Ondernemers VOKA - KAMER VAN KOOPHANDEL WEST-VLAANDEREN
Jaargang 24 • Prijs 8 euro • Afgiftekantoor Brugge X • Verschijnt tweewekelijks (uitgezonderd juli en augustus)
28 april 2017
Inge Buyse - AZ Groeninge
BLIKVANGER TAL groepeert activiteiten op ambitieuze nieuwe site in Pittem REPORTAGE De Grote Post zoekt toenadering tot bedrijfsleven DOSSIER Milieu en energie
“Een ziekenhuis? Een bedrijf als een ander zeker?”
Nieuwe containerdiensten in Zeebrugge Nieuwe Seatrade-dienst Op 27 maart ontving Zeebrugge het eerste schip van de nieuwe Meridian Service van Seatrade. De dienst vertrekt vanuit Nieuw-Zeeland, zet dan koers naar Callao en Paita in Peru, loopt vervolgens Philadelphia aan in de Verenigde Staten om dan aan te komen in Zeebrugge, de eerste loshaven in Europa. De dienst transporteert naast koelladingen zoals fruit, vlees en zuivelproducten, ook containers, conventioneel stukgoed, projectlading en auto’s. De dienst garandeert snelle transittijden. Contact : Seatrade / mustapha.maarouf@seatrade.com Nieuwe Azië-dienst Vanaf april is Zeebrugge opnieuw rechtstreeks verbonden via een deepsea-containerlijndienst met het Verre Oosten. De Ocean Alliance, die de containerrederijen CMA CGM, COSCO Container Lines, Evergreen en OOCL verenigen, start namelijk de NEU4-dienst met Zeebrugge als één van de aanloophavens in Noord-Europa. De dienst gaat de kusthaven verbinden met o.a. Tianjin, Pusan, Qingdao, Shanghai, Ningbo en Yantian. Contact : CMA CGM Belgium / ant.vverbrugge@cma-cgm.com (export) / ant.amaes@cma-cgm.com (import) COSCO Shipping Lines Belgium / bde@coscoshippinglines.be Evergreen Belgium / Kennethcarsauw@evergreen-shipping.be (export) / Katrienterloo@evergreen-shipping.be (import) OOCL Benelux / anrsales@oocl.com
portofzeebrugge.be
3
STANDPUNT
“Let’s save the world (and get rich trying)”
V
ertaal deze titel zeker niet letterlijk. De wereld redden en er beter van worden, komt het dichtst in de buurt. Of hoe de Z-generatie ervan overtuigd is dat ze van deze wereld echt wel een betere plek kan maken. Utopisch, dachten vorige generaties. Bittere noodzaak volgens de Z’ers. Meer dan ooit zijn zij er zich van bewust dat hun doen en laten impact kan en zal hebben op hun omgeving. Als we dat doortrekken naar jong ondernemerschap en hoe de Z-generatie dat vandaag invult, dan volstaat het te kijken naar één van hun grote voorbeelden: Elon Musk, oprichter van o.m. Paypal, Tesla Motors, SpaceX, SolarCity, Open AI en Neuralink. De Z-generatie riep hem recent uit tot “Global Shaper” van het jaar (als ik even Nelson Mandela en de paus niet meetel...). Uit recent onderzoek blijkt bovendien de grote belangstelling van die generatie voor het ondernemen. Eén op twee Z’ers heeft plannen om ooit een eigen bedrijf te runnen. En wij gaan hen niet tegenhouden. Op elke 100 bestaande ondernemingen, werden er in 2015 in West-Vlaanderen 7,8 nieuwe opgericht. In de rest van Vlaanderen was dat cijfer 8,7. De jaren ervoor was het verschil tussen West-Vlaanderen en de rest van Vlaanderen nog iets groter; de kloof wordt dus kleiner. Als we kijken naar de nettogroei van het aantal ondernemingen in West-Vlaanderen, volgde onze provincie in 2015 het Vlaamse gemiddelde van 2,5 bedrijven per 100 ondernemingen. Conclusie: er zijn in West-Vlaanderen relatief gezien iets minder starters, maar die zijn beter
voorbereid, houden het langer vol en zijn stabieler. Als we erin slagen om dat ondernemersinitiatief nog meer te stimuleren en ook een antwoord geven op de nieuwe noden van de Z-generatie, dan stoten we met West-Vlaanderen beslist door naar de top als het over startend ondernemerschap gaat. De jongeren van vandaag zijn de ondernemers van morgen. Daarom moeten we hen zo goed mogelijk inspireren en voorbereiden. En laat dat nu net een kolfje naar de hand van Voka zijn. Op 9 mei organiseren we in Kortrijk (en tegelijk in Genk) een inspiratiedag voor (pre)starters en jonge bedrijven. Het wordt the place to be voor startende ondernemers, maar ook voor meer gevestigde waarden met een hart voor startend ondernemerschap. Die dag vieren we ook 10 jaar (jawel, al!) Bryo. En we kunnen gerust stellen dat we doorheen de jaren geslaagd zijn in ons doel: jonge mensen met een hoog potentieel en een grote ondernemersgoesting begeleiden en de nieuwe generaties een positief beeld van ondernemerschap tonen. En we doen verder op hetzelfde elan, want meer ondernemers en ondernemingen in Vlaanderen, dat is een goede zaak voor onze welvaart en ons welzijn.
www.voka.be/vliegendestarters
“De jongeren van vandaag zijn de ondernemers van morgen. Daarom moeten we hen zo goed mogelijk inspireren en voorbereiden.” Bert Mons - Algemeen directeur Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen
4
INHOUD
12
BEDRIJVEN FAIRPLACE ....................................... 06 COACH PARTNERS ............................ 07 LVD EXPERIENCE CENTER ................. 08 BACKBONE ...................................... 10 VANDELANOTTE ACCOUNTANCY ........ 19
REPORTAGE
Voor wie er mocht aan twijfelen: ook WestVlaanderen heeft culturele centra die de vergelijking met de vaak geroemde Gentse Vooruit kunnen doorstaan. Denk maar aan het Kortrijkse Buda, het Roeselaarse De Spil, het Brugse Concertgebouw of relatieve nieuwkomer De Grote Post in Oostende.
DOSSIER AQUAFLAM........................................ 26 INAGRO............................................ 29 MUTEC............................................. 31 GELDOF............................................ 32 DIE KEURE........................................ 33
16
HAVENNIEUWS........................... 34
INTERVIEW
Als nieuw algemeen directeur van het Kortrijkse ziekenhuis AZ Groeninge heeft Inge Buyse er haar eerste honderd dagen op zitten. Ze is net vijftig geworden en dat was het moment waarop ze haar jobs in de industrie inruilde voor de zorg.
NIEUWE LEDEN.......................... 35
VOKA-NIEUWS TEAM FINANCIEEL & OPERATIONEEL....... 36
26
PROSIT......................................... 38
MILIEU & ENERGIE Groen en duurzaam uw milieuplan beheersen en energiekosten onder controle houden.
21 22 23
ONDERNEMERS & CO — SPECIAL OVERNAMES Belexa
MNA
Sanctorum & Co
Uw overeenkomst tot overdracht van aandelen of andere activa is nietig: wie draagt het risico van forse waardedalingen?
Hoe een sterkte/zwakte-analyse u kan helpen bij het maximaliseren van de waarde van uw bedrijf
Afbraak en heropbouw tegen 6% btw: wat kan en wat niet?
Ondernemers verschijnt tweewekelijks en wordt gratis toegestuurd aan alle leden van Voka West-Vlaanderen. ISSN 1378-9511 Verantwoordelijke uitgever: Bert Mons, Pres. Kennedylaan 9A, 8500 Kortrijk, redactie.ondernemerswvl@voka.be, www.voka.be/west-vlaanderen Maatschappelijke zetel: Havenhuis De Caese, Hoogstraat 4, 8000 Brugge, info.wvl@voka.be Hoofdredacteur: Joke Verbeke Redacteurs: Goele Strynck, Pieter Vanderhaeghe - Grafische vormgeving: Pieter Claerhout Mediaregie: Filip Deckmyn, Chris Lens, Marijke Vanthuyne Fotografen: Dries Decorte, Kurt Desplenter, Patrick Holderbeke, Michel Vanneuville, Els Verhaeghe Journalisten: Karel Cambien, Stef Dehullu, Marc Dejonckheere, Roel Jacobus, Bart Vancauwenberghe - Druk: INNI group Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd, opgeslagen of openbaar gemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
5
BLIKVANGER
Verlichtingsfabrikant gaat verlichting maken voor Mars
Zaakvoerder Karel Festjens
TAL groepeert activiteiten op ambitieuze nieuwe site in Pittem Tegen het jaareinde verhuist verlichtingsfabrikant TAL uit Pittem naar een bijna drie keer zo grote nieuwe site in dezelfde gemeente. “Door vlakbij te blijven, respecteren we ons belangrijkste kapitaal, namelijk de mensen die het bedrijf maken”, zegt Karel Festjens. De nieuwbouw onderstreept de ambitie voor verdere groei, voornamelijk door export naar meer dan 70 landen.
T
AL staat voor Technical Archictectural Lighting en werd in 1992 in Deinze opgericht. In 1996 verhuisde het bedrijf naar Pittem. TAL ontwikkelt en assembleert verlichtingsproducten in eigen huis en kende een sterk groeitraject. “We keken al jaren uit naar een grotere locatie”,
zegt bedrijfsleider Karel Festjens. “Onze hoofdzetel in Pittem barstte uit zijn voegen. Door plaatsgebrek verspreidden onze activiteiten zich over drie locaties: de productie en administratie op 1.600 m² in de Joos de ter Beerstlaan in Pittem, het maatwerk (profielsnijden) in een huurpand van 1.400 m² in Pit-
tem en de showroom van 250 m² in Deinze. Met een voldoende grote nieuwbouw willen we tegen het jaareinde alles opnieuw onder één dak brengen.” Letterlijk om de hoek vond TAL een plek op de WVI-ontwikkeling De Moortelmeers. “We bouwen er 8.000 m² nuttige oppervlakte. Op het gelijkvloers komen de productie en een automatisch magazijn voor afgewerkte producten. Op de eerste verdieping komen de kantoren. De plannen zijn ruim genoeg bemeten voor een verdere groei.” Waar ligt de ambitie? “We kenden tot nog toe een gezonde en duurzame groei, met een gestaag toenemende spreiding over klanten en afzetmarkten. We zijn wereldwijd actief in meer dan 70 landen, met als nieuwkomers Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika. Omdat we werken voor architecten, projecten en installateurs loopt ons
uu
“Vlamingen en in het bijzonder West-Vlamingen zijn soms te weinig ambitieus. We willen dat doorbreken.” Karel Festjens
merk voor de buitenwereld misschien niet zo sterk in de kijker. Tenzij misschien als shirtsponsor van voetbalclub Zulte-Waregem. Maar onze producten zijn aanwezig in tal van woningen en geregeld halen we opmerkelijke projecten binnen, zoals onlangs in Australië het stadhuis van Sydney.” Hoe verklaart u dat wereldwijde succes? “In de sector van designverlichting staan Belgische producten voor een sterke identiteit. Ze combineren sterke techniek en tijdloos design. Daarom willen veel internationale en lokale verdelers per se een Belgisch merk in hun portfolio. De hoofdlijn in onze ontwerpen is het volledig laten samengaan van het licht en de armatuur met de architectuur. Onze modellen passen zowel in strakke als decoratieve interieurs.” Ziet u de consolidering in de sector nog verdergaan? “Er zullen zeker nog bedrijven samensmelten door de snelle evolutie van de techniek. De verlichtingsbranche ondergaat een technologische trendbreuk: verlichtingsproducten zijn traditioneel een combinatie van metaal met elektriciteit, maar je merkt meer en meer
Fairplace wil grootste online aanbieder van duurzaam speelgoed worden Fairplace verkoopt en verdeelt sinds 2013 duurzaam speelgoed. Na drie jaar botst het op de grenzen van zijn groei. Fairplace gaat op zoek naar investeerders, om tegen 2019 de grootste Belgische online aanbieder te zijn van duurzaam speelgoed.
een verschuiving naar elektronica. De sturing van de lichtsterkte en -temperatuur wordt bijvoorbeeld op een elektronische printplaat gezet. Gelukkig hebben we in Vlaanderen heel veel kennis, denk maar aan de spin-off IMEC van KU Leuven, die een topspeler is. Wie nu de trein van LED-verlichting mist, komt hoe dan ook in de catalogus voor overname.”
180.000 toestellen per jaar Hoe ziet u de toekomst cijfermatig? “We produceren jaarlijks zowat 180.000 toestellen, goed voor een omzet tussen 7
C
hristophe Toye uit Waregem en Yves Vercruysse uit Ingelmunster startten hun carrière als professionals in het jeugdwerk en richtten 25 jaar geleden het Materiaal Magazijn op, een groothandel in speelgoed. Die draait vandaag een omzet van ruim 650.000 euro en stelt drie personeelsleden te werk. In 2013 begonnen ze met Fairplace, een webshop met duurzaam speelgoed. Ze experimenteerden met hun aanpak. Yves Vercruysse: “De samenwerking met winkels en verdeelpunten is nieuw sinds vorig jaar, en het is een succes. We hebben op dit ogenblik 15 verdeelpunten en willen dit jaar doorgroeien naar 50.” Christophe: “We weten wat
en 8 miljoen euro. Door het plaatsgebrek hielden we het aantal medewerkers op een 40-tal, maar de nieuwbouw is gericht op een verdubbeling van de groep. We zitten op schema om vanaf september de verhuizing in te zetten en verder te groeien. De huidige site staat daarna open voor andere bestemmelingen.” Hoe zal de productontwikkeling evolueren? “Vlamingen en in het bijzonder WestVlamingen zijn soms te weinig ambitieus. Wij willen dat doorbreken. Onlangs vond ik inspiratie bij Elon Musk van Tesla. Hij investeert sterk in zijn project SpaceX waarmee hij
werkt en wat niet en willen nu verder groeien. Speelgoed verkoopt altijd: het is een conjunctuurongevoelig product. Ons uiteindelijke doel is en blijft verkopen via het web. We geloven 200% in de kracht van het internet.” “Tegen 2019 willen we de grootste Belgische online aanbieder zijn van duurzaam speelgoed en de internationale markt verder ontdekken”, vertelt het duo. “Volgend jaar willen we bovendien een drietal eigen producten op de markt brengen en ons aanbod meer dan verdubbelen. Daarom gaan we nu op zoek naar investeerders.” (JV - Eigen foto)
www.fairplace.be
7
BLIKVANGER
Nieuwbouw onderstreept groeiambities Tegen eind dit jaar verhuist TAL naar een nieuwbouw met een oppervlakte van 8.000 m². In de Posterijlaan, om de hoek van de huidige locatie, wordt een nieuwe vestiging gebouwd met op het gelijkvloers de productieafdeling en een geautomatiseerd magazijn. Op de eerste verdieping komen er kantoren. Het gebouw is voorzien op verdere groei.
