Skip to main content

Antwerpen-Waasland ONDERNEMERS 2023 #11

Page 1

NOVEMBER 2023

Onder nemers magazine

Jaargang 24, nr 11 | Afgiftekantoor: Antwerpen X - P 706333

Polylak gaat internationaal met pionierswerk voor interieurbouwers

1


COMPACT. STEDELIJK. OPLAADBAAR.

De fiscaal vriendelijke Range Rover Evoque Electric Hybrid (PHEV) maakt het u makkelijk. Voortaan hoeft u niet meer te kiezen tussen uitstraling en efficiëntie. Land Rover De Ridder Gentseweg 428, 9120 Beveren T. 03/750.90.34 www.drivelandrover.be 1,4 L/100 KM – CO2: 33 G/KM (WLTP)

Contacteer uw concessiehouder voor alle informatie over de fiscaliteit van uw voertuig. Milieu-informatie (KB 19/03/04): landrover.be. Geef voorrang aan veiligheid. Afgebeeld model uitgerust met opties en accessoires.


Ondernemers

VOORWOORD

Brief aan de minister van Industrie Het is niet de gewoonte van onze Kamer of van onze industrie om slecht nieuws van de daken te schreeuwen. Ondernemersvertrouwen is een voorwaarde voor een gezonde economie, dus proberen we altijd het moreel hoog te houden. Het was dus wellicht even schrikken toen u vorige maand in alle Vlaamse én Franstalige media onze alarmkreet las over de dramatische terugval van de productievolumes in het Antwerpse havengebied. De 31 belangrijkste industriële sites produceerden vorig jaar achttien procent minder in vergelijking met het recordjaar 2018. Daarmee zijn we meer dan twintig jaar teruggeslagen in de tijd. We monitoren die tonnages al sinds 1980, in alle discretie. Voor onze Kamer en voor de betrokken industriebedrijven kwam dit dan ook niet als een verrassing. Achter de schermen broeide de onrust al veel langer. Ook voor een oplettende toeschouwer waren de signalen zichtbaar. Voor het eerst in lange tijd werden er plots personeelsafslankingen en saneringen aangekondigd in de Antwerpse chemie. Maar in de Wetstraat hadden ze blijkbaar belangrijker zaken om zich druk over te maken; zoals pipi-gate en de escapades van een partijvoorzitter. En dan moet je als belangenorganisatie soms eens een bommetje droppen om iedereen weer op scherp te zetten. Want de krimp is niet terug te voeren tot één groot bedrijf dat het wat moeilijk heeft. De terugval zit verspreid over de hele sector omdat er een aantal kwalijke structurele evoluties samenkomen. Er zijn de gestegen energie-, grondstoffen- en personeelskosten, die onze concurrentiepositie tegenover het buitenland hebben verzwakt. Maar er zijn ook de kosten van de strenge Europese richtlijnen en de regionale vertaling ervan. Dat leidt tot complexe regelgeving en rechtsonzekerheid in vergunningsdossiers.

Kortom, de lichten zijn op rood gesprongen. De reactie van de vakbonden op ons nieuws was dan ook verbijsterend. Niets om zich zorgen over te maken, klonk het daar want er wordt nog altijd flink wat winst gemaakt in de chemie. Met andere woorden: kop in het zand en voortdoen zoals we bezig zijn. We zouden hun een werkbezoek aan La Louvière of Charleroi willen aanbevelen. Iedereen die iets van industrie en ondernemen kent, weet dat beslissingen niet worden genomen op basis van de huidige marges, maar op basis van toekomstprojecties. Hoe gaan onze investeringen renderen in 2030 of 2050? Dat is de vraag die bedrijven vandaag willen beantwoord zien.

‘Hoe gaan onze investeringen renderen in 2030 of 2050? Dat is de vraag die bedrijven vandaag willen beantwoord zien.’

Om hun dat perspectief te bieden, heeft Vlaanderen een nieuw en ambitieus industrieel beleid nodig. Dat wordt ook de kernboodschap van ons memorandum dat we volgend jaar op onze politici loslaten. We hebben nood aan een minister van Industrie met praktijkervaring, die de energie- en klimaattransitie kan begeleiden zonder aan gold-plating te doen, en die ook onze stem kan laten klinken in de Europese cenakels. Vooral daar hebben we als klein landje een probleem. Om weerwerk te bieden aan de Amerikaanse en de Chinese concurrentiedruk heeft Europa de staatssteunregels versoepeld. Grote landen als Frankrijk en Duitsland hebben meteen de subsidiekraan opengedraaid en dat zorgt voor

een ernstige verstoring van de interne markt. Dit speelveld moet dringend weer worden gelijkgetrokken. Maar we moeten ook in eigen boezem durven kijken. In vier jaar tijd is de doorlooptijd van de vergunningen in de Antwerps-Wase industrie met bijna de helft toegenomen. Hoe gaan we die spiraal omkeren? Hoe kunnen we vermijden dat alle inspanningen om de loonkloof met onze buurlanden te dichten, met één indexeringsronde ongedaan gemaakt worden? Hoe kunnen we opnieuw de productiviteit van onze industrie opkrikken? Nu pipi-gate is uitgeklaard, zijn dit de thema’s waar we het in 2024 graag over zouden hebben.

Andreas Pfeffer Voorzitter

3


VOORWOORD

3

INHOUD

4

6 JOB MET TOEKOMST De Roeve Industries

6

SCHIJNWERPER FUJIFILM Electronic Materials

10

DE KIJK VAN SD Worx Mensura

17 19

LEDENNIEUWS

21-72

30

22 IN DE STARTBLOKKEN Easly

UITGESPROKEN 28 22

DE KIJK VAN Proximus 25 Customer Collective 27

4

BEDRIJF 30 Evlier


Ondernemers

INHOUD

56 ONDERZOEKER ZKT. ONDERNEMER Sammy Verbruggen

56

INTERNATIONAAL ONDERNEMEN 60 Polylak

54

40

IN DE KAMER

64

KAMERAGENDA 74

ONDERNEMINGSNIEUW5 45 DE SWITCH

47

DE PITCH Rollo.ai

36

DE KIJK VAN Deloitte

39

MOBILITEIT

52

INNOVATIE Yellow Window

40

NEXT GEN Metalon

54

BELANGENBEHARTIGING 48

5


Van acute knelpuntberoepen over cruciale jobs die de tand des tijds doorstaan tot hippe functies die nog maar pas het levenslicht hebben gezien: elke maand licht Ondernemers hier een ‘job met toekomst’ uit, die dit decennium niet weg te denken is uit de arbeidsmarkt.

66


Ondernemers

JOB MET TOEKOMST

TEST: Op welke code draai jij als divisiemanager Automation? Technische achtergrond: De nodige kennis van software en code.

Sociale skills: Makkelijk klantencontact leggen en een team aansturen.

Ondernemend: Autonoom aan de nodige oplossingen werken, van aanpakken weten.

Passie: Zonder bezieling kom je er niet.

Vakkennis: Willen blijven leren om je vak perfect te beheersen.

Divisiemanager Automation bij De Roeve Industries ‘Automatisering gaat over het beter inzetten van beschikbaar personeel. We creëren toegevoegde waarde en zinvolle jobs.’ door Emma Cottenie fotografie Wim Kempenaers

‘Ik ben verantwoordelijk voor de hele divisie Automation, die automatische processen ontwikkelt voor industriële productieprocessen. We maken het werk van mensen zinvoller, veiliger en minder belastend’, stelt Jeroen Baert. Sinds 1995, de start van zijn carrière, werkt hij in automatisering bij De Roeve in Lokeren. ‘Het ontwikkelen van automatische processen verplicht je om de kennis van de werkvloer mee te nemen. We werken dus actief samen met verschillende afdelingen van onze klant: hoe werken ze en wat kan er beter? Zo komen we tot concrete oplossingen.’ ‘Het is een enorm afwisselende job, met veel klantencontact en uiteenlopende projecten. Een groot onderdeel is digitalisatie: de vierde industriële revolutie waar we nu in Vlaanderen een tandje moeten bijsteken. Dankzij die automatisering werk je mee aan maatschappelijke relevante toepassingen. Als je gaat tanken of een biertje drinkt, is de kans reëel dat het via een systeem van ons is gepasseerd.’

7


De Tiense Suikerraffinaderij produceert suiker en is marktleider in België. De bekendste producten zijn het “harde klontje” en de “Cassonade Graeffe”. Tiense Suiker heeft al enkele jaren een samenwerking met Group Suerickx voor grootschalige renovaties. Afgelopen zomer was de zone kristallisatie aan de beurt.

TIENSE SUIKER WEER PRODUCTIEKLAAR NA BIETENCAMPAGNE DANKZIJ VLOERRENOVATIE Impact suiker Na de zogenaamde bietencampagne - suikerbieten worden gedurende 3 à 4 maanden verwerkt - draait de suikerfabriek de rest van het jaar op een lager niveau. Suiker of suikerstroop kunnen een impact op de betonvloer hebben en voor snellere slijtage van de vloer zorgen. Het onderhoud van deze vloer is daarom van belang.

Een vloerrenovatie in 4 stappen

Christophe Suerickx CEO

Unieke laagopbouw De combinatie van unieke elementen zoals Penetron en Ucrete maakt dat het vloersysteem bij Tiense Suiker een unieke laagopbouw heeft. Elke vloerrenovatie is anders en vraagt om een specifiek uitgewerkte oplossing. Het project vereiste daarom heel wat planning, projectmanagement en vakmanschap dat door Group Suerickx nauwgezet werd opgevolgd.

ZOEKT U OOK EEN PROFESSIONELE PARTNER VOOR EEN TOTALE VLOERRENOVATIE? Group Suerickx helpt u zoeken naar een passende oplossing!

8

www.groupsuerickx.be +32 14 24 88 24

Toekomstlaan 6a 2200 Herentals

www.groupsuerickx.be

Dakrenovaties Betonrenovaties Vloersystemen Industriële schilderwerken Waterdichtingswerken Industriële renovatie & bouw

Group Suerickx startte met het volledig uitbreken van de vloer- en betonplaat. Onderliggend werd op vraag van Tiense Suiker een dichtingsmembraan geplaatst om te vermijden dat de suiker zich door infiltreert tot in de ondergrond. Vervolgens kon een nieuwe betonvloer geplaatst worden, met daarin het doordringend additief Penetron. Deze stof zorgt voor een actief systeem dat de levensverwachting van beton verlengt én bij eventuele scheuren worden deze zelfhelend hersteld. Als afwerkingslaag werd gekozen voor Ucrete: een duurzaam vloersysteem met buitengewone weerstand tegen agressieve chemicaliën, zware impact en thermische schokken.


Ondernemers

JOB MET TOEKOMST

Jeroen Baert, divisiemanager Automation Hoe ben je uitgekomen bij deze job? ‘Van opleiding ben ik industrieel ingenieur. Ik ben hier gestart met de kern van automatisering: software schrijven waar de automatische processen op draaien. Daarna groeide ik door tot projectmanager, waar er nog meer klantencontact en projectcoördinatie bij kwam kijken. Nu ben ik verantwoordelijk voor de divisie Automation. Hierbij treed ik meer op als manager om het team te helpen functioneren en onze klanten tevreden te houden.’ Waar haal jij voldoening uit? De afwisseling in de job vind ik super. Soms knipper ik met mijn ogen en is de werkdag gepasseerd. Dan weet je dat je met toffe dingen bezig bent. Je werkt aan tastbare oplossingen voor je klant. Als je op het einde van een project ziet dat je een probleem verholpen hebt met een goed uitgevoerde automatisering, schenkt dat voldoening.’ Hoe is automatisering geëvolueerd? ‘Vroeger stuurde de klant ons meestal een lastenboek toe waarin hun gewenste oplossing tot in detail beschreven stond. Maar meer en meer zien we dat onze klanten er ook geen tijd én onvoldoende inhouse kennis voor hebben. Daaruit blijkt het tekort aan technisch geschoold personeel des te meer. Dat maakt dat we steeds nauwer samenwerken met onze klanten om het einddoel van de automatisering te achterhalen. Wij voorzien dan met onze technische mensen een haalbare oplossing.’ Welke mogelijkheden liggen er in de toekomst? ‘Wij hebben nog missionariswerk te verrichten wat industrie 4.0 en digitalisatie betreft. Veel bedrijven aarzelen om de stap te zetten, omdat de oplossing te abstract klinkt of de meerwaarde niet duidelijk is. Digitalisering is zodanig cruciaal, dat wij als oplossingsverschaffer mee de nood ervan moeten aanscherpen. De Vlaamse industrie mag de digitaliseringstrein echt niet missen. Aan ons om dat inzicht mee te verspreiden.’

Koen De Roeve, CEO Wat is het strategische belang van deze job? ‘Om welvaart te behouden, moet je als bedrijf toegevoegde waarde creëren. Het gebrek aan beschikbaar talent op de arbeidsmarkt neemt nog toe met de jaren door de sterke vergrijzing. Dat maakt dat de nood aan automatisering nog zal toenemen. Het zal de enige manier zijn om onze toegevoegde waarde te behouden of te vergroten.’ Waar zit de valkuil voor de toekomst? ‘Er is een enorme nood aan technisch geschoolde mensen. De komende decennia heb je daar absolute jobzekerheid, maar er stromen te weinig studenten door in het STEM-onderwijs (Science, Technology, Engineering & Mathematics, red.). Daarnaast kunnen leerlingen tegenwoordig proeven van allerlei interessevelden, maar ontbreekt het hen aan diepere vakkennis. Je hebt theoretische kennis en ervaring in het veld nodig om een vak te beheersen. Dat is een noodzaak voor dit beroep.’ Waarom heeft Jeroen het geschikte profiel? ‘Jeroen is gedreven en intelligent. Hij denkt ver door over de uitdagingen die hij tegenkomt en heeft een brede technische kennis. Met zijn sociale vaardigheden is hij ook de juiste persoon om met klanten te communiceren en een team te leiden. Hij is duidelijk de juiste persoon voor deze organisatie, anders zouden we het niet al bijna 30 jaar met elkaar uithouden.’ Welke evoluties verwacht je nog? ‘Het grootste potentieel zit in digitalisatie van informatiestromen van productiebedrijven. Klanten willen bijvoorbeeld efficiënter omgaan met data en informatie op hun productievloer. Maar wat ze exact nodig hebben om dat te doen slagen, dat weten ze vaak nog niet. Daar ligt voor ons nog werk: de nood om te digitaliseren voelbaar maken en mensen daarin meekrijgen.’

www.deroeve.com

9


‘Omdat de competenties van ons team tot op het hoofdkwartier gekend zijn, wou men ook hier zeker investeren.’ Hans Vloeberghs, FUJIFILM Electronic Materials


Ondernemers

SCHIJNWERPER

‘We genieten een groot vertrouwen vanuit Japan’ Ondanks een terugval in orders momenteel, zal de halfgeleiderindustrie door het steeds toenemende aantal apparaten en sensoren in ons leven volgens analisten tot 2030 jaarlijks met zo’n tien procent blijven groeien. Die boot wil FUJIFILM Corporation niet missen, en dus injecteert de Japanse multinational 30 miljoen euro in haar site in Zwijndrecht als deel van een wereldwijde investeringsronde van bijna 1 miljard voor meer productiecapaciteit voor die markt. ‘Uiterlijk midden 2025 willen we deze uitbreiding en het twintigtal nodige aanwervingen hiervoor rond hebben’, stelt president en managing director Hans Vloeberghs. door Jan Van de Poel fotografie Wim Kempenaers Bij het grote publiek is FUJIFILM onder die productnaam al vele decennia bekend als fabrikant van fotofilmproducten, maar FUJIFILM Corporation omvat vandaag veel meer dan dat. Zo heeft de Japanse groep met Electronic Materials een divisie die zich specifiek toelegt op materialen voor de productie van halfgeleiders. ‘De basis van een halfgeleider is een siliciumschijf, die vervolgens wordt opgewerkt tot een chip die je vindt in allerlei elektronica. Voor dat productieproces leveren wij chipfabrikanten de nodige chemicaliën aan’, legt president en managing director Hans Vloeberghs van FUJIFILM Electronic Materials in Zwijndrecht uit. Sinds de Japanse groep deze productiesite aan de Keetberglaan in 2004 heeft

overgenomen van een Amerikaanse speler, was deze vestiging jarenlang haar enige Europese uitvalsbasis voor de productie van halfgeleidermaterialen. Daarnaast runt FUJIFILM wereldwijd wel nog tien gelijkaardige productieplants in onder andere Singapore, Taiwan en de Verenigde Staten. Begin oktober rondde de multinational evenwel voor 700 miljoen dollar de overname af van zeven productiesites voor halfgeleidermaterialen wereldwijd, waarvan vier in Europa. ‘In Europa zijn dat kleinere vestigingen in Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Italië, die voordien behoorden tot de Amerikaanse groep Entegris. Uit deze groeispurt blijkt dus opnieuw het geloof van FUJIFILM in deze industrie. Op de site in Zwijndrecht heeft deze overname geen impact, want de activiteiten van de overgenomen productiesites zijn complementair aan wat wij hier doen. FUJIFILM kan hierdoor vooral zijn productgamma verbreden. Al zal er op termijn wel worden gekeken naar mogelijke synergieën tussen de verschillende plants.’ TEGEN DE DIP IN Door overschotten in de markt als gevolg van de naweeën van verstoorde supply chain en recessievrees door de mindere economische conjunctuur, beleeft de microen nano-elektronica-industrie momenteel wel een vertraging. Zo zag de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML zijn bestellingen in het derde kwartaal met liefst 42 procent zakken tegenover het voorgaande kwartaal. ‘Ook onze eerste jaren binnen FUJIFILM waren niet de gemakkelijkste periode, als gevolg van de vrij vlakke Europese groei van de industrie waarvoor we werken. Al waren we steeds winstgevend’, haalt Hans Vloeberghs aan. ‘Terwijl de fotofilmbusiness jaar na jaar afneemt, is het belang van de productie van halfgeleidermaterialen de jongste jaren wel alsmaar toegenomen. Deze industrie zit nu terug even in een dip, maar verwacht wordt dat die volgend jaar wel terug oppikt. Consumenten gaan nog steeds een nieuwe gsm en laptop nodig hebben. Chips zitten ook in veel andere zaken, van elektrische auto’s tot sensoren die je gezondheid of 11


Draadloze dimschakelaars voor jouw slimme lampen Heb je slimme lampen in huis die werken met de standaarden van Hue®, Casambi®, Xicato®, KNX® of EnOcean®? Met de draadloze dimschakelaar van Niko stuur je die met gemak aan van waar je maar wil. Met één druk op de knop dompel je je huis onder in een gezellige lichtsfeer. De dimschakelaar is draadloos en werkt zonder batterijen. Kleef of bevestig hem waar je maar wilt: boven je bed, op je kookeiland, naast je zetel of in je bureau… Kies een van de vele Niko afwerkingen en vind een design dat perfect in je interieur en bij je andere lichtschakelaars past.

PA-1117-01

www.niko.eu


Ondernemers

SCHIJNWERPER

energieconsumptie monitoren. Ook voor artificiële intelligentie is er alsmaar meer computerkracht nodig. Binnen de groep is de divisie Electronic Materials al goed voor zeven procent van de totale omzet. Met het toenemende belang van micro- en nanoelektronica zal deze activiteit de komende jaren uitgroeien tot een nog stevigere poot.’

‘Elke site kan competenties opbouwen rond een specifiek product. Zo is er een heel constructieve wisselwerking tussen de verschillende sites, want we zijn geen concurrenten van elkaar.’

Want vertrouwde klanten onder de halfgeleiderfabrikanten, zoals Infineon en STMicroelectronics, hebben allemaal al geïnvesteerd in een uitbreiding van hun Europese productie. Hans Vloeberghs: ‘Zowel Intel als TSMC hebben de bouw van nieuwe fabrieken in Duitsland aangekondigd. Meer capaciteit houdt in dat ze meer chemicaliën

nodig hebben. Omdat FUJIFILM merkt dat de halfgeleiderindustrie ook in Europa stevig aan het groeien is, investeert de groep aanzienlijk in al haar sites, van Singapore over Amerika tot Zwijndrecht. Het gaat om investeringen voor bijna 1 miljard euro in capaciteitsuitbreiding, geavanceerde meettoestellen en R&D. Omdat de competenties van ons team tot op het hoofdkwartier gekend zijn, wou men ook hier zeker investeren.’ DECENTRALE R&D De president, die al vijf jaar verantwoordelijk is voor de Europese site van FUJIFILM Electronic Materials, ervaart het als een grote blijk van vertrouwen vanuit Japan dat zijn team mee aan de groei mag timmeren. ‘De lopende investering van 30 miljoen euro is een van de grootste Europese investeringsuitgaven in vaste activa in de toeleveringsketen van halfgeleidermaterialen van de afgelopen tien jaar. Naar de site en mijn team is dit een belangrijk signaal dat de groep die investering uitrolt, ondanks de huidige dip in de markt. Daaruit spreekt dat ze op lange termijn denkt. Handelen volgens een strategie op lange termijn onderscheidt een Japans bedrijf toch van anderen’, vindt Hans Vloeberghs. ‘De bijkomende ruimte voor cleanrooms voor R&D en kwaliteitscontrole die er komt naast de uitbreiding van productie- en opslagruimte, past ook binnen de visie van FUJIFILM om de R&D-activiteiten binnen onze divisie niet te centraliseren in Japan. Elke site kan competenties opbouwen

rond een specifiek product, met daaraan gekoppeld ook een eigen R&D-centrum hiervoor. Zo is er een heel constructieve wisselwerking tussen de verschillende sites, want we zijn geen concurrenten van elkaar. Hier in Zwijndrecht zijn we specifiek toegespitst op polyimiden, gespecialiseerde wateroplossingen en hoogzuivere solventen. Voor solventen speelt onder meer het feit mee dat deze materialen niet per vliegtuig getransporteerd mogen worden. ’ In zijn dagelijkse werking heeft het bedrijf op logistiek vlak dus zeker baat bij de nabijheid van de Antwerpse haven. ‘Chemicaliën en goederen vanuit onze zusterfabrieken in Azië en Amerika kunnen hier dankzij de aanwezige infrastructuur gemakkelijk binnenlopen per schip. En ook voor de levering van nodige grondstoffen kunnen we zo vrij eenvoudig terugvallen op leveranciers in Antwerpen, Rotterdam of Duitsland. Transport van hieruit naar onze klanten, die over Europa verspreid zitten, verloopt wel nog vaak met koelcontainers per vrachtwagen, omdat ladingen veelal temperatuurgevoelig zijn. Zo ervaren we ook wel de nadelen van de logistieke flessenhals die Antwerpen voor wegtransport nog wel is. Kleinere, intercontinentale ladingen gaan hier ook weleens buiten als luchtvracht.’ INTERN OPLEIDEN Als gevolg van die specialisatie is de beschikbaarheid aan kennis voor FUJIFILM Electronic Materials in Zwijndrecht al even belangrijk als het voorradig zijn van nodige 13


Magie is wat we samen kunnen bereiken.

