Omikron Magazine No16

Κ

Σ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 09

ΟΛΟΥ

www.omikron.tv

ΛΟ ΓΙΑ

ΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΟ - ΤΕΥΧΟΣ 16 -

Α ΛΛ Η ΑΤ

Λίστα Γάµου

Κοζάνη-Πτολεµαΐδα

Tηλ.: 24610 95300

info@efkolidis.gr

www.efkolidis.gr

Παναγιώτης Τσαρτσιανίδης Εκδότης

πρόλογος πρόλογος

Μήνα - μήνα «την πάμε τη δουλειά».

Ε

νάμιση χρόνο τώρα, ημέρες έγιναν οι μήνες. Ενιαίος ο χρόνος και ο χώρος των τριάντα ημερών. Κανένα περιθώριο χαλάρωσης. Καμία περίπτωση οπισθοχώρησης. Κάθε μήνα ή

μάλλον κάθε ημέρα, καλύτερο, χωρίς ουσιαστική αμφισβήτηση. Αυτή η ιστορία, η ιστορία OMIKRON δεν χωράει κουτσομπολιό. Είναι φως φανάρι, δεν παίζουμε! Θέλουμε να αποδείξουμε ότι μπορούμε. Πρέπει να αποδείξουμε ότι μπορούμε. Θα επιμείνουμε στην ποιότητα. Θα επιμείνουμε και στην ουσία. Με θεματολογία που ενδιαφέρει πραγματικά, με άρθρα και ρεπορτάζ που γεννιούνται από την ίδια την κοινωνία.

16 τεύχη μετά, όλα είναι πιο καθαρά γύρω μας, κάθε κίνηση πιο σταθερή. Άτυχα τα στοιχήματα κάποιων εναντίων μας, το μηνιαίο περιοδικό OMIKRON, το περιοδικό της Δυτικής Μακεδονίας είναι εδώ.

Και τα καλύτερα έρχονται!

omikron

4 Νοέμβριος 09

the day meets the night 12 kovedaron str. - Kozani

5 Χραόζίνια Μ

omikron magazine

20

26

32

50

περιεχόμενα περιεχόμενα

04

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

17-11-1973

14

ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ…

Στέργιος Τζιμίκας

20

Ο Διοσκουρίδης του 21ου αιώνα

Αχιλλέας Ντοβόλης Δήμαρχος Καμβουνίων

26

«Δε θεωρούµε πως το µάρµαρο πεθαίνει»

η μυστική συνταγή της… μαμάς

32

ΤΟΥΛΟΥΜΠΕΣ «ΖΑΝΔΕ»

Κώστας Ευσταθιάδης

38

Πρωτοτυπία µε Ελληνική & Διεθνή Αναγνώριση

Το κλίμα είναι στο χέρι σου

46

Αβέβαιο το μέλλον της Ελλάδας λόγω

της κλιματικής αλλαγής

Αθλητική Ένωση Ελίμειας

50

Φόρτσα Ελίμεια!

Η εποχή των Barbecues

58

Η συνηθισμένη διαδικασία αυτής της

παραδοσιακής μαγειρικής

Ευσταθία Νικολαροπούλου

60

Εγώ πότε θα γίνω µάνα;;;

Νίκος Ραχωβίτης

64

Οι Εξελίξεις στη µετά Κυότο εποχή

Δαμιανός Σωτηρόπουλος -

72

Αποστολία Παπαλεξανδρή

omikron

6 Νοέμβριος 09

(λίγο πριν την Κοπεγχάγη) Οµφαλοπλακουντιακά Μοσχεύµατα Βλαστοκύτταρα

ΟΒΕΛΙΣΤΗΡΙΟ - ΨΑΡΟΤΑΒΕΡΝΑ Κοίλα Κοζάνης - Τηλ.: 24610 45610

omikron magazine

64

76

84

116

περιεχόμενα περιεχόμενα

Μάκης Ρουσόπουλος &

76

Ξαναζωντανεύοντας Μοτοσυκλέτες Εποχής

84

Σοσιαλιστές µε τα ζώα,

Γιάννης Παπακωνσταντίνου Bασίλης Μαγκλάρας

νεοφιλελεύθεροι µε τους ανθρώπους

Απόστολος Χατζηδήμου

88

Περιήγηση στους Δελφούς

Δημήτρης Λάγιος

94

ειναι εσωτερικεσ οι αναγκες που με κανουν

να τραγουδω, να γραφω στιχουσ και μουσικη

Eugène Ferdinand Victor Delacroix

96

«Η καταστροφή της Χίου»

Γιώργος Τσαρτσιανίδης

98

Τελικά µήπως είµαστε για τα πανηγύρια;

Πέτρος Στεφανής

104

Η Κυρά του βράχου

Γκραντ Κάνυον

106

Ένα από τα 7 θαύματα του φυσικού κόσμου

Γιώργος Τσαρτσιανίδης

108

Κοζάνη - Αθήνα - Κοζάνη

Ιωάννα Κωσταρέλλα

112

Στον κόσµο των realities

Βιβλιοπαρουσίαση

115

«Τι να περιμένεις όταν είσαι έγκυος»

«Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς

θέλουν!»

Μαρία Αλβανού

116

Εγκλήµατα & θηριωδίες πολέµου

Fast Facts

120

γνωριζετε οτι...

omikron

8 Νοέμβριος 09

Κρεβάτι από 450 Κοµοδίνο από 200 Βιβλιοθήκη από 450 Γραφείο από 300 Ντουλάπα από 550

Παιδικό δωµάτιο: από

1.950

γιατί η οικολογία... είναι τρόπος ζωής!

∆ιαστάσεις σύµφωνα µε το χώρο σας και κατόπιν παραγγελίας.

Hight Gray

Temprakon

Ισοθερµικό στρώµα

Ultra Ivory

Celeste Box

Normal Ivory

Normal Gray

Παιδικά και εφηβικά δωµάτια από µασίφ ξύλο, σε έντονους χρωµατικούς συνδυασµούς χρησιµοποιώντας µόνο βαφές νερού και τελειώµατα κεριού. Συνδυάζοντας το αντίστοιχο ορθοσωµατικό στρώµα της Αγγλικής εταιρείας Dunlopillo από φυσικά ελαστικοποιηµένα υλικά (όπως φυσικό καουτσούκ και ελαστικοποιηµένο κοκοφοίνικα) και αφαιρούµενο κάλυµµα, προσφέρετε στο παιδί σας τις ιδανικές συνθήκες για έναν ξεκούραστο ύπνο.

Τσιώγκας Ιωάννης: Κασοµούλη 10, 501 00 - Κοζάνη, τηλ. & fax: 24610 24883

το Μηνιαίο Περιοδικό της Δυτικής Μακεδονίας

Εκδότης:

Τσαρτσιανίδης Παναγιώτης Επιµέλεια Εντύπου:

online στην διεύθυνση www.omikron.tv

Τσαρτσιανίδης Γιώργος Συνεργάτες:

Αλβανού Μαρία Κύρινας Αντώνης Κύρκου Δήµητρα Κωσταρέλλα Ιωάννα Μαγκλάρας Βασίλης Μουτίδης Σωκράτης Σιδηροπούλου Παρασκευή Επιµέλεια Κειµένων:

Τσαρτσιανίδου Νατάσσα Καλλιτεχνική Επιµέλεια:

Καλαϊτζόπουλος Περικλής Νικολαροπούλου Ευσταθία Τζήκας Χρήστος Υποδοχή διαφήµισης:

Πατουλίδου Όλγα Υπεύθυνος Διανοµής:

Κενούτης Γιάννης Φωτογραφικό αρχείο:

Omikron Adv. ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ

Omikron Magazine Αριστοτέλους 29 - Κοζάνη Τηλ./Fax: 24610 37711 www.omikron.tv - info@omikron.tv

Εκτύπωση:

Art Graphic

Μητροπολίτου Κωνσταντίου 1 (Πεζόδροµος Τράντας - Μητρόπολης) τηλ: 6945 598426

MODERN SHOWROOM 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 95 ΤΗΛ. 2463 23400 ΝEW CLASSIC SHOWROOM 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 86 ΤΗΛ.2463 23764 LOW PRICE SHOWROOM 25ης ΜΑΡΤΙΟΥ 71 ΤΗΛ.2463 27177 - ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ www.kalomenidis.com • info@kalomenidis. com

PROGRESS IN

MODERN LIVING

ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ…

17-11-1973

Μαρτυρία του στρατιώτη που οδηγούσε το τανκ, που παραβίασε την καγκελόπορτα του Πολυτεχνείου Βήμα: έρευνα Κώστα Χατζίδη

kĊ

ην ηµέρα εκείνη ήµουν υπηρεσία. Στο στρατό είχα δέκα µήνες.

Ήµουν εκπαιδευτής στο Κέντρο Τεθωρακισμένων, στο Γουδί. Τότε οι “μαυροσκούφηδες” ήταν σώµα επιλέκτων. Πήγα εθελοντικά. Μόλις άρχισαν τα επεισόδια, µπήκαµε επιφυλακή. “Οι κομουνιστές καίνε την Αθήνα”, µας έλεγαν κι εµείς τους πιστεύαµε. Θυµάµαι στο στρατόπεδο κάποιοι είχαν ραδιοφωνάκια και ακούγαµε στα κρυφά το σταθµό του Πολυτεχνείου. “Παλιοκουµούνια, θα καλοπεράσετε!” λέγαµε. Μισή ώρα µετά τα µεσάνυχτα της 16ης Νοεµβρίου η ίλη µου πήρε εντολή να ετοιµαστεί για έξοδο. Αποφασίστηκε να βγουν πέντε δικά µας άρµατα, κάτι γαλλικά ΑΜΧ30. Εγώ ήµουν οδηγός στο πρώ-

“Οι κομουνιστές καίνε την Αθήνα”, µας έλεγαν κι εµείς τους πιστεύαµε.

το άρµα που βγήκε στο δρόµο. Στο ίδιο άρµα βρίσκονταν ο αξιωµατικός Μιχάλης Γουνελάς, ως επικεφαλής, ο ανθυπασπιστής

Θυµάµαι στο στρατόπεδο

Λάµπρος Κωνσταντέλλος, ως οδηγός εδά-

κάποιοι είχαν ραδιοφωνάκια

φους, ο λοχίας Στέλιος Εµβαλωµένος και ο

και ακούγαµε στα κρυφά

Γιάννης Τίρπας. Στη 1.15' το πρωί της 17ης Νοεµβρίου

το σταθµό του Πολυτεχνείου.

φτάσαµε στη διασταύρωση των λεωφόρων

“Παλιοκουµούνια, θα καλοπεράσετε!”

διασχίζαµε την Αλεξάνδρας, όταν στο ύψος

λέγαµε...

