Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/212
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/212
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 9 april 2021 diende xxx een verzoek in bij de stad Herentals om hem een afschrift te bezorgen van: • het tijdelijk verkeersreglement: Wuytsbergen-Ekelen: proefopstelling 1: goedkeuring - CBS 22/02/2021 • de inrichtingsstudie strategisch project Ekelstraat van Cohousing Ekelen en Belco Invest: kennisname - CBS 08/03/2021 • het stadsontwikkelingsproject Poederkot fase 1 - eerste informatiemoment: principieel akkoord onder voorwaarden - CBS 29/03/2021 • het integraal verslag commissie mobiliteit en openbare werken van 30/10/2018. Op 30 april 2021 bezorgde de stad Herentals verzoeker alle gevraagde documenten, met uitzondering van de inrichtingsschets en de inrichtingsstudie die horen bij het collegepunt betreffende de inrichtingsstudie strategisch project Ekelstraat van Cohousing Ekelen en Belco Invest (kennisname - CBS 08/03/2021). Verzoeker diende op 19 mei 2021 bij de beroepsinstantie beroep in tegen de gedeeltelijke weigeringsbeslissing vanwege de stad Herentals. Het beroepschrift werd geregistreerd op 20 mei 2021. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijke verzoek dateert van 9 april 2021.
www.vlaanderen.be
De in beroep aangevochten gedeeltelijke weigeringsbeslissing van de stad Herentals van 29 april 2021, aan verzoeker bezorgd op 30 april 2021, maakt melding van de beroepsmogelijkheden en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet. Het ingediende beroep van verzoeker d.d. 19 mei 2021 is ingesteld binnen de decretaal voorgeschreven termijn, conform artikel II.48, §1, derde lid van het Bestuursdecreet en is bijgevolg ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
De stad Herentals weigerde om verzoeker een afschrift te bezorgen van de inrichtingsschets en de inrichtingsstudie die horen bij het collegepunt betreffende de inrichtingsstudie strategisch project Ekelstraat van Cohousing Ekelen en Belco Invest, aangezien het volgens haar gaat om auteursrechtelijk beschermde documenten die op basis van de uitzonderingsgrond van het auteursrecht niet bezorgd kunnen worden.
2. Inhoud van het beroepschrift Verzoeker verduidelijkt dat de inrichtingsstudie op 8 maart 2021 behandeld werd door het Herentalse schepencollege. Het betreft hier een studie in vooronderzoek. De 1ste versie (aug. 2019) van dit voortgangsrapport ontving verzoeker reeds op 30 juni 2020. Deze inrichtingsstudie vloeit voort uit de structuurschets Wuytsbergen-Ekelen die vereist dat er per strategische ontwikkelingssite een inrichtingsplan wordt opgemaakt. Deze structuurschets werd door de gemeenteraad van 2 mei 2017 goedgekeurd. Aan dit inrichtingsplan wordt een communicatietraject gekoppeld. De opmaak van het inrichtingsplan gebeurt participatief. De stad Herentals weigert echter om deze inrichtingsstudie integraal per mail door te sturen. Deze weigering wordt door de stadsadministratie verantwoord op basis van de auteursrechtelijke bescherming van dit document. Omwille van het auteursrecht mag dit document niet bezorgd worden. Deze redenering strookt volgens verzoeker niet met de overhandiging van het 1ste voorontwerp verkregen op 30 juni 2020 welke vervolgens o.a. door verzoeker op 13 november 2020 besproken werd met de stadsadministratie. Als gevolg van dit overleg kwamen de stadsdiensten tot nieuwe inzichten. Ook staat de weigering tot overhandiging haaks op het vereiste communicatie- en participatietraject opgelegd door de gemeenteraad. Verzoeker vraagt dan ook de integrale overhandiging per e-mail van de inrichtingsstudie strategisch project Ekelstraat in de versie behandeld door het schepencollege op 8 maart 2021.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/212
pagina 2 van 5
3. Toelichting door de stad Herentals Om met voldoende kennis van zaken te kunnen oordelen heeft de beroepsinstantie de stad Herentals om een toelichting gevraagd, die zij op 25 mei 2021 samen met de betreffende documenten ontving. De stad Herentals herhaalt dat de gevraagde documenten niet digitaal worden bezorgd omdat ze vallen onder het auteursrecht. Verzoeker werd uitgenodigd om de 2 documenten te komen inkijken. Hij moet hiervoor een afspraak maken. De stad Herentals stelt dat het feit dat verzoeker op 30 juni 2020 wel het eerste voorontwerp van de inrichtingsstudie ontvangen heeft, niet meer strookt met de huidige beleidslijnen die zij hier nu hanteren. De stad Herentals heeft haar richtlijnen met betrekking tot nota’s en studies van studiebureaus/derden op advies van de juridische dienst van IOK verstrengd. Verzoeker haalt in zijn beroep ook aan dat deze gedeeltelijke weigering haaks staat op het vereiste communicatie- en participatietraject. Deze 2 zaken staan volgens de stad Herentals los van elkaar. Het participatietraject dat rond dit dossier lopende is, maakt niet dat zij mag ingaan tegen de wettelijke regeling met betrekking tot het auteursrecht opgenomen in Titel 5 van Boek XI van het Wetboek Economisch Recht.
