Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/231
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/231
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 24 juli 2020 diende xxx een verzoek in bij de Vlaamse overheid, departement Omgeving, afdeling Handhaving - Omgevingsinspectie, 9000 Gent, Koningin Maria Hendrikaplein 70, bus 71, om een afschrift te verlenen van de correspondentie tussen de afdeling Handhaving en het kabinet van de bevoegde minister aangaande de modaliteiten van het ministerieel besluit van 9 juli 2020 waarbij de milieuvergunningen van xxx geschorst worden. Op 31 juli 2020 weigerde de Afdeling Handhaving een afschrift van de gevraagde documenten. Op 30 augustus 2020 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen deze weigeringsbeslissing d.d. 31 juli 2020. Dit beroep werd geregistreerd op 1 september 2020. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijke verzoek tot openbaarmaking dateert van 24 juli 2020. De bestreden beslissing van 31 juli 2020 van de Afdeling Handhaving maakt melding van de beroepsmogelijkheden en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, ยง1, derde lid van het Bestuursdecreet. Het beroepschrift van 30 augustus 2020 is dan ook tijdig en ontvankelijk.
www.vlaanderen.be
Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
xxx verkreeg op 14 augustus 2014 tot 28 maart 2032 een omgevingsvergunning van de deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen en verkreeg later nog bijkomende vergunningen, met name op 3 december 2015, 16 juni 2016 en 20 oktober 2018, zo blijkt uit het beroepschrift. De Vlaamse Regering besloot met het ministerieel besluit van 9 juli 2020 om de milieuvergunningen van xxx houdende de exploitatie van een productiebedrijf van dierlijke eiwitten met ingang van 11 juli 2020 voor een periode van minstens drie maanden te schorsen. xxx heeft tegen deze beslissingen een schorsings- en vernietigingsberoep aangetekend bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. xxx stelt intussen met succes bijkomende maatregelen te hebben geïmplementeerd teneinde de impact van de discontinue geurbronnen te reduceren. De verzoeker vroeg om een afschrift te verlenen van de correspondentie tussen de afdeling Handhaving en het kabinet van de bevoegde minister aangaande de modaliteiten van het ministerieel besluit van 9 juli 2020 waarbij de milieuvergunningen van xxx geschorst worden. Het openbaarheidsverzoek werd afgewezen als volgt: “(…) We wijzen uw verzoek af op grond van: - artikel II.36, §1, 8° van het Bestuursdecreet. Het bestuursdocument waarvan u afschrift wenst, maakt het
voorwerp uit van een administratief rechtsgeding, waarvan de rechtspleging en het recht op een eerlijk proces niet in het gedrang mag komen. - artikel II.36, §1, 9° van het Bestuursdecreet. Het bestuursdocument waarvan u afschrift wenst, valt onder de vertrouwelijkheid van het handelen van een overheidsinstantie. De geheimhouding hiervan is noodzakelijk voor de uitoefening van de administratieve handhaving. (…)” 2. Inhoud van het beroepschrift De beroeper roept een gebrek aan de noodzakelijke belangenafweging in voor wat betreft de bestreden beslissing. De beroeper ziet ook niet in hoe de openbaarmaking van de opgevraagde correspondentie de lopende rechtsgedingen en het eerlijk verloop van deze procedures - in het gedrang kan brengen. De beroeper ziet evenmin in op welke wijze de openbaarmaking van de correspondentie tussen de Afdeling Handhaving en het kabinet van minister Demir aangaande de modaliteiten van het ministerieel besluit van 9 juli 2020 de vertrouwelijkheid van de vermelde overheidstaken (de uitoefening van de administratieve
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/231
pagina 2 van 5
handhaving, de uitvoering van een interne audit of de politieke besluitvorming) kan schenden, of hoe het belang van de vertrouwelijkheid ervan zwaarder opweegt dan het belang van de openbaarmaking ervan. Ze merkt hierbij op dat (a) xxx enkel de correspondentie opvraagt die betrekking heeft op haar eigen inrichting en (b) het ministerieel besluit van 9 juli 2020 inmiddels ook effectief aanleiding gegeven heeft tot het nemen van bestuurlijke maatregelen.