Αλεξάνδρας και Κηφισίας. Λίγο αργότερα του ΙΚΑ, στη στάση Σόνια, σταµατήσαµε, γιατί ο δρόµος ήταν κλειστός. Υπήρχαν οδοφράγµατα, φωτιές και ακινητοποιηµένα λεωφορεία. Με διάφορες µανούβρες αρι-

omikron 14 Νοέμβριος 09

omikron magazine

Εδώ Πολυτεχνείο... 17-11-1973

στερά δεξιά, μπρος πίσω, άνοιξα το δρόμο και προχωρήσαμε. Όταν φτάσαμε στη διασταύρωση της λεωφόρου αλεξάνδρας και της οδού Πατησίων, μας έδωσαν εντολή να σταματήσουμε. Εκεί, στην πλατεία αιγύπτου,

Οι φίλοι μου δεν ξέρουν ποιος είμαι... Μόνο η γυναίκα μου το ξέρει. Στα παιδιά μου δεν το είπα ακόμα. Ντρέπομαι γι' αυτό που ήμουν, γι' αυτό που έκανα. Στη θέση μου θα μπορούσε να βρεθεί ο καθένας, έφεδρος στρατιώτης ήμουν άλλωστε. ∆ε με απαλλάσσει όμως αυτό. Μέχρι που μπήκα μέσα, πίστευα αυτό που έκανα. Στη συνέχεια έγινε ο

μείναμε περίπου μία ώρα. Ο κόσμος θυμάμαι ότι μας φώναζε: “Είμαστε αδέρφια, είμαστε αδέρφια”. Εγώ ήθελα να τους φάω. Τους έβλεπα σαν παράσιτα! µας είπαν να πάμε κοντά στο Πολυτεχνείο, αλλά όχι μπροστά στην πόρτα. αυτό κάναμε. Σταματήσαμε λίγα μέτρα πιο πέρα. Φτάνοντας μπροστά στην πόρτα έστριψα το άρμα προς το Πολυτεχνείο, με γυρισμένο το πυροβόλο προς τα πίσω. θυμάμαι ότι σηκώθηκα από τη θέση μου κι εγώ και το άλλο πλήρωμα. Δεκάδες φοιτητές κρέμονταν από τα κάγκελα, ενώ εκατοντάδες βρίσκονταν στον προαύλιο χώρο. Έδειχναν πανικόβλητοι. κι εγώ, να σκεφτείς, ότι τους έβλεπα σαν μαμούνια, που ήθελα να τα φάω! Τότε ήρθε ο οδηγός εδάφους του άρματος και μου

εφιάλτης της ζωής μου.

λέει: “θα μπούμε μέσα, θα ρίξουμε την πύλη. Ετοιμά-

Είχαν μεγάλη ψυχή.

πράγματα, δεν είχα καλό οπτικό πεδίο, γιατί κοιτούσα

σου!” Πήρα θέση και ξεκίνησα. Δεν έβλεπα πολλά

Ήταν παλικάρια. ∆εν ξέρω αν έχει

πλέον από τη θυρίδα του άρματος. Δέκα εκατοστά

νόημα, αλλά θα ήθελα να τους πω

αυτό φαίνεται στο βίντεο της εποχής. Στο φρενάρισμα

μια μεγάλη συγνώμη…»

πριν από την πόρτα σταμάτησα. Σταμάτησα σκόπιμα.

Εδώ Πολυτεχνείο... 17-11-1973

οι φοιτητές, τροµαγµένοι, έφυγαν προς τα πίσω. Αν

Στο µεροκάµατο η ζωή µου άλλαξε 180 µοίρες.

έµπαινα µε ταχύτητα, θα σκότωνα δεκάδες άτοµα, που

Έκανα όποια δουλειά µπορείς να φανταστείς. Εργάτης

εκείνη τη στιγµή ήταν κρεµασµένα στα κάγκελα.

κατάλαβα ότι δεν µπορώ να έχω τα ίδια αιτήµατα µε

Η καγκελόπορτα έπεσε αµέσως. Πίσω από τη σιδερένια πύλη ήταν σταθµευµένο το Μερσεντές, το οποίο

τους εργοδότες. Εµένα, που µου έµαθαν να µισώ τους κοµουνιστές, ψήφισα δύο φορές ΚΚΕ!

είχαν βάλει εκεί οι φοιτητές για να φράξουν την είσο-

Στη δουλειά, πριν από χρόνια, κάποιος άκουσε

δο. Το έκανα αλοιφή. Η αριστερή ερπύστρια το έλιωσε.

πώς µε λένε και ρώτησε αν έχω κάποια σχέση µε τον

Με το που έπεσε η πύλη του Πολυτεχνείου εισέβαλαν

“πορτάκια”, όπως είπε, του Πολυτεχνείου. “Ξάδερφός

οι αστυνοµικοί για να συλλάβουν τους φοιτητές. Λίγο

µου είναι, µακρινός. Σκοτώθηκε σε τροχαίο”, απάντη-

αργότερα κατέβηκα κι εγώ από το άρµα και µπήκα στο

σα. Είµαι ένας άνθρωπος που δεν υπήρξε ποτέ είκοσι

χώρο του Πολυτεχνείου. Δεν υπήρχε νεκρός. Θα µπο-

χρονών. Ο έφεδρος στρατιώτης Α. Σκευοφύλαξ σκο-

ρούσε όµως και να υπάρχουν νεκροί.

τώθηκε σε τροχαίο! Οι φίλοι µου δεν ξέρουν ποιος

Αστυνομικοί κυνηγούσαν και χτυπούσαν τους φοιτητές όπου τους έβρισκαν. Αν δεν ήταν οι λοκατζήδες να τους σταµατήσουν -θυµάµαι ότι πολλές φορές πιάστηκαν στα χέρια µαζί τους-, δεν ξέρω κι εγώ τι θα γινόταν.

είµαι, ούτε κανείς στη γειτονιά. Μόνο η γυναίκα µου το ξέρει. Της το είπα ύστερα από χρόνια. Στα παιδιά µου δεν το είπα ακόµα. Ντρέποµαι γι' αυτό που ήµουν, γι' αυτό που έκανα. Στη θέση µου θα µπορούσε να βρεθεί ο καθένας, έφε-

Στο προαύλιο του Πολυτεχνείου ήταν πολλοί χτυ-

δρος στρατιώτης ήµουν άλλωστε. Δε µε απαλλάσσει

πηµένοι, θυµάµαι ότι είδα πολλούς τραυµατίες, ενώ

όµως αυτό. Μέχρι που µπήκα µέσα, πίστευα αυτό που

τρεις τέσσερις ήταν σωριασµένοι κάτω, ακίνητοι. Δεν

έκανα. Στη συνέχεια έγινε ο εφιάλτης της ζωής µου.

ξέρω αν ήταν νεκροί. Δεν κοίταξα να δω. Κάποια στιγµή

Είχαν µεγάλη ψυχή. Ήταν παλικάρια. Δεν ξέρω αν

ένας φοιτητής όρµησε καταπάνω µου και µου είπε: “Τι

έχει νόηµα, αλλά θα ήθελα να τους πω µια µεγάλη συ-

κατάλαβες τώρα που µπήκες;” Αφήνιασα. Έβγαλα το πι-

γνώµη…»

στόλι και προτάσσοντάς το γύρισα και του είπα ουρλιάζοντας: “Σκάσε, ρε κωλόπαιδο, µη σε καθαρίσω”. Αυτός ο φοιτητής δεν ξέρει πόσο τυχερός στάθηκε εκείνη τη στιγµή... Αν έλεγε µια κουβέντα παραπάνω, θα τον σκότωνα! Τέτοιος ήµουν. Ένας φασίστας. Όπως περνούσαν οι φοιτητές, θυµάµαι ότι έριχναν µέσα στο τανκς πακέτα τσιγάρα και ό,τι προµήθειες είχαν µαζί τους. Όταν γυρίσαµε στο Γουδί, το άρµα έµοιαζε µε περίπτερο. Όσο σκέφτοµαι ότι οι φοιτητές µάς έδιναν σάντουιτς και τσιγάρα, µετά απ' όσα τους κάναµε... Δεν µπορώ να το συγχωρέσω αυτό το πράγµα στον εαυτό µου. Σκέφτοµαι τι πήγα κι έκανα!... Όταν γυρίσαµε στο στρατόπεδο, έγινα ήρωας. Οι στρατιωτικοί µού έδιναν συγχαρητήρια. Τότε αισθανόµουν ότι ήµουν κάποιος, ότι έκανα κάτι καλό, κάτι µεγάλο. [...]

Η εικόνα της πύλης του Πολυτεχνείου το πρωί του Σαββάτου, λίγες ώρες μετά την καταστολή και η πρώτη επιχείρηση εξάλειψης των ιχνών της βίαιης επέμβασης. omikron 17 Νοέμβριος 09

Νέα προκήρυξη του ΕΣΠΑ Για επενδύσεις και επιδοτήσεις ΣΙΓΟΥΡΑ ΚΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΑ Δικαιούχοι Επιχειρήσεις που έχουν κλείσει τουλάχιστον 2 χρήσεις.

Γι επ α επ ΣΙ ιδο ενδ ΓΟ τή ύσ ΥΡ σε ει Α ις ς κα ΚΑ ι ΙΥ Π ΕΥ ΘΥ

Χρηµατοδοτούνται: Κτιριακές εγκαταστάσεις. Προµήθεια καινούργιου εξοπλισµού. Συστηµάτων εξοικονόµησης ενέργειας και προστασίας του περιβάλλοντος.

ISO, HACCP, κ.α. Δαπάνες προβολής και προώθησης. Αµοιβές συµβούλων. Οι δαπάνες είναι επιλέξιµες από τις 25 Μαΐου 2009. Επιχορηγούµενος προϋπολογισµός: 50.000 - 300.000 € στη µεταποίηση.

30.000 - 250.000 € στον τουρισµό.

20.000 - 200.000 € στο εµπόριο και τις υπηρεσίες. Προϋποθέσεις συµµετοχής 1. τουλάχιστον 2 πλήρεις και κλεισµένες δωδεκάµηνες χρήσεις.

2. µέσος τζίρος κατά την τελευταία τριετία ή διετία τουλάχιστον 30.000 € για το εµπόριο και τις υπηρεσίες, 25.000 € για τον τουρισµό και 50.000 € για τη µεταποίηση.

3. να απασχολούσαν λιγότερα από 50 άτοµα το 2008.

4. να µην εκκρεµεί διαδικασία ανάκτησης παλαιάς κρατικής ενίσχυσης. Υποβολή προτάσεων και προθεσµίες Οι προτάσεις υποβάλλονται στις Τράπεζες µέχρι 18 Δεκεµβρίου 2009

Ν

Α

Αξιοποιήστε την νέα προκήρυξη του ΕΣΠΑ µε αποφασιστικότητα και σιγουριά, κάντε τώρα τη σωστή κίνηση! Βελτιώστε την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησής σας. Αυξήστε την παραγωγικότητά σας. Το ΕΣΠΑ απαιτεί ένα ολοκληρωµένο σχέδιο ανάπτυξης µε σαφείς προτεραιότητες. Αντιµετωπίστε µε σοβαρότητα την νέα πρόκληση µε αιχµές την ορθή χρήση και διαχείριση των περιορισµένων πόρων. Συγκροτήστε το αναπτυξιακό σας όραµα και υλοποιήστε τις επιλογές σας µε βάση τις πραγµατικές σας ανάγκες για την µεσοπρόθεσµη και µακροπρόθεσµη ανάπτυξή σας. Ξεχωρίστε ανάµεσα στο πλήθος των επιχειρήσεων που επιδιώκουν να ενταχθούν. Διεκδικείστε αποτελεσµατικά. Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ είναι έτοιµη να διευκολύνει και να στηρίξει την µικρο-µεσαία επιχείρηση στην προσπάθεια αυτή. Γιάννης Αποστολίδης

Επιδότηση 65% για επιχειρήσεις µεταποιητικές εµπορικές παροχής υπηρεσιών τουριστικές

Βουλγαροκτόνου 4 ΚΟΖΑΝΗ ΤΗΛ: 24610 25828 & 25819 fax: 24610 29344 e-mail: info@epi-epe.gr

Στέργιος Τζιμίκας:

Ο Διοσκουρίδης του 21ου αιώνα Του Σωκράτη Μουτίδη

Η

ξεχωριστή μυρωδιά των αιθέριων ελαίων κυριαρ-

αναδίδονται νέες μυρωδιές από τα προϊόντα που πα-

χεί σε όλους τους χώρους του εργοστασίου του

ράγονται. Όλα είναι φυσικά, χωρίς χημικές προσμίξεις

γιατρού Στέργιου Τζιμίκα στην Αναρράχη του δήμου

και με τη μορφή ροφήματος διοχετεύονται μέχρι στιγ-

Μουρικίου, λίγο έξω από την Πτολεμαΐδα. Εκείνο το

μής στην ελληνική αγορά, ενώ σύντομα θα βρουν το

απόγευμα της Τετάρτης που τους επισκεφθήκαμε, βρί-

δρόμο τους και για την παγκόσμια αγορά με ανταγω-

σκονταν στη διαδικασία παραγωγής ενός ροφήματος

νιστικό πλεονέκτημα την αποδεδειγμένη με αναλύσεις

από εκχυλίσματα ελαίου θυμαριού, δεντρολίβανου και

ποιότητά τους. Αρκεί να αναφέρουμε ενδεικτικά πως το

μέντας. Πρόκειται για ένα νέο προϊόν της εταιρείας

ριγανέλαιο, που βγαίνει από τη ρίγανη, στο εξωτερικό

«Διοσκουρίδης Α.Ε.» και γι’ αυτό τόσο οι εργαζόμενοι,

παράγεται με όχι πάνω από 0,5 με 1% εκχυλίσματος,

όσο και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Στέργιος

ενώ το εκχύλισμα από το «Διοσκουρίδη» φθάνει μέχρι

Τζιμίκας είχαν μια σχετική αγωνία για το αποτέλεσμα.