Bij Proximus NXT geloven we sterk in de kracht van samenwerken. Net zoals bij spreeuwen, die zich met duizenden verzamelen om hun krachten te bundelen en een magisch luchtballet te vormen. Daarom gaan we voor een open ecosysteem waarin we onze ICT-expertise kunnen combineren met die van onze partners, om zo de technologische uitdagingen van vandaag om te zetten in opportuniteiten. Laten we samen de ICT-diensten ontwikkelen die bij uw organisatie passen. Ontdek meer op proximusnxt.be

14


Ondernemers

SCHIJNWERPER

grondstoffen. Op dit punt is de huidige krappe arbeidsmarkt ook geen grote hulp. ‘Zowel voor onze R&D-activiteiten als in onze productieomgeving hebben we nood aan technische profielen. Voor onderzoek en ontwikkeling spreken we dan over experten in procestechnologie, zeg maar masterprofielen en wetenschappelijke academici. Alleen wordt het in Vlaanderen stilaan problematisch om die nog te vinden’, roept Hans Vloeberghs beleidsmakers op om het STEM-onderwijs steviger te promoten. ‘We opereren pal naast de Antwerpse petrochemische cluster en ook verschillende grote farmabedrijven zijn gevestigd in de ruimere regio. We vissen met velen in dezelfde vijver. Bovendien zorgt het moeilijke verkeer door de Kennedytunnel voor een extra barrière, waardoor we vooral medewerkers aantrekken uit het Waasland.

verder zal moeten uitbreiden. ‘Hoewel er na de lopende uitbreiding nog verder kan geoptimaliseerd worden op onze huidige locatie, kijken wij inmiddels ook al uit naar extra ruimte’, geeft hij aan. ‘Bij voorkeur bevindt die extra ruimte zich in de directe nabijheid van onze huidige site. Momenteel wordt er uitgekeken naar beschikbare ruimte in het havengebied. Alleen stellen we vast dat dit niet evident is. Vandaar dat we inmiddels uitkijken over heel Vlaanderen. En als dat niets oplevert, zijn er nog landen competitief aan België waar vermoedelijk wel mogelijkheden liggen. Dat heeft

een bezoek aan de onlangs verworven productieplants elders in Europa me wel al duidelijk gemaakt. Voorts stellen we vast dat van overheidswege in de ons omringende landen veel inspanningen worden gedaan om nieuwe bedrijven te verwelkomen. Denk maar aan vergunningenbeleid en het voorzien van bepaalde subsidies. Hopelijk toont Vlaanderen zich even inventief in soortgelijke initiatieven.’ www.fujifilm.com/em-global

‘We kijken uit naar bijkomende beschikbare ruimte in het havengebied, maar stellen vast dat dit niet evident is.’ Omdat we moeilijk de juiste mensen vinden en tegelijk kennis zoveel mogelijk willen borgen, hebben we een intern opleidingsprogramma opgezet. Dat laat medewerkers onder andere toe om hun basis scheikunde te vervolledigen. Wie hier al aan de slag is, kan zich zo bijscholen om stelselmatig door te stromen in het bedrijf. Vandaag tellen we al een 220-tal medewerkers. Door de lopende investering gaan we een twintigtal bijkomende mensen nodig hebben. Dat zijn niet alleen mensen voor productiefuncties, maar ook voor de ondersteunende functies.’ RUIMTE ALS SHOWSTOPPER Met de verwachte groei in de halfgeleiderindustrie is het voor Hans Vloeberghs duidelijk dat ook de Zwijndrechtse FUJIFILM-vestiging nog

‘Vergroening zet zich ook door in chipproductie’ Voor de productie van chips is vertrekken vanuit zuivere grondstoffen een basisvereiste. ‘Elke chip moet 100 procent werken. Je kan het je nu eenmaal niet veroorloven dat bijvoorbeeld een airbag niet afgaat bij een ongeval. Daarom spitsen we ons sterk toe op het filteren en opzuiveren van de chemicaliën die we gebruiken’, legt Hans Vloeberghs uit. Daarnaast worden chips ook alsmaar kleiner en komen ze terecht in steeds nieuwe toepassingen. ‘Hierom moeten wij dan weer grijpen naar andere materialen. In onze industrie zet overigens de vergroening zich ook door. Om duurzamere producten te vervaardigen, verlangen klanten chemicaliën die groener zijn dan wat we tien jaar geleden leverden. Er komen trouwens ook zonnepanelen op ons dak, om het energieverbruik in de cleanrooms zelf deels mee te kunnen opvangen.’

15


Created by the Antwerp World Diamond Centre

a Diamond Workshop Word ondergedompeld in de schitterende diamantwereld tijdens een privé workshop in het hart van de Antwerpse diamantwijk. Ontdek de basis van gemmologie en de 4 c’s van een geslepen diamant, leer hoe je start met het ontwerpen van een juweel en krijg de unieke kans om zelf een ruwe diamant te slijpen. Een ‘once in a life time’ ervaring die je nooit meer vergeet! Meer info en beschikbaarheid? Scan de QR-code, surf naar www.awdc.be/en/sparklr-atelier of stuur een mail naar info@thesparklr.com.

a Diamond Drink Zorg ervoor dat je receptie, evenement of gala nog meer schittert dankzij ‘Champagne on the Rocks’! Een glaasje bubbels krijgt een extra schittering met een steentje erin! Wees voorzichtig als je ervan drinkt, maar wie niet waagt, niet wint! Welke gelukkige winnaar gaat naar huis met een diamantje en vergeet dit moment nooit meer? Meer info en beschikbaarheid? Scan de QR-code, surf naar www.awdc.be/en/champagne-rocks of stuur een mail naar info@thesparklr.com.

16


Ondernemers

DE KIJK VAN SD WORX

D ‘De korting op de patronale bijdrage bij aanwerving van een eerste werknemer blijft onbeperkt in de tijd toepasbaar.’

Geert Vermeir Manager juridisch kenniscentrum, SD Worx

e naam geeft het al prijs. Doelgroepverminderingen zijn gericht op specifieke doelgroepen, werkgevers of werknemers, die een extra steuntje in de rug kunnen gebruiken. De complexiteit is evenwel hoog. Er zijn veel maatregelen, federaal en regionaal. De kortingen worden al eens bijgestuurd, in functie van de keuzes die de ene of de andere regering maakt. Eerste aanwervingen Zo genieten startende werkgevers al vele jaren hoge kortingen op de patronale bijdragen voor de aanwerving van een eerste tot en met een zesde werknemer. Deze federale doelgroepvermindering geldt natuurlijk ook voor Vlaamse werkgevers. Vanaf 2024 wordt het maximumbedrag van de korting bij aanwerving van een eerste werknemer verlaagd. Van maximaal 4.000 naar 3.100 euro per kwartaal. Enkele jaren geleden was dat bedrag nog onbeperkt. De korting blijft, voorlopig toch, onbeperkt in de tijd toepasbaar. Voor de tweede tot de zesde werknemer gelden kleinere kortingen, die beperkt zijn tot maximaal 13 kwartalen. Ook daar grijpt de federale regering in. Voor de tweede en de derde werknemer wijzigt er niets. Maar vanaf 1 januari 2024 zullen nieuwe aanwervingen van een vierde, vijfde of zesde werknemer geen korting meer opleveren. De voordelen die gestart zijn vóór 2024, worden niet geraakt.

Aanpassingen op til naar doelgroepverminderingen Kortingen op sociale bijdragen bestaan al lang. Ze hebben hun wortels in de economische crisis van de jaren ’70 en ’80 van vorige eeuw. Het doel is helder: lagere loonkosten die moeten leiden tot een beter concurrentievermogen, een hogere tewerkstellingsgraad en minder werkloosheid. Naast een algemene, structurele lastenverlaging – voor de private profitsector enkel voor lage en middenlonen - kennen we in hoofdzaak de doelgroepverminderingen. In Vlaanderen staan er opnieuw grondige aanpassingen voor de deur.

Oudere werknemers Begin september kondigde Vlaams ministerpresident Jambon aan dat de Vlaamse kortingen voor oudere en voor laaggeschoolde jongere werknemers op termijn zullen verdwijnen. De regering oordeelt dat de financiële steun niet meer nodig is, gezien de krapte op de arbeidsmarkt. De lagere werkgeversbijdragen bij de tewerkstelling van oudere werknemers - de zogenaamde zittende werknemers - gelden momenteel vanaf 60 jaar. Volgend jaar wordt dat 61 jaar. Een al eerder geplande verhoging naar 62 jaar, oorspronkelijk voorzien in 2025, wil de Vlaamse regering midden 2024 laten ingaan. Nadien is het de bedoeling om de steunmaatregel op enkele jaren te laten uitdoven. Ook de vrijstelling van patronale basisbijdragen gedurende twee jaar bij aanwerving van een werkzoekende 58-plusser zal op korte termijn verdwijnen. Voor aanwervingen vanaf 1 juli 2024 zal een werkgever geen korting meer kunnen genieten. Hetzelfde geldt voor de gelijkaardige vrijstelling bij aanwerving van laaggeschoolde jongeren (- 25 jaar). Vanaf 1 juli 2024 zullen er ook hier geen instappers meer zijn. Werkzoekenden De Vlaamse regering schaft niet enkel af, ze creëerde ook een nieuwe doelgroepvermindering: die voor aanwerving van een werkzoekende persoon, tussen 25 en 58 jaar, ‘zonder recente duurzame werkervaring’. Een langdurig werkzoekende, kan je stellen, al dekt die vlag de lading niet helemaal. Sinds oktober van dit jaar geldt bij een minstens halftijdse aanwerving een korting tot 1.000 euro per kwartaal, gedurende vier kwartalen. Maar, eerlijk is eerlijk, helemaal nieuw is die maatregel niet. Voordien was er al een premie die de werkgever moest aanvragen. Wat vaak niet gebeurde. Nu gaat het om een korting die (door het sociaal secretariaat) rechtstreeks in de RSZ-aangifte wordt opgenomen.

17


io n

PLUS

è

is s

GE

à tr

sf

® DE

MICO V-E

aible é m

EEN PREMIUM IN GEBRUIKSGEMAK EN DUURZAAMHEID ECOLOGISCHE VERPAKKING VOOR HYBRIDE PARKETLIJMEN

GESCHIKT VOOR VLOERVERWARMING

MAKKELIJKER TE RECYCLEREN

ZEER ELASTISCH

MAKKELIJK VERKAMBAAR

SOUDAL N.V. • EVERDONGENLAAN 18-20 • B-2300 TURNHOUT • BELGIË • TEL.: +32-(0)14 42 42 31 • WWW.SOUDAL.COM

000687-ADVERT

EENVOUDIG SCHOONMAKEN


Ondernemers

DE KIJK VAN MENSURA

T ‘Achter de façade van fancy functietitels blijkt de realiteit vaak minder opwindend.’

Dr. Gretel Schrijvers CEO van Mensura groep

ijdens een bezoek aan het NASA Space Centre in 1962 zag Amerikaans president John F. Kennedy iemand van de poetsploeg in de weer met een bezem. Hij onderbrak de rondleiding, stapte op de man af en stelde zich voor als de president. Kennedy vroeg de man wat hij aan het doen was. ‘Meneer de president’, luidde het antwoord, ‘ik help een mens naar de maan te brengen.’ Een anekdote die prachtig het gevoel illustreert van een werknemer om bij te dragen aan iets groters. Impact hebben en daar ook erkenning voor krijgen, is dan ook een van de basisingrediënten voor werkgeluk. Misschien wel de belangrijkste. Maar hechten we niet te veel belang aan het begrip? Fancy façade? ‘Meaning is the New Money’ is aanstekelijk, maar wringt vaak met de routines en de alledaagsheid van de concrete werkinvulling. Het overromantiseren van de job van je leven kan snel zuur opbreken.’ Aan het woord is Peggy De Prins, arbeidssocioloog aan de Antwerp Management School. Afgelopen zomer maande ze in een opiniebijdrage in De Tijd aan tot een voorzichtige omgang met de term werkgeluk. Ze waarschuwde voor te hooggespannen verwachtingen, vooral bij jonge werknemers, die achter de façade van fancy functietitels en (te) rooskleurige jobinformatie botsen op de realiteit. Die blijkt vaak minder spannend en opwindend.

Blije medewerkers, blije klanten De basisgedachte achter werkgeluk luidt dat werkgelukkige collega’s beter samenwerken, creatiever zijn en ook meer gedreven zijn om kwalitatief werk af te leveren. Onderzoek toonde al meermaals aan dat organisaties die inzetten op het persoonlijke welzijn van medewerkers effectief sterkere resultaten neerzetten. Minder verzuim, verloop, conflict; meer sales, innovatie en groei. En niet in het minst: een sterkere employer brand. Tijdens een inspiratiereis in juni naar Kopenhagen, een gedeeld initiatief van Mensura en Springbok Coaching, bezocht een delegatie klanten enkele Deense bedrijven die voluit inzetten op gezonde en gelukkige werknemers. Als meest bepalende factor voor werkgeluk verwijzen zij naar de manier van leidinggeven. In één adem voegden ze eraan toe dat leidinggevenden vertrouwd gemaakt moeten worden met het belang van werkgeluk, én getraind om het te stimuleren. Belangrijke welzijnsindicator En daar ligt volgens mij de sleutel om werkgeluk wel degelijk als belangrijke welzijnsindicator te hanteren. Peggy De Prins heeft een punt als ze waarschuwt voor te hooggespannen verwachtingen of het ongeduld van (vooral) jongere werknemers. Maar leidinggevenden die vertrouwen en autonomie geven, die coachen in plaats van controleren, gul zijn met constructieve feedback en oprechte complimenten, die scheppen het kader voor jobs waarin werknemers kunnen groeien en ook plezier halen uit hun werk.

Werkgeluk vertrekt vanuit leidinggeven Staat werkgeluk in jouw organisatie hoog op de agenda? Of roept het eerder associaties op met de fake Barbiewereld, die bij een realitycheck verdampen als ether? Tijd voor een zoektocht naar nuance in het debat tussen believers en sceptici. 19


Advertorial

Concrete actie ondernemen voor een duurzame agrovoedingssector De uitdagingen die gepaard gaan met duurzaamheid zijn heel belangrijk voor de agrovoedingsindustrie, meer nog dan voor andere sectoren. De bevolking op een houdbare manier voeden tegen een betaalbare prijs is een basisbehoefte. Op 23 november bundelen ING Food & Agri en Heylen Groep hun krachten om bij te dragen aan het debat en constructieve ervaringen te delen met de hele sector. Groei en duurzame transitie financieren ING Food & Agri werkt al lange tijd samen met agrovoedingsbedrijven om hun inspanningen op het gebied van duurzaamheid te ondersteunen. Ook Heylen Groep gelooft in een duurzamere agrovoedingsindustrie en investeert daarom hierin. Belcampi, het eerste pastamerk gemaakt van Belgische harde tarwe, is hier een goed voorbeeld van. Terwijl traditionele merken, zelfs Italiaanse, harde tarwe gebruiken die soms afkomstig is uit Canada, geeft Belcampi de voorkeur aan lokale productie, waardoor de CO2-impact sterk wordt verminderd. ING is al vele jaren een financiële partner van Heylen Groep en ondersteunt de groei van het bedrijf.

Expertise op maat Bedrijven in de agrovoedingssector kunnen rekenen op de gespecialiseerde relatiebeheerders in de teams van ING Food & Agri. Ze hebben diepgaande kennis van de markt, waardoor ze kunnen anticiperen op de behoeften van spelers in de sector. Zo kan de agrovoedingssector ook profiteren van het volledige engagement van ING voor meer duurzaamheid.

Uitdagingen aangaan door praktische ervaringen te delen Voor het tweede jaar op rij brengen ING Food & Agri en Heylen Groep 50 CEO’s van agrovoedingsbedrijven uit Limburg en de provincie Antwerpen samen om de uitdagingen van duurzaamheid te bespreken en hun ervaringen en best practices te delen. Een samenwerking om te koesteren!

Ben jij een ondernemer in de agrovoedingssector die actie wil ondernemen voor meer duurzaamheid? Sluit je aan bij je vakgenoten voor een netwerkavond op 23 november vanaf 18 uur in Golfclub Witbos (Witbos, 2200 Noorderwijk, België). Toegang enkel na inschrijving. Meer info op

ing-events.be/fabeventoost/

ING België nv • Bank/Kredietgever • Marnixlaan 24, B-1000 Brussel • RPR Brussel • BTW: BE 0403.200.393 • BIC: BBRUBEBB • IBAN: BE45 3109 1560 2789 • www.ing.be •

20 Neem contact op met ons via ing.be/contact • Verzekeringsmakelaar ingeschreven bij de FSMA onder het nummer 0403.200.393 • Verantwoordelijke uitgever: Peter Göbel • Marnixlaan 24, B-1000 Brussel • 730252N • 10/2023


Ondernemers

LEDENNIEUWS

ESSENTIEL ANTWERP LANDT IN NEW YORK

UMICORE

Fans van Essentiel Antwerp kunnen bij het kledingmerk voortaan ook shoppen in New York. Aan Wooster Street 74 in de SoHo openden medeoprichters Inge Onsea en Esfan Eghtessadi zopas niet alleen een flagshipstore, maar lanceerden ze tegelijk ook hun e-commerceplatform voor de Amerikaanse markt. Essentiel Antwerp was al te vinden in de Verenigde Staten in multimerkenwinkels en grote warenhuizen, zoals Bloomingdale’s, Neiman Marcus, Revolve en Anthropologie. De opening van een eigen winkel in New York vormt een belangrijke mijlpaal in zijn omnichannel expansiestrategie. Het laat Amerikaanse consumenten toe om de wereld van Essentiel Antwerp volledig te beleven. Deze nieuwe Amerikaanse stap past in de expansiestrategie en de ambitie om het merk een globaler imago te geven. ‘We merken een grote vraag vanuit de Amerikaanse markt naar onze kleurrijke collecties, vernieuwende knitwear, vrouwelijke jurken en trendy statementstukken met een sterk gevoel van nieuwheid aan aantrekkelijke prijzen. Daarom versterken we er onze aanwezigheid met een flagshipstore, samen met een nieuw e-commerceplatform dat nationale aanwezigheid garandeert’, verduidelijkt Inge Onsea. ‘New York is niet alleen a place to be in de Verenigde Staten, maar ook wereldwijd. Dit zal dus de internationale groei van ons merk waarborgen’, vult Esfan Eghtessadi nog aan. Essentiel Antwerp overweegt later nog meerdere andere flagshipstores op strategische locaties in Amerika te openen, als onderdeel van de expansiestrategie. Samen met Europa en het Verenigd Koninkrijk heeft het Antwerpse merk vandaag al 37 winkels, net als een samenwerking met 750 groothandelaren wereldwijd.

In een joint venture met batterijproducent PowerCo (Volkswagen Groep) gaat materiaaltechnologiebedrijf Umicore in Polen een nieuwe productiefabriek opstarten voor actief kathodemateriaal. Dat is zowat de belangrijkste component voor batterijen van elektrische voertuigen. De nieuwe fabriek van joint venture Ionway in Nysa zou goed zijn voor 900 jobs en kan rekenen op 350 miljoen euro aan subsidies van de Poolse regering. In totaal omvat het project een investering van 1,7 miljard euro. Het project speelt in op de lopende transitie naar duurzame mobiliteit en draagt bij aan de Europese Green Deal door voor regionale, duurzame en transparante toeleveringsketens voor batterijen te zorgen. In Nysa opende Umicore vorig jaar al Europa’s enige fabriek voor batterijmaterialen. De Ionway-fabriek komt daar pal naast. Tegen het einde van dit decennium wil Ionway een jaarlijkse productiecapaciteit bereiken van 160 GWh. Dit zou volstaan voor 2,2 miljoen batterij-elektrische voertuigen. www.umicore.be

SD WORX

Familie, vrienden en collega-ondernemers hebben medio oktober in Willebroek afscheid genomen van Patrick Craenhals. De voorzitter van Belgian Scrap Terminal Groep overleed op 5 oktober op 72-jarige leeftijd. In de jaren tachtig kwam hij al aan het hoofd te staan van het familiebedrijf, dat vorig jaar nog zijn honderdste verjaardag mocht vieren. Als operationeel zaakvoerder bouwde hij het recyclagebedrijf op de linkeroever van de Schelde met gerichte investeringen uit tot een toonaangevende circulaire internationale speler, met verschillende inzamel- en productielocaties in België en Frankrijk. Enkele jaren geleden al droeg hij de operationele leiding van het bedrijf over aan zijn dochter Caroline. Voor zijn bijzondere bijdrage aan de economische ontwikkeling van het Waasland mocht Patrick Craenhals op het laatste Eindejaarsfeest van Voka – Kamer van Koophandel AntwerpenWaasland, op aangeven van de Regioraad in het Waasland, nog de Lifetime Achievement Award in ontvangst nemen.

