Inventarisatie huishoudelijke afvalstoffen 2008
Documentbeschrijving 1. Titel publicatie
Inventarisatie huishoudelijke afvalstoffen 2008
2. Verantwoordelijke uitgever
Danny Wille, OVAM, Stationsstraat 110, 2800 Mechelen
4. Wettelijk depot nummer
D/2009/5024/115
6. Publicatiereeks
Rapport
3. Aantal blz.
82
5. Aantal tabellen en figuren
12 tabellen; 6 figuren
7. Datum publicatie
23.11.2009
8. Trefwoorden
inventarisatie, cijfers, huishoudelijke afvalstoffen
9. Samenvatting
Het rapport 'inventarisatie huishoudelijke afvalstoffen 2008' omvat een overzicht van alle huishoudelijke afvalstoffen en de vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen ingezameld door of in opdracht van de 308 Vlaamse gemeenten. De cijfers geven een overzicht van de hoeveelheid restafval, de selectieve en totale huishoudelijke en vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen in 2008.
10. Begeleidingsgroep en/of auteur
Maarten De Groof, Philippe Van de Velde
11. Contactperso(o)n(en)
Maarten De Groof (mdgroof@ovam.be - 015/284.553) - Philippe Van de Velde (pvdvelde@ovam.be - 015/284.143)
12. Andere titels over dit onderwerp
Inventarisatie huishoudelijke afvalstoffen 2007 Gegevens uit dit document mag u overnemen mits duidelijke bronvermelding. De meeste OVAM-publicaties kunt u raadplegen en/of downloaden op de OVAM-website: http://www.ovam.be
Inventarisatie huishoudelijke afvalstoffen 2008
2
Woord vooraf Het rapport "inventarisatie huishoudelijke afvalstoffen" omvat een overzicht van alle huishoudelijke afvalstoffen en de vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen ingezameld door of in opdracht van de 308 Vlaamse gemeenten. De huishoudelijke afvalstoffen zijn alle afvalstoffen afkomstig van particulieren. Elke Vlaamse gemeente organiseert - in overeenstemming met de geldende wettelijke bepalingen - de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen op haar grondgebied. De gemeenten kunnen de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen op verschillende manieren uitvoeren: huis-aan-huis-inzameling, wijkinzameling, inzameling via straatcontainers of inzameling op het containerpark. De gemeente bepaalt zelf binnen het kader van het Vlaamse afvalstoffenbeleid hoe zij de inzameling van de verschillende huishoudelijke afvalstoffen organiseert. In beperkte mate kunnen ook kleine KMO's en zelfstandige ondernemers gebruik maken van de gemeentelijke inzameling voor huishoudelijke afvalstoffen. Bepaalde gemeenten aanvaarden afvalstoffen die naar aard, samenstelling ĂŠn hoeveelheid vergelijkbaar zijn met huishoudelijke afvalstoffen. De gemeenten kunnen op vrijwillige basis de vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen inzamelen, maar zij hebben geen enkele verplichting op dit vlak. Een aantal gemeenten voorziet een apart inzamelcircuit voor deze vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen. In dit geval worden deze hoeveelheden vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen niet opgenomen in de hoeveelheden huishoudelijke afvalstoffen. In een beperkte groep gemeenten worden de vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen samen met de huishoudelijke afvalstoffen ingezameld, maar kan de hoeveelheid vergelijkbaar bedrijfsafval op een statistische manier bepaald worden. Als dit gebeurt volgens een door de OVAM goedgekeurde methode, dan worden deze hoeveelheden niet als huishoudelijke afvalstoffen in de statistieken opgenomen. In alle andere gevallen worden vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen ingezameld als huishoudelijke afvalstoffen en opgenomen in de statistieken als "huishoudelijke afvalstoffen". Dit rapport geeft een overzicht van de ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen en vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen voor het jaar 2008. Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen. Hoofdstukken 2 en 3 gaan dieper in op respectievelijk het restafval en de selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen. Ten slotte geeft hoofdstuk 4 meer informatie over het aandeel vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen ingezameld via de gemeentelijke inzamelkanalen. Het laatste hoofdstuk tracht een aantal evoluties en verklaringen op een rijtje te zetten.
3
4
Inhoudstafel 1
Totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen 11
2 2.1 2.2 2.3
Restafval 14 Evolutie 14 Samenstelling van het restafval 20 Doelstellingen restafval 23
3 3.1
Selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen 27 Producentenverantwoordelijkheid 31
4 4.1 4.2 4.3 4.4
Vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen 34 Afsplitsing vergelijkbaar bedrijfsafval 35 Hoeveelheden ongesorteerd bedrijfsafval Verwerking van het restafval van bedrijven Evolutie 36
5
Besluit
35 36
37
5
6
Lijst tabellen Tabel 1. De totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen in Vlaanderen voor de periode 1999-2008. ..........................................................................................11 Tabel 2. Ingezamelde hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen in 2008 in functie van inzamel- en verwerkingswijze....................................................................12 Tabel 3. Evolutie van het restafval, periode 1999-2008..........................................14 Tabel 4. Overzicht huisvuil, grofvuil, gemeentevuil en totaal restafval in 2008 en de evolutie ten opzichte van 2007.........................................................................16 Tabel 5. Evolutie van de verwerking van restafval ingezameld in het Vlaamse Gewest voor de periode 1999-2008.................................................................19 Tabel 6. Samenstelling van de Vlaamse huisvuilzak in 1995-1996, in 2000-2001 en in 2006..............................................................................................................21 Tabel 7. Overzicht van de selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen in het Vlaamse Gewest voor de periode 1999-2008..................................................27 Tabel 8. Overzicht van de hoeveelheden selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen in het Vlaamse Gewest in 2008. ...................................................30 Tabel 9. Overzicht van de groene-punt-bijdragen aan FOST Plus voor de periode 2007-2008. .......................................................................................................32 Tabel 10. Overzicht van de recyclagebijdrage voor een aantal elektrische en elektronische apparaten vanaf 1 juli 2008........................................................32 Tabel 11. Hoeveelheid aan huis ingezameld restafval (huisvuil) van bedrijven ingezameld via de gemeentelijke inzamelkanalen voor huishoudelijke afvalstoffen (periode 2005-2008). ....................................................................35 Tabel 12. Verwerking van gemengde bedrijfsafvalstoffen afkomstig van bedrijven ingezameld door of in opdracht van de lokale besturen in 2008......................36
7
8
Lijst figuren
Figuur 1: Evolutie van de totale hoeveelheid ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen, de selectief ingezamelde hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen en het restafval in kg per inwoner voor de periode 1999-2008........................13 Figuur 2: Evolutie van het huisvuil (incl. sorteerresidu van het PMD-afval), grofvuil, gemeentevuil en het restafval, periode 1999-2008..........................................15 Figuur 3: Overzicht van resultaten inzake huisvuil in 2006 in functie van het gebruikte DIFTAR-systeem. .............................................................................17 Figuur 4: Evolutie van de verwerking van het restafval ingezameld in het Vlaamse Gewest in de periode 1999-2008. ....................................................................20 Figuur 5: Evolutie van het procentueel aandeel selectieve inzameling van huishoudelijke afvalstoffen over de periode 1999-2008...................................28 Figuur 6: Procentueel aandeel van de verschillende fracties selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen in Vlaanderen voor het jaar 2008..........................28
9
10
1
Totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen Tabel 1 geeft een overzicht van de evolutie van de totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen ingezameld door of in opdracht van de Vlaamse gemeenten voor de periode 1999-2008. De totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen omvat zowel het restafval (zie hoofdstuk 2) als de selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen (zie hoofdstuk 3). Jaar 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
aantal inwoners 5.940.251 5.952.552 5.972.781 5.995.553 6.016.024 6.043.161 6.078.600 6.117.440 6.161.600 6.198.740*
totale hoeveelheid (ton) 3.232.663 3.330.857 3.333.328 3.329.957 3.215.821 3.349.279 3.311.478 3.284.413 3.420.203 3.378.759
(kg/inwoner) 544 560 558 555 535 554 545 537 555 545*
Tabel 1. De totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen in Vlaanderen voor de periode 19992008.
* Belangrijke opmerking: De bevolkingscijfers op 01.01.2009 waren bij het publiceren nog niet beschikbaar. Daarom wordt op basis van de evolutie van de bevolkingscijfers van de afgelopen jaren, een schatting gemaakt van het bevolkingscijfer op 01.01.2009. Dit wordt gebruikt voor de berekening van de afvalhoeveelheden in kg/inwoner in 2008 voor het Vlaamse Gewest, per provincie en per gemeente. In 2008 werden in Vlaanderen 3.378.759 ton huishoudelijke afvalstoffen ingezameld via de gemeentelijk inzamelkanalen. Dit betekent een afname met 1,21 % (of 41.444 ton) ten opzichte van het jaar 2007. De totale geproduceerde hoeveelheid en voor inzameling aangeboden huishoudelijke afvalstoffen bedraagt 545 kg per inwoner in 2008. Ten opzichte van 2007 is dit een vermindering met 10 kg per inwoner. Hiermee zitten we op het niveau van 1999. Op 10 jaar tijd is de totale hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner dus nauwelijks toegenomen. Ondanks de groeiende bevolking (groei met 0,60 %), neemt de totale afvalberg in * 2008 af ten opzichte van 2007. Ook het BBP voor het Vlaamse Gewest , een graadmeter voor de consumptie in Vlaanderen, vertoont nog steeds een stijging. Vergeleken over de periode 2000 tot en met 2008 betekent dit een duidelijke ontkoppeling tussen de groei van de bevolking en de consumptie enerzijds en de totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen anderzijds. De bevolking en het BBP kenden over deze periode jaarlijks een (al dan niet beperkte) groei, terwijl de totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen stabiel bleef. Verschillen in de hoeveelheid selectief ingezamelde afvalstoffen verklaren vaak de grote schommelingen van de hoeveelheden huishoudelijke afvalstoffen (zie hoofdstuk 3). Het Vlaamse afvalstoffenbeleid heeft als doelstelling om de totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen niet meer te laten toenemen. Het Uitvoeringsplan
*
Referentie: http://www4.vlaanderen.be/dar/svr/Cijfers/Pages/Excel.aspx 11
Milieuverantwoord Beheer van Huishoudelijke Afvalstoffen stelt als doel om de totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen te ontkoppelen van de consumptie en om deze gelijk aan of op een lager niveau te houden dan het referentiejaar 2000. In 2008 wordt deze doelstelling reeds behaald. Het zal de volgende jaren de uitdaging blijven om de productie van huishoudelijke afvalstoffen verder onder controle te houden. Tabel 2 geeft een overzicht van de hoeveelheid restafval en de selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen voor het jaar 2008. Voor het restafval kan ook een overzicht gegeven worden van de verwerkingswijze. Huishoudelijke afvalstoffen Selectief ingezameld
Totale hoeveelheid Procentueel (ton) aandeel 2.429.370 71,9 %
t.o.v. 2007
Verwerkingswijze
-1,3 %
Restafval
842.509
24,9 %
-0,0 %
2,1 % 1,1 % 100,0 %
-2,7 % -14,8 %
Totaal
71.026 35.854 3.378.759
Hergebruik, recyclage, composteren Verbranden met energierecuperatie Drogen-Scheiden Storten
Tabel 2. Ingezamelde hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen in 2008 in functie van inzamel- en verwerkingswijze.
71,9 % van de huishoudelijke afvalstoffen werd in 2008 selectief ingezameld met het oog op hergebruik, recyclage of composteren. In vergelijking met 2007 betekent dit een procentuele daling met 0,1 % (van 72,0 % naar 71,9 %) . In absolute cijfers is de hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen die selectief wordt ingezameld, in 2008 gedaald met 1,3 %. De overige 28,1 % van de huishoudelijke afvalstoffen vormen het restafval dat ingezameld wordt om het op een milieuverantwoorde manier te verwerken via verbranden en storten. Na de opstart eind 2005 van de mechanisch-biologische voorbehandelingsinstallatie te Geel draaide deze installatie in 2008 nog niet op volle capaciteit (150.000 ton huishoudelijke afvalstoffen en bedrijfsafvalstoffen op jaarbasis). In 2008 werd het restafval nog grotendeels op de klassieke manier verwerkt. De grootste hoeveelheid werd afgevoerd naar verbrandingsinstallaties met energierecuperatie. Dit aandeel bleef ongeveer gelijk ten opzichte van 2007. Sinds 2006 geldt er een absoluut stortverbod voor brandbaar huishoudelijk restafval. Hierdoor is de gestorte hoeveelheid restafval zeer sterk afgenomen in 2008 ten opzichte van 2007 tot 1,1 %. De gestorte hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen omvat voornamelijk niet brandbaar grofvuil en een beperkte hoeveelheid huisvuil die nog werd gestort bij calamiteiten in enkele verbrandingsinstallaties. De evolutie van de ingezamelde hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen en van het restafval en de selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen uitgedrukt in kg per inwoner wordt grafisch weergegeven in figuur 1.
12
600
544
560
558
555
342
368
378
386
535
554
545
537
388
383
555
545
400
392
kg per inwoner
500 400
375
395
restafval 300 selectief ingezameld 200
202 100
191
180
169
160
159
157
153
156
153
totaal huishoudelijke afvalstoffen
0
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Figuur 1: Evolutie van de totale hoeveelheid ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen, de selectief ingezamelde hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen en het restafval in kg per inwoner voor de periode 1999-2008
De evolutie van de hoeveelheid selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen en het restafval over de periode 1999-2008 toont aan dat de sinds begin jaren '90 volgehouden inspanningen om zo veel mogelijk huishoudelijke afvalstoffen selectief in te zamelen met het oog op hergebruik, recyclage en composteren en daarnaast ook het voorkomen van huishoudelijke afvalstoffen als prioriteit te stellen, duidelijk resultaten opleveren. De hoeveelheid restafval daalde met 49 kg per inwoner in deze periode, terwijl de hoeveelheid selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen met 50 kg per inwoner toenam. In vergelijking met cijfers voor huishoudelijke afvalstoffen uit de ons omringende * landen en regio̢۪s blijken de resultaten op het vlak van selectieve inzameling en de reductie van restafval tot de beste van Europa te behoren.
*
Marktstudie eindverwerking huishoudelijk restafval en vergelijkbaar bedrijfsafval in Vlaanderen en haar omringende regio̢۪s: syntheserapport (www.ovam.be) 13
2
Restafval *
Het restafval bestaat uit het huishoudelijk afval dat niet-selectief ingezameld wordt en dat bijgevolg enkel kan afgevoerd worden voor definitieve verwijdering. Het omvat het huisvuil (inclusief het sorteerresidu van het PMD-afval), het grofvuil en het gemeentevuil. In de gemeenten waar geen selectieve inzameling van PMDafval plaatsvindt, omvat het eveneens het sorteerresidu van het gemengde kunststofafval omdat deze inzameling de PMD-inzameling vervangt in het kader van een pilootproject van FOST Plus.
2.1
Evolutie Tabel 3 en figuur 2 geven een overzicht van de evolutie van het restafval in de periode 1999-2008. De totale hoeveelheid restafval ingezameld in 2008 bedraagt 949.389 ton of 153,2 kg per inwoner. Ten opzichte van 2007 betekent dit een daling met bijna 0,9 %. In kg per inwoner bedraagt deze afname 2,3 kg/inwoner. Vergeleken over de periode 1999-2008 daalde de hoeveelheid restafval gestaag. Sinds 2005 lijkt deze te stabiliseren rond 155 kg restafval per inwoner. Jaar
Aantal inwoners
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
5.940.251 5.952.552 5.972.781 5.995.553 6.016.024 6.043.161 6.078.600 6.117.440 6.161.600 6.198.740
Hoeveelheid restafval Ton 1.199.515 1.138.385 1.076.895 1.014.359 960.585 959.632 951.670 938.505 957.748 949.389
Kg/inwoner 201,93 191,24 180,30 169,19 159,67 158,80 156,56 153,41 155,44 153,16
Tabel 3. Evolutie van het restafval, periode 1999-2008.
Het restafval omvat enerzijds het huis-aan-huis ingezamelde huisvuil (inclusief het sorteerresidu van het PMD-afval), het grofvuil dat huis-aan-huis en op het containerpark wordt ingezameld en het gemeentevuil. Het gemeentevuil bestaat uit het achtergelaten, niet-recycleerbare afval dat ingezameld wordt op openbare wegen, pleinen, â€Åš, het afval uit de straatvuilnisbakken en het zwerfvuil. Het huisvuil (inclusief ca. 2,4 kg sorteerresidu van het PMD-afval) bedraagt 115,6 kg per inwoner in 2008. Dit wil zeggen dat het huisvuil afneemt met 1,0 kg per inwoner t.o.v. 2007. Ook het grofvuil is gedaald tot 32,5 kg per inwoner in 2008. Het gemeentevuil tenslotte, neemt toe met 0,3 kg per inwoner tot 5,0 kg per inwoner. Van de 308 gemeenten hebben in 2008 reeds 199 gemeenten een gemiddelde hoeveelheid restafval die lager ligt dan 150 kg per inwoner. In 2006 en 2007 waren dit respectievelijk 181 en 171 gemeenten. De toename van het aantal gemeenten die de norm van 150 kg per inwoner behalen, is voornamelijk een gevolg van het steeds groter aantal gemeenten die op DIFTAR overschakelen.
3
Restafval wordt gedefinieerd in het Uitvoeringsplan Milieuverantwoord Beheer van Huishoudelijke Afvalstoffen. 14
De doelstelling van het Uitvoeringsplan Milieuverantwoord Beheer van Huishoudelijke Afvalstoffen om in 2008 maximaal 150 kg restafval per inwoner in te zamelen op Vlaams niveau werd net niet behaald. Bijlage 1 geeft een overzicht van de restafvalcijfers per gemeente in 2008. 250 202 191
hoeveelheid (kg/inwoner)
200
180 169
150
141
160
159
157
153
156
153 restafval
136 126
123
118
118
huisvuil 116
115
117
116
grofvuil gemeentevuil
100 50
48
46
50 10
7
8
41
36
36
36
34
34
33
6
5
5
5
4
5
5
0 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Figuur 2: Evolutie van het huisvuil (incl. sorteerresidu van het PMD-afval), grofvuil, gemeentevuil en het restafval, periode 1999-2008.