και το 3%. Επίσης, περιζήτητη είναι στο διεθνές εμπό-

Καθημερινά κατά τη λειτουργία του εργοστασίου

ριο η ουσία καρδακρόλη, καθώς σε όλον τον πλανήτη

μεταποίησης αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών

η παραγωγή της δεν ξεπερνά το 40%, ενώ στο εργο-

«Έχουμε όπλα που μας τα χάρισε η φύση, τα οποία αν αξιοποιήσουμε, νομίζω πως θα αλλάξουν πολλά πράγματα... Μπορούμε εναλλακτικά να βοηθήσουμε τους αρρώστους, χωρίς να τους κάνουμε ζημιά με φάρμακα, γιατί συχνά τα φάρμακα είναι και φαρμάκια!...» omikron 20 Νοέμβριος 09

στάσιο του κ. Τζιμίκα δεν πέφτει κάτω από 70%. Όλα αυτά οφείλονται στις εξαιρετικής ποιότητας αγνές φυσικές ουσίες, οι οποίες παράγονται είτε με εκχύλισμα είτε με απόσταξη από τα αρωματικά φυτά, τα οποία καλλιεργούνται στην περιοχή. «Έχουμε όπλα που μας τα χάρισε η φύση, τα οποία αν αξιοποιήσουμε, νομίζω πως θα αλλάξουν πολλά πράγματα» λέει ο κ. Τζιμίκας, επισημαίνοντας τη σπουδαιότητα και τη χρησιμότητα των φυτών αυτών. «Μπορούμε εναλλακτικά να βοηθήσουμε τους αρρώστους, χωρίς να τους κάνουμε ζημιά με φάρμακα, γιατί συχνά τα φάρμακα είναι και φαρμάκια! Σέβομαι την ιατρική και επειδή από την εμπειρία μου ως γιατρός, διαπιστώνω πως οι εννιά στους δέκα ασθενείς δεν χρειάζονται για-

Στέργιος Τζιμίκας

τρό, είπα να αναδείξω κάποια πράγματα, τα οποία δίνει η ίδια φύση χωρίς χημικά και τα οποία μπορούν να βοηθήσουν τους αρρώστους συμπληρωματικά με την ιατρική» προσθέτει ο κ. Τζιμίκας. Από τα χίλια εκατό αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά που υπάρχουν σε όλο τον πλανήτη, τα οκτακόσια είναι ενδημικά στην Ελλάδα και από αυτά τα τριακόσια απαντώνται στη Δυτική Μακεδονία. Για να κάνουμε εύκολη τη σύγκριση, αρκεί να πούμε πως τετρακόσια τέτοια φυτά είναι ενδημικά σε όλη την Αμερική. «Πρόκειται για έναν ανεκμετάλλευτο πλούτο! Αυτές τις γνώσεις τις έχουν τα πανεπιστήμια και οι ερευνητές μας εδώ και ογδόντα χρόνια, αλλά δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια δεν παντρεύτηκε η γνώση με την πράξη» τονίζει ο κ. Τζιμίκας, αναφερόμενος στο παράδειγμα της χώρα μας στην οποία, όπως λέει, ο καθένας εκπονεί μελέτες, χωρίς όμως να γίνεται τίποτα στη συνέχεια. Οκτώ χρόνια πριν ο Στέργιος Τζιμίκας έβλεπε πως χρόνο με το χρόνο τα σύννεφα πάνω από τον αγροτικό τομέα πληθαίνουν και έρχονται μπόρες. Θέλησε, λοιπόν, να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να δώσει διέξοδο στους αγρότες. Ξεκινώντας την αναζήτηση, διάβασε βιβλία που είχε η σύζυγός του για το πώς γίνονται τα φάρμακα και με τη βοήθεια γεωπόνου υλοποίησε την ιδέα της καλλιέργειας αρωματικών φυτών στην περιοχή, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή φαρμάκων, τροφών, καλλυντικών, ζωοφαρμάκων και φυτοφαρμάκων, χωρίς χημικές προσμίξεις. Νοίκιασαν, λοιπόν, ένα κτήμα περίπου είκοσι στρεμμάτων και φύτεψαν εκεί τριάντα είδη τέτοιων φυτών, εκ των οποίων

omikron 21 Νοέμβριος 09

Στέργιος Τζιμίκας

τα εικοσιπέντε για πρώτη φορά καλλιεργήθηκαν στην Ελλάδα. Η καλλιέργειά τους έγινε με έξι - επτά διαφορετικούς τρόπους, προκειμένου να βρεθεί ο καταλληλότερος, ώστε να μπορεί ο αγρότης να καλλιεργεί το φυτό με το μικρότερο κόπο και κόστος, αλλά και τα περισσότερα έσοδα. Οι πληροφορίες που συγκέντρωσαν από το ερευνητικό ινστιτούτο αρωματικών φυτών στη Θεσσαλονίκη και από αντίστοιχα του εξωτερικού έκαναν το πείραμα επιτυχημένο. Σήμερα καλλιεργούνται στην περιοχή τριάντα τέτοια φυτά από εικοσιπέντε αγρότες, οι οποίοι εμπιστεύτηκαν τον κ. Τζιμίκα και άρχισαν ήδη να βλέπουν τα θετικά αποτελέσματα. «Η φιλοσοφία μου δεν ήταν να φτιάξω μια μονάδα και να βγάλω χρήματα, αυτό ήταν και είναι το τελευταίο που με νοιάζει. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να αρχίσουν να βλέπουν οι αγρότες ότι μπορούν να αναπτυχθούν και να στραφούν σε άλλου είδους καλλιέργειες, χωρίς να φοβούνται» μας λέει ο κ. Τζιμίκας. Μπορεί κάποιος να θεωρεί πως αυτά είναι λόγια του αέρα, αλλά ο ιδιοκτήτης του «Διοσκουρίδη» γέννησε μόνος του έναν «αντίπαλο», παροτρύνοντας τους αγρότες να δημιουργήσουν συνεταιρισμό αρωματικών φυτών. Μάλιστα ο συνεταιρισμός λειτουργεί σε γραφεία που τους παραχώρησε στο εργοστάσιο ο Στέργιος Τζιμίκας, ενώ η συμμετοχή των καλλιεργητών του συνεταιρισμού στα κέρδη ανέρχεται στο 10%. Επιπλέον, μέσω του συνεταιρισμού οι καλλιεργητές μπορούν να ενταχθούν σε ευρωπαϊκά προγράμματα, χωρίς την παρέμβαση του ελληνικού κράτους. «Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν δυστυχώς άλλες τέτοιες μονάδες και μακάρι να δημιουργηθούν όσες περισσότερες γίνεται» λέει ο κ. Τζιμίκας. Η μοναδικότητα, μάλιστα, της μονάδας την κατέστησε γρήγορα αντικείμενο ενδιαφέροντος πολλών ερευνητικών ιδρυμάτων που ασχολούνται με τα αρωματικά φυτά. Ήδη, η «Διοσκουρίδης Α.Ε.» συνεργάζεται σε μεταπτυχιακά και διδακτορικά προγράμματα με την κτηνιατρική, φαρμακευτική και το χημικό από τη Θεσσαλονίκη, καθώς επίσης και με το τμήμα ζωικής παραγωγής. omikron 22 Νοέμβριος 09

Στέργιος Τζιμίκας

Φασκόμηλο, ρίγανη, τριαντάφυλλο, λεβάντα, βασιλικός, θυμάρι, ρίγανη, εχινάτσεα, δεντρολίβανο, είναι μερικά από τα αρωματικά φυτά που καλλιεργούνται στην περιοχή και όλο το καλοκαίρι έγιναν οι αποστάξεις τους. Σαν πρώτη κίνηση, ο κ. Τζιμίκας επέλεξε να παράξει εκχυλίσματα από αιθέρια έλαια μέσα σε μέλι σε μορφή ροφήματος, για τόνωση, για χαλάρωση, για τον πονοκέφαλο, το κρύωμα, το πρήξιμο στην κοιλιά και με άλλες θεραπευτικές ιδιότητες. Τα πρώτα προϊόντα διοχετεύτηκαν στην αγορά της περιοχής, μέσω των φαρμακείων και παρουσίασαν πολύ μεγαλύτερη ζήτηση σε σύγκριση με άλλα εισαγόμενα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας. Θα ακολουθήσουν καινοτόμα προϊόντα, όπως αρωματικό λάδι για το μαγείρεμα και τη σαλάτα, λικέρ, σκευάσματα για κτηνοτρόφους και καλλυντικά. «Ένας ελληνοαμερικάνος μου είχε πει πως αυτή τη στιγμή με την ποιότητα που έχουμε στα αιθέρια έλαια, η Ελλάδα θα έπρεπε να είναι πρώτη χώρα στον κόσμο σε παραγωγή και να καλύπτει τις ανάγκες της Αμερικής. Νομίζω πως αφού δεν συνειδητοποιούμε την κατάσταση που βρισκόμαστε, αυτό σημαίνει πως ίσως κοιμόμαστε ως χώρα» καταλήγει ο πρόεδρος της «Διοσκουρίδης Α.Ε.», ο οποίος δεν έδωσε τυχαία αυτό το όνομα στην εταιρεία του, μιας και ο Διοσκουρίδης ήταν ο πατέρας της φαρμακευτικής στην αρχαία Ελλάδα.

omikron 23 Νοέμβριος 09

19ο χλμ. Πτολεμαΐδας - Κοζάνης τηλ.: 24610 96439

«Δε θεωρούμε πως το μάρμαρο πεθαίνει» Έ Αχιλλέας Ντοβόλης ∆ήμαρχος Καμβουνίων:

«∆ε θεωρούµε πως το µάρµαρο πεθαίνει»

Συνέντευξη στο Σωκράτη Μουτίδη

νας από τους μικρότερους δήμους του νομού κοζάνης, ο δήμος καμβουνίων, με τρία τοπικά

διαμερίσματα και δυο οικισμούς, βασανίζεται από την οικονομική κρίση που είναι φυσικό να πλήττει και τον τομέα του μαρμάρου. η έδρα του δήμου, το τοπικό διαμέρισμα Τρανοβάλτου, έχει στο υπέδαφός του το δεύτερο καλύτερο σε ποιότητα μάρμαρο της χώρας, αλλά σύμφωνα με τον δήμαρχο της περιοχής αχιλλέα Ντοβόλη, οι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στα λατομεία «έβαλαν τα χέρια τους και έβγαλαν τα μάτια τους». Ο κ. Ντοβόλης μιλά στο «Ο» για το ρόλο και το μέλλον του μαρμάρου στην περιοχή, τις προοπτικές που ανοίγονται από τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης με το φράγμα του Ιλαρίωνα, αλλά και τη δεύτερη φάση της διοικητικής μεταρρύθμισης.