Als toonaangevende Europese leverancier van hr- en payrolloplossingen staat SD Worx nog sterker in Polen, met de overname van Gavdi Poland. Deze leverancier van diensten voor applicatiebeheer en consultancydiensten voor SAP Human Capital Management en SAP SuccessFactors heeft het overgenomen van de Deense Gavdi Group. Het Gavdi-filiaal met hoofdkantoor in Warschau heeft ook eigen oplossingen ontwikkeld die compatibel zijn met de SAP HR-software, die zo extra functies krijgt. Met meer dan 120 SAP payroll- en HCMexperts en kantoren in Katowice, Poznań en Wroclaw ondersteunt Gavdi Polen meer dan 250 klanten, voornamelijk lokale middelgrote en grote Poolse organisaties. In 2022 realiseerde het een omzet van zowat 8 miljoen euro. Door deze acquisitie versterkt SD Worx zijn SAP HR-capaciteiten om klanten in het middensegment en grote ondernemingen te helpen met hr- en payrolloplossingen. Vandaag helpen al meer dan 220 medewerkers van SD Worx in Polen hiermee zowel lokale als internationale klanten. SD Worx ziet aanzienlijke aangroeimogelijkheden in Polen, als land met de grootste bevolking in Centraal- en Oost-Europa en momenteel de zesde grootste economie in Europa.

www.belgianscrap.com

www.sdworx.be

www.essentiel-antwerp.com

AFSCHEID PATRICK CRAENHALS

21


EASLY BERT SWANNET SCHOTEN DEELNEMER BRYO SCALEUP

Zes vragen aan Bryo-deelnemer Easly

‘Wij helpen artsen zich toe te spitsen op specifieke zorg’ Het ziekteverzuim terugdringen met preventief medisch onderzoek, bovendien zonder extra belasting op zorgverleners: daarvan ziet Easly zich als wezenlijk deel van de oplossing. Sinds een jaar bieden oprichters Bert Swannet en Jeroen de Jong daarvoor medische testkits aan die mensen toelaten om thuis zelf testen of stalen voor onderzoek rond uiteenlopende aandoeningen af te nemen. ‘Hiermee bieden we ook een oplossing tegen de lange wachttijden en de druk op de zorg’, klinkt het overtuigd. door Jan Van de Poel fotografie Koen Fasseur 22 22


1

WAT DOET JOUW BEDRIJF?

2

HOE IS HET IDEE ONTSTAAN?

‘We bieden testkits aan die mensen helpen hun gezondheid in kaart te brengen. Daarbij richten we ons naar zowel particulieren als bedrijven. Onze aanpak kan je opvatten als een screening; aanvragers sturen we een testkit toe waarmee ze thuis aan de slag gaan. Die test kunnen ze aanvragen naar aanleiding van klachten of vermoedens op een aandoening, maar evengoed puur uit preventief oogpunt. Bij registratie op ons online platform voeren ze eerst alle nodige informatie over hun gezondheid en hun medische geschiedenis in, om vervolgens de test bij zichzelf af te nemen. Dat staal sturen ze op naar labo’s waarmee we samenwerken. Laboranten of artsen interpreteren vervolgens de testresultaten. In combinatie met de verstrekte medische info leidt dat binnen enkele dagen naar een diagnose, die de patiënt via zijn persoonlijk dashboard in begrijpelijke taal en met advies doorkrijgt. Zo kan een patiënt gericht zijn gezondheid in kaart brengen en snel inspelen op gezondheidsproblemen.’

‘In volle coronapandemie ontmoette ik Jeroen, die net als ik een testcertificaat nodig had om voor de job naar Duitsland te kunnen reizen. Terwijl hij 180 euro voor een sneltest betaalde, moest ik daarvoor 200 euro ophoesten. Niet alleen dat prijsverschil viel ons op; zo’n test afnemen moest volgens ons ook goedkoper én efficiënter kunnen. Dus sloegen we de handen in elkaar voor een eerste testlocatie nabij Rotterdam van SpoedtestCorona, waarmee we al aan 59 euro een test konden aanbieden. Om meer tests te kunnen verwerken, kochten we ons in een microbiologisch labo in en zetten we ook in op IT-matige innovaties. Zo werden we aangeduid voor het organiseren van mobiele testteams op scholen en van tijdelijke testlocaties tijdens het Eurosongfestival in Rotterdam en de Grote Prijs Formule 1 in Zandvoort. Vooral met onze efficiënte, dataveilige manier van werken onderscheidden we ons. Bij het einde van de pandemie hebben we ons businessplan geheroriënteerd naar preventieve testen, vanuit onze knowhow in medische dataverwerking. Intussen bieden we al meer dan 1.700 testen aan.’

4

5

WAT MAAKT JOUW CONCEPT UNIEK?

WAT ZIJN DE AMBITIES?

‘Weinig andere bedrijven hebben een gelijkaardig uitgebreid scala aan thuistesten. Onze NEN- en ISOcertificeringen onderstrepen dat we veilige persoonsdata hoog in het vaandel dragen. In het klassieke scenario worden stalen voor analyse vaak naar Denemarken, Zweden of Zwitserland gestuurd. Via onze partners kunnen we dat sneller en goedkoper organiseren binnen de Benelux. Onze diagnoses worden nog steeds gemaakt door artsen. Ons aanbod is heel aanvullend met hun werk. Zo kunnen zij zich beter toespitsen op patiënten met specifieke zorgvragen. Naar bedrijven kunnen we rapporteren met een masterdataplan, dat een beeld geeft van mogelijke werkpunten. Daarop kan een werkgever gezondheidsinitiatieven baseren. Dat zal het ziekteverzuim tegengaan en zelfs de productiviteit stimuleren.’

‘We geloven rotsvast dat digitalisering de medische wereld nog meer kan ondersteunen. Mensen hebben nog steeds de behoefte om hun testresultaten persoonlijk te bespreken met hun arts. Daarom willen we de mogelijkheid voor een online doktersbezoek verder uitwerken. Zo’n digitale raadpleging komt tegemoet aan de beperkte instroom aan dokters, terwijl 40% van de artsen vandaag wel al 55-plussers zijn. We denken ook aan een online allergiecentrum, zodat allergologen niet 80% van hun tijd nog moeten spenderen aan consultaties voor eenvoudige allergieën. Ons platform is al te raadplegen in het Nederlands, het Frans en het Engels; een Duitstalige versie zit nog in de pijplijn. We hebben al serieuze gesprekken gevoerd met geïnteresseerde buitenlandse bedrijven. Zeker in Duitsland, Frankrijk en Zwitserland zien we potentieel om te schalen.’

Ondernemers

IN DE STARTBLOKKEN

3

WAT BETEKENT BRYO VOOR JOU? ‘Als startende ondernemers met elk onze kwaliteiten, werd het ons wel snel duidelijk dat we niet alles beheersen. In Bryo komt elk onderdeel van bedrijfsvoering aan bod. Zo geeft het traject je echt inzicht in welke domeinen je belangrijke kennis mist. Door zowel de coaching als de raad en de hulp van je collega-ondernemers zet je daar ook meteen op in. Het is ook gewoon handig om van hen mee te krijgen wat bijvoorbeeld al dan niet werkt op vlak van digitale marketing, dat razendsnel evolueert.’

6

TIPS VOOR ANDERE JONGE ONDERNEMERS? ‘Bereid de start van je bedrijf zo deskundig mogelijk voor van a tot z, vooraleer je effectief opstart. Want eenmaal de trein is vertrokken, is het veel moeilijker om nog zaken recht te trekken. Zo kan je ook voorkomen dat je zaak waarin je al veel tijd en geld hebt geïnvesteerd, al te snel aan de grond loopt. Omring je ook met mensen die je goed kunnen adviseren. Bouw je businesscase uit met een duidelijk doel voor ogen. Bouw verder op wat je uniek maakt en blijf daarop focussen.’

www.easly.nl Scan deze QR-code voor alle info over Bryo!

SCAN ME

23


tuinontwerp l aanleg l onderhoud l inrichting met design tuinmeubelen Maak uw afspraak in onze belevingstuin Oud Gooreind 33, Wuustwezel (Antwerpen) van maandag tot en met zaterdag Uw droomtuin start hier! www.vitalistuin.be


Ondernemers

DE KIJK VAN PROXIMUS NXT

O ‘Tegenwoordig verzamelen we bijvoorbeeld ook gegevens op het netwerk zelf.’

m gelijke tred te houden met de cybercriminelen, worden er voortdurend nieuwe tools ontwikkeld. We zetten graag in op automatisering, maar cyberbeveiliging blijft altijd een menselijke kant behouden. Managed detection and response (MDR) is een service die technologisch vernuft combineert met menselijke intelligentie.

En zo evolueerde de sector van een traditionele endpoint protection naar endpoint detection and response (EDR). Een reactie op het besef dat 100 procent bescherming niet bestaat. Deed er zich ergens een incident voor, dan was het zaak om daar zo snel en zo gepast mogelijk op te reageren. Ook het gedrag van individuele gebruikers en medewerkers werd steeds beter in de gaten gehouden.

Tot voor kort werd jouw laptop, tablet of smartphone gezien als een eindpunt: de laatste stap in de verdedigingslinie. Men bouwde steeds betere en hogere firewalls om de perimeter te beschermen. En dus verlegden cybercriminelen hun focus naar de werkplek: een terrein dat nog steeds door verouderde technologie werd beveiligd.

Breder perspectief Maar stilstand is achteruitgang en alles kan beter. Tegenwoordig verzamelen we niet alleen gegevens op de eindpunten, maar bijvoorbeeld ook op het netwerk zelf. Door analyse en correlatie van die data kunnen afwijkende situaties nog sneller en beter worden opgevolgd. Deze vorm van extended detection and response (XDR) zorgt voor een breder perspectief.

Om deze nieuwe dreiging het hoofd te bieden, was een andere benadering noodzakelijk. Wie zijn werkomgeving veilig wilde stellen, moest voortaan rekening houden met risico’s waar men zich amper bewust van was. Antivirusprogramma’s volstonden allang niet meer. Het tempo waarin we bestookt werden met allerhande aanvallen en scams, was niet bij te benen. Denk maar aan de zogenaamde zero day-attacks, die sneller om zich heen grepen dan je jouw software kon updaten.

Kristof Lidou Head of Sales Area Flanders Proximus NXT

XDR is dus een uitstekende methode om aan risicobeheer te doen. Snel, soepel en responsief. Maar hoe interpreteren we al die gegevens en analyses? Dit is waar MDR bij komt kijken. Het overgrote deel van de gedetecteerde risico’s wordt door een geautomatiseerde actie benadert. Maar er zijn ook situaties die een menselijke inschatting vereisen. Een specialist van vlees en bloed die beslist wat de volgende stap is. Grote bedrijven hebben hier hun eigen team voor. Kleine en middelgrote ondernemingen hebben het een stuk moeilijker om securityexperts aan te werven. Proximus NXT stelt XDRtechnologie ter beschikking en treedt op als vaste MDR-partner, zodat bedrijven verzekerd kunnen zijn van beveiliging op maat.

Cybersecurity behoudt altijd menselijke factor Om gelijke tred te houden met de cybercriminelen, worden er voortdurend nieuwe tools ontwikkeld. We zetten graag in op automatisering, maar cyberbeveiliging blijft altijd een menselijke kant behouden. Managed detection and response (MDR) is een service die technologisch vernuft combineert met menselijke intelligentie. 25


Beleef concerten van wereldklasse in de Koningin Elisabethzaal

NIEUWJAAR MOZART VUURWERK GLAMOUR STRAUSS NIEUWJAARSCONCERT MET MARIA BENGTSSON za 06.01.2024 — 20:00

Antwerp Symphony Orchestra Philipp Pointner dirigent Maria Bengtsson sopraan

· Persoonlijk VIP-onthaal · Plaatsen in toprang · VIP-lounge · Open bar · Vestiaire · Parkingvoucher

Feestelijk concert met muziek van o.a. Mozart, Beethoven en Strauss

Bekijk de volledige concertkalender op www.antwerpso.be

Koningin Elisabethzaal, Antwerpen

26

Geniet van elke noot via ons business-seatarrangement:

Tickets & info: business@antwerpso.be

Met steun van de Belgische Tax Shelter. Casa Kafka Pictures.


Ondernemers

DE KIJK VAN

CUSTOMER COLLECTIVE

D

it doe je door resoluut te kiezen voor een agile aanpak. De praktijk heeft bewezen dat je morgen geen team van twintig marketeers hoeft aan te werven om dit te bereiken. Deze mindset kan je eenvoudig toepassen in de voor jou relevante domeinen. Daarom deze vijf vigoureuze tips voor jouw eigen transformatie.

‘Jouw consument wordt het bruisend startpunt van jouw focus.’

Sophie Van Orden Organizational design practice lead & consulting director bij The House of Marketing, onderdeel van Customer Collective

#1. Van alternatief naar obsessief Ga je nu voornamelijk te werk met de focus op je product? Keer dan 180 graden en verplaats jouw spotlight: start obsessief vanuit jouw consument. Die wordt het bruisend startpunt in plaats van het louter passief eindpunt. Zo luister je best eerst vooraleer je spreekt; maak een customer journey en breng gedetailleerd de gebruikersverhalen, noden en behoeften van jouw klanten in kaart. Een uitgetekende journey staat je toe onderweg gerichte acties te ondernemen. Verlaat - net als een echte dartspeler - het spel niet tot wanneer je steeds jouw customer bull’s eye keer op keer raakt. #2. De tijd vliegt snel Zorg er dus voor dat je mee vliegt. Snelheid wordt gezien als een van de belangrijkste concurrentievoordelen binnen een agile mindset. Vermijd het traditioneel watervalproces. Werk in korte sprints van twee tot zes weken en tracht een minimal viable product te lanceren. Dit is de allereerste versie van jouw product of dienst: noch af, noch perfect maar een gewillig blanco blad voor feedback waarop je flexibel én sterker kan bouwen. Deze gevalideerde first moveraanpak creëert een reuzegrote voorsprong op jouw concurrenten die zich mogelijk nog in de onderzoeksfase bevinden.

Agile: van buzzwoord naar werkwoord Anno 2023 fluctueert er veel voor jouw marketeers: het economisch klimaat voelt aan als een te kleine broek met maar weinig bewegingsvrijheid. Klantenverwachtingen stijgen even snel als ze keren en nieuwe technologieën en tools schieten als paddenstoelen uit de grond. Als er één ding niet verandert, is het dat er dagelijks veel verandert. Gelukkig hoef je je niet de calimero te voelen: ook kmo’s kunnen net als grotere spelers inspelen op deze - zo blijkt vereiste - vinnigheid.

#3. One team. Of meer? Talent wint de wedstrijd, maar teamwork wint het kampioenschap. Creëer daarom crossfunctionele teams. Deze squads zijn multidisciplinair en combineren expertise uit verschillende vakgebieden: ze leren van elkaar, ze versterken elkaar. Omdat ze elkaar niet lineair opvolgen, maar naast elkaar aan de frontlinie staan, kan jouw onderneming voluit gas geven in het go-to-marketproces. Breng dus de verschillende afdelingen in kaart die aan eenzelfde product of campagne werken en organiseer van begin tot eind crossfunctionele meetings. #4. Wees bezeten door meten Vergeet het jaarlijks evalueren van jouw KPI’s: agile bedrijven grijpen hun doelstellingen idealiter per kwartaal vast. Net zoals elk seizoen een aangepaste garderobe verdient, verdienen ook jouw prestaties doorheen het jaar de nodige aandacht. Definieer twee tot drie KPI’s die je maandelijks tot driemaandelijks analyseert. Voorbeelden hiervan zijn cost per conversion, value per conversion, net promoter score, etc. Presteer je koeler of warmer dan gedacht? Bespreek en voorspel dan welke sprints je moet implementeren. Maak gebruik van dashboards over de teams heen en vergaar zo inzicht in de waarde van elke marketingactiviteit. #5. De veelweter of de allesweter? Wie neem je aan? Degene die van veel domeinen behoorlijk wat weet, of diegene die van één domein praktisch alles weet. Beide profielen zijn noodzakelijk voor jouw onderneming, maar vanuit de agile mindset opteer je idealiter voor de eerste veelweter. Dit T-profiel zal sneller bruggen kunnen maken tussen de verschillende afdelingen wanneer het in een squad aan de slag is. De expertise van het I-profiel is vervolgens waardevol wanneer je specifieke of complexe vraagstukken moet beantwoorden. Voeg dus agile toe als werkwoord aan jouw dagelijkse woordenschat: dat advies geven wij aan al onze klanten. En wees niet bang om je te verspreken. Want zoals dat bij elke taal het geval is, baart ook hier oefening kunst.

27


Ondernemers

UITGESPROKEN

GRAFIEK VAN DE MAAND

Antwerp Airport noteert recordaantal passagiers tijdens de zomer Antwerp Airport heeft afgelopen zomer een recordaantal passagiers mogen verwelkomen. Met welgeteld 101.256 ontvangen reizigers in juli, augustus en september klokt de Antwerpse luchthaven 0,2 procent beter af dan de vorige recordzomer van 2019. De twee volgende zomers viel het passagiersaantal fors terug als gevolg van de reisbeperkingen tijdens en de naweeën op toeristisch vlak van de coronapandemie. En ook de zomer van 2022 was minder door wekenlange werken aan de start- en landingsbaan van de luchthaven.

De sterke toename van het aantal reizigers is volgens Antwerp Airport vooral te danken aan nieuwe, zuinigere toestellen van TUI fly met een grotere capaciteit, net als een aantal nieuwe bestemmingen in het aanbod. Daarnaast ziet ook het zakensegment in Deurne een stijging. Vergeleken met de cijfers van 2019 is er een toename van 8,6% procent in vliegbewegingen van zakenjets. ‘September dit jaar was met 35.407 passagiers zelfs de beste maand ooit op de luchthaven’, onderstreept CEO Eric Dumas.

Aantal passagiers 101.069

101.256

92.043 82.645

82.193 68.428

68.189

61.307

30.241

2014 2015 Zomer (juli t.e.m. september)

28.637

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Boeman

‘De industrie wordt hier soms afgeschilderd als boeman, maar is dat niet. Er zijn uitwegen uit de energiecrisis. Ieder land heeft de mogelijkheid de energiekosten te drukken. In Frankrijk is dat het geval, in andere landen zie ik vooralsnog alleen debatten.’ Peter Vanacker, CEO van chemiebedrijf LyondellBasell, De Tijd

Excel

‘Zelfs aan m’n vakantie in Italië gaat een Excelbestand met twintig kolommen vooraf, met informatie over de hotels in de buurt. Als je zo veel mogelijk uit je kostbare tijd wilt halen, dan maak je maar beter de juiste keuzes. Voorbereiding en structuur helpen me daarbij.’ Stijn Baert, professor arbeidseconomie, Knack 28

16

In het Antwerpse Deurganckdok is op maandag2 oktober een eerste proefvaart met zestien meter diepgang gelukt. De toegestane limiet op de Westerschelde als vaarroute van en naar Antwerpen ligt momenteel op 15,6 meter diepte, om te vermijden dat schepen zouden vastlopen op ondiepe delen van de Schelde. Loodsen en rederijen zijn er evenwel al langer van overtuigd dat schepen met 16 meter diepte net zo goed veilig Antwerpen kunnen bereiken. Met proefvaarten waarbij de diepgang telkens werd opgevoerd van 15,7 tot 16 meter, onderzoeken het Vlaams en Nederlands Loodswezen, rederij MSC, de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit en Port of Antwerp-Bruges hoe dat best lukt. De 400 meter lange containerreus MSC Tessa was het eerste schip met 16 meter diepgang die het Deurganckdok binnenkwam en daarmee dus een nieuw diepterecord liet optekenen. Meer diepgang impliceert een grotere laadcapaciteit. Veertig centimeter verschil in diepte kan al snel een extra laadvermogen opleveren van een duizendtal containers.


Ondernemers

UITGESPROKEN

FOTO VAN DE MAAND

Veronique Van de Water uitgeroepen tot Plato Ambassadeur 2024 Op de Bedrijvennetwerkdagen Antwerpen-Waasland in Antwerp Expo is Veronique Van de Water woensdag 20 september uitgeroepen tot Plato Ambassadeur 2024. In een ware nek-aan-nekrace haalde ze het van onderneemsters Femke Lintelo en Evelien Wulteputte, die eveneens waren genomineerd om het eerstvolgende jaar te fungeren als boegbeeld van Plato, het lerend netwerk van Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland. De opvolgster van Kris Van Ingelgem van Antwerp Golf School is de zaakvoerster van boekhoudkantoor StrateVision.fin uit Aartselaar, dat na drie jaar al kantoren telt in Mechelen, Herentals, Hasselt en Brugge. (Foto Jelle Jansegers)

Gegijzeld

56

Ruim de helft van de Belgische bedrijven heeft te weinig personeel om al hun werk af te maken. Dat blijkt uit een onderzoek van hr-dienstenbedrijf SD Worx bij meer dan 16.000 werknemers en bijna vijfduizend hr-directeurs uit zestien verschillende Europese landen. Daarvan worstelt gemiddeld 43% met het aantrekken van nieuwe werknemers. In zowel België als Nederland is dat 56%, waardoor 54% van de bedrijven hun werk niet rond krijgt. Enkel in Frankrijk ervaren werkgevers nog meer problemen. Bedrijven doen hier dan ook steeds vaker een beroep op selectiekantoren. Tegenover een jaar geleden is ons land er wel op vooruitgegaan. Toen had nog 65% van de werkgevers moeite met aanwerving. Er zijn in 2023 namelijk minder vacatures dan het jaar ervoor. 2022 blijkt een piekjaar te zijn.

