aandelen van ten minste 2.500.000 euro als de participatie minder dan 10% is. De regering heeft bij deze regel al wat nattigheid gevoeld en nog voor de definitieve teksten worden verspreid, is al bekend dat er een verdere versoepeling komt van de uitzonderingen. Enerzijds moet de uitzondering (2.500.000 euro of 10%) maar op enig moment in de laatste drie jaar voor de realisatie vervuld geweest zijn en anderzijds zijn meerwaarden op aandelen toch weer niet belast als je die aandelen 10 jaar of langer aanhoudt.
is ook nog mogelijk, maar wie kan zeker zijn dat hij een beursbelegging niet binnen de 10 jaar zal verkopen? Theoretisch dus wel mogelijk, in de praktijk niet. 3.
Wil je in je vennootschap toch verder beleggen, realiseer de meerwaarden dan voor nieuwjaar, anders wacht je misschien een vergiftigd nieuwjaarsgeschenk in de vorm van meerwaardebelasting op aandelen die je bijvoorbeeld al 8 jaar in portefeuille zou hebben.
4. Heb je in je familiale vennootschap kleine deelnemingen in andere vennootschappen (minder dan 10% en minder dan 2.500.000 euro waard) en je bent niet van plan die 10 jaar aan te houden? Ook realiseren. Dit is wat ik zelf zou doen.
Wat betekent dit nu allemaal concreet? 1. Vennootschappen met actief beheerde beleggingsportefeuilles plegen een soort van fiscale harakiri vanaf volgend jaar. Niemand zal nog een rendement maken als je de meerwaarden belast en de minderwaarden niet aftrekbaar maakt. Zelfs als je economisch breakeven draait (op het ene aandeel 100 winst en op het andere 100 verlies) zal er vennootschapsbelasting verschuldigd zijn zodat je uitkomt op een verlies (100 winst belast aan 29,58% en 100 niet aftrekbaar). Dergelijke portefeuilles moeten dus uit je vennootschap. Via liquidatie van de vennootschap misschien of kapitaalvermindering. Moet je, om te kunnen genieten van de 5% op de liquidatiereserve bij uitkering ervan na 10% te hebben betaald, nog wachten tot na nieuwjaar, verkoop dan voor nieuwjaar je portefeuille of toch minstens de aandelen waarop een meerwaarde zit. 2.
Eventueel kan wel nog in DBI-fondsen worden belegd, case-by-case te bekijken, maar dat zal dan een discretionair beheer worden en dus geen adviserend beheer meer. Buy-and-hold, wel 10 jaar,
Mark Delboo
Plan uw
vermogen op topniveau
Maak kennis met onze expertise
•
Successieplanning
•
Bedrijfsoverdrachten
•
Familiale betwistingen
•
Fiscale planning
•
Fiscale regularisatie
Waregem • Brussel • Sint-Martens-Latem • Zandhoven www.delbooadvocaten.be • mark.delboo@delbooadvocaten.be
16
ONDERNEMERS & CO
Sanders Accounting & Consulting
Hoe kunt u nog optimaliseren voor het einde van het jaar? Vanaf 2018 daalt het tarief van de vennootschapsbelasting. U heeft er dus alle belang bij om in 2017 nog zoveel mogelijk kosten te dragen. Verder zal vanaf 2018 in bepaalde gevallen roerende voorheffing verschuldigd zijn op een gedeelte van de kapitaalvermindering. Tijd dus om met uw accountant na te gaan welke maatregelen u nog moet nemen in 2017. Met het einde van het jaar in zicht is het altijd nuttig om nog even samen met uw accountant de resultaten te overlopen en na te gaan of er nog optimalisaties mogelijk zijn. Hieronder geven wij een aantal interessante optimalisaties die u zeker moet overwegen.
Vooruitbetaalde huur Vooruitbetaalde kosten zijn onder bepaalde voorwaarden aftrekbaar als beroepskost in het boekjaar van betaling. Een mooie optimalisatietechniek is dan ook om de huur van een kantoorruimte waarvan u privé eigenaar bent, vooruit te laten betalen door de vennootschap. De vennootschap kan de vooruitbetaalde huur in principe in 2017 in één keer aftrekken. De eigenaar (privépersoon) wordt echter gespreid belast. Op het onroerend inkomen zijn geen sociale bijdragen verschuldigd en bovendien kunnen bepaalde interesten nog in mindering gebracht worden van dit inkomen. Het is wel van belang dat u een schriftelijke overeenkomst opstelt en deze laat registeren en dat de huurprijs effectief betaald wordt in 2017. Vanaf 2018 zal deze optimalisatie-techniek niet meer toegelaten worden. Dan zal de vennootschap de kost moeten spreiden over de duur van de huurovereenkomst.
IPT Als de vennootschap voldoende beschikbare middelen heeft, kan het ook nuttig zijn om in 2017 nog een backservice te doen en de IPT (individuele pensioentoezegging) te maxi-
maliseren. Op die manier wordt de storting voor de IPT fiscaal verrekend tegen het huidige belastingtarief. In 2018 wordt het verrekend tegen het lagere belastingtarief.
Verstandig investeren of leasen In 2018 en 2019 zal de investeringsaftrek voor kmo’s en zelfstandigen tijdelijk stijgen naar 20%. Maar niet alle investeringen kunnen genieten van de investeringsaftrek. Zo genieten investeringen in niet-nieuwe goederen of in personenwagens niet van de investeringsaftrek. Het is dan ook van belang om na te gaan welke investeringen u nog doet in 2017 en welke u uitstelt tot 2018. Aangezien personenwagens toch niet van investeringsaftrek genieten, heeft u er baat bij om in 2017 een renting te sluiten voor een personenwagen en hierbij een verhoogde eerste factuur (vb. 30%) nog in 2017 te betalen. Deze eerste factuur en de renting die u nog in 2017 betaalt, zijn immers fiscaal aftrekbaar tegen het huidige (hogere) tarief in de vennootschapsbelasting. Een andere interessante investering is (bestaand) vastgoed. De bijkomende kosten van de aankoop van onroerend goed kan u immers onmiddellijk fiscaal in mindering brengen. Als u in 2017 investeert in een bestaand gebouw van 400.000 euro, kan u het registratierecht van 40.000 euro in één keer fiscaal ten laste nemen.
Op de uitkering van deze reserves zal roerende voorheffing (30%) verschuldigd zijn. Als u dus een vennootschap heeft met enerzijds een hoog gestort kapitaal en anderzijds grote belaste reserves, doet u er goed aan om in 2017 nog een kapitaalvermindering te overwegen. Bij deze overweging is het van belang om op voorhand de niet-fiscale motieven en de financiële impact (kredietwaardigheid, nood aan werkkapitaal, …) te bespreken met uw accountant en uw notaris. Anders zou het fiscale voordeel u wel eens zuur kunnen opbreken. Er is dus nog wat werk aan de winkel voor het einde van het jaar.
Bert Mesdom, Sanders Accounting & Consulting Gent
Kapitaalvermindering Vandaag kan een kapitaalvermindering in vele gevallen belastingvrij gebeuren. De aandeelhouders hebben immers middelen in de vennootschap ingebracht en door de kapitaalvermindering krijgen zij deze middelen terug. Als een vennootschap sinds haar oprichting of kapitaalverhoging reserves heeft opgebouwd, kan zij op vandaag zelf beslissen om een kapitaalvermindering (belastingvrij) of een dividenduitkering (roerende voorheffing van 30%) door te voeren. Vanaf 2018 zal de kapitaalvermindering pro rata moeten worden aangerekend op het gestort kapitaal én op de belaste reserves.