Coach Partners blijft groeien en innoveren Coach Partners, met hoofdkantoor in Kortrijk, breidde recent zijn activiteiten uit tot de provincie Antwerpen. De autocar- en autobusonderneming wil in de toekomst inzetten op Office on Wheels en laat een nieuwe wind waaien door haar reisbureau Via Mundi.
de mensheid wil redden door Mars te koloniseren. Het leek ons een sterk idee om het R&D-team uit te dagen verlichting voor Mars te ontwerpen. Ik zie dat als onze Formule 1: wat op Mars kan functioneren – bijvoorbeeld tijdens stofstormen en energieschaarste – is zeker goed genoeg voor de zwaarste omstandigheden op Aarde. We ontwikkelen nu bijvoorbeeld een buitenspot die resistent is tegen agressieve zeelucht en het chloor van zwembaden.” (RJ - Foto’s Kurt)
www.tal.be
Zaakvoerders Yves Vercruysse en Christophe Toye
D
e activiteiten van Coach Partners strekken zich uit van ‘geregeld’ vervoer voor De Lijn, over ‘bijzonder geregeld’ vervoer voor scholen en bedrijven tot ‘ongeregeld’ vervoer, met een autocar met chauffeur. De groep is vertegenwoordigd in West-Vlaanderen (Kortrijk en Roeselare), Oost-Vlaanderen (Oudenaarde, Lede bij Aalst) en Vlaams-Brabant (Affligem, Boortmeerbeek). Recent werd de actieradius uitgebreid tot Antwerpen, met nieuwe vestigingen in Turnhout en Verrebroek. De strategie van diversificatie en geografische spreiding deed het aantal medewerkers oplopen tot 350 en de vloot tot 275. “In de toekomst willen we inzetten op het innovatieve en mobiliteitsvriendelijke project ‘Office on Wheels’”, zegt directeur Luc Popelier. “De kantoorbus laat werknemers toe om aan boord van een bus te werken alsof ze op kantoor zouden zijn. Zo’n bus heeft alle nodige zit- en werkruimte en faciliteiten, van koffie tot connectiviteit. Reistijd wordt werktijd. Het concept is er; nu moeten
“In de toekomst willen we inzetten op het innovatieve en mobiliteitsvriendelijke project ‘Office on Wheels’.” Bert Desmet, Hilde Vanhaelewijn, Luc Popelier
bedrijven en hun werknemers warm gemaakt worden.” Reisbureau Via Mundi van Coach Partners stapte af van zijn klassieke reisbureau-activiteit. Voortaan wordt vanuit Kortrijk en Lede met een steeds geactualiseerd vast aanbod en reizen op maat gefocust op gesloten groepen en bedrijven, onder de slogan ‘Ik beleef meer in groep’. Vandaar ook de eerste deelname aan de Bedrijven Contactdagen dit najaar. (MD - Foto Hol)
www.coachpartners.be www.viamundi.be
8
BEDRIJVEN
LVD mag dan wel een mini-multinational en in zijn sector een world class manufacturer zijn, toch zweren de aandeelhoudersfamilies (Lefebvre, Vanneste, Dewulf, Buyse en Vlerick) ook bij de plaats waar het grote avontuur allemaal begon: in Gullegem. Rond deze tijd wordt het zogenaamde XP Center ofte Experience Center er in gebruik genomen. “Het ultieme bewijs dat LVD al een tijd op de intelligente trein van Industrie 4.0 is gesprongen”, zegt CEO Carl Dewulf.
Investering van 5 miljoen euro in nieuw Experience Center
LVD verankert zichzelf in Gullegem V
laams minister-president Geert Bourgeois kwam in eigen persoon het officiële lint doorknippen van LVD’s nieuwste investering. De Vlaamse overheid legt al langer de focus op het belang van innovatie als beste garantie voor de toekomst. Met zijn 2.500 vierkante meter grote en gloednieuwe demonstratiecentrum, een investering van om en bij de 5 miljoen euro, wil LVD aantonen dat het intelligente machines en oplossingen in huis heeft die de toekomst van het bedrijf helpen verzekeren.
zegt Carl Dewulf. “Wie ons bezoekt, zal merken dat we in onze sector behoren tot de wereldwijde top. Iedereen die dat wil, kan via een opleiding door onze eigen mensen kennis komen opdoen of zijn applicatie live testen. In de eerste plaats denken we aan onze eigen klanten of potentiële klanten uit de bedrijfswereld, maar het gaat ook verder dan dat. In de maatschappij zijn er ook instellingen die er hun voordeel bij kunnen doen, denk maar aan het onderwijs of aan onderzoeksinstellingen.”
Lokale en familiale verankering
LVD schrijft vanuit Gullegem aan een verhaal dat begon in de jaren vijftig, en met steeds dezelfde aandeelhoudersfamilies aan boord (Lefebvre, Vanneste, Dewulf, vandaar de bedrijfsnaam, nvdr). Een typisch recyclageverhaal na een uitstap uit het vlas. In Gullegem staat bijna zeventig jaar later een fabriek van 40.000 vierkante meter. In andere delen van de wereld telt de mini-mul-
Het XP Center is een demonstratiecentrum waar het bedrijf zijn hele arsenaal etaleert. “Klanten kunnen er terecht om kennis te maken met de plaatbewerkingsmachines van de toekomst, die meer en meer door intelligente software aangestuurd worden”,
tinational inmiddels nog vijf andere productiesites (twee in Slovakije, één in de VS, twee in China) en heeft het saleskantoren in 45 landen. Toch blijft de notie “verankering” in de regio waar de roots liggen, belangrijk voor de aandeelhouders. Zegt Carl Dewulf: “Ik denk dat LVD ook voor alle aandeelhouders een zeer goede investering is, zowel financieel als emotioneel. Het vormt het bewijs dat wij als individuen samen iets kunnen opbouwen en vasthouden dat maatschappelijk relevant is. Ook als je niet actief bent in het bedrijf, ben je als medeaandeelhouder een belangrijke hoeksteen in dit unieke verhaal. Aandeelhouder zijn in een mooi bedrijf is een beetje zoals eigenaar zijn van een woning die je koestert: je hoeft die niet te verkopen of te waarderen om te beseffen dat je iets bijzonders bezit dat je niet zomaar opnieuw zal kunnen verwerven.”
“We moeten een performante organisatie hebben met als voornaamste doel in de Champions League te blijven spelen in onze sector.” Carl Dewulf
9
BEDRIJVEN
Elia investeert 400 miljoen in stopcontact op zee De beursgenoteerde stroomnetbeheerder Elia heeft het licht op groen gezet voor het zogenaamde stopcontact op zee. Daar kunnen vier nog geplande windparken op zee (Rentel, Northwester 2 Mermaid en Seastar) op aansluiten. Die zijn samen goed voor 1.030 megawatt aan productiecapaciteit, ongeveer evenveel als een kernreactor. Het project is goed voor een investering van 400 miljoen euro. (De Tijd)
“Klanten kunnen in dit nieuwe Experience Center terecht om kennis te maken met de plaatbewerkingsmachines van de toekomst”, vertellen Jean-Pierre Lefebvre en Carl Dewulf van LVD.
Voor Carl Dewulf , die samen met Jean-Pierre Lefebvre en met Francis Vanneste de tweede generatie vertegenwoordigt, blijft lokale en familiale verankering een hoeksteen van succes. Vooral in een vrij cyclische industrie waar men soms anticyclisch dient te investeren in de producten voor de volgende generatie. Het Experience Center past dan ook helemaal in die aanpak en manier van denken. “Wij vinden het belangrijk dat er een familiale verankering is die als hefboom kan dienen voor de toekomst”, zegt Carl Dewulf. “We moeten een performante organisatie hebben die de inkomsten kan maximaliseren met als voornaamste doel in de Champions League te blijven spelen in onze sector. Ik ben heel gelukkig dat er hier familiale eigenaars zijn die LVD en zijn investeringen passioneel willen ondersteunen. Verkopen zou een beetje gelijkstaan met je ziel verkopen. Dat maakt familiaal aandeelhouderschap ook zo mooi. Voor de families gaat het niet alleen over aandelen of geld, het gaat vooral over wie ze zijn. Het hart van de families is heel sterk verbonden met LVD en dat bewijzen we met het project XP Center nog maar eens overvloedig.” (KC - Foto Hol)
www.lvdgroup.com
Steinasalir neemt Nieuwpoorts visbedrijf Gadus over Het IJslandse Steinasalir heeft de Belgische visverwerker Gadus overgenomen van zijn land- en sectorgenoot Icelandic Group. Naast Steinasalir hadden ook Cooke Aquaculture en Iceland Seafood International interesse in Gadus, maar zij vissen dus achter het net. Gadus is de tweede grootste visverwerker van België. Vorig jaar verwerkte het ongeveer 7.000 ton vis en was het goed voor een omzet van zo’n 83 miljoen euro. (Made in WestVlaanderen)
ECS en 2XL worden misschien Europese logistieke groep ECS European Containers en 2XL hebben aangekondigd dat ze exclusieve gesprekken voeren om samen te gaan. Ze willen één Europese logistieke groep vormen die geïntegreerde diensten kan aanbieden voor intermodaal transport, warehousing en duurzame logistieke oplossingen voor de geïntegreerde supply chain. Als de gesprekken succesvol afgerond worden, ontstaat een nieuwe groep met hoofdkwartier in Zeebrugge en een ruim netwerk aan kantoren in Europa. (Verschillende media)
10
BEDRIJVEN
Twintigers willen video maken die triggert
BACKBONE laat je stilstaan, reflecteren en actie ondernemen
BACKBONE bestaat uit Yann De Moerloose, Floris Vandamme, Renee Ruben, Jasper Keymeulen en Jeroen Dejonghe (niet op de foto).
Vijf twintigers uit Vlaanderen en Nederland met een liefde voor boeiend beeld bundelen hun complementaire krachten in productiehuis BACKBONE. “We vinden het belangrijk dat je je bewust bent van wat je wil en waarvoor je staat. Succesvolle bedrijven als Nike en Apple weten goed waaróm ze doen wat ze doen en vertellen dat ook.
“Pusherige reclame of feiten en cijfers werken niet meer.”
Y
gen, erover reflecteren en daarna actie doen ondernemen. Pusherige reclame of feiten en cijfers werken niet meer. Mensen willen een verhaal dat hen triggert om te blijven kijken. Omdat we voor BACKBONE zélf de whyhow-what-vragen hebben opgelost, kunnen we ook andere bedrijven met die oefening helpen. Daarvoor gaan we graag in gesprek met de decisionmakers. En daarna verbinden we dat goed verhaal aan mooie beelden. Ook daar willen we een meerwaarde bieden, want te vaak zien we of het ene, of het andere.”
ann De Moerloose (director of photography), Jeroen Dejonghe (geluidsman), Jasper Keymeulen (chef licht) en Renee Ruben (regisseuse) leerden mekaar beter kennen tijdens hun opleiding aan de Narafi-filmschool in Brussel. Yann De Moerloose: “De kortfilm die we in 2014 individueel als afstudeerproject moesten maken, werd telkens door hetzelfde team ingeblikt. Het klikte, omdat we alle vier de lat hoog willen leggen, kritisch zijn voor mekaar en elk een ander aspect van ons vakgebied onder de knie hebben. Renee en ik richtten na onze studies BACKBONE op, maar waren de voorbije jaren vooral aan het freelancen. Eind vorig jaar kwam Floris Vandamme (producer) op ons pad en beslisten we om met ons vijven permanent samen te werken onder de naam BACKBONE.” “We willen ons focussen op verschillende pijlers binnen de industrie”, vervolgt Floris Van-
damme. “Onze passie voor muziek kunnen we kwijt in de muziekvideo’s. Samen met de artiest vertellen we een verhaal.” Een tweede luik zijn de kortfilms. “Die maken we onder de naam van Renee, maar met onze hele crew”, vult Jasper Keymeulen aan. “Je kunt er naam mee maken via selecties op filmfestivals, waar je dan weer andere mensen uit de filmwereld leert kennen. Bij kortfilms en muziekvideo’s kun je al eens experimenteren zonder schade te berokkenen.” Yann De Moerloose: “De derde pijler is video voor bedrijven. De evolutie daarin is de laatste jaren enorm. Een filmpje op sociale media duurt ideaal 30 tot 60 seconden. Daar kun je geen hele bedrijfsfilm in kwijt, maar wel een samenvatting of een teaser.” Renee Ruben: “We vertrekken altijd van realise, reflect & react. We willen de kijker laten stilstaan bij de boodschap die we bren-
Renee Ruben
“We willen nu eerst groeien in Vlaanderen en Nederland. Ondertussen willen we onze klantenportfolio uitbreiden en onze creativiteit verder uitdagen in elke opdracht. Voor de toekomst kijken we ook uit naar producties in het buitenland”, besluit Floris Vandamme. (SD - Foto MVN)
www.backbonecrew.com
Woodstoxx brengt de warmte van hout op een innovatieve manier in uw project. Vanuit onze passie inspireren wij u om de juiste houten vloer- of muurbekleding te kiezen. Dit doen we met het grootste respect voor de natuur.
instagram.com/woodstoxxbe
12
REPORTAGE
Oostendse cultuurtempel De Grote Post zoekt toenadering tot bedrijfsleven
Voor wie er mocht aan twijfelen: ook West-Vlaanderen heeft culturele centra die de vergelijking met de vaak geroemde Gentse Vooruit kunnen doorstaan. Denk maar aan het Kortrijkse Buda, het Roeselaarse De Spil, het Brugse Concertgebouw of relatieve nieuwkomer De Grote Post in Oostende. Bij De Grote Post zet directeur Stefan Tanghe duidelijk een stempel door ook een brug te slaan naar het bedrijfsleven.
“Leren van elkaar, dat moet de bedoeling zijn” Z
elden was de uitdrukking “als een vis in het water” zo van toepassing als op de Oostendse cultuurfanaticus Stefan Tanghe. Gepokt en gemazeld in een intellectueel nest, is Tanghe een man met uitgesproken eigen ideeën over hoe cultuur zich moet profileren in een maatschappij. Als hij ons rondleidt in De Grote Post, doet hij dat met een grote fierté over wat hij samen met de équipe de voorbije jaren reeds wist te realiseren. De postloketten van vroeger zijn in de inkomhal van het art-nouveaugebouw nog te bezichtigen, maar ook niet meer dan dat. Een groots opgevat en met overheidsgeld gesubsidieerd verbouwingsproject met een budget van 25 miljoen euro heeft De Grote Post een aantrekkelijke maar ook erg functionele infrastructuur bezorgd, met diverse arena’s, groot en klein, naargelang de publieke belangstelling. “Dat was de eerste noodzakelijke stap”, zegt Tanghe. “Met zo’n multifunctioneel gebouw zitten we nu goed voor de komende decennia. Bleef: zorgen voor de invulling van een cultureel programma waarvoor mensen warm zouden lopen. Ik denk dat we daar steeds beter in slagen. Met dank aan het kleine team van De Grote Post en de 125 vrijwilligers, met dank aan de overheden en met dank ook aan de culturele ambassadeurs ofte de peters en de meters die bereid waren mee te denken in mijn verhaal. Ik denk hier, zonder ze allemaal te noemen, aan mensen als Kamagurka, Arno Hintjens, Wim Opbrouck, Jan Decleir of Johan Verminnen. Al die groepen houden me
een spiegel en een klankbord voor, altijd met één doel: van De Grote Post een klein cultuurparadijs maken. De rol die De Vooruit speelt in Gent, willen wij ook spelen in Oostende.”