‘Voor de VS is het belangrijk dat Europa een sterke industriële basis heeft. We willen in de VS geen fabrieken ten koste van fabrieken in Europa. We willen extra industrie in de VS én in Europa. Onze aanvoerketens moeten meer divers worden, zodat noch de VS noch Europa nog gegijzeld kunnen worden.’ Michael Adler, Amerikaans ambassadeur in België over een mogelijke trans-Atlantische subsidie-oorlog, Trends

Talent

‘Een familieman ben ik nog altijd niet. Ik heb drie kinderen bij drie verschillende moeders: dan heb je geen talent voor het vaderschap.’ Jan Decleir, talentrijke acteur op z’n 77 jaar, De Morgen

29


‘Dankzij ons netwerk van zelfstandige agenten, die vaak voor meer dan de helft van hun omzet op Evlier draaien, hebben we een erg fijnmazig netwerk.’ Christophe Van Schependom en Paul-Henri Verhelst, Evlier

Deelnemer opleiding internationaal groeien


Ondernemers

BEDRIJF

‘We bedienen hier meer dan 90 procent van de slagers’ Wie kent het Specerijenzout van Evlier, de kruidenproducent uit Schoten, niet? Dat unieke Specerijenzout is sinds 1958 het paradepaardje van het familiebedrijf en ontving een aantal jaren geleden het label van streekproduct. Maar Evlier is veel méér dan dat: het biedt een uitgebreide selectie specerijen, kruiden, decoratiemixen, additieven, sauzen en marinades voor voedingsprofessionals: slagers, traiteurs of bedrijven actief in de voedingsindustrie. Sinds de recentste reorganisatie van de aandeelhoudersstructuur is het voor Evlier met volle kracht vooruit. door Katrien Verreyken fotografie Wim Kempenaers Zaakvoerder Christophe Van Schependom is de derde generatie aan het roer van kruidenproducent Evlier. Hij werd als het ware geboren met kruiden in zijn papfles. Zijn cozaakvoerder Paul-Henri Verhelst heeft geen enkele link met het familiebedrijf, wat

van hem meteen de frisse outsider maakt. Een ideale combinatie om volop in te zetten op verandering, groei en innovatie, zonder te raken aan de ambachtelijke kwaliteit en authenticiteit van de producten. Want al in 1947 zag kruidenspecialist Evlier in Schoten het levenslicht. Stichters Florent Van Schependom en Emiel Van Lier waren buren met ambitie en zagen in de naoorlogse periode de nood aan specerijenmengelingen toenemen. ‘De schoonmoeder van mijn opa Florent was eigenares van de ‘Rolmops’, een bekende broodjeszaak in de Statiestraat in Antwerpen’, vertelt Christophe Van Schependom. ‘Zij heeft eigenlijk gezorgd voor de startfinanciering van Evlier. Met buurman Emiel en overbuur Maurice is mijn grootvader toen van start gegaan. In de garage van mijn grootouders was het toenmalige specerijendepartement, bij mijn overbuur het meeldepartement. In het centrum van Antwerpen kochten hun echtgenotes de kruiden aan, die ze vervolgens in koffers met de tram naar Schoten brachten. Er was toen slechts één camionette om uit te leveren. Florent en Emiel vulden die helemaal met hun kruidenmengelingen en daarmee reden ze eenvoudigweg langs alle slagers en cafés in de buurt. Was de camionette leeg, dan gingen ze terug naar huis. Al snel breidde het assortiment uit en moest er verder en verder worden beleverd. Dan namen ze de tent mee om in te overnachten. Er was maar één onderwerp waarover Florent en Emiel – Maurice was toen al uit de zaak gestapt – van mening verschilden en dat was voetbal. Van Lier was een fervente Antwerpsupporter en mijn opa een Beerschotsupporter. (lacht) Dat onderwerp was dus taboe!’

31


Ondernemers

BEDRIJF

‘Het magazijn was wat op de groei gekocht. Dus werden bij de opening de rekken gevuld met lege dozen.’

UNIEK DISTRIBUTIENETWERK Al snel werden de respectieve garages te klein en verhuisde Emiel Van Lier naar een huis met een magazijntje, ook in Schoten. In 1957 werd dan de eerste steen gelegd van wat nog altijd het Evlier-gebouw aan het kanaal DesselTurnhout-Schoten is. ‘Dat gebouw hebben we trouwens zonder hulp van de bank gezet’, vertelt Christophe, ‘maar wel met hulp van familie en vrienden. Het gebouw was wat op de groei gekocht. Dus bij de opening werden alle rekken gevuld met veelal lege dozen, om de indruk te geven dat de business in volle bloei was.’ Na hun universitaire studies stapten twee zonen van Florent en twee zonen van Emiel in de zaak. Eveneens rond hun twintigste volgden hun kleinzonen Christophe en Marc het voorbeeld van hun vaders en grootvaders. ‘We zijn dus een familiebedrijf pur sang tussen de multinationals. Wij zijn het oudste familiebedrijf in de specerijenbusiness in België.’ De sleutel voor het succes ligt wellicht voor een deel in het unieke distributienetwerk. Evlier werkt met een netwerk van zelfstandige agenten, die vaak voor meer dan de helft van hun omzet op Evlier draaien. ‘België is grosso modo opgedeeld in negen regio’s die telkens door een vaste partner worden bewerkt. Daardoor heeft Evlier een erg fijnmazig netwerk en bedienen we meer dan 90 procent van de slagers en traiteurs in ons land.’

zouden scheiden. Christophe had een investeerder nodig om de aandelen van de familie Van Lier in het bedrijf over te nemen. Door toevalligheden kwam op die manier Paul-Henri Verhelst op zijn pad. Die had net chocopastafabrikant Boerinneke stevig gereorganiseerd en futureproof gemaakt. Paul-Henri had ook zin om zich in een nieuw avontuur te smijten. ‘Ik zie mijn grootste rol als medezaakvoerder om dit mooie bedrijf uit een periode van stilstand te halen en er opnieuw schwung in te brengen. Doordat ik geen familiebanden heb, is het voor mij gemakkelijker om knopen door te hakken en het bedrijf een nieuwe koers te laten varen. Ik kan zaken met een frisse blik aanpakken en een nieuwe wind laten waaien door Evlier. Ik wilde dat niet doen als externe consultant. Omdat ik met de voeten in de klei wil staan, heb ik me ingekocht in het bedrijf.’ VOLLE GAS VOORUIT Waar wil het zaakvoerdersduo vooral op inzetten? ‘We hebben zopas geïnvesteerd in een nieuw bedrijfspand op de grens tussen Schoten en Sint-Job, de voormalige Struik Foods-site. Als dat eind 2025 operationeel is, kunnen we gas geven’, vertelt Paul-Henri Verhelst. ‘Evlier draait momenteel een omzet van circa 7 miljoen euro. We hebben een afzet van 1.500 ton aan producten, maar

er valt nog zoveel meer te rapen. We zitten nog niet op ons volle potentieel. Ook in het distributienetwerk willen we de komende jaren nog meer consolideren. We willen gaan naar minder verdelers, maar wel groter en professioneler georganiseerd. We willen nog meer zélf de lijnen uitzetten en vooral alle neuzen in dezelfde richting krijgen.’ ‘En ook onze b2b-producten willen we nog wat meer in de verf zetten’, meent Christophe Van Schependom. ‘De individuele consument kent ons vooral van het Specerijenzout, maar dat is maar het topje van de ijsberg. Het gros van onze business ziet de individuele consument niet. We hebben prachtige specerijenmengelingen voor alle soorten vleesbereidingen, paneermelen, decoratiemixen, additieven, marinades, ... Kortom, ons masterplan voor de toekomst ligt in grote lijnen vast. Nu willen we met volle kracht vooruit.’ UITBREIDEN EN INNOVEREN De komende jaren wil Evlier volop inzetten op uitbreiding en innovatie. ‘Ons gloednieuw ERP-pakket optimaliseert en automatiseert onze bedrijfsprocessen. Het is onze centrale databron voor financieel beheer, voorraad-, productie- en klantbeheer’, licht Paul-Henri Verhelst toe. ‘Al onze gegevens worden

VAN STILSTAND NAAR SCHWUNG Recent werd beslist dat de wegen van de families Van Lier en Van Schependom 33


Maak jouw bedrijf energieneutraal in zes stappen

De herfst is in het land, en dat wil zeggen dat het energieverbruik van bedrijven stilaan terug de hoogte ingaat. Maar hoe zorg je ervoor dat je bedrijf geen energieverlies lijdt tijdens de koelere maanden? En is het energiebeleid van je bedrijf wel future proof? Ontdek onze whitepaper “Energieneutraal in 6 stappen” - de gids bij uitstek om je duurzaamheidsdoelen te bereiken. Onze whitepaper biedt je de noodzakelijke begeleiding en praktische stappen om duurzame veranderingen door te voeren in jouw bedrijf.

34

Download vandaag nog onze whitepaper:


Ondernemers

BEDRIJF

volop gecentraliseerd. Hierdoor hebben we consistente realtime informatie en neemt bijgevolg onze efficiëntie alleen maar toe. Doordat er in het huidige bedrijfspand voortdurend is bijgebouwd, loopt de productieflow niet meer op de meest efficiënte manier. In onze nieuwbouw moet die opnieuw een mooie lijn vormen, zodat onze efficiëntie stijgt. En met onze verdelers willen we meer op forecasting werken: we willen de toekomstige vraagen aanbodpatronen nog meer kunnen voorspellen om onze productieplanning en ons voorraadbeheer te optimaliseren. Het effect: geen verouderde producten, geen gemiste verkoopkansen, een vermindering van verspilling, een optimaler gebruik van onze middelen, beter risicobeheer én meer tevreden klanten en werknemers. We willen transparanter werken en onze nieuwbouw met een heus R&D-centrum ook echt inzetten als verkoopstool.’ In zijn innovatieproces wil Evlier wel het ambacht blijven bewaken, onderstreept Christophe Van Schependom. ‘Want dat is een van onze USP’s. De manier van werken wordt dan wel geautomatiseerd, de kwaliteit verandert op geen enkel moment. We blijven vertrekken van erg kwalitatieve grondstoffen; we verwerken alles hier in Schoten op ambachtelijke wijze. En we zetten volop in op geur, kleur, smaak, textuur en beleving. We hebben een uitgebreide portefeuille aan producten en brengen ook voortdurend nieuwe producten en mixen op de markt. Én we zijn een clean label; onze recepten zijn waar mogelijk vrij van bewaarmiddelen.’

‘Door onze gegevens volop te centraliseren, hebben we consistente realtime informatie. Bijgevolg neemt onze efficiëntie alleen maar toe.’ ‘Als je aan onze verdelers vraagt waarom ze al zo lang met ons samenwerken, dan zeggen ze ook unaniem dat de producten van topkwaliteit zijn’, vult Paul-Henri Verhelst aan. ‘We blijven staan voor die oerdegelijke kwaliteit. Op grootmoeders wijze, maar dan naar de moderniteit gebracht. Als flexibele, kwalitatieve speler geloven we in onze toekomst op een markt waar grote multinationals de plak zwaaien.’ www.evlier.be

Ook Nederland en Frankrijk kruiden al met Evlier De grondstoffen voor zijn unieke specerijenmixen vindt Evlier allang niet meer op de markt in Antwerpen. Het koopt die in Indonesië, India, Spanje, Turkije, Egypte, … ‘We hebben heel wat langetermijnrelaties lopen met partners in die landen. Die garanderen al vele jaren kwaliteit en betrouwbaarheid’, geeft Christophe Van Schependom aan. ‘We kopen bijvoorbeeld hele peper- en nootbollen van de beste kwaliteit aan. In onze productie-unit worden die dan ambachtelijk gebroken, vermalen en gezeefd.’ De uitvoer van Evlier-producten is momenteel nog vrij beperkt. ‘We leveren ook in Nederland en Frankrijk, maar beperken ons toch grotendeels tot België. Enige tijd geleden hebben we deelgenomen aan een interessante opleiding van de AntwerpsWase Kamer rond internationaal ondernemen. Dat traject is absoluut een aanrader. Ons leerde het vooral dat er in eigen land nog zoveel meer te halen valt, door ons beter te focussen, nieuwe doelgroepen aan te boren en strakker met onze verdelers samen te werken.’ ‘Laat ons eerst zorgen dat we er rond de eigen kerktoren uithalen wat erin zit’, beaamt PaulHenri Verhelst. 35


Deelnemer Jong Plato

‘Onze technologie rollen we met kleine stappen uit, zodat duidelijk is wat elke stap oplevert.’ Toon Bogaerts en Stig Bosmans, Rollo.ai 36


Ondernemers

DE PITCH In deze rubriek vertelt een bedrijfsleider in hapklare stukjes tekst meer over zijn bedrijf.

‘AI heeft pas zin als je jouw data op orde hebt’

De art-decogevel van de vroegere glasfabriek Gaasch doet het misschien niet vermoeden, maar in de kantoren vooraan dit Antwerps pakhuis zijn ze wel helemaal mee met de digitale innovaties van deze tijd. Toon Bogaerts en Stig Bosmans huizen er sinds begin dit jaar met Rollo.ai. Deze start-up helpt bedrijven zich voor te bereiden op de toekomst door data en artificiële intelligentie aan te wenden. door Jan Van de Poel fotografie Vincent Callot

WAT? ‘Artificiële intelligentie is een hype waarop vaak ondoordacht wordt ingespeeld om zeker mee te zijn. Wij zien het als slechts een van de digitale tools om waarde voor bedrijven te creëren. Bijvoorbeeld met eenvoudigere technieken is dat ook mogelijk. We gaan eerst na wie onze klant is, waar die naartoe wil, welke data hij heeft en hoe die worden verwerkt. Op basis daarvan kijken we hoe automatisatie, digitalisering en beter databeheer hem kan vooruithelpen. Als je jouw data niet op orde hebt, is het zinloos om al over AI te spreken. Vaak is de eerste stap dus om relevante data kwalitatief beschikbaar te maken en er dan een strategie rond te bouwen. Die rollen we met kleine stappen uit, zodat duidelijk is wat elke stap oplevert. We werken vooral al samen met resellers en bedrijven actief in de bouw of contentcreatie, niet toevallig sectoren met krimpende marges. Net omdat we vertrekken vanuit de data, hebben we een brede scope.’

AMBITIES? ‘In twee jaar is ons oorspronkelijk team van drie verdubbeld naar zes. Volgend jaar willen we de sprong maken naar tien mensen. Los van de groei die we beogen, willen we vooral uitgroeien tot een topspeler op technologievlak vanuit kwalitatief oogpunt. Dankzij onze connectie met de universiteit slagen we er gelukkig in om ware toptalenten in ons vak aan te trekken. Die willen we ook een werkomgeving aanbieden waarin hun kennis en expertise kan gedijen.’

ONTSTAAN? MISSIE? ‘Door het gebruik van innovatieve technologie willen we onze klanten helpen om kosten te besparen, de efficiëntie te verhogen of extra inkomsten te genereren met een aanpak op hun maat. Daarin willen we hen bijstaan als een partner. Want we geloven er rotsvast in dat wanneer wij onze klanten kunnen helpen en zij daardoor groeien, wij met hen kunnen meegroeien.’

UNIEK? ‘Elk bedrijf is uniek en beschikt dus over vrij specifieke data. Daarom geloven we niet in een one-size-fits-all-oplossing om daarop in te pluggen’, stelt Stig Bosmans. ‘We denken mee met bedrijven over hoe we data en AI kunnen inpassen in hun strategische visie om impact te creëren. Proof of concepts van oplossingen op maat kunnen we vervolgens snel schalen naar een robuust automatisatieen dataplatform voor het bedrijf, dat bovendien compatibel is met de huidige systemen. Om efficiënt te werken, kunnen we terugvallen op een aantal basiselementen voor automatisaties. We zorgen ook voor een volledige oplossing, waarbij we zowel de interface, de hoogtechnologische toepassing als de nodige communicatie tussen beiden opzetten. Zo’n totaaloplossing kan lang niet iedereen bieden.’

‘We waren beiden al langer bezig met fundamentele wiskunde en artificiële intelligentie om te zetten naar praktische toepassingen, Stig als industrieel ingenieur en ikzelf als ingenieur elektromechanica’, vertelt Toon Bogaerts. ‘We hebben dan bij professor Peter Hellinckx gedoctoreerd aan de UAntwerpen rond state-of-thearttechnologieën. De specifieke kennis die we elk hadden, bleek een goeie combinatie. In die periode zagen we al welke mogelijkheden op ons afkwamen. Tegelijk merkten we dat veel Vlaamse bedrijven totaal geen idee hadden van de mogelijke meerwaarde ervan. Dat triggerde ons twee jaar geleden tot het opstarten van ons bedrijf, samen met professor Hellinckx. in Stefan Bracke hebben we een geroutineerde partner gevonden wiens 30 jaar ervaring in de ITwereld onze kennis perfect aanvult. ’

INTERNATIONAAL? ‘We hebben al enkele opdrachten uitgevoerd voor bedrijven in Duitsland en Nederland, die ons via hun Belgische vestiging hebben gevonden. Maar in eerste instantie mikken we puur op België, want de vraag hier is nog meer dan groot genoeg. Zodra we erin slagen om in België toonaangevend te zijn, kunnen we dan nog verder doorschalen naar Europa.’ www.rollo.ai 37


Enjoy the best of live 02-03.12.23 05.12.23 12.12.23 23.12.23 28.12.23 30.12.23 20.01.24 03.02.24 17.02.24 24-25.02.24 07.03.24 16.03.24 30.03.24 19-20.04.24 04.05.24 21.05.24 08.06.24 05.10.24 01.12.24

De Grote Sinterklaasshow Carmina Burana Burna Boy Echo Records presenteert Bazart Will Tura Nodigt Uit Xander De Rycke Het Gala van de Gouden K’s 2023 Nothing But Thieves Aida Disney On Ice Niall Horan Cavalluna Jaap Reesema James De Musical Camille Olivia Rodrigo Jonas Brothers Within Temptation UB40

Ga voor de ultieme beleving Met de be•at VIP Experiences geniet je elke seconde van een concert of show in het Sportpaleis en de Lotto Arena. Kies vandaag uit meer dan 20 evenementen met een exclusief aanbod en heb de tijd van je leven. Jouw voordelen: • parkeren dicht bij de ingang • aparte viptoegang • exclusieve viplounge • beste plaatsen in de zaal • culinaire verwennerijen • open bar Scan voor meer info

Tickets & info

beatvenues.be/vip 38

Blijf op de hoogte! Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Create new memories!


Ondernemers

DE KIJK VAN DELOITTE

E ‘Het hof van beroep acht het aannemelijk dat de bestuurder zijn prestaties niet zou leveren zonder daarvoor een passende bezoldiging te ontvangen.’

Philippe Van Krunkelsven Deloitte Belastingconsulenten

en vennootschap kent haar bedrijfsleider, naast een bezoldiging, ook een voordeel van alle aard (VAA) toe door een woning kosteloos ter beschikking te stellen. Dit VAA maakt deel uit van het totale verloningspakket van de individuele bedrijfsleider en wordt zo verwerkt, zowel boekhoudkundig in onder andere de jaarrekening en ook fiscaal. In lijn met het Belgische Wetboek van inkomstenbelastingen (WIB) wordt dit belastbaar VAA forfaitair gewaardeerd. Daartegenover staat dat de vennootschap alle daadwerkelijke kosten met betrekking tot de woning – die doorgaans (veel) hoger zijn dan het belastbaar VVA – als beroepskosten in mindering brengt.

Bezoldigingstheorie Overeenkomstig de zogenaamde bezoldigingstheorie zijn de kosten van de vennootschap ab initio fiscaal aftrekbaar, gelet op het feit dat er sprake is van een belastbaar VAA in hoofde van de bedrijfsleider. De Belgische belastingadministratie staat in de praktijk evenwel zeer afkerig tegenover deze fiscale praktijk, net omwille van het vaak aanzienlijk verschil tussen het belastbare VAA bij de bedrijfsleider enerzijds en het totaalbedrag aan afgetrokken kosten bij de vennootschap anderzijds. Bijgevolg verwerpt de fiscus dergelijke kosten veelal met het argument dat deze kosten niet zouden beantwoorden aan de aftrekbaarheidsvoorwaarden zoals opgelijst in het algemene wetsartikel inzake fiscaal aftrekbare beroepskosten in het Belgische Wetboek van inkomstenbelastingen.

Nieuwe rechtspraak rond bezoldigingstheorie In een arrest van 5 september 2023 heeft het hof van beroep in Gent opnieuw een fiscaal geschil rond de zogenaamde bezoldigingstheorie bevestigd in het voordeel van de belastingplichtige. In lijn met een eerder arrest bevestigt dit nieuwe arrest dat het de belastingadministratie niet is toegestaan om een opportuniteitsoordeel te vellen over de wijze waarop een vennootschap haar bedrijfsleider vergoedt, zolang die vergoeding redelijk is én er daadwerkelijke prestaties tegenover staan die de vennootschap belastbare inkomsten opleveren.