Αχιλλέας Ντοβόλης Δήμαρχος Καμβουνίων

κ. Ντοβόλη, πως διαγράφεται το μέλλον του μαρμάρου στην περιοχή σας; Είστε ικανοποιημένος από τη λειτουργία των λατομείων στην έδρα του δήμου σας, το Τρανόβαλτο; η αλήθεια είναι πως από τα μέσα στης δεκαετίας του 1990 ξεκίνησε μια φθίνουσα πορεία για το μάρμαρο. Σε αυτό συνετέλεσε η εισαγωγή των φθηνών μαρμάρων και η παραγωγή συνθετικών ειδών που παράγονται από το μάρμαρο, με αποτέλεσμα να μειωθεί η ζήτηση. Το μάρμαρο του Τρανοβάλτου είναι ποιοτικά εξαιρετικό, αρκεί να σας πω πως έρχεται δεύτερο μετά το Πεντελικό. Ένας ακόμη λόγος που τα πράγματα δεν είναι καλά σήμερα σχετίζεται με τη διαδικασία σύμφωνα με την οποία γίνεται η εξόρυξη του μαρμάρου και η οποία λόγω του ότι ξεκίνησε «στραβά» τη δεκαετία του ΄50 χωρίς τον απαραίτητο μηχανολογικό εξοπλισμό και χωρίς επίπεδα, έχει ως αποτέλεσμα, σήμερα, οι επιχειρηματίες να βρίσκουν αυτά τα λάθη μπροστά τους. θα σας πω κάτι απλό, τα μπάζα που προέκυψαν από τις εξορύξεις, τα οποία πετούσαν όπου έβρισκαν, έχουν ως αποτέλεσμα σήμερα να έχουν καλυφθεί μεγάλες μαρμαροφόρες εκτάσεις και να περιορίζεται ο χώρος εξόρυξης.

Πίνακας με τα κυριότερα χαρακτηριστικά των Καμβουνίων

Αχιλλέας Ντοβόλης Δήμαρχος Καμβουνίων

Τί κάνει η δημοτική αρχή προκειμένου να ξεπεραστούν αυτά τα προβλήματα; Εμείς δώσαμε και δίνουμε βαρύτητα στο μάρμαρο για την περιοχή μας, γιατί είναι ουσιαστικά ένας τομέας που μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξή της. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο πως το 50% του πληθυσμού του δήμου εργάζεται στα λατομεία. Δυστυχώς, όμως, επειδή είμαστε μικρός δήμος έχουμε και λίγα έσοδα και δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα. Γι’ αυτό απευθύνθηκα στην περιφέρεια Δυτικής µακεδονίας, για να μας βοηθήσει και να ενισχύσει τον τομέα των μαρμάρων. ξεκίνησε, λοιπόν, η εκπόνηση μιας μελέτης από τις τεχνικές υπηρεσίες της περιφέρειας, της νομαρχίας κοζάνης και της αΝ.κΟ., έτσι ώστε να διαμορφωθεί σωστά το λατομείο και να γίνει μια ομαδική, κατά κάποιο τρόπο, εξόρυξη. µέχρι σήμερα στο λατομείο δραστηριοποιούνται πάνω από δέκα επιχειρηματίες και ο καθένας σκάβει όπου θέλει και όπως θέλει. Στη μελέτη αυτή προβλέπεται να γίνουν τοπογραφικά, ώστε ο καθένας να έχει το χώρο του και να έχουν και την υποχρέωση να τηρούν τους κανόνες του μεταλλευτικού κώδικα. η εξόρυξη θα ξεκινήσει από την κορυφή του βουνού και θα δημιουργηθούν αυτά τα «πατάρια» -που λέμε- και έτσι θα γίνει σωστή δουλειά για να μπει το λατομείο σε μια σειρά. Επίσης, προβλέπεται να δημιουργηθούν σπαστήρες και να παράγονται υποπροϊόντα μαρμάρου. Για αποκατάσταση ας μη μιλήσουμε, γιατί είναι κάτι που δεν πρόκειται να γίνει,

Αχιλλέας Ντοβόλης Δήμαρχος Καμβουνίων

Πέραν της μελέτης αυτής έχετε ζητήσει άλλη φορά τη στήριξη της πολιτείας; η πολιτεία ήταν και είναι εντελώς απούσα από την περιοχή μας. Δεν έχει στηρίξει το μάρμαρο ούτε με ένα ευρώ! Ούτε καν τις βασικές υποδομές δεν έχει κάνει. ασφαλτόδρομος μέχρι τα λατομεία δεν φτάνει, ηλεκτροδότηση και νερό, που είναι απαραίτητα, δεν υπάρχουν. µε υδροφόρες μεταφέρουν νερό και με γεννήτριες παράγουν ρεύμα. Όλα αυτά είναι επιπλέον κόστη και αποθαρρύνουν τον επιχειρηματία από το να επενδύσει. µόλις τοποθετηθεί ο νέος γενικός γραμματέας θα ξεκινήσουμε και πάλι από το μηδέν τον αγώνα μας για να κάνουμε ότι μπορούμε για την περιοχή. Σε καμία περίπτωση δεν θεωρούμε πως το μάρμαρο είναι ένας κλάδος που πεθαίνει. Παλαιότερα όταν ερχόταν κόσμος στο χωριό νόμιζε ότι το μάρμαρο κυριαρχούσε. Τώρα που δεν υπάρχει μάρμαρο, εμείς ξεκινήσαμε λόγω του ότι το κόστος είναι τεράστιο και υπολογίζεται

να κάνουμε μαρμάρινα έργα. Εκείνες τις εποχές από

σε πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ.

τα λατομεία κατέβαιναν πενήντα φορτηγά μάρμαρο την ημέρα και σήμερα κατεβαίνουν πέντε.

Τί γίνεται με τη μελέτη αυτή; Προχώρησε ή έμειΘεωρείτε πως είστε «απομονωμένοι»;

νε στα συρτάρια; η μελέτη ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι απ’ ότι μάθα-

αφού αδιαφορεί το κράτος! Πάρτε παράδειγμα το

με. Την είχε αναλάβει προσωπικά ο τέως γενικός γραμ-

οδικό μας δίκτυο. Τώρα αρχίσαμε να φτιάχνουμε τους

ματέας της περιφέρειας ο κ. Λεούδης, αλλά τελικά και

δρόμους μας. Παλαιότερα χρειαζόμασταν περίπου 40

ουσιαστικά σήμερα δεν ξέρουμε που βρίσκεται και τι

λεπτά για να πάμε στην κοζάνη, ενώ τώρα καταφέραμε

θα γίνει. Πιστεύω πως αν αυτή η μελέτη γίνει έργο, τότε

να μειωθεί αυτός ο χρόνος στα είκοσι λεπτά. Εκεί που

η ιστορία των μαρμάρων της περιοχής θα γυρίσει σελί-

δίνουμε μεγάλη σημασία είναι ο άξονας κοζάνης - Λά-

δα και θα στηριχθεί στο μάρμαρο η οικονομία της πε-

ρισας γιατί η έδρα του δήμου, το Τρανόβαλτο, θα απέ-

ριοχής. Το δυσάρεστο είναι ότι μέχρι σήμερα έχασαν

χει μόλις δεκαπέντε χιλιόμετρα από τον κάθετο άξονα.

πολλοί τη δουλειά τους και κάποιοι από αυτούς είναι

Επίσης, όσον αφορά σε αυτό το κομμάτι, έχω προτείνει

μεγαλύτερης ηλικίας και σήμερα είναι πολύ δύσκολο να

μετά από επικοινωνία και με το δήμαρχο Δεσκάτης,

προσληφθούν σε άλλες δουλειές.

με τον οποίο συνορεύουμε, να δούμε με ενδιαφέρον

Αχιλλέας Ντοβόλης Δήμαρχος Καμβουνίων

το ενδεχόμενο της ένωσης του κάθετου άξονα με τον Ε65, το νέο δρόμο που αναμένεται να γίνει και συνδέει την Παναγιά με τη Λαμία. Νομίζω πως μόνο τότε θα μπορούμε να μιλήσουμε για ανάπτυξη. Σκέφτεστε να στραφείτε στην αγροτουριστική ανάπτυξη; Δημιουργούμε τώρα τις βάσεις για αγροτουρισμό. Η περιοχή έχει πολλές ομορφιές που δεν αναδείχθηκαν ποτέ. Έχουμε το μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο με τα νοχτάρια και τα μπουχάρια. Έχουμε πολλές εκκλησίες και βυζαντινά εξωκλήσια σε όλα τα δημοτικά διαμερίσματα διάσπαρτα σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, κάτι που δεν παρατηρείται σε άλλες περιοχές. Στον οικισμό του Φρουρίου υπάρχουν αρχαία ευρήματα και κάποια από αυτά κοσμούν το μουσείο της Αιανής. Έχουμε βρει πήλινα αγγεία, τα οποία χρονολογούνται από 1600 π.χ. που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Επίσης, η λίμνη του Ιλαρίωνα θα βοηθήσει πάρα πολύ στην ανάπτυξη της περιοχής σε συνδυασμό με τα δυο μοναστήρια που υπάρχουν παραλίμνια, τον Άγιο Νικάνορα και την Παναγία Ζιδανιώτισσα. Γι’ αυτό κάνουμε και μια μεγάλη προσπάθεια για τη δημιουργία μιας πεζογέφυρας, η οποία θα περνά επάνω από τη λίμνη και θα βοηθά τον επισκέπτη να κατευθυνθεί στο

omikron 30 Νοέμβριος 09

Αχιλλέας Ντοβόλης Δήμαρχος Καμβουνίων

μεγάλης αρχαιολογικής και θρησκευτικής σημασίας ασκηταριό του Αγίου Νικάνορα. Τέλος, το τοπικό διαμέρισμα Ελάτης διαθέτει ένα πανέμορφο ελατόδασος και γιατί όχι εκεί μπορεί να στηθεί και μια ξενοδοχειακή μονάδα, γιατί η περιοχή μας δεν διαθέτει ούτε μια κλίνη δυστυχώς. Έντονες είναι οι συζητήσεις για τη δεύτερη φάση της διοικητικής μεταρρύθμισης των δήμων. Σας βρίσκει έτοιμους και σύμφωνους ο Καποδίστριας ΙΙ; Μας βρίσκει σύμφωνους υπό προϋποθέσεις. Να ξεκαθαρίσει η πολιτεία τί πρόκειται να γίνει με τους καταργηθέντες δήμους, πώς θα λειτουργήσουν και τί θα απογίνουν. Δεν είναι απλό το να γίνουν συνενώσεις, ειδικά όταν δεν έχουμε τους πόρους. Τι θα κάνουμε; Συνενώσεις τα χρέη μας; Πρέπει το υπουργείο να λάβει υπόψη πολλά πράγματα. Το θέμα νομίζω δεν είναι να χάσουμε αυτά που έχουμε, αλλά να πάμε προς το καλύτερο. Εγώ πάντως ότι και να γίνει θα καθίσω να υπηρετήσω τον τόπο από οποιαδήποτε θέση, είτε λέγομαι κοινοτάρχης, είτε πρόεδρος, είτε κάτι άλλο. Αυτά που δρομολόγησα θα καθίσω και θα τα υλοποιήσω από όποια θέση μπορώ!