Een bedrijf als een ander Cultuur is één iets; cultuur managen en financieel gezond houden iets anders. Voor Stefan Tanghe is het duidelijk: cultuur moet met beide voeten ingebed zijn in alle lagen van de maatschappij. Wie die stelling tot axioma verheft, weet ook dat er een snijpunt is waar economie en cultuur elkaar raken. Strikt genomen is een cultuurcentrum zoals De Grote Post dus ook een bedrijf als een ander, waar de zaken moeten beheerd worden zoals een bonus pater familias in een familiebedrijf dat doet. “Noem ons maar een kmo”, zegt Stefan Tanghe. “Wat moet je anders zeggen van een organisatie waar toch 21 mensen vast werken, 30 mensen freelancen en nog eens 135 vrijwilligers meehelpen. Ook qua jaarbudget is dit geen klein bier meer: we werken met 2,5 miljoen euro, voornamelijk gefinancierd door de stad en deels door de Vlaamse overheid.” “We leven in een era waarin de budgetten van de overheid eerder krimpen dan dalen. Ik ben de eerste om dat te betreuren. De Vlaamse overheid voorziet 360 miljoen euro voor de kunsten en cultuur, dat is minder dan 1 procent van de Vlaamse begroting en dat is echt niet veel. Maar ik besef ook dat ik ermee moet leren leven. En dus moet ik
“Bij veel ondernemers bestaat een grote interesse voor cultuur. Alleen moet je iets aanbieden waarin ze zich kunnen vinden.” Stefan Tanghe
leren denken als een ondernemer, inclusief een businessplan waarmee ik ook de bedrijfswereld wil betrekken bij cultuur. Want het is een bekend fenomeen: bij veel ondernemers bestaat een grote interesse voor cultuur. Alleen moet je die mensen zien te bereiken en iets aanbieden waarin ze zich kunnen vinden. Jawel, dat mag zeker ook met een retour-effect voor hun bedrijf zijn. ”
13
REPORTAGE
431
kunstwerkjes vormen één groot geheel
Eén van de eerste realisaties van Art Shelter is het project Zeeenzucht. Voor elk van de 431 zetels in de zaal van De Grote Post heeft kunstenares Mia Nollet een persoonlijk en handgemaakt textielwerkje voorzien. Alle individuele werkjes samen vormen één geheel en brengen figuurlijk de Noordzee in kaart. Alle zitjes worden gelinkt aan sponsors uit het bedrijfsleven.
“We werken met fondsenwerving voor enerzijds projecten van kunstenaars en anderzijds voor culturele organisaties.” Stefan Tanghe
Zeeenzucht: de zee als metafoor voor kunst Als er out of the box moet worden gedacht, staat Stefan Tanghe graag en steevast op de eerste rij. “Met onze coöperatieve vennootschap Art Shelter (met een volstort kapitaal van 21.000 euro) proberen we een brug te slaan tussen de culturele wereld en de bedrijfswereld, met een nobel doel voor ogen: een cultureel programma op niveau brengen”, zegt Tanghe. “Dat kan onder meer door het bedrijfsleven meer te betrekken bij culturele projecten. Onze eerste ervaring leert dat die kruisbestuiving tussen cultuur en bedrijven wel degelijk werkt. We werken met fondsenwerving voor enerzijds projecten van kunstenaars en anderzijds voor culturele organisaties.” De directeur van De Grote Post toont fier één
van de eerste realisaties van Art Shelter: het project Zeeenzucht. In de grootste aula van De Grote Post kunnen 431 mensen een zitje vinden. “Voor elk van die 431 zetels heeft kunstenares Mia Nollet een persoonlijk en handgemaakt textielwerkje klaargestoomd”, aldus Tanghe. “Al die individuele werkjes samen vormen één geheel en brengen figuurlijk de Noordzee in kaart. Voor elk van die zitjes zoeken we een sponsor uit het bedrijfsleven. We merken dat het concept van een modernistische zee aanslaat en dat de interesse van buitenaf groot is. De prijs? Minimaal 431 euro voor één jaar, maar het kan ook hoger oplopen. ING bijvoorbeeld heeft al veertig zetels onder haar hoede genomen. Wie veertig zetels van het zeeenzucht-kunstwerk boekt, wordt Golden Partner voor het ronde bedrag van 17.240 euro per jaar. Het is voor onze cultuurtempel een alternatieve financieringsbron die om en
bij de 50.000 euro per jaar moet opbrengen. Maar we willen ook veel teruggeven aan de bedrijven. Zoals: prioritaire reservering bij optredens met daarbovenop 15 procent korting, uitnodigingen tot exclusieve voorstellingen zoals avant-premières, gratis tickets, de mogelijkheid tot netwerken op recepties na iedere voorstelling en nog veel meer.” Stefan Tanghe: “Het is zoals zo vaak in onze maatschappij: ieder doet zijn ding zonder veel omzien naar wat een ander doet. Die aanpak willen we doorbreken. Want de culturele sector kan veel leren van de bedrijfssector en de bedrijfssector kan veel opsteken van de cultuursector. En alles begint met elkaar beter te leren kennen. Noem het maar een win-win.” (KC - Foto DD)
www.art-shelter.be zeeenzucht.be/deelname
14
BEDRIJVEN
Gelezen op Twitter Inspiring 33 Belgian students about entrepreneurship in Barcelona / Mataró @VOKA_bryo #bryolona
Steve Stevens @SteveStevensUG
Midden april trokken 34 West- en Oost-Vlaamse studenten met Bryo naar Barcelona om zich er te laten inspireren rond ondernemerschap. De deelnemers hadden allemaal een bijzondere interesse voor ondernemerschap in het algemeen. Het goed gevulde bootcamp-programma omvatte onder meer een bezoek aan incubator Barcelona Activa en getuigenissen van verschillende start-ups. Daarnaast dachten de deelnemers onder begeleiding van enkele ervaren coaches – zoals Steve Stevens van Building Bridges – een eigen ondernemingsidee uit.
ENTER A WH OLE NEW WOR LD OF
TRANSPORTATION
Blokkestraat 12 I B-8530 Harelbeke I België T +32 (0)56 720 720 I F +32 (0)56 728 728 INFO@DESUTTERGROUP.COM I WWW.DESUTTERGROUP.COM
DESUTTER GROUP STERK IN KRANENVERHUUR I KIPBAKKEN I PLAT - UITZONDERLIJK VERVOER
Wenst u te gaan werken, transport uit te voeren... (kortom voor al wie personeel naar
Frankrijk stuurt)
Zonder problemen of administratieve moeilijkheden: Laat u begeleiden door de specialisten: Douanestraat 32 8930 Rekkem
INTERFISCAL BELGIUM N.V. - S.A.
Douanestraat 32 8930 Rekkem Tel. : 056 40 29 01 — info@interfiscal.be www.interfiscal.eu
interfiscal.indd 1
Fiscaal mandataris in Frankrijk (en Belgie) (alle regelingen van de btw in een andere EEG- lidstaat: aanvragen btw-nummer, opmaken btw –aangifte, bijstand bij de controles enz.
Sociaal mandataris in Frankrijk (en Belgie) (hulp bij alle vragen , bijhouden van alle papieren op ons Frans adres, opmaken detacheringspapieren (wet Macron), hulp bij de sociale controles (in het Frans!) enz.
invullen Intrastat gegevens voor derden : laat deze administratieve rompslomp over aan specialisten tegen een scherpe prijs!
5/04/17 15:38
Wat is goede service voor u ?
“Iemand die klaarstaat. Vandaag.”
“Iemand die mijn bedrijf klaarmaakt. Voor morgen.”
Bij Proximus staat er altijd een contactpersoon voor u klaar, die u en uw bedrijf persoonlijk kent. Iemand die uw IT-en telecomvragen snel beantwoordt en ook actief meedenkt. Zo komen we samen tot de juiste oplossingen die uw bedrijf verder helpen groeien.
Ontdek onze persoonlijke service op
proximus.be/nieuwperspectief
16
INTERVIEW
Inge Buyse — AZ Groeninge
Als nieuw algemeen directeur van het Kortrijkse ziekenhuis AZ Groeninge heeft Inge Buyse er haar eerste honderd dagen op zitten. Ze is net vijftig geworden en dat was het moment waarop ze haar jobs in de industrie (Koramic, Telindus, Sapa) inruilde voor een functie in de zorg. Met AZ Groeninge heeft ze meer dan een voltijdse bezigheid: 3.000 medewerkers aansturen, een budget beheren van om en bij de 300 miljoen euro en de beste mogelijke zorg garanderen voor de patiĂŤnt.
Een ziekenhuis? Een bedrijf als een ander zeker?
17
INTERVIEW
Uw overstap van de multinational Sapa in Lichtervelde kwam als een volslagen verrassing voor de buitenwereld. Was het voor u persoonlijk een geplande en weloverwogen stap in uw carrière? “Ja, ik was toe aan een nieuwe uitdaging na acht jaar Sapa. In mijn zoektocht naar iets anders lagen alle pistes open. De gezondheidssector stond hoog op mijn verlanglijstje omdat daar alles in verandering is. Alleen was de vraag of de gezondheidssector zelf ook zat te wachten op iemand uit de industrie. Toen deze job bij AZ Groeninge vrijkwam, heb ik spontaan gesolliciteerd en ben ik door een lange selectieprocedure gegaan. En hier zit ik dan. Na een inloopperiode van vier maanden, samen met de uittredende algemeen directeur Jan Deleu, ben ik op 1 januari van dit jaar effectief aan de slag gegaan.” Kan u de ervaringen van vroeger hier meenemen en toepassen? “Absoluut. Ook hier draait alles om sleutelbegrippen zoals change management en people management, waarmee ik erg veel ervaring heb.” Wat is het aantrekkelijkste en het meest uitdagende in deze nieuwe job? “Ik heb altijd graag met andere mensen samengewerkt. Dat kan hier meer dan ooit. We hebben hier om en bij de 3.000 medewerkers. Overwegend medische en verplegende staf maar ook medewerkers in de logistiek, in de administratie en technisch geschoolden. Mijn taak bestaat erin om alle neuzen in dezelfde richting te krijgen. Elk wieltje van het radarwerk is even belangrijk.” En wat is het moeilijkste? “Aan de zijde van de patiënten heb je heel veel “culturele verschillen”. Iedereen komt met zijn eigen verwachtingen en vanuit een eigen achtergrond. Ik heb dat heel goed leren begrijpen door zelf eens de onthaaldienst te bemannen. Daar moet je leren omgaan met die diversiteit. En dan is er ook de budgettaire druk met een overheid die eerder inbindt, dan mee evolueert met de sector. Dit is ook een branche die totaal overgereglementeerd is. Het beleid hanteert bijvoorbeeld data van jaren terug die al lang geen weerspiegeling meer zijn van de realiteit van vandaag. De politiek mag dan wel goede bedoelingen hebben, helaas haalt de politieke agenda te vaak de bovenhand. Dat maakt het niet gemakkelijk. Maar we mogen ons daar niet achter verschuilen om onze opdracht niet in te vullen.” Wat heeft u geleerd van uw voorganger Jan Deleu? “Hij loodste me door de hele organisatie en
leerde mij zo een maximaal aantal mensen kennen. Jan was het type dat hield van management by walking around. Dat ligt me ook goed. De grote verdienste van Jan is dat hij de fusies van verschillende Kortrijkse ziekenhuizen heeft voorbereid en tot een goed einde heeft gebracht. Nu treden we in een nieuwe fase.” Durft u een ziekenhuis een bedrijf als een ander noemen? “Ja, al is het dan een bedrijf dat actief is in een heel specifieke sector en met heel specifieke voorschriften. In de industrie heeft men het over klanten, in de zorgsector over patiënten. Maar ongeacht de naam: beide groepen moeten optimaal bediend worden. Net zoals in het bedrijfsleven draait het ook hier om zaken als logistieke organisatie, efficiëntie, kostenbewust beheer, kwaliteit en een aangename sfeer om in te werken. Dat alles met één bedoeling:
“Ik merk dat diversiteit naar vooruitgang leidt in onze steeds complexere omgeving.” de klant – in casu de patiënt – zo goed mogelijk begeleiden in zijn traject. Het onafhankelijke Amerikaanse certificatie-orgaan JCI heeft ons ziekenhuis al tweemaal bedacht met het zogenaamde JCI-label. En wees gerust: ze bekijken alles van a tot z. Net zoals in andere bedrijfssectoren, zoals de auto-industrie of de luchtvaart, wordt ook onze activiteit tot op het bot gescreend en doorgelicht.” Is het ook een smart factory, een 4.0-bedrijf als het ware? “Dat moet het ook zijn. Ik stond er aanvankelijk zelf van te kijken hoeveel technici actief zijn binnen zo’n organisatie als een ziekenhuis. Ingenieurs, computerspecialisten, noem maar op. Zij zorgen in de eerste plaats voor een slimme omgeving. Zonder technologie en IT kan een ziekenhuis vandaag niet verder.” Hoe belangrijk is duurzaamheid in jullie verhaal? “Zeer belangrijk. Duurzaamheid betekent dat je alles in vraag durft te stellen om met alternatieve en betere oplossingen voor de dag te komen. Dat gaat van zonnepanelen voor de toelevering van energie over het hergebruik van materialen tot last but not least de omgang met de patiënt zelf. Ook dat is duurzaamheid: zorgen voor de juiste info, vriendelijkheid, snelle dienstverlening en het bieden van oplossingen in een multidisciplinaire context. En dan uu
18
INTERVIEW
en meerdere ministers en administraties zijn bevoegd voor gezondheidszorg.”
vergeet ik er nog een: duurzaamheid betekent ook dat je eigen medewerkers fysiek paraat zijn, en daar doen we met tal van acties ook alles aan.”
Ziekenzorg voor allen, zonder uitzondering
Schaalvergroting: vloek of zegen?
Voka is jullie naaste buur en heeft ook een netwerk rond gezondheidszorg opgericht. Wat betekenen jullie voor elkaar? “Voka Health Community is zeer actief begaan met het verenigen van de vele spelers in de sector en stimuleert de dialoog omtrent de hertekening van het zorglandschap. Ook hier zien we een multidisciplinaire aanpak tussen zorgactoren, ondernemingen, patiëntengroepen en kenniscentra ontstaan omtrent thema’s die onze toekomstige gezondheidszorg bepalen. Een positieve evolutie en dito evaluatie dus.”
