Issuu

Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/214

Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/214

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 25 juni 2020 diende xxx (verder: “verzoeker”), een verzoek in bij Vlaamse Landmaatschappij (verder “VLM”) tot het verkrijgen van een afschrift van “alle grondaankopen door VLM in het afgebakende ruilverkavelingsgebied Molenbeersel. (…)”. Bij mailbericht d.d. 14 juli 2020 weigerde de VLM het gevraagde afschrift te verlenen. Bij mail van 13 augustus 2020 stelde xxx beroep in tegen voormelde beslissing van de VLM. Het beroepschrift werd op 17 augustus 2020 geregistreerd. Ontvankelijkheid van het beroep De bestreden beslissing van de VLM dateert van 14 juli 2020. Deze beslissing maakt melding van de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet. Het beroep van verzoeker werd bijgevolg tijdig ingediend bij mailbericht d.d. 13 augustus 2020. Het ingediende beroep is ontvankelijk.

www.vlaanderen.be

Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.

Oorspronkelijk verzoek

Op 25 juni 2020 diende verzoeker bij de VLM een verzoek in tot het verkrijgen van een afschrift van alle grondaankopen door VLM in het afgebakende ruilverkavelingsgebied Molenbeersel. Dit verzoek werd als volgt gepreciseerd: “Prijzen te vermelden voor elke aankoopakte afzonderlijk, per kadasternummer, per

bestemming (ligging) en met bijhorende oppervlakte. Afzonderlijk te vermelden vanaf, 1/01/2017 tot 31/12/2017, 1/01/2018 tot 31/12/2019, 1/01/2020 tot 25/06/2020.” 2. Oorspronkelijk antwoord van de VLM

Bij mailbericht d.d. 14 juli 2020 weigerde de VLM het gevraagde afschrift te verlenen. Deze weigeringsbeslissing werd vooreerst gesteund op artikel II.35, 1° van het Bestuursdecreet (financiële belangen VLM). De VLM argumenteerde daarbij dat er in het betrokken ruilverkavelingsgebied ‘Molenbeersel’ nog onderhandelingen op til zijn om gronden te verwerven. In het licht daarvan zou de openbaarmaking van eerdere aankoopprijzen aan derden voorkennis kunnen verschaffen waardoor de onderhandelingspositie en bijgevolg de financiële belangen van de VLM in het gedrang zouden kunnen komen, bij de verdere uitbouw van een grondreserve voor de ruilverkaveling ‘Molenbeersel’. Het belang van de openbaarheid weegt volgens de VLM aldus niet op tegen het financiële en economische belang van de VLM dat door de openbaarmaking geschaad zou kunnen worden. Als tweede reden voor de weigering vermeldt de VLM artikel II.34, 2° van het Bestuursdecreet (bescherming van de persoonlijke levenssfeer). Zij stelt daarbij dat artikel II.46, derde lid van het Bestuursdecreet haar zou verplichten om contact op te nemen met alle betrokken natuurlijke personen om toestemming te vragen om hun persoonsgegevens openbaar te maken, terwijl dit volgens de VLM niet redelijk is en naar de kostprijs van het aantal aan te schrijven personen ook niet mogelijk is om al deze personen te contacteren.

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/214

pagina 2 van 7

3. Inhoud van het beroepschrift In het beroepschrift d.d. 13 augustus 2020 wordt vooreerst gesteld dat verzoeker op geen enkele wijze beoogt persoonsgegevens te bekomen, meer enkel objectieve criteria m.b.t. gebeurlijke koop-verkopen werden gevraagd. Verzoeker geeft aan genoegen te nemen met geanonimiseerde informatie. Ook wat het andere weigeringsmotief betreft, stelt verzoeker dat dit ongegrond is, omdat de financiële belangen van de VLM door de gevraagde openbaarmaking niet kunnen geschaad worden, vooreerst omdat de verkopen voorafgaand aan het ministerieel besluit van 10 september 2019 op geen enkele wijze de financiële belangen van de VLM kunnen benadelen in functie van het betrokken ruilverkavelingsproject, en, ten tweede, omdat de VLM, sinds het nuttig verklaren van de ruilverkaveling, beschikt over een recht van voorkoop op alle gronden binnen de blokgrens van de ruilverkaveling, zodat de prijsvorming van de aldus tot stand gekomen verkopen niet het gevolg is van een onderhandeling van de VLM. Ook de door de VLM ingeroepen noodzaak om zo veel mogelijk en zo goedkoop mogelijk gronden te verwerven binnen de betrokken ruilverkaveling kan door verzoeker niet worden begrepen, aangezien dit volgens verzoeker niet de doelstelling van een ruilverkavelingsproject is.