ΤΟΥΛΟΥΜΠΕΣ «ΖΑΝ∆Ε» η µυστική συνταγή της… µαµάς Του Σωκράτη Μουτίδη

Ο

ι περισσότεροι μιλούν για τη μυστική συνταγή της γιαγιάς. Στην περίπτωση, όμως, της τουλούμπας

«Ζανδέ» από το βελβεντό κοζάνης, τη μυστική συνταγή την κατείχε η μαμά και τη συνεχίζουν κόρη αλλά και… γαμπροί. Πρόκειται για μια συνταγή με ιστορία τριάντα πέντε χρόνων, η οποία απ’ ότι φαίνεται θα έχει μεγάλη συνέχεια. Οι γονείς της βάγιας Ζανδέ διατηρούσαν καφενείο στο βελβεντό, το οποίο, μάλιστα, στέγαζε και το πρακτορείο των κΤΕΛ εκείνη την εποχή. η μητέρα της, κατερίνα Ζανδέ, έπρεπε ως γυναίκα και καλή νοικοκυρά να φτιάχνει κάποιο γλυκό, ώστε να προσφέρει στους πελάτες, μιας και οι συνήθειες της εποχής απαιτούσαν καφέ με τη συνοδεία του απαραίτητου γλυκίσματος. θέλοντας, λοιπόν, να πρωτοτυπήσει, πήρε μια συνταγή για τουλούμπες από κάποιον παππού, γνώστης της τέχνης και ξεκίνησε να φτιάξει το γλυκό. Λόγω, όμως, του ότι «δεν της έβγαινε», δοκίμαζε επί δύο ολόκληρα χρόνια παραλλαγές της συνταγής, μια αυξάνοντας και μια μειώνοντας τις δόσεις των υλικών, μέχρι να βρει αυτό το κάτι που έλειπε. µέσα σε αυτό το διάστημα δεν ήταν λίγες οι φορές που είπε πως θα τα παρατήσει, αλλά τελικά αποζημιώθηκε, καθώς το γλυκό δεν έτυχε, αλλά πέτυχε! «Είναι αλήθεια πως η τουλούμπα είναι μπελαλίδικο γλυκό, γι’ αυτό και δεν το βρίσκει ο καταναλωτής εύκολα στα ζαχαροπλαστεία, καθώς απαιτεί πολύ χρόνο και πολλά άτομα για να παρασκευαστεί. αυτό, βέβαια, συμβαίνει μόνο με τις χειροποίητες τουλούμπες, γιατί αλλιώς υπάρχουν μηχανήματα, τα οποία τις φτιάχνουν γρηγορότερα, όχι όμως με τα ίδια αποτελέσματα» μας λέει χαμογελώντας η κόρη της κατερίνας, βάγια Ζανδέ. omikron 32 Νοέμβριος 09

omikron magazine

Τουλούμπες «ΖΑΝΔΕ» η μυστική συνταγή της… μαμάς

Οι τουλούμπες «Ζανδέ» είναι χειροποίητες και γίνο-

Το εργαστήριο παρασκευής του γλυκού στο Βελβεντό,

νται από τα ίδια υλικά, όπως τον παλιό καλό καιρό, ακο-

όμως, παραμένει το κάστρο της… τουλούμπας.

λουθώντας πιστά την συνταγή. Τότε, σε εκείνο το παλιό

Εκεί καθημερινά από τις έξι το πρωί ξεκινά η διαδι-

παραδοσιακό καφενείο του Βελβεντού, όσοι δοκίμαζαν

κασία παραγωγής της τουλούμπας με τα κιλά! Η ομάδα

τις τουλούμπες για πρώτη φορά, ενθουσιάζονταν και

εργάζεται πυρετωδώς τριακόσιες εξήντα ημέρες τον

έτσι το γλυκό της κυρίας Κατερίνας δεν άργησε να γί-

χρόνο. Οι πέντε μέρες αργίας μοιράζονται σε δυο τα

νει η «σπεσιαλιτέ» του μαγαζιού. Μάλιστα, γρήγορα η

Χριστούγεννα, δυο την Πρωτοχρονιά και μια το Πάσχα.

φήμη τους έφτασε και στην Κοζάνη, καθώς οι οδηγοί

«Τις υπόλοιπες ημέρες είμαστε εδώ και έχουμε συνεχή

του ΚΤΕΛ αγόραζαν για τους ίδιους, φίλους και γνω-

παραγωγή, ιδιαίτερα Κυριακές και αργίες, αφού αυξά-

στούς και έτσι από στόμα σε στόμα οι τουλούμπες

νεται κατά πολύ η ζήτηση και έτσι δεν μας επιτρέπεται

«Ζανδέ» γίνονταν ανάρπαστες. Γι’ αυτό και το πρώτο

να χαλαρώσουμε» εξηγεί το πρόγραμμα η Βάγια. Η

κατάστημα που άνοιξε η οικογένεια στην Κοζάνη ήταν

δύσκολη και «γλυκιά» αυτή εργασία για να παραχθεί η

στο πρακτορείο των ΚΤΕΛ το 2001, ενώ λίγο αργότε-

τουλούμπα απαιτεί δυναμική καθημερινή παρουσία και

ρα το κατάστημα μεταφέρθηκε στο κέντρο της πόλης.

ομαδικότητα. Πρωί-πρωί η πρώτη δουλειά που κάνουν

omikron 34 Νοέμβριος 09

Τουλούμπες «ΖΑΝΔΕ» η μυστική συνταγή της… μαμάς

τα μέλη της ομάδας είναι να ετοιμάσουν τα ζυμάρια με το χέρι (εννοείται!). Στη συνέχει η ζύμη μπαίνει στο μηχάνημα κοπής στο σχήμα της τουλούμπας, ψήνεται και αποκτά χρώμα στο καυτό λάδι και τέλος σιροπιάζεται. Η διαδικασία αυτή απαιτεί περίπου ένα δίωρο. «Τα πάντα θέλουν το κατιτίς τους που λέμε, συγκεκριμένη ζύμη, συγκεκριμένο ψήσιμο και συγκεκριμένη ποσότητα σιροπιού» μας λέει ο Ανδρόνικος Κλίγγος, ο οποίος είναι ο «μάστορας» της τουλούμπας, αφού μαθήτευσε με επιτυχία από το 1998 στην πεθερά του, την κυρία Κατερίνα και «για δύο χρόνια το μόνο που έκανα ήταν να βλέπω, να μαθαίνω και να πλένω», όπως μας εκμυστηρεύτηκε. Τονίζει πως η ζύμη είναι καθοριστικής σημασία για την επιτυχία του γλυκού. Στο εργαστήριο υπάρχει, ακόμη, το αυτοσχέδιο εργαλείο που χρησιμοποιούσε η κυρία Κατερίνα στην αρχή για να παρασκευάσει τις τουλούμπες. Πρόκειται για ένα είδος χωνιού, στο οποίο η κ. Κατερίνα έβαζε τη ζύμη και με ένα ξύλο σε κυλινδρικό σχήμα την πίεζε στη συνέχεια για να βγει από το κάτω μέρος του χωνιού στο γνωστό σχήμα της τουλούμπας. Με αυτό το εργαλείο, το οποίο είχε στην αγκαλιά της και το πίεζε με τον θώρακα της για να βγει η ζύμη, παρήγαγε τότε περίπου τέσσερα με πέντε ταψιά την ημέρα. Ξυπνούσε στις πέντε το πρωί για να τελειώσει την παραγωγή στις εννιά και να μεταφέρει φρέσκες και αχνιστές τις τουλούμπες στο καφενείο. Επειδή όμως οι παλιές συνήθειες δεν κόβονται, η κ. Κατερίνα και σήμερα περνά καθημερινά από το εργαστήριο των παιδιών της, λέει την καλημέρα της και δοκιμάζει μια λαχταριστή τουλούμπα, χωρίς συντηρητικά. Τη μέρα που επισκεφθήκαμε το… εργοστάσιο της τουλούμπας η κ. Κατερίνα ήταν εκεί, αλλά απέφευγε τον φωτογραφικό μας φακό, όπως ο διάβολος το λιβάνι. Μας είπε, πάντως, πως τα παιδιά της κάνουν τις τουλούμπες «Ζανδέ» πολύ καλύτερες από ότι τις έκανε η ίδια. Το εργαστήριο εκτός από τουλούμπες παράγει επίσης κουρκουμπίνια και λουκουμάδες και μόνο για τη Χριστουγεννιάτικη περίοδο μελομακάρονα και κουραμπιέδες. omikron 35 Νοέμβριος 09

ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ Πρωτοτυπία με Ελληνική & Διεθνή Αναγνώριση Του Σωκράτη Μουτίδη

Κ

ι όμως, η μοναδική πόρτα “με δίπλωμα” στην Ευρώπη κατασκευάζεται στην κοζάνη από τον 75χρονο κωνσταντίνο

Ευσταθιάδη και το γιό του Γιώργο, στο εργοστάσιο επίπλων που διαθέτουν στο 19ο χιλιόμετρο Πτολεμαΐδας - κοζάνης. µια πόρτα, η οποία μπορεί να μην είναι τόσο διαφορετική στην όψη συγκριτικά με άλλες, διαφέρει, όμως, στα υλικά κατασκευής και κυρίως στη σύλληψη της ιδέας για τη δημιουργία της. Ποια είναι η διαφορετικότητά της; Δεν έχει μεντεσέδες! Ο εμπνευστής της ιδέας είναι ο κ. κώστας, ο οποίος μας υποδέχτηκε στο εργοστάσιο με χαμόγελο και έξυπνο χιούμορ, το οποίο γρήγορα μας κέρδισε και μας ξύπνησε καθώς το ραντεβού μας μαζί του ήταν σε αρκετά… βάρβαρη για μας ώρα. καθίσαμε σε ένα γραφείο του δευτέρου ορόφου, το οποίο όμως δεν ήταν του κ. κώστα, καθώς όπως έσπευσε ο ίδιος να μας πληροφορήσει με χαμόγελο «εγώ δεν έχω δικό μου χώρο. Ούτε καρέκλα έχω ούτε γραφείο. Συνήθισα έτσι από μικρός. Άλλωστε μου αρέσει να είμαι παντού και πάντοτε». Ο κ. κώστας είναι αυτοδίδακτος επιπλοποιός, όπως και οι περισσότεροι της γενιάς του. Λίγα πράγματα έμαθε από τον πατέρα του εκείνες τις δύσκολες εποχές, όταν τα μόνα αντικείμενα που κατασκεύαζε ήταν καμιά σκάφη και κανένα παράθυρο. Είναι από τους λίγους, όμως, που άνοιξε το πρώτο του μαγαζί σε ηλικία 15 ετών στην Πτολεμαΐδα χωρίς μηχανήματα κοπής και μόνη βοήθεια κάποια φθηνά εργαλεία. Πάντα, όμως, του άρεσε να φτιάχνει πόρτες και μάλιστα εκνευριζόταν, όταν εκείνες έτριζαν ή κρεμούσαν μετά από καιρό. Έτσι η σκέψη του γύριζε γύρω από το πώς μπορεί να κατασκευαστεί μια πόρτα, η οποία δεν θα παρουσιάζει τέτοια προβλήματα και θα είναι και ωραία από πλευράς σχεδιασμού. Όταν συνέλαβε την ιδέα πριν κάποια χρόνια, αρχικά δεν την είπε σε κανένα και ξεκίνησε omikron 38 Νοέμβριος 09

omikron magazine

Κώστας Ευσταθιάδης Πρωτοτυπία με Ελληνική & Διεθνή Αναγνώριση

να σχεδιάζει τον τρόπο κατασκευής της. Έλα ντε που

μας λέει ο κ. κώστας, στην καλύτερη μόνωση. «µε λίγα

χρειαζόταν διαφορετική κατασκευή από τις «κοινές»

λόγια αν πάρετε την πόρτα και τη ρίξετε στη θάλασσα

πόρτες, οπότε και μηχανήματα που δεν υπήρχαν στην

και πάρετε δυο κουπιά, μπορείτε να πάτε όπου θέλε-

αγορά. Έτσι χωρίς δεύτερη σκέψη, αποφάσισε πως θα

τε γιατί απ’ έξω το υλικό είναι βακελίτης και δεν περ-

έπρεπε να κατασκευάσει και το ανάλογο μηχάνημα…

νάει στο εσωτερικό της τίποτα» λέει με ικανοποίηση

μόνος του! και το έφτιαξε! αγόρασε την πρώτη ύλη, κυ-

ο κ. κώστας. αξίζει να σημειωθεί πως στην επιφάνεια

κλώματα, καλώδια, σίδερα, τροχούς και ότι άλλο χρεια-

της πόρτας μπορείς να τυπώσεις ότι θέλεις, ακόμη και

ζόταν και συναρμολόγησε το μηχάνημα όπως το ήθελε

φωτογραφίες. Το κόστος της είναι μικρότερο από το

ο ίδιος, βίδα-βίδα ολομόναχος! και όλα ήταν έτοιμα για

κόστος μιας ατόφιας ξύλινης πόρτας, αλλά μεγαλύτερο

την κατασκευή της μοναδικής στην Ευρώπη πόρτας με

από ότι μιας συνηθισμένης πόρτας.

δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Εκατοντάδες είδη πορτών κυκλοφορούν σήμερα

η πόρτα αυτή, λοιπόν, στις δυο μεγάλες επιφάνει-

στην παγκόσμια αγορά. η συγκεκριμένη, όμως, είναι

ες της έχει καμπυλωτό σχήμα, στοιχείο που της δίνει

μοναδική γι’ αυτό και έχει πάρει πανευρωπαϊκό δίπλω-

κομψότητα. Το γέμισμά της είναι με πολυρεθάνη, το

μα ευρεσιτεχνίας, το οποίο ισχύει έως το 2024. «Τώρα,

μονωτικό υλικό που έχουν τα ψυγεία στις πόρτες τους,

έτσι όπως τη βλέπετε, λέτε σίγουρα πως είναι μια απλή

μόνο που εκεί το πάχος είναι μόλις τέσσερις πόντους,

πόρτα. Όμως, για να φτάσουμε μέχρι εδώ δουλέψαμε

ενώ στην ευρεσιτεχνία του κ. κώστα το πάχος είναι 14

σκληρά. Να σας πω πως μια φορά πήγαμε σε έκθε-

πόντους, κάτι που δίνει επιπλέον θερμομόνωση και

ση στη θεσσαλονίκη και η πόρτα μας συγκέντρωσε

ηχομόνωση. Επίσης, με πολυρεθάνη είναι και το γέμι-

τα βλέμματα πολλών ειδικών και μη» προσθέτει ο κ.

σμα του τελάρου περιμετρικά της πόρτας, καθώς και

κώστας. Τα μάτια του δακρύζουν από συγκίνηση, όταν

το κάσωμά της, που είναι φτιαγμένο από αλουμίνιο και

μας διηγείται ένα περιστατικό με ένα συνομήλικο του

βαμμένο με χρώμα αυτοκινήτου που το κάνει ανθεκτικό

στη συγκεκριμένη έκθεση. «Ήταν κυριακή και είχαμε

για πολλά χρόνια. Τώρα όσον αφορά στη «λειτουργία»

πάρα πολύ κόσμο στο περίπτερό μας. καθώς μιλού-

της, πρόκειται για πόρτα, η οποία δεν έχει μεντεσέ-

σα με έναν πελάτη, τα μάτια μου είχαν δει έναν κύριο

δες και γυρίζει επάνω σε πύρους, οι οποίοι βρίσκονται

να κοιτά το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και να στέκεται για

μέσα σε θαλάμους με γράσο. Για αυτό το λόγο δεν

πολύ ώρα μπροστά στην πόρτα. Τον πλησίασα λοιπόν

τρίζει και δεν πρόκειται να «πιτσικάρει» όπως λένε στη

και τον ρώτησα αν μπορούσα να εξυπηρετήσω σε κάτι.

γλώσσα τους οι μαραγκοί. κάτι επίσης πρωτοποριακό

Την απάντησή του δεν θα την ξεχάσω ποτέ: Εγώ είμαι

είναι πως το φύλλο της πόρτας βρίσκεται τοποθετη-

πολιτικός μηχανικός και έχω γυρίσει όλο τον κόσμο και

μένο στο κέντρο του κασώματος - τοίχου και όχι στις

έχω πάει σε αμέτρητες εκθέσεις. αυτό που έχετε κάνει

άκρες, όπως στις άλλες πόρτες. αυτό εξυπηρετεί, όπως

εσείς δεν το έχω δει πουθενά και μπράβο σας που το κατορθώσατε στην Πτολεμαΐδα. Σας αξίζουν συγχαρητήρια, μου είπε και τα λόγια του είναι σαν να τα ακούω αυτή τη στιγμή» μας εξιστόρησε με τρεμάμενη φωνή ο κ. Ευσταθιάδης. η ευρεσιτεχνία αυτή κατασκευάζεται εξ’ ολοκλήρου στο εργοστάσιο του κ. Ευσταθιάδη. Το δίπλωμα είναι στο όνομα του γιού του Γιώργου, γιατί αυτός βοήθησε στο να τελειοποιηθεί. Το συγκεκριμένο, όμως, εργοστάσιο - κατάστημα είναι το όγδοο που αλλάζει ο κ.

omikron magazine

Κώστας Ευσταθιάδης Πρωτοτυπία με Ελληνική & Διεθνή Αναγνώριση

Κώστας μέσα σε περίπου 60 χρόνια. Το μικρό μαγα-

τα αγοράσω και με ρωτάει από πού είμαι. Μόλις του

ζάκι στην Πτολεμαΐδα δεν επαρκούσε μετά την προμή-

είπα ότι είμαι από την Πτολεμαΐδα με κοίταξε περίερ-

θεια μιας μικρής κορδέλας και μιας πλάνης, τα οποία

γα, αλλά δεν είπε τίποτα. Λίγες μέρες μετά όμως με

απέκτησε με δάνειο από την αγροτική τράπεζα εκεί-

φώναξε ο διευθυντής της Εθνικής τράπεζας Πτολεμαΐ-

νη την εποχή. Έτσι νοίκιασε και το διπλανό μαγαζί. Οι

δας και παραξενεύτηκα που μου ζήτησε να τον επισκε-

συνθήκες της δουλειάς εννοείται πως δεν είχαν καμία

φθώ. Ήξερε ότι ήμουν στη Θεσσαλονίκη και εξεπλάγη.

σχέση με τις σημερινές. «Τρίψιμο, κόψιμο, λουστράρι-

Όταν του είπα που το ήξερε, μου απάντησε πως του

σμα, όλα γίνονταν στο χέρι. Το γυάλισμα γινόταν με ένα

είχαν τηλεφωνήσει από την εταιρεία για να τον ρωτή-

μείγμα οινοπνεύματος και γομαλάκας, η οποία έλειωνε

σουν σχετικά με την μου οικονομική δυνατότητα να

και με ένα πανί τρίβαμε για να γυαλίσουν τα έπιπλα. Το

αγοράσω τέτοια μηχανήματα, γιατί αυτά δεν υπήρχαν

λουστράρισμα ήταν εφιάλτης! Τα εσωτερικά των δα-

καλά καλά ούτε στην Αθήνα», θυμάται ο κ. Κώστας το

κτύλων μονίμως πονούσαν από το συνεχές τρίψιμο,

πως αγόρασε τα πρώτα του επαγγελματικά μηχανήμα-

μιας και χρειαζόταν να περάσεις εκατοντάδες φορές

τα και ξεκίνησε να κατασκευάζει έπιπλα και κουζίνες σε

από ένα σημείο για να λουστραριστεί σωστά. Τώρα η

ένα τριώροφο πλέον και ευρύχωρο ιδιόκτητο κατάστη-

δουλειά στη σημερινή εποχή είναι παιχνίδι, γιατί όλα τα

μα, το οποίο ήταν και το πρώτο στην Πτολεμαΐδα με

κάνουν τα μηχανήματα. Ο εργάτης δεν είναι τεχνίτης

έκθεση επίπλων.

και βρίσκεται εκεί για να χειρίζεται το μηχάνημα» λέει ο κ. Κώστας.

Όμως αυτό που είχε πάντα στο μυαλό του ήταν ότι κάτι έπρεπε να κάνει για να κερδίσει και την αγο-

«Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε ουσιαστικά παρα-

ρά της Κοζάνης, γιατί κανένας Κοζανίτης δεν ερχόταν

γωγή. Ποιος είχε έπιπλα στο χωριό του; Ούτε σαλόνι

στην Πτολεμαΐδα για έπιπλα. Μόλις έμαθε ότι πωλείται

δεν μπορούσαν να φανταστούν! Όποιος είχε τρίφυλλη

το οικόπεδο που βρίσκεται σήμερα το εργοστάσιο στο

ντουλάπα θεωρούνταν κατόρθωμα και η προίκα του

δρόμο Κοζάνης- Πτολεμαΐδας, χωρίς δεύτερη σκέψη

γάμου ήταν ένα έπιπλο μπαούλο» εξηγεί, συγκρίνοντας

το αγόρασε και ξεκίνησε να χτίζει, ενώ λίγο αργότερα

τις εποχές. Τότε για μια ντουλάπα ο μαραγκός έκανε

αγόρασε και το διπλανό, με στόχο να φτιάξει μια μεγά-

δεκαπέντε με είκοσι ημέρες ενώ σήμερα σε τρεις ημέ-

λη έκθεση επίπλων κι ένα σύγχρονο εργοστάσιο, όπως

ρες είναι έτοιμη. Βέβαια, ο κ. Κώστας δεν παραλείπει να

το ονειρευόταν. Δουλεύοντας, λοιπόν, ο ίδιος χωρίς

τονίσει πως ότι φτιάχνει ένα μηχάνημα, δεν μπορεί να

να έχει εξειδικευμένες γνώσεις και με τη βοήθεια δυο

το κάνει το χέρι και πως ότι φτιάχνει το χέρι δεν μπορεί

εργατών, έχτισε το εργοστάσιο μέσα σε τρία χρόνια,

να το φτιάξει το μηχάνημα.

δουλεύοντας ασταμάτητα από τον Απρίλιο έως και τον

Με τα καινούργια του εργαλεία, πάντως, στο λίγο

Οκτώβρη. «Μου αρέσει να χώνομαι παντού και αυτό

μεγαλύτερο από το προηγούμενο μαγαζάκι του, έφτια-

που δεν ξέρω δεν με φοβίζει, γιατί πάντα στη ζωή μου

ξε πολλά καινούργια και όμορφα έπιπλα. Το 1962

ήθελα να μαθαίνω καινούργια πράγματα και να ρισκά-

προσέλαβε και τους πρώτους του εργάτες σε ένα νέο

ρω» καταλήγει ο κ. Κώστας.

μεγαλύτερο χώρο με περισσότερα μηχανήματα, τα

Το όνειρό του, όπως μας λέει, το πραγματοποίησε.

οποία αγόρασε στην πρώτη του επίσκεψη στην έκθεση

Έφτιαξε ένα εργοστάσιο όπως ακριβώς το ήθελε και

Θεσσαλονίκης. «Εκεί είδα ξυλουργικά μηχανήματα, τα

μάλιστα με τη «δική του πόρτα». Το παράπονό του;

οποία δεν ήξερα ότι υπήρχαν.

Πως μέχρι σήμερα κανένας φορέας κρατικός ή εμπο-

Είδα μια πρέσα θερμαινόμενη, μια γωνιάστρα κι ένα

ροβιομηχανικός δεν τον προσέγγισε για να τον βοηθή-

μηχάνημα για λουστράρισμα. Είχα κατενθουσιαστεί!

σει στην προβολή της πανευρωπαϊκής πατέντας του, η

Φωνάζω, λοιπόν, τον πωλητή και του λέω ότι θέλω να

οποία μπορεί να φαίνεται απλή, αλλά εντυπωσιάζει.

omikron 42 Νοέμβριος 09

ΣΙ∆ΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. Εργοστάσιο: 2ο χλµ. Πτολ/δας - Ανατολικού, Τηλ.: 24630 82330 Κατάστηµα: 25ης Μαρτίου 76 Πτολ/δα, Τηλ.: 24630 53933 & Fax: 24630 55593 www.sidiropulos.gr

Ζαχαροπλαστείο

Γ. Σιδηρόπουλος

Τ

ου κόσµου τα γλυκίσµατα µπορεί κανείς να βρει στο ζαχαροπλαστείο του Γιώργου Σιδηρόπουλου. Αυτό το γνωρίζουν καλά οι φίλοι και οι πελάτες του, οι οποίοι δεν χάνουν την ευκαιρία για ένα πέρασµα από τα δύο ζαχαροπλαστεία του στην Πτολεµαΐδα. Παραδοσιακά γλυκά, νοστιµότατα προφιτερόλ, σιροπιαστά, γευστικά µελοµακάρονα, κουραµπιέδες, τσουρέκια και αρκετά άλλα γλυκίσµατα, έχουν ξεχωριστή θέση στο γευστικό παράδεισο των καταστηµάτων µας. Γλυκά που µας βάζουν στο πνεύµα των Χριστουγέννων και φέρνουν τις γιορτές νωρίτερα και που δε λείπουν σχεδόν από κανένα σπίτι τις ηµέρες των γιορτών. Τα 32 χρόνια εµπειρίας στο χώρο της ζαχαροπλαστικής εγγυώνται άλλωστε τη νοστιµιά των γνωστών γεύσεων και την επιτυχία των νέων πειραµατισµών.

