Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/151
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/151
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 18 mei 2020 dienden xxx een verzoek in bij de stad Landen om een afschrift te bekomen van een aantal documenten met betrekking tot de door tweede verzoeker verkregen vernietiging van de beslissing van het CBS houdende de vergunning aan xxx voor een nieuwbouw van een passief woonwijk met tien eengezinswoningen, één eengezinswoning met praktijkruimte of kangoeroewoning, een gemeenschappelijk lokaal voor de bewoners met er bovenop een appartement, gelegen xxx. Op 4 juni 2020 besliste de stad Landen tot gedeeltelijke weigering van de gevraagde documenten. Op 11 juni 2020 dienden xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen voormelde beslissing van de stad Landen. Dit beroep werd geregistreerd op 11 juni 2020. In toepassing van artikel II.50, §1, tweede lid van het Bestuursdecreet van 7 december 2018, verlengde de beroepsinstantie bij beslissing van 10 juli 2020 haar beslissingstermijn van dertig kalenderdagen tot een termijn van vijfenveertig kalenderdagen. Ontvankelijkheid van het beroep
www.vlaanderen.be
De beroepsinstantie stelt betreffende het gevraagde onder punt 5 van het oorspronkelijk verzoek vast dat hoewel beroepers in hun beroepschrift akte nemen van het feit dat de nota niet geagendeerd stond op een zitting van het college en er dus geen besluit werd opgesteld, zij van oordeel zijn dat aangezien het bestaan van de nota niet wordt ontkend de stad Landen bij gebrek aan collegebeslissing op zijn minst de nota in afschrift had moeten afleveren. Het oorspronkelijk verzoek was op dit evenwel punt evenwel heel duidelijk en vraagt enkel en alleen naar een afschrift van een collegebeslissing: “5. Afschrift, eensluidend, van het Besluit van het CBS houdende de
ondersteuning van de nota van de aanvrager xxx en doorgestuurd aan de Bestendige Deputatie op 23 maart 2020.” Aangezien het verzoek in graad van beroep niet mag worden uitgebreid en de beroepsinstantie niet bevoegd is uitspraak te doen over zaken waarover de bevraagde overheidsinstantie in eerste aanleg nog geen uitspraak heeft gedaan, is het beroep op dit punt onontvankelijk.
De aangevochten beslissing van 4 juni 2020 maakt melding van de beroepsmogelijkheden en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet. Het beroepschrift van 11 juni 2020 is betreffende de overige 5 gevraagde documenten tijdig ingediend en bijgevolg ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Het oorspronkelijk verzoek
In het oorspronkelijk verzoek van 18 mei 2020 vroegen xxx het volgende:
1.
Een afschrift, eensluidend, van het schriftelijke verslag van het overleg (datum onbekend maar in elk geval na de datum van uitspraak van de RvVb) tussen de Stad Landen, VLABO en de Dienst Waterlopen Vlaams-Brabant. 2. Een eensluidend afschrift van de aangehaalde overeenkomst, in samenspraak met de Vlabo en de Stad Landen, houdende de aanleg van een groenscherm op de scheiding van de tuin van xxx en de strook voor "het zacht verkeer" 3. Een eensluidend afschrift van de G30 rond het thema "Leefbare dorpen Getestreek” en waarin het inmiddels vernietigd project werd aangehaald als voorbeeld. 4. Afschrift, eensluidend, van de nota van 23 maart 2020 opgesteld en verzonden door Vzw VLABO aan de Bestendige Deputatie met het oog op de schriftelijke hoorzitting.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/151
pagina 2 van 7
5. Afschrift, eensluidend, van het Besluit van het CBS houdende de ondersteuning van de nota van de aanvrager xxx en doorgestuurd aan de Bestendige Deputatie op 23 maart 2020. 6. Afschrift, eensluidend, van het Besluit van het College van Burgemeester & Schepenen aan de Dienst "Ruimtelijke Planning" met als opdracht de coördinatie van het project. 2. Inhoud van de bestreden beslissing Bij de beslissing van 4 juni 2020 bezorgde de stad Landen 2 documenten aan verzoekers die naar haar oordeel beantwoorden aan het gevraagde onder punt 1 en 2 en werden de documenten gevraagd onder de punten 3 t.e.m. 6 als volgt geweigerd : “Volgende documenten kunnen niet ter beschikking worden gesteld:
3. Eensluidend afschrift van de G30 rond thema 'leefbare dorpen Getestreek'. De provincie Vlaams-Brabant is de coördinator van dit project. U dient het document bij hun op te vragen omdat het onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid valt en dus juridisch in het bezit is van de provincie Vlaams-Brabant. 4. Een afschrift van de nota van 23 maart 2020 opgesteld en verzonden door Vlabo aan de deputatie. U dient het document bij hen op te vragen omdat het onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid valt en dus juridisch in het bezit is van de provincie Vlaams-Brabant of bij de oorspronkelijke eigenaar van het document, namelijk Vlabo. 5. Besluit van het CBS houdende de ondersteuning van de nota van xxx. De nota werd niet geagendeerd op een zitting van het college dus kan er ook geen besluit overgemaakt worden. 6. Afschrift besluit CBS aan de dienst Planning met als opdracht de coördinatie van het project. Vanuit het college werd er geen officiële opdrachthouderschap gegeven en kan er ook geen besluit overgemaakt worden.”