Heel wat mensen betwijfelen of schaalvergroting goed is voor de patiënt. De concurrentie en het beter willen doen dan de andere, vallen immers grotendeels weg. “Het probleem is niet zozeer de schaalvergroting. De vraag is hoe je zoveel mogelijk kwalitatieve zorg aan je patiënt aanbiedt tegen een redelijke kostprijs. De patiënt staat centraal met zijn gezondheidsprobleem. Dat moet multidisciplinair bekeken worden, vandaar de multidisciplinaire units. In geval van lage rugpijn bijvoorbeeld kan je het best werken met een team waar orthopedie, neurologie, fysische geneeskunde en reumatologie het traject van de patiënt volgen en ondersteunen. Daarnaast draait het allemaal ook om efficiëntie. De tijd is voorbij dat elk ziekenhuis alles kon doen. Er moet een herverkaveling komen van grote ziekenhuizen die omzeggens alle competenties in huis hebben en kleine ziekenhuizen die voor alles wat geen basiszorgen zijn, kunnen terugvallen op hun grote broers. Zo wordt vermeden dat elk ziekenhuis gaat investeren in dezelfde middelen. Dat mag je een vorm van besparing noemen, maar het is vooral een bewijs van goed beheer.” Het E17-netwerk van ziekenhuizen is zo ontstaan, met AZ Groeninge en de ziekenhuizen van Waregem, Izegem, Deinze en Maria Middelares in Gent? “Dat klopt. Wij zijn het zogenaamde “referentieziekenhuis”. Binnen het netwerk wordt er intens samengewerkt volgens goed gemaakte afspraken en zonder naijver. Het concept werkt en ik wil het, als het even kan, nog uitbreiden ook. Want wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat volume op het vlak van specialistische zorg een meerwaarde betekent voor de patiënt.” Hier werd het op één na grootste ziekenhuis van Vlaanderen gebouwd. Terwijl experts zeggen dat de thuiszorg in de toekomst almaar belangrijker wordt. “Een ziekenhuis zal altijd, nu of in de toekomst, de cruciale schakel blijven, wat men ook moge beweren. Laten we daarvoor eens teruggaan tot de essentie: een ziekenhuis moet instaan voor cure (genezen), care (zorg) en preventie waar het kan. In elk van die drie activiteiten is het onze taak om dat naar behoren in te vullen en evolueren we naar Care for Health. Bovendien, gezien de demografische evolutie van
Geen enkele organisatie leeft op een eiland. Welke maatschappelijke rol moet AZ Groeninge spelen? “Intern wordt daar soms fel over gediscussieerd. Als u het mij vraagt moet een ziekenhuis altijd zijn eerste taak blijven invullen: gezondheidszorg voor iedereen toegankelijk maken en houden. Dat is niet even gemakkelijk. We hebben in België één van de beste systemen van sociale zekerheid ter wereld, maar toch. De toegang voor armen blijft een ethische kwestie. Ik pleit voor algehele solidariteit. Ziekenzorg moet altijd voor iedereen openstaan, zelfs al kunnen ze het niet betalen. Wat uiteraard niet wil zeggen dat je misbruiken moet tolereren.”
“De tijd is voorbij dat elk ziekenhuis alles kon doen.” de bevolking, met steeds meer vergrijzing, zal onze basisopdracht alleen maar belangrijker worden.” De ziekenhuissector moet minder en minder op overheidsfinanciering rekenen. Een probleem? “En of. Wij zijn in grote lijnen afhankelijk van drie bronnen van inkomsten: de financiering van de overheid (het leeuwendeel), de inkomsten via de artsen en dan nog wat inkomsten uit de eigen apotheek (een minderheid). De overheid schroeft de budgetten terug en dat leidt in de hele sector tot onderfinanciering. Net daarom moeten we zorgen voor een hyperefficiënt beleid. Dat is de grote uitdaging waar elk ziekenhuis voorstaat. Maar ik voeg er ook graag aan toe: de overheid zou ook voor eigen deur mogen vegen en de beschikbare middelen beter inzetten. Het overheidsbeslag is groot
Denkt u dat vrouwen een groot ziekenhuis als dit anders managen dan mannen? “Laat het me anders formuleren. Elke manager heeft zijn eigen stijl, maar ik geloof sterk in de kracht van diversiteit. In een goed team gaat het niet om mannen of vrouwen, maar om mannen én vrouwen elk met hun eigen competenties. Zoals ik ook niet geloof in bijvoorbeeld een directieteam met alleen maar economisten of alleen maar dokters. Diversiteit en kruisbestuiving, daar draait het om en die mix betekent altijd een verrijking voor een organisatie. Ook in de raad van bestuur merk ik dat diversiteit naar vooruitgang leidt in een steeds complexere omgeving. Maar tegelijk pleit ik wel voor meer vrouwen in topfuncties, want ze hebben een enorme achterstand in te halen. Er is veel talent aanwezig dat we moeten aanwakkeren en aanmoedigen.” U bent net vijftig geworden. Wat doet dat met een mens? “Weet u, ik ben daar niet blijven bij stilstaan. Dat lijkt me het beste. Ik bekijk het positief: de wijsheid groeit naarmate de jaren vorderen zeker?” (Karel Cambien - Foto’s Dries Decorte)
19
ONDERNEMERS & CO — SPECIAL OVERNAMES
Hoe bepaal je als ondernemer de waarde van je bedrijf? Als vennoot van Vandelanotte Accountancy en Bedrijfsrevisoren heeft Koen Vandelanotte jarenlange ervaring met corporate finance en overnames, één van de kerncompetenties van het kantoor met hoofdvestiging in Kortrijk. Waardering van bedrijven vormt daar een essentieel onderdeel van. Hij geeft 3 tips prijs om de waarde van je bedrijf te bepalen.
1. Ken het correcte resultaat Het vaststellen van het recurrente bedrijfsresultaat en EBITDA zijn een eerste belangrijk aspect bij de waardebepaling. De boekhoudkundige cijfers van de voorbije jaren kunnen immers zowel negatief als positief beïnvloed zijn. Bedrijfsvreemde zaken zoals niet-noodzakelijke kosten en te veel representatiekosten kunnen een negatieve impact hebben op de waardering. Aan de andere kant zijn er ook elementen die het resultaat overschatten, zoals onderbestaffing of een bedrijfsleider die 80 uur per week werkt. “Het is zaak om die uitzonderlijke factoren te onderkennen en zo mogelijk te corrigeren”, zegt Koen Vandelanotte. “Ofwel wordt het resultaat onderschat ofwel ten onrechte te rooskleurig voorgesteld. Haal die vertekenende elementen er uit, zodat je een bedrijfseconomisch resultaat verkrijgt dat de grondslag vormt voor een juiste waardering.”
2. Waarde is verschillend van prijs Om op een eenvoudige manier de waarde van een onderneming te bepalen, wordt vaak de
EBITDA vermenigvuldigd met een bepaalde factor. Die multiplicator wordt gebaseerd op marktgegevens en varieert normaal tussen 3 en 8. In vooruitstrevende en toekomstgerichte sectoren zal de multiplicator hoger liggen dan in traditionele industrieën. De waarde op basis van de multiple, kan echter afwijken van de prijs die uiteindelijk wordt betaald. De prijs is namelijk het resultaat van onderhandelingen en dan spelen verschillende factoren een rol. “De ondernemer moet zich altijd afvragen: wat betekent mijn bedrijf voor een potentiële koper en hoe verhouden wij ons ten opzichte van elkaar?”, stelt Koen Vandelanotte. “Ben ik een concurrent, fungeer ik als toeleverancier, is hij een klant van ons? Je moet er alles aan doen om jouw knowhow noodzakelijk te maken en je attractiviteit te verhogen.”
een belangrijke rol bij de waardebepaling. “Eigenlijk komt het erop neer dat je zal moeten definiëren welke elementen overtollig zijn en geëlimineerd kunnen worden”, verduidelijkt Koen Vandelanotte. “Het geïnvesteerde bedrijfskapitaal zit immers ook in je waardering, terwijl je voor een teveel aan tegoeden niets terugkrijgt. Je kan er wel iets aan doen. Door je debiteuren strikter op te volgen, kan je je behoefte aan bedrijfskapitaal verlagen. Je moet ook eens nagaan of je voorraden niet te groot zijn. Kortom: zorg ervoor dat je bedrijfskapitaal zo optimaal mogelijk is.”
Meer weten over de waardebepaling van uw bedrijf?
3. Optimaliseer uw bedrijfskapitaal
Voka organiseert er een opleidingstraject rond met Koen Vandelanotte als expert. Alle info op www.voka.be/transitio.
Om een finale aandelenwaarde te bekomen, dient de ondernemingswaarde te worden gecorrigeerd met de netto financiële positie. Gezien enkel de vrije liquiditeiten in rekening worden gebracht, speelt het bedrijfskapitaal
adviseert de overlater waardeert het bedrijf zoekt overnemers bemiddelt en onderhandelt helpt bij het overnamecontract méér dan 30 jaar ervaring méér dan 500 referenties
Fiscaal, juridisch, & financieel advies
Contacteer ons vertrouwelijk en discreet:
Johan COUCKE
www.lievens.be
Beheerstraat 49 Jagershoek 8
8500 Kortrijk 2970 Schilde
Geert BUYSE
Jo DECOUTERE
Tel. 056 35 78 24 Tel. 03 337 91 02
Martijn COUCKE
info@oba.be info@oba.be
Wannes HENDRICKX
www.oba.be www.oba.be
Een grote onpersoonlijke bank of een onafhankelijke private bank in familiale handen? Ik heb al gekozen.
U. Uw ideeĂŤn. Uw waarden. Uw ambities. Wij. Onze ervaring. Onze vakkennis. Onze visie. U terzijde staan. Meer nog, een persoonlijke relatie met u en uw familie opbouwen. En altijd actief zorg dragen voor uw vermogen. Zo zien wij vermogensbeheer bij Bank Degroof Petercam. Kies voor zekerheid: neem de toekomst in handen! Maak kennis met ons op www.degroofpetercam.com
Bank Degroof Petercam Kust Zoutelaan 134 - 8300 Knokke-Heist T +32 50 63 23 70 - pbknokke@degroofpetercam.com Bank Degroof Petercam Zuid-West-Vlaanderen President Kennedypark 8 - 8500 Kortrijk T +32 56 26 54 00 - pbkortrijk@degroofpetercam.com
21
ONDERNEMERS & CO — SPECIAL OVERNAMES
Belexa
Uw overeenkomst tot overdracht van aandelen of andere activa is nietig: wie draagt het risico van forse waardedalingen? In een recent arrest verduidelijkt het Hof van Cassatie de gevolgen van een retroactieve vernietiging van een overeenkomst tot overdracht van aandelen. In beginsel draagt de verkoper de risico’s van een waardestijging of -daling van de aandelen die moeten worden teruggegeven, tenzij het verschil in waarde toe te schrijven is aan de koper. In 2003 werden de aandelen in twee vennootschappen die aandelenportefeuilles beheerden, verkocht. Beide overeenkomsten tot overdracht werden door de rechtbank nietig verklaard, hetgeen inhoudt dat de vorige toestand moet worden hersteld. De teruggave van de aandelen leidde evenwel tot discussie. In het ene geval was de teruggave nog mogelijk, maar waren de aandelen door de financiële crisis fors in waarde gedaald. In het andere geval was de teruggave niet meer mogelijk omdat de overgedragen vennootschap ondertussen was vereffend. Het Hof van Cassatie boog zich over deze problematiek in een arrest van 13 januari 2017. Dit arrest is eveneens relevant voor andere types van overeenkomsten die zouden worden nietig verklaard, zoals b.v. vastgoedtransacties waarbij de waarde van het vastgoed ondertussen zou zijn gedaald of gestegen.
Teruggave is mogelijk Het Hof oordeelt vooreerst dat, indien de aandelen op het ogenblik van de (rechterlijke) nietigverklaring van de verkoopovereenkomst nog in het vermogen van de koper aanwezig zijn, deze aandelen (in natura) aan de verkoper moeten worden teruggegeven. De verkoper moet de ontvangen overnameprijs terugbetalen aan de koper.
De verkoper wordt geacht de eigenaar te zijn gebleven en draagt bijgevolg – in beginsel – de risico’s van een economische waardestijging of -daling. De forse waardeverandering is geen reden om een herstel bij equivalent, nl. middels betaling van een vergoeding, uit te spreken.
Teruggave is niet meer mogelijk Indien teruggave niet meer mogelijk is, b.v. door de vereffening van de overgedragen vennootschap tussen datum van verkoop van de aandelen en datum van nietigverklaring, gebeurt de teruggave bij equivalent, nl. middels betaling van een vergoeding. De vergoeding die moet worden betaald, is, aldus het Hof, gelijk aan de waarde die de goederen, in de toestand waarin zij werden ontvangen, zouden hebben gehad op het ogenblik van de begroting van de vergoeding. M.a.w. ook hier draagt de verkoper – in beginsel – de risico’s van economische waardestijgingen of -dalingen. In deze hypothese is de vergoeding derhalve niet noodzakelijk gelijk aan de overnameprijs. Er moet immers ook rekening worden gehouden met de waardeveranderingen sinds de datum van overdracht, zonder na te gaan of deze toe te schrijven zijn aan de koper. De verkoper zou zo ook zelfs kunnen genieten van het voordeel van een waardestijging.
Min- of meerwaarde door toedoen van de koper Uit het arrest van het Hof van Cassatie volgt dat de waardedaling of -stijging sinds het sluiten van de vernietigde verkoopovereenkomst voor rekening is van de verkoper.
Maar het Hof laat wel nog de mogelijkheid open om waardeverschillen voor rekening van de koper te laten, meer bepaald als het verschil in waarde aan de koper toe te schrijven is. Kopers kunnen derhalve alsnog een vergoeding bekomen voor bepaalde inspanningen, wanneer deze hebben bijgedragen tot een waardestijging. Omgekeerd, wanneer handelingen van de koper de waarde hebben benadeeld, zal dit worden aangerekend en zal hij slechts een lagere vergoeding bekomen. Meer dan ooit is de vraag tot nietigverklaring van een overeenkomst en de vraag tot herstel in de oorspronkelijke toestand een feitenkwestie, waarbij zowel de houding van de verkoper als deze van de koper tegen het licht wordt gehouden. Het is zelden een eenduidig verhaal. Alle elementen kunnen in het debat worden gebracht.
Benoit Beele, Advocaat-vennoot
• Handels-,
distributie- en mededingingsrecht • Aanneming en overheids- opdrachten • Vastgoed, stedenbouw en milieurecht
• Overnames • Contractenrecht • Financieel recht • Verkeer en transport • Aansprakelijkheidsrecht • Strafrecht • Incasso
a d v o c a t e n President Kennedypark 26a 8500 Kortrijk T 056/25.86.86 info@belexa.be F 056/22.03.00 www.belexa.be
22
ONDERNEMERS & CO — SPECIAL OVERNAMES
MNA
Hoe een sterkte/zwakte-analyse u kan helpen bij het maximaliseren van de waarde van uw bedrijf Op het eerste gezicht lijkt het niet logisch dat een sterkte/zwakte-analyse van uw bedrijf kan helpen bij het vinden van de beste overnemer. Maar door uw bedrijf goed te kennen leert u veel bij over wat u voor mogelijke overnemers kunt betekenen.
Ken uzelf Deze Oudgriekse spreuk die ooit op de tempel van Apollo in Delphi (6de eeuw voor Christus) prijkte, is ondanks haar leeftijd nog steeds even actueel. Het principe is eenvoudig: door de sterke punten en zwakheden van uw bedrijf beter te kennen, zal u in staat zijn om beter te weten welke partij het beste bij u past en, meer nog, gaat u daardoor aan de beste voorwaarden kunnen overdragen.