Sanders Accounting & Consulting is gespecialiseerd in accountancy, fiscaliteit, begeleiding overname, audit, herstructureringen en familieregelingen. Het uitgangspunt vormt een kwalitatief hoog dienstverlening. Sanders Accounting & Consulting beschikt over een ISO-certificaat en is door de Vlaamse overheid erkend als dienstverstrekker voor advies.
Archimedesstraat 7 Gistelse Steenweg 253 Heldenplein 20 Cyriel Buyssestraat 1 www.sandersaccounting.be
8400 Oostende 8200 Brugge 8301 Knokke-Heist 9000 Gent
059 55 00 55 050 40 48 90 050 53 03 00 09 330 91 98
17
ONDERNEMERS & CO
Wiels & Partners
Eerste ervaring met de omgevingsvergunning Sinds 23 februari 2017 is de omgevingsvergunning van kracht. Wat is er reeds veranderd en wat mag u nog verwachten? De intrede van de omgevingsvergunning betekent op vandaag een samensmelting van het aspect milieu en bouw voor klasse 1-bedrijven. Deze integratie zorgt ervoor dat de beoordeling van een dossier veel gedetailleerder en grondiger verloopt en dat beide aspecten meer op elkaar zijn afgestemd.
De integratie brengt uitdagingen en opportuniteiten De eenwording van milieu en stedenbouw vraagt van alle belanghebbenden enige aanpassing en flexibiliteit. Hoewel het systeem complexer wordt, heeft het voor u als ondernemer ook zeker zijn voordelen. De uitdaging bestaat erin om de nieuwe procedures als een opportuniteit te zien en er uw voordeel uit te halen. Waar u vroeger bij opstart van een project de architect, milieuconsultant, engineeringen studiebureaus apart uitnodigde, heeft u er nu baat bij om alle betrokken partijen samen te brengen aan één lange tafel. De omgevingsvergunning vraagt een diepgaandere uitwerking en meer voorbereidende studies. Het vooraf grondig aftoetsen van voorschriften en regelgeving is hierbij van groot belang. Deze grondige voorbereiding zal u nadien tijd en onverwachte factoren besparen. De samensmelting betekent ook dat de overheidsinstanties het bouw- en milieudossier samen bekijken en er samen een
advies over uitbrengen. Vroeger kon u een positief besluit bekomen voor uw milieuvergunning en een weigering voor uw bouwaanvraag. De integratie van beide dossiers vermijdt contradicties tussen de verschillende instanties. Het totaalbeeld resulteert dus in een grotere bedrijfszekerheid en een beter doordachte samenhang van beide aspecten. We stellen daarbij ook wel vast dat de evaluatie van het aanvraagdossier grondiger gebeurt, zeker wat de stedenbouwkundige aspecten betreft. Daarnaast merken we dat de aanpak ook doorsijpelt naar de klasse 2-dossiers bij de gemeenten, waar dossiers op heden meer gestoffeerd moeten worden en uitgebreider worden geëvalueerd.
Wat mag u nog verwachten? Vanaf 1 januari 2018 zijn ook alle gemeenten verplicht om mee in te stappen in het omgevingsverhaal. Klasse 2-bedrijven kunnen dan geen aparte bouwaanvragen meer indienen. Alles zal geïntegreerd worden in de nieuwe omgevingsvergunning. Ook de sociaal-economische vergunning en de vergunning voor vegetatiewijziging worden vanaf volgend jaar mee opgenomen in de geïntegreerde procedure. Sinds de invoering van het digitaal loket werden reeds tal van verbeteringen doorgevoerd. Er is echter nog een weg te gaan om het omgevingsloket helemaal op punt te zetten. Er wordt continu gesleuteld aan de verschillende toepassingen om de werking van het loket te optimaliseren. Er wacht gemeenten nog een grote uitdaging om in januari 2018 tijdig klaar te zijn met de implementatie. Danny Wiels, Wiels & Partners
Tips voor u als ondernemer 1.
Communicatie tussen de verschillende partijen is absoluut aangewezen.
2.
Beter vroeg dan laat. Zorg van meet af aan voor een goede taakverdeling en transparantie tussen de betrokken spelers. Dit kan u nadien veel tijd en kosten besparen.
3.
Stel een ‘ceremoniemeester’ aan om het globaal overzicht te behouden. De nieuwigheid en onbekendheid van het systeem zorgt ervoor dat studiebureaus een belangrijke rol spelen in de opvolging van uw dossier.
4. Start tijdig met uw projectaanvraag. Procedures nemen 4 tot 6 maanden in beslag. Een beroep heeft een schorsende werking, ook wanneer dit ingesteld wordt door buren.
www.wiels-partners.be
Deerlijkstraat 58A • B-8550 Zwevegem Tel. +32 56 75 42 81 • Fax +32 56 75 42 82
milieu, veiligheid en ruimtelijke planning
18
INTERVIEW
Philippe Mulliez en Wim Goossens — Eubelius
“Onze advocaten moeten ook ondernemers zijn”
19
INTERVIEW
In een wereld waar de veranderingen elkaar aan sneltempo opvolgen, is er nood aan een trouwe gids. Het gereputeerde advocatenkantoor Eubelius, integraal gefocust op het bedrijfsleven, profileert zich als zo’n baken in een vaak woelige zee. Eubelius gaat prat op zijn onafhankelijkheid, zijn degelijkheid, zijn bijna 25 jaar traditie, zijn ruim honderd advocaten en zijn filialen in Kortrijk, Brussel en Antwerpen. Dit jaar bereikte boegbeeld Jozef Lievens de leeftijdsgrens als vennoot en vandaag leiden Philippe Mulliez en Wim Goossens het kantoor in Kortrijk.
Waar staat Eubelius vandaag? Philippe Mulliez: “We zijn in 1994 ontstaan in Brussel als Dieux-Geens-Cornelis. Rond de eeuwwisseling zijn we op zoek gegaan naar een nieuwe naam, out of the box. Dat werd Eubelius. We wilden ons meer dan ooit profileren als een Belgisch advocatenkantoor (Bel en -ius, wat in het latijn verwijst naar recht en België) en dat in een Europese context (Eu). We hebben toen een snelle groei gekend, dankzij onze focus: een juridische full service aanbieden aan het ondernemersleven. Het kantoor in Kortrijk heeft zich in 2001 aangesloten bij Eubelius.” Wim Goossens: “De voorbije twintig jaar zijn nogal wat onafhankelijke advocatenkantoren opgegaan in een groter geheel, vaak binnen de context van Angelsaksische spelers. Wij hebben bewust gekozen voor een andere richting, een Belgische stand alone zeg maar, maar met nationale én internationale uitstraling. Het is aan anderen om te oordelen of we daarin geslaagd zijn. Wij denken in alle bescheidenheid van wel.”