Het Hof van Cassatie oordeelde in het verleden in dit verband dat door de vennootschap gedragen kosten die aanleiding geven tot een belastbaar VAA in hoofde van de bedrijfsleider, niet als beroepskosten aftrekbaar zijn wanneer die niet gerelateerd zijn aan effectief geleverde prestaties van de bedrijfsleider. De vennootschap draagt hiervan de bewijslast. Dit bewijs mag worden geleverd met alle bewijsmiddelen met inbegrip van vermoedens, weliswaar uitgezonderd de eed. Nieuw arrest In het voorliggende geval oordeelde het hof van beroep in Gent (opnieuw) in het voordeel van de belastingplichtige. Zo oordeelde het hof dat de vennootschap al haar recurrente en substantiële belastbare inkomsten uitsluitend kon verkrijgen en behouden dankzij de prestaties van haar enige bestuurder. Bovendien vindt het aannemelijk dat de bestuurder deze prestaties niet zou leveren zonder daarvoor een passende bezoldiging te ontvangen. Hiermee wordt afdoende aangetoond door de vennootschap dat zij met de aan haar bestuurder betaalde bezoldiging, inclusief het VAA, de intentie had om in haar hoofde belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden. Dat er sprake is van een discrepantie tussen het bedrag aan werkelijk gedragen kosten door de vennootschap en de forfaitaire (bescheiden) waardering van het belastbaar VAA bij de bedrijfsleider, is een bewuste keuze van de fiscale wetgever, zo stelt het hof. Daarnaast verwerpt het hof nog andere argumenten van de belastingadministratie, met name het feit dat ook de echtgenote van de bestuurder de woning betrekt terwijl zij geen enkele prestatie levert voor de vennootschap. Ook in de stelling dat de bijkomende bezoldiging met het VAA niet verantwoord wordt door een ruime omzetstijging door de jaren heen en dat een bijkomende bezoldiging steeds een aanvullende prestatie vereist, is het hof niet gevolgd.

39


‘In onze XR-studio stapt de klant het design in.’ Philip De Wulf en Martijn Vogelzang, Yellow Window 40


Ondernemers

INNOVATIE

‘Je beleeft een stad heel anders vanuit een bus of een tram’ Het internationaal gewaardeerde Antwerpse designbureau Yellow Window staat vooral bekend om zijn innovatieve mobiliteitsdesign. Het leverde CEO Philip De Wulf, managing partner Martijn Vogelzang en hun team dit jaar alleen al twee Red Dot Awards op, en twee Henri Van de Velde Awards. Voor De Wulf kan het design van publiek transport als inspiratie en voorbeeld dienen voor andere productontwikkeling. door Katrien Verreyken fotografie Wim Kempenaers Op de zevende verdieping van een industrieel pand in de Antwerpse binnenstad huist Yellow Window: het uitzicht op de Koekenstad is er magistraal en levert het erg diverse ontwerpteam ongetwijfeld geregeld nieuwe inspiratie en creativiteit op. De Antwerpse topdesigner Axel Enthoven richtte het bedrijf op, maar intussen wordt het al een aantal jaren geleid door industrieel psycholoog Philip De Wulf. Psychologie en design, hoor ik je denken? Jawel, een glasheldere combinatie is het bij het Antwerpse designbureau. ‘We zijn gestart met productdesign’, steekt Philip De Wulf van wal. ‘Daarbinnen hebben we ons vrij snel gespecialiseerd in mobiliteitsgerelateerde producten: het ontwerp van treinen, trams, bussen, maar eveneens van haltes, stations, metrostations, ticketingsystemen, … Een twintigtal jaren geleden waren we een van de eerste designbureaus die zich ook op service design richtten. Dat doen we nog steeds voor grotere internationale projecten. We hebben eveneens een team dat zich op policy design, ofwel beleidsontwerp, richt, onder meer op

gendergelijkheid en inclusie in grote Europese Horizon-projecten. Dat lijkt allemaal weinig met elkaar gemeen te hebben. Maar eigenlijk spreek je wel dezelfde designcompetenties aan; alleen het toepassingsgebied is anders.’ ART THINKING Yellow Window beroept zich niet enkel op design thinking, het bureau integreert ook elementen van art thinking. Want beoordelingen van ontwerpen zijn nooit alleen rationeel, maar ook emotioneel en dus ook esthetisch. ‘Een designer is niet per definitie een kunstenaar. Maar we hebben wél een aantal denkwijzen die ons uniek maken’, stelt De Wulf. ‘We hebben veel langetermijnrelaties met onze klanten, omdat we onze ontwerpen voortdurend willen verbeteren. Bovendien hechten we ook belang aan de emotionele reacties. Een ontwerp moet je ‘raken’, daar werken we heel bewust aan. De cognitieve processen van een ontwerp en een kunstwerk kan je duidelijk naast elkaar zetten. Uit een kruisbestuiving tussen designers en kunstenaars komen inspirerende dingen. Wist je dat een aantal grote consultingbureaus zich recent heeft ingekocht in de designindustrie? Zij beseffen dat een bedrijf succesvoller maken met design eigenlijk ook managerial material is.’ INTERNATIONALE ERKENNING Dat die brede benadering van design loont, blijkt uit de twee internationale Red Dot Awards die Yellow Window dit jaar kreeg voor zijn werk voor MIVB en STIB in de Brusselse hoofdstad. ‘Die internationale erkenning deed ons veel plezier’, bevestigt De Wulf. ‘Vooral omdat het om erkenning voor innovatieprojecten bij het openbaar vervoer gaat. Dat is nog steeds het meest duurzame transportmiddel, met erg hoge materiaaleisen. Dat onze ontwerpen nu ook daadwerkelijk rondrijden en het stadsbeeld en de beleving van Brussel opwaarderen, is mede het resultaat van het innovatieve aankoopbeleid van de MIVB. In haar aanbestedingen krijgt design een vroege en duidelijke rol. Dat is vaak anders.’ 41


VOOR ELKE ONDERNEMERSDROOM EEN PASSENDE FRISOMAT

EEN FLEXIBEL EN ROBUUST STALEN GEBOUW VOOR JOUW ONDERNEMING • Makkelijk (de)monteerbaar, verplaatsbaar en uitbreidbaar • Geproduceerd op 8 weken • Eigen productie van 30.000m² • Familiebedrijf en actief in meer dan 100 landen 42

• 45 jaar ervaring: meer dan 37.000 gebouwen

www.frisomat.com info@frisomat.be 03 353 33 99


Ondernemers

INNOVATIE

Heeft het neerzetten van een mooi gebouw visueel niet veel meer impact dan openbaar vervoer ontwerpen? ‘Daar vergis je je’, meent de CEO van Yellow Window. ‘De beleving van een stad heeft weinig te maken met haar skyline. Een van de belangrijkste factoren is het openbaar vervoer. Je ziet die stad ook vaak vanuit dat openbaar vervoer. Voor ons zijn bussen en trams een soort rijdende gebouwen.’ De Wulf vindt dat het design van publiek transport als inspiratie en voorbeeld kan dienen voor andere productontwikkeling. ‘Het ontwerpen van een trein, tram, metrostel of bus is vele malen complexer dan het ontwerp van een stoel, een slaapkamer of een fietsenstalling. Het is al het voorgaande, maar dan ingebed in een space design dat ook aan 400 of 600 km/u comfort moet bieden. Met oog voor het kleinste detail en binnen stringente veiligheidsnormen. Daarom is openbaar vervoer bij uitstek het domein waar service design hand in hand moet gaan met productdesign’, stelt hij. EMOTIONELE INLEVING Yellow Window besteedt bewust veel aandacht aan een diepgaande inleving in de gebruikers. ‘Niet enkel een functionele inleving naar wat mensen nodig hebben, maar ook een emotionele inleving. Wat wekt bij de mensen ‘goesting’ op’, legt Philip De Wulf uit. ‘Goesting om te kopen, goesting om te gebruiken, te beleven, terug te komen, … Als het om openbaar vervoer gaat, vinden we stiptheid, veiligheid en netheid kernvoorwaarden. Stiptheid heb je helaas niet altijd in de hand, maar hoe een station aanvoelt wél. Je moet de hele ‘reis’ in beschouwing nemen: je hebt niet veel aan een mooie trein als je aankomt in een vuil en onveilig station. Een groot deel van onze interactie met de klant gaat over aanvoelen wat de noden zijn. Hoe zorgen we ervoor dat het geheel samenhangt en dat het vooral beter doet wat het moet doen?’ Yellow Window wil in de toekomst wel graag nog meer sturen op impact. ‘We zouden nog meer op grotere schaal willen werken’, onthult De Wulf. ‘We doen nu ook nog vaak kleinere opdrachten voor lokale overheden en kmo’s die nog niet mee zijn met het ecosysteemdenken. In de Covid-19-periode hebben we een eigen mixed reality

designstudio ontwikkeld, een op de Unrealgametechnologie gestoelde suite die het mogelijk maakt om met het designteam en de klanten in het design samen te komen, het te bespreken, te testen en te finetunen. We zouden die virtual en augmented designtoepassing graag ter beschikking stellen van klanten en grote capstone designprojecten.’ Dat zijn projecten waarbij een multidisciplinaire designexpertise nodig is die onmogelijk door één bureau kan worden geleverd. ‘We zijn een grote fan van goede samenwerkingen’, gaat de CEO voort. ‘De grootste meerwaarde van die XR is dat je geen levensechte mock-ups meer moet bouwen. We bouwen die nu virtueel zonder investering, een erg goede verkoopstool.’ Ook AI wordt door Yellow Window al volop ingezet. ‘Wij moeten die tools zo snel mogelijk onder de knie krijgen om te blijven doen wat we doen. Het zijn fantastische hulpmiddelen, maar ze gaan de magie van de designer niet doen verdwijnen. Gaan ze de cognitieve rationele aspecten van ontwerpen overnemen? Ja, wellicht. Maar de emotionele aspecten niet meteen. Daar is artistieke gave of talent voor nodig.’

‘Nood aan meer vrouwen en STEAM-onderwijs’ In tegenstelling tot heel wat andere sectoren, heeft de designindustrie momenteel niet zwaar te lijden onder een tekort aan arbeidskrachten. ‘We zitten in de luxepositie dat potentiële werknemers ons nog zelf vinden’, vertelt Philip De Wulf. ‘We onderhouden ook wel goede relaties met designopleidingen in en buiten Europa, zoals de Politecnico di Milano, DAAP University of Design in Ohio en de Hong Kong Polytechnic University. Zo werken er permanent een aantal stagiairs bij ons die vaak ook na hun stage permanent worden aangeworven. Het enige wat we wel graag nog willen zien, is meer vrouwen in productontwikkeling en de STEAM-opleidingen. De A van Art is voor ons een nodige aanvulling in STEM-onderwijs.’

www.yellowwindow.com 43


VERHUUR EN VERKOOP VAN RIJPLATEN EN SCHOTTEN

Stalen rijplaten 5.000x1.000x10mm 5.000x1.500x10 of 15mm Kunststof rijplaten Diverse afmetingen en uitvoeringen Dragline schotten Lengtes van 5.000 tot 7.000mm Diktes van 70 tot 200mm

Schrijnwerkerslaan 5 - Industriezone De Zaat - 9140 Temse - Tel. 03/710 50 00 - info@stalenrijplaten.be - www.stalenrijplaten.be

verkoop - terugkoop - verhuur - plaatsing Schrijnwerkerslaan 8 - ZI De Zaat - B-9140 Temse Tel 03/771 69 94 - info@stelcon.be - www.stelcon.be


Ondernemers

ONDERNEMINGSNIEUWS

NIEUWE LEDEN SEPTEMBER Aanvaard door het bestuurscomité van 11 oktober 2023

2BEIT Indra Winkelmans, zaakvoerder Turnhoutsebaan 148, 2970 Schilde https://2beit.be Activiteiten: ICT-beheer en ondersteuning voor een optimale digitale werkplek

A12 AUTOMOBILE Zeqir Ibrahimi, bestuurder Rupelweg 16, 2850 Boom www.a12automobile.be Activiteiten: autodealer

ADVOCATENKANTOOR DIRK COVELIERS Dirk Coveliers, advocaat Frans De Cortlaan 36, 2610 Wilrijk Activiteiten: advocatenkantoor

AIRSMART Manu Nys, bestuurder Metropoolstraat 30 bus 7, 2900 Schoten www.airsmart.pro Activiteiten: ventilatiesystemen

ARIA CONSULTANCY Eline Jansegers, businessmanager Dries 40, 9420 Erpe-Mere https://aria.be Activiteiten: digital strategist

BENNET Alizé Min, marketing & communication coördinator Prins Boudewijnlaan 7D, 2550 Kontich www.bennet.be Activiteiten: consulting

CEDR Zanton De Roeck, business development Straatsburgdok-Noordkaai 21 B.18, 2030 Antwerpen www.cedr.be Activiteiten: dienstenleverancier aan de chemische procesindustrie, van technische evaluaties tot kostenramingen.

DE BLOEMPOTHOEVE Bart Verelst, bestuurder Bloempotstraat 23 bus A, 9170 Meerdonk https://bartverelst.be Activiteiten: tuinbouwbedrijf

DELTA SOURCE Benne Bastin, CCO Kapellestraat 104 bus 2, 2630 Aartselaar www.deltasource.be Activiteiten: analyseren en programmeren van software op maat voor middelgrote en grote organisaties

FAKTORDERTIG ARCHITECTEN An Cornelis, architect/bestuurder Rijnkaai 100 bus B15, 2000 Antwerpen www.faktordertig.be Activiteiten: architectenbureau

FULMEN AUREUM Florian Annemans, zaakvoerder Brusselstraat 51, 2018 Antwerpen Activiteiten: consultancy in de maritieme sector

GLS BELGIUM DISTRIBUTION Björn Herckenrath, keyaccountmanager Humaniteitslaan 233, 1620 Drogenbos www.gls-group.com Activiteiten: pakket-, vracht- en expressleveringen van goederen en pakjes zowel voor b2b als b2c

HANNELORE PANTE Hannelore Pante, bestuurder Vlietstraat 29, 2627 Schelle www.hannelorepante.be Activiteiten: spreker - trainer - coach

HUMAN CAPITAL GROUP Giovanni De Laet, bestuurder Zwaneweg 2, 2970 Schilde www.mainsailhr.be Activiteiten: hr-partner

IKON Joris Verhoeven, zaakvoerder Koningin Astridlaan 37 A, 9100 Sint-Niklaas www.ikon.be Activiteiten: specialist in opbouwen van merkidentiteit onderbouwd door concept, naambepaling, logodesign, marketing en website

KNIPPENBERG KIM Kim Knippenberg, zaakvoerder Stationsstraat 92 bus 2, 2910 Essen www.djprego.be Activiteiten: deejay entertainment

LOÎC DE CANNIÈRE Loîc De Cannière, bestuurder Swaeneleike 10, 2630 Aartselaar Activiteiten: consultancy

MEFEC Patryk Cioch, zaakvoerder Keltenheuvel 49 bus 33, 2650 Edegem https://mefec.be Activiteiten: advies, engineering en toezicht voor projecten in elektrotechniek en automatisatie

MONDE Erwin Mortelmans, business development director Van de Poelstraat 20, 2140 Borgerhout www.eastvantage.com Activiteiten: managementvennootschap voor business development en managementondersteuning voor offshore outsourcingbedrijf Eastvantage in de Filipijnen

NRG MAN Jos De Groof, bestuurder Doornpark 112 bus A, 9120 Beveren-Waas www.nrgman.be Activiteiten: leverancier van duurzame energie-oplossingen

45


Ondernemers

ONDERNEMINGSNIEUWS

OMNISEAL SOLUTIONS Ellen Maes, financemanager Heiveldekens 22, 2550 Kontich www.omniseal-solutions.com Activiteiten: ontwerp en productie van precisieafdichtings- en materiaaloplossingen die kritieke toepassingen in veeleisende omgevingen beschermen

ORO Y PLATA Dirk Denoble, bestuurder Luxemburgstraat 20, 9140 Temse Activiteiten: groothandel goud en zilver

PACO Anna Cornelis, coördinator Den Oven Hoek 76 (unit 60), 2850 Boom www.hoek76.be Activiteiten: bedrijvencentrum

PIERRE RAYMAKERS EN ZOON Robby Staes, technical manager Bredastraat 151, 2060 Antwerpen www.raymakersbvba.be Activiteiten: specialist op het gebied van hijsen en heffen

POLEUNIS ANN Ann Poleunis, zaakvoerder Kapelstraat 67, 2520 Broechem https://letsgetinspired.be Activiteiten: persoonlijke begeleiding van startende/jonge ondernemers in het opzetten van structuur aan de hand van een stappenplan

SATHO LIVING Sandrine Vanhaevermaet, bestuurder August De Boeckstraat 19, 9100 Sint-Niklaas www.satholiving.be Activiteiten: studio voor interieurontwerp

SCHILDERWERKEN COOLS Jonas Cools, bestuurder Pareinpark 61, 9120 Beveren-Waas www.coolsverf.be Activiteiten: van kleuradvies, schilder- en behangwerken tot het opmeten en plaatsen van raamdecoratie op maat 46

SIR ANTHONY VAN DIJCK Jöran De Backer, chef-zaakvoerder Oude Koornmarkt 16, 2000 Antwerpen www.siranthonyvandijck.be Activiteiten: restaurant

TEUGHELS YVES Yves Teughels, zaakvoerder/advocaat Coremansstraat 14a, 2600 Berchem www.teughels-advocaten.be Activiteiten: advocaat

SOLVAS Inge Opstal, adviseur life & benefits Zomerlaan 1, 9930 Lievegem www.solvas.be Activiteiten: kmo’s, hun bedrijfsleiders en particulieren ondersteunen in de opbouw en bescherming van hun vermogen

TPO AGENCY Sam De Waele, medeoprichter Veldkant 33B, 2550 Kontich www.sumsum.digital Activiteiten: IT-consultancy

SPIKES Kristof Geudens, go-to-marketmanager Mechelsesteenweg 64 bus 601, 2018 Antwerpen www.spikes.be Activiteiten: all-in-one technologiepartner die bedrijven helpt groeien

STORO Jorinne De bruyn, managing director Ringlaan 17E, 2960 Brecht www.storo.be Activiteiten: self-storage

TRIAS ARCHITECTEN Bart Van Aelst, Ir. architect Jos Smolderenstraat 69, 2000 Antwerpen https://triasarchitecten.be Activiteiten: bouwarchitect

VENAR Steven Wensel, zaakvoerder Gillès de Pélichylei 43, 2970 ‘s Gravenwezel www.venar.be Activiteiten: VR-AR ontwikkeling, AI en datamanagement

TECH CONSULTANCY Marc Borré, zaakvoerder Vorstenhuislaan 47, 2610 Wilrijk Activiteiten: algemene consultancy

Bekijk de recentste oprichtingen en faillissementen via deze QR-code

SCAN ME


Ondernemers

DE SWITCH

Een overzicht van de nieuwe gezichten in directiekamers en raden van bestuur.

DAVID GOTLIB VERLAAT ANTWERP WORLD DIAMOND CENTRE Bij Antwerp World Diamond Centre (AWDC) is David Gotlib begin oktober zelf opgestapt als voorzitter van de raad van bestuur. CEO Ari Epstein en de raad van bestuur zijn dus op zoek naar een vervanger, die de officiële vertegenwoordiger van de Antwerpse diamantindustrie als voorzitter mee kan aansturen. David Gotlib was vorig jaar nog maar verkozen als voorzitter. In de brief waarmee hij zijn vertrek kenbaar heeft gemaakt, is geen reden daarvoor opgegeven. www.awdc.be

DIRK VERBEECK GEEFT FAKKEL DOOR BIJ BONACHE Sinds 1 oktober is Bonache voortaan onderdeel van Solvint, specialist in inkoop en supply chain. Samen met de overname heeft Dirk Verbeeck als CEO de fakkel doorgegeven. Hij richtte Bonache op in 2004, vanuit een toenemende vraag naar meer flexibele hr-oplossingen. Bij een samenwerking met Bonache kan een klant ervoor kiezen om een of meerdere professionals in te zetten voor een opdracht van een aantal maanden tot meerdere jaren, dan wel te werken naar een structurele oplossing via outsourcing. Deze dienstverlening ziet Solvint als een aanvulling op de verbeterprojecten, opleidingen en expertise-opdrachten waarop het zich in supply chain toespitst. Op zijn 65ste achtte Dirk Verbeeck de tijd rijp om zijn meerderheidsbelang te verkopen aan Solvint en zijn rol over te laten aan Wim Bontinck. Samen met Robine Martin en Femke Lintelo, die door Dirk Verbeeck eerder al als medeaandeelhouder en -zaakvoerder werden aangeduid, neemt hij de dagelijkse leiding op, om samen met de 127 medewerkers verder te schrijven aan het verhaal van Bonache. www.bonache.be

OOK BENOEMINGSNIEUWS? Is in jouw bedrijf de raad van bestuur gewijzigd? Of zijn er nieuwe gezichten op sleutelposities? Na een seintje op communicatie.aw@voka.be delen we ook jouw nieuws hier!