3. Inhoud van het beroepschrift xxx nemen geen genoegen met de volgens hen onterechte weigering van een aantal gevraagde documenten, noch met de bezorgde documenten en zien zich genoodzaakt om beroep in te stellen. Zo zijn de gevraagde documenten onder punt 3 en 4 volgens beroepers "bestaande documenten" waarover de Stad LANDEN beschikt". De herkomst van het gevraagde bestaande document is irrelevant. Het document hoeft niet opgesteld te zijn door de Stad LANDEN die door beroepers werd verzocht tot openbaarmaking. Wat de wel afgeleverde stukken betreft, stellen beroepers vast dat niet werd geleverd wat concreet werd gevraagd: 1. “Het overgemaakte verslag vermeldt enkel dat dit heeft plaats gevonden op het stadhuis te
Landen op 21 november (zonder vermelding van een jaartal) en wie er aanwezig was zonder enige handtekening zodat onmogelijk kan worden uitgemaakt wie de verantwoordelijkheid draagt voor de inhoud. 2. Beroepers vroegen niet de afgifte van het Besluit van het CBS dd. 23 november 2017 maar wel de afgifte van een eensluidend afschrift van de overeenkomst. “De overeenkomst”, hetgeen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/151
pagina 3 van 7
wat werd gevraagd in afschrift, betreft een wederkerig op schrift gesteld en ondertekend contract en niet een besluit van het college dat slechts een voorbereidend stuk is van de overeenkomst zelf.” 4. Toelichting door de stad Landen Nadat de beroepsinstantie de stad vroeg de nodige stukken en toelichting te bezorgen, meldde de stad Landen per mail van 8 juli 2020 het volgende:
“Inzake het eensluidend afschrift van de G30 rond thema ’leefbare dorpen Getestreek’. De stad Landen heeft de presentatie waarnaar verwezen wordt naar het project niet ter beschikking op dit moment. De provincie Vlaams-Brabant is de coördinator van dit project. Het document kan dus best bij hun opgevraagd worden omdat dit onder hun bestuurlijke verantwoordelijkheid valt en dus juridisch in het bezit is van de provincie Vlaams-Brabant. Inzake het afschrift van de nota van 23 maart 2020 opgesteld en verzonden door Vlabo aan de deputatie. De stad is in het bezit van dit document maar wenst ter verdediging het volgende op te werpen: Het recht op openbaarheid van bestuur kan dan ook maar worden uitgeoefend, zoals blijkt uit artikel I.4, 3° van het Bestuursdecreet, voor zover een instantie in het bezit is van de beoogde bestuursdocumenten. Dit blijkt verder ook nog uit artikel II.40 van het Bestuursdecreet. Volgens die bepaling moet de aanvraag tot openbaarheid worden ingediend bij de overheidsinstantie die het bestuursdocument bezit. Als de aanvraag wordt ingediend bij een overheidsinstantie die het bestuursdocument niet bezit, is de overheidsinstantie volgens de regeling verplicht de aanvraag zo snel mogelijk door te sturen naar de overheidsinstantie die het document (vermoedelijk) bezit en moet de aanvrager hiervan op de hoogte worden gesteld. In de definitie van het begrip bestuursdocumenten en in de andere hiervoor vermelde bepalingen van het Bestuursdecreet is telkenmale sprake van de informatie die of een bestuursdocument dat in het ‘bezit’ is van een overheidsinstantie. Het vroegere Openbaarheidsdecreet van 26 maart 2004 had het daarentegen over de informatie of het bestuursdocument waarover een overheidsinstantie beschikt (“er naar welbevallen gebruik van kunnen maken”). Beide begrippen hebben in deze context evenwel dezelfde betekenis. Uit de memorie van toelichting bij het Bestuursdecreet en uit het advies van de Raad van State over het ontwerp (Parl.st., Vl. Parl. 2017-2018, nr. 1656/1, 799-800, met verwijzing naar een arrest van de Raad van state van 8 december 2016 - nr. 236.708) kan men afleiden dat de draagwijdte van de term 'beschikken/bezitten' ruimer is dan het feitelijk in bezit hebben. Ook informatie die niet fysiek, maar wel juridisch in het bezit van een overheidsinstantie is, valt onder het toepassingsgebied. De Raad van State geeft in haar advies wel uitdrukkelijk aan dat het begrip ‘bezit’ wel niet dermate ruim mag worden geïnterpreteerd dat het loutere gegeven dat een overheidsinstantie informatie kan bekomen of dat ze die elders kan opvragen, zou volstaan opdat ze die informatie ‘bezit’ en dus de openbaarheidsverplichting voor die informatie op haar van toepassing is. In de memorie van toelichting wordt bij de overheidsinstantie die de info juridisch bezit de link gemaakt met de overheidsinstantie die de bestuurlijke verantwoordelijkheid over de informatie heeft als vermeld in
