Skip to main content

dossier 2021-149.pdf

Page 1

Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/149

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 8 februari 2021 werd er door xxx (hierna vermeld als: verzoeker), een verzoek ingediend bij het kabinet van Vlaams Minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme Zuhal Demir (hierna vermeld als: kabinet van minister Demir) om een afschrift te verlenen van de volgende documenten die verband houden met de onteigening van cruciale percelen voor de realisatie van natuurcompensaties voor de Kuifeend in het Opstalvalleigebied: - Het natuurbeheerplan dat aantoont dat zelfrealisatie kan worden gegarandeerd; - De financiële zekerheiden die duidelijk maken dat zelfrealisatie kan worden gegarandeerd; - Een overzicht van de openstaande compensatieverplichtingen voor rechteroever en hoe, alsook door wie, deze zullen worden vervuld; - Een afschrift van de dadingsovereenkomst die door beide partijen werd ondertekend; - De delegatiebeslissing die aantoont dat de ondertekenaar van deze dadingsovereenkomst voor het Vlaams Gewest over de bevoegdheid beschikte; - Een verklaring dat dergelijke dading mogelijk is in lopende zaken. Het kabinet van minister Demir heeft nagelaten om binnen de decretaal voorgeschreven termijn een beslissing te treffen. Op 31 maart 2021 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen deze ontstentenis van beslissing door het kabinet van minister Demir. Dit beroep werd geregistreerd op 1 april 2021.

www.vlaanderen.be


Op 27 april 2021 werd, in toepassing van artikel II.50, §1, tweede lid van het Bestuursdecreet de beroepstermijn van dertig kalenderdagen verlengd tot een termijn van vijfenveertig kalenderdagen. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoek dateert van 8 februari 2021. Op 31 maart 2021, de datum van het beroepschrift, was de wettelijk gestelde beslissingstermijn van 20 dagen verstreken. Aangezien binnen de wettelijke termijn een beslissing van het kabinet is uitgebleven, heeft de termijn van beroep in overeenstemming met artikel II.48 van het Bestuursdecreet daardoor geen aanvang genomen. Het beroepschrift d.d. 31 maart 2021 werd dan ook tijdig ingesteld. Het beroep is bijgevolg ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.

1.

Oorspronkelijk verzoek

Middels zijn verzoekschrift van 8 februari 2021 wenst verzoeker een afschrift te verkrijgen van de volgende documenten die verband houden met de onteigening van cruciale percelen voor de realisatie van natuurcompensaties voor de Kuifeend in het Opstalvalleigebied: - Het natuurbeheerplan dat aantoont dat zelfrealisatie kan worden gegarandeerd; - De financiële zekerheiden die duidelijk maken dat zelfrealisatie kan worden gegarandeerd; - Een overzicht van de openstaande compensatieverplichtingen voor rechteroever en hoe, alsook door wie, deze zullen worden vervuld; - Een afschrift van de dadingsovereenkomst die door beide partijen werd ondertekend; - De delegatiebeslissing die aantoont dat de ondertekenaar van deze dadingsovereenkomst voor het Vlaams Gewest over de bevoegdheid beschikte; - Een verklaring dat dergelijke dading mogelijk is in lopende zaken.

2. Inhoud van het beroepschrift Wegens het uitblijven van een antwoord vanwege het kabinet van minister Demir, wenst verzoeker, via het indienen van het beroepschrift, alsnog een afschrift van de gevraagde documenten te verkrijgen.

https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

pagina 2 van 8


De verzoeker licht in het beroepschrift toe dat, teneinde natuurcompensatiegebieden volledig te kunnen realiseren, het Vlaams Gewest optrad als onteigenaar in een procedure inzake nv Polders Investeringsfonds, vzw De Schuur, EBVBA Landbouworganisatie Noord, AGRO Desim, en de heer Benjamin Simons. De procedure verliep moeizaam en de onteigening (dus ook de opvolgende natuurrealisatie) liep vertraging op. xxx is als aangestelde beheerder in de onteigeningsprocedure tussengekomen. De procedure is echter naar de rol verwezen op verzoek van de onteigenende overheid. xxx verneemt dat dit is gebeurd omwille van een dadingsovereenkomst die zou gesloten zijn in augustus/september 2019. Het zou een zelfrealisatie betreffen in hoofde van de onteigenden. Gezien een zelfrealisatie zou betekenen dat het beheer niet langer aan xxx zal toekomen, en de realisatie van de Europese natuurcompensatie op zijn minst onduidelijk is, verzocht xxx de bevoegde minister om de betreffende informatie. xxx vraagt dat haar openbaarheidsverzoek alsnog volledig zou worden ingewilligd.