47


Ondernemers

BELANGENBEHARTIGING

Industrie maakt scholieren warm voor STEM-jobs met Port Xpert Het Platform Industrie van Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland biedt in samenwerking met het Havencentrum van Antwerpen leerlingen uit de derde graad van het middelbaar onderwijs ook dit schooljaar weer Port Xpert Industrie aan. Met de medewerking van verschillende topbedrijven uit de industriële cluster in de Antwerpse haven dompelt dit programma de scholieren onder in een industriebad. Zo ontdekken ze de meerwaarde van een keuze voor een STEMjob. Bij Evonik Antwerpen is onlangs de kick-off van het nieuwe projectjaar gegeven. Twaalf topbedrijven uit de industriële cluster in de Antwerpse haven werken dit jaar mee aan het programma van Port Xpert Industrie. Het gaat om Evonik Antwerpen, Covestro, INEOS Belgium, Lanxess Belgium, BASF, Bilfinger ROB/EMV, Borealis, Bayer, Envalior, Actemium, Belgian Scrap Terminal en Van Moer. ‘Onze bedrijven zetten graag hun deuren open voor jongeren uit het middelbaar. Want die komen niet altijd in contact met de industrie, waardoor ze de jobmogelijkheden dus te weinig kennen. Via Port Xpert kunnen ze grondig kennismaken met wat de uiteenlopende jobs in de industriële sector inhouden’, wijst gedelegeerd bestuurder Luc Luwel van Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland op het attractieve aanbod van Port Xpert Industrie. 48

Na een voorbereiding in de klas laat dit programma de deelnemende jongeren eerst kennismaken met de haven, aan de hand van een klasuitstap naar Fort Liefkenshoek in Kallo.

‘De scholieren ontdekken dat ze door de keuze voor een STEM-job een positieve bijdrage kunnen leveren aan de grote uitdagingen waar we voor staan.’ Vanaf het voorjaar 2026 krijgt deze uitstap het nieuwe Havenwereld als bestemming, wanneer dat belevingscentrum de deuren zal openen. Vervolgens brengen ze een interactief bedrijfsbezoek aan een van de partnerbedrijven. Tijdens een speeddate met uiteenlopende medewerkers van die bedrijven – van ingenieurs

over laboranten tot procesoperatoren - krijgen de scholieren een unieke kans om een concreet inzicht in hun jobs te krijgen . ‘Dankzij PortXPert Industrie ontdekken ze dat ze door de keuze voor een STEM-job een positieve bijdrage kunnen leveren aan de grote uitdagingen waar we op het vlak van milieu en klimaat voor staan’, aldus Luc Luwel nog. Evonik Antwerpen kan als deelnemer van het eerste uur bevestigen dat het dichter bij elkaar brengen van STEM-scholen en bedrijven een bijzonder waardevol initiatief is. ‘Er is al verschillende jaren een nijpend tekort aan technische profielen. Via het Port Xpertprogramma brengen we jongeren rechtstreeks in contact met ‘echte’ werknemers hier on site met een job in de chemische industrie. Zo kunnen we hen hopelijk aanmoedigen om ook na de middelbare school voor een studierichting in wetenschappen en techniek te kiezen’, zegt afgevaardigd bestuurder Ivan Pelgrims van Evonik Antwerpen.


Ondernemers

BELANGENBEHARTIGING

Lokaal eisenpakket krijgt vorm Op de Antwerpse zetel van de Kamer kwamen de KamerAmbassadeurs midden oktober samen om het eisenprogramma met oog op de volgende lokale verkiezingen vorm te geven. Want het gemeentebestuur staat in voor de ruimte rondom jouw vestiging, en heeft zo dus indirect heel wat impact erop. Daarom riep de Kamer in 2010 de KamerAmbassadeurwerking in het leven. De KamerAmbassadeurs, in elke gemeente en district één ondernemer, vormen de schakel tussen jouw gemeente en de Kamer. Zij signaleren eventuele knelpunten aan Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland om in overleg met het gemeentebestuur een oplossing te bekomen.

Tijdens het overleg op 16 oktober kregen de KamerAmbassadeurs een stand van zaken over het verkiezingsmanifest voor de lokale verkiezingen en de aanpak van de volgende stappen. Door een nieuwe analysetool kan sterker dan ooit toegekeken worden op de economische ontwikkeling van de gemeente. Zo is het mogelijk om KPI’s op te stellen voor het gemeentebestuur. Ook een beoordeling van de huidige legislatuur kwam tijdens de vergadering aan bod. De meeste gemeenten hebben stappen in de goede richting gezet rond onder meer investeringen, maar enkele uitdagingen blijven. Na de informatieve sessie gingen de deelnemers in vier groepen in op regionale thema’s. Zo werd het verkiezingsmanifest verrijkt met aanbevelingen naar mobiliteit, arbeidsmarkt, vergunningenbeleid en veiligheid.

Meer info over onze KamerAmbassadeurswerking via deze QR-code

SCAN ME

Interesse om KamerAmbassadeur te worden in Ranst, Wommelgem , Hove, Borsbeek, Niel of Borgerhout? Contacteer dan christophe.bellens@voka.be

Sta stil bij nieuwe CSRD-wetgeving Met de zogenaamde Green Deal wil Europa zijn economie tegen 2050 klimaatneutraal maken. Om dat doel te bereiken, heeft het met de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) dit jaar een nieuwe richtlijn voor duurzaamheidsrapportage ingevoerd. De nieuwe Europese richtlijn vereist van ongeveer 50.000 bedrijven in Europa dat ze transparantie bieden over de impact van hun activiteiten op mens en milieu. De richtlijn is van toepassing op alle beursgenoteerde bedrijven, bedrijven van openbaar belang en niet-beursgenoteerde bedrijven die aan minstens twee van de volgende drie criteria voldoen: een netto-omzet van meer dan 40 miljoen euro, een balanstotaal van meer dan 20 miljoen euro en/of meer dan 250 werknemers.

De CSRD-wetgeving omvat een set regels die al deze bedrijven moeten volgen om te laten zien hoe groen en maatschappelijk verantwoord ze zijn. Europa heeft ze ingevoerd om bedrijven te sturen naar duurzamere activiteiten en investeringen. Het doel is om investeerders, banken en andere belanghebbenden meer transparantie te bieden over welke economische activiteiten echt duurzaam zijn. De wetgeving wil ook een einde te maken aan greenwashing, waarbij bedrijven onterecht claimen dat ze duurzaam zijn. De rapportage zelf is in 2025, over boekjaar 2024, als eerste verplicht voor de beursgenoteerde ondernemingen. Het is een trapsgewijs systeem waarin de andere bedrijven jaar na jaar volgen.

Omdat bedrijven ook moeten rapporteren over de gehele waardeketen inclusief hun leveranciers en consumenten, raakt de wetgeving eveneens bedrijven die zelf niet hoeven te rapporteren. Voor hen is het dus eveneens belangrijk om ervan op de hoogte te zijn. Daarom organiseerde Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland onlangs een webinar over dit onderwerp.

Webinar gemist? Herbekijk dit via onderstaande QR-code.

SCAN ME

Benieuwd hoe aandacht voor duurzaamheid jouw bedrijf kan versterken? Krijg alle info over het Voka Charter Duurzaam Ondernemen via duurzaamondernemen.aw@voka.be 49


Ondernemers

BELANGENBEHARTIGING

Productievolume op niveau van 23 jaar geleden

Investeringen in petrochemische cluster meer dan ooit nodig De industriële cluster in het Antwerpse havengebied beleeft zorgwekkende tijden. Sinds het recordjaar 2018 vallen de productievolumes alarmerend terug. De productievolumes van 2022 lagen zelfs terug op het niveau van het jaar 2000. Dat blijkt uit de tweejaarlijkse productiemeting van Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland. door Christophe Bellens, Philippe Heyvaert

50

Gedelegeerd bestuurder Luc Luwel van Voka Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland drukte in Knack zijn bezorgdheid hierover uit. Hij benadrukt de uitzonderlijke aard van deze terugval: ‘Dit is zeer verontrustend. Want zoiets hebben we de voorbije 40 jaar nooit meegemaakt.’ Al sinds 1980 monitort de Antwerps-Wase Kamer de productie van de 36 voorname industriële sites in het havengebied, en deze abrupte krimp markeert een historische breuk in de trend. SINDS 2019 DALENDE CIJFERS De index, die tot en met 2018 een gestage stijging van productievolumes liet zien, was slechts onderbroken door gebeurtenissen zoals de kredietcrisis en de sluiting van

Opel Antwerpen in 2010. Na elke dip volgde telkens een vrij krachtig herstel, zodat de curve structureel stijgend bleef. In 2019 lagen de productiecijfers lager door een afkoelende conjunctuur. In 2020 doorkruiste de coronacrisis de verwachte heropleving; de vraag naar petrochemische basisstoffen viel terug. In 2021 herstelde de index maar gedeeltelijk. In 2022 donderde de productie naar beneden, zodat de productie terugviel tot het niveau van twintig jaar geleden. Voor 2023 wordt er geen beterschap verwacht. Wat de daling nog alarmerender maakt, is dat die deze keer een structureel karakter heeft. De krimp heeft zich verspreid over een meerderheid van


Ondernemers

BELANGENBEHARTIGING

de industriële cluster, wat duidt op verslechterende algemene investerings- en ondernemingsomstandigheden, zeker binnen de chemische sector. Dit leidt tot bedrijfssluitingen en technische werkloosheid in het havengebied. Dit moet alarmbellen doen afgaan bij beleidsmakers. Maar door de grote vraag naar werknemers door de vele pensioneringen wordt dit nog onvoldoende opgenomen op de politieke agenda. UITEENLOPENDE VERKLARINGEN Diverse factoren dragen bij aan deze neerwaartse trend, waaronder gestegen

energie-, grondstoffen- en personeelskosten die de concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland verzwakken. Bovendien spelen strenge Europese richtlijnen en regionale interpretaties hiervan ook een rol. Dit heeft geleid tot complexe regelgeving en rechtsonzekerheid in vergunningsdossiers. Ondernemingen hebben dringend behoefte aan rechtszekerheid, aangezien nieuwe investeringen de manier zijn om zich aan te passen aan de nieuwe economische realiteit. Net die sites waar de afgelopen jaren grote investeringen hebben plaatsgevonden, produceren nu wel meer.

Productie-index industrie havengebied (1980 = 100)

246 241

232 223 217

229

Net die investeringen in productie en duurzaamheid zijn van kapitaal belang voor de toekomst. We hebben dus dringend een realistisch en actiegericht industrieel beleid nodig vanuit Vlaanderen, België én Europa. Ook een sluitend stikstofkader is primordiaal. Want anders gaan we de investeringen mislopen die onze industrie verduurzamen en revitaliseren voor de volgende decennia. Dat zou problematisch zijn. Voka - Kamer van Koophandel AntwerpenWaasland blijft beleidsmakers de weg wijzen om de concurrentiepositie te herstellen en de economische groei te stimuleren. 250

247

245

241 233

230

240

237

235 230 225

221

217

219

220 215

208 203 2000

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

210 2021

203 2022

205

Productiejaar

Probleem stikstof: manoeuvreerruimte is op! Er zijn enkele zekerheden in de stikstofsaga: het stikstofbad is vol en moet geledigd worden en we hebben liever vandaag dan morgen een stikstofdecreet. Een decreet dat een rechtszeker kader biedt om tijdig het stikstofbad (deels) te ledigen én een ijkpunt vormt om nieuwe vergunningsaanvragen aan te toetsen. Dit om ervoor te zorgen dat economische groei en natuurbescherming hand in hand kunnen gaan. Het hoeven geen tegenover elkaar geplaatste vijanden te zijn. Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland waarschuwde al eind 2020 via een vrije tribune dat ‘iedereen die enigszins begaan is met de toekomst en welvaart van ons land zich verschrikkelijk boos zou moeten maken’. Enkele jaren, een rits aan arresten van de Raad voor Vergunningenbetwistingen, ingetrokken ministeriële instructies en niet uitgevoerde politieke akkoorden later, is het nu meer dan vijf na twaalf. De facto zijn we voor economische investeringen in een vergunningenstop beland: hetzij omdat er ongunstige adviezen worden afgeleverd, hetzij omdat de vergunningverlenende overheden geen werkzaam toetsingskader hebben. En als je denkt dat we het ergste gehad hebben: vergeet het maar. Vandaag wordt het stikstofargument zelfs ingeroepen om zinvolle

infrastructuurprojecten zoals de spoorontdubbeling in Ekeren (Oude Landen) te torpederen. Dit project verhoogt de capaciteit van vracht over het spoor aanzienlijk en heeft meer milieuwinsten dan het equivalent via wegtransport. Omwille van de onzekere stikstofimpact bij de aanleg van dit infrastructuurproject, werd de verleende omgevingsvergunning eind september door de Raad voor Vergunningsbetwistingen vernietigd. Gekker hoeft het niet te worden. Als we de totale chaos willen vermijden moet de Vlaamse regering haar politiek stikstofakkoord van 10 maart 2023 respecteren en zo snel als mogelijk omzetten in een decretaal verankerd kader, waarbij een onderscheid gemaakt wordt in de behandeling tussen stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3). De Raad van State bevestigde in haar advies dat dit verschil juridisch overeind blijft, mits bijkomende motivering. Het is van belang aan te stippen dat het wel degelijk over een verschil in behandeling gaat tussen de stoffen ammoniak en stikstofoxiden, niet over een verschil tussen de sectoren landbouw en industrie. Bij het ter perse gaan van deze Ondernemers was er nog geen zicht op een concrete oplossing. Hopelijk is er een lichtpuntje aan het einde van de stikstoftunnel wanneer je dit leest en werken de beleidsverantwoordelijken eindelijk aan een structurele oplossing. 51


Ondernemers

MOBILITEIT

Oosterweel zorgt voor definitieve verbinding tussen E34 en E17 Opnieuw een mijlpaal in de werken aan de Oosterweelverbinding: eind oktober is de definitieve verbinding tussen de E34 en E17 in gebruik genomen. Daarmee kan weer een van de vele puzzelstukken van de werf van de eeuw worden afgevinkt. Een kruisje kan ook geplaatst worden achter de openstelling van de nieuwe oprit Antwerpen Linkeroever. De lijst is in deze werfzone daarmee bijna afgewerkt. Op rechteroever wachten de volgende uitdagingen. door Steven Roeland beelden Lantis In het weekend van 27 oktober nam Lantis, bouwheer van de Oosterweelverbinding, de nieuwe snelweg tussen de E34 (Zelzate) en Antwerpse Ring (R1) in gebruik. Datzelfde weekend werd ook de verbinding van de E34 naar de E17 (Gent) opengesteld. Ook de Parallelweg tussen de park-and-

52

ride en het kruispunt waar in de loop van deze maand de oprit Linkeroever op zal aansluiten, schuift op naar zijn definitieve locatie. Daarmee zijn de knooppunten Antwerpen-West en Sint-Anna Linkeroever op vlak van weginfrastructuur zo goed als afgewerkt.

KNOOPPUNT SINT-ANNA IN GEBRUIK Vanaf nu rijdt het verkeer onder het ecoduct en de nieuwe fietsbrug door. De afbraak van de tijdelijke snelweg zal plaats maken om de Parallelweg - die hier deels nog tijdelijk is - op te schuiven richting snelweg. Ook de tijdelijke verbinding van de E34 en de ring wordt uit dienst genomen. Goed nieuws is ook dat midden november de nieuwe oprit Linkeroever richting Kennedytunnel open gaat. Daar wijzigt de verkeerssituatie. Waar de definitieve Parallelweg tussen P+R Linkeroever en de nieuwe oprit in gebruik gaat, kan je in beide richtingen gewoon doorrijden. Wie naar de oprit zelf rijdt, maakt gebruik van een kruispunt dat geregeld is met verkeerslichten.


Ondernemers

MOBILITEIT

Nieuwe verbinding tussen E34 en R1 Tijdelijke snelweg vervalt

Nieuwe route Parallelweg Tijdelijke Parallelweg vervalt Nieuwe oprit Linkeroever (opent in november)

KEERLUS IN KRUIBEKE VERDWIJNT Met de nieuwe aansluitingen verdwijnt ook de nood aan de keerbeweging ter hoogte van het complex Kruibeke. De tijdelijke brug, parallel aan de oversteek over de E17 en gelegen tussen de bedrijvenzones Schaarbeek en Zwaluwbeek/Hogenakkerhoek, wordt overbodig. Ze wordt dan ook afgebroken vanaf eind november. De afrit Kruibeke zal er aansluitend worden afgewerkt.

‘De haven heeft elk alternatief dat een bijdrage kan leveren tot een betere bereikbaarheid nodig.’ Daarmee zijn bijna alle elementen van de Oosterweelverbinding op vlak van verkeersinfrastructuur in deze zone gerealiseerd. Alleen de uitrit van de Kennedytunnel richting E34 en de afrit Linkeroever moeten nog aangesloten worden op het knooppunt. Dat staat in het voorjaar van 2024 op de planning. Daarnaast moeten

middenbermen nog worden aangepast en geluidsschermen afgewerkt. Ook het Ringpark West kan er worden aangelegd nu de vergunning in september is afgeleverd. Daar komen tegen eind 2025 een bermlandschap van 8,5 meter hoog, waterbuffers en fietsverbindingen. OP NAAR RECHTEROEVER Op linkeroever zal het verkeer de komende jaren niet zoveel meer zien van de wegenwerken. Die concentreren zich op de aanleg van de Schelde- en Kanaaltunnels (buiten de rijweg), de Oosterweelsteenweg (Oosterweelknoop) en de voorbereidende werken voor de afbraak van de viaduct van Merksem. Om daar te voorkomen dat het snelwegverkeer zich tijdens de werken een weg baant door de omliggende buurten, bouwt Lantis er binnenkort een tijdelijke snelweg over een afstand van zes kilometer: de Bypass. Voor de aanleg van het noordelijk deel tussen het knooppunt Antwerpen Noord (waar de A12 en E19 aansluiten op de Antwerpse Ring) en het Sportpaleis, is eind september het openbaar onderzoek voor de vergunning voor de bouw afgerond. Voor het oostelijke deel, tussen het Sportpaleis en het knooppunt Antwerpen-Oost (E313 x R1), volgt dat later.

LANGDURIGE CAPACITEITSREDUCTIE Ter voorbereiding van het aanleggen van de Bypass moet op de R1 één rijstrook worden ingenomen, net na de afrit Deurne tot aan het Albertkanaal richting Nederland. Dit vanaf eind december 2023 en voor de hele duur van de bouw. In het voorjaar van 2024 wordt dan gestart met de effectieve bouw van het noordelijk deel van de Bypass. Met de aanleg van het oostelijk deel wordt iets later gestart. Maar omdat dit traject korter is, zal het gelijktijdig klaar zijn. In 2025 rijdt het verkeer over de Bypass richting Nederland, ook daar tijdelijk met minder en smallere rijstroken dan vandaag beschikbaar. In 2026 zal ook het verkeer richting Brussel, Hasselt en Gent over de Bypass rijden, dit tot de aanleg van de verdiepte Ring klaar is in 2030. Ondernemingen met een groot volume aan verplaatsingen in deze zone, bereiden zich best goed voor en zetten waar mogelijk in op alternatieven. www.oosterweelverbinding.be

Mobiliteitsvragen rond Oosterweel? Contacteer onze mobiliteitsmanager via steven.roeland@voka.be 53


‘Door verschillende stappen te zetten, heeft Eveline haar meerwaarde kunnen bewijzen. Ook naar de klanten zorgt dat voor meer sérieux.’ Wilfried en Eveline Moortgat, Metalon