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/151
pagina 4 van 7
artikel III.80 van het Bestuursdecreet: “Bestuursdocumenten kunnen dan wel fysiek op contractuele basis aan een depot of archiefinstellingen overgedragen worden, maar ze blijven steeds onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid vallen en dus juridisch in het ‘bezit’ van de betreffende overheidsinstantie.” Omdat het document onderdeel uitmaakt van een beroepsprocedure die behandeld werd door de provincie Vlaams-Brabant is de stad van mening dat het ook bij deze overheidsinstantie dient opgevraagd te worden. Inzake het besluit van het CBS houdende de ondersteuning van de nota van xxx. De nota werd niet geagendeerd op een zitting van het college dus kan er ook geen besluit overgemaakt worden. Inzake het afschrift besluit CBS aan de dienst Planning met als opdracht de coördinatie van het project. Vanuit het college werd er geen officiële opdrachthouderschap gegeven en kan er ook geen besluit overgemaakt worden.” 5. Standpunt van de beroepsinstantie • Betreffende het bezorgde document in antwoord op punt 1 Op de vraag van de beroepsinstantie naar een ondertekende versie van het reeds geleverde schriftelijk verslag, laat de stad Landen per mail van 23 juli 2020 weten dat zij geen ondertekend exemplaar van het verslag ter beschikking heeft. In de gegeven omstandigheden dient de beroepsinstantie het beroep wat betreft het gevraagde onder punt 1 ongegrond te verklaren. In artikel I.4.3° van het Bestuursdecreet wordt de term “bestuursdocument” immers gedefinieerd als “alle informatie, ongeacht de drager ervan, die in het bezit is van een overheidsinstantie”. Vermits het in casu gaat om een onbestaand document, kan een afschrift ervan niet verleend worden. • Betreffende het bezorgde document in antwoord op punt 2 Per mail van 23 juli 2020 bezorgde de stad Landen een afschrift van de ondertekende overeenkomst aan de beroepsinstantie. De beroepsinstantie stelt vast dat de opgevraagde overeenkomst werd gesloten tussen de stad Landen, xxx en xxx. De overeenkomst werd bovendien opgemaakt in 4 exemplaren, één voor elke medecontractant en één voor neerlegging bij het registratiekantoor, zodat de beroepsinstantie er dan ook van uitgaat dat beroeper reeds in het bezit is van het opgevraagde document. In dat geval ziet de beroepsinstantie dan ook geen bezwaar tegen de openbaarmaking van de ondertekende overeenkomst zodat het beroep wat dit punt betreft, gegrond wordt beschouwd. • Betreffende het gevraagde onder punt 3 De stad Landen meldt in haar toelichting aan de beroepsinstantie dat zij op dit moment niet beschikt over het gevraagde en daarom doorverwijst naar de provincie Vlaams-Brabant die coördinator is van het project. Artikel II.40, §1, 2e lid van het Bestuursdecreet bepaalt dat als de aanvraag wordt ingediend bij een overheidsinstantie die het bestuursdocument niet bezit, de overheidsinstantie de aanvraag zo snel mogelijk
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/151
pagina 5 van 7