De verschillende fracties van het restafval kennen in 2008 na jaren afname en een lichte stijging in 2007, opnieuw een daling (bijlage 2). Zowel het huisvuil als het grofvuil is opnieuw afgenomen, met respectievelijk 1,0 kg per inwoner en 1,3 kg per inwoner. Het gemeentevuil is opnieuw licht toegenomen. De voornaamste oorzaken voor de daling van het restafval in 2008 zijn de verdere invoering van DIFTAR bij de huis-aan-huisinzameling en op de containerparken, een betere registratie van de vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen en een verminderde consumptie tengevolge van de economische crisis. Ondanks de afname van het huisvuil en grofvuil werd de doelstelling van 150 kg per inwoner op 3,2 kg na niet behaald. Naast de factoren die een verdere daling van het restafval in de hand werken, werd bij de gezinnen een gewenningseffect vastgesteld bij de tarieven van de DIFTAR-container, maar ook bij de prijzen van de huisvuilzak. Daarnaast zorgt een meer intensieve reiniging van het openbare domein (sluikstorten en zwerfvuil) voor een toename van het gemeentevuil. Tabel 4 geeft een gedetailleerd overzicht van de hoeveelheden huisvuil (inclusief sorteerresidu van het PMD-afval), grofvuil en gemeentevuil voor het jaar 2008 en de evolutie ervan ten opzichte van 2007.
15
Afvalfractie
Hoeveelheid (ton)
Huisvuil Grofvuil Gemeentevuil Totaal restafval
716.638 201.698 31.053 949.389
Verschil tov 2007 (ton) -1.664 -9.754 +2.352 -9.066
Hoeveelheid per inwoner (kg/inwoner) 115,6 32,5 5,0 153,2
Verschil tov 2007 (kg/inwoner) -0,97 -1,78 +0,35 -2,39
Tabel 4. Overzicht huisvuil, grofvuil, gemeentevuil en totaal restafval in 2008 en de evolutie ten opzichte van 2007.
De algemeen dalende tendens van het restafval over de periode 1999-2008, met een eenmalige stijging in 2007, kan toegeschreven worden aan een aantal maatregelen die genomen werden door de gemeenten en andere actoren betrokken bij de uitvoering van het gemeentelijk afvalstoffenbeleid: Voor de fractie huisvuil: -
-
-
-
De invoering van DIFTAR-systemen met volumemeting of weging van de aangeboden huisvuilcontainers met chip. Hierdoor worden de kosten voor huisvuilophaling en -verwerking doorgerekend aan de huisvuilproducenten. De invoering veroorzaakt een bijkomende stimulans om de huisvuilproductie te verminderen door afval te voorkomen en door meer en intensiever te sorteren. Figuur 3 geeft een overzicht van resultaten inzake huisvuil in functie van het gebruikte DIFTAR-systeem. Hieruit blijkt dat het systeem van huisvuilcontainers met chip de beste resultaten oplevert. Maar ook bij deze systemen treedt er na verloop van tijd een gewenningseffect op waardoor het aanbod aan huisvuil opnieuw lichtjes zal toenemen. Tevens zijn er gezinnen die bij de invoering van DIFTAR hun container niet gebruiken, doch (al dan niet na controleacties door de gemeente) na verloop van tijd de container beginnen te gebruiken en dus geen ontwijkgedrag meer vertonen. De invoering van een te betalen huisvuilzak. De prijs van een gemiddelde huisvuilzak van 60 liter bedraagt in 2005 gemiddeld 1,22 euro. De invoering van een verhoging in de prijs van de huisvuilzak veroorzaakt een daling van de hoeveelheid huisvuil, maar na verloop van een paar jaar treedt er een gewenningseffect op (zie figuur 3). De invoering van een strenger beleid ten aanzien van de acceptatie en registratie van het afval afkomstig van (k)KMO's en zelfstandige ondernemers. Bijna de helft van de gemeenten voerden ondertussen een apart inzamelsysteem in voor het afval van niet-particulieren bijvoorbeeld door anders gekleurde zakken te gebruiken of door aparte inzamelrondes te voorzien. Een aantal gemeenten heeft ook een verbod ingesteld op het aanbieden van afval van niet-particulieren bij de gemeentelijke inzamelkanalen voor huishoudelijke afvalstoffen. Andere gemeenten hebben de hoeveelheid vergelijkbaar bedrijfsafval dat ingezameld wordt samen met de huishoudelijke afvalstoffen kunnen isoleren via een door de OVAM aanvaarde statistische methode om de ingezamelde hoeveelheden te berekenen. Een verdere intensifiĂŤring van de selectieve inzameling. Dit is vooral het geval voor de afvalstoffen die onder impuls van de terugnameplicht en aanvaardingsplicht worden ingezameld door onder andere FOST Plus (verpakkingsafval) en Recupel (afgedankte elektrische en elektronische apparaten). De selectieve inzameling van luierafval sinds eind 2005 zorgt voor een kleine daling van de hoeveelheid huisvuil in enkele gemeenten.
16
-
120
Toename van de afvalpreventie-initiatieven en -campagnes zoals thuiscomposteren, afvalarm winkelen, … De economische crisis die in 2008 ontstaat, heeft een lagere consumptie en bijgevolg een lagere productie van huishoudelijk afval tot gevolg.
116 107
100
102
101
93 82
80
76
60
kg/inwoner
40 20 0 €0
€ € € > vo ge - 0 1 - 1 1,25 1,50 € 1, lum wic ,99 ,24 e c ht za 50 za ch hi za 1,49 k za k ip p k k za k
Figuur 3: Overzicht van resultaten inzake huisvuil in 2006 in functie van het gebruikte DIFTARsysteem.
De evolutie van het grofvuil kan als volgt verklaard worden: -
-
-
Het toepassen van DIFTAR bij de huis-aan-huisinzameling door systemen op afroep in te voeren, betaling per aangeboden hoeveelheid (m³), per stuk, per gewicht of per ophaalbeurt. Vermits een aantal gemeenten tarieven voor grofvuil wenst in te voeren op de containerparken, wordt in deze gemeenten tijdens de periode ervoor heel wat meer grofvuil aangevoerd. Dit zorgt voor de lichte toename van het grofvuil op Vlaams niveau. Het verstrengen van het toezicht bij de huis-aan-huis inzameling van het grofvuil zodat enkel niet-recycleerbare afvalstoffen worden meegenomen. Ook het weigeren van bvb. steenpuin, groenafval, afgedankte elektrische en elektronische apparaten, e.d. bij de grofvuilinzameling draagt hieraan bij. Het gelijktijdig gescheiden inzamelen van verschillende afvalstoffen aan huis. Bijvoorbeeld de inzameling van metalen, houtafval en niet-recupereerbaar grofvuil. Hierbij wordt elke fractie gescheiden aangeboden en ook apart gehouden bij de ophaling door het inzetten van verschillende ophaalwagens.
17
-
-
De invoering van DIFTAR bij de inzameling op het containerpark. Er kan per bezoek een bepaald bedrag gevraagd worden of per aangebrachte hoeveelheid (gewicht, volume of stuk) of een combinatie van beide systemen kan toegepast worden. Bij de tariefzetting wordt het hoogste tarief ingesteld voor het (niet-recycleerbare) grofvuil. Het strenger toezien op de grofvuilcontainers op het containerpark. De containerparkwachter zorgt ervoor dat de sortering van het aangeboden grofvuil optimaal gebeurt door als grofvuil aangeboden afvalstoffen die nog recycleerbaar, herbruikbaar of composteerbaar zijn niet in de grofvuilcontainer te laten deponeren. Dit geldt in het bijzonder voor groenafval, metalen en afgedankte elektrische en elektronische apparaten die nog regelmatig aangeboden worden als grofvuil, terwijl voor deze fracties op bijna elk containerpark een aparte container beschikbaar is.
De hoeveelheid gemeentevuil die jaarlijks wordt ingezameld is minder makkelijk te beheersen. Weinig maatregelen hebben rechtstreeks impact op deze afvalstof. Belangrijk is dat de hoeveelheid gemeentevuil beperkt blijft tot 5 à 6 kg per inwoner. In 2006 is dit zelfs gedaald tot iets minder dan 4,2 kg/inwoner, waarna het in 2007 opnieuw is toegenomen tot 4,7 kg en in 2008 verder toeneemt tot 5,0 kg/inwoner. Wanneer DIFTAR wordt ingevoerd moet het sluikstorten en het zwerfvuil zoveel mogelijk beperkt worden. Om de zwerfvuilproblematiek aan te pakken in 2008, werden actieve sensibiliseringscampagnes (bv. ‘In de vuilbak – en nergens anders’), het voorzien van de nodige infrastructuur (vuilbakjes, veegwagens, …) en handhaving vooropgesteld. Bijna alle gemeenten hebben in de periode 1999-2008 een of meerdere maatregelen getroffen om de hoeveelheid restafval te reduceren. Bij nadere analyse van de restafvalhoeveelheden van de individuele gemeenten blijkt dat er in sommige gemeenten geen daling of stagnatie optreedt, maar dat de hoeveelheid restafval terug in stijgende lijn gaat. Een aantal fenomenen liggen aan de oorzaak hiervan: - het optreden van gewenning aan de ingevoerde tarieven (DIFTAR, huisvuilzakken, huisvuil/grofvuilstickers); afvalmigratie van een gemeente naar een (de) buurgemeente(n) waar de tarieven voor het huisvuil of grofvuil lager liggen; - een onvoldoende streng toezicht op de inzameling van het grofvuil waardoor nog recycleerbare, herbruikbare en composteerbare afvalstoffen als grofvuil worden aangeboden, opgehaald en verwerkt. De doelstelling van het Uitvoeringsplan Milieuverantwoord Beheer van Huishoudelijke Afvalstoffen is maximaal 150 kg restafval per inwoner te bereiken als gemiddelde op het Vlaams niveau in 2008. Met 153,2 kg restafval per inwoner in 2008 werd deze doelstelling niet behaald. Bijgevolg zullen er meer blijvende maatregelen nodig zijn om deze doelstelling alsnog te behalen en de reeds bereikte resultaten te bestendigen. Hiervoor kunnen volgende initiatieven verder gezet worden: -
verdere invoering van DIFTAR voor huisvuil en grofvuil; opvoeren van de strijd tegen sluikstorten en zwerfvuil; afsplitsen van vergelijkbaar bedrijfsafval in meer gemeenten; verder optimaliseren van de selectieve inzameling; opvoeren van preventie-initiatieven; en sensibilisatie van de bevolking.
18
Tabel 5 en figuur 4 geven de evolutie weer van de verwerking van het restafval over de periode 1999-2008. De verwerkingswijzen voor het restafval zijn verbranden met of zonder energierecuperatie, mechanisch-biologisch voorbehandelen en storten. Dit gebeurt steeds onder gecontroleerde omstandigheden bij installaties die hiervoor over een milieuvergunning beschikken. Restafval 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Verbranden (%) 58,0 68,7 79,7 85,5 83,9 85,2 85,3 88,2 88,0 88,7
Storten (%) 42,0 31,3 20,3 14,5 16,1 14,8 14,6 4,1 4,4 3,8
Drogen-scheiden (%) 0,1 7,7 7,6 7,5
Tabel 5. Evolutie van de verwerking van restafval ingezameld in het Vlaamse Gewest voor de periode 1999-2008.
In vergelijking met 2007 stijgt het aandeel restafval dat verwerkt wordt in een verbrandingsinstallatie met 345 ton (+0,4 %). Dit restafval werd in 2008 volledig verbrand in verbrandingsinstallaties met energierecuperatie. De gestorte hoeveelheid restafval daalde met 6.710 ton (-15,8 %). Er werd nog nooit zo weinig huishoudelijk restafval gestort als in 2008. Sinds 2006 geldt immers een absoluut stortverbod voor brandbaar huishoudelijk restafval. De gestorte hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen omvat voornamelijk niet brandbaar grofvuil en een beperkte hoeveelheid huisvuil die bij calamiteiten in enkele verbrandingsinstallaties nog werd gestort. De hoeveelheid restafval die naar alternatieve verwerking gaat (i.c. drogen-scheiden) bedraagt 71.026 ton (of 7,5 %) in 2008. De verwerkingsinstallatie van IOK-IVAREM werd eind 2005 opgestart en draaide in 2008 nog niet op volledige capaciteit. De verwerking van het restafval gebeurt via het voorbehandelen, verbranden of het storten van deze afvalstoffen in vergunde verwerkingsinstallaties. 97,5 % van het restafval (925.921 ton) werd in 2008 verwerkt binnen het Vlaamse Gewest. Beperkte hoeveelheden worden nog verwerkt in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest (22.294 ton of 2,3 %), het Waalse Gewest (1.118 ton of 0,1 %) en in Nederland (55 ton). De verwerking buiten het Vlaamse Gewest bestaat nagenoeg volledig uit het verbranden van het ingezamelde restafval. Het restafval dat buiten het Vlaamse Gewest verwerkt wordt, bestaat meestal uit grofvuil en het sorteerresidu van het PMD-afval.
19
verbranden storten
20
08
07 20
06 20
05 20
04 20
02
01
00
03 20
20
20
19
99
drogen-scheiden
20
hoeveelheid (ton)
1000000 900000 800000 700000 600000 500000 400000 300000 200000 100000 0
Figuur 4: Evolutie van de verwerking van het restafval ingezameld in het Vlaamse Gewest in de periode 1999-2008.
2.2
Samenstelling van het restafval
2.2.1
Samenstelling van het huisvuil De OVAM voert sorteeranalyses van de huisvuilzak (of -container) uit om de impact van preventie en selectieve inzameling op de samenstelling van het huisvuil te bepalen. De samenstelling van het huisvuil geeft een aanduiding van het sorteergedrag van de Vlaamse huishoudens. Daarom wordt in opdracht van de OVAM een sorteeranalyse uitgevoerd van de huisvuilzakken (-containers). Tijdens de afgelopen jaren werden er op Vlaams niveau reeds verschillende sorteeranalyses uitgevoerd op de huisvuilzak, met name in 1995-1996, 2000-2001 en 2006. Elke sorteeranalyse werd uitgevoerd op een representatieve steekproef van de huishoudens (aantal: 2000) in Vlaanderen. Hierbij werd rekening gehouden met volgende criteria voor de keuze van de huishoudens: leeftijd referentiepersoon, gezinsgrootte, werksituatie en grootte van de woning. Bij de geselecteerde gezinnen wordt het huisvuil eenmaal per seizoen opgehaald op de voorziene huisvuilophaaldag. De huishoudens worden vooraf niet verwittigd dat zij opgenomen werden in de steekproef om hun sorteergedrag niet te beĂŻnvloeden. Ook seizoensinvloeden kunnen de samenstelling van de huisvuilzak wijzigen, daarom wordt de meting gespreid over drie seizoenen (winter, lente, herfst) herhaald. Er werden voor het Vlaamse Gewest statistisch representatieve sorteeranalyses uitgevoerd op het ingezamelde huisvuil in 1995-1996 en in 2000-2001. Een nieuw representatief sorteeranalyse-onderzoek werd afgerond in 2006. De resultaten worden in tabel 6 weergegeven. De beschikbare informatie uit de sorteeranalyse wordt weergegeven per fractie als een gemiddelde procentueel aandeel van het huisvuil in het Vlaamse Gewest waarbij de resultaten van de 3 seizoensgebonden meetcampagnes verrekend werden. Ter illustratie worden de procentuele aandelen omgezet in het gemiddelde aantal kg per persoon die via het huisvuil aangeboden worden per jaar per afvalfractie.
20
Huisvuil Afvalfractie GFT en tuinafval Papier en karton totaal Glas PMD Overig kunststof Textiel KGA Luiers Overige Totaal
%
Kg per inwoner
1995-1996
2000-2001
2006
1995-1996
2000-2001
2006
48,34 17,75
43,07 14,30
39,43 10,56
104,00 38,19
55,37 18,38
46,14 12,36
3,15 5,38 6,57 2,16 0,87 5,66 10,12 100,00
2,39 4,21 10,32 2,90 0,68 8,51 13,62 100,00
2,58 3,62 13,88 4,51 0,55 9,03 15,57 100,00
6,78 11,58 14,14 4,65 1,87 12,18 21,77 215,15
3,07 5,41 13,27 3,73 0,87 10,94 17,51 128,55
3,01 4,25 16,24 4,51 0,52 10,57 18,22 115,82
Tabel 6. Samenstelling van de Vlaamse huisvuilzak in 1995-1996, in 2000-2001 en in 2006.