Zwartkijkers menen dat het beroep van advocaat volledig op de helling staat. Hoe ervaren jullie de huidige en toekomstige context? Wim Goossens: “Dat er druk is, zullen we zeker niet ontkennen. Maar daar voelen we ons goed bij en sta me toe: die druk is niet nieuw. In de jaren negentig hebben onder meer de Big Four zich al op de juridische markt gelanceerd. Ik weiger echter te geloven dat ons beroep in gevaar is, op één voorwaarde weliswaar: dat we bewijzen dat we toegevoegde waarde in huis hebben. De klant staat altijd centraal, zelfs al brengen we soms een boodschap die moeilijk
Praat met honderd advocatenkantoren en ze zullen allemaal zeggen dat ze de beste zijn. Hoe anders zijn jullie en wat is de toegevoegde waarde? Wim Goossens: “Onze aandeelhouderstructuur is al fundamenteel anders. We hebben meer dan 100 advocaten in huis en maar liefst 20 van hen zijn gelijke vennoten in ons verhaal. Van al onze medewerkers wordt verwacht dat ze meer zijn dan enkel advocaat. Ze moeten ook ondernemer zijn.” Philippe Mulliez: “Er is nog meer dat ons onderscheidt van de rest. Omzet realiseren is niet onze eerste prioriteit. We willen dat onze mensen zich in de eerste plaats goed voelen in ons kantoor. Dat wil zeggen dat er voldoende ruimte moet zijn voor fun (in de vorm van professionele voldoening maar ook daarbuiten), voor persoonlijke ontwikkeling (met een expliciete focus op opleiding, zowel op juridisch als op persoonlijk vlak) of om zich maatschappelijk te profileren (bijvoorbeeld door bijdragen te schrijven voor rechtskundige publicaties en te doceren aan universiteiten en hogescholen). En nog dit: wij zijn écht onafhankelijk.”
ligt. Digitalisering is sowieso een evolutie waar we niet omheen kunnen én willen. Voor ons is dat een tool om efficiënter te werken en dichter bij onze klanten te staan. Chatbots voldoen aan een bepaalde vraag in een bepaald segment. Maar dat is niet het onze.” Philippe Mulliez: “Elk juridisch advies draagt een mix van kennis en strategie in zich, want elk dossier is anders. Wij stellen vast dat de bedrijfswereld nood heeft aan gefocust advies, dat bepalend kan zijn voor de strategie en/of voor de efficiëntie van een bedrijf.” Wim Goossens: “We hebben daar een mooi Engels woord voor: trusted advisor. Het gaat dus om meer dan alleen maar om juridisch advies. Het gaat even goed over een vertrouwensband opbouwen met bedrijfsleiders.”
“Chatbots voldoen aan een bepaalde vraag in een bepaald segment. Maar dat is niet het onze.” Wim Goossens
Toch kan je ook niet om die ene vaststelling heen: het aantal nieuwe wetten en regels neemt elk jaar toe. Hoe kan een kat daar zijn jongen nog in vinden? Wim Goossens: “Uw opmerking is terecht. Er zit maar één iets op: je moet een groep van uu
20
INTERVIEW
mensen bijeenbrengen met elk hun specialiteit. Tot tien jaar geleden was er nog niet echt sprake van energierecht; nu is dat een veel gevraagde specialiteit. Een ander voorbeeld: de GDPR-wetgeving die er in mei volgend jaar aankomt en die bedrijven strikte regels oplegt op het vlak van privacy. Of nog: de nieuwe vennootschapswetgeving die een grote impact zal hebben op de oprichting van bedrijven en de aansprakelijkheid van bestuurders. Met 120 mensen hebben we alle expertise in huis om de bedrijfswereld te dienen.” Zou u Eubelius zelf ook een bedrijf durven noemen? Philippe Mulliez: “Zeker. Het kan misschien wat vreemd klinken uit de mond van een advocaat, maar ik voel me ook een ondernemer. Ons businessplan moet kloppen, we moeten een hr-beleid hebben, we bieden onze klanten nieuwe producten en diensten aan om het verschil te maken in een competitieve omgeving. Daarvoor moeten we innovatief zijn, in marketingtermen durven denken en ga zo maar door. Dat zijn toch allemaal zaken die ook op het bedrijfsleven van toepassing zijn? Ook de balie promoot de gedachte van entrepeneurship bij advocatenkantoren groot of klein.” Wim Goossens: “Via opleidingen en een begeleidingstraject proberen we onze medewerkers die soft skills bij te brengen. Zoals: customer care, timemanagement of communicatievaardigheden. Dat spreekt jonge mensen die bij ons komen solliciteren heel erg aan.” In de bedrijfswereld doen zich aan een snel tempo een reeks fundamentele veranderingen voor, zoals: steeds meer intensieve samenwerkingsverbanden. Philippe Mulliez: “Die tendens is ingegeven door zowel wetgevende wijzigingen als door economische factoren. Het is fascinerend om te zien hoe (al dan niet fiscale) regelgeving stimulerend kan werken. In de open economie die West-Vlaanderen kenmerkt, wordt steeds meer begrepen dat samenwerken voor een surplus kan zorgen. De klassieke structuur en opdeling van ontwikkeling, productie en distributie vervagen in zeer verregaande mate. De wereld wordt kleiner en de stap om met een andere (eventueel internationale) speler een samenwerking aan te gaan, ligt dan ook meer voor de hand. Vaak wordt een ondernemer ook tot samenwerking ‘gedwongen’ gezien de time-to-market kleiner wordt en omdat de kosten die gepaard gaan met het zelf ontwikkelen van de ontbrekende component, vaak te hoog zijn.” Wim Goossens: “De terughoudendheid om tot samenwerken over te gaan, is veel kleiner dan vroeger. Er is nu al meer bereidheid
om knowhow te delen. Het uitwerken van een evenwichtige juridische structuur voor zo’n samenwerking is van groot belang. Enkele parameters zijn cruciaal: wie heeft de eigendom, wat met de governance, hoe worden de opbrengsten verdeeld, wat met het maatschappelijk doel en - helaas misschien - wat in geval van scheiding? U merkt het: er komen ook bijzonder veel juridische zaken bij kijken zoals de concurrentieregels, de fiscaliteit, enzovoort.”
“Onze snelle groei hebben we te danken aan onze focus: een juridische full service bieden aan het ondernemersleven.”
Ook het fenomeen van overnames maakt steeds meer opgang. Wat is daarvan de onderliggende reden? Philippe Mulliez: “De fiscaliteit van meerwaarde op aandelen speelt daarin natuurlijk een grote rol. De lage interestvoeten, de hoge multiples en het feit dat er veel geld op de markt is, maken dat het fenomeen van M&A (mergers & acquisitions) zeer sterk aantrekt. Het toenemend aantal private equity-spelers doet de rest. Het is opvallend hoeveel West-Vlaamse bedrijven door buitenlandse private equityspelers overgenomen worden. De thuismarkt van die spelers is te klein geworden en dus zakken ze graag af naar onze contreien. In een buy and build-strategie speelt de grootte van één overname vaak geen rol, wel de optelsom.”
regelgever heeft die evolutie ook gevolgd en net die regelgeving wordt nog wel eens te vaak uit het oog verloren.”
Wie onderneemt, heeft geld nodig. Vroeger was de bank partij nummer één. Vandaag zijn er veel alternatieven. Een goede zaak? Wim Goossens: “Op vandaag hebben de banken voor circa 145 miljard euro aan kredieten verleend aan ondernemingen. Maar ook buiten de banken is de beschikbaarheid van middelen groot en die vinden via verschillende kanalen hun weg naar de markt. Er bestaan steeds meer alternatieven voor klassieke bankfinanciering: mezzaninefinanciering, obligaties, fondsen, private equity. Dat is een zeer goede zaak. Het vergroot de concurrentie en de zuurstof voor ondernemers. En daar draait het toch om. De
Philippe Mulliez
Uit de statistieken blijkt dat er in het bedrijfsleven minder gerechtelijke procedures worden opgestart. Wil dat zeggen dat bemiddeling of arbitrage meer dan ooit ‘in’ is? Philippe Mulliez: “In vele gevallen kiest een ondernemer een commerciële of pragmatische oplossing. Hij zal bij conflicten vooral een procedure inleiden bij principiële en strategische kwesties of in dossiers met een belangrijke financiële inzet.” Wim Goossens: “Het moet niet altijd gaan om procedures voor de rechtbank. Arbitrage en bemiddeling zijn een alternatief. Bemiddeling vereist echter bereidheid van de partijen. Het komt erop aan om de juiste middelen op het juiste ogenblik in te zetten. En dat zijn inderdaad niet altijd procedures. Zo stellen we vast dat bij conflicten bestuurders steeds vaker persoonlijk geviseerd worden. Langs de zijde van de bestuurders komt het erop aan om de aansprakelijkheid in te dekken. Vanuit onze kennis van de rechtspraak ter zake, heeft ons kantoor daarom een draaiboek ontwikkeld met de do’s en de don’ts voor bestuurders van vennootschappen. Te veel ondernemers met bestuursverantwoordelijkheid zijn zich niet bewust van het risico dat ze lopen.” (Karel Cambien - Foto’s Dries Decorte)
Hello We are skinn branding agency. We have been developing corporate and product brands with our clients for more than 10 years now. Brands that live, breathe and grow. Whether it’s a startup, market launch or repositioning, we see our creative responsibility in the strategic development of simple, intelligent and emotionally appealing solutions to complex tasks. This is why we currently employ more than 25 brand specialists in the fields of strategy, design, consumer experience, architecture, photography, content management and digital development. We are located in the city of Bruges so we speak West Flemish too ;)
www.skinn.be
22
DOSSIER
DESIGN & ARCHITECTUUR Vernieuwende stoelen, tapijten, lampen, maar ook innovatieve materialen en hun toepassingen.