Wat valt er te kennen? In eerste instantie zijn er de bedrijfsprocessen die de kerncompetenties van het bedrijf naar boven brengen. Waar liggen daar de sterktes van uw bedrijf? Bij de ontwikkeling van producten (R&D)? Of bent u moeilijk te kloppen op het vlak van aankoop, productie, marketing, verkoop, of op logistiek vlak (voorraadbeheer en levering)? Hoe sterk of zwak staat het bedrijf ten opzichte van haar cliënteel: is het afhankelijk van één of enkele cliënten? Ook de mate waarin grote geconsolideerde bedrijven zijn ontstaan in de sector van zijn cliënteel kan een bedrijf parten spelen. Idem dito naar leveranciers toe: ook hier kunnen er bepaalde afhankelijkheden van één leverancier ontstaan zijn of kan de onderneming integendeel sterk staan door met verschillende leveranciers/onderaannemers te werken en zich enkel met die aspecten bezig te houden die toegevoegde waarde creëren. Ook binnen de branche waarin uw bedrijf actief is kan vastgesteld worden of het daarin sterk staat. Zijn er grotere spelers ontstaan die de machtsverhoudingen binnen de sector bepalen? Vraag is ook in welke levensfase het bedrijf zich bevindt en welke groeimogelijkheden het nog heeft. Uiteraard heeft een bedrijf
dat een nieuw product heeft ontwikkeld veel meer groeipotentie dan een onderneming die in een stagnerende markt actief is. Groei is waarde-verhogend op voorwaarde dat ook de winst van het bedrijf mee evolueert. Daarnaast is er het menselijk aspect: de organisatie. Is deze (te) afhankelijk van haar bedrijfsleider? Of zit er structuur in het bedrijf met een goede spreiding en back-up van verantwoordelijkheden? Zijn de medewerkers jong of loopt de anciënniteit op? Liggen procedures vast of krijgen werknemers vrijheid hoe ze hun functie invullen? Hoe ver staat het bedrijf op het vlak van ICT? Daarmee samengaand zijn de strategie en de ambitie van de onderneming en bovenal bij kmo’s van de actieve aandeelhouders. Leeftijd, ingesteldheid, visie, aspiraties kunnen hier sterke of zwakke punten blootleggen. Ten slotte is er de financiële situatie van het bedrijf. Is het klaar om zelfstandig de beoogde of noodzakelijke groei te financieren? Of wordt de liquiditeit bedreigd door een oplopende behoefte aan bedrijfskapitaal (krediet aan cliënten en/of voorraadopbouw) of noodzakelijke investeringen? Ook een tekort aan eigen middelen kan door een zwakke solvabiliteit schuldeisers doen twijfelen aan de haalbaarheid van groeiplannen.
Typische profielen Bij een multinational die als sterkte de toegang tot de wereldwijde markt binnen de branche heeft, doch door haar logge structuur de geest van vernieuwing verloren is, kan perfect een kmo passen met een innovatief product dat echter zwak staat op het vlak van marketing en verkoop. Een jonge en ambitieuze ondernemer die een nichebedrijf met een uniek product of dienst heeft opgestart, doch financieel de groei door de noodzakelijke investeringen en door behoefte aan bedrijfskapitaal niet rond krijgt bij banken, kan een goede match zijn voor een investeerder die op zoek is naar rendement op zijn/haar kapitaal. Een ondernemer op leeftijd die een goed gestructureerd bedrijf heeft dat sterk staat binnen zijn/haar regio, kan mooi passen in de strategie van een groep van wie de markt in diezelfde streek een blinde vlek vertoont.
Kristo van Holsbeeck, MNA nv
Bewust zijn van eigen sterktes en zwaktes op de hierboven aangehaalde domeinen, levert kennis op over wat het bedrijf voor een overnemer kan betekenen.
Ken uw overnemer Maar er is ook een tweede zijde aan de medaille, namelijk deze van de overnemer. Op alle voornoemde terreinen heeft deze namelijk ook zijn of haar sterktes en zwaktes. Het is juist door de twee profielen naast elkaar te leggen dat men kan vaststellen of de twee partijen al of niet iets voor elkaar kunnen betekenen. Er moet dus bij de selectie van overnemers of investeerders een continue aandacht zijn voor die domeinen waarop uw bedrijf hen kan versterken. Want het is die overnemer die het meest complementair is die vaak ook het beste bod op tafel legt.
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
MNA begeleidt familiale KMO’s bij overdracht.
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
. . . . .
.. . . . .
“MNA adviseert familiale bedrijven bij overname, overdracht en het aantrekken van groeikapitaal. Het actief zoeken naar geschikte partijen, een netwerk in binnen- en buitenland en een grondige kennis van zaken vormen de sleutelelementen van onze aanpak.”
MNA NV Kantoor Roeselare: Clintonpark, Ter Reigerie 11/1, 8800 Roeselare Kantoor Aalst: Kapellestraat 142, 9473 Welle webadres: www.mna.be - e-mail: mna@mna.be Partners: Dominick Gallant, Frederic Gallant en Kristo van Holsbeeck
23
ONDERNEMERS & CO — SPECIAL OVERNAMES
Sanctorum & Co
Afbraak en heropbouw tegen 6% btw: wat kan en wat niet? De afbraak en de daarmee gepaard gaande heropbouw van woningen geniet in bepaalde Belgische steden het verlaagd btw-tarief van 6%. De bedoeling van de maatregel was de bestrijding van de leegstand en de onbewoonbaarheid van oude stadswijken. Volgende voorwaarden moeten vervuld zijn: • De afbraak gaat gepaard met de wederopbouw en ze vormen samen één handeling. • Het gebouw wordt na de uitvoering van de werken uitsluitend of hoofdzakelijk gebruikt als privéwoning. Van belang is wel dat er sowieso een woonfunctie aan verbonden is. Kan dus toegepast worden voor een nieuwbouw die maximaal voor 49% beroepsmatig gebruikt zal worden. • De privéwoning is gelegen in een van de 32 bedoelde steden. • Vooraleer de btw opeisbaar wordt dient de bouwheer (natuurlijk persoon of vennootschap) het aannemingscontract en een afschrift van de bouwvergunning inzake afbraak en heropbouw in te dienen bij het btw-controlekantoor waar het gebouw gelegen is. Enkel de bouwheer (m.n. die het gebouw laat afbreken en heroprichten) kan van de gunstregeling genieten. • De werken zijn uit te voeren door een op het tijdstip van het sluiten van de aannemingsovereenkomst geregistreerde aannemer. Het betreft navolgende 32 steden: • De stedelijke centra van Antwerpen, Charleroi, Gent, Oostende, Mechelen, Bergen, La Louvière, Sint-Niklaas, Seraing en Luik • Op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : Brussel, Anderlecht, Sint-Gillis, Sint-Joost-ten Node, Sint-Jans-Molenbeek, Schaarbeek, Vorst, Elsene, Ukkel en Etterbeek • Aanvullend: Leuven, Brugge, Roeselare, Kortrijk, Aalst, Dendermonde, Genk, Hasselt, Moeskroen, Doornik, Verviers en Namen
De aanwending van het gebouw voor de afbraak (al dan niet privéwoning) is hierbij van geen belang. Is het afgebroken gebouw geen privéwoning, dan dient het onroerend goed een ‘significante’ omvang te hebben dat met het oog op duurzaamheid (gebruikte materialen) werd opgetrokken. Het is van geen belang of de heropbouw betrekking heeft op een ééngezinswoning of op een appartementsgebouw. U dient het pand niet zelf te betrekken. Het pand moet gebruikt worden als privéwoning. U mag het heropgerichte pand dus ook verhuren, zolang de huurder het gebruikt om in te wonen. De afwerking van het heropgericht gebouw kan ook het verlaagd btw-tarief genieten voor zover het tijdstip waarop de btw opeisbaar wordt zich voordoet uiterlijk 31 december van het jaar van de eerste ingebruikneming van het gebouw. Komen niet in aanmerking voor de toepassing van het verlaagd tarief van 6%: • leveringen van gebouwen en vestigingen, overdrachten en wederoverdrachten van zakelijke rechten op gebouwen • uitbreiding van een bestaande ééngezinswoning zonder afbraak van het grootste deel van de oude dragende muren en van, meer algemeen, de wezenlijke elementen van de structuur van het oude gedeelte • de afbraak van een gebouw met het oog op de verkoop van het perceel als bouwgrond en de daaropvolgende oprichting van een woning voor rekening van de koper van het bouwrijpe perceel • de afwerking van een woning voor rekening van de eigenaar die het gebouw heeft gekocht van degene die de woning heeft laten afbreken en gedeeltelijk heropbouwen • reiniging, tuinaanleg, plaatsen afsluitingen, bouw van zwembaden, sauna’s, tennisterreinen • verblijfsinrichtingen voor bejaarden, internaten, jeugdbeschermingshuizen, opvangtehuizen en dergelijke residentiële voorzieningen die gemeubelde logies verstrekken
Let wel: wanneer de verkoper van een ‘ oud gebouw’ deze verkoop (onder het stelsel van de registratierechten) combineert met een afbraak en heropbouw van dat gebouw via een afzonderlijke aanneming, zijn de twee overeenkomsten ‘ ondeelbaar’ met elkaar ‘verbonden’. Volgens de btw-administratie heeft de opsplitsing in twee handelingen (verkoop gevolgd door een aannemingscontract) een kunstmatig karakter omdat ze ondeelbaar met elkaar verbonden zijn. Dat kan ook het geval zijn wanneer de verkoper en de aannemer twee afzonderlijke ondernemingen zijn. In feite beogen de partijen de levering van het afgewerkte appartement of de afgewerkte woning. Volgens de Administratie moet dan op het geheel 21% btw worden betaald. (Beslissing nr. ET 120.125) Bij twijfel aangaande de toepassing van het verlaagd tarief kan het aangewezen zijn een formeel akkoord te bekomen met de Administratie. (beslissing of ruling)
Sabine Baete, Baete, Frimout, Sanctorum & Co bvba
Accountants & Belastingconsulenten IAB
Een team van 30 medewerkers staat voor resultaatgericht advies inzake:
• • • •
Accountancy Fiscaliteit Familiale opvolging Successieplanning
SANCTORUM & CO BVBA 056/71 07 54 – harelbeke@sanctorum-co.be BAETE, FRIMOUT, SANCTORUM & CO BVBA 051/21 07 77 – rumbeke@sanctorum-co.be FIDUCO SPRL 056/55 63 54 – fiduco.sprl@skynet.be
www.sanctorum-co.be
PUBLIREPORTAGE
Zonnepanelen op uw bedrijf installeren: nieuwe mogelijkheden bieden zich aan Zonnepanelen worden steeds goedkoper en bieden dus een interessante opportuniteit om de prijs van uw energie voor een deel te stabiliseren. ENGIE lanceert daarom nu ook nieuwe formules voor bedrijven om u optimaal te kunnen laten profiteren van de zon.
Zonnepanelen installeren, biedt een bedrijf veel voordelen. De grootste winst zit in het vermijden van de distributiekosten en taksen doordat u lokaal uw elektriciteit opwekt en verbruikt. Deze twee elementen maken inmiddels een groot deel uit van uw elektriciteitsfactuur en zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. U wordt door zonnepanelen dus minder energieafhankelijk en dekt zich - volledig of gedeeltelijk - in tegen de schommelingen van de elektriciteitsprijzen. Zonnepanelen geven u dus de mogelijkheid om een belangrijke stap in de richting van de energietransitie te zetten en uw CO2-emissie te beperken. Nu het milieu en energiebesparing steeds meer aandacht krijgen, is dit bovendien een kans om het groene imago van uw bedrijf te versterken.
Op elk dak past… een paneel?
Om in te spelen op deze evolutie heeft ENGIE sinds kort dan ook voor elk bedrijf en dak in België een aangepast aanbod aan zonnepanelen. Naast de plaatsing van de installatie door onze partners bekijken we met u alle aspecten die van belang zijn om het project tot een goed einde te brengen. Zo begeleiden we u in de aanpassingen die nodig zijn aan uw elektrische installatie en bieden we u een oplossing voor de terugkoop van de elektriciteit die u zult injecteren op het net. Als stabiele speler bieden we u een kwalitatieve installatie aan een scherpe prijs aan.
Voor sommige bedrijven betekent de installatie van zonnepanelen een serieuze investering, terwijl ze wel over een grote dakoppervlakte beschikken en er veel besparingspotentieel is, gezien hun energieverbruik. De oplossing? Opteren voor een derdeinvesteerdersformule. Daarom heeft ENGIE Electrabel, na de lancering van een aanbod voor particulieren in augustus, nu met specialist Orka een nieuwe dochteronderneming opgericht: ENGIE SUN4BUSINESS. Ze biedt bedrijven een zonnepaneleninstallatie aan via een derde-investeerdersmodel. Een all-in aanbod voor een gebruiksklare oplossing.
Hoe werkt het derdeinvesteerdersaanbod?
“ENGIE SUN4BUSINESS regelt alles”, zegt Françoise Sotiau, Project Manager Distributed Generation B2B bij ENGIE Electrabel. “Wij investeren in de aankoop van het materiaal, de bouw en de installatie van de zonnepanelen. We staan ook in voor het onderhoud, de aanvraag van groenestroomcertificaten volgens de wetgeving van het gewest en alle juridische aspecten.” Concreet betekent dit dat het bedrijf geen eurocent op tafel moet leggen bij het installeren van de zonnepanelen. Het behoudt dus zijn kapitaal om te investeren in zijn groei. En zijn elektriciteitsfactuur daalt! Die besparing is mogelijk omdat ENGIE SUN4BUSINESS
PUBLIREPORTAGE
Een rendabele formule! Welke formule u ook kiest, zonnepanelen installeren vormt vandaag een duurzame en rendabele investering voor een bedrijf. Enkele voorbeelden maken dit wellicht duidelijker. De cijfers hieronder hebben betrekking op een installatie van 250 kWp (230 MWh productie/jaar) in Wallonië en Brussel en van 750 kWp (675 MWh productie/jaar) in Vlaanderen. U investeert zelf in de zonnepanelen? In Vlaanderen moet u rekenen op een terugverdientijd van 9 jaar. Voor bedrijven met meerdere vestigingen: in Wallonië en Brussel bedraagt de terugverdientijd tussen de 5 en 6 jaar.
Wallonië
Initiële investering
Voor het ENGIE SUN4BUSINESS derdeinvesteerdersmodel geldt uiteraard een andere berekening. Er is echter geen initiële investering en dankzij de lagere elektriciteitsprijs bespaart u vanaf het eerste jaar. Regio, dakoppervlakte en energieverbruik zijn wel belangrijke factoren om een positieve business te bekomen in dit model.