4. Standpunt van de beroepsinstantie Het Bestuursdecreet maakt, voor wat betreft de uitzonderingen op het recht op openbaarheid, een onderscheid naargelang het gaat om een aanvraag tot openbaarmaking die betrekking heeft op milieuinformatie dan wel op andere informatie. Artikel I.4, 11° van het Bestuursdecreet somt gedetailleerd op wat onder milieu-informatie moet verstaan worden. De beroepsinstantie sluit zich aan bij het (impliciete) standpunt van de VLM, namelijk dat de gevraagde informatie als zodanig niet wordt beschouwd als milieuinformatie in de zin van artikel I.4, 11°, Bestuursdecreet. Het gaat in essentie immers over prijzen inzake grondaankopen door de VLM.

Betreffende de tabellen bevattende onder andere de aankoopprijzen De VLM steunt haar weigering tot openbaarmaking van de gevraagde informatie onder meer op de uitzonderingsgrond van artikel II.35, 1° van het Bestuursdecreet. Voormeld artikel bepaalt dat een aanvraag om openbaarmaking dient afgewezen te worden indien het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van het economisch, financieel of commercieel belang van een overheidsinstantie. Deze bepaling heeft tot doel de economische, financiële en commerciële belangen van instanties te beschermen tegen het risico van speculatieve daden die voorkennis van informatie kan meebrengen. Aldus dient te worden nagegaan of de eventuele openbaarmaking van de gevraagde gegevens mogelijk voorkennis van informatie zou kunnen inhouden met risico op speculatieve daden. Artikel II.35, 1° van het Bestuursdecreet vertoont een relatief karakter zodat het aan de beroepsinstantie toekomt te oordelen of het belang van de ingeroepen uitzonderingsgrond in casu al dan niet opweegt tegen het belang van de openbaarmaking van de gevraagde informatie.

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/214

pagina 3 van 7

De beroepsinstantie treedt vooreerst het standpunt van de VLM bij om de weigering tot openbaarmaking van de gevraagde informatie, in zoverre deze betrekking heeft op de aankoopprijzen, te steunen op artikel II.35, 1° van het Bestuursdecreet. Het vrijgeven van de geïndividualiseerde prijzen van alle grondaankopen door VLM in het afgebakende ruilverkavelingsgebied Molenbeersel voor de door verzoeker opgegeven periode vormt voor toekomstige verkopers immers belangrijke informatie in het kader van de nog op til zijnde onderhandelingen op grond waarvan de VLM in het betrokken ruilverkavelingsgebied ‘Molenbeersel’ gronden wenst te verwerven. Het vrijgeven van eerdere aankoopprijzen aan derden zou aan hen voorkennis kunnen verschaffen waardoor de onderhandelingspositie en bijgevolg de financiële belangen van de VLM in het gedrang komen. Op grond van voorgaande overwegingen weegt het belang van de openbaarheid niet op tegen de financiële belangen van de VLM. Het loutere feit van te beschikken over de gevraagde aankoopprijzen brengt de onderhandelingspositie van de VLM bij toekomstige grondaankopen binnen hetzelfde ruilverkavelingsproject in het gedrang, en heeft bijgevolg impact op haar financiële belangen. De bescherming van deze belangen tegen openbaarmaking is de bestaansreden van artikel II.35, 1° van het Bestuursdecreet. De belangenafweging waartoe dit artikel, zoals elke relatieve uitzonderingsgrond, verplicht, leidt niet tot een oordeel in het voordeel van de verzoeker. Er dienen immers nog onderhandelingen te worden gevoerd omtrent de aankoop van gronden in het ruilverkavelingsgebied. Als de informatie over de eerder betaalde aankoopprijzen openbaar wordt gemaakt aan derden, dan brengt deze voorkennis de onderhandelingspositie van de VLM in het gedrang, doordat bekend is hoeveel de VLM heeft betaald voor (gelijkaardige) gronden. De wijze waarop deze eerdere aankoopprijzen zijn tot stand gekomen (volgens verzoeker op basis van het voorkooprecht en dus niet het gevolg zijnde van onderhandelingen), is hierbij volgens de beroepsinstantie niet relevant, aangezien dit element geen afbreuk doet aan het feit dat de kennis van de prijzen voor de reeds gerealiseerde aankopen sowieso een element vormt dat de onderhandelingspositie van de VLM bij toekomstige grondaankopen in het gedrang brengt. Essentieel is dat de VLM een aantal gronden heeft verworven en verder nog gronden wenst te verwerven t.b.v. een grondreserve voor de herverkaveling in de ruilverkaveling “Molenbeersel”. Deze verwervingen gebeuren overigens niet noodzakelijk en niet altijd d.m.v. het recht van voorkoop en kunnen dus even goed het resultaat zijn van onderhandelingen die de VLM heeft gevoerd. Ook bij de voorkooprechten - waar de VLM dan weliswaar zelf geen onderhandelingspositie heeft -, is het mogelijk dat deze voorkennis tot hogere (markt)prijzen leidt waardoor de VLM eveneens meer zal betalen bij de uitoefening van het voorkooprecht of zelfs niet marktconform zal kunnen verwerven. De openbaarheid van deze informatie kan dus (zowel bij rechtstreekse aankopen als aankopen via het voorkooprecht) de financiële belangen van de VLM bij de verdere realisatie van de grondreserve schaden. In dat opzicht dienen de financiële belangen van de VLM hoger te worden ingeschat dan het belang van de openbaarheid.