Museum of Failure mag een succesContent worden,marketing maar dat is hoeft een niet blijver per se Hoe contradictorisch kan het leven zijn: toen Samuel West dit jaar in Helsingborg uitpakte met zijn ‘Museum of Failure’, had hij nooit gedacht dat zijn geesteskind zo’n… succes zou worden. “Dat zou nog eens hilarisch zijn, mocht deze expositie zélf op een mislukking uitdraaien”, grinnikt de man met de Amerikaans-Ijslandse nationaliteit. “Het ziet er niet naar uit, maar mocht het wel zo zijn: wat dan nog? Falen is iets dat iedereen kan overkomen, maar waar mensen doorgaans angstvallig over zwijgen.”
“Mislukken moet bespreekbaar zijn” H
Dossier
et ‘Museum of Failure’ is een vlag die de lading dekt: een expositie van mislukte innovaties (zowel producten, diensten als businessmodellen). Ze stond van juni tot september in het Zweedse Helsingborg en vindt in dezelfde stad vanaf april 2018 een permanente thuis. In tussentijd trekt ze de wereld rond. Samuel West was medio oktober zo ook vijf dagen te gast in de Budafabriek in Kortrijk, met een pop-upmuseum dat 9 mislukte innovaties aan de wereld toont. “Ik ben hiermee gestart om twee redenen”, vertelt de enthousiaste curator. “Ten eerste was ik het beu om alleen maar succesverhalen te horen. Het idee om met een dergelijk museum te starten, werd extra gevoed toen ik een tijdje geleden in Zagreb (Kroatië) was en daar het ‘Museum of Broken Relationships’ bezocht. De interesse in die expositie versterkte mijn geloof dat het goed is om het over mislukkingen te hebben: het is iets wat mensen enorm aantrekt, tot het moment dat ze over hun eigen falen moeten praten.” Eén van de problemen van onze hedendaagse maatschappij is dat mislukken taboe lijkt,
“Het is een natuurlijke, aangeboren reflex om onze fouten te verdoezelen.” Samuel West
waardoor mensen letterlijk faalangst krijgen. “Of het nu in scholen, bedrijven of overheidsinstellingen is: overal lijkt het belangrijker om niets stoms te doen dan om iets constructiefs te doen. Iedereen is gefascineerd door het falen van anderen, maar klapt dicht als het over eigen mislukkingen gaat. Bovendien lijkt het wel een natuurlijke, aangeboren reflex om anderen de schuld te geven van onze mislukkingen. We leren het onszelf aan om onze fouten te verdoezelen. Fouten toegeven lijkt zo moeilijk, terwijl we er uiteindelijk veel van kunnen leren”, stelt de psycholoog.
Vallen en opstaan De pop-upversie in Kortrijk toonde 9 zakelijke innovaties die mislukten. In de permanente expo in Helsingborg staan er een tachtigtal.
23
DOSSIER
“Dat zelfs de grootste multinationals falen, kan bevrijdend werken.” Samuel West
Samuel West was met zijn pop-upexpo te gast tijdens de Week van het Ontwerpen in Kortrijk.
Daar staan ook mislukkingen van grote merken tussen. Die stonden nochtans niet te springen om aan de expositie mee te werken. “Integendeel: bedrijven haakten meteen af, uit angst dat de tentoonstelling hun geflopte creaties belachelijk zou maken. Dat is nu net niét de bedoeling, maar het illustreert wel hoe gevoelig dat ligt. Mensen zijn pas bereid over hun mislukkingen te praten als dat past in hun latere succesverhaal. Terwijl het eigenlijk de normaalste zaak van de wereld is dat de research naar vernieuwingen een proces van vallen en opstaan is.” Als we de curator naar zijn top drie van grootste zakelijke flops vragen, valt het op dat het telkens om mislukkingen van wereldspelers gaat. “Op de eerste plaats zet ik de Segway. De verwachtingen rond dat product waren torenhoog: bepaalde bronnen meenden zelfs dat de mobiliteit in steden
aan de Segway zou worden aangepast. Na de lancering moest de Segway in het eerste jaar al 1 miljard dollar opbrengen. Dat heeft het product genekt: het is een heel cool product, maar heeft de te hoge ambities nooit kunnen inlossen.” Op de tweede plaats kiest West voor Kodak. “Kodak was de pionier van de digitale camera, beschikte over een fantastische technologie, maar was te rigide om er zijn businessmodel aan aan te passen: het bedrijf wilde mensen er telkens weer toe aanzetten om hun (digitale) foto’s te printen, iets wat eigenlijk amper nog gebeurt. Eigenlijk is het ironisch dat zij failliet zijn gegaan in hetzelfde jaar waarin Instagram, misschien het beste voorbeeld van hoe we vandaag met digitale fotografie omgaan, voor een immens bedrag aan Facebook werd verkocht.”
De verdienstelijke derde plaats is weggelegd voor de ‘Firephone’ van Amazon. “In hun drang om op de smartphonemarkt te concurreren met Android en Apple, bracht Amazon een toestel op de markt met functies die de consument niet kon pruimen. Er zat zelfs een ‘Buy’-knop op, waarmee je bijvoorbeeld een kledingstuk kon kopen door het simpelweg te scannen. Veel mensen vonden dat overdreven commercieel. Amazon heeft daar flink de nochtans riante broek aan gescheurd. Tegelijk levert het daarmee het beste voorbeeld van wat wij met het Museum of Failure willen verkondigen: het bewijst dat zelfs de grootste multinationals kunnen falen. Dat alleen al zou mensen moeten bevrijden en hen ertoe aanzetten het ook over hun kleine of zakelijke mislukkingen te hebben”, besluit Samuel West. (BVC - Foto Kurt)
ÂŽ
The Lighting Bible 12
Available as a tablet app for Free to download in the store. Discover more on www.deltalight.com
Nieuw Delta Light-gebouw harmonieert architectuur met logistieke en productienoden Wie op de A17 van Brugge naar Kortrijk rijdt, kan ter hoogte van Wevelgem niet naast het nieuwe pareltje van Delta Light kijken. De nieuwbouw annex uitbreiding van het bestaande gebouw, moet de specialist in architecturale verlichting toelaten om de ambitieuze toekomstplannen verder gestalte te geven. Daarbij investeert de onderneming, die geleid wordt door de familie Ameloot, stevig in de uitbreiding van de R&D-afdeling. “Van de twaalf extra mensen die we voor deze afdeling zoeken, hebben we intussen de helft gevonden”, stipt Peter Ameloot, één van de familiale zaakvoerders, aan.