Hieruit blijkt dat in 2006 gemiddeld 39,43 % van de huisvuilzak bestaat uit de organische fractie (GFT- en tuinafval) waarvan het grootste deel composteerbaar is. De tweede grootste afvalfractie in het huisvuil zijn de kunststoffen met 13,88 %. Twee derde van de kunststoffen bestaan uit verpakkingsmaterialen, maar slechts een zeer klein aandeel hiervan hoort ook thuis in het PMD-afval. Dit betekent dat voor wat de kunststof verpakkingen (i.c. kunststof flessen en flacons) betreft het sorteergedrag van de huishoudens uitstekend is. Een andere belangrijke fractie met 10,56 % is de aanwezigheid van papier- en kartonafval in het huisvuil. De helft van dit papier- en kartonafval is niet recycleerbaar. Dit betekent dat ca. 5 % van het papier- en kartonafval in het huisvuil in aanmerking komt voor selectieve inzameling en recyclage. De hygiĂŤnische fractie (luiers, e.d.) neemt 9 % van het huisvuil in. De sorteeranalyse werd uitgevoerd in de eerste helft van 2006. Eind 2005 werden luiers in 40 (op 308) gemeenten selectief ingezameld. In de loop van 2006 zijn nog meer gemeenten hiermee gestart. Andere afvalstoffen aanwezig in het huisvuil zijn: glas (2,58 %), metalen (2,67 %), drankkartons (0,59 %), gemengde en restverpakkingen (1,78 %), textiel (3,85 %) en KGA (0,55 %). Uit een verdere analyse van de gegevens blijkt dat driekwart van het glas uit verpakkingen bestaan, wat in aanmerking komt voor selectieve inzameling via het glasafval (hol glas). En dat ca. 60 % van de metalen uit verpakkingen bestaan die via het PMD-afval selectief kunnen ingezameld en gerecycleerd worden. Het textiel aanwezig in het huisvuil werd verder onderzocht en hieruit blijkt dat 90 % ervan niet in aanmerking komt voor hergebruik of recyclage. Dit betekent dat voor het textielafval de sorteerboodschap goed wordt nageleefd. Een beperkte hoeveelheid hout (0,49 %) en AEEA (0,73 %) bevindt zich in 2006 nog in het huisvuil. De inerte restfractie en alle afvalstoffen die niet thuishoren bij een van de reeds vermelde afvalstoffen maken respectievelijk 5,57 % en 7 % van de huisvuilzak uit. Bij een vergelijking van de sorteeranalyse van het huisvuil uitgevoerd in 2006 met de vroegere sorteeranalyses 1995-1996 en 2000-2001 kunnen er een aantal opvallende evoluties vastgesteld worden. De organische fractie daalde van 48,34 % in 1995-1996 tot 39,43 % in 2006. Een daling is ook merkbaar bij een aantal andere afvalstoffen: papier- en kartonafval 21
(van 17,75 % naar 10,56 %), glas (van 3,15 % naar 2,58 %), metalen (van 3,15 % naar 2,67 %), drankkartons (van 0,97 % naar 0,59 %), gemengde en restverpakkingen (van 2,33 % naar 1,78 %) en KGA (van 0,87 % naar 0,55 %). Rekening houdend met het feit dat de hoeveelheid huisvuil van 1995 tot 2006 een daling kent, betekent dit dat in hoeveelheden (ton) uitgedrukt er nog minder van werd ingezameld als huisvuil dan de daling die de gewichtspercentages aangeven. Concreet betekent dit dat heel wat van deze afvalfracties meer aangeboden worden via de selectieve inzameling dan via het huisvuil. Dit is te wijten aan de uitgebreide inzamelservice die de gemeenten aanbieden en het toepassen van het principe "de vervuiler betaalt" op het huisvuil waardoor het interessanter wordt om meer en beter te sorteren. In tegenstelling tot de afvalfracties die (makkelijk en intensief) selectief worden ingezameld is de omgekeerde evolutie merkbaar bij een aantal andere afvalfracties: - Het gewichtspercentage kunststoffen stijgt in dezelfde periode van 7,71 % naar 15,26 %. Deze toename is vooral vast te stellen voor de kunststoffen die niet thuishoren in het PMD-afval. Voor deze kunststoffractie wordt slechts in een beperkt aantal gemeenten een selectieve inzameling ("gemengde kunststoffen") aangeboden waardoor ze dus via het huisvuil moeten meegegeven worden. - Een lichte stijging in gewichts% (van 2,16 % naar 3,85 %) en in kg per inwoner is vast te stellen voor het textiel. - De hygiënische fractie vertoont echter een andere evolutie in gewichtsprocent (van 5,66 % in 1995-1996 naar 8,51 % in 2000-2001 tot 9,03 % in 2006). Doordat andere afvalstoffen meer selectief ingezameld worden, stijgt het aandeel van deze afvalfractie in gewichtspercentage doch is er een lichte daling in kg per inwoner merkbaar. Door de recente opstart in 2005 (initieel als proefproject) van de selectieve inzameling van luierafval is er nog maar een beperkt effect merkbaar op de hygiënische fractie in het huisvuil. - Ook de inerte restfractie en de overige afvalstoffen stijgen in gewichtsprocent van 1995-1996 tot 2006. Voor elk van deze fracties zijn er immers zo goed als geen alternatieven voor selectieve inzameling waardoor ze via het huisvuil moeten aangeboden worden. Op basis van deze sorteeranalyses van het huisvuil kunnen volgende conclusies getrokken worden: - Er is nog een beperkt potentieel aan selectief in te zamelen en te recycleren/composteren afvalstoffen aanwezig in het huisvuil. Dit geldt in het bijzonder voor de organische fractie en het papier- en kartonafval. - Indien voor een aantal andere afvalstoffen, zoals de kunststoffen, luierafval, …, er een milieu- en economisch verantwoorde selectieve inzameling en recyclage mogelijk is, komen deze fracties ook in aanmerking om gerecupereerd te worden. Afvalpreventie kan hier uiteraard ook een oplossing bieden.
2.2.2
Samenstelling van het grofvuil In 1998-1999 onderzocht de OVAM de samenstelling van het grofvuil ingezameld via containerparken en via huis-aan-huis ophalingen. Uit dit onderzoek bleek dat 10 % van het grofvuil nog kan ingezameld worden door kringloopcentra. 30 % kan perfect selectief ingezameld en gerecycleerd worden. Het betreft voornamelijk metalen, houtafval en afgedankte elektrische en elektronische apparaten.
22
Door bijkomende inspanningen kan de hoeveelheid grofvuil afnemen tot 25 kg per inwoner per jaar.
2.2.3
Samenstelling van het gemeentevuil Gemeentevuil is een verzameling van allerlei niet-gesorteerde afvalstoffen bestaande uit zwerfvuil, veegvuil, sluikstorten, afval uit straatvuilbakjes, strandafval, â€Åš Door verdere sortering en selectieve afvoer van het gemeentevuil, evenals door een preventieve aanpak van de zwerfvuil- en sluikstortproblematiek kan deze fractie beperkt worden tot zo’n 5 kilogram per inwoner per jaar. In 2005 en 2006 werd een onderzoek naar de samenstelling van het zwerfvuil uitgevoerd in Vlaanderen. In een voorbereidende studie bepaalden de onderzoekers 32 typelocaties (o.a. wegbermen, op- en afritten, winkelstraten, glasbolsites, de omgeving van stations, winkels, scholen, ...). Per typelocatie werden een aantal te bemonsteren plaatsen uitgekozen. Dit maakt een extrapolatie mogelijk van de resultaten op Vlaams niveau. Het gemeten aantal stuks zwerfvuil werden onderverdeeld in sigarettenpeuken, kauwgom, herkenbaar zwerfvuil, fijn zwerfvuil en de verontreiniging (zand). Op basis van de resultaten op de 32 typelocaties werd berekend dat in totaal voor het Vlaamse Gewest het zwerfvuil bestaat uit: - meer dan 20 miljoen stuks sigarettenpeuken (48 %); - 8,5 miljoen stuks kauwgom (20 %); - 13,7 miljoen stuks herkenbaar zwerfvuil (32 %). Het herkenbaar zwerfvuil bestaat vooral uit kunststofafval (55 %). Ook metaalafval (20 %), papier- en kartonafval (8 %) en rookwarenverpakkingen (7 %) zijn vaak terug te vinden in het zwerfvuil. Andere afvalstoffen zoals glasafval, organisch afval, textielafval, drankkartons, ... zijn minder vaak aanwezig. Het herkenbaar zwerfvuil bestaat voor bijna tweederde uit verpakkingsafval. Dit onderzoek geeft een goed inzicht in de samenstelling van het zwerfvuil. De resultaten van dit onderzoek worden gebruikt om de zwerfvuilaanpak in het Vlaamse Gewest uit te tekenen.
2.3
Doelstellingen restafval In het Uitvoeringsplan Milieuverantwoord Beheer van Huishoudelijke Afvalstoffen worden scherpe doelstellingen voor het restafval vooropgesteld. Deze doelstellingen hebben betrekking op de huishoudelijke afvalstoffen die niet selectief worden ingezameld, maar die als een ongesorteerd mengsel van afvalstoffen worden geproduceerd door de particulieren en ingezameld door of in opdracht van de gemeenten. Dit "restafval" wordt afgevoerd naar een vergunde verbrandingsinstallatie, naar een vergunde stortplaats voor categorie 2-afval of naar de drogen-scheiden-installatie van IOK/IVAREM. De doelstellingen voor restafval worden als volgt opgelegd: Voor elke individuele gemeente: - Vanaf 2008: maximaal 200 kg per inwoner restafval; - Vanaf 2010: maximaal 180 kg per inwoner restafval; Als Vlaams gemiddelde: - 2008: maximaal 150 kg per inwoner restafval;
23
In 2008 behaalden 199 Vlaamse gemeenten de lange termijndoelstelling met hun restafvalgemiddelde. Dit zijn 14 gemeenten meer dan in 2007. De overige gemeenten behaalden in 2008 een gemiddelde voor hun restafval tussen 64 en 337 kg per inwoner. Slechts 18 gemeenten hebben een restafvalgemiddelde dat hoger ligt dan 200 kg per inwoner in 2008. Dit betekent dat 94 % van de Vlaamse gemeenten in 2008 de doelstelling voor restafval voor de individuele gemeente behaalden. Rekening houdend met de correctiefactor toegekend aan gemeenten omwille van hun speciale functie (toerisme, centrumfunctie, studentenstad) of sociodemografische factoren (ouderdom bevolking, gezinsgrootte, aandeel appartementen) wijzigen deze cijfers: 8 gemeenten (2,6 %) behalen de doelstelling niet voor restafval die vanaf 2005 werd opgelegd. De bijlage 1 bevat een overzicht per gemeente van de ingezamelde hoeveelheden restafval voor het jaar 2008. Voor de gemeenten waaraan in het kader van het Uitvoeringsplan Milieuverantwoord Beheer van Huishoudelijke Afvalstoffen een correctiefactor werd toegekend, werden de gecorrigeerde hoeveelheden eveneens vermeld. De OVAM heeft in 2000 een onderzoek laten uitvoeren om te bepalen wat de succesfactoren zijn waardoor bepaalde gemeenten de doelstelling van 150 kg per inwoner huishoudelijk restafval behalen, terwijl andere (soms vergelijkbare) gemeenten dit niet doen. Op basis van dit onderzoek werd een overzicht opgesteld voor gemeenten die de doelstelling voor restafval nog dienden te bereiken. Het onderzoek dat een optimaal gemeentelijk beleid met betrekking tot huishoudelijke afvalstoffen vooropstelt, omvat volgende conclusies: -
-
Succesvolle intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en gemeenten voeren veelal een proactief afvalbeleid. Een duidelijke koers en het verder willen gaan dan de ‘standaardmaatregelen maken vaak onderdeel uit van dit beleid. Voor een proactief afvalbeleid is een goed politiek draagvlak onontbeerlijk. Bij veel gemeenten krijgt het afvalbeleid vanuit de politiek op dit moment echter nog te weinig prioriteit. Sensibilisatie van de beleidsmakers (bijvoorbeeld door structureel overleg en een goede informatieverstrekking) is wenselijk. De nadruk van het afvalbeleid van gemeenten en intergemeentelijke samenwerkingsverbanden lag in het verleden voornamelijk bij de selectieve inzameling; afvalpreventie krijgt de laatste tijd steeds meer aandacht. Preventiemaatregelen die vrij algemeen worden toegepast en een significante bijdrage aan de reductie van de totale hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen kunnen leveren, zijn thuiscomposteren, actieve compostmeesterwerking, stickeracties en tarifiĂŤringspolitiek (inclusief verhoging van het retributietarief). Daarnaast zijn bij succesvolle gemeenten nog een beperkt aantal andere preventiemaatregelen (compostkippen, preventieconvenant met middenstand, stimulering herbruikbare bekers en tassen, etc.) ingevoerd die ook een positief effect kunnen hebben op de productie van huishoudelijke afvalstoffen. Alle maatregelen worden bij voorkeur gecombineerd met een goede sensibilisatiecampagne.
24
-
-
*
DIFTAR kan tot aanzienlijke dalingen (20-50 %) van de hoeveelheid restafval leiden en kan tevens zorgen voor een aanzienlijke stijging van het scheidingspercentage (tot 30 % scheiding). Het lijkt erop dat hoe hoger het retributietarief (o.a. bij de dure zak), hoe lager de aangeboden hoeveelheid huishoudelijke restafval (i.c. huisvuil en grofvuil). Hierbij moet wel opgemerkt worden dat bij een te hoge prijs een psychologische drempel ontstaat (kans op ontwijkgedrag). Daarom wordt geopteerd om een tarief te hanteren van 1,25 à 1,5 euro per huisvuilzak van 60 liter. Deze prijs betekent een volledige doorrekening van de kostprijs van het verwerken van de inhoud van de huisvuilzak, die gemiddeld 7 tot 8 kilogram weegt. Hierdoor wordt het principe ‘de vervuiler betaalt’ toegepast. In 2005 bedroeg het gemiddeld tarief van een 60 literzak ongeveer 1,22 euro. 49 gemeenten pasten in 2007 reeds een DIFTAR-systeem toe d.m.v. chips op containers, waarbij het aangeboden gewicht of volume wordt geregistreerd en gefactureerd. Daarnaast werd in 2003 een gemiddelde huisvuilbelasting van 59,55 euro per gezin gevraagd (144 gemeenten), of een milieubelasting van 82,95 euro per gezin (66 gemeenten). 99 gemeenten hadden geen forfaitaire huisvuil- of milieubelasting †in 2003 . Er zijn ondertussen in 2003 wel al 43 gemeenten die een forfaitaire gezinsbelasting hebben ingevoerd ter vervanging van de huisvuil- of milieubelasting. Slechts 56 gemeenten gebruikten voor de vergoeding van de vaste kosten van het afvalbeheer enkel middelen uit de algemene gemeentebelasting op basis van het gezinsinkomen. In totaal kost een geïntegreerd afvalbeleid van een gemeente in 2003-2005 gemiddeld ongeveer 220 euro per gemiddeld gezin van 2,4 personen. Dit omvat alle kosten die de gemeente rechtstreeks aanrekent aan het gezin (belastingen, retributies, contantbelastingen), de kosten vergoed via de aanvaardings- en terugnameplichten en moeilijk aan afvalbeheer toewijsbare overheadkosten in de werking van de gemeente. De selectieve inzameling van GFT-afval draagt in belangrijke mate bij aan de reductie van de hoeveelheid restafval. Bovendien blijkt uit de evaluatie van het organisch afval in 2006 via het, in opdracht van de OVAM ontwikkelde toetsingsmodel, dat de inzameling van GFT- en groenafval meer milieuwinst oplevert in vergelijking met de inzameling via het restafval. Het behalen van de doelstelling van 150 kg/inwoner in een groenregio blijkt moeilijker, maar niet onmogelijk gezien het feit dat reeds enkele gemeenten uit een groenregio een lagere hoeveelheid restafval weten te realiseren. Een optimale stimulering voor thuiscomposteren en eventuele andere alternatieven voor GFT-inzameling, zijn daarbij wel noodzakelijk. Ook het optimaliseren van de inzamelfrequenties en de inzamelstructuur voor alle vrijkomende huishoudelijke afvalstoffen kan bijdragen aan een reductie van de hoeveelheid restafval. Er moet gestreefd worden naar een structuur en frequentie waarbij de burger optimaal gestimuleerd wordt tot het zoveel mogelijk gescheiden aanleveren van zijn afvalstromen en waarbij hij voldoende aandacht blijft schenken aan preventie. Uit enquêtes bij de bevolking, uitgevoerd door zowel de OVAM als door FOST Plus, blijkt dat meer dan 90 % van de Vlaamse bevolking afvalfractie(s) sorteert.
*
DIFTAR = gedifferentiëerd tarifiëren, waarbij de huisvuilzak of –container duurder is dan bvb. vermijdbare selectieve fracties zoals GFT-afval en PMD-afval. Hierdoor worden afvalscheiding en -preventie gestimuleerd.
â€
Inventarisatie van de gemeentelijke huisvuilbelasting- en retributiesystemen in Vlaanderen op 1 januari 2003. 25
-
-
Afval van KMO’s en scholen wordt bij veel gemeenten gezamenlijk met het huishoudelijk afval ingezameld, zonder dat hiervan een aparte registratie plaatsvindt. Het is derhalve moeilijk om de daadwerkelijke hoeveelheid restafval per gemeente goed vast te stellen. Mogelijk dat hierdoor een groot aantal gemeenten reeds dichter bij de Vlaamse doelstelling van 150 kg/inwoner zit dan momenteel wordt aangenomen. Een goede correctie voor de inzameling van KMO- en schoolafval (middels een aparte registratie of door het toepassen van een correctiefactor) is noodzakelijk om een beter beeld te krijgen van de daadwerkelijk ingezamelde afvalhoeveelheden afkomstig van huishoudens. Het Vlaamse Gewest staat de gemeenten bij door bvb. subsidiëring van automatische registratiesystemen. De begrippen communicatie en sensibilisatie worden bij de lokale besturen vaak door elkaar gebruikt, terwijl sensibilisatie aanzienlijk meer is dan communicatie. Bij sensibilisatie gaat het in belangrijke mate om de interactie met de doelgroep. Dit kunnen de burgers zijn, maar bijvoorbeeld ook de beleidsmakers van gemeenten. Zowel communicatie als sensibilisatie gelden als belangrijke randvoorwaarde voor het kunnen behalen van goede inzamelresultaten. Bij de meeste gemeenten lijkt de communicatie en sensibilisatie nog aanzienlijk verbeterd te kunnen worden. Enkele aandachtspunten daarbij zijn het duidelijk, begrijpelijk en doelgroepgericht overbrengen van de boodschap, het herhalen van de boodschap, het zoveel mogelijk streven naar persoonlijk contact en het terugkoppelen van de behaalde resultaten.
Er zijn een groot aantal mogelijke maatregelen beschikbaar om de hoeveelheid restafval te verminderen. De gemeente moet een optimale instrumentenmix inzetten. Het is niet zo dat de invoering van één bepaalde maatregel garant kan staan voor succes (bvb. enkel een dure huisvuilzak). Het is met name de mix (samenhang) van factoren en maatregelen, in combinatie met de intensiteit en kwaliteit waarmee die maatregelen worden uitgevoerd, die het uiteindelijke resultaat bepalen. Het is dus weinig zinvol om bij het opstellen en het uitvoeren van het gemeentelijke afvalstoffenbeleid de aandacht uitsluitend te concentreren op één of enkele individuele maatregelen. Zo kan bijvoorbeeld een aanpassing van de inzamelstructuur alleen tot een optimaal resultaat leiden, als dit wordt ondersteund door een consequent gemeentelijk beleid, een goede communicatie en sensibilisatie, een goede controle en door een eventuele financiële prikkel in de vorm van tariefdifferentiatie. Ook de mate waarin de inzamelstructuur is afgestemd op de wensen en noden van de burgers draagt bij aan het uiteindelijke resultaat. Naast de aandacht voor de samenhang van de verschillende factoren is het ook van belang dat gekeken wordt naar de kwaliteit en intensiteit van de genomen maatregelen. Zo zal bijvoorbeeld een algemeen communicatiebeleid minder resultaat opleveren dan een interactief en doelgroepgericht communicatie- en sensibilisatiebeleid. Voor het opstellen en uitvoeren van een goed gemeentelijk afvalstoffenbeleid is het dan ook noodzakelijk om eerst een goede analyse te maken van de huidige situatie binnen de eigen gemeente, alvorens een plan van aanpak op te stellen.