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/214

pagina 4 van 7

Ook het argument van verzoeker, dat de betrokken ruilverkaveling Molenbeersel slechts van nut zou zijn verklaard bij ministerieel besluit van 10 september 2019, waardoor de informatie m.b.t. de verkopen voorafgaand aan deze nuttigverklaring de belangen van de VLM niet zou kunnen benadelen in functie van het verdere ruilverkavelingsproject, is niet relevant, (opnieuw) aangezien dit element geen afbreuk doet aan het feit dat de kennis van de prijzen voor de reeds gerealiseerde aankopen sowieso een element vormt dat de onderhandelingspositie van de VLM bij toekomstige grondaankopen in het gedrang brengt. Het risico is reëel dat de VLM een aanzienlijk hogere prijs zal moeten betalen om het perceel te verwerven en zij aldus in haar financiële belangen zal worden geschaad. Een in het ruilverkavelingsproject betrokken eigenaar met toegang tot alle eerdere aankoopprijzen van gronden in hetzelfde project staat sterker in zijn onderhandelingspositie met de VLM. Verder stelt verzoeker dat “een onbegrensd opbouwen van grondreserve binnen de Ruilverkaveling (…)

geenszins kan ingeroepen worden door de VLM als wettelijke doelstelling/bevoegdheid met het oog op de realisatie van een Ruilverkaveling” aangezien “een en ander NIET de doelstelling van een ruilverkavelingsproject [is]”. De beroepsinstantie is van oordeel dat deze kritiek van verzoeker de wettigheid

van het handelen van de VLM in vraag stelt, zodat het niet aan de beroepsinstantie toekomt om hierover te oordelen, laat staan dit oordeel te betrekken in haar beslissing. De beroepsinstantie houdt rekening met het door de VLM expliciet vermelde voornemen om nog meer gronden in het betrokken ruilverkavelingsproject te verwerven, en de impact van de gevraagde openbaarmaking daarop.