De zaakvoerders van Delta Light hadden aan de
van technisch geschoolde mensen die in staat zijn om
architect de opdracht gegeven om bij de creatie van
aan ontwikkeling van mechanica en elektronica te doen,
het nieuwe gebouw een mooie symbiose te vinden
is bij ons een proces dat nooit stopt”, stipt Peter Ameloot
tussen architecturale en functionele vereisten, een
aan.
denkoefening waarin de ontwerper glansrijk slaagde, vindt Peter Ameloot. “Bewust hebben we het magazijn
Architecturale verlichting
te groot gebouwd, omdat het de bedoeling is er op termijn ook een onderdelenrobot in te voorzien.
De investering in dit gebouw vertegenwoordigt een
Momenteel onderzoeken we of dat vandaag nog altijd
bedrag van 20 miljoen euro. Het bewijst meteen ook dat
de beste oplossing is. Daarnaast hebben we meer
het groeiende Delta Light rotsvast in de toekomst gelooft.
voorraadruimte gecreëerd. Een deel van het oude
“We investeren niet alleen in R&D en ons gebouw, maar
magazijn ruimde plaats voor de uitbreiding van de cel
ook in een sterker internationaal commercieel team.
‘onderzoek en ontwikkeling’. Die is nu gehuisvest op de
Door de onophoudelijke technische evolutie van de
eerste verdieping, waardoor we op het gelijkvloers de
led werken we dan ook continu aan andere designs en
showroom konden uitbreiden.”
toepassingen voor andere segmenten. Waar led vroeger een ‘nice to have’ was voor een verlichtingsbedrijf, is
De nieuwe gebouwen leveren ook de klanten van het
het vandaag een absolute ‘must have’ geworden: zonder
bedrijf voordelen op. “De extra voorraadruimte zorgt
overleef je simpelweg niet.”
ervoor dat we meer op stock hebben, waardoor snellere leveringen mogelijk zijn. Bovendien hebben we ook op
Delta Light spitst zich vooral toe op architecturale
montagevlak meer mogelijkheden. Daarnaast speelt ook
verlichting, onder meer voor residentiële
de uitstraling een rol: voor ons cliënteel is het aangena-
en
mer te worden ontvangen in een modern gebouw dan in
tearooms, de zorgsector,…), showrooms, winkels en
een duffe magazijnruimte.”
het ‘betere’ kantoor. “Bewust focussen we ons niet op
de
‘hospitality’-sector
(hotels,
projecten restaurants,
verlichtingsprojecten van grote kantoorgebouwen en Het vinden van twaalf nieuwe mensen voor R&D is
fabriekshallen. Via ons dochterbedrijf Integratech uit
bepaald geen sinecure. “Momenteel hebben we zowat
Scherpenheuvel, dat we in de loop van dit jaar hebben
de helft daarvan kunnen aanwerven. Eén persoon emi-
overgenomen, kunnen we dat wel aanbieden”, besluit
greert speciaal voor deze job zelfs vanuit Turkije naar
Peter Ameloot.
ons land. Het vinden van nieuw personeel, vooral dan
www.deltalight.be
Ondernemers
Zet uw bedrijf in de kijker in één van onze volgende dossiers 1 december
Bedrijven Contactdagen
15 december
Het nieuwe werken
19 januari 2018
Immobiliën & projectontwikkeling
Wilt u reserveren? Wenst u meer informatie of advies? Contacteer ons op Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen Pres. Kennedylaan 9A – 8500 Kortrijk tel. 056/24.16.56 – fax. 056/24.16.59 pubmateriaal@voka.be
emmanuel fraeye nv I brugsebaan 4d, 8855 ardooie t +32 (0)51 46 79 80 I info@emmanuelfraeye.be I www.emmanuelfraeye.be
27
DOSSIER
Roeselaars bedrijf creëert behangpapier en textiel
Roomblush verlegt accent van retail naar rechtstreekse verkoop
Je businessmodel volledig omgooien: het is een oefening die Eline Rousseau de voorbije maanden maakte. De zaakvoerster en het creatieve brein achter Roomblush verdeelt haar behangpapier en textiel en decoratie voor de kinderkamer vanaf 2018 niet langer via fysieke winkels, maar puur via de webshop, de showroom en pop-ups.
E
line Rousseau was destijds de rechterhand van haar man in een reclamebureau. Ze stapte uit die zaak, omdat ze er de link met haar grote passie interieur miste. “Daarop ben ik zelfstandig begonnen met het verstrekken van inrichtingsadvies”, vertelt ze. “Vrij snel startte ik ook met het ontwerpen van digitaal gedrukt behangpapier, geïnspireerd door Scandinavische sferen: strakke designs met rustige (pastel)kleuren, een aanbod dat op de markt eerder schaars aanwezig was. Behangpapier blijft vandaag omzetmatig mijn belangrijkste product”, stipt ze aan. Daarnaast creëert ze ook textiel en decoratieartikelen voor de kinderkamer, zoals opbergmanden, badcapes en slaapzakken. “Kortweg: ‘happy stuff’”, zegt ze zelf.
Ook voor de projectmarkt Tot nu toe werden de collecties van Roomblush hoofdzakelijk via winkels in België en buurlanden verdeeld. Volgend jaar
gooit Eline die aanpak helemaal om. “In de toekomst wil ik onze producten rechtstreeks aan de eindklanten verkopen. Mensen kunnen op afspraak naar een ‘late evening opening/shopping’ in de showroom of in een pop-up komen, waar ik hen persoonlijk zal helpen bij het creëren van sfeer. Ik mik ook op de projectmarkt. Daarnaast wordt de webshop het belangrijkste verkoopkanaal, waarbij via onder meer blogs, video’s en ‘shoppable stories’ beleving wordt gecreëerd. Vooral de community rond Roomblush is dus belangrijk. Ik voel me goed bij de beslissing om geen gebruik meer te maken van de ‘fysieke’ retail. Dat zal me toelaten om te werken met beperktere collecties; ik zit niet langer vast aan een catalogus waarbij ik de items op voorraad moet houden.” De nieuwe aanpak biedt Roomblush ook de kans om duurzamer te werken. “Het is de bedoeling de productie in de toekomst volledig in Europa te laten gebeuren, nu zit die deels nog in Azië. Dat moet leiden tot kortere leveringstijden. De productiekosten worden
“Het is de bedoeling de productie in de toekomst volledig in Europa te laten gebeuren. Nu zit die deels in Azië.” Eline Rousseau
daardoor misschien iets hoger, maar toch kan ik mijn producten prijsgunstiger maken, omdat er geen grote marge meer moet worden voorzien voor de retail.” De nieuwe strategie biedt Eline de kans om haar geesteskind persoonlijker te houden. “Daardoor kan ik me nog meer focussen op mijn passie. Door nog intensiever gebruik te maken van sociale media – zoals Instagram en Pinterest, die nu al voor een stevige doorstroming richting webshop zorgen – wil ik graag nog meer mensen vertrouwd maken met Roomblush”, besluit Eline Rousseau, die in de toekomst eventueel nog wil uitkijken naar een ‘rechterhand’ die haar kan ondersteunen. (BVC - Foto Kurt)
www.roomblush.be
Functioneel & innovatief
Bouwheer: GPC (Tielt) Architect: Thierry Demeyer
Bouwheer: Laco Machinery (Kuurne) Architect: Nino Dedeurwaerder
Industriebouw Govar uit Ardooie is een dynamisch bouwbedrijf dat bekend staat om zijn professionele realisatie van kwalitatief hoogstaande gebouwen. Steunend op een jarenlange ervaring en een aanzienlijke knowhow waar het nodig is. Sleutel-op-de-deur projecten ° Diepvriesmagazijnen ° Loodsen ° Toonzalen Winkelruimtes ° Industriële gebouwen ° Metaal-, beton- en houtconstructies
www.govar.be
29
DOSSIER
Tips voor een inrichting met impact Hanna Meskens van M-INT uit Harelbeke is een interieurarchitect met een klare visie en een missie. “Wat ik vorig jaar opstak in een opleiding ‘Trendanalyse en -implementatie’ wil ik combineren met mijn interieurwerk”, klinkt het. “Een doordachte kantoorinrichting verhoogt de werktevredenheid, trekt talent aan en verhoogt de productiviteit.” Ze geeft enkele tips.