3. Toelichting door de afdeling Handhaving Op 2 september 2020 contacteerde de beroepsinstantie de afdeling Handhaving voor toelichting bij de bestreden beslissing. Op 14 september 2020 bevestigde de afdeling Handhaving dat het verzoek werd afgewezen op grond van: - artikel II.36, §1, 8° van het Bestuursdecreet: Het bestuursdocument waarvan de beroeper een afschrift wenst, houdt verband met een administratief rechtsgeding. De beroeper initieerde een UDN-procedure bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen, gericht tegen het ministerieel besluit van 9 juli 2020, die in haar arrest RvVb-UDN-1920-1048 van 24 juli 2020 de vordering van beroeper heeft verworpen. Tegen dit nietschorsingsarrest loopt een cassatieprocedure bij de Raad van State. Artikel 36, §1, 8° Bestuursdecreet heeft tot doel om bestuursdocumenten die voorwerp uitmaken van een administratief rechtsgeding te beschermen. Dit werd ingegeven door het deontologisch probleem waarmee de overheid wordt geconfronteerd wanneer zij gegevens ter beschikking moet stellen die in een rechtsgeding tegen haar kunnen gebruikt worden. Ook al is de afdeling geen rechtstreekse partij in het geding, het is nodig om deze informatie confidentieel te bewaren. In het andere geval zou de uitgewisselde informatie immers door de ontvangende partij tegen de andere partij in het geding kunnen gebruikt worden waardoor het recht op een eerlijk proces in het gedrang zou komen. - artikel II.36, §1, 9° van het Bestuursdecreet: Het bestuursdocument waarvan men afschrift wenst, valt onder de vertrouwelijkheid van het handelen van een overheidsinstantie. De geheimhouding hiervan is noodzakelijk voor de uitoefening van de administratieve handhaving, zijnde het overleg met andere actoren dat nuttig/noodzakelijk was/is voor een verder effectief en efficiënt overheidsoptreden in het verdere handhavingstraject.
4. Standpunt van de beroepsinstantie Het Bestuursdecreet maakt, voor wat betreft de uitzonderingen op het recht op openbaarheid, een onderscheid naargelang het gaat om een aanvraag tot openbaarmaking die betrekking heeft op milieuinformatie dan wel op andere informatie. Artikel I.4, 11° van het Bestuursdecreet somt gedetailleerd op wat onder milieu-informatie moet verstaan worden. De gevraagde correspondentie die nauw verband houdt met de tijdelijke opschorting van verleende milieuvergunningen aan xxx moet volgens het oordeel van de beroepsinstantie beschouwd worden als documenten die milieu-informatie in de zin van artikel I.4, 11°, e) Bestuursdecreet bevatten, doch zonder dat deze correspondentie op zich concrete informatie aangaande emissies bevat. Volgens artikel II.36 8° van het Bestuursdecreet moet een aanvraag tot openbaarmaking afgewezen worden als de overheidsinstantie van oordeel is dat het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van de rechtspleging in een burgerlijk of administratief rechtsgeding en de mogelijkheid een eerlijk proces te verkrijgen. Het gaat om een relatieve uitzonderingsgrond. Hierbij moet eerst onderzocht worden of de openbaarmaking het beschermde belang schaadt. Als er belangenschade is, moet vervolgens het te beschermen belang worden afgewogen tegen het belang van de openbaarheid. De openbaarheid mag
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/231
pagina 3 van 5