Vlaanderen
Brussel
Eigen investering
Derdeinvesteerder
Eigen investering
Derdeinvesteerder
Eigen investering
Derdeinvesteerder
275.000 €
0€
750.000 €
0€
275.000 €
0€
Panelen eigendom van het bedrijf
Na 10 jaar
Na 15 jaar
Na 10 jaar
Groenestroomcertificaten
230 x 2 x 65 € = 29.900 € gedurende 10 jaar
Uitgereikt aan de derdeinvesteerder
675 x 40,73 € = 27.492 € gedurende 15 jaar
Uitgereikt aan de derdeinvesteerder
230 x 2,4 x 65 € = 35.880 €/jaar gedurende 10 jaar
Uitgereikt aan de derdeinvesteerder
Besparing dankzij de lokale elektriciteitsproductie
230 X 115 €/MWh = 26.450 €/jaar, min de O&M kosten
230 x 45 €/MWh = 10.350 €/jaar ged. de eerste 10 jaar
675 x 115 €/MWh = 77.625 €/jaar min de O&M kosten
675 x 15 €/MWh = 10.125 €/jaar
230 x 115 €/MWh = 26.450 €/jaar min de O&M kosten
230 x 100 €/MWh = 23.000 €/jaar
6 jaar
Geen initiële investering, besparing vanaf het 1e jaar
8 jaar
Geen initiële investering, besparing vanaf het 1e jaar
5 jaar
Geen initiële investering, besparing vanaf het 1e jaar
Investering terugverdiend(1)
(1) In geval van 100% lokale consumptie van de geproduceerde elektriciteit en op basis van een elektriciteitsprijs van 115 €/MWh. De cijfers in de tabel zijn louter indicatief en kunnen naargelang van de specifieke installatie afwijken.
tijdens de volledige duur van het contract een oppervlakterecht heeft op de daken waar de panelen zijn geïnstalleerd en de geproduceerde elektriciteit voor een lagere dan de normale prijs aan het bedrijf verkoopt (zie kader). In Vlaanderen loopt de duurtijd van een dergelijk contract 15 jaar. In Brussel en Wallonië heeft een derde-investeerderscontract tussen ENGIE SUN4BUSINESS en een bedrijf een kortere looptijd van 10 jaar door de geldende subsidieregels in deze regio’s op dit ogenblik.
Eigenaar op het einde van het contract
Het laatste voordeel van het derde-investeerdersmodel is zeker niet het minste. Op het einde van het contract wordt het bedrijf immers eigenaar van de installatie. “Dat levert nog meer winst op, want de elektriciteit die het bedrijf produceert, kost bijna niets meer, op de kosten voor het onderhoud van de panelen na”, merkt Françoise Sotiau op. Bovendien biedt ENGIE Electrabel het bedrijf de mogelijkheid om de niet-verbruikte elektriciteit weer in het net te injecteren. Gezien de kwaliteit van de
huidige installaties zal het bedrijf de panelen dus gemiddeld een vijftiental jaar uitsluitend voor eigen gebruik kunnen benutten.” Het aanbod van ENGIE SUN4BUSINESS is niet alleen bestemd voor bedrijven. Het kan ook erg interessant zijn voor
Interesse in zonnepanelen? Hebt u interesse in zonnepanelen en wilt u de mogelijkheden voor uw bedrijf graag bekijken? Neem contact op via www.engie-electrabel.be/contactB2B of stuur een e-mail naar sun4business@engie.com.
We bekijken samen met u vrijblijvend de mogelijkheden waarop we ook uw bedrijf van de zon kunnen laten genieten.
steden, gemeenten, overheidsdiensten en lokale overheden. “Sinds de lancering hebben we al tal van projecten in de pijplijn”, zegt Françoise Sotiau tevreden. “Het derde-investeerdersmodel is ook voor overheidsinstellingen heel aantrekkelijk, omdat ze niet altijd het kapitaal hebben voor dit soort investeringen.” Om voor beide partijen rendabel te zijn, moet het project in het kader van een derde-investeerdersmodel aan een aantal criteria voldoen. Die hebben betrekking op de afmetingen van de installatie, de prijs die het bedrijf momenteel betaalt voor elektriciteit en het elektriciteitsverbruik. De ligging speelt ook een belangrijke rol om in aanmerking te komen voor een derde-investeerdersformule. De investeringssteun die de regionale overheden aanbieden, is immers belangrijk om de rentabiliteit van de installatie te garanderen in functie van de technische kenmerken.
26
DOSSIER
Deerlijks bedrijf hecht Content veelmarketing belang aan is duurzaamheid een blijver
MILIEU & ENERGIE Groen en duurzaam uw milieuplan beheersen en energiekosten onder controle houden.
VOLGENDE DOSSIERS
•Business lifestyle •Automatisatie & robotica •Startersspecial
www.voka.be/ondernemers
Dat een brand letterlijk en figuurlijk sporen nalaat staat vast. Maar ook in de sector van brandpreventie en -bestrijding is duurzaamheid méér dan een verkoopsargument. Aquaflam in Deerlijk zet de toon. Milieuvriendelijke blusmiddelen en -methodes gebruiken in oefensituaties, plastic verbannen uit brandhaspels, dankzij eigen software de strengste ISO-normen halen met een volledig papierloos dossier en doorgedreven recycleren. “We zijn enorm zelfkritisch en streven continu naar verbeteringen om toonaangevend te zijn”, vertelt algemeen directeur Marc Meert.
Van oefening tot effectieve brand: Aquaflam trekt groene kaart
Dossier
V
oor een bedrijf kan een brand nefaste gevolgen hebben. “Uit onderzoek weten we dat 70 procent van de bedrijven die afbranden – hoe goed ze ook verzekerd zijn – binnen de 5 jaar na de heropstart failliet gaan”, vertelt Marc Meert. “Oorzaak is het gebrek aan continuïteit bij klanten en medewerkers. Brand vermijden blijft dus de boodschap. Maar als er zich toch een brand voordoet, zijn de gebruikte producten vaak schadelijk voor het milieu. Daarom blijft de sector zoeken naar betere bestrijdingsmethodes. CAFS bijvoorbeeld zijn toestellen onder grote druk die veel efficiënter blussen en tot 80 procent minder water en schuim verbruiken. Bovendien maken ze blussen vanop grotere afstand mogelijk, wat voordelen biedt voor de brandbestrijders. Mensen sterven immers niet enkel door de rook, maar ook door de hete lucht die de longblaasjes kapotmaakt.”
“Onze actieradius is heel België, maar ook in enkele beroemde wolkenkrabbers in Dubai vind je onze producten terug.” Marc Meert
Naast de verkoop van en advies bij concrete preventie- en bestrijdingsproducten zet Aquaflam ook sterk in op signalisatie, evacuatieplannen en risicoanalyses. Marc Meert: “Het koninklijk besluit van 28 maart 2014 betreffende de brandpreventie op de arbeidsplaatsen verplicht elk bedrijf een risicoanalyse te maken en een brandploeg te hebben. Een groot aantal van onze medewerkers zijn trouwens zelf actieve brandweermannen, waardoor zij beter zien waar het gevaar schuilt in een specifieke bedrijfssituatie en ze minder schroom hebben om dat openlijk te zeggen. Na de risicoanalyse is het ook belangrijk om je medewerkers op te leiden zodat ze vertrouwd raken met het fenomeen brand. Wij geven trainingen op reële vuren, maar gebruiken daarvoor nu gas in plaats van wasbenzine. Omdat poederblussen schadelijk is voor het milieu, proberen we dat tot een minimum te herleiden, organiseren we het in een gesloten ruimte of vervangen we het door volledig afbreekbare alternatieven.”
Forse investering in technologie Door fors in technologie te investeren is het rendement van Aquaflam sinds 2007 met 30 procent per jaar gestegen en groeit het team elk jaar met 10 procent. “Momenteel draaien
27
DOSSIER
Wat is CAFS? Algemeen directeur Marc Meert.
we met 25 medewerkers een jaaromzet van 4 miljoen euro”, vertelt Marc Meert. “Dankzij zelf ontwikkelde software kunnen onze klanten gemakkelijk het overzicht van onze producten in hun bedrijf bewaren en budgetteren. Ons eigen IT-platform liet ons ook toe om de nieuwe ISO 9001:2015-norm op een volledig papierloze manier te behalen. Veiligheid is uiteraard een ander aspect waarop we sterk inzetten. We zijn fier op ons strenge VCA**-certificaat en investeren constant in de opleiding van onze mensen.” Ook op andere vlakken investeert Aquaflam in duurzaamheid. “Alle wagens van ons verkoopsteam zijn minstens hybrides, een mooie combinatie van groen denken als onderneming en het benutten van fiscale overheidsmaatregelen. Bovendien hebben we een gecertificeerd charter met de cliënt om alle goederen die we terugnemen te laten recycleren door een erkend bedrijf. In blusapparaten zit veel amoniumfosfaat, dat heel
schadelijk is voor elektronica maar wel als meststof kan worden gebruikt. Ook metaal en rubber wordt gerecycleerd.” Aquaflam ging in 1979 van start met de verkoop van brandslangen en de uitrusting van brandweerwagens en volledige kazernes. Later kwamen daar ook branddetectie-apparatuur en eerste interventiemiddelen bij. Het voorbije decennium was de groei continu, goed voor drie nominaties als Trends Gazelle bij de middelgrote ondernemingen, waarvan twee op rij in 2016 en 2017. “In die tien jaar hebben we onze activiteiten uitgebreid met het ontwerpen van een eigen gamma blusapparaten en haspels. We werken vooral voor de industrie en daarnaast ook voor de overheid en gezondheidszorg. Onze actieradius is heel België, maar ook in enkele beroemde wolkenkrabbers in Dubai vind je onze producten terug”, besluit Marc Meert. (SD - Foto Hol)
www.aquaflam.be
CAFS staat voor Compressed Air Foam System. Bij CAFS ontstaat het blusschuim door een grote hoeveelheid perslucht aan het water en het schuimvormend middel toe te voegen. Doordat er zoveel lucht wordt toegevoegd, kan er met relatief weinig water veel schuim gecreëerd worden.
PREVENTIE EN BEHEER VAN VERPAKKINGSAFVAL UW VERPAKKINGEN, UW VERANTWOORDELIJKHEID
Verpakt u producten? Importeert u verpakte producten? Brengt u service verpakkingen op de markt? Dan bent u waarschijnlijk verpakkingsverantwoordelijke en hebt u wettelijke verplichtingen voor de verpakkingen die u op de Belgische markt brengt. U moet onder meer 80% van alle verpakkingen die u op de markt hebt gebracht recycleren. U kunt hiervoor eventueel beroep doen op een erkend organisme. Contacteer, voor meer informatie, de Interregionale Verpakkingscommissie.
Gaucheretstraat 92-94 Rue Gaucheret . 1030 Brussel / Bruxelles . T. +32 (0)2 209 03 60 . F. +32 (0)2 209 03 98 . info@ivcie.be
www.ivcie.be
KNOW MORE SAVE MORE RISK LESS INGENIEURSBUREAU
CONDITIEMETING I N V E N TA R I S AT I E - KO S T E N R A M I N G
ENERGIE
Het kennen van de conditie en de verwachte onderhoudskosten van de bouw- en installatiedelen van uw patrimonium is een belangrijk gegeven. De meting begint met een inventarisatie en het bepalen van de technische staat van de bouw- en installatiedelen. Dit alles volgens de NEN 2767 norm. Dit is tevens ook van g r o t e w a a r d e v o o r e e n e x a c t e w a a rdering van uw bedrijf en patrimonium. Er wordt een onderhoudsbegroting opgemaakt, voor een periode van 1 0 j a a r.
Energie is een domein waarin nog veel bespaard kan worden. Een intelligent beleid terzake kan uw energiekost met 10 tot 40% doen dalen. Via een gerichte Energie Audit geeft EBS u een duidelijk inzicht in uw huidig energieverbruik en waar aanzienlijke besparingen te realiseren vallen.
TECHNIEKEN
VEILIGHEID
Zowel bij een grondige renovatie als bij nieuwbouw werkt EBS voor U de volledige technische installatie uit. We z o e k e n d e b e s t e o p l o s s i n g o p v l a k van rendement, budget en comfort. Een volledige opvolging van het project kan eveneens door ons gebeuren.
EBS werkt voor u een grondige risico beoordeling uit van de huidige v e i l i g h e i d s c u l t u u r v a n u w b e d r i j f . We stellen procedures en programma’s voor om de veiligheid binnen uw bedrijf te verbeteren. Minder ongevallen en ziektes resulteert in minder kosten en verhoogt uw productiviteit.
W W W. E B S S E RV I C ES . B E
•
•
INFO@EBSSERVICES.BE
+32.475.79.59.15
29
DOSSIER
Dit zijn de schone boeren uit de campagne
Campagne wijst op inspanningen van boeren om sector te verduurzamen
Hoeve Zuid-Bellegoed
– Ieper Vrijloopstal voor koeien, slimme bemesting, erosieploeg, hoevewinkel met verbruiksterras.
Hof ter Bussche
– Haringe Groenscherm met streekeigen beplanting, reststroom van humane voeding gebruiken als varkensvoer, beren niet castreren, biologische mestverwerking.
Tuinsappen Lombarts Calville
– Voormezele Gedeeld landschap dat ook zorgt voor biodiversiteit, zonnepanelen, reinigen met regenwater, waterzuivering met rietveld, zorgboerderij.
Kalkoenkwekerij Casteele
– Wulvergem Focus op dierenwelzijn, energiebesparing en zonnepanelen.
’t Hoppecruyt
– Proven Gedeeld landschap (hopperanken), maatwerk voor de brouwerijen, stromest van eigen koeien als bemesting voor hoppevelden, slimme onkruidbestrijding.
Inagro-voorzitter Bart Naeyaert: “Kennis is minstens zo belangrijk als hard werken.”
Met ‘Schoon Boeren’ willen de Provincie West-Vlaanderen en onderzoekscentrum Inagro vzw een gezicht geven aan de duurzame land- en tuinbouw en het draagvlak bij het brede publiek versterken. De deelnemende bedrijven werden geselecteerd op basis van enkele duurzaamheidscriteria zoals dierenwelzijn, schone energie, biodiversiteit en slimme bemesting.
“M
et Inagro helpen we boeren bij het vinden van het niet-evidente evenwicht tussen hun boterham kunnen blijven verdienen en toch voldoen aan de almaar strengere eisen”, vertelt voorzitter Bart Naeyaert. “Tien procent van de omzet van de West-Vlaamse economie bestaat uit toelevering en verwerking van land- en tuinbouwproducten, goed voor 46.000 jobs. Een frustratie van de boer is dat hij weinig vat heeft op de prijszetting. Die wordt bepaald door het weer en door zijn eigen productievolume en dat van collega’s. Door het wegvallen van quota en prijsondersteuning wordt men bovendien vooral met láge prijzen gecon-
fronteerd. Om die kwetsbaarheid te verminderen zoekt Inagro – als ‘R&D-afdeling’ van de West-Vlaamse land- en tuinbouw – naar nieuwe kansen en manieren om meerwaarde te creëren.” Zo bracht Inagro de voorbije jaren boeren in contact met bioboeren en organiseert het de Varkensacademie. “Kennis is immers minstens zo belangrijk als hard werken. We tonen ook voorbeelden van kleinschalige nicheproductie, korte keten, zelfplukboerderijen en thuisverkoop”, zegt Bart Naeyaert. (SD - Foto MVN)
www.schoonboeren.be
Groenten Vanderhaeghe
– Heuvelland Slimme ventilatietechniek voor aardappelvoorraad, slimme bemesting voor bloem- en spruitkoolteelt.
carbon steel - stainless steel
apparatenbouw in staal en roestvrijstaal Kortrijkstraat 122 - B-8770 Ingelmunster - Tel. 0032 (0)51 30 12 61 (60) - fax 0032 (0)51 30 93 83 www.verschooreconstructie.be - info@verschooreconstructie.be
ELEXYS, DE ENERGIELEVERANCIER VOOR BEDRIJF & INDUSTRIE Elexys levert elektriciteit en gas aan kleine en middelgrote ondernemingen. Ook grote bedrijven kunnen bij ons hun energie aankopen, én verkopen. Wij kopen en verkopen energie uit zowel klassieke energiebronnen als hernieuwbare bronnen. Wij staan u bij om uw jaarlijkse energiekost te optimaliseren. Bij ons staat één doel centraal: slim omgaan met uw totaal energiebudget!