doorstuurt naar de overheidsinstantie die het document vermoedelijk bezit en de aanvrager daarvan onmiddellijk op de hoogte wordt gebracht. Het Bestuursdecreet bevat evenwel geen sanctie in het geval de overheidsinstantie de vraagt niet doorstuurt. De beroepsinstantie kan uit de toelichting van de stad Landen enkel afleiden dat zij op dit moment niet beschikt over het gevraagde document, zodat het verzoek op dit punt niet voldoet aan de definitie van een bestuursdocument zoals gedefinieerd in artikel I.4.3° van het Bestuursdecreet. Vermits de stad Landen niet in het bezit is van het gevraagde, kan zij er geen afschrift van verlenen. Het beroep dient wat dit punt betreft ongegrond te worden verklaard. • Betreffende het gevraagde onder punt 4 Hoewel de stad Landen in haar toelichting uitdrukkelijk bevestigt in het bezit te zijn van de gevraagde nota van 23 maart 2020 opgesteld door VLABO, handhaaft zij haar beslissing tot doorverwijzing naar de deputatie aangezien het document deel uitmaakt van een beroepsprocedure die door de deputatie werd behandeld. Zij baseert zich voor deze weigering op de memorie van toelichting bij het Bestuursdecreet en op het daarbij uitgebrachte advies van de Raad van Statie: “In de memorie van toelichting wordt bij de
overheidsinstantie die de info juridisch bezit de link gemaakt met de overheidsinstantie die de bestuurlijke verantwoordelijkheid over de informatie heeft als vermeld in artikel III.80 van het Bestuursdecreet: “Bestuursdocumenten kunnen dan wel fysiek op contractuele basis aan een depot of archiefinstellingen overgedragen worden, maar ze blijven steeds onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid vallen en dus juridisch in het ‘bezit’ van de betreffende overheidsinstantie.”
De beroepsinstantie kan de visie van de stad Landen ter zake niet bijtreden. Het Bestuursdecreet is immers duidelijk waar het bepaalt dat elke -in artikel II.28, §1 vermelde- overheidsinstantie verplicht is, aan iedereen die erom verzoekt, de gewenste bestuursdocumenten openbaar te maken door er inzage in te verlenen of er een afschrift van te overhandigen, of er uitleg over te verschaffen. Hierbij volstaat het dat de bevraagde overheidsinstantie het gevraagde document in haar bezit heeft. Zij hoeft niet de opsteller noch de bestuurlijk verantwoordelijke van het gevraagde document te zijn zoals de stad Landen in haar toelichting lijkt te insinueren. Een document kan in het kader van openbaarheid van bestuur immers ook worden opgevraagd bij een archiefinstelling die het document in bewaring heeft. De beroepsinstantie heeft ondanks haar vraag en de uitdrukkelijke bevestiging van de stad van haar bezit van het gevraagde document evenwel geen afschrift mogen ontvangen zodat de beroepsinstantie niet kan nagaan of er eventuele uitzonderingen zoals vermeld in het Bestuursdecreet op van toepassing zijn. Bij gebrek aan het gevraagde document ter beoordeling is de beroepsinstantie in de onmogelijkheid om dit stuk ten gronde te beoordelen. Om deze redenen wordt het beroep, voor wat dit punt betreft, als gegrond beschouwd onder voorbehoud van de toepassing van eventuele uitzonderingsgronden. • Betreffende het gevraagde onder punt 5 : zie bespreking onder luik ontvankelijkheid • Betreffende het gevraagde onder punt 6 Beroepers melden in hun beroepschrift akte te nemen van het feit dat het college nooit een officieel opdrachthouderschap gaf aan de dienst Ruimtelijke Planning zodat er geen besluit kan worden
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/151
pagina 6 van 7
overgemaakt. De beroepsinstantie leidt hieruit af dat het gevraagde onder punt 6 geen deel uitmaakt van het beroep. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 11 juni 2020 tegen de beslissing van de stad Landen van 4 juni 2020 betreffende zijn verzoek van 18 mei 2020 wordt als deels onontvankelijk, deels ontvankelijk en deels gegrond, deels ongegrond beschouwd. Bijgevolg dient de stad Landen een afschrift te bezorgen van : • de ondertekende overeenkomst tussen de stad Landen, xxx en xxx dd. 23 november 2017; • de nota van 23 maart 2020 opgesteld door VLABO en opgestuurd naar de deputatie, onder voorbehoud van de toepassing van eventuele uitzonderingsgronden.
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep geheel of gedeeltelijk gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om het/de gevraagde bestuursdocument(en) te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018. Brussel, 24 juli 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/151
pagina 7 van 7