3. Standpunt van de beroepsinstantie De beroepsinstantie contacteerde het kabinet van minister Demir met het verzoek tot toelichting bij dit dossier. De beroepsinstantie ontving de gevraagde informatie vanuit het kabinet.

a) Betreffende de volgende documenten:

- Het natuurbeheerplan dat aantoont dat zelfrealisatie kan worden gegarandeerd; - De financiële zekerheiden die duidelijk maken dat zelfrealisatie kan worden gegarandeerd; - Een overzicht van de openstaande compensatieverplichtingen voor rechteroever en hoe, alsook door wie, deze zullen worden vervuld; - De delegatiebeslissing die aantoont dat de ondertekenaar van deze dadingsovereenkomst voor het Vlaams Gewest over de bevoegdheid beschikte; - Een verklaring dat dergelijke dading mogelijk is in lopende zaken. Uit de ingewonnen informatie is gebleken dat de hiervoor vermelde documenten niet in het bezit zijn van het kabinet van minister Demir. Daaromtrent kan het volgende gesteld worden: - Er is nog geen sprake van een (ontwerp van) goedgekeurd natuurbeheerplan. Derhalve is er nog geen sprake van een bestuursdocument dat voor openbaarheid van bestuur in aanmerking komt. - Er is geen financiële zekerheid gesteld die de zelfrealisatie verzekert. Derhalve bestaat er ook hieromtrent geen bestuursdocument. - De verplichte natuurcompensaties in het Opstalvalleigebied, zoals voorzien in de plan-MER, zijn tot op heden niet gerealiseerd. Derhalve bestaat er ook hierover geen bestuursdocument. - Het kabinet van minister Demir is niet op de hoogte van het bestaan van een specifieke delegatie met betrekking tot dit dossier. De dadingsovereenkomst werd ondertekend door de bevoegde minister en dit op basis van het generiek delegatiebesluit, meer in het bijzonder in toepassing van artikel 6, 14° van het besluit van de Vlaamse Regering van 25 juli 2014 tot delegatie van beslissingsbevoegdheden aan de leden van de Vlaamse Regering, waarin is voorzien dat elke lid van de Vlaamse Regering voor zijn bevoegdheidsdomein de bevoegdheid heeft tot het sluiten van dadingen, minnelijke schikkingen en schulderkenningen als het bedrag van de uitgaven die eruit voortvloeien 250.000 euro niet overschrijdt. - het kabinet van minister Demir heeft geen weet van een verklaring dat een dading mogelijk is in lopende zaken. De definitie van een dading houdt juist in dat het een overeenkomst betreft tussen twee partijen die één of meerdere bestaande geschillen/conflicten wensen te beëindigen of een toekomstig geschil wensen te voorkomen door elk wederzijdse toegevingen te doen. De beroepsinstantie kan dus enkel maar vaststellen dat het kabinet van minister Demir niet in het bezit is van de door verzoeker hiervoor vermelde gevraagde documenten. Het recht op openbaarheid van bestuur

https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

pagina 3 van 8


onder de vorm van een afschrift van een bestuursdocument geldt logischerwijze enkel voor effectief bestaande bestuursdocumenten of documenten die in het bezit zijn van de betrokken overheidsinstantie. In artikel I.4, 3° van het Bestuursdecreet wordt een bestuursdocument gedefinieerd als de informatie, ongeacht de drager ervan, die in het bezit is van een overheidsinstantie. Het recht op openbaarheid kan aldus maar uitgeoefend worden voor zover het gaat om informatie die gematerialiseerd werd op een drager. In casu wordt evenwel door de beroepsinstantie vastgesteld dat het kabinet van minister Demir niet in het bezit is van de door verzoeker gevraagde documenten, zoals besproken in dit onderdeel, vermits het onbestaande stukken betreft. Daar kan uiteraard geen afschrift van verleend worden. Het beroepschrift dient, wat dit onderdeel betreft, bijgevolg als ongegrond te worden beschouwd.