�
Market updates
Market insights
Market alerts
Cashflow monitor
DNA monitor
Start vandaag nog met uw energieplan op maat! Surf snel naar www.elexys.be
31
DOSSIER
Gratis elektrisch tanken door de zon
Mutec geeft dakdichting energetische en ecologische meerwaarde Hoe draagt een industrieel afdichtingsbedrijf voor platte daken bij aan de opwekking van hernieuwbare energie en een gezondere mobiliteit? Het antwoord is te vinden bij Mutec in Waregem. Dat bedrijf van de Willy Naessens Group plaatst niet alleen zonnepanelen op nieuwe of gerenoveerde daken, maar lanceerde ook de Solar Carport en de Solar fietsenberging.
van de toekomst is te zien bij Living Tomorrow. Omdat we de expertise in huis hebben, voorzagen we een klant reeds van een gelijkaardige gebruiksvriendelijke en veilige fietsenstalling, 120% fiscaal aftrekbaar als enkel personeel zijn fiets stalt.”
D
Begin 2013 verwierf de Willy Naessens Group een meerderheidsparticipatie in Mutec, een nog ontbrekende schakel in de verticale integratie van de groep. “Maar ook wij doen aan verticale integratie, van het horizontaal dak”, zegt Vincent De Meyer. “Wij staan in voor het totaalpakket: montage van dakvloer, isolatie, lichtstraten, valbeveiliging, doorvoeren, koepels,… naast volledige renovaties en het aanbieden van onderhoudscontracten.” Sinds 2013 verdubbelde de omzet tot ruim 8 miljoen euro. Op piekmomenten werken zo’n 70 mensen voor Mutec, 28 vaste medewerkers naast interims en onderaannemers. (MD - Foto Hol)
e core business van Mutec (samentrekking van het Latijn muro et tecto, wand en dak) is het afdichten en isoleren van platte daken. Dat kan met het traditionele bitumen, maar ook met PVC, TPO of EPDM. TPO-membraan (thermoplastische polyofeline) zit in de lift: van de 300.000 m² door Mutec gelegde dakoppervlakte in 2016 was 225.000 m² in TPO. “Elke afdichting heeft haar eigen kenmerken en toepassingen, maar TPO blinkt uit door een levensduur van 40 jaar en een schoon productieproces”, zegt bedrijfsleider Vincent De Meyer. “Door de reflectie van het witte oppervlak warmt het dak minder op, wat het rendement van zonnepanelen ten goede komt en het binnenklimaat gunstig beïnvloedt. TPO beschikt bovendien over een helder regenwatercertificaat (wat inhoudt dat de dakhuid het regenwater niet contamineert) en een FLL-keuring (attest dat aantoont dat TPO bestand is tegen worteldoorgroei). TPO is dan ook uitermate geschikt voor groendaken en
daktuinen. Het heeft op zich dus ook al een ecologische meerwaarde.”
Nieuwe markt Naast dakafdichting plaatst Mutec ook Solar Carports en Solar fietsbergingen. Mutecs ervaring met dakdichting, de grote vraag naar zonnepanelen, de opkomst van de elektrische/hybride auto, de interesse van bedrijven voor duurzame mobiliteit … deden bij Vincent De Meyer een lichtje branden: “Ik zag een nieuwe markt in het overkappen van parkings met zonnepanelen. Ik wou klein beginnen met een carport voor 2 wagens, met 18 panelen, goed voor 30.000 elektrische km per jaar. De steun van Willy Naessens, CEO Dirk Deroose en hun studiebureau stelde mij in staat het concept uit te tekenen en prototypes te realiseren. Omdat een dak met zonnepanelen erbovenop te duur zou zijn, bedachten we een waterdicht systeem met de opvang en afvoer van water via profielen. De auto tankt via het Solar Fast Charging System. Dat laadsysteem
www.mutec.be
“We bedachten een waterdicht systeem met de opvang en afvoer van water via profielen.” Vincent De Meyer
32
DOSSIER
Geldof geeft houtafval een extra leven in Brugse palletblokfabriek ‘G-bloc’ Houtrecyclagebedrijf Geldof uit Wevelgem breidt zijn activiteiten uit op de maritiem toegankelijke site langs de Brugse Pathoekeweg. Een gloednieuwe fabriek produceert er straks elke dag 200.000 palletblokken uit gerecycleerd hout. Goed voor 30 bijkomende jobs in een volcontinu systeem. “Ik wil een alternatief bieden voor de massiefhoutblok in palletten. Nieuw hout verdient immers volwaardigere toepassingen met een langere levensduur”, vertelt Peter Geldof.
“M
ijn grootvader was vlasser, mijn vader bosontginner en ik verving het gebruik van vers hout door rest- en afvalhout”, vertelt Peter Geldof. “Elke generatie maakte dus zijn transitie door. Nu zetten we een nieuwe stap met een antwoord op de vraag hoe we het afvalhout nog een éxtra leven kunnen geven vóór het als biomassa of grondstof voor onder meer de spaanplaatindustrie wordt gebruikt. Die tussenstap is een halffabrikaat: blokken voor palletten die wij persen uit recyclagehout. Als de pallet einde levensduur is, worden de blokken ofwel nogmaals gerecycleerd ofwel als brandstof gebruikt.”
Hergebruik van afvalhout voor palletten is uniek
de zee én de binnenwateren. Onze grondstof komt uit een straal van 150 kilometer rond Wevelgem, het zuiden van Engeland inbegrepen. We halen ze bij inzamelbedrijven, afbraakfirma’s, de industrie en bij productiebedrijven die resthout hebben uit hun productieproces. In Wevelgem wordt het materiaal opgeschoond en voorbereid voor zijn nieuwe leven als secundaire grondstof of biomassa. Die biomassa wordt per schip ver weg of per vrachtwagen lokaal geleverd aan biomassacentrales en industriële bedrijven die hun energie met hout produceren. De spaantjes die specifiek voor de palletblokken bedoeld zijn, worden terug naar Brugge gevoerd.”
De 6 ha grote site in Brugge is sinds 2010 in gebruik. “We zochten uitbreiding voor de site in Wevelgem en langs de Pathoekeweg hebben we via het Boudewijnkanaal toegang tot
De commerciële naam voor die activiteit is ‘G-bloc’. Het hergebruik van afvalhout daarvoor is uniek. “Veel palletbouwers blijven vasthouden aan de massieve blok. Maar onze
“Ik ben ervan overtuigd dat je met nieuw hout beter een huis bouwt dan een pallet.” Peter Geldof
blok heeft niet alleen heel wat voordelen. Ik ben er ook van overtuigd dat je met nieuw hout beter een huis bouwt dat nog 50 jaar meegaat dan een pallet met een veel kortere levensduur. We waren al 10 jaar op zoek naar nieuwe toepassingen en bewandelden heel wat pistes. G-bloc is een haalbare kaart en sluit naadloos aan bij onze andere activiteiten”, besluit Peter Geldof. (SD - Foto MVN)
www.g-bloc.com
Afval van vandaag wordt de bouwsteen van morgen VULSTEKE & VERBEKE RECYCLEREN ZIT IN ONS DNA
Groot-Brittanniëlaan 5 · 8970 Poperinge · tel. 057 33 77 07 · fax 057 33 86 69 · info@vulsteke-verbeke.be · www.vulsteke-verbeke.be
33
DOSSIER
Facilities manager Rony Adam en CEO Alexis Bogaert bij de perscontainer voor papierresten.
Grafisch bedrijf Die Keure uit Brugge investeert in duurzaamheid
“Technologie doet afvalstromen verdwijnen” Investeren in duurzaamheid is een batige oefening, vinden CEO Alexis Bogaert en facilities manager Rony Adam van Die Keure. Het grafisch bedrijf uit Brugge verving zijn tien persluchtcompressoren door één centrale installatie, rationaliseerde het sorteren van papierresten en schakelt over op alcoholvrije drukprocedés.
D
rukkerij-uitgeverij Die Keure bestaat 75 jaar. Het Brugse familiebedrijf levert enerzijds hoogkwalitatief drukwerk aan musea, kunstgalerijen, veilinghuizen en bedrijven in voornamelijk Europa en de Verenigde Staten. Anderzijds is het een algemene educatieve uitgeverij met daarnaast een specialiteit in juridische publicaties. In 2006 verhuisde Die Keure van de binnenstad naar de industriezone De Blauwe Toren. “Het gros van ons inkomend papier is FSCgecertificeerd. Dat is voor ons de minimale standaard. De palletten worden hergebruikt en de folie waarmee ze omwikkeld zijn, wordt gesorteerd en als nieuwe grondstof verkocht. De aluminium drukplaten worden al lang 100% gerecycleerd”, steekt Alexis Bogaert van wal. “Vervolgens heb je de uitgaande papierstroom”, vertelt Rony Adam. “We sorteren al jaren de rijfels, de buitenste stroken die van het drukwerk gesneden worden. Voor elke soort, bijvoorbeeld houtvrij of bedrukt papier, krijgen we van de afvalverwerver een aparte prijs. Vroeger verzamelden we alles in bakken om op de vrachtwagens te zetten, maar onlangs
plaatsten we twee perscontainers voor de voornaamste soorten afvalpapier. Daardoor moet het maar één keer gemanipuleerd worden en hebben we de helft minder transport. Wat gebeurt met het spoelwater en de resten van inkten en chemicaliën? Rony Adam: “De inkten zijn plantaardig en zijn dus niet milieubelastend. Vroeger werd alcohol gebruikt om een goede spanning op het water te houden, maar sinds 2015 vervangen we de drukpersen gaandeweg door alcoholvrije machines.” Alexis Bogaert: “Ons afvalwater moet niet meer worden afgevoerd, want het is zuiver genoeg om te kunnen lozen. De nieuwe technologie levert dus niet alleen betere kwaliteit, maar doet ook afvalstromen verdwijnen.” Hoe is het met de energie gesteld? Alexis Bogaert: “We verwarmen met heet water van de nabijgelegen afvalverbrandingsoven van IVBO en alle bijkomende elektriciteit is 100% groen.” Rony Adam: “In 2016 vervingen we het tiental verspreide compressoren voor pers-
lucht door een centrale compressoreenheid. In plaats van overal volle bak perslucht te maken, draait de nieuwe installatie volgens de werkelijke nood van het moment. Het resultaat is een enorme energiewinst. Hoewel er vorig jaar verschillende nieuwe persen en vier extra vouwmachines bij kwamen, daalde ons stroomverbruik. Dit jaar volgt nog een relighting met LED’s.”
“We verwarmen met heet water van de afvalverbrandingsoven en alle bijkomende elektriciteit is 100% groen.” Alexis Bogaert Alexis Bogaert: “In tegenstelling tot wetgevende dwang, is rendementsverbetering een goede drijfveer voor duurzaamheid. Het gaat soms om lastige oefeningen, maar de payback volgt relatief snel. En bijvoorbeeld de centrale persluchtcompressoren zullen in minder dan drie jaar terugverdiend zijn. Duurzaam werken gaat ook om hoe je zelf in het leven staat. Onze klanten stellen milieueisen en ook in aanbestedingen zien we een evolutie naar een luik duurzaamheid.” (RJ - Foto MVN)
www.diekeure.be
34
HAVENNIEUWS
In samenwerking met
www.apzi.be Association Port of Zeebrugge Interests
Brouwerij De Halve Maan verscheept haar bieren wereldwijd via Zeebrugge
Brugse Zot naar Brazilië vanuit ‘wereldhaven om de hoek’ Brouwerij De Halve Maan sloot een partnership voor de import en distributie van haar biermerken in Brazilië. Onlangs werd via Zeebrugge een eerste container Brugse Zot en Straffe Hendrik verscheept en tapte ministerpresident Geert Bourgeois in São Paolo het eerste glas. “Een wereldhaven ‘om de hoek’ is een strategische troef voor onze export”, zegt brouwer Xavier Vanneste.
B
rouwerij De Halve Maan uit Brugge kreeg steeds meer vraag vanuit de Braziliaanse markt. Dat leidde onlangs tot een partnership met lokale importeur en verdeler Marcel Ocampo voor haar merken Brugse Zot en Straffe Hendrik. “Het is de bedoeling om onze bieren op een kwalitatieve manier in de markt te plaatsen en de distributie uit te bouwen. Er zal voldoende aandacht gaan naar een goed servicemodel waarbij de klanten op de juiste manier ondersteund en opgeleid worden. Zo zullen de bieren altijd vers, op een correcte manier en in de juiste glazen geschonken kunnen worden”, zegt brouwer Xavier Vanneste. Vanuit Zeebrugge werd onlangs de eerste container bier naar Brazilië verscheept. “We hebben geen vaste partner voor verschepingen, we kiezen telkens in functie van de bestemming en de voorwaarden. Deze keer deden we een beroep op Yusen.” Op 4 april tapte Vlaams minister-president Geert Bourgeois in São Paolo de eerste Brugse Zot op Braziliaanse bodem. In het bijzijn van CEO van de haven Joachim Coens werd daarbij de logistieke samenwerking met Zeebrugge
Geert Bourgeois en Xavier Vanneste dronken de eerste Brugse Zot die via Zeebrugge naar Brazilië verscheept werd.
in de verf gezet. Het lanceringsevenement kaderde in het programma van een Vlaamse economische missie naar Zuid-Amerika. De delegatie bezocht ook de stand van het havenbestuur MBZ op de beurs Intermodal South America.