26
3
Selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen De huishoudelijke afvalstoffen die selectief worden ingezameld, omvatten alle huishoudelijke afvalstoffen die met het oog op een nuttige toepassing (hergebruik, recyclage, composteren) of een gecontroleerde en milieuverantwoorde verwerking apart moeten aangeboden worden bij inzameling. Bepaalde afvalstoffen die op een gecontroleerde en milieuverantwoorde manier moeten verbrand of gestort worden, dienen eveneens selectief ingezameld te worden om dit te kunnen garanderen. Bijvoorbeeld het asbesthoudend bouw- en sloopafval wordt apart ingezameld om deze volgens de wettelijke bepalingen op een milieuverantwoorde te storten. Een gedeelte van het KGA wordt om dezelfde reden apart ingezameld om het op een milieuverantwoorde manier te verwerken in een vergunde verbrandingsinstallatie voor gevaarlijke afvalstoffen. Het grootste deel van alle selectief ingezamelde afvalstoffen wordt hergebruikt, gerecycleerd of gecomposteerd. Tabel 7 en figuur 5 geven een overzicht van de selectieve inzameling van huishoudelijke afvalstoffen over de periode 1999-2008. Jaar
Hoeveelheid (ton)
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
2.033.148 2.192.472 2.256.434 2.315.599 2.255.236 2.389.647 2.359.807 2.345.907 2.461.748 2.429.370
Hoeveelheid per inwoner (kg/inwoner) 342 368 378 386 375 395 388 383 400 392
Tabel 7. Overzicht van de selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen in het Vlaamse Gewest voor de periode 1999-2008.
In totaal werd 2.429.370 ton huishoudelijk afval selectief ingezameld. Dit betekent dat 71,9 % van het huishoudelijk afval of 392 kg per inwoner apart werd aangeboden bij de verschillende inzamelingen door of in opdracht van de gemeenten. In 2008 werd 8 kg huishoudelijk afval per inwoner minder selectief ingezameld dan in 2007.
27
%
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
restafval selectief
Figuur 5: Evolutie van het procentueel aandeel selectieve inzameling van huishoudelijke afvalstoffen over de periode 1999-2008.
391,91 kg per inwoner selectief ingezameld huishoudelijk afval in 2008 overige 2,0%
AEEA 2,2%
bouw- en sloopafval 20,8%
papier en karton 20,4%
houtafval 6,5%
textiel 1,7% glas 7,8% metalen 1,6%
groenafval 21,1% PMD 3,0%
GFT 11,7%
overige kunststoffen 1,0%
Figuur 6: Procentueel aandeel van de verschillende fracties selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen in Vlaanderen voor het jaar 2008. (Met "overige" wordt bedoeld: autobanden, vlakglas, dierlijk afval, geneesmiddelen, klein gevaarlijk afval, kurkafval, luierafval en herbruikbaar afval ingezameld door kringloopcentra).
28
De procentuele samenstelling van de totale hoeveelheid selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen in het Vlaamse Gewest wordt weergegeven in figuur 6. Het organische afval (groenafval en GFT) blijft nog steeds de grootste afvalfractie bij de selectieve inzameling. Van al het selectief ingezamelde huishoudelijk afval behoort 32,8 % tot het organisch afval. Bouw- en sloopafval (20,8 %), papier- en kartonafval (20,4 %), glasafval (7,8 %), houtafval (6,5 %) en PMD-afval (3,1 %) zijn verder de belangrijkste afvalstoffen die selectief worden ingezameld. De overige 8,5 % van de selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen bestaan uit kleinere afvalfracties waaronder AEEA, metalen, kunststofafval (andere dan PMD), textiel, e.d. Plastic flessen en flacons, metalen verpakkingen en drankkartons (PMD-afval) worden in steeds meer gemeenten selectief ingezameld. In 2008 werd 73.356 ton PMD-afval selectief ingezameld of 11,83 kilogram per inwoner (exclusief de PMDzak en het sorteerresidu van het PMD-afval dat gemiddeld 2,39 kilogram per inwoner of gemiddeld 16,8 % van de inhoud van de PMD-zak bedroeg). In 307 gemeenten was FOST Plus actief in 2008 via een geĂŻntensifieerd project met onder andere een tweewekelijkse huis-aan-huis PMD-inzameling of via een pilootproject, waarbij voor de PMD-fractie andere inzamelwijzen worden uitgetest en vergeleken met de klassieke PMD-inzameling. Alleen de gemeente Merchtem werkte nog niet samen met FOST Plus. Deze samenwerking start pas in 2009. Het pilootproject van de de regio Regionale Milieuzorg van Limburg werd niet globaal positief beoordeeld waardoor in de loop van 2009 ook deze laatste regio een PMDinzameling huis-aan-huis moest invoeren, waardoor nu in gans BelgiĂŤ een uniforme PMD-inzameling plaatsvindt. *
De totale hoeveelheid verpakkingsafval die in 2008 selectief werd ingezameld met het oog op recyclage, stijgt lichtjes ten opzichte van 2007. Er werd in 2008 in totaal 69,96 kg verpakkingsafval per inwoner ingezameld, inclusief papier- en karton verpakkingsafval (44,26 kg verpakkingsafval per inwoner zonder papier- en karton verpakkingsafval). Dit is een toename met 0,1 kg per inwoner ten opzichte van 2006. Deze hoeveelheid bestaat uit 64,0 % papier- en kartonafval, 24,5% glasafval en 11,4 % PMD-afval (inclusief het sorteerresidu en de PMD-zakken). Het PMDafval bestaat op Belgisch niveau gemiddeld uit 42,1 % kunststof flessen en flacons, 29,4 % metalen verpakkingen, 10,7 % drankkartons, 2,3 % PMD-zakken en 15,5 % PMD-residu. Selectief ingezamelde afvalfractie
Hoeveelheid (ton)
wit glas gekleurd glas glas gemengd Glas totaal Papier Karton papier en karton gemengd papier en karton totaal metalen gemengd metalen verpakkingen kroonkurken Metalen totaal
73.950 85.944 28.698 188.592 0 0 492.151 492.151 38.004 25.588 42 63.634
Hoeveelheid per inwoner (kg/inwoner) 11,93 13,86 4,63 30,19 0,00 0,00 79,40 79,40 6,13 4,13 0,01 10,27
Verschil t.o.v. 2007 (ton) +997 +1.522 +38 +2.558 -481 -427 +7.398 +6.491 -3.291 +545 +8 -2.738
Verschil t.o.v. 2006 (%) +1,4 +1,8 +0,1 +1,4 -100,00 -100,00 +1,5 +1,3 -8,0 +2,2 +25,3 -4,1
*
Verpakkingsafval omvat (hol) glasafval, papier- en kartonafval en PMD-afval. Referentie: Jaarverslag 2005, FOST Plus. 29
Kunststoffen gemengd Kunststofverpakkingen Piepschuim Kunststoffen totaal GFT Snoeihout Tuinafval gemengd Boomstronken Groenafval Drankkartons Textiel Bouw- en sloopafval Houtafval Autobanden Vlakglas AEEA Kringloopafval Dierlijk afval Luiers Geneesmiddelen Kurk KGA Selectief totaal
24.179 37.415 1.079 62.673 283.228 118.471 389.764 11.699 531.633 10.353 42.096 501.203 145.213 2.024 10.462 53.995 32.412 35 3.274 32 42 18.017 2.429.370
3,90 6,04 0,17 10,11 45,69 19,11 62,88 1,89 83,88 1,67 6,79 80,86 23,43 0,33 1,69 8,71 5,23 0,01 0,53 0,01 0,01 2,91 391,91
+131 +1.200 +78 +1.408 -18.559 -3.431 -16.012 -2.344 -21.787 +495 +6.601 -1.002 -3.840 -191 -367 +451 -1.806 +15 -228 +3 +37 +81 -32.378
+0,5 +3,3 +7,8 +2,3 -6,1 -3,9 -3,9 -16,7 -4,0 +5,0 +18,6 -0,2 -2,6 -8,6 -3,4 +0,8 -5,3 +71,9 -6,5 +8,9 +810,1 +0,5 -1,3
Tabel 8. Overzicht van de hoeveelheden selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen in het Vlaamse Gewest in 2008.
De selectief ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen die de grootste stijging vertoonden in 2008 ten opzichte van 2007: - Textielafval (+6.601 ton of +18,6%): na een jarenlange groei en een stabilisering in 2007, neemt deze afvalfractie opnieuw sterk toe. Het aantal ophalers van deze afvalfractie is sterk gecorreleerd aan de tarieven op de recyclagemarkt. De cijfers zijn deze van alle bij de OVAM gekende ophalers en inzamelaars. - Kurkafval (+37 ton of +810,1%): deze afvalstof werd door een beperkt aantal gemeenten ingezameld. De hoeveelheden zijn meestal niet groot waardoor de afvoer zeer onregelmatig gebeurt en er grote schommelingen kunnen ontstaan in de gerapporteerde hoeveelheden. - Gebonden asbestcementafval (+3.070 ton of +12,9 %): het is positief dat er een sterke toename is van de gescheiden aanvoer op het containerpark. Dit wijst er immers op dat deze afvalstof minder bij andere afvalstromen zoals het bouw- en sloopafval terechtkomt. Het gebonden asbestcementafval wordt na selectieve inzameling naar een geschikte stortplaats gebracht.
30
-
Papier- en kartonafval (+2.558 ton of +1,4 %): de gemengde fractie papier- en kartonafval steeg sterk. Dit is een gevolg van de samenwerking van de gemeenten met FOST Plus waarbij de gemengde papier- en kartonfractie selectief wordt ingezameld. In geen enkele gemeente werd in 2008 het papierafval of kartonafval nog apart ingezameld.
Ondanks de opvallende stijging bij een aantal selectief ingezamelde afvalstoffen, is de ingezamelde hoeveelheid van bepaalde afvalstoffen gedaald. Het gaat vooral om volgende afvalstoffen: - Metalen (-2.738 ton of –4,1%): de grote vraag naar oude metalen op de wereldmarkt zorgt ervoor dat de ingezamelde hoeveelheid via de gemeentelijke inzamelkanalen daalt doordat particulieren en vooral bedrijven grotere hoeveelheden rechtstreeks gaan afvoeren naar schroothandelaren. - Autobanden (-191 ton of -8,6%): door het Recytyre-systeem komen steeds minder afvalbanden terecht op het containerpark. In totaal zamelen in 2008 nog 226 gemeenten afvalbanden in. - Kringloopafval (-1.806 ton of -5,3 %): de inzameling via de kringloopcentra volgt de stijgende tendens die de afgelopen jaren reeds werd ingezet niet in 2008. Mogelijk is de economische crisis hiervan de oorzaak.
Als bijlagen werden een aantal overzichten met betrekking tot huishoudelijke afvalstoffen toegevoegd: - overzicht voor het Vlaamse Gewest van de hoeveelheden (in ton en in kg/inwoner) ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen per fractie voor de periode 1999-2008 (bijlage 2); - overzicht per provincie van de hoeveelheden (in kg/ inwoner) ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen per fractie voor de periode 1999-2008 (bijlage 3).
3.1
Producentenverantwoordelijkheid De producentenverantwoordelijkheid en het principe "de vervuiler betaalt" zijn twee belangrijke instrumenten in het huishoudelijke afvalstoffenbeleid. Samen met een mix van andere instrumenten zorgen ze ervoor dat de selectieve inzameling in het Vlaamse Gewest op peil blijft en er meer afvalstoffen gerecycleerd worden. Steeds meer industriële sectoren worden verantwoordelijk gesteld voor de producten die ze op de markt brengen, eens deze zich in de afvalfase bevinden. Naast een terugnameplicht voor verpakkingsafval zijn er momenteel aanvaardingsplichten ingevoerd voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten (AEEA), zaklampen, gebruikte frituuroliën en -vetten, afvalolie, batterijen, loodstartbatterijen, afgedankte voertuigen, afvalbanden, papier (reclamedrukwerk en periodieke pers), fotochemicaliën, oude en vervallen geneesmiddelen. Waar vroeger (voor de invoering van de producentenverantwoordelijkheid) de inzameling en de verwerking van de meeste van deze huishoudelijke afvalstoffen ten laste vielen van de gemeenten, worden de betrokken industriële sectoren nu financieel voor hun verantwoordelijkheid gesteld. Ze dragen alle kosten voor het beheer van deze afvalstoffen. Het betekent dat ze bij de verkoop van de producten aan de consumenten een recyclagebijdrage vragen. Deze varieert per product. Hierdoor betalen alleen de consumenten in plaats van de totale gemeenschap.
31
Met de recyclagebijdragen vergoeden de industriële sectoren dan de kosten voor inzameling en verwerking van de afvalstoffen aan de lokale besturen en aan derden die bij het beheer ervan betrokken zijn. Door deze financiële verantwoordelijkheid van de industriële sectoren wenst het Vlaamse Gewest ervoor te zorgen dat er beter recycleerbare producten op de markt komen en waar mogelijk afvalpreventie wordt toegepast door deze sectoren. Een overzicht van de groene-punt-bijdragen aan FOST Plus voor verpakkingsafvalstoffen in 2007 en 2008 werd opgenomen in tabel 9. Afvalstof/product Glas Papier en karton Staal Aluminium PET en HDPE Drankkartons Andere valoriseerbare verpakkingen Andere niet-valoriseerbare verpakkingen
2007 (eurocent/kg) 2,90 1,74 2,34 15,08 22,94 26,62 35,11
2008 (eurocent/kg) 2,93 1,57 1,88 3,39 15,94 25,50 31,62
38,62
34,78
Tabel 9. Overzicht van de groene-punt-bijdragen aan FOST Plus voor de periode 2007-2008*.
Gemiddeld betaalde een gezin 17,8 euro via de groene-punt-bijdragen in 2008 voor het beheer van alle huishoudelijk verpakkingsafval dat in samenwerking met FOST Plus werd ingezameld en verwerkt. Voor AEEA worden enkele voorbeelden in tabel 10 weergegeven. Het zijn de bijdragen die betaald worden bij aankoop van een apparaat vanaf 1 juli 2005. Hierop wordt dan nog eens 21% BTW betaald. Met deze recyclagebijdragen betaalt Recupel het beheer van AEEA. Apparaat Koelkast Wasmachine Microgolfoven Stofzuiger TV Strijkijzer, mixer, scheerapparaat, …
Recyclagebijdrage (euro/stuk) 10 1 1 0,05 1 0,05
Tabel 10. Overzicht van de recyclagebijdrage voor een aantal elektrische en elektronische apparaten vanaf 1 juli 2008.
Voor batterijen wordt door BEBAT 0,1239 euro per batterij gevraagd. Voor zaklampen wordt 0,08 euro per zaklamp gevraagd. Deze worden samen met batterijen ingezameld. Valorfrit int bij aankoop van frituurvet 0,030 euro/kg en van frituurolie 0,0276 euro/liter. Gemiddeld betaalt een gezin bij aankoop van al deze producten zo’n 20 euro per jaar. *
Jaarverslag 2008, FOST Plus. 32
Voor alle overige kosten die de lokale overheden maken voor de inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen innen de gemeenten forfaitaire huisvuil-, gezins- of milieubelastingen en contantbelastingen. De contantbelastingen zijn de tarieven per kilogram of per volume afval dat door de gezinnen wordt meegegeven met de huis-aan-huisophaling of wordt gebracht naar het containerpark. Door verschillende prijszettingen voor huisvuil en grofvuil, enerzijds, en voor selectief ingezamelde afvalstoffen, anderzijds, worden de gezinnen gestimuleerd om de afvalstoffen selectief aan te bieden. In 2005 kostte een huisvuilzak van 60 liter reeds gemiddeld 1,22 euro. Waar containers gebruikt worden wordt meestal 0,20 euro per kilogram huisvuil aangerekend. Voor GFT- en groenafval worden meestal tarieven gevraagd waardoor de gezinnen gestimuleerd worden om thuis te composteren. Voor afvalstoffen zoals bouw- en sloopafval worden steeds meer vergoedingen gevraagd in combinatie met hoeveelheidsbeperkingen. Zo worden bedrijven of zelfstandigen die grote hoeveelheden hiervan aanvoeren op de containerparken geweerd. Tenslotte moeten alle gemeenten nog financieel bijpassen uit de algemene belastingen, omdat de inkomsten van de forfaitaire belastingen, van de contantbelastingen en van de vergoedingen van de industrie in kader van de producentenverantwoordelijkheid niet volstaan voor de financiering van het gemeentelijk afvalstoffenbeleid. In veel gemeenten worden de door de gemeente zelf te financieren kosten gedekt via inkomsten (voor telkens een derde) gegenereerd uit de algemene belastingen, de forfaitaire belastingen en de contantbelastingen. Gemiddeld kost het beheer van huishoudelijke afvalstoffen ongeveer 222 euro per gezin. Hiervan wordt ca. 38 euro door de consumenten betaald bij aankoop van producten die vallen onder de producentenverantwoordelijkheid en 184 euro betaald aan de gemeente via de drie voormelde belastingen. Het betekent dat de gemeenten nog steeds 84% van de afvalkosten zelf moeten financieren.