Cafè Artemis

M

οντέρνος all day, ανακαινισµένος χώρος, δυνατό meeting point σε ένα χώρο φτιαγµένο για σας. Άνετο parking, φιλόξενο περιβάλλον, χαρούµενες µουσικές νότες και έµπειρο προσωπικό έτοιµο να σας εξυπηρετήσει.

Το Café Artemis είναι κοντά σας µε µοναδικές αρωµατικές γεύσεις και ποικιλία ροφηµάτων που διασκεδάζουν τις αισθήσεις και σας ανεβάζουν την διάθεση. Συνδυάστε το ρόφηµα ή τον καφέ σας µε µια µίκρη γαστρονοµική πρόταση, όπως οι Γλυκές ή οι Αλµυρές Βάφλες. Ένα ελαφρύ γλύκισµα το οποίο παρασκευάζεται από αγνά υλικά στο εργαστήριό µας. Σερβίρονται ζεστές ή κρύες, µε υλικά (αλµυρά ή γλυκά) της επιλογή σας. Σας περιµένουµε…

Αβέβαιο το μέλλον της Ελλάδας λόγω της κλιματικής αλλαγής

Αβέβαιο το μέλλον της Ελλάδας λόγω της κλιματικής αλλαγής

www.wwf.gr

omikron 46 Νοέμβριος 09

Αβέβαιο το μέλλον της Ελλάδας λόγω της κλιματικής αλλαγής

Π

ροσαρμογή και άμεσα μέτρα απαιτούν οι ορατές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα,

σύμφωνα με νέα έρευνα του WWF Ελλάς και του Εθνικού αστεροσκοπείου.

Οι κάτοικοι πόλεων όπως η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, η Λαµία και η Λάρισα θα υπόκεινται µέχρι

ανυπόφορες πόλεις, τουριστικοί προορισμοί με

και σε 20 περισσότερες

καύσωνες, δύσκολες μέρες για τη γεωργία, εθνικοί δρυμοί σε κίνδυνο. κάπως έτσι συνοψίζονται τα κύρια

ηµέρες καύσωνα.

συμπεράσματα της νέας επιστημονικής έκθεσης του

Παράλληλα, σε Λαµία, Λάρισα,

WWF Ελλάς, «Το αύριο της Ελλάδας: επιπτώσεις της

Βόλο, Θεσσαλονίκη και Αθήνα,

κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα κατά το άμεσο μέλλον», που παρουσιάστηκε σήμερα σε ειδική συνέντευ-

η συνολική βροχόπτωση θα µειωθεί,

ξη τύπου, από το WWF Ελλάς και το Εθνικό αστερο-

αλλά αναµένεται να αυξηθούν κατά

σκοπείο. αντικείμενο της έκθεσης είναι η πρόβλεψη των επι-

10-20% οι ακραίες βροχοπτώσεις.

Añéèìüò ôñïðéêþí íõ÷ôþí (Ômin > 20oC)

πτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2021-2050. Είναι η πρώτη φορά που μια έρευνα επικεντρώνει στην επιρροή της κλιματικής αλλαγής σε συγκεκριμένες περιοχές, με μεγάλη σημασία για την οικονομία και τον φυσικό πλούτο της χώρας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η ήδη υπάρχουσα δυσφορία των κατοίκων στις πόλεις πρόκειται να ενταθεί. Οι κάτοικοι πόλεων όπως η θεσσαλονίκη, η Πάτρα, η Λαμία και η Λάρισα θα υπόκεινται μέχρι

MåëëïíôéêÞ - ðáñïýóá êáôÜóôáóç

και σε 20 περισσότερες ημέρες καύσωνα. Παράλληλα, σε Λαμία, Λάρισα, βόλο, θεσσαλονίκη και αθήνα, η

0.10

συνολική βροχόπτωση θα μειωθεί, αλλά αναμένεται να

9.81

19.51

29.22

38.92

48.63

58.33

Αλλαγές στον αριθμό τροπικών νυχτών (Tmin > 20oC) μεταξύ 2021-2050 και 1961-1990.

αυξηθούν κατά 10-20% οι ακραίες βροχοπτώσεις. µε

ÅôÞóéá ìÝãéóôç âñï÷üðôùóç óå äéÜóôçìá ôñéþí çìåñþí

άλλα λόγια φαίνεται πως αυξάνεται ο κίνδυνος τόσο για πλημμυρικά επεισόδια όσο και για εξάπλωση πυρκαγιών στα περιαστικά δάση. Σημαντικά θα επηρεαστούν και οι τουριστικοί προορισμοί της χώρας μας. από 5 έως και 15 περισσότερες θα είναι οι μέρες με καύσωνα στους υπό εξέταση τουριστικούς νομούς, ενώ θα αυξηθούν περαιτέρω και οι νύχτες όπου η θερμοκρασία δεν θα πέφτει κάτω από τους 20οC, κυρίως στις νησιωτικές περιοχές, όπως

MåëëïíôéêÞ - ðáñïýóá êáôÜóôáóç %

η Ρόδος και τα Χανιά. κάτι τέτοιο, σε συνδυασμό με υψηλά επίπεδα υγρασίας, μπορεί να επιδεινώσει τις συνθήκες δυσφορίας. ακόμη ένας αρνητικός παράγοντας είναι και η πρόβλεψη για σημαντική αύξηση

-46.24

-33.53

-20.83

-8.1 2

4.59

17.29

30.00

Ποσοστιαίες αλλαγές στο συνολικό ποσό βροχής σε διάστημα 3 ημερών μεταξύ 2021-2050 και 1961-1990.

omikron 47 Νοέμβριος 09

Αβέβαιο το μέλλον της Ελλάδας λόγω της κλιματικής αλλαγής

του κινδύνου εξάπλωσης πυρκαγιάς στις υπό εξέταση

ση των ημερών με υψηλό ρίσκο εμφάνισης πυρκαγιάς

τουριστικές περιοχές. από την άλλη, η έρευνα δείχνει

σε όλους τους Δρυμούς της χώρας. «Οι προβλέψεις

πως θα αυξηθούν, κατά σχεδόν ένα μήνα, οι ημέρες με

για την Ελλάδα δεν είναι ευοίωνες, γεγονός που κάνει

ο

θερμοκρασία άνω των 25 C, γεγονός που ενδέχεται να

ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη άμεσης αξιοποίησης

οδηγήσει σε επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.

της έρευνας από το σύνολο των αρμόδιων δημόσιων

Οι δέκα μεγαλύτεροι αγροτικοί νομοί της χώρας θα

φορέων και την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προ-

δεχθούν μεγάλη πίεση από την κλιματική αλλαγή, με

γράμματος προσαρμογής της χώρας στις επιπτώσεις

αποτέλεσμα να αυξηθούν οι μέρες καύσωνα, οι συνε-

της κλιματικής αλλαγής» σημειώνει ο Χρήστος Γιαννα-

χόμενες ημέρες χωρίς βροχή, να μειωθούν οι χειμερι-

κόπουλος, κύριος ερευνητής του Εθνικού αστεροσκο-

νές βροχοπτώσεις και συνεπώς να αυξηθεί κατά πολύ

πείου και βασικός συντάκτης της έκθεσης.

ο κίνδυνος πυρκαγιάς. Για παράδειγμα, στην Εύβοια

«η Πολιτεία δεν μπορεί να ισχυριστεί πλέον ότι

αναμένονται περισσότερες από 25 επιπλέον ξηρές

δεν γνωρίζει τι ενδέχεται να συμβεί στο μέλλον. Έχει

ημέρες σε σχέση με σήμερα, οι Σέρρες και η Λάρισα

καθήκον και υποχρέωση, όχι μόνο να λάβει όλα τα μέ-

θα ζήσουν 20 περισσότερες μέρες καύσωνα, ενώ στο

τρα στο εσωτερικό της χώρας για τη διαφύλαξη των

ηράκλειο και την Πέλλα οι βροχοπτώσεις το χειμώνα

φυσικών πόρων, αλλά πολύ περισσότερο να αναλάβει

θα μειωθούν κατά 15%. Οποιαδήποτε πρόβλεψη για

πρωτοβουλίες και να απαιτήσει μια καλή συμφωνία

πιθανές βλάβες στις καλλιέργειες είναι παρακινδυνευ-

στην κοπεγχάγη, ώστε να αποτραπούν οι χειρότερες

μένη αλλά τα γενικά ευρήματα φανερώνουν αυξημένο

επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. η νέα κυβέρνηση

κίνδυνο για ερημοποίηση νέων εκτάσεων και μείωση

πρέπει να θέσει τα ζητήματα της κοπεγχάγης και της

στη διαθεσιμότητα νερού.

προσαρμογής της χώρας στις μελλοντικές κλιματικές

η κλιματική αλλαγή θα θέσει σε τρομερή δοκιμασία και τους Εθνικούς Δρυμούς, καθώς προβλέπεται αύξη-

συνθήκες ως μέγιστες προτεραιότητες» καταλήγει ο Δημήτρης καραβέλλας, Διευθυντής του WWF Ελλάς.

ÓõìðåñÜóìáôá ãéá ôéò áóôéêÝò ðåñéï÷Ýò (êüêêéíï: áýîçóç, ìðëå: ìåßùóç) Añéèìüò êáõôþí çìåñþí

Añéèìüò ôñïðéêþí íõ÷ôþí

ÁèÞíá (äÞìïò)

10-15

30

10

10

15

Èåóóáëïíßêç (äÞìïò)

15-20

30

10

15

15

ÐÜôñá

15-20

30

-

10

15

<10

30

-

10

15

ËÜñéóá

15-20

30

15

15-20

15

Âüëïò

10-15

30

15

10

15

ÉùÜííéíá

10-15

15

-

5

15

ÊáâÜëá

10-15

30

-

10

15

Ëáìßá

15-20

30

20

10-15

15

ÊáëáìÜôá

15-20

30

-

10

15

ÇñÜêëåéï

omikron 48 Νοέμβριος 09

Ðïóüôçôá ÌåãÜëåò ÌåãÜëåò âñï÷üðôùóçò óå áðáéôÞóåéò øýîçò áðáéôÞóåéò äéÜóôçìá ôñéþí çìåñþí (%) (çìÝñåò) èÝñìáíóçò (çìÝñåò)

Φ

ΡΤΣΑ ΕΛΙΜΕΙΑ! Του Σωκράτη Μουτίδη

Α

ν μας το έλεγαν και δεν το βλέπαμε με τα μάτια μας, δεν θα το πιστεύαμε πως όταν αγωνίζεται η ποδοσφαιρική ομάδα της Ελίμειας στην έδρα της, περίπου 500 φίλαθλοι βρίσκονται στις κερκίδες και τη στηρίζουν