Zorg voor de juiste hoeveelheid prikkels
Respecteer ieders privacy...
… maar creëer ook ontmoetingsplaatsen
“Te veel zintuigelijke prikkels zorgen voor een verminderde concentratie en voor stress. Te weinig prikkels belemmeren dan weer de productiviteit en creativiteit. De juiste hoeveelheid prikkels hangt dus af van het soort werk. Hou dus in de mate van het mogelijke rekening met de behoeften en wensen van je medewerkers. Ook met hun persoonlijkheid trouwens: je hebt introverte mensen, die meer ‘rust’ nodig hebben, en extraverte mensen, die net gedijen als er veel prikkels zijn.”
“Niemand voelt graag de ogen van zijn baas of collega’s in zijn rug prikken of zit graag in een ruimte waarbij mensen slechts een meter van elkaar zitten. Maar bij privacy moet je denken aan álle zintuigen: mensen moeten zich bijvoorbeeld – al is het maar af en toe eens – van lawaai kunnen afschermen, via schermen of een aparte ruimte.”
“Privacy is belangrijk, maar ook contact is dat, om zo tot creatieve ideeën te komen”, vervolgt Hanna. “Daarvoor voorzie je het best aparte plaatsen waar mensen samen kunnen komen en die zo ingericht zijn dat ze creativiteit stimuleren.”
Breng de natuur binnen “Een stukje natuur in en rond de werkruimte zorgt voor psychologisch herstel, versterkt de cognitieve prestaties en de creativiteit. Dat kan gaan van uitzicht hebben op een stuk natuur, tot het binnenbrengen van planten en groene zones. Zelfs ‘nepnatuur’, zoals een grote foto van een landschap, of natuurlijk aandoende materialen hebben al effect.”
Volg trends op de voet “Volg de evoluties, zodat je kantoorinrichting toekomstbestendig is. Denk aan het feit dat er steeds meer zelfstandigen zijn (wat de nood aan coworkingplaatsen doet toenemen), de robotisering en automatisering waardoor mensen zich vooral nog met creatief werk zullen bezighouden, nieuwe communicatiemogelijkheden die het virtuele kantoor mogelijk maken, de digital natives die in 2025 één derde van de werkvloer zullen innemen,... Probeer rekening te houden met die trends die passen bij de visie, missie en waarden van het bedrijf. En hou altijd de grote impact voor ogen die een werkruimte heeft op de werknemer.” (JD - Foto Hol)
www.m-int.be
30
DOSSIER
“Lichtschakelaars moeten meer zijn dan gebruiksproduct”
Internationale ambities voor nieuw merk GMatrix Wie 30 jaar onderneemt, durft al eens aan uitbollen denken. Dat is echter niet het geval bij Geert Straetmans, die een jaar geleden met Wesley Demeester GMatrix opstartte. Hun bedoeling? De wereld van lichtschakelaars en stopcontacten op zijn kop zetten. “We doen dit niet als bijberoep. Het is de bedoeling dat dit bedrijf groeit en ook andere objecten dan schakelaars ontwikkelt. We zoeken sowieso naar producten die volgens ons niet op de juiste manier in de juiste context in een interieur zijn geplaatst.”
G
eert Straetmans produceert met IDEALIS totaalinterieurs terwijl Wesley Demeester met Obscur coördineert. “We vinden allebei dat een schakelaar meer moet zijn dan louter een gebruiksobject”, steekt Geert Straetmans van wal. “Schakelaars zijn vandaag vooral functioneel en grotendeels uit kunststof gemaakt. Wij willen die zowel technisch als op het vlak van design volledig uitpuren. Ons basismateriaal is messing, dat op diverse manieren kan worden afgewerkt. Uniek is dat het plaatje – dat magnetisch vastzit op het binnenwerk – slechts vier millimeter dik is, terwijl dat bij standaardschakelaars het dubbele is. We hebben een viertal soorten knoppen waarvan er maximaal vijf op één plaatje kunnen. Momenteel ontwikkelen we een dimmerknop en een schuivende schakelaar, die we in de loop van volgend jaar willen lanceren. Daarnaast hebben we allerlei soorten stopcontacten voor onder meer netstroom, UTP en USB. Alles wordt in België ontwikkeld en geproduceerd.” GMatrix heeft een dealer in Nederland en Zwitserland en is in gesprek met een dealer in Dubai. Geert Straetmans: “De Belgische markt is te klein, dus moeten we zeker naar het buitenland. Het is de bedoeling dat we onze producten in een zo breed mogelijke architecturale vormgeving kunnen inpassen. Daarom werken we via interieurarchitecten; voor de plaatsing mikken we op professionals. We zitten hoe dan ook in het hogere segment. De eindklant is iemand die oog heeft voor een exclusieve en mooi afgewerkte schakelaar, die wel betaalbaar blijft. We laten ons niet
Het plaatje van deze lichtschakelaars is slechts vier millimeter dik, terwijl dat bij standaardschakelaars het dubbele is.
vastpinnen op een standaardaanbod – dat wel telkens aangepast is aan de wetgeving en vereisten in de diverse landen – maar staan ook open voor maatwerk.”
Zoeken naar wat anders kan Het afdekplaatje is maar één deel van het verhaal bij een schakelaar. Ook het binnenwerk kan nog worden doorontwikkeld. “Vandaag is dit puur mechanisch, maar we gaan steeds meer naar elektronica. De schakelaar zonder knoppen waarbij je op de 4 hoeken zult kunnen drukken of die vlak is ingewerkt achter een laag fineer in de muur, is niet zo veraf. We willen de kwaliteit verhogen en binnen 10 jaar veel meer en betere mogelijkheden hebben, zeker ook naar domotica toe. Voor die ontwikkelingen werken we samen met Qbus uit Erpe-Mere, dat al bijna 20 jaar residentiële
“De Belgische markt is te klein, dus moeten we zeker naar het buitenland.” Geert Straetmans
en commerciële gebouwen ‘slim maakt’. We leggen onze knowhow samen, waardoor we een stuk sneller en adequater een mooier product kunnen ontwikkelen. Voor mij is ondernemen constant zoeken naar wat ánders kan, en da’s de rode draad tussen Wesley en mij bij GMatrix”, besluit Geert Straetmans. (SD - Eigen foto)
www.gmatrix.be
31
DOSSIER
Ontwerpafdeling almaar belangrijker voor Tuinen Cobbaert Sfeervolle groene accenten kunnen heilzaam werken in een bedrijfsomgeving. Die boodschap van Tuinen Cobbaert vindt steeds meer weerklank in ondernemingen gelegen langs de kustlijn of in de rest van West-Vlaanderen. De firma van Christophe Cobbaert viert de tiende verjaardag van de vennootschap en koppelt vanaf 2018 de ontwerpafdeling los van het aannemingsbedrijf.