dan enkel worden bevolen als daarmee een hoger belang wordt gediend dat zwaarder weegt dan het door de uitzonderingsgrond beschermde belang. De uitzonderingsgrond beoogt het eerlijk verloop van de rechtspleging te vrijwaren. Een essentieel onderdeel van het recht op een eerlijk proces is immers het beginsel van de “gelijkheid der wapens in een proces”. Dit beginsel van de wapengelijkheid houdt in dat elke partij het recht heeft haar argumenten te doen gelden in omstandigheden die haar niet benadelen ten opzichte van de tegenpartij. De bestaansreden van voormelde uitzonderingsgrond ligt vooral bij het verhinderen dat de openbaarheid van bestuur, waaraan één partij onderworpen is, afbreuk zou doen aan de wapengelijkheid. Zonder deze uitzonderingsgrond zou één partij op grond van de openbaarheid van bestuur kunnen worden verplicht stukken in het gerechtelijk debat te brengen die tegen haar (of een andere aan openbaarheid onderworpen bestuursinstantie) zouden kunnen pleiten, daar waar de andere partij enkel die elementen die haar eis ondersteunen, kenbaar mag maken om het oordeel van de rechter te beïnvloeden. Deze uitzonderingsgrond is een correctief op de openbaarheid om te beletten dat een instantie zou worden verplicht in een rechtsgeding de tegenpartij informatie ter beschikking te stellen die vervolgens tegen haar (of een andere aan openbaarheid onderworpen bestuursinstantie) wordt uitgespeeld. De bedoelde uitzonderingsgrond mag evenwel niet op een abstracte manier worden ingeroepen zodat concreet moet worden aangetoond dat het gevraagde bestuursdocument verband houdt met een bestaand rechtsgeding en tegen een bestuursinstantie kan worden aangewend. De beroepsinstantie oordeelt dat deze uitzonderingsgrond van toepassing geacht kan worden op de correspondentie waarvan de openbaarmaking wordt gevraagd. Uit de toelichting door de afdeling Handhaving blijkt dat er tussen xxx en het Vlaamse Gewest momenteel rechtsgedingen lopende zijn bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen en/of de Raad van State naar aanleiding van de schorsing van de milieuvergunningen van xxx. De correspondentie tussen de afdeling Handhaving en het kabinet van de bevoegde minister handelt over het aangevochten M.B. van 9 juli 2020 dat leidde tot de schorsing van de milieuvergunningen van xxx en de toepassing hiervan. xxx wil deze schorsing opgeheven zien worden teneinde haar activiteiten zo spoedig als mogelijk en nog voor het verlopen van de schorsingstermijn terug te kunnen opstarten. De modaliteiten van het ministerieel besluit worden hierdoor in vraag gesteld. De afdeling Handhaving stelt dat ze in haar communicatie en in de handhavings-documenten steeds helder de visie heeft weergegeven omtrent de opgelegde schorsing. De inhoud van de betreffende correspondentie tussen het kabinet en de afdeling Handhaving kan als dermate gevoelig beschouwd worden in die zin dat de correspondentie in de lopende procedure(s) aangewend kan worden door de beroeper om eigen standpunten kracht bij te zetten, doordat zij een bepaalde interpretatie zou geven aan de inhoud van deze correspondentie, en dit ten nadele van het Vlaamse Gewest. De afdeling Handhaving kan om deze reden terecht de openbaarmaking van de correspondentie met het kabinet weigeren. Om deze reden dient het beroep als ongegrond te worden beschouwd. Omwille van de toepassing van artikel II.36, § 1, 8° van het Bestuursdecreet op de gevraagde correspondentie, behoeft de eventuele toepassing van artikel II.39, 6 1, 9° geen verder onderzoek. Na beraadslaging,
BESLUIT:
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/231
pagina 4 van 5
Het beroepschrift van xxx d.d. 30 augustus 2020 tegen de weigering van de afdeling Handhaving om een afschrift te verlenen van de correspondentie tussen de afdeling Handhaving en het kabinet van de bevoegde minister aangaande de modaliteiten van het ministerieel besluit van 9 juli 2020 waarbij de milieuvergunningen van xxx geschorst worden, wordt als ontvankelijk doch ongegrond beschouwd. Brussel, 29 september 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/231
pagina 5 van 5