33
4
Vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen Het vergelijkbaar bedrijfsafval omvat de afvalstoffen van de (k)KMO's en de zelfstandige ondernemers die de lokale besturen inzamelen via de inzamelkanalen voor huishoudelijke afvalstoffen van de gezinnen. Dit zijn bedrijfsafvalstoffen die naar aard, samenstelling en hoeveelheid vergelijkbaar zijn met de afvalstoffen geproduceerd door een particulier huishouden. De gemeenten beslissen autonoom of zij de bedrijfsafvalstoffen van (k)KMO's (incl. instellingen, scholen, …) en zelfstandige ondernemers inzamelen via de kanalen voor de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen. Als de gemeente kiest om de gemeentelijke inzamelkanalen open te stellen voor vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen, dan moet zij zich wel in orde stellen met de geldende wettelijke verplichtingen met betrekking tot de inzameling van bedrijfsafvalstoffen (milieuvergunning containerpark, erkenning overbrenger, kostendekking,…). Meer gemeenten registreren de hoeveelheden vergelijkbaar bedrijfsafval apart van de huishoudelijke afvalstoffen. De registratiemethode is afhankelijk van gemeente tot gemeente: ofwel worden er aparte inzamelrondes of inzameldagen op het containerpark georganiseerd zodat alle vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen apart ingezameld en afgevoerd kunnen worden; ofwel kan de gemeente op basis van een door de OVAM goedgekeurde statistische methode een inschatting maken van de ingezamelde hoeveelheden vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen; ofwel gebruikt de gemeente een DIFTAR-methode met weging van de ingezamelde hoeveelheid (of van het ingezamelde volume) per ophaalpunt (= bedrijf of huishouden). Voor het jaar 2008 hebben 259 Vlaamse gemeenten aparte hoeveelheden meegedeeld voor ten minste één vergelijkbare bedrijfsafvalstof ingezameld via de gemeentelijke inzamelkanalen. De registratie van de selectief ingezamelde afvalstromen staat in veel gemeenten nog niet op punt. De gegevens over de vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen zijn daarom niet volledig en niet even betrouwbaar als de gegevens voor de huishoudelijke afvalstoffen. De totale hoeveelheid door de gemeenten ingezamelde en geregistreerde vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen steeg in 2008 tot 198.460 ton. Dit is ten opzichte van 2007 een stijging met iets minder dan 5000 ton. Van de totale hoeveelheid vergelijkbaar bedrijfsafval werd 89.724 ton selectief ingezameld door de gemeenten in 2008. Dit is bijna 10.000 ton meer dan in 2007. Toch blijft dit slechts 45% van de totale gemelde ingezamelde hoeveelheid. Een zeer belangrijk deel selectief ingezamelde vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen wordt door of in opdracht van de gemeenten ingezameld. Bouwafval (36.200 ton) en groenafval (gemengd tuinafval, snoeihout en boomstammen (23.000 ton) zijn de belangrijkste fracties die apart werden ingezameld. Andere belangrijke selectieve stromen die de lokale besturen inzamelen zijn papier en karton (6.570 ton), landbouwfolies (2.900 ton), hout en verpakkingsglas. De lokale besturen zamelen en melden in 2008 ongeveer 34 ton vergelijkbaar KGA afkomstig van instellingen, (k)KMO's en zelfstandige ondernemers. Scholen boden 21 ton KGA aan voor inzameling door de lokale besturen. De Vlaamse gemeentediensten lieten 76 ton KGA ontstaan bij de eigen werking inzamelen. De lokale besturen zamelen vooral gemengde bedrijfsafvalstoffen in. In 2007 bedroeg het totaal 108.736 ton. Uit de werking van de eigen diensten verzamelen zij 10.050 ton huisvuil, grof vuil en gemeentevuil. Bij bedrijven, handelaren, scholen en zelfstandige ondernemers verzamelden de lokale besturen ongeveer 98.660 ton restafval in het voorbije jaar. Het gaat bijna uitsluitend over bedrijfsafval vergelijkbaar met huisvuil dat aan huis werd ingezameld. 34
Veel gemeenten leveren inspanningen om het aandeel van het ongesorteerde bedrijfsvuil en het grofvuil van de (k)KMO's en zelfstandige ondernemers nauwkeurig te bepalen. De apart geregistreerde hoeveelheid vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen wordt niet mee gerekend in het kader van deze taakstelling voor het restafval afkomstig van de particuliere huishoudens.
4.1
Afsplitsing vergelijkbaar bedrijfsafval Voor 141 gemeenten zijn de hoeveelheden gemengde bedrijfsafvalstoffen (restafval van bedrijven) gekend. In 104 gemeenten wordt het afgesplitste restafval van bedrijven samen met het restafval van de gezinnen ingezameld. Het bepalen van het aandeel restafval van bedrijven met behulp van steekproeven en statistische berekeningen gebeurt in 80 gemeenten. 22 gemeenten kunnen de resultaten direct bepalen door het aanwenden van het DIFTAR-systeem. 37 gemeenten halen het restafval van bedrijven op tijdens aparte inzamelrondes. In 12 gemeenten wordt het restafval van bedrijven zowel tijdens aparte rondes als samen met het huisvuil van de gezinnen ingezameld. Het aantal gemeenten dat zelf aparte rondes organiseert voor de inzameling van (vergelijkbare) bedrijfsafvalstoffen is voor het eerst gedaald. In haar werkinsgebied heeft de intergemeentelijke vereniging ILVA alle inzameling aan huis bij bedrijven overgedragen aan een privĂŠbedrijf.
4.2
Hoeveelheden ongesorteerd bedrijfsafval 141 Vlaamse gemeenten haalden samen 98.494 ton gemengd bedrijfsvuil (samen met huisvuil ingezameld aan huis) bij bedrijven op. Dit is een daling met ruim 10.000 ton tegenover het voorbije jaar. In totaal werd door een statistische methode 47.660 ton afvalstoffen (huisvuil) van bedrijven afgesplitst van het huishoudelijk restafval. Daarnaast werd 50.834 ton bedrijfsvuil via aparte inzamelrondes opgehaald bij bedrijven. Hoeveelheid restafval 2005 van bedrijven (ton) Afgesplitst 49.012
2006
2007
2008
47.942
45.567
47.660
Apart ingezameld
61.439
64.044
63.283
50.834
Totaal
110.451
111.986
108.850
98.494
Tabel 11. Hoeveelheid aan huis ingezameld restafval (huisvuil) van bedrijven ingezameld via de gemeentelijke inzamelkanalen voor huishoudelijke afvalstoffen (periode 2005-2008).
Opnieuw daalt de hoeveelheid ingezamelde gemengde bedrijfsafvalstoffen die de lokale besturen aan huis inzamelen bij bedrijven, scholen en instellingen. De daling is sterk in bepaalde regio's, maar vooral belangrijk bij de gemengde bedrijfsafvalstoffen die de gemeenten en intergemeentelijke verenigingen samen met het huisvuil van gezinnen inzamelen. De OVAM past sinds 2007 een standaard gewicht toe per afvalrecipiĂŤnt. De gemeenten bepalen het gemiddelde gewicht van de gemengde afvalstoffen per afvalzak of rolcontainer niet langer zelf. De toegelaten afsplitsing van bedrijfsafvalstoffen uit het cijfer huishoudelijke afvalstoffen was in 2008 iets groter dan de voorbije jaren. De afname van de ingezamelde hoeveelheid gemengde bedrijfsafvalstoffen bij de containerdiensten is duidelijk groter. Deze hoeveelheden worden gewogen bij de klanten of bij het ledigen van de vrachtwagens in de overslagstations of bij de verwerkingsinstallaties. 35
4.3
Verwerking van het restafval van bedrijven De onderstaande tabel geeft een overzicht van de verwerking van de gemengde bedrijfsafvalstoffen (huisvuil, grofvuil van KMO̢۪s en van de eigen gemeentelijke diensten) in 2008. 160 gemeenten verbranden de ingezamelde gemengde bedrijfsafvalstoffen met energierecuperatie. 26 gemeenten laten de ingezamelde bedrijfsafvalstoffen storten. Verwerkingswijze
Hoeveelheid
%
Storten
4.933
5
Verbranden met energierecuperatie
93.727
95
Totaal
98.660
100
Tabel 12. Verwerking van gemengde bedrijfsafvalstoffen afkomstig van bedrijven ingezameld door of in opdracht van de lokale besturen in 2008.
4.4
Evolutie De geregistreerde hoeveelheid restafval van bedrijven, ingezameld samen met of zonder het huisvuil van de gezinnen, is in 2008 met ongeveer 10.000 ton verminderd ten opzichte van 2007. De afgesplitste hoeveelheid gemengde bedrijfsafvalstoffen is echter niet afgenomen. Het aantal gemeenten met aparte inzamelrondes voor de gemengde bedrijfsafvalstoffen is wel gedaald. Meer gemeenten proberen een duidelijk beeld te krijgen van de hoeveelheid bedrijfsafvalstoffen die ze inzamelen. De gemelde hoeveelheden selectief ingezamelde bedrijfsafvalstoffen blijven relatief laag. Dit verklaart het relatief beperkt aandeel selectief ingezamelde stromen in de totale hoeveelheid bedrijfsafvalstoffen die de lokale besturen, gemeenten en intergemeentelijke verenigingen inzamelen bij instellingen en kleine bedrijven.
36
5
Besluit
Via de gemeentelijke inzamelkanalen voor huishoudelijke afvalstoffen werd in 2008 gemiddeld 545 kg huishoudelijke afval per inwoner ingezameld. Dit is een afname met bijna 10 kilogram per inwoner ten opzichte van 2007. Hiermee blijven de Vlaamse gezinnen onder de langetermijndoelstelling van 560 kg afvalstoffen per inwoner per jaar. De afname slaat zowel op de selectief ingezamelde afvalstromen als op het restafval. De hoeveelheid huishoudelijke afvalstoffen komt overeen met een gemiddelde dagelijkse afvalproductie van 1,51 kg per persoon. Hiervan werd bijna 392 kg per inwoner selectief ingezameld en belandde bijna 153 kg per inwoner bij het restafval (huisvuil, grofvuil, gemeentevuil en sorteerresidu van het PMD-afval). De totale hoeveelheid ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen bedraagt in 2008 in totaal 3.378.759 ton, een vermindering met 1,2 % ten opzichte van 2007. De hoeveelheid (153,2 kg per inwoner) restafval nam in 2008 af met 2,3 kg ten opzichte van 2007. Deze daling is het gevolg van een vermindering van de hoeveelheid huisvuil en grofvuil. Het gemeentevuil en het sorteerresidu van het PMD-afval stegen lichtjes. De lange termijndoelstelling voor de gemiddelde restafvalproductie in het Vlaamse Gewest (gemiddeld 150 kg per inwoner vanaf 2007) werd net niet bereikt. Twee redenen hiervoor kunnen als verklaring gegeven worden: -
het vertraagd invoeren van DIFTAR via huisvuilcontainers in diverse gebieden in Vlaanderen. Dergelijk nieuw systeem van afvalinzameling invoeren vergt een nauwgezette voorbereiding en er zijn vertragingen opgetreden bij de intergemeentelijke verenigingen IVAREM en IVVO. Het betekent dat het principe 'de vervuiler betaalt' waarbij betaald zal worden op basis van het aangeboden gewicht aan huisvuil, nog niet operationeel is. Resultaten in andere gemeenten waar dit wel van toepassing is, leren dat de hoeveelheid huisvuil tot 30% kan afnemen;
-
gewenning van de gezinnen aan de tarieven van de huisvuilzakken. Hierdoor stijgt in heel wat gemeenten de aangeboden hoeveelheid huisvuil licht.
71,9 % of 2.429.370 ton wordt selectief ingezameld met het oog op hergebruik, recyclage of compostering. De selectieve inzameling van huishoudelijke afvalstoffen in 2008 daalde met ongeveer 10 kg per inwoner. Deze daling is vooral toe te schrijven aan de afname van de selectieve inzameling van groenafval, autobanden, metalen en kringloopgoederen. De hoeveelheden ingezameld groenafval schommelen wel vaker onder invloed van de weersomstandigheden. De vermindering van het aantal ingezamelde autobanden op de containerparken wijst op een verbetering van de werking van de terugname binnen de aanvaardingsplicht. Voor de daling bij de metalen en de kringloopgoederen kan de terugloop van de economie in de tweede helft van 2008 een verklaring bieden. De gemeenten beschikken over steeds beter uitgeruste containerparken. Meer en meer moeten de gezinnen betalen voor bepaalde afvalfracties die ze aanvoeren naar deze containerparken. Toch blijven de gezinnen veel afvalstoffen aanvoeren naar de containerparken. Het betekent dat gezinnen bereid zijn te betalen voor de hoeveelheden afvalstoffen die ze aanvoeren conform het principe de vervuiler betaalt. De gemeenten zamelen steeds meer AEEA selectief in voor rekening van Recupel. Gebonden asbestcement wordt steeds vaker gescheiden van andere inerte afvalstoffen naar het containerpark gebracht. In 2008 steeg de inzameling van asbestplaten met meer dan 12%. 37
Dit is zeker te verklaren door de inspanningen van het Vlaamse gewest en de gemeenten. De grootste procentuele stijging tekenden we op voor het textielafval in 2008. Deze toename is waarschijnlijk ook het gevolg van een verbeterde rapportage van de ingezamelde hoeveelheden. De overige selectief ingezamelde afvalstoffen stijgen of dalen lichtjes. Belangrijk is dat er een status quo bereikt is bij de verpakkingsafvalstoffen. Er is geen toename meer vast te stellen. De doelstelling om vanaf 2007 het aanbod restafval te reduceren tot maximaal 150 kg per inwoner, werd ook in 2008 niet bereikt. Deze kan echter in de komende jaren bereikt worden door grotere inspanningen te leveren inzake afvalpreventie, selectieve inzameling, en door een beleid gericht op het met huishoudelijk afval vergelijkbaar bedrijfsafval dat door de (k)KMO’s en zelfstandige ondernemers meegegeven wordt met de gemeentelijke inzamelkanalen. 199 gemeenten behalen de langetermijndoelstelling van maximaal 150 kilogram restafval per inwoner per jaar of 14 gemeenten meer dan in 2007. 842.509 ton restafval (24,9 % van het huishoudelijk afval) werd in 2008 verwerkt in een vergunde verbrandingsinstallatie. Dit is procentueel een lichte daling ten opzichte van 2007 (-0,1 %). 35.854 ton restafval (1,1 % ) werd gestort. De gestorte hoeveelheid restafval daalde fors in vergelijking met 2007 tot een historisch minimum. Sinds 2006 geldt er een absoluut stortverbod voor brandbaar huishoudelijk afval. De hoeveelheid restafval die nog werd gestort is voornamelijk niet brandbaar huishoudelijk restafval. Eind 2005 werd de mechanisch-biologische verwerkingsinstallatie van de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden IOKIVAREM opgestart. In 2008 werd de capaciteit van deze installatie, die werkt via de techniek van drogen-scheiden, verder ingevuld met 71.026 ton huishoudelijk restafval. Dit is wel 2000 ton minder dan in 2007. Het Vlaamse Gewest opteert resoluut voor afvalpreventie. Zowel de gemeenten, de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden als de burgers hebben onder impuls van deze Vlaamse beleidsprioriteit reeds maatregelen genomen om afval te voorkomen. Zo composteert meer dan 34 % van de Vlaamse gezinnen zijn GFTafval thuis. Ter ondersteuning van het lokale afvalbeleid dat bij de inwoners een preventief aankoop- en afvalgedrag moet stimuleren, worden bestaande instrumenten bijgestuurd. De OVAM organiseert regelmatig overkoepelende sensibiliseringscampagnes waarbij voorkoming en hergebruik centraal staan. De samenwerkingsovereenkomst met gemeenten en provincies en het subsidiebesluit ter ondersteuning van lokale besturen stimuleren de gemeenten die een gestructureerd preventiebeleid wensen te voeren. Door de talrijke initiatieven en maatregelen om afval te voorkomen blijkt dat in 2008 de totale hoeveelheid huishoudelijk afval niet is toegenomen ten opzichte van het referentiejaar 2000. Ten slotte stimuleert de OVAM in overeenstemming met het Vlaamse regeerakkoord het toepassen van het principe ‘de vervuiler betaalt’. In het voorjaar van 2009 heeft de OVAM aan de gemeenten een model-politiereglement inzake inzameling van huishoudelijke afvalstoffen, gekoppeld aan voorstellen van tarieven van huisvuilbelastingen en retributies aangeboden. Drie basisprincipes worden hierbij gehanteerd: afvalvoorkoming moet 'gratis’ zijn en maximaal gestimuleerd worden, vermijdbare selectieve afvalfracties (zoals GFT- en groenafval) moeten gedeeltelijk aangerekend worden aan de inwoners. Het restafval moet volledig doorgerekend worden aan de inwoners.
38
De lokale besturen zijn vrij om deze principes over te nemen in hun gemeentelijke reglementering, gelet op de gemeentelijke autonomie terzake. In totaal kost een geĂŻntegreerd gemeentelijk afvalbeleid gemiddeld 220 euro per gezin met gemiddeld 2,4 personen. De resultaten van 2008 tonen aan dat de doelstellingen inzake preventie, selectieve inzameling en reductie van het restafval in het Uitvoeringsplan Milieuverantwoord Beheer van Huishoudelijke Afvalstoffen niet volledig werden behaald. Uitdagingen om de bereikte resultaten te verbeteren zijn: - maximaal preventie van afvalstoffen te stimuleren; - de selectieve inzameling op peil te houden en de kwaliteit van de selectief ingezamelde stromen te verbeteren, waardoor de recyclage kan geoptimaliseerd worden; - volledig zichtbaar maken en doorrekenen van de reĂŤle kostprijs van het inzamelen en verwerken van huishoudelijke afvalstoffen aan de gezinnen, de (k)KMO's en zelfstandige ondernemers. De daling van de totale hoeveelheid door de gemeenten ingezamelde gemengde bedrijfsafvalstoffen zette zich in 2008 verder. De gemeenten hebben in 2008 ruim 10.000 ton minder met huisvuil vergelijkbaar bedrijfsafval ingezameld. Deze vermindering is vooral te verklaren door het verminderen van het aantal gemeenten dat aparte inzamelrondes voor gemengde bedrijfsafvalstoffen organiseert. Het aantal gemeenten dat door een statische methode gemengde bedrijfsafvalstoffen afsplitst van de hoeveelheid ingezameld huisvuil is gestegen. Dit wijst op een verschuiving van de afvaldienstverlening naar de kleine ondernemingen. Het aandeel selectief ingezamelde vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen steeg tot 40% van het totaal. Dit is het gevolg van een betere toegang voor kleine bedrijven op containerparken met aparte registratie en DIFTAR. Dit geeft meer gemeenten de mogelijkheid om de ingezamelde hoeveelheden vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen precies te rapporteren.