Strategische ligging Brouwerij De Halve Maan exporteert 40% van haar productie naar meer dan 30 landen. Alles wordt gebrouwen op de historische locatie aan het Walplein en via de befaamde ondergrondse bierleiding van de binnenstad verpompt naar de bottelarij op het bedrijventerrein Waggelwater. “De bottelarij is strategisch perfect gelegen, dicht bij de Zeehaven van Brugge, om de bieren vlot te kunnen exporteren naar alle mogelijke bestemmingen in de wereld. Met gespecialiseerde containertransporten bereiken we de belangrijke overzeese
afzetmarkten Azië, Noord- en Zuid-Amerika.” De brouwerij creëerde speciale verpakkingen om tijdens het overzees transport de kwaliteit te bewaren. Zo worden de flessen niet in kratten maar in kartonnen dozen verpakt. Voor het vatenbier worden speciale ’one way’vaten (die niet terugkeren) gebruikt. “Al die verpakkingen zijn 100% recycleerbaar om onze ecologische voetafdruk te beperken”, zegt Vanneste. Brouwerij De Halve Maan is sinds 1856 in handen van de brouwersfamilies Maes en Vanneste. Dankzij talrijke internationale prijzen stijgt de vraag naar haar bieren enorm snel. “Met jaarlijkse dubbele groeicijfers zijn we wellicht de snelst groeiende brouwerij van België. De wereldhaven ‘om de hoek’ vormt een strategische troef voor onze export naar overzeese markten.” (RJ - Eigen foto)
35
NIEUWE LEDEN
Eurofiber Zaventem
Het landelijk dekkend glasvezelnetwerk van Eurofiber biedt een toekomstbestendige en open infrastructuur en verleent snelle en betrouwbare toegang tot data en applicaties in de cloud, zonder investering in equipment, datacentercapaciteit en expertise.
Hans Witdouck
Rock N Roll classics
Fibo Consult
Brugge
Kortrijk
Rock N Roll classics is dé onestopshop voor alles aangaande oldtimers. U kunt er terecht voor aan- en verkoop, onderhoud, herstelling, restauratie en stockage van uw oldtimer.
Thijs Verhage & John Calemeyn
➜rnrclassics.be
➜eurofiber.be
Fibo Consult is een advies- en boekhoudkantoor dat inzet op digitale service en persoonlijke begeleiding van de ondernemer: van financiële rapportering, fiscaal en juridisch advies tot begeleiding bij overname, reorganisatie en familiale opvolging. ➜ fibo-consult.be
Hode@Work
BOMBrewery
Bhobo Brush
Roeselare
Rumbeke
Izegem
In-Motion software beschikt over een eigen ERP-oplossing aangevuld met CRM. De software is specifiek voor kmo’s en kan worden aangepast. Wij begeleiden onze klanten gedurende het hele traject.
Guy Depoortere
Het Vokanetwerk blijft uitbreiden! Deze nieuwe leden ontmoet u binnenkort misschien wel op één van onze talrijke opleidingen en evenementen.
Mieke Devos
BOMBrewery is ‘s werelds eerste moutbakkerij en produceert mouten voor de bieren die onder het eigen merk ‘Triporteur’ op de markt komen. Daarnaast is BOMBrewery actief als brouwerijconsultant.
Bert Van Hecke
➜ bombrewery.com
➜inmotionsoftware.be
Bhobo Brush is nicheproducent van draadborstels en plumeaus en is ontstaan uit BelgiumHochepied-Borstels. Sinds 1944 groeide de firma uit tot een gespecialiseerde partner van Europese borstelproducenten en groothandels.
Christophe Hochepied
➜ bhobo.eu
AC Systems
Marke
Hooglede
CAPE IP Law is een niche advokatenkantoor, gespecialiseerd in intellectuele eigendom. CAPE verdedigt bedrijven tegen namaak en voert procedures over octrooien, merken en modellen. Ook voor strategie rond merken, modellen en octrooien zijn bedrijven welkom.
Véronique Pede & Patricia Cappuyns
AC Systems produceert en installeert aluminium carports en innovatieve overkappingssystemen, flexibel en modulair, in duurzame kwaliteitsmaterialen, in elke kleur, voor elke gevel en elk budget. Verhoogt de waarde van je huis én je buitenplezier.
Kinetura Merelbeke
Mario Eeckhout
Kinetura ontwerpt en maakt metamorfoserende verlichting. Licht en vorm transformeren in functie van de noden van het moment. Kinetura krijgt als jong bedrijf internationale erkenning via o.a. opname in museum Centre Pompidou in Parijs.
➜ acsystems.be
➜ kinetura.com
ING Sint-Kruis
Effix Waregem
inbtween
Sint-Kruis
Barbara Van Biervliet & Xaveer Claerhout
➜ cape-iplaw.com
Bank & verzekeringen Dirk Boedt & Emmanuel Vandevelde
EFFIX Professional IT Solutions uit Waregem is gespecialiseerd in ICT-infrastructuurdiensten voor de kmo. Naast de nodige hardware zorgt EFFIX ook voor efficiënt mailverkeer, een veilige internetverbinding, back-up van data en clouddiensten. ➜ effix.be
Oostduinkerke
Hendrik Béatse & Geoffrey Vander Schelden
Inbtween is een mobiele personeelsdienst die alle aspecten van het hr-gebeuren covert: van rekrutering en selectie, over kostprijsberekening, premiebepaling en looningave, tot hulp bij functioneringsgesprekken en advies en begeleiding bij ontslag. ➜ inbtween.be
Ingrid Verstraete
Nieuwe leden
CAPE IP Law
36
VOKA-NIEUWS
S T R AT EGIE 2025
Dit is het team financieel en operationeel van Voka West-Vlaanderen U las het vorige week al in Ondernemers: Voka West-Vlaanderen heeft een nieuwe strategie uitgewerkt. “Samen groeien 2025” is het resultaat van de ledentevredenheidsenquête en van onze vele gesprekken met ondernemers over alle generaties en sectoren heen. In de komende nummers van Ondernemers stellen we u graag de teams voor die de ambitieuze toekomstplannen in de praktijk zullen omzetten. Het team financieel en operationeel van Voka West-Vlaanderen ondersteunt de efficiënte en performante werking van de organisatie. Het team wordt geleid door directeur Franky Claerhout en bestaat daarnaast uit 13 medewerkers die dagelijks bezig zijn met: •
• •
•
financieel beheer & payroll (Nele Demets, Cindy Recour, Evelien Borry, François De Landsheer, Diane Carroen) IT-systemen (Brigitte Daniëls) operationeel beheer en logistiek (Nele Demets, Rita Caby, Marleen Bauwens, Martine Maes, Tamara Malfait) welzijn en veiligheid (Nele Demets, Matthieu Marisse)
•
exportdocumenten (Daphne Renier, Mireille Pattyn, Evelien Borry) • kwaliteit (Nele Demets, François De Landsheer) Zij geven elke dag het beste van zichzelf om de ambitie van Voka West-Vlaanderen waar te maken, namelijk om van West-Vlaanderen tegen 2025 de regio met de hoogste graad van ondernemerschap in West-Europa te maken. Voka zal daarvoor ondernemers, ondernemingen en hun medewerkers verbinden in het meest invloedrijke, innovatieve en internationale netwerk. We laten hen samen excelleren door een groeipad op maat uit te tekenen. Zo dragen we bij tot de welvaart en het welzijn in de regio. Dat is ons engagement.
Van links naar rechts: Brigitte Daniels, Martine Maes, Tamara Malfait, Cindy Recour, Diane Carroen, Marleen Bauwens, Matthieu Marisse, Rita Caby, Mireille Pattyn, Nele Demets, Evelien Borry, Franky Claerhout, François De Landsheer
37
Gespot bij Voka
AGENDA
ACTIVITEITEN IN DE KIJKER! Vliegende Starters Ga op deze inspiratiedag voor (pre)starters en jonge bedrijven in dialoog met topondernemers en experts tijdens de launch talks, laat je inspireren tijdens een boeiend avondprogramma, vier samen met ons 10 jaar Bryo en maak kans op een motivatiecheque t.w.v. € 500. Meer info: Astrid De Clerck, astrid.declerck@voka.be, 056 23 50 55 Inge Denolf Management assistant bij Danneels
Voka-actua: Happy @ Work
Management Assistant Day
Deze Voka-actua inspireert u om van de werkvloer dé ideale werkplek te maken. Aan de hand van enkele trends werpen we een blik op de toekomstige werkomgeving. We bekijken ook hoe Buro Belgium het vandaag al in de praktijk aanpakt.
“Vandaag, op Management Assistant Day, vindt de slotsessie van het Lerend Netwerk management assistants plaats. Tijdens de vorige sessies werden telkens verschillende hedendaagse items besproken en werd er volop overlegd met en geleerd van de andere deelnemers. Naast een inhoudelijk deel is er vandaag ook tijd voor ontspanning met een initiatie indoor skydiven of stijladvies met de Jani Academy.”
Meer info: Shirley Seynaeve, Shirley.seynaeve@voka.be, 056 23 50 41
Succesvolle strategieën voor snelle groeiers Bij snelle, ambitieuze groeiers verandert zowel de organisatie als de markt razendsnel. Dat heeft een impact op de groeistrategie én op de strategie op het vlak van export, innovatie, partnerships, groeikapitaal,… Dit LAB helpt snelle groeiers op weg naar een duurzame stabiele marktpositie. Meer info: Kaat Creupelandt, kaat.creupelandt@voka.be, 056 23 50 58
EVENEMENTEN EN ONTMOETINGEN vrijdag 5 mei
08u00-10u00
Voka Hotspot: Rhodesgoed
Rhodesgoed, Izegem
dinsdag 9 mei
18u30-22u30
Vliegende Starters 2017
Kinepolis, Kortrijk
woensdag 10 mei
08u00-10u00
Voka-actua: Uw bedrijf scalen in Europa
Trustteam, Kortrijk
donderdag 11 mei
18u00-21u00
Debat: Talent in de Westhoek
Salons Saint-Germain, Diksmuide
donderdag 11 mei
19u00-22u00
CEO Connect: De Caese Brugge
De Caese, Brugge
donderdag 11 mei
18u00-21u00
Global Dialogue @ Voka: India
Wijnen De Clerck, Kortrijk
maandag 15 mei
18u00-20u00
Boekvoorstelling ‘De blik van Bourlon’ door Hans Bourlon
Boekenhuis Theoria, Kortrijk
donderdag 18 mei
20u00-22u00
Voka in Concert: Budapest Festival Orchestra
Concertgebouw Brugge
vrijdag 19 mei
08u00-10u00
Voka-actua: Happy@work: Hoe creëert u de optimale werkplek?
Buro Belgium, Zedelgem
maandag 22 mei
18u00-21u00
In-zicht: Ruimte voor stedelijke economie
Brouwerij De Halve Maan, Brugge
WORKSHOPS EN SEMINARIES woensdag 3 mei
09u00-17u00
Winstgevendheidsanalyse - Er zit meer in uw klanten dan u denkt
Voka, Kortrijk
vrijdag 5 mei
09u00-17u00
Seminarie: The 7 habits of Highly Effective People
Voka, Kortrijk
vrijdag 5 mei
08u30-10u00
Seminarie: Deep work, supergeconcentreerd werken
Voka, Kortrijk
maandag 8 mei
09u00-17u00
Seminarie: Commerciële vaardigheden voor niet-commerciëlen
Voka, Kortrijk
dinsdag 9 mei
13u00-17u00
LAB: Business Law voor niet-juristen
Deloitte, Rumbeke
dinsdag 9 mei
08u45-12u15
Seminarie: Help, we zijn gehackt!
Voka, Kortrijk
woensdag 10 mei
08u45-12u15
Seminarie: Opmaak van offertes
Voka, Kortrijk
donderdag 11 mei
08u30-13u00
Seminarie: Internationaal ondernemen: een uitdaging voor uw bedrijf
Voka, Kortrijk
vrijdag 12 mei
09u00-17u00
Seminarie: Succesvol veranderingsprocessen opstarten
Voka, Kortrijk
dinsdag 16 mei
08u45-12u15
LAB: Succesvolle strategieën voor snelle groeiers
Voka, Kortrijk
INFO EN INSCHRIJVINGEN OP ONZE WEBSITE: WWW.VOKA.BE/WEST-VLAANDEREN
Event Partner
Content & event Partner
milieu, veiligheid en ruimtelijke planning
Partners van Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen 2017
38
PROSIT
Management Assistant Day – Kortrijk De nationale Management Assistant Day op 20 april was een bijzondere dag voor deze groep van West-Vlaamse management assistents. Als sleutelfiguur binnen hun bedrijf werden ze die dag in de bloemetjes gezet. Na een ontvangst bij Voka werden ze met de bus opgepikt voor een mooi programma dat een perfecte combinatie was van inhoud, ontspanning en netwerking. Eigen foto
Te gast bij Marelec – Nieuwpoort Deze ‘te gast bij’ was in een mum van tijd volzet. De aanwezige Voka-leden kregen een blik achter de schermen van Marelec, dat al sinds 1983 actief is in de voedselverwerking, met portioneer-, weeg- en sorteersystemen. Gastheer Piet Rommelaere (tweede van rechts) ging tijdens het netwerkgedeelte achteraf graag verder met zijn toelichting over het bedrijf. Foto DD
39
PROSIT
Nieuwe vertrekhal en charter voor Flanders International Airport Oostende-Brugge Op 19 april werd de nieuwe vertrekhal van de luchthaven van Oostende-Brugge ingehuldigd. Verschillende lokale politieke mandatarissen en vertegenwoordigers van socio-economische organisaties ondertekenden er een charter over de toekomst van de luchthaven. Daarmee erkennen ze het belang van de luchthaven en engageren ze zich om een verdere duurzame economische ontwikkeling te ondersteunen. Na het officiële gedeelte ontdekten Julie Dereu (Interior Design ArQ), Peter Caset (luchthavenontwikkelingsmaatschappij), Erik van Welzen (Erasmus Cateringservices), Bart De Bruycker (Hotel Ter Streep) en Erica Delrue (ArQ) met een glaasje in de hand het gerestaureerde luchthavengebouw. Foto’s EV
Sportief netwerken bij BCO – Oostende De thuiswedstrijd van BC Oostende tegen de Leuven Bears bijwonen en tegelijkertijd werken aan hun netwerk? Daar zeiden sportievelingen Pieter De Poorter (Groep Monument), Serge Derycke en Steven Vermeulen (beiden Verhelst bouwmaterialen), Pascal Bekaert (D-Renovations), Lieven Soubry (LS Roof) en Tom Deserranno (Stijlvol Verbouwen) geen neen tegen! Foto EV
19H 04 MAY 02H THU
Office by
REG : € 25 VIP : € 50
FOOD BY MA KWIZIEN 19H - 22H DJ AUDIOPHONIC MORE INFO: WWW.SINSATIONS.BE
PRE-SALE: - INOFEC KAFFEE, TIELT - HOBO’S, WAREGEM - DE WASBEER, ROESELARE - ARTEMIS, ARDOOIE - INFO@SINSATIONS.BE VIP TICKETS ENKEL VERKRIJGBAAR VIA VIPS@SINSATIONS.BE
In 2018 verhuist INOFEC Kantoormeubelen uit Waregem naar de Deinsesteenweg 77 in Tielt. Op de nieuwe INOFEC site (16 000m²) komt een grote vernieuwde showroom en ook de magazijnen worden uitgebreid. Alvorens de verbouwingswerken te starten, organiseert SinSationS er op 4 mei hun volgende afterwork-party. Be there!
PARTY-ADRES: DEINSESTEENWEG 77, 8700 TIELT - INOFEC SHOWROOM TIELT: VANAF 2018 Gentseweg 518 n 8793 Waregem n T. 056 61 52 04 n info@inofec.be n www.inofec.be