b) Betreffende de dadingsovereenkomst Uit de ingewonnen informatie is gebleken dat er effectief een dadingsovereenkomst werd afgesloten op 4 juli 2019 tussen het Vlaamse Gewest en de NV Polders Investeringsfonds. De beroepsinstantie is, na kennisname van de dadingsovereenkomst, van oordeel dat deze niet kan openbaar worden gemaakt, in toepassing van artikel II.34, 6° van het Bestuursdecreet en artikel II.36, §1, tweede lid, 5° van het Bestuursdecreet, daar in de dadingsovereenkomst zowel milieu- als niet milieuinformatie voorkomt. De beide decreetbepalingen zijn identiek en gelden enerzijds voor niet-milieuinformatie (artikel 34 Bestuursdecreet, als absolute uitzonderingsgrond) en anderzijds voor milieuinformatie (artikel 36 Bestuursdecreet, als relatieve uitzonderingsgrond). Luidens de voormelde decreetbepalingen moet een instantie de aanvraag tot openbaarmaking afwijzen, als ze van oordeel is dat het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van de informatie die een derde heeft verstrekt zonder dat hij daartoe verplicht werd en die hij uitdrukkelijk als vertrouwelijk heeft bestempeld; Overwegende dat uit een letterlijke lezing van de artikelen II.34, 6° en II.36, §1, 5° van het Bestuursdecreet blijkt dat deze uitzonderingsgrond slechts kan worden ingeroepen, voor zover voldaan is aan twee cumulatieve voorwaarden: ten eerste moet het gaan om informatie die een derde vrijwillig heeft verstrekt aan de overheid, zonder dat hij daartoe wettelijk, decretaal of anderszins verplicht was, en ten tweede moet die derde die vrijwillig meegedeelde informatie uitdrukkelijk als vertrouwelijk hebben bestempeld; dat het om een cumulatieve voorwaarde gaat, blijkt voldoende uit het gebruik in de voormelde decreetartikelen van het woord “en”. De beroepsinstantie stelt vast dat aan beide cumulatieve voorwaarden in casu is voldaan: vooreerst is gebleken dat de afgesloten dading tussen het Vlaamse Gewest en de NV Polders Investeringsfonds uitdrukkelijk als vertrouwelijk werd bestempeld, daar in de dadingsovereenkomst zelf een expliciete vertrouwelijkheidsclausule is opgenomen met betrekking tot de inhoud van de afgesloten dading. Daarnaast is het ook zo dat aan de tweede vereiste is voldaan, namelijk dat het gaat om informatie die een derde vrijwillig heeft verstrekt aan de overheid, zonder dat hij daartoe wettelijk, decretaal of anderszins verplicht was. Het vrijwillig initiatief van de dading ging immers uit vanwege de NV Polders Investeringsfonds, waarbij deze tot doel had om een oplossing uit te werken tussen de beide partijen en om een aantal hangende gerechtelijke procedures te beëindigen. Het staat dan ook vast dat de informatie die aan bod komt in de dadingsovereenkomst op vrijwillige basis is bezorgd door de NV Polders Investeringsfonds aan het Vlaams Gewest, zonder dat daartoe een wettelijke of decretale verplichting bestond.