39
Bijlagen
41
AALST
AALTER
AARSCHOT
AARTSELAAR
AFFLIGEM
ALKEN
ALVERINGEM
ANTWERPEN
ANZEGEM
ARDOOIE
ARENDONK
AS
ASSE
ASSENEDE
9880
3200
2630
1790
3570
8690
2000
8570
8850
2370
3665
1730
9960
gemeente
9300
postnummer
2.233,46
5.364,54
1.277,85
972,645
1.113,19
2.160,12
103.053,74
770,634
890,882
2.609,10
2.673,94
2.744,63
2.960,81
163,78
181,49
168,03
77,7
122,52
153,03
218,3
155,28
79,88
213,35
187,42
97,57
155,6
119,82
kg/inwoner
ton 9.378,70
restafval
restafval
Bijlage 1: Overzicht per gemeente van het ingezamelde restafval (in ton en in kg/inwoner) voor het jaar 2008
nvt
1,14
1,09
nvt
nvt
nvt
1,4
nvt
nvt
nvt
1,08
1,03
nvt
1,1
correctiefactor ton
2.233,46
4.705,74
1.172,34
972,65
1.113,19
2.160,12
73.609,81
770,63
890,88
2.609,10
2.475,87
2.664,69
2.960,81
8.526,09
gecorrigeerd restafval
42
kg/inwoner
163,78
159,20
154,16
77,70
122,52
153,03
155,93
155,28
79,88
213,35
173,54
94,73
155,60
108,93
gecorrigeerd restafval
AVELGEM
BAARLE-HERTOG
BALEN
BEERNEM
BEERSE
BEERSEL
BEGIJNENDIJK
BEKKEVOORT
BERINGEN
BERLAAR
BERLARE
BERTEM
BEVER
BEVEREN-WAAS
BIERBEEK
BILZEN
8580
2387
2490
8730
2340
1650
3130
3460
3580
2590
9290
3060
1547
9120
3360
3740
2.998,29
799,333
7.022,27
460,032
879,467
1.938,74
1.128,22
6.278,18
447,556
927,877
4.295,58
1.521,70
2.777,35
1.398,75
253,528
1.489,39
98,68
86,14
153,03
219,8
93,21
134,15
105,15
149,54
75,66
96,18
182,12
90,82
187,58
67,76
106,3
155,19
1,04
nvt
1,07
1,01
nvt
1,1
nvt
nvt
nvt
nvt
1,01
nvt
nvt
1,02
1,05
1,01
2.882,98
799,33
6.562,87
455,48
879,47
1.762,49
1.128,22
6.278,18
447,56
927,88
4.253,05
1.521,70
2.777,35
1.371,33
241,46
1.474,64
43
94,88
86,14
143,02
217,62
93,21
121,95
105,15
149,54
75,66
96,18
180,32
90,82
187,58
66,43
101,24
153,65
BLANKENBERGE
BOCHOLT
BOECHOUT
BONHEIDEN
BOOM
BOORTMEERBEEK
BORGLOON
BORNEM
BORSBEEK
BOUTERSEM
BRAKEL
BRASSCHAAT
BRECHT
BREDENE
BREE
BRUGGE
8370
3950
2530
2820
2850
3190
3840
2880
2150
3370
9660
2930
2960
8450
3960
8000
23.094,92
1.561,27
4.364,58
3.027,73
5.403,21
2.472,33
749,07
1.415,89
2.738,86
1.267,14
1.028,83
2.395,25
1.398,38
2.254,77
1.507,08
5.466,83
197,27
105,68
280,18
111,44
145,29
178,11
99,37
139,74
134,61
122,56
88,14
145,75
96,06
182,79
119,98
296,31
1,14
nvt
1,47
1,02
1,08
nvt
nvt
1,3
1,03
nvt
nvt
1,19
nvt
1,04
1,01
1,76
20.258,70
1.561,27
2.969,10
2.968,36
5.002,97
2.472,33
749,07
1.089,15
2.659,09
1.267,14
1.028,83
2.012,81
1.398,38
2.168,05
1.492,15
3.106,15
44
173,04
105,68
190,60
109,25
134,53
178,11
99,37
107,49
130,69
122,56
88,14
122,48
96,06
175,76
118,79
168,36
BUGGENHOUT
DAMME
DE HAAN
DE PANNE
DE PINTE
DEERLIJK
DEINZE
DENDERLEEUW
DENDERMONDE
DENTERGEM
DESSEL
DESTELBERGEN
DIEPENBEEK
DIEST
DIKSMUIDE
DILBEEK
9255
8340
8420
8660
9840
8540
9800
9470
9200
8720
2480
9070
3590
3290
8600
1700
5.484,94
2.223,17
4.038,98
2.007,22
2.684,13
809,464
1.191,10
6.017,31
2.116,97
5.553,86
1.583,83
1.944,76
2.746,99
3.505,64
1.803,72
1.712,08
138,32
138,97
175,42
111,51
153,81
90,63
144,85
137,95
118,02
192,85
140,37
189,71
267,09
286,34
165,86
122,53
1,04
nvt
1,07
1,03
nvt
1,04
nvt
1,09
1,07
1,04
nvt
nvt
1,94
2,08
nvt
1,01
5.273,98
2.223,17
3.774,75
1.948,76
2.684,13
778,33
1.191,10
5.520,47
1.978,47
5.340,25
1.583,83
1.944,76
1.415,97
1.685,41
1.803,72
1.695,13
45
133,00
138,97
163,94
108,26
153,81
87,14
144,85
126,56
110,30
185,43
140,37
189,71
137,68
137,66
165,86
121,32
DILSEN
DROGENBOS
DUFFEL
EDEGEM
EEKLO
ERPE-MERE
ESSEN
EVERGEM
GALMAARDEN
GAVERE
GEEL
GEETBETS
GENK
GENT
GERAARDSBERGEN
GINGELOM
3650
1620
2570
2650
9900
9420
2910
9940
1570
9890
2440
3450
3600
9000
9500
3890
1.084,46
3.990,83
44.958,29
9.552,21
722,612
2.835,45
2.255,72
1.252,33
5.805,46
2.524,56
1.803,94
3.955,69
3.090,72
1.701,48
711,353
3.552,74
136,14
126,02
189,5
148,57
123,8
78,73
184,5
151,16
178,38
144,96
93,95
199,53
144,5
104,8
145,38
184,12
nvt
1,02
1,26
1,07
nvt
1,06
nvt
nvt
nvt
1,01
nvt
1,09
1,09
1,06
1,23
1,01
1.084,46
3.912,58
35.681,18
8.927,30
722,61
2.674,96
2.255,72
1.252,33
5.805,46
2.499,56
1.803,94
3.629,07
2.835,52
1.605,17
578,34
3.517,57
46
136,14
123,55
150,40
138,85
123,80
74,27
184,50
151,16
178,38
143,52
93,95
183,06
132,57
98,87
118,20
182,30
GISTEL
GLABBEEK-ZUURBEMDE
GOOIK
GRIMBERGEN
GROBBENDONK
HAACHT
HAALTERT
HALEN
HALLE
HAM
HAMME
HAMONT-ACHEL
HARELBEKE
HASSELT
HECHTEL-EKSEL
HEERS
8470
3380
1755
1850
2280
3150
9450
3545
1500
3945
9220
3930
8530
3500
nvt
3870
1.361,02
1.627,75
9.011,38
4.407,21
2.616,35
3.277,95
1.546,08
7.061,36
1.304,37
1.716,55
1.380,81
954,478
6.489,70
1.317,53
663,833
1.875,06
197,31
140,18
125,96
167,4
188,25
139,21
155,01
199,76
148,02
97,93
99,38
88,26
187,97
147,52
126,54
164,71
nvt
nvt
1,13
1,02
nvt
1,04
nvt
1,1
nvt
nvt
nvt
nvt
1,15
nvt
nvt
1,02
1.361,02
1.627,75
7.974,67
4.320,80
2.616,35
3.151,88
1.546,08
6.419,41
1.304,37
1.716,55
1.380,81
954,48
5.643,22
1.317,53
663,83
1.838,29
47
197,31
140,18
111,47
164,12
188,25
133,86
155,01
181,60
148,02
97,93
99,38
88,26
163,45
147,52
126,54
161,48
HEIST-OP-DEN-BERG
HEMIKSEM
HERENT
HERENTALS
HERENTHOUT
HERK-DE-STAD
HERNE
HERSELT
HERSTAPPE
HERZELE
HEUSDEN-ZOLDER
HEUVELLAND
HOEGAARDEN
HOEILAART
HOESELT
HOLSBEEK
2220
2620
3020
2200
2270
3540
1540
2230
3717
9550
3550
8950
3320
1560
3730
3220
1.131,92
1.260,81
1.641,75
635,769
1.423,04
5.297,15
1.568,64
6,78
1.730,39
1.009,47
1.712,54
545,78
2.824,78
2.721,28
1.285,15
3.453,63
119,65
133,96
160,26
100,03
174,24
169,36
92,28
80,72
122,66
153,74
143,21
63,95
107,54
139,1
130,31
88,11
nvt
nvt
1,05
nvt
1,02
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
1,21
1
1,09
nvt
1,14
1,01
1.131,92
1.260,81
1.563,57
635,77
1.395,13
5.297,15
1.568,64
6,78
1.730,39
1.009,47
1.415,32
545,78
2.591,54
2.721,28
1.127,32
3.419,44
48
119,65
133,96
152,63
100,03
170,82
169,36
92,28
80,72
122,66
153,74
118,36
63,95
98,66
139,10
114,31
87,24
HOOGLEDE
HOOGSTRATEN
HOREBEKE
HOUTHALEN-HELCHTEREN
HOUTHULST
HOVE
HULDENBERG
HULSHOUT
ICHTEGEM
IEPER
INGELMUNSTER
IZEGEM
JABBEKE
KALMTHOUT
KAMPENHOUT
KAPELLEN
8830
2320
9667
3530
8650
2540
3040
2235
8480
8900
8770
8870
8490
2920
1910
2950
3.551,16
1.321,32
2.935,07
2.502,50
4.317,58
1.556,28
3.665,75
2.308,98
935,728
1.030,71
1.049,13
1.303,98
4.436,42
248,549
1.690,37
1.549,42
135,32
119,15
166,97
183
161,22
146,54
105,3
170,1
97,53
110,83
126,01
140,11
147,92
119,9
88,07
156,07
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
1,07
nvt
1,02
nvt
nvt
nvt
1,06
nvt
1,02
nvt
3.551,16
1.321,32
2.935,07
2.502,50
4.317,58
1.556,28
3.425,93
2.308,98
917,38
1.030,71
1.049,13
1.303,98
4.185,30
248,55
1.657,23
1.549,42
49
135,32
119,15
166,97
183,00
161,22
146,54
98,41
170,10
95,62
110,83
126,01
140,11
139,55
119,90
86,34
156,07
KAPELLE-OP-DEN-BOS
KAPRIJKE
KASTERLEE
KEERBERGEN
KINROOI
KLUISBERGEN
KNESSELARE
KNOKKE-HEIST
KOEKELARE
KOKSIJDE
KONTICH
KORTEMARK
KORTENAKEN
KORTENBERG
KORTESSEM
KORTRIJK
1880
9970
2460
3140
3640
9690
9910
8300
8680
8670
2550
8610
3470
3070
3720
8500
10.466,48
927,054
2.011,21
699,398
1.862,05
3.692,39
5.971,17
1.382,41
11.462,27
1.242,39
647,085
1.407,72
1.239,41
1.836,46
896,406
1.567,08
141,55
113,74
107,77
92,18
154,93
181,98
277,54
165,72
336,87
155,32
101,39
116,17
98,08
101,73
145,26
174,72
1,06
nvt
1,08
nvt
nvt
1,03
1,78
nvt
1,64
nvt
nvt
nvt
nvt
1,09
nvt
1,02
9.874,03
927,05
1.862,23
699,40
1.862,05
3.584,84
3.354,59
1.382,41
6.989,19
1.242,39
647,09
1.407,72
1.239,41
1.684,83
896,41
1.536,35
50
133,54
113,74
99,79
92,18
154,93
176,68
155,92
165,72
205,41
155,32
101,39
116,17
98,08
93,33
145,26
171,29
KRAAINEM
KRUIBEKE
KRUISHOUTEM
KUURNE
LAAKDAL
LAARNE
LANAKEN
LANDEN
LANGEMARK-POELKAPELLE
LEBBEKE
LEDE
LEDEGEM
LENDELEDE
LENNIK
LEOPOLDSBURG
LEUVEN
1950
9150
9770
8520
2430
9270
3620
3400
8920
9280
9340
8880
8860
1750
3970
3000
12.651,38
2.242,81
1.201,84
690,248
1.155,45
1.725,99
2.642,07
973,135
1.647,92
4.212,83
1.582,72
1.794,82
2.103,77
1.217,10
2.370,33
1.742,33
136,47
153,24
137,4
126,26
123,3
98,78
149,68
124,89
109,44
168,95
133,55
119,02
166,32
149,37
153,03
133,21
1,27
1,05
nvt
nvt
nvt
nvt
1,03
nvt
1,02
1,11
nvt
nvt
1,01
nvt
1,04
1,04
9.961,72
2.136,01
1.201,84
690,25
1.155,45
1.725,99
2.565,11
973,14
1.615,61
3.795,34
1.582,72
1.794,82
2.082,94
1.217,10
2.279,17
1.675,31
51
107,46
145,94
137,40
126,26
123,30
98,78
145,32
124,89
107,29
152,21
133,55
119,02
164,67
149,37
147,14
128,09
LICHTERVELDE
LIEDEKERKE
LIER
LIERDE
LILLE
LINKEBEEK
LINT
LINTER
LOCHRISTI
LOKEREN
LOMMEL
LONDERZEEL
LO-RENINGE
LOVENDEGEM
LUBBEEK
LUMMEN
nvt
1770
2500
9570
2275
1630
2547
3350
9080
9160
3920
1840
8647
9920
3210
3560
2.190,24
1.036,28
1.547,51
387,13
2.579,24
4.684,19
4.450,76
2.119,53
839,094
1.556,54
963,361
2.254,22
719,496
6.436,00
1.475,47
1.268,96
156,37
75,18
164,31
115,7
147,18
144,47
115,64
102,22
119,04
192,43
204,06
142,63
111,12
192,17
120,88
149,48
nvt
nvt
nvt
nvt
1,01
1,12
1,1
nvt
nvt
1,04
1,07
1,01
nvt
1,14
1,03
nvt
2.190,24
1.036,28
1.547,51
387,13
2.553,71
4.182,31
4.046,15
2.119,53
839,09
1.496,67
900,34
2.231,90
719,50
5.645,61
1.432,49
1.268,96
52
156,37
75,18
164,31
115,70
145,72
128,99
105,13
102,22
119,04
185,03
190,71
141,22
111,12
168,57
117,36
149,48
MAARKEDAL
MAASEIK
MAASMECHELEN
MACHELEN
MALDEGEM
MALLE
MECHELEN
MEERHOUT
MEEUWEN-GRUITRODE
MEISE
MELLE
MENEN
MERCHTEM
MERELBEKE
MERKSPLAS
MESEN
9680
3680
3630
1830
9990
2390
2800
2450
3670
1860
9090
8930
1785
9820
2330
8957
258,302
785,927
3.654,08
2.185,96
5.508,78
1.183,60
2.839,65
1.884,65
866,26
13.771,00
1.985,99
3.590,84
1.931,15
6.015,03
4.281,82
672,039
259,08
94,45
160,94
144,67
169,76
110,51
153,78
148,82
90,44
173,21
139,61
160,33
149,09
164,07
177,38
104,26
nvt
1,03
nvt
1,04
1,04
nvt
nvt
nvt
nvt
1,21
1,04
nvt
1,25
1,06
1,06
nvt
258,30
763,04
3.654,08
2.101,89
5.296,90
1.183,60
2.839,65
1.884,65
866,26
11.380,99
1.909,60
3.590,84
1.544,92
5.674,56
4.039,45
672,04
53
259,08
91,70
160,94
139,11
163,23
110,51
153,78
148,82
90,44
143,15
134,24
160,33
119,27
154,78
167,34
104,26
MEULEBEKE
MIDDELKERKE
MOERBEKE
MOL
MOORSLEDE
MORTSEL
NAZARETH
NEERPELT
NEVELE
NIEL
NIEUWERKERKEN
NIEUWPOORT
NIJLEN
NINOVE
OLEN
OOSTENDE
8760
8430
9180
2400
8890
2640
9810
3910
9850
2845
3850
8620
2560
9400
2250
8400
16.887,86
1.092,09
3.775,29
1.909,18
2.990,85
879,234
1.019,97
1.564,49
2.104,31
1.679,38
3.476,42
1.587,84
3.414,89
573,947
5.939,46
1.486,39
244,13
94,58
104,24
90,01
270,37
131,09
111,41
136,86
129,52
151,57
142,35
146,48
102,24
96,59
323,18
134,75
1,38
1,01
1,06
nvt
2,09
nvt
1,13
nvt
1,01
nvt
1,15
nvt
1,12
nvt
1,94
nvt
12.237,58
1.081,28
3.561,60
1.909,18
1.431,03
879,23
902,63
1.564,49
2.083,47
1.679,38
3.022,97
1.587,84
3.049,01
573,95
3.061,58
1.486,39
54
176,91
93,64
98,34
90,01
129,36
131,09
98,59
136,86
128,24
151,57
123,78
146,48
91,29
96,59
166,59
134,75
OOSTERZELE
OOSTKAMP
OOSTROZEBEKE
OPGLABBEEK
OPWIJK
OUDENAARDE
OUDENBURG
OUD-HEVERLEE
OUD-TURNHOUT
OVERIJSE
OVERPELT
PEER
PEPINGEN
PITTEM
POPERINGE
PUTTE
9860
8020
8780
3660
1745
9700
8460
3050
2360
3090
3900
3990
1670
8740
8970
2580
2.120,76
2.715,69
857,703
718,814
2.059,63
1.721,50
3.658,47
1.152,26
1.241,03
1.831,42
4.043,01
1.885,35
1.470,54
1.047,90
3.243,05
2.006,62
133,32
136,9
130,23
163,33
128,76
125,48
149,97
90,89
113,47
204,51
139,17
149,93
149,95
139,68
146,67
151,55
nvt
nvt
nvt
nvt
1,13
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
1,02
1,01
1,01
nvt
nvt
nvt
2.120,76
2.715,69
857,70
718,81
1.822,68
1.721,50
3.658,47
1.152,26
1.241,03
1.831,42
3.963,74
1.866,68
1.455,98
1.047,90
3.243,05
2.006,62
55
133,32
136,90
130,23
163,33
113,95
125,48
149,97
90,89
113,47
204,51
136,44
148,45
148,47
139,68
146,67
151,55
PUURS
RANST
RAVELS
RETIE
RIEMST
RIJKEVORSEL
ROESELARE
RONSE
ROOSDAAL
ROTSELAAR
RUISELEDE
RUMST
SCHELLE
SCHERPENHEUVEL-ZICHEM