4. Beoordeling door de beroepsinstantie De betreffende inrichtingsstudie werd in opdracht van Cohousing Ekelen en Belco Invest opgemaakt in het kader van de uitwerking van de door de stad Herentals uitgewerkte structuurschets omtrent het stadsdeel Wuytsbergen - Ekelen. In samenwerking met Cohousing Ekelen en Belco Invest heeft ontwerpbureau Omgeving, OM/AR en Desmedt Architecten een inrichtingsplan opgemaakt voor de site Ekelstraat. De stad Herentals weigerde om verzoeker een afschrift te bezorgen van de inrichtingsschets en de inrichtingsstudie opgemaakt door voornoemde ontwerpers, horende bij de door verzoeker gevraagde notulen van het college d.d. 8 maart 2021. Er kan volgens de stad Herentals geen afschrift worden gegeven van de documenten omwille van het auteursrecht. In het Bestuursdecreet komt de bescherming van het auteursrecht niet als uitzondering voor. De intellectuele eigendom is volgens artikel 6, §1, VI, lid 5, 7° van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, een federale aangelegenheid. Het ontbreken van regels op het vlak van de bescherming van intellectuele rechten, waaronder het auteursrecht, is een gevolg van de onbevoegdheid van de decreetgever. Echter, het Bestuursdecreet laat de federale regelgeving betreffende de intellectuele rechten onverlet, en overheidsinstanties dienen bijgevolg de federale regelgeving te eerbiedigen bij het nemen van beslissingen over aanvragen tot openbaarmaking. Uit artikel XI.165 en volgende van het Wetboek van economisch recht, volgt dat het recht om een werk van letterkunde of kunst te reproduceren op welke wijze en in welke vorm ook, direct of indirect, tijdelijk of duurzaam, volledig of gedeeltelijk, uitsluitend is voorbehouden aan de auteur. De inrichtingsschets en de inrichtingsstudie genieten de bescherming van het auteursrecht indien ze van oorspronkelijkheid getuigen, wat inhoudt dat het werk de persoonlijke stempel draagt van de auteur. De bescherming ontstaat van rechtswege. Voor wat betreft de inrichtingsstudie, wordt ter inleiding (hoofdstuk 1) een uiteenzetting gegeven van de structuurschets zoals opgemaakt door de stad Herentals (1.1. Van structuurschets naar inrichtingsplan). Hiermee wordt de inrichtingsstudie gekaderd, maar de structuurschets is zonder twijfel het resultaat van de werkzaamheden van de stad Herentals zelf. De beroepsinstantie ziet niet in hoe op dit onderdeel van de inrichtingsstudie bijgevolg een auteursrecht kan rusten.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/212
pagina 3 van 5
Hetzelfde geldt volgens de beroepsinstantie ook voor de tijdslijn opgenomen in de inrichtingsstudie (1.2. Tijdslijn en routeplan). Hierin wordt een overzicht gegeven van het stappenplan om tot de opmaak en uitvoering van de inrichtingsstudie te komen (afgeronde en toekomstige stappen). Hoofdstuk 2. Analyse (= bijlage 6.3.) geeft een overzicht van verschillende (technische) plannetjes die de actuele en historische toestand van de site Ekelstraat weergeven. Ook hierop kan er volgens de beroepsinstantie geen auteursrecht van toepassing zijn. Hoofdstuk 3. Structuurschets herneemt integraal de geformuleerde visie voor het projectgebied Ekelstraat uit de structuurschets. Aangezien het, zoals al verduidelijkt werd, niet om een eigen creatie van de auteur gaat, kan ook hier geen auteursrecht worden vastgesteld. Voor het overige is de beroepsinstantie van oordeel dat het auteursrecht ter zake niet kan worden ingeroepen voor bijlage 6.1. Opmetingsplan van de inrichtingsstudie, waarvan overigens al een afschrift aan verzoeker werd overgemaakt. Hoofdstuk 4 Inrichtingsplan vormt de uiteindelijke uitwerking van het inrichtingsplan. De beroepsinstantie stelt vast dat hier wel degelijk het auteursrecht moet worden onderkend. Het gaat om een voorstel van ontwikkeling van de site in detail, met eigen accenten, ingevingen, invalshoeken, enz. Het plan en de uiteenzetting die eraan ten grondslag ligt, getuigen dan ook van originaliteit en het vereiste individuele karakter en genieten aldus