https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

pagina 4 van 8


Wat betreft de milieu-informatie die voorkomt in de dadingsovereenkomst, is het zo dat de voormelde uitzonderingsgrond een relatief karakter heeft, dit wil zeggen dat het belang van de bescherming van het vertrouwelijk karakter van de informatie die voorkomt in de dadingsovereenkomst dient afgewogen te worden tegenover het openbaar belang dat met de openbaarmaking van het gevraagde bestuursdocument is gediend. Het gaat hierbij om een met de openbaarmaking gediend openbaar belang. De beroepsinstantie ziet niet in op welke manier in casu het openbaar belang dat met de openbaarmaking van het gevraagde document zou gediend zijn, zou primeren op de bescherming van het vertrouwelijk karakter van de informatie die voorkomt in de dadingsovereenkomst. De beroepsinstantie is daarom dan ook van oordeel dat de voormelde dadingsovereenkomst niet openbaar kan gemaakt worden, in toepassing van de artikelen II.34, 6° en II.36, §1, tweede lid, 5° van het Bestuursdecreet. Daarnaast is de beroepsinstantie eveneens de mening toegedaan dat de opgevraagde dadingsovereenkomst ook moet worden afgeschermd in toepassing van artikel II.35, 3° en artikel II.36, §1, tweede lid, 7° van het Bestuursdecreet. Deze uitzonderingsgrond beoogt de bescherming van de vertrouwelijke, aan een overheidsinstantie meegedeelde, commerciële en industriële gegevens, die in globo als ‘ondernemingsgegevens’ kunnen beschouwd worden. Daarbij horen ook de handelsgeheimen. Het begrip handelsgeheim kan omschreven worden als: “informatie die niet technisch van aard is, maar een commerciële waarde vertegenwoordigt zoals boekhoudkundige gegevens, lijsten van cliënteel en leveranciers, winstcijfers, omzet, stocks, enzovoort”. Het gaat dus in het algemeen om gegevens die voor de onderneming van belang zijn en waarvan de openbaarmaking van aard is haar nadeel te berokkenen. Deze uitzonderingsgrond wil dus verhinderen dat vertrouwelijke en bedrijfseigen informatie openbaar wordt gemaakt, om zo te vermijden dat, door inzicht te geven in de bedrijfsstrategie en de economische politiek van de onderneming, aan concurrenten een competitief voordeel wordt verschaft, onder meer met het oog op de eerlijke mededinging bij toekomstige te gunnen overheidsopdrachten (zie bv. RvS 7 december 2018, nr. 243.181). De overheid zal de openbaarmaking van deze gegevens afwijzen als ze een vertrouwelijk karakter hebben, dat wil zeggen als na afweging blijkt dat het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van het ondernemingsbelang. Het moet gaan om de bescherming van een legitiem economisch belang, zijnde een belang dat gelegitimeerd is omwille van economische redenen. Ook de omvang van de mogelijke schade en het competitief voordeel dat aan mogelijke concurrenten zou worden geven door de openbaarmaking, zijn elementen voor de bepaling van het legitiem economisch belang. De dadingsovereenkomst en de bijhorende bijlagen bevatten ontegensprekelijk vertrouwelijke en bedrijfsmatig gevoelige en strikt vertrouwelijke informatie van de NV Polders Investeringsfonds. De dadingsovereenkomst zelf bevat vertrouwelijke commercieel gevoelige informatie die kaderen binnen het legitiem economisch belang van de NV Polders Investeringsfonds en waartegen het belang van de openbaarmaking niet opweegt, aangezien mogelijke concurrenten ten gevolge van de openbaarmaking mogelijk competitieve voordelen kunnen verkrijgen ingevolge de openbaarmaking van deze informatie, zoals onder meer de volgende gegevens:  - gegevens die betrekking hebben op de lopende onteigeningsprocedures; Deze gegevens verwijzen naar de banden die de NV Polder Investeringsfonds heeft met derden, die bezit hebben c.q. hadden van terreinen die de NV thans in eigendom heeft. Het is van belang om deze gegevens

https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

pagina 5 van 8


af te schermen van de openbaarheid, daar zij een weerslag hebben op de banden die de NV heeft met derden, evenals de gronden waarop zij rechten heeft verkregen en thans beheert als onderdeel van haar commerciële activiteit. -

gegevens die betrekking hebben op de concessieovereenkomsten (o.a. oppervlaktes van terreinen, duur en prijs van de overeenkomsten);

De voorwaarden waaraan concessieovereenkomsten werden afgesloten moeten afgeschermd worden van de openbaarheid, daar dit op wezenlijke wijze betrekking heeft op het uitbaten van de commerciële en ondernemingsactiviteiten van de NV Polder Investeringsfonds. Indien deze gegevens bekend zouden worden gemaakt, doet dit afbreuk doen aan haar concurrentieel voordeel, nu andere spelers zouden kunnen pogen betere voorwaarden aan te bieden. In de dading zelf wordt verwezen naar de unieke positie van de NV Polder Investeringsfonds, waardoor zij alle belang heeft om deze unieke positie te behouden. -

gebruiksrechten (met inbegrip van de voorwaarden) die een concurrentieel voordeel opleveren;

Gebruiksrechten verlenen de NV Polder Investeringsfonds enig voordeel t.o.v. andere ondernemingen. Indien deze ook op de hoogte zouden zijn gebracht van de bijzonderheden hiervan, riskeert de NV dat zij desgevallend – in de toekomst – steeds meer zal moeten opbieden t.a.v. andere geïnteresseerden om hiervan blijvend gebruik te maken. -

de bijzonderheden van de aanleg van een Alternatief Inrichtingsplan waarvoor de Private Partner zich engageert (waaronder de natuurbeheerplannen en uitvoeringsplan, aan te vragen omgevingsvergunning), alsook de bijlagen bij de dadingsovereenkomst, en die betrekking hebben op de voordelen die hij kan realiseren

De realisatie van het Alternatief Inrichtingsplan (alsook de regelingen inzake de natuurbeheerplannen, uitvoeringsplan en aan te vragen omgevingsvergunning) heeft rechtstreeks betrekking op de commerciële activiteiten van de NV Polder Investeringsfonds, die dienen gevrijwaard te worden. De bekendmaking hiervan kan andere ondernemingen op de hoogte stellen van de capaciteiten c.q. activiteiten die de NV Polder Investeringsfonds in concreto uitvoert, waardoor dit desgevallend kan leiden tot een opbod. Het vrijgeven van deze informatie aan concurrerende organisaties die aan natuurbeheer doen zou aan hen voorkennis kunnen verschaffen waardoor de onderhandelingspositie en bijgevolg de financiële belangen van de NV Polder Investeringsfonds in het gedrang komen, bij voorbeeld in het kader van toekomstige kandidaturen m.b.t. projecten voor natuurbeheer. -

gegevens die betrekking hebben op sterkmaking.