D
e tuinspecialist uit Koksijde kent een grote groei en telt vandaag naast zaakvoerder Christophe en zijn echtgenote Valerie al tien medewerkers. Die focusten zich tot voor kort vooral op tuinaanleg bij particulieren, maar verleggen de klemtoon steeds meer naar bedrijven.
Deweer gallery
“Ondernemingen moeten een voortrekkersrol spelen in het creëren van een fijne omgeving”, vindt Christophe Cobbaert. “Groen draagt bij tot een leuke uitstraling, maar zorgt ook voor een aangenamer onthaal van gasten, fijne verpozingsmomenten voor het personeel en een tof werkklimaat. Dat hoeft niet gepaard te gaan met een duur prijskaartje, integen-
deel. Zeker als we bij het ontwerp al met de beheerskosten rekening kunnen houden, geven onderhoudsvriendelijke tuinen een aantrekkelijke meerwaarde aan een bedrijf.” Tot zijn genoegen merkt de zaakvoerder dat steeds meer mensen opteren voor wildere tuinen, waarin fauna en flora alle ontplooiingskansen krijgen. Dergelijke projecten verzorgen ze in heel West-Vlaanderen, maar vooral langs de kustlijn. “Via een Frans ondernemingsnummer proberen we ook daar voet aan de grond te krijgen”, zegt hij. Vanaf volgend jaar richt het bedrijf zich ook nadrukkelijk tot architecten. “We zullen de ontwerpafdeling een autonoom verhaal laten
Valerie en Christophe Cobbaert
schrijven. Die specialisten zullen zich toeleggen op het adviseren van architecten voor de aanleg van de omgeving. Om dat wat extra cachet te geven, zullen we deze afdeling vestigen op een aantrekkelijke zichtlocatie”, besluit Christophe Cobbaert. (BVC - Foto DD)
www.tuinencobbaert.be
30 yearS STephan BalkenhOl & deweer gallery a BrillianT STOry Since 1987 geOrge liTTle SpliT BiSque cOllecTOr’S rOOm #17: deweer’S arTiSTS in The SpOTlighT 25.10 - 10.12.2017 www.deweergallery.com
beeld: Stephan Balkenhol, Ohne Titel, 2017, inkt op papier, 20,5x29 cm
32
VOKA-NIEUWS
Gelijkgestemde voedingsbedrijven op regelmatige basis samenbrengen, dat is het doel van de Businessclub Food. Op de kick-off gebeurde dat letterlijk in de keuken.
Kick-off van Businessclub Food: culinair netwerken
“In de voedingssector liggen veel uitdagingen te wachten” Niks dan glunderende gezichten op de kick-off van de Businessclub Food, in de stijlvolle keuken van De Mijn in hotelschool Ter Duinen. Een betere locatie kan men zich als vooraanstaand bedrijfsleider in de voedingssector, foodie én hobbykok niet indenken. “Netwerken met collega’s uit voedingsbedrijven: we doen het nog altijd te weinig”, zegt Dag Cours van het visbedrijf Marine Harvest Pieters uit Brugge. Of hoe Voka in het kader van de Fabrieken voor de Toekomst ook in deze sector voor een belangrijk bindmiddel zorgt.
N
og maar net zwaaien de deuren van de leerkeuken open of je merkt een gezellige drukte die je vaak ziet bij de modern uitgeruste kookblokken van topchefs. Aan de ene kant stooft Dag Cours (Marine Harvest Pieters) fijn gesneden ajuin aan, terwijl Maarten Pot (Belberry Preserves) met een techniek à la Jeroen Meus groenten in brunoise snijdt. Het fileren van makreel is dan weer een secuur werkje dat onder meer Ignace Libeert (Libeert Belgian Chocolate Creators) met veel zorg ter harte neemt. “Het gaat om veel meer dan dit”, zegt Ignace Libeert, die samen met Willem ter Heerdt (Head of Food & Agri Business Desk bij ING) peter van deze Businessclub Food is. “De doelstelling is om de gelijkgestemde voedingsbedrijven op regelmatige basis samen te brengen om ervaringen, knowhow, initiatieven en gezamenlijke ideeën te delen, te bespreken en te realiseren.”
Processen, ideeën, technieken op het vlak van product- en procesinnovatie: voor Dag Cours van Marine Harvest Pieters is dit netwerkmoment dé kans om meer van collega’s uit de voedingssector te vernemen. “Ik ben brouwerij-ingenieur van opleiding én ook een gedreven hobbykok. In ons bedrijf help ik mee aan de ontwikkeling van producten en ik roer soms in de potten als grote klanten op bezoek komen. Nieuwe productieprocessen, de houdbaarheid van voedsel, de voedselveiligheid, moderne technieken: er liggen zo veel uitdagingen op ons te wachten.” Volgens de Oost-Vlaming voel je in deze internationale Businessclub Food een grote dynamiek om ideeën en ervaringen uit te wisselen. Accountmanager Maarten Pot van Belbery Preserves (Kortrijk) kreeg de passie voor koken dan weer van zijn moeder. “Haar spaghettisaus is nog altijd de beste ter wereld”,
lacht Maarten. Belbery verkoopt meer dan alleen maar confituren. “We bieden een breed spectrum totaaloplossingen op basis van fruit. Voor ons is de uitdaging simpel: het sterke familiebedrijf verder uitbouwen. Onze producten zijn al vertegenwoordigd in 35 landen en we willen nog andere markten aanboren. Graag willen we onze positie in het kwalitatief betere marktsegment nog versterken.”
“Het doel is om voedingsbedrijven samen te brengen om ervaringen, knowhow en ideeën te delen.” Ignace Libeert
Peter Ignace Libeert krijgt het laatste woord. “In deze Businessclub Food snijden we heel wat thema’s aan, ook internationale. Begrippen als duurzaamheid en voedselveiligheid: daar was 20 jaar geleden geen sprake van. We stellen alleen vast dat de regelgeving almaar strenger wordt. We moeten heel erg waakzaam zijn dat de slinger niet te ver doorslaat.” (LVA - Foto DD)
www.voka.be/communities/ businessclubs-west-vlaanderen
33
Gespot bij Voka
AGENDA
ACTIVITEITEN IN DE KIJKER! Infosessie: MBA Highlights Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen organiseert i.s.m. Solvay Brussels School of Economics and Management voor de tweede keer de exclusieve opleidingsreeks op vlak van ondernemerschap en management. De opleiding combineert academische kennisoverdracht en ervaringsuitwisseling. Tijdens de infosessie op 16 november hoort u er alles over. Meer info: Kaat Creupelandt, kaat.creupelandt@voka.be, 056 23 50 58
Voka-actua: Groeikapitaal voor snelle groeiers Groeikapitaal biedt heel wat mogelijkheden want de private equity-verschaffers verstrekken extern kapitaal aan niet-beursgenoteerde bedrijven doorheen verschillende levensfasen. Het vormt dus een perfecte financieringsbron voor zij die willen doorgroeien. Meer weten of dat ook voor uw bedrijf een opportuniteit is? Kom dan op dinsdag 21 november naar de inspiratiesessie.
Tine Degryse
Nieuwe collega Member services
Meer info: Kaat Creupelandt, kaat.creupelandt@voka.be, 056 23 50 58 “Na 11 jaar in de financiële sector was ik toe aan een nieuwe uitdaging. Die vond ik bij Voka West-Vlaanderen. Ik ben er verantwoordelijk voor de projecten Familio, Transitio, Strategie & leiderschap voor familiebedrijven en een nieuw traject voor snelgroeiende bedrijven dat begin 2018 opstart: Accelero.”