de intellectuele eigendomsrechten die hieruit ontstaan. De beroepsinstantie merkt bovendien op dat de inrichtingsschets, waarvan de stad Herentals eveneens geen afschrift aan verzoeker wenste te bezorgen, werd opgenomen in dit hoofdstuk – figuur 4.1.5. Inrichtingsplan site Ekelstraat, weliswaar aangevuld met een toelichtende tabel. Die schets is ook zonder voornoemde tabel en dus volledig identiek in de inrichtingsstudie opgenomen als bijlage 6.2. Inrichtingsplan. De beroepsinstantie oordeelt omwille van het voorgaande dat de stad Herentals dan ook terecht geen afschrift van de inrichtingsschets aan verzoeker heeft bezorgd. Hoofdstuk 5 Duurzaamheidstoets toetst het inrichtingsplan op het niveau van het bouwproject en op niveau van het individuele gebouw. Hierdoor is dit hoofdstuk rechtstreeks verbonden met het inrichtingsplan en dient ook hier toepassing te worden gemaakt van het auteursrecht. De overhandiging van een afschrift van de inrichtingsschets en de integrale inrichtingsstudie, zonder toestemming van de auteur ervan, houdt volgens de beroepsinstantie een schending in van het auteursrecht, behoudens de in het bovenvermeld wetboek vermelde uitzonderingen. In casu zijn er evenwel geen dergelijke uitzonderingsgronden van toepassing. Bovendien figureert in het Bestuursdecreet geen bepaling die een overheidsinstantie verplicht de auteursrechthebbende te vragen of, en onder welke voorwaarden, een aanvrager een afschrift van een auteursrecht overhandigd mag worden. Het verlenen van een afschrift is bijgevolg niet toegestaan zonder toestemming van de auteur, het verlenen van inzage kan wel aangezien dit geen schending inhoudt van het auteursrecht. De beroepsinstantie is van oordeel dat de inrichtingsstudie gedeeltelijk onder het auteursrecht valt, waardoor er ook slechts gedeeltelijk een afschrift aan verzoeker kan worden verleend. Aangezien de beroepsinstantie voor het overige heeft vastgesteld dat er geen andere uitzonderingsgronden van toepassing zijn, dient het beroepsonderdeel bijgevolg als deels gegrond en deels ongegrond te worden beschouwd. De inrichtingsstudie bevat nog een bijlage 6.4. Overige bijlagen. De stad Herentals merkt hierbij op dat het om een weergave gaat van de lijst met stukken die het studiebureau gebruikt heeft/laten opmaken heeft om tot hun inrichtingsstudie te komen. Volgens de stad Herentals kan bijlage 6.4. eerder worden opgevat
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/212
pagina 4 van 5
als een soort van bibliografie van de gebruikte stukken. De documenten zijn dan ook niet opgenomen als bijlage bij het collegepunt waarvan verzoeker een afschrift wenst. De bijlagen waarnaar in het collegebesluit van 8 maart 2021 zelf wordt verwezen, zijn de bijlagen die verzoeker al op 30 april 2021 heeft ontvangen. De stukken onder bijlage 6.4. vallen volgens de stad Herentals dus niet onder het voorwerp van de aanvraag van verzoeker. De beroepsinstantie sluit zich hierbij aan en oordeelt dat bijlage 6.4. van de inrichtingsstudie niet onder de scope valt van de oorspronkelijke aanvraag van verzoeker (inrichtingsstudie strategisch project Ekelstraat van Cohousing Ekelen en Belco Invest: kennisname - CBS 08/03/2021), en dus evenmin het voorwerp uitmaakt van het voorliggende beroep. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 19 mei 2021 tegen de gedeeltelijke weigeringsbeslissing van de stad Herentals d.d. 29 april 2021 wordt als ontvankelijk en deels gegrond en deels ongegrond beschouwd. Bijgevolg dient de stad Herentals aan verzoeker een afschrift te bezorgen van de inrichtingsstudie ‘Inrichtingsplan site Ekelstraat’, mits weglating van: - Hoofdstuk 4 Inrichtingsplan - Hoofdstuk 5 Duurzaamheidstoets - Bijlage 6.4 Overige bijlagen
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om de gevraagde bestuursdocumenten te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018 (zie artikel II.44, §3, van het Bestuursdecreet). Brussel, 2 juni 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/212
pagina 5 van 5