Deze gegevens hebben weerslag op de commerciële banden die de NV Polder Investeringsfonds heeft met andere spelers en die (mogelijk) haar positie in de markt versterken. -

De bijlagen bij de dadingsovereenkomst

De verschillende bijlagen betreffen eveneens zeer gevoelige bedrijfsinformatie van de NV Polder Investeringsfonds, met onder meer unieke, baanbrekende en innovatieve studies die gemaakt werden en die unieke commerciële bedrijfsgegevens en knowhow van betrokken NV en haar bedrijfsactiviteiten en beoogde bedrijfsambities bevat, waarmee zij een concurrentieel voordeel hebben ten aanzien van eventuele andere actoren die natuurbeheer van gronden doen.

https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

pagina 6 van 8


Dit geldt voor elke rechtsonderhorige die de openbaarheid zou vragen, maar in het bijzonder en des te meer voor zover de openbaarheidsvraag door een dergelijke mogelijke concurrent zou zijn gesteld, zoals in casu bijvoorbeeld xxx of (al dan niet met xxx verbonden) een persoon of entiteit met een gelijkaardig belang of doel inzake natuurbeheer. De beroepsinstantie wijst er voor alle voornoemde informatie op dat het hier gevoelige commerciële informatie betreft, die de betrokken partij trachten af te schermen van de openbaarheid opdat andere derden hieraan geen afbreuk kunnen doen, dan wel deze gegevens gebruiken (en/of misbruiken) om vergelijkbare voorwaarden af te dwingen en op die manier in te dringen op haar commerciële positie. Een derde heeft geen recht om kennis te nemen van deze bedrijfsgevoelige gegevens, waardoor zij voordeel kan halen uit de unieke investeringen en onderzoeksresultaten die tot stand zijn gekomen in opdracht van de NV Polder Investeringsfonds. De afweging tussen het voormelde commercieel en industrieel belang van de NV Polder Investeringsfonds en het algemeen belang dat gebaat is met de openbaarmaking van het gevraagde document (de dadingsovereenkomst) leidt niet tot een ander oordeel. Het gaat hierbij om een met de openbaarmaking gediend openbaar belang. De beroepsinstantie ziet niet in op welke manier in casu het openbaar belang dat met de openbaarmaking van de dadingsovereenkomst zou gediend zijn, zou primeren op de bescherming van de commerciële en industriële belangen van de betrokken NV. Artikel II.35, 3° en artikel II.36, §1, 7° van het Bestuursdecreet voorzien wel nog de mogelijkheid dat dergelijke commerciële gegevens toch openbaar worden gemaakt, mits toestemming van de betrokken vennootschap. De beroepsinstantie stelt in dit verband vast dat het kabinet van minister Demir zeer recent contact heeft opgenomen met de NV Polder Investeringsfonds en dat zij uitdrukkelijk te kennen hebben gegeven geen toestemming te geven voor de openbaarmaking van de opgevraagde dadingsovereenkomst. Het Bestuursdecreet voorziet tenslotte ook in een eventuele gedeeltelijke openbaarmaking van bestuursdocumenten (artikel II. 45 §2 van het Bestuursdecreet), indien het mogelijk is om de informatie die niet mag openbaar gemaakt worden, te scheiden van de andere informatie. De beroepsinstantie heeft kunnen vaststellen dat dit in casu onmogelijk is, daar de dadingsovereenkomst volledig doorweven is met gevoelige commerciële informatie van de NV Polder Investeringsfonds. Gelet op wat hiervoor werd uiteengezet, is de beroepsinstantie van oordeel dat het ingestelde beroep, wat dit onderdeel betreft, als ongegrond moet worden beschouwd.

Na beraadslaging,

BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 31 maart 2021 tegen de ontstentenis van beslissing vanwege het kabinet van minister Demir wordt als ontvankelijk doch ongegrond beschouwd. Brussel, 18 mei 2021 Voor de beroepsinstantie,

https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

pagina 7 van 8


afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter

https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/149

pagina 8 van 8


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
dossier 2021-149.pdf by Vlaanderen-be - Issuu