Jobbeurs Moeskroen (Tour de Wallonie) De tweede editie van de Tour de Wallonie strijkt op 21 november neer in het voetbalstadion van Moeskroen. U kunt er als bedrijf kennismaken met potentiële medewerkers en uw openstaande vacatures voorstellen. Tour de Wallonie richt zich bewust niet op vacatures die in Wallonië moeilijk ingevuld geraken, maar legt de focus op jobs als magazijnier, chauffeur, productiemedewerker, verkoper,... Meer info: Sylvie Allemeersch, sylvie.allemeersch@voka.be, 056 24 16 50
EVENEMENTEN EN ONTMOETINGEN dinsdag 14 november
12u00-14u00
Te gast bij Ice Mountain
woensdag 15 november
08u00-10u00
Voka Hotspot: West meets Oost @ Zulte-Waregem
Zulte-Waregem, Waregem
donderdag 16 november 08u00-10u00
Te gast bij Leman Cake Decorations
Leman Cake Decorations, Moeskroen
dinsdag 21 november
19u00-21u00
CEO Connect: Staf Versluys
Staf Versluys, Bredene
dinsdag 21 november
18u30-21u30
Te gast bij Crematorium Uitzicht
Crematorium Uitzicht, Kortrijk
dinsdag 21 november
09u00-12u00
Jobbeurs Moeskroen - Tour de Wallonie
Voetbalstadion, Moeskroen
woensdag 22 november
19u00-21u30
CEO Connect / Voka Actua Geert Noels
Barco, Kortrijk
vrijdag 24 november
08u00-10u00
Voka-actua Mobiliteit
Voka, Kortrijk
dinsdag 28 november
12u00-14u00
Te gast bij het Provinciaal Opleidingscentrum voor Veiligheidsdiensten POV, Zedelgem
woensdag 29 november
12u00-14u00
Te gast bij Fribona
Ice Mountain, Komen
Fribona, Oostkamp
WORKSHOPS EN SEMINARIES dinsdag 7 november
16u00-18u00
Businessclub nieuwe materialen: Ecodesign
Bematrix, Roeselare
dinsdag 7 november
12u30-15u00
De Wet Macron en de Carte BTP: wat is de impact voor uw bedrijf?
Voka, Kortrijk
woensdag 8 november
8u30-17u00
De Incoterms praktisch uitgelegd
Voka, Kortrijk
vrijdag 10 november
8u45-12u15
LAB: Raad van advies
Voka, Kortrijk
vrijdag 10 november
8u45-12u15
LAB: Het marketingplan als strategisch plan
Voka, Kortrijk
vrijdag 10 november
9u00 -13u00
Industrial Scouting
Dovy Keukens, Roeselare
maandag 16 november
09u00-17u00
Creatief prospecteren
Voka, Kortrijk
maandag 16 november
18u00-19u30
Infosessie: MBA Highlights
Voka, Kortrijk
dinsdag 21 november
08u00-10u00
Voka-actua: Groeikapitaal voor snelle groeiers
Voka, Kortrijk
woensdag 22 november
08u00-12u00
Seminarie: Pitchen met impact
Voka, Kortrijk
INFO EN INSCHRIJVINGEN OP ONZE WEBSITE: WWW.VOKA.BE/WEST-VLAANDEREN
Event Partner
Content & Event Partner
milieu, veiligheid en ruimtelijke planning
Partners van Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen 2017
34
PROSIT
Te gast bij Jules Destrooper – Lo-Reninge In het kader van de Fabrieken voor de Toekomst Voeding organiseerden Voka en POM West-Vlaanderen een gastbezoek aan Jules Destrooper. De hofleverancier maakte indruk op Michel Vanden Borre (Beauvoorder Paté), Belinda MacDonald (bvba Belinda), Maya Strobbe (Winetime), Louis Lannoy (Deminor) en Emmanuel Blomme (Jules Destrooper). Foto DD
Bedrijvenrally – Kortrijk Op dinsdag 24 en donderdag 26 oktober konden de kinderen van het zesde leerjaar uit de scholen van Groot-Kortrijk kennismaken met verschillende beroepen. Bedrijven en organisaties uit de regio Kortrijk zetten hun deuren open en ontvingen samen zo’n 800 kinderen. Bij Voka WestVlaanderen konden de jonge deelnemers onder meer kennismaken met het productieproces van het magazine ‘Ondernemers’. Eigen foto
VERHOOG HET AKOESTISCH COMFORT IN UW RUIMTES DOOR HET PLAATSEN VAN ONZE AKOESTISCHE DOEKEN. Dankzij de wand- en plafonddoeken van MonaVisa en de talrijke mogelijkheden naar installatie toe kan u de akoestische prestaties van uw ruimtes optimaliseren. Onze akoestische materialen kunnen perfect gebruikt worden voor volgende toepassingen: Ophangkaders - Losstaande scheidingswanden - Lichtkasten - Zwevende plafondelementen ...
CONTACTEER ONS VRIJBLIJVEND VOOR HET OPLOSSEN VAN AL UW AKOESTISCHE PROBLEMEN! De digitaal beprinte MonaVisa-doeken behouden hun akoestische eigenschappen volledig waardoor u uw interieur volledig kan personaliseren.
35
PROSIT
Community-event Verderkijkers – Kortrijk Innoveren, dat kan je alleen door verder te kijken. Daar waren ook deze aanwezigen op het Voka-event van overtuigd: Koen Byttebier (Leiedal), Lode De Geyter (Howest), Machteld Claerhout (Stad Kortrijk), Bert Mons, Marijke Bouciqué (beiden Voka), Jo Libeer (Biënnale Interieur), Lise Van Tendeloo, Dominiek Callewier, Stijn Debaillie (alle drie Designregio Kortrijk), Veerle De Mey (Voka), Stan Dewaele, Lisa Declercq (beiden Designregio Kortrijk) en Hans Maertens (Voka). Foto Hol
Opening Busworld – Kortrijk Busworld neemt in schoonheid afscheid van Kortrijk: de laatste editie van de beurs in Kortrijk Xpo was goed voor 311 bussen van 376 exposanten uit 36 landen. Op de openingsreceptie klonken Fred Verhaeghe (Provinciale Tuinbouwschool), Gregory Olszewski (Matexpo), Ann-Pascale Mommerency (Kapcon), Mathieu Marisse (Voka) en Saskia Soete de Boosere (Kortrijk Xpo) op het grote succes. Foto Hol
T +32 (0)51 57 08 88 www.vulsteke.be
Ontdek!
MAX ZIT-STA OPSTELLINGEN Stijlvol dynamisch werken Gezonde medewerkers zijn productiever, gelukkiger en langer inzetbaar. Helaas brengen we op vandaaag vaak meer dan 10 uur per dag al zittend door. Zitten is een onderdeel van onze moderne levensstijl geworden. Daarom zijn dynamische werkplekken belangrijker dan ooit. De Max zit-sta opstellingen vormen een toonbeeld van dynamische werkplekken: comfortabele zit bureaus ĂŠn actieve sta werkplekken ineen. Dankzij de razendsnelle verstelbaarheid is afwisselend zittend en staand werken eenvoudig en aantrekkelijk. Daarnaast stimuleren opstellingen zoals de Max Wing (foto boven) niet alleen beweging, maar bevorderen zij ook ontmoetingen, creativiteit en het uitwisselen van ideeĂŤn. Samengevat: een investering in gezondheid, productiviteit, creativiteit en werknemerstevredenheid!
ONTDEK MAX WING! Kom de Max Wing ontdekken in onze 1000 m2 grote showroom in Waregem
Gentseweg 518 n 8793 Waregem n T. 056 61 52 04 n info@inofec.be n www.inofec.be