54


Ondernemers

NEXTGEN

‘Wij evolueren mee met de klant’ Twee state-of-the-artmagazijnen op Logistiek Park Waasland onderstrepen de jongste jaren dat Metalon uit Beveren ambitieus voortschrijft aan het familieverhaal van ruim 30 jaar. In dat nieuwe hoofdstuk is ook een vooraanstaande rol weggelegd voor Eveline Moortgat. Als CEO heeft ze als de derde generatie in een ondernemersfamilie de operationele leiding versterkt naast haar vader Wilfried en nonkel Luc Moortgat. door Jan Van de Poel fotografie Stefaan Van Hul Investeren in infrastructuur voor goederenopslag en kantoren was volgens Wilfried en dochter Eveline Moortgat nodig, nadat Metalon de eerste 25-tal jaren van zijn bestaan in gehuurde magazijnen had doorgebracht. In die periode heeft het Wase familiebedrijf zich uitgebouwd tot een logistieke dienstverlener die meer dan alleen ruimte voor opslag van goederen aanbiedt. Zo spitst het zich ook toe op het afvullen, herverpakken en transporteren van goederen en op onderhoud van technische installaties in de petrochemische sector. ‘In beide magazijnen behandelen we producten van toch enige waarde. Voor een bedrijf uit de petrochemische sector werken we bijvoorbeeld met een hoogstaand product dat toegepast wordt in verscheidene sectoren. Ons tweede magazijn is toegespitst op klanten met een breed gamma goederen voor de industriële sector. Voor elk van onze klanten is het belangrijk dat hun producten in de beste condities worden opgeslagen en behandeld’, wijst Eveline Moortgat op de piekfijne uitrusting van het complex dat Metalon vanaf 2018 in twee fasen op Logistiek Park Waasland heeft laten optrekken. Sinds begin dit jaar is die investering van enkele tientallen miljoenen klaar. ‘In drie decennia zijn onze activiteiten sterk geëvolueerd. Daarop spelen we in met niet alleen meer, maar ook modernere

opslagruimte. Die beantwoordt aan de laatste normen en komt tegemoet aan verwachtingen naar duurzaamheid, met onder meer supergeïsoleerde muren, 2,5 megawatt aan groene energie via zonnepanelen op het dak en on site afvalwaterreiniging’, duidt Wilfried Moortgat de gerealiseerde schaalvergroting. Tot voor enkele jaren was Metalon trouwens nog een zusterbedrijf van de REAL Group, die vooral bekend is van verkoop en verhuur van modulaire units. Midden 2020 lieten de broers Moortgat dat bedrijf evenwel over, om zich verder te kunnen specialiseren in de niche waarop Metalon zich al sinds 1990 richt. ‘Door service en kwaliteit te leveren met ook steeds een oog op veiligheid, bereiken we een specifiek cliënteel. Zo werken we nu voor de top tien van de chemiebedrijven in de Antwerpse haven. Inzetten op kwaliteit zit ingebakken in ons bedrijf. Zo waren we al een van de eersten die VCA-gecertificeerd waren. Vorig jaar hebben we ook het ISO 9001-certificaat behaald’, onderstreept Wilfried Moortgat. ‘We beschikken nu over bijna 40.000 vierkante meter aan eigen magazijnen. Die hebben we ook nodig om in een omgeving als de Antwerpse haven te kunnen meespelen.’ ‘Met onze logistieke kennis en capaciteit qua opslagruimte vullen we onze klanten goed aan, als een partner die meedenkt in hun logistieke proces’, pikt Eveline Moortgat in. Als tweede generatie binnen Metalon heeft zij als CEO zo een stevige basis om Metalon de volgende jaren verder te leiden. ‘Als familiebedrijf hechten we veel waarde aan business doen op lange termijn. Dus vinden we het zelf belangrijk om onze klanten aan te tonen dat wij hen willen blijven bedienen. Met sommigen loopt de samenwerking al 30 jaar. Maar ook zij evolueren, dus gaan wij daar trouw in mee. Gelukkig hebben wij het voordeel van onze ervaring’, geven vader en dochter Moortgat aan. ‘Vanuit onze familiale aanpak voelen we ons nauw betrokken bij de business van onze klanten. We staan steeds klaar om naar hen te luisteren. Dat we daar met korte beslissingslijnen snel op kunnen inspelen, is een stevige troef.’ GENIETEN VAN VARIATIE Haar allround kennis zal Eveline Moortgat eveneens helpen in haar rol. De juriste van opleiding werkte zich in uiteenlopende functies in het bedrijfsleven in. ‘Als kind ben ik

opgegroeid op het familiebedriijf, waarboven we zelfs nog hebben gewoond. Ik deed er vakantiewerk en na mijn studies heb ik eerst twee jaar elders gewerkt als internationale productieverantwoordelijke. Dan kwam er een plekje vrij in het familiebedrijf’, vertelt Eveline Moortgat. ‘Het bedrijf lag me steeds nauw aan het hart. Ik was er acht jaar lang aan de slag in verschillende functies, van kwaliteits- en payrollverantwoordelijke over functies op de commerciële dienst tot zelfs preventieadviseur. In mijn huidige rol neem ik de dagelijkse beslissingen voor mijn rekening. Dat bevalt me, want ik houd van variatie. Met 45 medewerkers aan boord is het ook behapbaar voor me. En ik sta er niet alleen voor. Zeker bij meer technische en strategische zaken pleeg ik overleg met mijn vader. Dagelijks kunnen we daarover kortsluiten, zodat eventuele vragen of problemen snel van de baan zijn. Mijn nonkel volgt alles nog mee op als bestuurder.’ ‘Het is goed dat Eveline al die verschillende stappen heeft gezet. Ze heeft zo niet alleen haar meerwaarde kunnen bewijzen, maar ook vanaf dag één volop ervaring kunnen opdoen die haar als CEO heel bruikbaar zal zijn. Want in die rol komt ze met al die facetten in aanraking. En ook naar de klanten zorgt dat toch voor meer sérieux’, bedenkt Wilfried Moortgat. Hoewel Evelines zus en broer ervoor gekozen hebben om niet de stap naar het familiebedrijf te zetten, heeft de familie wel een familiecharter geschreven. ‘Al zien we dat niet als iets heiligs. Want door alles in steen te beitelen, riskeer je wel dat iets tegen je gaat werken’, klinkt het. ‘De toekomst is ook niet te voorspellen. Dus moet je zo’n charter om de twee jaar even herbekijken, om te zien of het nog overeenstemt met de organisatie en de context.’ www.metalon.be

Meer weten over ons aanbod voor familiebedrijven? Ontdek het via deze QR-code.

SCAN ME

55


Zelfreinigende coating zoekt ondernemer Sammy Verbruggen werkt bij de Onderzoeksgroep DuEL, verbonden aan het Departement Bioingenieurswetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Plasmonische fotokatalyse staat centraal in zijn onderzoek: het zonlicht activeert nanodeeltjes, die een chemische reactie in gang zetten. Zijn onderzoek resulteerde onder meer in een zelfreinigende coating, die ook een luchtzuiverende en antibacteriële werking heeft. Gezocht: ondernemers, zoals glasfabrikanten of producenten van zonnepanelen, om de coating in de praktijk te kunnen toepassen. Interesse? Geef een seintje op sammy.verbruggen@uantwerpen.be

56


Ondernemers

ONDERZOEKER ZKT. ONDERNEMING

Het belang van innovatie staat als een paal boven water. Bedrijven moeten vernieuwen om te kunnen blijven groeien. Ook wetenschappers zetten hoog in op innovatie. Als beide partijen elkaar vinden, wordt het vaak een succesverhaal. De uitdaging? De juiste onderzoeker linken aan de geschikte ondernemer. Voel jij de chemie reeds?

Zelfreinigende ramen zijn de toekomst Ruitenwassers zullen het niet graag horen, maar als het van Sammy Verbruggen afhangt, zijn zelfreinigende ramen geen sciencefiction meer. In zijn lab op UAntwerpen werkt de bio-ingenieur aan een coating die het vuil niet gewoon afstoot, maar afbreekt. Nanomaterialen, geactiveerd door het zonlicht, spelen de hoofdrol in dat proces. Verbruggen heeft een patent op zak, maar zoekt nog geïnteresseerde eindgebruikers.

2. HET ONDERZOEK

4. HET RESULTAAT

De bio-ingenieur doet onderzoek naar lichtgevoelige nanomaterialen, met het oog op luchtzuivering, waterstofproductie, sensoren en zelfreinigende toepassingen onder zonlicht. Zo ontwikkelde hij onder meer een innovatieve, zelfreinigende coating, waar hij een patent op nam. ‘Er zijn al onderhoudsvrije coatings verkrijgbaar op de commerciële markt’, legt Verbruggen uit. ‘Die leggen meestal een beschermende water- of vuilafstotende laag. Het vuil krijgt er geen grip op, maar verplaatst zich naar ergens anders. Wij ontwikkelden een zelfreinigende coating, eentje die water net aantrekt. Onze coating breekt de vuile deeltjes vervolgens af en daarvoor hebben we alleen maar licht nodig.’’

De zelfreinigende coating is hoogtransparant en erg glad, veel gladder dan commercieel verkrijgbare coatings. ‘We hebben ons product laten testen op verschillende domeinen, telkens op basis van de ISO-standaarden. Op het vlak van zelfreiniging doet onze coating het heel goed: de nanodeeltjes blijken erg actief. Ook qua luchtzuivering – het afbreken van giftige stikstofdioxides – zien we positieve resultaten. Onze coating heeft ook een antibacteriële werking. Hij doet er minder lang over en er is minder zonlicht nodig om de bacteriën af te breken.’ Waar ziet Verbruggen de coating aangewend worden? ‘De toepassingsmogelijkheden zijn heel ruim. Ik denk bijvoorbeeld aan de voedingssector, waar hygiëne van heel groot belang is. Dat geldt ook voor de medische sector. Denk maar aan operatiekwartieren, waar desinfectie een prioriteit is.’ De Antwerpse bio-ingenieur is op zoek naar geïnteresseerde eindgebruikers. ‘In labo-omstandigheden wérkt onze coating, dat staat vast. Nu willen we werk maken van concrete, industriële toepassingen. Ik denk onder meer aan glasfabrikanten. Neem de Burj Khalifa, het hoogste gebouw ter wereld, als voorbeeld: dat bestaat aan de buitenkant volledig uit glas. Dat allemaal onderhouden, vergt enorm veel werk en kost handenvol geld. Stel je voor dat al dat glas behandeld is met een zelfreinigende coating.’ Ook een zonnepanelenproducent kan een interessante partner zijn. ‘Zonnepanelen verliezen een deel van hun rendement wanneer ze vuil worden. Met onze coating kan dat vermeden worden. Daarnaast willen we samen met een partner aan bijkomende R&D doen. Nu is er nog een hittebehandeling nodig om onze coating aan te brengen. Niet alle materialen zijn daar bestendig tegen. We willen een proces ontwikkelen dat geen hitte nodig heeft.’

door Peter De Meyer fotografie Koen Fasseur

3. HET PROCES 1. DE ONDERZOEKER Binnen de Onderzoeksgroep DuEL, verbonden aan het Departement Bioingenieurswetenschappen van de Universiteit Antwerpen, draait alles rond duurzame energie, lucht- en watertechnologie. Sammy Verbruggen is er professor sinds 2019. In zijn wetenschappelijk onderzoek staat fotokatalyse centraal. De technologie is gebaseerd op nanodeeltjes die geactiveerd worden door zonlicht. Bij fotokatalyse komt er dus geen bijkomende elektriciteit of warmte kijken. Verbruggen is lid van de Jonge Academie, een onafhankelijke interuniversitaire en interdisciplinaire ontmoetingsplaats voor jonge toponderzoekers en -kunstenaars met een visie op wetenschap, kunst, beleid en maatschappij.

Fotokatalyse is het toverwoord in de zelfreinigende coating. Zonlicht brengt een chemische reactie op gang in de beschermlaag en die chemische reactie breekt de stofdeeltjes af. Verbruggen: ‘Het licht van de zon activeert nanomaterialen en maakt zo reactieve zuurstof. Eén groot nadeel: alleen ultravioletlicht heeft die activerende functie. Slechts vijf procent van het zonlicht is ultraviolet. Daar moesten we dus een oplossing voor vinden.’ Die oplossing vonden Verbruggen en zijn collega’s bij plasmonen. Dat zijn nanodeeltjes die een beetje functioneren als energie-antennes. ‘Zo lukte het ons om tot de helft van het zonlichtspectrum aan te kunnen wenden. Onze technologie werd zo een heel stuk efficiënter.’

57


YOUR TECHNOLOGY AND INNOVATION PARTNER De Cronos Groep zoekt wereldwijd naar de beste technologie, gaat actief kenniscellen vormen en stimuleert potentiële ondernemers binnen de kenniscellen om met de betreffende technologie aan de slag te gaan.

BUSINESS PARK KING SQUARE I VELDKANT 33A I B-2550 KONTICH I +32 3 450 80 30


Nederland is voor Polylak eerste halte van buitenlands avontuur

Ondernemers

INTERNATIONAAL ONDERNEMEN

Lees pag. 60-61

59


Deelnemer Mercurio Go International

‘Als maakbedrijf in Vlaanderen moet je inzetten op digitalisatie en automatisatie om zo efficiënt mogelijk te kunnen zijn.’ Stef Baeyaert, Polylak 60


Ondernemers

INTERNATIONAAL ONDERNEMEN

Buitenland snuffelt aan ecovriendelijk gelakt mdf Voor Polylak is zo ecovriendelijk mogelijk produceren de te bewandelen weg, zo bewijzen niet alleen de zonnepanelen op zijn dak in kmo-zone Bosduin in Kalmthout. Sinds vijf jaar werkt het Kempense maakbedrijf uitsluitend nog met poedercoating voor de keuken-, badkamer- en andere interieurelementen die het vervaardigt voor professionele plaatsers. ‘We gaan vol voor een futureproof, duurzaam product’, zegt managing director Stef Baeyaert. door Jan Van de Poel fotografie Koen Fasseur Lakken is al meer dan 30 jaar dé specialiteit van Polylak, dat geboren is uit de Kalmthoutse keukenbouwer Vasco. ‘Aanvankelijk spitsten we ons toe op natlakken, waarbij de onderdelen van bestelde keukens met een vloeibare lak in de gewenste kleur werden gespoten. Omdat de lakafdeling van Vasco vragen kreeg van andere keukenbouwers en schrijnwerkers, groeide dat uit tot een apart bedrijfje. Een vijftiental jaar geleden waagden we ons voor het eerst aan poederlakken. Die techniek werd al langer toegepast op metalen, maar een Italiaans bedrijf had die ook uitgetest op mdf-panelen. In onze drang om te innoveren, gingen we hier als eerste daarmee aan de slag’, blikt Stef Baeyaert achterom. In het vorig decennium kreeg Polylak dan onder impuls van hem en van gedelegeerd bestuurder Marc Herrijgers helemaal vorm als onestopshop voor gelakte mdf-onderdelen op maat voor badkamers, keukens en andere zaken voor interieurinrichting, zoals maatkasten en dressings. VAN ZAGEN TOT LEVERING ‘Zo investeerden we een miljoen euro in een volautomatische productielijn. Als maakbedrijf in Vlaanderen met vandaag 22 medewerkers aan boord moet je nu eenmaal inzetten op

digitalisatie en automatisatie om zo efficiënt mogelijk te kunnen zijn’, stipt Stef Baeyaert aan. ‘We namen ook een schrijnwerkerij over, om minder afhankelijk te zijn van leveranciers en eventuele prijsverschillen tussen hen. Dat gaf ook de mogelijkheid om een eigen gamma aan afgewerkte onderdelen in mdf aan te bieden. Voor poedercoating op mdf werken we in België met een exclusieve verdeler voor de b2b-markt van interieurbouwers. De grote fabrikanten beleveren we zelf rechtstreeks. Via klantencontacten hebben we zo ook al de stap naar Nederland kunnen zetten.’ Voor de afwerking van élk vervaardigd onderdeel in houtvorm kiest Polylak evenwel nu resoluut voor poedercoating. Bij deze techniek worden poedervormige lakproducten eerst elektrostatisch aangebracht en daarna in droogovens ingebakken op het mdfpaneel. ‘Natlakken passen we niet meer toe, omdat poedercoating door het ecovriendelijk karakter volgens ons dé toekomst is in onze business. Bij deze laktechniek zijn geen chemische additieven nodig, waardoor er geen schadelijke solventen en vluchtige organische stoffen vrijkomen. Met een recuperatiesysteem slagen we er ook in om 98% van het overtollige poeder terug te winnen in onze spuitcabines’, haalt de managing director als troeven aan. ‘Nog een groot voordeel is dat het lakproces met poedercoating veel sneller verloopt dan bij nat lakken, omdat een nieuwe laag niet telkens moet uitdrogen vooraleer de volgende laag kan worden aangebracht. Met poedercoating kan een gezaagd en opgeschuurd paneel in theorie al in enkele uren van scratch af kant-enklaar worden gemaakt. In de praktijk leidt dat naar snellere doorlooptijden voor een project.’ INTERESSE OP ITALIAANSE VAKBEURS Niet zomaar dus had Polylak in het verleden al verkennende gesprekken lopen met meubelgigant Ikea en liftenfabrikant KONE. ‘Alleen vragen zulke wereldspelers een dermate hoog productievolume, dat dit voor ons niet haalbaar was. Door ons toe te spitsen op bedrijven en professionals van kleinere schaal, kunnen we ons toeleggen op de productie van kwalitatieve onderdelen waarin een eindklant net wat meer wil investeren. Van ons bezoek aan SICAM (internationale vakbeurs voor interieurbouw in Italië, red.) onlangs hebben we

onthouden dat daarvoor ook internationaal een markt is. In Europa liggen er in landen als Italië, Spanje en de Scandinavische regio mogelijk opportuniteiten’, weet de managing director. De stap naar Nederland heeft Polylak trouwens al gezet, vanuit de redenering dat een buurland waar dezelfde taal wordt gesproken een voor de hand liggende eerste internationale stap is. ‘Al merkten we snel dat we er door gewoon nog maar de cultuurverschillen onze aanpak niet een-op-een konden overnemen. De volgende maanden willen we ons een goed beeld trachten te vormen van de kansen die er voor ons in het buitenland liggen. Daarom zijn we ook ingestapt in het traject Go International van Voka – Kamer van Koophandel AntwerpenWaasland. Op basis van alle bekomen informatie en bevindingen moet dat leiden naar een sluitend businessplan.’ Intussen is Polylak niet de enige speler meer die zich toelegt op het lakken van mdf-panelen met poedercoating. ‘Als pionier in deze techniek hebben we hierin wel een voorsprong opgebouwd. En we blijven onze pioniersrol ook opnemen. Zo kijken we met een eigen R&D verantwoordelijke voortdurend op welke materialen deze techniek nog toe te passen is’, geeft Stef Baeyaert nog aan. ‘We onderzoeken momenteel bijvoorbeeld de mogelijkheden met een ecovriendelijk substraat op basis van maïsresten. Ook op vlak van digitalisatie willen we nog stappen zetten, bijvoorbeeld door artificiële intelligentie in te zetten voor kwaliteitsbewaking in de productie.’ www.polylak.be

Wil jij ook jouw business uitbouwen in het buitenland? Vind de opleiding op jouw maat via deze QR-code

SCAN ME

61


PUBLIREPORTAGE CapitalatWork

Met een doorgeefschenking kan u dubbel besparen. België is geen fiscaal paradijs. Ook bij overlijden komt de fiscus om de hoek kijken, want wie een erfenis nalaat, zadelt zijn kinderen op met Vlaamse erfbelasting tot 27%. Gelukkig kan men legale technieken aanwenden om die successiedruk te verminderen. Ook over de eerste generatie heen. Om de hoge erfbelasting te vermijden denkt men aan technieken zoals de bankgift, of de notariële schenking. Wenst men bovendien nog de controle te behouden over de geschonken goederen dan kan men handig gebruik maken van de maatschap of de schenking met voorbehoud van vruchtgebruik. Maar wat indien u als grootouder erfbelasting wil vermijden, voor uw kinderen maar eveneens voor uw kleinkinderen? Wat indien u als kinderloos koppel wenst dat uw vermogen, na overlijden van uw partner, belastingvrij terugkeert naar uw eigen familie? Daarvoor volstaan de courante technieken niet, en doen we beroep op de zogenaamde dubbele schenking of schenking met doorgeefbeding. Dubbele schenking Hoe werkt het? A (grootouder) schenkt een bedrag aan B (kind) onder beding dat bij overlijden van B, het resterend bedrag van de schenking toekomt aan C (het kleinkind). Juridisch gesproken doet de grootouder een dubbele schenking in één en dezelfde akte, namelijk het oorspronkelijk kapitaal aan zijn kind en het restant of “residu” aan zijn kleinkind. Voorwaarden Belangrijk daarbij is dat B het geschonken vermogen kan gebruiken en desnoods ook verteren. Hij kan er dus vrij over beschikken, vermits enkel het overschot aan C toekomt. Contractuele beperkingen zijn echter mogelijk, bijvoorbeeld door een vruchtgebruik te reserveren voor de schenker/grootouder. Dergelijke doorgeefschenkingen kunnen enkel via een notariële akte. Merk op dat C verondersteld wordt rechtstreeks te ontvangen van de schenker (A). Hij moet 62 dus op het ogenblik van de schenking

reeds in leven of minstens levensvatbaar verwekt zijn. Zoals iedere begiftigde, moet C de schenking aanvaarden, of desnoods vertegenwoordigd worden. Om het geheel te optimaliseren kan het vruchtgebruik voorbehouden worden voor de schenker, zodat B pas de volledige zeggenschap verwerft bij het overlijden van de schenker. Toepassingen De doorgeefschenking biedt een oplossing aan kinderloze koppels die eerst elkaar willen beschermen, maar na het overlijden van de langstlevende onder hen, het vermogen willen laten terugvloeien naar de eigen familie. Ook ouders met een mindervalide zoon kunnen op die manier een kapitaal schenken aan de mindervalide, en meteen het residu doorschenken aan de valide kinderen. Zo kan het mindervalide kind beschikken over financiële middelen. Tegelijk kan men de hoge successierechten (tot zelfs 55%) vermijden, op hetgeen het mindervalide kind zou nalaten aan zijn broer/zus. Fiscaal voordeel Het financiële voordeel ligt in het feit dat we doelbewust opteren voor de toepassing van de verlaagde schenkingsrechten (3%), en zodoende de hogere successierechten vermijden! Ook bij overlijden van B betalen we geen erfbelasting maar wel de lagere schenkingsrechten, omdat C geacht wordt rechtstreeks te ontvangen van de schenker (A). Met andere woorden de fiscale druk wordt tweemaal verlaagd van 27% naar 3%. Administratie ? De doorgeefschenking is een soepel instrument in het kader van vermogensplanning, maar het opzet staat of valt met de bewijsvoering. Voorbeeld: De dochter heeft een portefeuille van 300.000 euro gespaard. Daarnaast verkrijgt ze een belegging van 500.000

euro via doorgeefschenking van de ouders, met haar eigen zoon als begiftigde van het residu. Het totale roerend vermogen bedraagt aldus 800.000 euro, waarvan 500.000 in haar nalatenschap vererfd zal worden aan slechts 3% dankzij de doorgeefschenking. Het is belangrijk dat de kleinzoon, in de successieaangifte van zijn moeder, kan aantonen welk deel van de nalatenschap afkomstig is van de doorgeefschenking. Vandaar het advies om het geschonken vermogen afzonderlijk te beheren en een spoor bij te houden van alle verrichtingen over de jaren heen. Wie het slim aanpakt en zich professioneel laat bijstaan, kan aldus erfbelasting besparen voor kinderen én kleinkinderen.

Nathalie Seppion Senior Estate Planner

Manage your future, put your CapitalatWork neemt u beter WeRisico’s care for you! tijdens het aperitief

Ga naar capitalatwork.com en maak een afspraak met uw persoonlijke wealth manager.