SCHILDE
SCHOTEN
2870
2520
2380
2470
3770
2310
8800
9600
1760
3110
8755
2840
2627
3270
2970
2900
3.651,66
2.898,37
2.386,07
1.362,71
1.816,48
631,223
1.848,50
1.525,40
3.513,52
9.426,46
922,789
1.965,05
1.135,42
1.306,36
2.044,44
2.079,99
109,8
148,51
106,92
169,62
123,63
123,09
120,9
139,51
142,6
166,7
84,03
121,71
107,67
92,4
113,2
126,84
1,09
nvt
nvt
1,08
1
nvt
nvt
nvt
1,09
1,05
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
3.350,14
2.898,37
2.386,07
1.261,76
1.816,48
631,22
1.848,50
1.525,40
3.223,41
8.977,58
922,79
1.965,05
1.135,42
1.306,36
2.044,44
2.079,99
56
100,73
148,51
106,92
157,06
123,63
123,09
120,90
139,51
130,83
158,76
84,03
121,71
107,67
92,40
113,20
126,84
SINT-AMANDS
SINT-GENESIUS-RODE
SINT-GILLIS-WAAS
SINT-KATELIJNE-WAVER
SINT-LAUREINS
SINT-LIEVENS-HOUTEM
SINT-MARTENS-LATEM
SINT-NIKLAAS
SINT-PIETERS-LEEUW
SINT-TRUIDEN
SPIERE-HELKIJN
STABROEK
STADEN
STEENOKKERZEEL
STEKENE
TEMSE
2890
1640
9170
2860
9980
9520
9830
9100
1600
3800
8587
2940
8840
1820
9190
9140
5.446,53
2.973,03
1.349,00
1.408,33
2.301,75
342,124
5.293,59
5.248,91
14.018,37
1.274,24
942,36
1.074,89
2.370,25
3.208,12
3.244,51
928,448
199,62
173,9
120,44
127,57
129,77
166,89
136,33
168,67
198,98
154,43
98,84
163,06
118,66
174,48
180,04
117,72
1,09
1,04
nvt
nvt
1,18
nvt
1,14
1,09
1,12
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
4.996,81
2.858,68
1.349,00
1.408,33
1.950,63
342,12
4.643,50
4.815,52
12.516,40
1.274,24
942,36
1.074,89
2.370,25
3.208,12
3.244,51
928,45
57
183,14
167,21
120,44
127,57
109,97
166,89
119,59
154,74
177,66
154,43
98,84
163,06
118,66
174,48
180,04
117,72
TERNAT
TERVUREN
TESSENDERLO
TIELT
TIELT-WINGE
TIENEN
TONGEREN
TORHOUT
TREMELO
TURNHOUT
VEURNE
VILVOORDE
VLETEREN
VOEREN
VORSELAAR
VOSSELAAR
1740
3080
3980
8700
3390
3300
3700
8820
3120
2300
8630
1800
8640
3790
2290
2350
1.213,75
613,473
671,51
539,069
5.776,96
1.744,10
5.108,94
1.660,34
2.921,73
3.924,71
4.707,93
1.020,29
2.809,91
2.778,08
3.159,23
3.152,27
118,41
82,91
159,62
146,81
149,83
148,46
127,5
118,17
147,9
131,44
146,18
99,84
144,29
161,25
150,66
213,26
nvt
nvt
1,03
nvt
1,16
nvt
1,18
nvt
1,01
1,04
1,09
nvt
nvt
1,06
1,02
nvt
1.213,75
613,47
651,95
539,07
4.980,14
1.744,10
4.329,61
1.660,34
2.892,80
3.773,76
4.319,20
1.020,29
2.809,91
2.620,83
3.097,29
3.152,27
58
118,41
82,91
154,97
146,81
129,16
148,46
108,05
118,17
146,44
126,38
134,11
99,84
144,29
152,12
147,71
213,26
WAARSCHOOT
WAASMUNSTER
WACHTEBEKE
WAREGEM
WELLEN
WEMMEL
WERVIK
WESTERLO
WETTEREN
WEVELGEM
WEZEMBEEK-OPPEM
WICHELEN
WIELSBEKE
WIJNEGEM
WILLEBROEK
WINGENE
9950
9250
9185
8790
3830
1780
8940
2260
9230
8560
1970
9260
8710
2110
2830
8750
2.008,05
3.492,20
911,423
1.493,68
1.468,72
1.634,96
5.283,00
3.244,82
2.586,33
2.956,99
2.936,18
697,305
5.366,51
687,788
1.706,97
1.584,58
149,18
147,57
102,57
164,27
132,76
120,8
170,8
138,58
110,37
166,36
196,85
98,18
149,22
97,89
165,53
203,78
nvt
1,09
1,02
nvt
1,02
1,01
nvt
1,07
1,05
nvt
1,15
1,02
1,01
1,01
nvt
nvt
2.008,05
3.203,85
893,55
1.493,68
1.439,93
1.618,77
5.283,00
3.032,54
2.463,17
2.956,99
2.553,20
683,63
5.313,38
680,98
1.706,97
1.584,58
59
149,18
135,39
100,56
164,27
130,16
119,60
170,80
129,51
105,11
166,36
171,17
96,25
147,74
96,92
165,53
203,78
WOMMELGEM
WORTEGEM-PETEGEM
WUUSTWEZEL
ZANDHOVEN
ZAVENTEM
ZEDELGEM
ZELE
ZELZATE
ZEMST
ZINGEM
ZOERSEL
ZOMERGEM
ZONHOVEN
ZONNEBEKE
ZOTTEGEM
ZOUTLEEUW
2160
9790
2990
2240
1930
8210
9240
9060
1980
9750
2980
9930
3520
8980
9620
3440
906,087
2.811,91
1.767,58
3.922,30
1.212,61
2.031,34
983,184
3.632,17
1.357,09
1.874,44
3.378,58
4.403,88
2.010,08
2.070,18
692,161
2.064,36
112,59
114,03
146,18
193,16
150,95
96,72
141,4
167,38
110,85
91,63
153,15
149,28
162,88
109,9
112,82
169,39
1,01
nvt
nvt
1,03
nvt
nvt
nvt
nvt
1,08
1,01
nvt
1,15
nvt
1,02
nvt
1,08
897,12
2.811,91
1.767,58
3.808,06
1.212,61
2.031,34
983,18
3.632,17
1.256,56
1.855,88
3.378,58
3.829,46
2.010,08
2.029,59
692,16
1.911,44
60
111,48
114,03
146,18
187,53
150,95
96,72
141,40
167,38
102,64
90,72
153,15
129,81
162,88
107,75
112,82
156,84
ZUIENKERKE
ZULTE
ZUTENDAAL
ZWALM
ZWEVEGEM
ZWIJNDRECHT
8377
9870
3690
9630
8550
2070
2.819,05
3.186,08
1.723,04
929,014
2.534,06
482,215
153,03
133,32
217,58
133
172,23
174,21
1,13
nvt
nvt
1,15
nvt
nvt
2.494,73
3.186,08
1.723,04
807,84
2.534,06
482,22
61
135,42
133,32
217,58
115,65
172,23
174,21
59.587
65.618
29.840
155.045
21.924
9.407
391.549
422.880
52.377
67
17.671
wit glas
gekleurd glas
glas gemengd
glas totaal
papier
karton
papier en karton gemengd
papier en karton totaal
metalen gemengd
kroonkurken
metalen verpakkingen
Vlaamse Gewest jaar 1999 hoeveelheid (ton)
19.280
43
51.361
438.296
409.058
8.527
20.711
160.976
30.029
71.219
59.728
jaar 2000
23.147
68
54.675
431.524
406.591
7.452
17.481
167.725
28.342
74.213
65.170
jaar 2001
24.519
23
52.951
417.959
399.108
5.634
13.218
175.809
26.887
77.630
71.292
jaar 2002
25.928
18
48.512
425.127
408.488
5.742
10.897
174.892
27.398
76.437
71.056
jaar 2003
26.756
24
49.039
447.887
434.211
5.294
8.383
178.579
29.259
82.625
66.694
jaar 2004
26.629
38
45.783
454.420
443.711
5.245
5.464
180.976
27.248
80.980
72.748
jaar 2005
25.606
39
43.393
474.993
470.367
2.903
1.723
185.049
29.862
82.728
72.459
jaar 2006
25.043
34
41.295
485.660
484.753
427
481
186.034
28.660
84.422
72.953
25.588
42
38.004
492.151
492.151
0
0
188.592
28.698
85.944
73.950
jaar 2007 jaar 2008
Overzicht voor het Vlaamse Gewest van de hoeveelheden (in ton en in kg/inwoner) ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen per fractie voor de 1999-2008.
Bijlage 2:
62
70.115
13.357
19.000
620
32.976
350.204
107.311
295.775
403.086
6.392
18.063
450.659
85.699
metalen totaal
kunststoffen gemengd
kunststofverpakki ngen
piepschuim
kunststoffen totaal
GFT
snoeihout (inclusief boomstronken)
tuinafval gemengd
groenafval
drankkartons
textiel
bouw- en sloopafval
houtafval
113.993
459.868
19.926
6.990
472.263
353.493
118.770
371.322
35.070
655
21.099
13.317
70.684
125.495
511.879
22.802
8.068
465.573
333.736
131.837
354.630
40.179
536
24.764
14.879
77.890
136.729
498.748
24.211
8.709
526.537
371.313
155.224
343.309
43.149
731
26.791
15.627
77.492
137.343
511.731
25.889
9.502
474.668
333.491
141.177
309.191
46.209
822
29.749
15.638
74.458
131.652
511.838
26.763
9.496
541.687
375.651
166.035
326.514
51.009
894
31.742
18.373
75.819
128.136
514.956
28.196
9.506
513.674
366.487
147.187
308.154
52.124
948
33.225
17.951
72.450
129.145
475.299
35.600
9.652
505.526
380.200
125.326
299.557
58.710
915
37.129
20.666
69.038
149.053
502.205
35.495
9.858
541.721
405.776
135.945
301.787
61.265
1.001
36.215
24.048
66.372
156.912
501.203
42.096
10.353
508.235
389.764
118.471
283.228
62.673
1.079
37.415
24.179
63.634
63
839.825
61.349
huisvuil
gemeentevuil
39.515
812.387
286.484
49.299
754.586
273.010
35.191
736.231
242.937
28
21.956
39.787
8.660
15.565
15.928
4 16.683
7
26
928
27
27.144
41.479
8.834
2.086
16.659
4
18
2.402
54
28.556
44.141
9.087
2.416
17.936
5
29
3.502
20
34.218
53.544
10.829
2.215
18.017
42
32
3.274
35
32.412
53.995
10.462
2.024
960.585
30.172
712.143
218.271
959.632
32.706
711.336
215.590
951.670
31.386
702.352
217.932
938.505
25.495
705.016
207.995
958.455
28.701
718.302
211.452
949.389
31.053
716.638
201.698
inwoners
5940251
5952552
5972781
5995553
6016024
6043161
6078600
6117440
6161600
6198740
huish. afval totaal 3.232.663 3.330.857 3.333.328 3.329.957 3.215.821 3.349.279 3.311.478 3.284.413 3.420.203 3.378.759
1.199.515 1.138.385 1.076.895 1.014.359
298.341
terminaal totaal
14.527
4
12
17
22.894
19.795
6.181
1.913
2.033.148 2.192.472 2.256.434 2.315.599 2.255.236 2.389.647 2.359.807 2.345.907 2.461.748 2.429.370
grofvuil
selectief totaal
13.663
15.760
12.789
KGA
13
16
21.811
1
43
3
20.603
16.613
kurk
22
19
17.527
8.096
6.809
1.756
23
4
dierlijk afval
4
14.309
kringloopafval
4.768
5.371
1.925
geneesmiddelen
2.976
AEEA
5.196
2.026
103
6.001
vlakglas
1.890
luiers
1.946
autobanden
64
jaar 1999
10,03
11,05
5,02
26,10
3,69
1,58
65,91
71,19
8,82
0,01
2,97
11,80
2,25
Vlaamse Gewest kg per inwoner
wit glas
gekleurd glas
glas gemengd
glas totaal
papier
karton
papier en karton gemengd
papier en karton totaal
metalen gemengd
kroonkurken
metalen verpakkingen
metalen totaal
kunststoffen gemengd
2,24
11,87
3,24
0,01
8,63
73,63
68,72
1,43
3,48
27,04
5,04
11,96
10,03
jaar 2000
2,49
13,04
3,88
0,01
9,15
72,25
68,07
1,25
2,93
28,08
4,75
12,43
10,91
jaar 2001
2,61
12,92
4,09
0,00
8,83
69,71
66,57
0,94
2,20
29,32
4,48
12,95
11,89
jaar 2002
2,60
12,38
4,31
0,00
8,06
70,67
67,90
0,95
1,81
29,07
4,55
12,71
11,81
jaar 2003
3,04
12,55
4,43
0,00
8,11
74,11
71,85
0,88
1,39
29,55
4,84
13,67
11,04
jaar 2004
2,95
11,92
4,38
0,01
7,53
74,76
73,00
0,86
0,90
29,77
4,48
13,32
11,97
jaar 2005
3,38
11,29
4,19
0,01
7,09
77,65
76,89
0,47
0,28
30,25
4,88
13,52
11,84
jaar 2006
3,90
10,77
4,06
0,01
6,70
78,82
78,67
0,07
0,08
30,19
4,65
13,70
11,84
3,90
10,27
4,13
0,01
6,13
79,40
79,40
0,00
0,00
30,42
4,63
13,86
11,93
jaar 2007 jaar 2008
65
3,20
0,10
5,55
58,95
18,07
49,79
67,86
1,08
3,04
75,87
14,43
0,33
1,01
0,50
2,41
kunststofverpakkingen
piepschuim
kunststoffen totaal
GFT
snoeihout
tuinafval gemengd
groenafval
drankkartons
textiel
bouw- en sloopafval
houtafval
autobanden
vlakglas
AEEA
kringloopafval
2,94
0,80
0,87
0,32
19,15
77,26
3,35
1,17
79,34
59,39
19,95
62,38
5,89
0,11
3,54
3,45
1,36
0,90
0,34
21,01
85,70
3,82
1,35
77,95
55,88
22,07
59,37
6,73
0,09
4,15
3,64
2,77
1,14
0,32
22,81
83,19
4,04
1,45
87,82
61,93
25,89
57,26
7,20
0,12
4,47
3,81
3,29
1,03
0,29
22,83
85,06
4,30
1,58
78,90
55,43
23,47
51,39
7,68
0,14
4,94
3,63
6,58
1,43
0,32
21,79
84,70
4,43
1,57
89,64
62,16
27,47
54,03
8,44
0,15
5,25
4,47
6,82
1,45
0,34
21,08
84,72
4,64
1,56
84,51
60,29
24,21
50,69
8,57
0,16
5,47
4,67
7,22
1,49
0,39
21,11
77,70
5,82
1,58
82,64
62,15
20,49
48,97
9,60
0,15
6,07
5,55
8,69
1,76
0,36
24,19
81,51
5,76
1,60
87,92
65,86
22,06
48,98
9,94
0,16
5,88
5,23
8,71
1,69
0,33
25,31
80,86
6,79
1,67
81,99
62,88
19,11
45,69
10,11
0,17
6,04
66
0,00
0,00
0,00
0,00
2,15
342,27
50,22
141,38
10,33
201,93
544,20
dierlijk afval
luiers
geneesmiddelen
kurk
KGA
selectief totaal
grofvuil
huisvuil
gemeentevuil
terminaal totaal
huish. afval totaal
559,57
191,24
6,64
136,48
48,13
368,32
2,30
0,00
0,00
0,00
0,00
558,09
180,30
8,25
126,34
45,71
377,79
2,43
0,00
0,01
0,00
0,00
555,40
169,19
5,87
122,80
40,52
386,22
2,63
0,00
0,00
0,00
0,00
534,54
159,67
5,02
118,37
36,28
374,87
2,59
0,00
0,00
0,00
0,00
554,23
158,80
5,41
117,71
35,68
395,43
2,64
0,00
0,00
0,02
0,00
544,78
156,56
5,16
115,55
35,85
388,22
2,74
0,00
0,00
0,15
0,00
536,89
153,41
4,17
115,25
34,00
383,48
2,72
0,00
0,00
0,39
0,01
555,08
155,55
4,66
116,58
34,32
399,53
2,91
0,00
0,00
0,57
0,00
545,07
153,16
5,01
115,61
32,54
391,91
2,91
0,01
0,01
0,53
0,01
67
2,44
24,94
3,22
1,08
70,56
74,86
7,83
glas gemengd
glas totaal
papier
karton
papier en karton gemengd
papier en karton totaal
metalen gemengd
0
12,96
gekleurd glas
kroonkurken
9,54
1999
wit glas
Provincie ANTWERPEN hoeveelheid (kg/inwoner)
0
7,22
76,48
73,57
0,66
2,25
26,18
1,76
14,66
9,76
2000
0
7,66
74,21
71,59
0,58
2,04
28,1
1,75
15,38
10,97
2001
0
7,53
68,63
66,89
0,42
1,32
29,9
2,34
14,79
12,77
2002
0
6,76
70,22
69,42
0,26
0,54
28,17
2,46
13,76
11,95
2003
0
6,08
72,15
72,15
0
0
29,33
3,33
17,49
8,51
2004
0
5,88
70,09
70,09
0
0
28,99
2,4
14,67
11,93
2005
0
5,96
77,9
77,9
0
0
29,83
2,39
15,32
12,12
2006
0
5,35
78,68
78,68
0
0
29,95
2,4
15,41
12,15
2007
0
4,95
85,99
85,99
0
0
29,84
2,49
14,94
12,41
2008
Overzicht per provincie van de hoeveelheden (in kg/inwoner) ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen per fractie voor de periode 1999-2008.