Samengevat kan gesteld worden dat de stukken die door verzoeker werden gevraagd niet openbaar gemaakt kunnen worden wat betreft de aankoopprijzen van de reeds eerder gerealiseerde aankopen door de VLM. Concreet betekent dit dat de volgende gegevens niet vrijgegeven kunnen worden: -

uit het overzicht aankopen RVK Molenbeersel 2017 (bijlage 1 van het antwoord d.d. 31 augustus 2020 van de VLM aan de beroepsinstantie), de gegevens uit de kolom ‘prijs aankoopdossier’; uit de fiche dossier 80160 (bijlage 2 van het antwoord d.d. 31 augustus 2020 van de VLM aan de beroepsinstantie), de gegevens vermeld in de rubriek ‘onderhandelingen/prijs’, de gegevens vermeld in de rubriek ‘financieel’ (meer bepaald de kolommen ‘te betalen bedrag’ en betaald bedrag’), en de gegevens vermeld in de rubriek ‘schatting’ (meer bepaald de kolommen ‘Resultaat €’ en ‘Prijs/ha [€].

Nu deze gegevens perfect kunnen afgesplitst worden van de niet-prijsgerelateerde gegevens die door de VLM aan de beroepsinstantie werden overgemaakt, is een gedeeltelijke openbaarmaking in de zin van artikel II.45, §2 van het Bestuursdecreet mogelijk. Het beroep is, wat de tabellen met onder andere de aankoopprijzen betreft, bijgevolg gedeeltelijk gegrond.

Betreffende de persoonsgegevens De beroepsinstantie stelt verder vast dat bijlage 3 van het antwoord d.d. 31 augustus 2020 van de VLM aan de beroepsinstantie inhoudelijk enkel de namen en adressen van natuurlijke personen bevat. Nu in het

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/214

pagina 5 van 7

beroepschrift d.d. 13 augustus 2020 uitdrukkelijk wordt gesteld dat verzoeker op geen enkele wijze beoogt persoonsgegevens te bekomen, maakt dit document niet het voorwerp uit van het voorliggende beroep. Het feit dat in het beroepschrift d.d. 13 augustus 2020 uitdrukkelijk wordt gesteld dat verzoeker op geen enkele wijze beoogt persoonsgegevens te bekomen, heeft ook als gevolg dat de volgende elementen uit de door de VLM aan de beroepsinstantie overgemaakte documenten niet openbaar dienen te worden gemaakt: -

uit de fiche dossier 80160 (bijlage 2 van het antwoord d.d. 31 augustus 2020 van de VLM aan de beroepsinstantie), de gegevens vermeld in de rubriek ‘overzicht eigendomsrechten’, de lijnen 1, 3, 5, 7 en 9; uit de fiche dossier 80160 (bijlage 2 van het antwoord d.d. 31 augustus 2020 van de VLM aan de beroepsinstantie), de gegevens vermeld in de rubriek ‘personen’, lijn 7;

Het beroep is in zijn totaliteit bijgevolg gedeeltelijk gegrond, nu voor het overige geen weigeringsgronden inzake de gevraagde openbaarmaking voorhanden zijn. Na beraadslaging,

BESLUIT: Het beroepschrift d.d. 13 augustus 2020 van xxx tegen de beslissing van de Vlaamse Landmaatschappij d.d. 14 juli 2020 wordt als ontvankelijk en gedeeltelijk gegrond beschouwd. Bijgevolg dient de VLM een afschrift van de volgende gegevens over te maken aan verzoeker: -

Het overzicht aankopen RVK Molenbeersel 2017 (bijlage 1 van het antwoord d.d. 31 augustus 2020 van de VLM aan de beroepsinstantie), met uitzondering van: o de gegevens uit de kolom ‘prijs aankoopdossier’;

De fiche dossier 80160 (bijlage 2 van het antwoord d.d. 31 augustus 2020 van de VLM aan de beroepsinstantie), met uitzondering van: o de gegevens vermeld in de rubriek ‘onderhandelingen/prijs’; o de gegevens vermeld in de rubriek ‘financieel’, in de kolommen ‘te betalen bedrag’ en betaald bedrag’; o de gegevens vermeld in de rubriek ‘schatting’ (meer bepaald de kolommen ‘Resultaat €’ en ‘Prijs/ha [€]. o de gegevens vermeld in de rubriek ‘overzicht eigendomsrechten’, de lijnen 1, 3, 5, 7 en 9; o de gegevens vermeld in de rubriek ‘personen’, lijn 7.

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/214

pagina 6 van 7

Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep geheel of gedeeltelijk gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om de gevraagde bestuursdocumenten te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018. Brussel, 8 september 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/214

pagina 7 van 7