W E A LT H M A N AG E M E N T | E S TAT E P L A N N I N G M E E R I N FO R M AT I E V I A

N AT H A L I E C A R D O E N | 0 3 2 8 7 3 8 4 0 N . C A R D O E N @ C A P I TA L AT WO R K . C O M


Ondernemers

BLIK OP EUROPA

EU verfijnt systeem voor emissiehandel bij invoer Om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit voor de hele economie te bereiken, heeft de Europese Unie een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens ingesteld. Dit carbon border adjustment mechanism, kortweg CBAM, is een aanvulling op het Europese systeem voor emissiehandel. Het zorgt ervoor dat gelijkwaardige regels worden toegepast op de invoer van goederen in het douanegebied van de Unie. In 2005 heeft de Europese Unie met Richtlijn 2003/87/EG een gemeenschapsregeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Europese Unie ingevoerd. Dit Europese systeem voor emissiehandel, ook EU-ETS genoemd, heeft tot doel de uitstoot van broeikasgassen in de Europese Unie geleidelijk te verminderen. Het streefdoel is een vermindering van ten minste 62% tegen 2030 ten opzichte van het niveau van 1990. Het CBAM moet gezien worden als een aanvulling op het Europese systeem voor emissiehandel. De CBAM-maatregelen hebben betrekking op de invoer van cement, elektriciteit, meststoffen, gietijzer, ijzer en staal (behalve sommige ferrolegeringen), aluminium en waterstof. Deze maatregelen zijn echter niet van toepassing op de invoer uit IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland, Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceuta, Melilla. Bovendien zijn de maatregelen niet van toepassing op volgende goederen: • ingevoerde goederen waarvan de intrinsieke waarde per zending niet hoger is dan de waarde die is vastgesteld voor zogenaamde goederen met een te verwaarlozen waarde tot 150 euro, • goederen die deel uitmaken van de persoonlijke bagage van reizigers komende uit een derde land, mits de

intrinsieke waarde van die goederen niet hoger is dan de waarde die is vastgesteld voor zogenaamde goederen met een te verwaarlozen waarde tot 150 euro, • goederen die in het kader van militaire activiteiten worden vervoerd of gebruikt. OVERGANGSBEPALINGEN De maatregelen van de CBAM-verordening zullen in verschillende fasen in werking treden. Eerst zullen overgangsbepalingen van toepassing zijn van 1 oktober 2023 tot en met 31 december 2025. Overeenkomstig de bepalingen van de uitvoeringsverordening moet de rapporterende aangever via het voorlopige CBAM-register alle invoer van de in de CBAM-verordening bedoelde goederen meedelen. Onder rapporterende aangever wordt daarbij verstaan: • de importeur die in eigen naam en voor eigen rekening een douaneaangifte voor het in het vrije verkeer brengen van goederen indient; • de persoon die in het bezit is van een vergunning om een douaneaangifte in te dienen en aangifte doet van de invoer van goederen; • de indirecte douanevertegenwoordiger, indien de douaneaangifte wordt ingediend door de indirecte douanevertegenwoordiger die is aangesteld, indien de importeur buiten de Unie is gevestigd of indien de indirecte douanevertegenwoordiger heeft ingestemd met de rapportageverplichtingen.

Meer weten? Contacteer luc.vanlooveren@voka.be

Het rapport bevat de volgende informatie over de goederen waarop de CBAM-verordening betrekking heeft: • de hoeveelheid ingevoerde goederen, uitgedrukt in megawattuur voor elektriciteit en in ton voor andere goederen, • het soort goederen, aangeduid met hun GNcode (gecombineerde nomenclatuur). Alle informatie die in het rapport moet worden meegedeeld, is opgenomen in de bijlagen bij de uitvoeringsverordening en omvat: • het land van oorsprong van de ingevoerde goederen; • de installatie waar de goederen zijn geproduceerd; • de gebruikte productieroutes; • de specifieke ingebedde directe emissies van de goederen. Dit rapport bevat de gegevens voor elk kwartaal en moet binnen de maand na dat kwartaal worden meegedeeld. Het eerste kwartaal begint op 1 oktober 2023 en het laatste kwartaal eindigt op 31 december 2025. REGISTER IN WERKING EIND 2024 Vanaf 31 december 2024 zal dan het CBAMregister in werking treden. Marktdeelnemers zullen zich vanaf dan ook erin kunnen registreren om de status van toegelaten CBAM-aangever te verkrijgen. Ten slotte zal met ingang van 1 januari 2026 de volledige verordening van toepassing zijn, waardoor de overgangsbepalingen wegvallen.

Meer weten? Alle info via deze QR-code

SCAN ME

63


64 64


Ondernemers

IN DE KAMER

Bedrijvennetwerkdagen Antwerpen-Waasland 20 & 21 september, Antwerp Expo Zie pag. 66-67

65 65


Ondernemers

IN DE KAMER

66


Ondernemers

IN DE KAMER

Antwerp Expo ontvangt 165 standhouders op Bedrijvennetwerkdagen Met 165 standhouders en enkele duizenden bezoekers was de tweede editie van de Antwerpse Bedrijvennetwerkdagen op 20 en 21 september weer een waar schot in de roos. Voor de organisatie van deze vakbeurs voor professionals en ondernemers uit alle mogelijke sectoren bundelde onze Kamer de krachten met Kortrijk Xpo. Vlaams minister Bart Somers was op de eerste dag aanwezig om de grootste netwerkvloer van het land in Antwerp Expo te openen, waarna standhouders en bezoekers volop ideeën konden uitwisselen, zakendoen en netwerken. Daarvoor konden ze onder andere live actua-interviews rond ondernemersthema’s, inspiratiesessies voor familiebedrijven en speeddatings meepikken.

67


Ondernemers

IN DE KAMER

Meer weten over Accelero? Scan de QR-code

SCAN ME

Vijftien deelnemers beleven Noors orgelpunt van Accelero Van zondag 24 tot en met woensdag 27 september trok onze Kamer met 15 ondernemers naar de Noorse hoofdstad Oslo. Deze reis naar de Noorse hoofdstad vormde de afsluiter van hun deelname aan het Accelero-traject, dat snelgroeiende bedrijven ondersteunt in hun uitdagingen voor verdere groei en het ontwikkelen van een groeistrategie. Niet toevallig stond daarom Oslo eind september op de Accelero-radar, want in de thuishaven van het snelstgroeiende ecosysteem van groeibedrijven in de Scandinavische landen vond dan The Olso Innovation Week plaats. Met verschillende presentaties en uiteenzettingen kon de groep zo kennismaken met de regio en enkele opvallende lokale groeibedrijven. In besloten workshops kon de groep ook werken op individuele actiepunten.

40 ondernemers tafelen met Jong Voka bij restaurant VAS Jong Voka genoot vrijdag 29 september samen met meer dan 40 jonge ondernemers van een heerlijke lunch in restaurant VAS in Beveren. De sommelier en souschef van sterrenzaak ‘t Korennaer richtten dit restaurant in 2020 samen op. Ze toverden verfijnde gerechten op het bord van de deelnemers. Ondertussen kon er naar hartenlust worden genetwerkt aan tafel. 68


Ondernemers

IN DE KAMER

Antwerp Real Estate verzamelt 175 vastgoedprofessionals Zo’n 175 vastgoedspecialisten verzamelden dinsdag 10 oktober bij BNP Paribas Fortis in Antwerpen voor Antwerp Real Estate. Bij deze editie van ons jaarlijkse vastgoedcongres stond de vergelijking van Antwerpen met Rotterdam op vastgoedvlak centraal. Een cijfermatige schets van ING en toelichtingen van verschillende sprekers maakte duidelijk dat beide steden qua ruimtelijke invulling nog voor uitdagende tijden staan.

69


PUBLIREPORTAGE

De sanering, ophogings- en infrastructuurwerken op Blue Gate Antwerp DEME Environmental (DE) is verantwoordelijk voor de SOI-werken op de Blue Gate Antwerp site: de sanering, ophogings- en infrastructuurwerken op het terrein. Na een intensieve periode zijn de saneringswerken nu ten einde gekomen. Eind 2023 zullen de laatste grote infrastructuurwerken afgerond zijn. Een uitgelezen moment om met Ederic Keirsebelik, Project Manager bij DEME Environmental terug te blikken op deze omvangrijke werken.

De voormalige naam van de site, “Petroleum Zuid”, zegt veel over de geschiedenis en vroegere bodemvervuiling op de site. Welke stoffen hebben jullie gesaneerd uit de bodem? “Het ganse terrein is eigenlijk een combinatie van 2 grote deelterreinen. Het oostelijke gedeelte, waar vroeger spoorweginfrastructuur op aanwezig was, en het westelijke deel waar de petroleumindustrie gevestigd was (en is). Elk van deze zones kende zijn eigen verontreiniging. Het oostelijke deel is verontreinigd met zware metalen en PAK’s, deze zijn afkomstig van de assenlagen op de oude spoorwegen. Het westelijke deel kent de petroleumgerelateerde verontreinigingen: een verzameling minerale oliën zoals diesel, teer en benzine maar we vinden ook BTEX een paar minder gekende stoffen.”

BGA is 65 ha groot. Hoe zijn jullie praktisch te werk gegaan om het saneringsproject in te plannen? “Het terrein kende een langdurige staat van verval en verwildering. Er was ook nog veel oude infrastructuur aanwezig. Sporen, leidingen, gebouwen, wegen… Deze dienden eerst verwijderd te worden. Hier70

na konden we de verontreinigde zones beginnen ontgraven en reinigen. Hiervoor moest ook het grondwater verlaagd worden. Dit water werd allemaal gezuiverd en nadien geloosd op de Leigracht. Als de verontreiniging werd ontgraven, werd ze ofwel afgevoerd naar een externe reinigingsinstallatie ofwel op de site zelf behandeld. Hiervoor bouwden we onze eigen biologische reinigingshal waarin de optimale condities werden gecreëerd om de olieverontreinigingen natuurlijk te laten afbreken. Finaal werd het terrein terug aangevuld met de gereinigde gronden.”

De gesaneerde grond wordt deels hergebruikt op de site, hoe gaat dat in zijn werk? Wat gebeurt er met de “vuile” stoffen? “Als de verontreiniging van de grond geschikt is om biologisch te reinigen dan behandelen we deze in onze installatie op de site. Dit proces is een natuurlijke afbraak door bacteriën waardoor de grote olie-moleculen worden opgegeten. Om de bacteriën te stimuleren deze afbraak te doen worden de optimale condities in stand gehouden door ons. We zorgen er dus voor dat er voldoende zuurstof, vocht en nutriënten aanwezig zijn in de grond.

Na enkele maanden van deze werking wordt er voldoende verontreiniging afgebroken zodat de gronden geschikt zijn voor hergebruik onsite. De finale controle van deze kwaliteit gebeurt door ons studiebureau. Na hun fiat wordt de grond teruggeplaatst.”

Wat waren de aandachtspunten voor de infrastructuurwerken op duurzaam vlak? “We probeerden voor zover mogelijk materialen te recupereren. Zo werden alle niet verontreinigde puingranulaten van de sloop en opbraak gebuikt als onderfundering van de wegen. Ook een gedeelte van de kasseien wordt toegepast als wandelpad. Er werd ook goed nagedacht over de inplanting en opbouw van de infrastructuurwerken. Zo wordt er bespaard op materialen en op herstellingen.”

Uw bedrijf vestigen op Blue Gate Antwerp? commercialisatie + 32 477 25 06 43 www.bluegateantwerp.eu innovate@bluegateantwerp.eu


Ondernemers

IN DE KAMER

Voka Open Bedrijvendag lokt 582.000 bezoekers De 33ste editie van de Voka Open Bedrijvendag heeft op zondag 1 oktober afgeklokt op meer dan 582.000 bezoekers. Zij namen de kans te baat om bij ruim 230 bedrijven een kijkje achter de schermen te nemen. Daarbij waren er ook heel wat uit de Antwerpse regio en het Waasland. Vlaams minister van Economie Jo Brouns schoot de 33ste editie van dit evenement officieel op gang met een bezoek aan Rombouts Koffie in Aartselaar. Tegelijkertijd ging Vlaams minister-president Jan Jambon langs bij CNH Industrial Belgium, de wereldspeler op vlak van landbouwmachines met een productiesite in de Antwerpse haven.

Elaut krijgt bezoek van CEO Top 25 Sint-Niklaas De CEO’s van de 25 grootste bedrijven in Sint-Niklaas hielden samen met onze Kamer op vrijdag 6 oktober een ontbijtmeeting met hun stadsbestuur. Tijdens deze meeting van de CEO Top 25 werd aandacht besteed aan het nieuwe Economische Relanceplan van Sint-Niklaas en het ruimtelijk beleidsplan Plan Bloei. Nadien volgde een interessante rondleiding bij gastbedrijf Elaut, dat wereldwijd gekend is als producent van amusementspelen.

71


72

OVERAL DICHTBIJ


Ondernemers

COLOFON

ONDERNEMERS. is het blad van Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland zetel Antwerpen: Markgravestraat 12, 2000 Antwerpen, tel 03 232 22 19 zetel Waasland: Kleine Laan 28, 9100 Sint-Niklaas, tel 03 776 34 64 info.aw@voka.be www.voka.be btw: BE 0406.696.056 RPR Antwerpen Redactiecomité Saskia Bultiauw, Lauren Cools, Maarten Cosijn, Katrijn De Lie, Philippe Heyvaert, Pieter Leuridan, Thierry Lepoutre en Jan Van de Poel. Reclameregie Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland Markgravestraat 12, 2000 Antwerpen Abonnement per jaar (11 nummers): 85 euro (exclusief 6% btw) Kosteloos voor de leden van de Kamer. Prijs per nummer: 9 euro Verantwoordelijke uitgever Luc Luwel, Markgravestraat 12, 2000 Antwerpen Hoofdredacteur Pieter Leuridan

HH GROUP HH Group uit Wilrijk, het vroegere Hilaire Van der Haeghe, beleefde begin oktober het orgelpunt op een uniek feestjaar ter gelegenheid van de 125ste verjaardag van het familiebedrijf. Op 7 en 8 oktober werden alle medewerkers en hun partners verwacht in Rotterdam voor een personeelsweekend, met als hoogtepunt een feest aan boord van het schip Jules Verne. Begin juni werden ze ook al samen met hun gezin verwacht in Bobbejaanland, dat voor één dag werd omgetoverd tot Van der Haegheland. Op een prestigieus event midden september ontving het familiebedrijf ook een 500-tal leveranciers, dealers en kantenrelaties om hen te bedanken voor de jarenlange vruchtbare samenwerking. Niet toevallig ging dat feest door in de Waagnatie, op de spreekwoordelijke steenworp van de Antwerpse Pelikaanstraat. Daar legde de toenmalige twintiger Hilaire Van der Haeghe in 1898 als invoerder van wasmachines en wringers de basis voor de huidige groep die landbouwmachines en technisch materieel voor de groensector en de behandeling van goederen verdeelt. www.vanderhaeghe-group.be

A-LAW ADVOCATEN Bewarend beslag op zeeschepen is een onderwerp dat volgens minister van Justitie en Noordzee Vincent Van Quickenborne steeds belangrijker wordt in de internationale maritieme wereld. Dat scheepsbeslag een belangrijk middel is en blijft voor schuldeisers, verzekeraars en diverse overheden in ons land, blijkt ook uit het stijgend aantal scheepsbeslagen. Daarom is Dirk De Beule van A-Law Advocaten in de pen gekropen, met het boek ‘Bewarend Beslag op Zeeschepen: Schip aan de ketting’ als resultaat. Volgens uitgever Knops Publishing biedt dit nieuwe handboek eenieder die met maritiem transport en logistiek te maken heeft een allesomvattend juridisch en praktisch antwoord in de zoektocht naar zekerheden voor het verhalen van maritieme vorderingen en het veiligstellen van rechten. Het boek is te bestellen op de website van Knops Publishing via https://nl.knopspublishing.be/shop of rechtstreeks bij de auteur via d.debeule@a-law.eu.

Medewerkers TEKSTEN Christophe Bellens, Emma Cottenie, Peter De Meyer, Pieter Leuridan, Steven Roeland, Kaat Van Aelst, Jan Van de Poel en Katrien Verreyken BEELDEN Vincent Callot, Koen Fasseur, Stephanie Fraikin, Wim Kempenaers, Shutterstock, Stefaan Van Hul LAY-OUT Pieter Geerts DRUK Drukkerij VD, Temse Dit nummer werd redactioneel afgesloten op 20 oktober 2023. Voka – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland is uw partner in succesvol ondernemen. Als onafhankelijke spreekbuis wil de Antwerps-Wase Kamer het bedrijfsleven in de arrondissementen Antwerpen-Waasland stimuleren en aldus bijdragen tot meer welvaart en welzijn in die regio. De Kamer ontplooit hiertoe tal van diensten en activiteiten die het ondernemerschap ondersteunen en een vernieuwde dynamiek geven. Volledig overtuigd van deze missie hebben onderstaande toonaangevende en vooraanstaande bedrijven een structurele samenwerking gesloten met de Kamer. Samen springen we in de bres om het ondernemersklimaat in Antwerpen-Waasland de nodige vruchtbare injecties te geven.

JAGUAR LAND ROVER DE RIDDER

www.a-law.eu 73


Ondernemers

AGENDA

November

07

Vijf jaar GDPR: waar staan we? Zetel Antwerpen

13.30

sofie.engelen@voka.be

10

09.30

Effectief onderhandelen Zetel Waasland

sofie.engelen@voka.be

Van brandjes blussen naar coachend leidinggeven

09.30

08

Zetel Antwerpen sofie.engelen@voka.be

14 09.00

Sales voor starters Zetel Antwerpen

margit.wuyts@voka.be

Zetel Antwerpen Schrijf in via deze QR-code

Geen festival maakt wereldwijd zoveel furore als Tomorrowland, het succesvolle concept van de broers Michiel en Manu Beers. Met 200.000 bezoekers per weekend kroont het festival zich tot één van de grootste ter wereld. Op 15 november onthullen ze hun gouden plaat aan onze wall of fame.

14 10.30

16

Meer info: eva.luyten@voka.be

20

Zetel Antwerpen

09.30

chloe.verlinden@voka.be

21 10.00

GRATIS

Webinar: Arbeidsmigratie binnen en buiten de EU Online

GRATIS

Online

GRATIS

Maak binnen de minuut indruk met een elevatorpitch

Zetel Antwerpen sofie.engelen@voka.be GRATIS

21

sam.vanderleen@voka.be

maarten.cosijn@voka.be

21 13.30

Campus 19, Antwerpen

08.00

Kick-off International HR Zetel Antwerpen

22 07.45

Zetel Antwerpen

GRATIS

15

Webinar: Vlaamse subsidies voor internationa12.00 lisering Online

sofie.engelen@voka.be

Jong Voka gaat klassiek

18.00

Start-up huddle

13.00

Beyond Borders USA

Jong Voka Breakfast Club

Stadhuis, Antwerpen

17 09.00

B2B Growth Marketing ING, Antwerpen

margit.wuyts@voka.be

20 09.30

Focusmanagement Zetel Antwerpen

margo.mathys@voka.be

21 09.00

Kick-off Plato Experten Digitaal TBC

victor.debeukelaar@voka.be GRATIS

Wakker Waasland Garage De Ridder, Beveren

22 09.30

Verantwoordelijkheidsgevoel creëren bij je werknemers

sofie.engelen@voka.be

sofie.engelen@voka.be

sarah.boonen@voka.be

Zetel Antwerpen margo.mathys@voka.be

22

23

24

24

13.30

Douanecongres 2023 BNP Paribas Fortis, Antwerpen

09.30

Webinar: Spring er met jouw bedrijf uit op LinkedIn

09.30

Opleidingsplan voor arbeiders Zetel Antwerpen

jan.vanwesemael@voka.be

sofie.engelen@voka.be

Zetel Antwerpen luc.vanlooveren@voka.be

27

28

29

29

Zetel Antwerpen sofie.engelen@voka.be

sofie.engelen@voka.be

Update milieu & omgeving Zetel Antwerpen

margo.mathys@voka.be

Online

13.30

GRATIS

Week Internationaal Ondernemen: USA

margo.mathys@voka.be

09.30

74

20

Welt-webinar: quiet quitting en motivatie

Koningin Elisabethzaal, Antwerpen maarten.cosijn@voka.be

17

09

laurence.menten@voka.be GRATIS

20.00

09.30

Verdieping in SEA

Zetel Antwerpen

frie.meneve@voka.be

Galerij der Prominenten

18.30

12.00

Kick-off Plato Fashion

jolein.vaneyck@voka.be

GRATIS

15

09

09.30

Update over de btw-regeling 2023 Zetel Antwerpen

margo.mathys@voka.be

Kick-off Financieel management voor 09.30 niet-financiëlen

13.00

Beyond Borders Turkije Zetel Antwerpen


D R U K K E R I J

Walgoedstraat 1 • 9140 Temse Tel. 03 760 10 10 Fax 03 760 10 11 e-mail: info@drukkerijvd.be www.drukkerijvd.be


“De magie van het vastleggen van onvergetelijke momenten” Zidis heeft ons al verschillende keren geholpen met het vastleggen van belangrijke momenten en gebeurtenissen. Ze verrassen ons telkens met hun creativiteit en professionaliteit en slagen erin om onze visie en missie te begrijpen en deze om te zetten in prachtige beelden en video's die onze doelgroep aanspreken en inspireren. Gudrun Verschuere Algemeen Voorzitter Vrouwennet vzw

www.zidis.be

Wij zijn Zidis

Een snel, flexibel en efficiënt productiehuis met de nadruk op video. Een mix van jong geweld en ervaren verhalenmakers met enthousiasme als gemene deler. Beeldende content is hot en wij zijn er om jouw doelstellingen waar te maken met fantastische beelden! Op zidis.be kan je terecht voor bedrijfsfilms, livestreams, podcasts, animatievideo's, fotografie, rekruteringsvideo's, en zoveel meer!

Zidis Studios Antwerp - Ellermanstraat 54 - B-2060 Antwerpen Zidis Studios East & West Flanders - Leihoekstraat 7c - B-9870 Zulte


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Antwerpen-Waasland ONDERNEMERS 2023 #11 by Voka - Vlaams netwerk van ondernemingen - Issuu