Bijlage 3:
68
87,1
12,95
40,95
53,9
0,91
2,3
GFT
snoeihout
tuinafval gemengd
groenafval
drankkartons
textiel
0,28
5,37
kunststoffen totaal
autobanden
0,05
piepschuim
19,2
2,3
kunststofverpakking en
houtafval
3,02
kunststoffen gemengd
80,29
9,65
metalen totaal
bouw- en sloopafval
1,82
metalen verpakkingen
0,3
23,49
84,22
2,85
1,01
60,5
45,61
14,89
93,21
5,63
0,05
2,99
2,59
9,68
2,46
0,27
27,41
94,02
3,97
1,33
54,06
39,24
14,82
92,15
7,13
0,07
4,02
3,04
11,36
3,7
0,28
28,39
94,84
4,06
1,49
62,69
48,47
14,22
90,48
8,08
0,07
4,67
3,34
11,5
3,97
0,27
27,89
90,12
4,55
1,64
55,12
43,02
12,1
82,48
8,74
0,08
4,98
3,68
10,98
4,22
0,28
28,77
85,1
4,72
1,74
62,4
51,46
10,94
85,13
9,38
0,1
5,32
3,96
10,3
4,22
0,35
23,94
85,3
4,76
1,64
59,8
43,33
16,47
81,82
9,39
0,12
5,11
4,16
9,84
3,96
0,38
26,36
80,6
5,37
1,74
60,8
50,92
9,89
78,06
9,86
0,11
5,81
3,94
10,1
4,14
0,33
29,82
87,51
5,76
1,76
63,67
53,94
9,73
76,95
10,61
0,11
5,82
4,68
9,4
4,05
0,32
27,08
86,38
6,6
1,75
65,28
54,75
10,53
67,21
10,27
0,12
5,78
4,37
8,92
3,97
69
63,83
140,22
16,86
220,91
586,63
1999
huisvuil
gemeentevuil
restafval
huish. afval totaal
Provincie LIMBURG hoeveelheid
2,52
KGA
grofvuil
0
kurk
365,72
0
geneesmiddelen
selectief totaal
0
luiers
2,35
kringloopafval
0
0,95
AEEA
dierlijk afval
1,1
vlakglas
2000
590,93
200,15
5,24
134,12
60,79
390,78
2,55
0
0
0
0
2,74
1,2
0,74
2001
577,18
174,46
13,97
106,31
54,18
402,72
2,75
0
0
0
0
3,25
2,06
0,65
2002
569,57
158,39
5,19
109,8
43,4
411,18
2,86
0
0
0
0
3,49
3,64
0,85
2003
542,31
151,2
3,83
109,93
37,44
391,11
2,77
0
0
0
0
3,57
3,91
0,68
2004
553,25
150,25
4,55
109,69
36,01
403
2,81
0
0
0
0
3,4
6,56
0,93
2005
538,97
148,23
4,79
106,07
37,36
390,74
2,87
0
0,01
0,11
0
4,49
6,36
1,01
2006
543,57
147,24
2,68
109,08
35,48
396,33
3
0
0
0,15
0,02
4,6
6,45
1,1
2007
561,75
149,16
2,62
112,05
34,49
412,59
3,09
0
0
0,14
0
4,73
8,69
1,5
2008
557,71
149,73
2,97
114,41
32,35
407,98
3,09
0
0
0,15
0
5,46
8,36
1,28
70
2,02
62,21
68,43
8,94
0,01
1,07
10,02
7,38
papier en karton gemengd
papier en karton totaal
metalen gemengd
kroonkurken
metalen verpakkingen
metalen totaal
kunststoffen gemengd
21,19
glas totaal
karton
6,53
glas gemengd
4,2
5,93
gekleurd glas
papier
8,73
wit glas
(kg/inwoner)
7,93
11,28
1,59
0
9,69
71,32
65,5
1,83
3,99
21,99
7,62
5,86
8,51
9,07
11,12
1,5
0
9,62
71,88
65,65
2,08
4,15
21,75
6,32
6,52
8,91
9,12
11,31
2,03
0
9,28
70,41
65,32
1,72
3,37
23,56
3,25
8,69
11,62
8,26
11,44
2,46
0
8,98
70,57
65,86
1,6
3,11
23,6
2,1
9,25
12,25
10,18
10,65
2,5
0
8,15
75,3
70,48
1,64
3,18
24,11
3,05
8,68
12,38
7,37
10,53
2,39
0,03
8,12
76,64
71,82
1,65
3,16
24,19
1,67
10,28
12,23
9,02
9,42
2,24
0,02
7,16
77,62
77,61
0,01
0,01
25,35
2,63
10,1
12,62
8,26
9,61
2,39
0,02
7,2
78,86
78,86
0
0
24,93
1,44
10,56
12,93
9,15
8,85
2,5
0,03
6,32
79,25
79,25
0
0
30,34
2,49
14,94
12,91
71
1,16
0,02
8,56
71,47
49,81
46,91
96,72
0,92
4,22
79,83
22,83
0,38
0,57
0,34
2,67
0,01
kunststofverpakking en
piepschuim
kunststoffen totaal
GFT
snoeihout
tuinafval gemengd
groenafval
drankkartons
textiel
bouw- en sloopafval
houtafval
autobanden
vlakglas
AEEA
kringloopafval
dierlijk afval
0,02
3,45
0,28
0,4
0,4
27,95
79,69
4,43
1,11
109,97
59,49
50,48
73,17
9,22
0,04
1,25
0
4,61
0,25
0,16
0,44
29,45
89,29
5,36
1,21
117,4
62,52
54,88
68,32
10,65
0,04
1,54
0,02
4,6
2,36
0,24
0,52
31
82,66
5,15
1,34
140,79
66,07
74,72
66,94
11,42
0,06
2,24
0,02
5,01
2,77
0,3
0,49
32,16
94,55
5,14
1,6
124,52
66,65
57,87
58,54
11,49
0,08
3,15
0,02
4,63
6,56
0,99
0,54
32,59
96,9
5,3
1,53
137,07
76,99
60,08
62,35
13,41
0,08
3,15
0,02
5,29
9,93
1,02
0,55
30,45
99,66
3,93
1,56
116,31
70,96
45,36
60,07
12,06
0,06
4,62
0,01
5,18
15,08
1,03
0,74
28,07
89,99
7,32
1,48
122,26
70,96
51,3
59,32
13,83
0,06
4,75
0,01
5,28
8,69
1,45
0,88
32,03
97,1
5,76
1,48
135,59
76,71
58,89
61,18
11,76
0,05
3,45
0,02
5,28
8,75
1,75
0,72
24,18
99,4
7,31
1,56
138,29
82,53
55,76
60,84
12,96
0,07
3,74
72
540,61
1999
7,43
8,63
10,11
huish. afval totaal
Provincie OOSTVLAANDEREN hoeveelheid (kg/inwoner)
wit glas
gekleurd glas
glas gemengd
4,82
gemeentevuil
150,47
92,94
huisvuil
restafval
52,71
1,98
KGA
grofvuil
0
kurk
390,14
0
geneesmiddelen
selectief totaal
0
luiers
10,9
8,9
7,68
2000
562,55
145,56
5,1
87,46
53
416,99
2,31
0
0
0
10,59
9,05
8,36
2001
575,76
141,51
5,25
86,66
49,6
434,25
2,36
0
0
0
10,77
9,86
8,03
2002
591,97
137,04
4,73
84,46
47,85
454,93
2,61
0
0
0
11,62
9,14
8,19
2003
579,6
134,62
5,64
83,14
45,84
444,98
2,78
0
0
0
11,37
8,98
8,12
2004
612,85
138,05
6,05
86
46
474,8
2,85
0
0
0
11,81
9,37
8,01
2005
595,73
138,16
4,81
87,04
46,31
457,57
5,29
0
0
0,06
12,92
9,15
7,6
2006
599,89
137,68
3,68
87,75
46,25
462,21
5,23
0
0
0,27
12,6
9,14
7,56
2007
622,16
141,91
4,76
89,54
47,6
480,25
5,14
0
0
0,5
12,79
8,78
7,52
2008
625,08
142,39
5,58
89,18
47,63
482,69
2,88
0
0
0,31
73
26,17
0,81
0,42
66,26
67,49
9,35
0,02
3,73
13,1
0,79
4,04
0,21
5,04
62,36
glas totaal
papier
karton
papier en karton gemengd
papier en karton totaal
metalen gemengd
kroonkurken
metalen verpakkingen
metalen totaal
kunststoffen gemengd
kunststofverpakking en
piepschuim
kunststoffen totaal
GFT
65,78
5,42
0,21
4,26
0,95
13,51
3,79
0,01
9,71
70,99
70,15
0,22
0,62
27,48
58,85
5,77
0,13
4,75
0,89
13,77
4,19
0,03
9,55
68,94
68,01
0,27
0,66
28
53,64
5,76
0,21
4,94
0,61
13,25
4,6
0
8,65
68,89
68,11
0
0,78
28,66
45,66
6,16
0,23
5,37
0,56
13,75
4,6
0
9,15
68,62
67,87
0,01
0,74
28,95
46,37
7,1
0,25
5,88
0,97
16,06
4,87
0
11,19
72
72
0
0
28,47
44,57
6,4
0,22
6,12
0,07
13,62
4,81
0
8,8
73,47
73,44
0,03
0
29,19
43,51
6,99
0,2
6,63
0,16
12,71
4,61
0
8,1
75,1
75,06
0,04
0
29,67
43,64
6,96
0,23
6,48
0,25
11,61
4,32
0
7,28
76,33
76,33
0
0
29,3
42,72
10,09
0,25
6,63
3,21
11,68
4,55
0
7,13
77,28
77,28
0
0
29,09
74
1,82
kringloopafval
2
0,57
AEEA
KGA
1,35
vlakglas
0
0,37
autobanden
kurk
13,39
houtafval
0
75,02
bouw- en sloopafval
geneesmiddelen
3,09
textiel
0
1,06
drankkartons
luiers
69,9
groenafval
0
55
tuinafval gemengd
dierlijk afval
14,9
snoeihout
2,25
0
0,01
0
0
2,49
1,31
1,43
0,37
20,69
75,64
2,89
1,08
81,29
65,28
16,01
2,22
0
0,01
0
0
2,91
1,68
1,58
0,39
20,5
90,45
3,28
1,25
85,32
64,45
20,87
2,53
0
0
0
0
3,44
2,83
1,94
0,33
22,84
83,13
3,41
1,44
93,72
72,08
21,64
2,44
0
0
0
0
3,8
3,51
1,4
0,36
23,48
92,32
3,62
1,45
83,3
61,92
21,38
2,47
0
0
0,07
0
3,5
6,56
2,25
0,4
25,3
90,71
3,94
1,48
91,33
68,39
22,94
3,96
0
0
0,44
0
4,31
7,06
2,12
0,35
25,01
4,32
1,52
86,23
66,85
19,38
3,9
0
0
1,12
0
4,7
7,11
1,91
0,35
23,39
5,27
1,51
80,59
67,07
13,52
4,2
0
0
1,65
0
5,4
8,69
2,15
0,34
26,25
5,76
1,51
84,43
71,52
12,91
2,66
0,01
0
1,56
0,01
5,41
8,38
1,89
0,29
24,97
76,72
6,72
1,58
80,87
68,95
11,92
75
1999
10,93
10,79
5,77
27,49
Provincie VLAAMSBRABANT hoeveelheid (kg/inwoner)
wit glas
gekleurd glas
glas gemengd
glas totaal
69,73
539,78
huish. afval totaal
papier en karton
197,05
restafval
1,47
10,33
gemeentevuil
karton
140,76
huisvuil
2,7
45,96
grofvuil
papier
342,73
selectief totaal
71,74
1,62
3,07
27,24
3,76
12,39
11,09
2000
562,46
189,83
8,86
138,74
42,23
372,63
70,35
1,39
2,66
28,02
3,24
12,75
12,03
2001
567,4
182,48
5,32
135,48
41,68
384,92
67,08
1,11
2,11
28,55
3,46
12,83
12,26
2002
554,1
168,29
7,33
124,9
36,06
385,81
67,01
1,23
1,78
29
3,58
13,11
12,31
2003
541,84
163,02
5,01
122,91
35,1
378,82
71,65
0,58
0,97
28,97
3,53
13,3
12,14
2004
560,41
162,4
4,58
122,12
35,7
398,01
72,23
0,37
0,56
29,26
3,36
13,58
12,32
2005
465,57
158,87
4
119,94
34,93
306,7
73,63
0,53
0
29,61
3,47
13,93
12,21
2006
457
155,07
4,05
117,64
33,39
301,92
74,18
0,1
0
29,58
3,47
13,93
12,18
2007
462,79
154,57
5,46
117,54
31,57
308,22
75,88
0
0
29,63
3,72
13,87
12,04
2008
532,84
150,91
5,92
115,6
29,39
381,93
76
73,9
5,71
0,01
4,13
9,85
0,82
3,69
0,08
4,59
64,61
16,56
22,73
39,29
papier en karton totaal
metalen gemengd
kroonkurken
metalen verpakkingen
metalen totaal
kunststoffen gemengd
kunststofverpakking en
piepschuim
kunststoffen totaal
GFT
snoeihout
tuinafval gemengd
groenafval
gemengd
49,47
27,46
22,01
68,06
4,99
0,05
4,07
0,87
9,69
3,84
0,01
5,84
76,43
52,12
26,01
26,11
64,95
5,15
0,06
4,19
0,9
10,54
4,38
0,01
6,15
74,4
50,86
26,87
23,99
63,06
5,89
0,06
4,48
1,35
10,67
4,52
0,01
6,14
70,3
45,03
18,98
26,05
59,73
6,53
0,07
4,87
1,59
10,27
4,84
0,01
5,42
70,02
47,83
21,07
26,76
65,68
6,73
0,08
5,21
1,44
10,06
5,07
0,01
4,98
73,2
48,45
20,38
28,08
54,29
6,84
0,07
5,14
1,63
10,53
5,25
0
5,27
73,16
48,24
22,85
25,39
53,07
8,01
0,08
6,09
1,85
9,69
4,34
0,01
5,34
74,16
55,47
24,73
30,74
53,08
8,37
0,09
6,15
2,13
9,35
4,16
0
5,19
74,28
53,55
26,54
27,01
50,6
8,17
0,09
6,26
1,82
8,82
4,22
0,01
4,59
75,88
77
38,6
116,75
grofvuil
huisvuil
301,06
2,13
KGA
selectief totaal
0
3,42
kringloopafval
kurk
0,22
AEEA
0
0,57
vlakglas
geneesmiddelen
0,19
autobanden
0
5,34
houtafval
luiers
65,02
bouw- en sloopafval
0
3,11
textiel
dierlijk afval
1,33
drankkartons
113,81
41,03
320,98
2,29
0
0
0
0
3,91
0,4
0,53
0,21
7,59
65,21
3,54
1,42
113,4
43,94
327,17
2,41
0
0,02
0
0
3,81
0,63
0,52
0,32
8,33
70,76
3,72
1,47
112,51
41,15
323,23
2,48
0
0
0
0
3,56
1
0,71
0,27
9,5
70,7
4,21
1,47
112,78
34,31
312,1
2,43
0
0,01
0
0
3,59
1,94
0,89
0,17
9,63
66,9
4,32
1,64
112,55
32,23
331,69
2,37
0
0,01
0
0
3,42
6,71
0,91
0,15
11,62
68,16
4,37
1,5
106,81
29,92
326,45
4,51
0
0,01
0
0
4,27
6,08
0,88
0,14
13,3
68,15
5,11
1,46
107,85
27,25
323,29
4,31
0
0
0,12
0
4,8
6,88
1,13
0,34
15,09
59,96
6,4
1,46
109,35
31,55
344,96
4,82
0
0,01
0,16
0
4,94
8,69
1,2
0,14
19,31
68,19
5,76
1,61
105,71
31,33
331,8
2,77
0
0,02
0,25
0
5,44
7,96
1,3
0,17
16,68
61,9
6,74
1,92
78
162,02
463,08
1999
13,99
14,99
0,91
29,89
8,39
3,51
57,89
69,79
12,32
huish. afval totaal
Provincie WESTVLAANDEREN hoeveelheid (kg/inwoner)
wit glas
gekleurd glas
glas gemengd
glas totaal
papier
karton
papier en karton gemengd
papier en karton totaal
metalen gemengd
6,67
restafval
gemeentevuil
11,14
71,77
59,47
3,57
8,73
31,14
2,11
15,64
13,39
2000
481,72
160,74
5,9
13,24
71,7
62,68
2,69
6,33
32,66
2,31
16,05
14,3
2001
492,56
165,39
8,05
13,07
71,27
64,66
2,12
4,49
34,07
1,84
17,1
15,13
2002
484,43
161,2
7,54
10,42
74,46
67,97
2,41
4,08
34,5
1,71
17,56
15,23
2003
466,01
153,91
6,82
10,22
79,56
72,39
2,95
4,22
35,59
1,63
17,63
16,33
2004
484,17
152,48
7,7
9,97
82,27
77,23
3,03
2,01
35,67
1,62
17,88
16,17
2005
469,88
143,44
6,7
9,11
83,59
80,09
2
1,5
35,68
1,68
18,28
15,72
2006
464,28
140,99
5,89
9,05
86,24
85,54
0,28
0,42
35,99
1,68
18,78
15,53
2007
490,31
145,35
4,45
7,95
85,99
85,99
0
0
36,69
0,27
20,63
15,79
2008
473,96
142,16
5,12
79
16,39
0,57
4,47
0,14
5,18
metalen totaal
kunststoffen gemengd
kunststofverpakking en
piepschuim
kunststoffen totaal
91,18
1,21
3,18
77,41
groenafval
drankkartons
textiel
bouw- en sloopafval
11
82,74
tuinafval gemengd
houtafval
8,44
snoeihout
0
4,05
metalen verpakkingen
GFT
0,02
kroonkurken
15,21
78,2
3,68
1,36
109,78
101,03
8,75
0,68
5,3
0,17
4,63
0,5
15,48
4,33
0,01
17,79
78,79
3,25
1,5
99,43
92,11
7,32
0,83
5,96
0,14
5,4
0,42
18,22
4,97
0,01
20,84
77,88
3,82
1,47
113,53
98,25
15,28
0,87
5,83
0,19
5,16
0,48
17,81
4,73
0,01
19,98
78,62
4,16
1,59
106,93
90,99
15,94
0,84
6,31
0,21
5,72
0,38
15,34
4,91
0,01
23,39
83,22
4,03
1,53
117,5
97,29
20,21
0,97
6,72
0,21
5,92
0,59
15,22
4,99
0,01
23,83
85,82
4,85
1,57
116,43
105,51
10,92
1,28
7,35
0,28
6,03
1,04
15,02
5,04
0,01
21,59
83,39
5,55
1,6
110,27
102,61
7,65
1,27
8,27
0,27
6,7
1,3
14,1
4,99
0,01
24,39
84
5,76
1,55
111,76
106,78
4,98
1,26
8,82
0,3
6,71
1,81
13,94
4,89
0,01
21,77
82,63
6,84
1,51
104,12
97,02
7,1
1,83
9,64
0,31
7,14
2,19
12,88
4,92
0,01
80
563,14
huish. afval totaal
7,96
gemeentevuil
252,12
199,9
huisvuil
restafval
44,26
1,94
KGA
grofvuil
0
kurk
311,02
0
geneesmiddelen
selectief totaal
0
2,12
kringloopafval
luiers
0,13
AEEA
0
1,17
vlakglas
dierlijk afval
0,43
autobanden
578,64
239,59
7,74
192,08
39,77
339,05
2,21
0
0
0
0
2,57
0,32
1,04
0,31
565,7
227,02
5,76
184,2
37,06
338,68
2,29
0
0
0
0
3,26
1,38
1,31
0,31
574,69
216,08
4,39
175,76
35,93
358,61
2,55
0
0
0
0
3,47
3,34
1,59
0,27
545,46
191,07
4,67
155,38
31,02
354,39
2,49
0
0
0
0
3,51
3,71
1,73
0,22
570,34
187,52
5,16
151,41
30,95
382,82
2,67
0
0
0
0
3,63
6,56
1,98
0,25
579,59
185,78
5,9
147,7
32,18
393,81
4,62
0
0
0,08
0
4,15
8,39
2,11
0,36
564,69
179,4
5,28
144,14
29,98
385,28
4,66
0
0,01
0,2
0,01
4,24
8,4
2,19
0,27
576,28
181,94
6,83
144,67
30,44
394,34
4,68
0
0,01
0,3
0
4,31
8,69
2,38
0,26
563,47
178,87
6,41
145,52
26,94
384,6
3,05
0
0
0,25
0
4,45
10,32
2,37
0,26
81
82