ενεργά. Έκπληκτοι, λοιπόν, είδαμε το γήπεδο του κρόκου να γεμίζει με φιλάθλους όλων των ηλικιών και των δύο φύλων, προκειμένου να δουν την αγαπημένη τους ομάδα, η οποία αγωνίζεται φέτος στην α’ ερασιτεχνική κατηγορία. Είναι Σάββατο νωρίς το απόγευμα, λίγο πριν τον αγώνα κυπέλλου με τη Σιάτιστα, που αγωνίζεται στη Δ’ Εθνική κατηγορία και οι ποδοσφαιριστές έχουν συγκεντρωθεί από τις 3 στο γήπεδο μαζί με τα μέλη της διοίκησης, ώστε να κάνουν τις απαραίτητες προετοιμασίες στον αγωνιστικό χώρο και να υποδεχθούν τους φιλοξενούμενους από τη γειτονική πόλη. από το πρωί έχουν γίνει οι διαγραμμίσεις στον αγωνιστικό χώρο, ενώ ο ταμίας στην είσοδο του γηπέδου παίρνει εγκαίρως θέση πλάι στην πόρτα για να κόψει εισιτήρια. Όλα δίνουν την εντύπωση πως γίνονται στα πρότυπα των επαγγελματικών ομάδων που συμμετέχουν στις αντίστοιχες κατηγορίες, απλά είναι σε «σμίκρυνση». Ο Στράτος Ζαφειρίου, προπονητής της Ελίμειας από τον περσινό µάιο, με το φραπεδάκι στο χέρι βαδίζει για τα αποδυτήρια. Είναι πολύ ευχαριστημένος από την απόδοση της ομάδας, η οποία «μπήκε με το δεξί» στο πρωτάθλημα και δεν σημείωσε ήττα. Είναι από τη µυτιλήνη με πλούσια εμπειρία τόσο στον αγωνιστικό χώρο όσο και στον πάγκο, μιας και όταν τελείωσε τη γυμναστική ακαδημία αγωνίστηκε σε ομάδες της αθήνας και από το 1999 πέρασε από όλες σχεδόν τις κατηγορίες των τοπικών πρωταθλημάτων της πρωτεύουσας ως προπονητής. «αν και υπολογίζαμε πως φέτος το ρόστερ της ομάδας θα ήταν περίπου στους 25 ποδοσφαιριστές, η διοίκηση έκανε το παν για να φέρει πολλούς και καλούς παίχτες και τα κατάφερε. Τι καλύτερο, λοιπόν, για έναν προπονητή να ξέρει ότι μπορεί να έχει ότι ζητάει και προπάντων καλούς παίκτες» μας λέει ο κ. Ζαφειρίου. Ο τωρινός του στόχος είναι να κυνηγήσει η ομάδα την πρώτη θέση στην α’ Τοπική κατηγορία και γιατί όχι μετά από εκεί να ανέβει στην επαγγελματική Δ’ Εθνική κατηγορία. «Είναι εκπληκτικό το μείγμα που προκύπτει από τους παλαιότερους – εμπειρότερους παίχτες με τους νεότερους και το καλό αποτέλεσμα βγαίνει και φαίνεται στο γήπεδο. Δουλεύουμε για να φτιάξουμε μια ομάδα που θα μείνει στην περιοχή» προσθέτει ο κ. Ζαφειρίου. η ποδοσφαιρική ομάδα της Ελίμειας ιδρύθηκε το 2003 μετά από συνένωση ομάδων της περιοχής. µέχρι το 2006 είχε έδρα το τοπικό διαμέρισμα Άνω κώμης του δήμου Ελίμειας, αλλά η έδρα άλλαξε από το 2007 και μεταφέρθηκε στον κρόκο σε έναν ολοκαίνουργιο αγωνιστικό χώρο. Το διοικητικό συμβούλιο παρέμεινε το ίδιο, omikron 50 Νοέμβριος 09

Φορτσα Ελίμεια!

Ονοματεπώνυμο

Θέση

Ονοματεπώνυμο

Θέση

1

ΑΝΤΩΝΙΑ∆ΗΣ WILLIAM

ΕΠΙθΕΤΙκΟΣ

14 ΚΑΛΗΜΕΡΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ

2

ΒΟΡΙΑΖΙ∆ΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

αµΥΝΤΙκΟΣ

15 ΚΑΡΑΝΑΝΟΣ ΧΑΡΗΣ

3

ΓΙΑΠΡΑΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

αµΥΝΤΙκΟΣ

16 ΚΟΥΚΟΥΤΣΕΛΑΣ ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΣ

µΕΣΟΣ

4

ΓΚΟΥΣΓΚΟΥΝΗΣ ∆ΗΜΗΤΡΗΣ

17 ΚΟΥΤΖΙΑΚΟΥΤΖΙ∆ΗΣ ΑΛΕΚΟΣ

µΕΣΟΣ

5

ΓΡΙΒΑΣ ΝΙΚΟΣ

18 ΚΟΥΤΣΩΝΑΣ ∆ΗΜΗΤΡΗΣ

µΕΣΟΣ

6

ΓΥΦΤΟΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ

µΕΣΟΣ

19 ΚΥΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

µΕΣΟΣ

7

∆ΑΡ∆ΟΥΜΠΑΣ ΑΡΓΥΡΗΣ

µΕΣΟΣ

20 ΜΑΛΟΥΤΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

µΕΣΟΣ

8

∆ΗΜΗΤΡΙΑ∆ΗΣ ΛΑΚΗΣ

αµΥΝΤΙκΟΣ

21 ΜΑΝΩΛΑΣ ΑΝΤΩΝΗΣ

αµΥΝΤΙκΟΣ

9

∆ΟΓΡΑΜΑΤΖΗΣ ΣΑΚΗΣ

ΕΠΙθΕΤΙκΟΣ

22 ΜΑΤΙΑΚΗΣ ΣΑΚΗΣ

ΕΠΙθΕΤΙκΟΣ

23 ΠΑΛΗΜΑΡΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

αµΥΝΤΙκΟΣ

10 ∆ΡΑΚΟΣ ∆ΗΜΗΤΡΗΣ 11 ΖΕΛΕΝΙΤΣΑΣ ΑΚΗΣ 12 ΖΙΩΓΑΣ ΜΑΚΗΣ 13 ΘΑΛΑΛΑΙΟΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ

µΕΣΟΣ αµΥΝΤΙκΟΣ

µΕΣΟΣ αµΥΝΤΙκΟΣ ΤΕΡµ/ΦΥΛακαΣ ΕΠΙθΕΤΙκΟΣ

µΕΣΟΣ ΤΕΡµ/ΦΥΛακαΣ

24 ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

µΕΣΟΣ

25 ΤΕΡΖΑΝΙ∆ΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

µΕΣΟΣ

26 ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΚΩΣΤΑΣ

µΕΣΟΣ

omikron 51 Νοέμβριος 09

Φορτσα Ελίμεια!

μόνο που τώρα στη θέση του προέδρου βρίσκεται ο προηγούμενος γενικός αρχηγός της ομάδας κώστας Παπαδόπουλος. «Ο ένας βοηθάει τον άλλο μέσα στο συμβούλιο και στην ομάδα και λόγω του ότι ο προηγούμενος πρόεδρος είχε αυξημένες υποχρεώσεις ανέλαβα εγώ. Υπάρχει άριστο κλίμα μεταξύ μας και τις αποφάσεις τις παίρνουμε από κοινού και με γνώμονα το καλό της ομάδας» μας λέει ο κ. Παπαδόπουλος. από τα λεγόμενά του φαίνεται ότι του αρέσει να ασχολείται με την ομάδα. Όταν δε, βλέπει και τη μεγάλη συμμετοχή του κόσμου τότε ενθουσιάζεται. «Τα τρία τελευταία χρόνια, οι φίλαθλοι είναι πάντα στο γήπεδο. ξέρετε, η αλήθεια είναι πως έλειπε από το χωριό το ποδόσφαιρο, γιατί είχε διαλυθεί η ομάδα. Ο κόσμος διψούσε να δει ποδόσφαιρο, την ομάδα του χωριού του, γι’ αυτό και βλέπετε γεμάτες τις κερκίδες» προσθέτει. Ήδη η ώρα κοντεύει 4 και οι κερκίδες έχουν αρχίσει να γεμίζουν. µε τα σπόρια στην τσέπη και τους καφέδες ανά χείρας, οι πρώτοι που καταφθάνουν προμηθεύονται το λευκό φελιζόλ και πιάνουν θέσεις. Το κλίμα ευχάριστο και πριν την έναρξη του παιχνιδιού οι κουβέντες και οι προβλέψεις μεταξύ των πιστών της ομάδας δίνουν και παίρνουν. «θα παίξουμε καλά σίγουρα, τα παιδιά θα κερδίσουν» λέει κάποιος στο διπλανό του, ο οποίος συμπληρώνει «και να μην κερδίσουμε θα δούμε ποδόσφαιρο». µόλις βλέπουν τη φωτογραφική μηχανή για τις ανάγκες του ρεπορτάζ, ορισμένοι νομίζουν ότι είμαστε κυνηγοί ταλέντων, ενώ κάποιοι ποζάρουν με χαρά στο φακό, ρωτώντας λίγο μετά «που θα με δω;». η μεγάλη παρουσία των φιλάθλων στο γήπεδο του κρόκου παραξένεψε στην αρχή ακόμα και τον προπονητή. «Έβλεπα ότι στο γήπεδο έρχονται 500 άτομα και δεν το πίστευα. Το ανέφερα συνέχεια στη διοίκηση. βλέπω, λοιπόν, πως εδώ ο κόσμος διψά για ποδόσφαιρο κάτι που δεν γίνεται στην αθήνα, ίσως γιατί ο κόσμος ξεχνιέται από τους ρυθμούς της πόλης και τα πολλά πράγματα που έχει στο μυαλό του. Εκεί θα δει μόνο μεγάλες ομάδες»

omikron 52 Νοέμβριος 09

Φορτσα Ελίμεια!

λέει ο κ. Ζαφειρίου και προσθέτει πως εντοπίζει πολλά ταλέντα στην περιοχή, τα οποία, όμως, δεν μπορούν να αναδειχθούν όπως πρέπει, κάτι που αποδίδει στην μεγάλη απόσταση από την πρωτεύουσα. «Υπάρχουν πολλά ταλέντα και πιστεύω πως αν τα παιδιά αυτά δουλευτούν με υπομονή και κυρίως χωρίς αλαζονεία, έχουν μέλλον. Πιστεύω ότι χρόνο με το χρόνο η περιοχή θα πάρει πάλι την πρώτη θέση στο ποδόσφαιρο, γιατί ξέρουμε ότι η µακεδονία είναι ποδοσφαιρομάνα και βγάζει μεγάλους παίχτες» καταλήγει ο προπονητής της Ελίμειας. Ο Δημήτρης Δράκος είναι για τρίτη χρονιά αρχηγός της ομάδας. Ομολογεί ότι από υποδομές και οργάνωση δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από επαγγελματικές ομάδες και τονίζει πως η βελτίωση είναι ραγδαία και συνεχής. «Σημασία έχει η οργάνωση και το κλίμα που επικρατεί και αυτό είναι θετικό. κυρίως όμως μετράει ο κόσμος. καταφέραμε και φέραμε τον κόσμο στο γήπεδο και τι καλύτερη ανταμοιβή γι’ αυτούς που πιστεύουν σε εμάς από το πρωτά-

omikron 53 Νοέμβριος 09

Φορτσα Ελίμεια!

θλημα» μας λέει και μπαίνει στα αποδυτήρια για να τις τελευταίες οδηγίες πριν τον αγώνα. Η διοίκηση της ομάδας ξεκίνησε εδώ και ένα χρόνο και ακαδημία ποδοσφαίρου. Όπως μας ενημέρωσε ο πρόεδρος, επιδίωξη της διοίκησης είναι η ακαδημία να προσελκύσει παιδιά και των γύρω χωριών, προκειμένου αυτά μελλοντικά να ενσωματωθούν στην ομάδα. «Το γήπεδο, η ακαδημία και γενικά η ομάδα απαιτεί προσωπική δουλειά και πολύ χρόνο. Βάζουμε και το χέρι στη τσέπη, όταν χρειαστεί, και χρειάζεται τις περισσότερες φορές. Αξίζει, όμως, τον κόπο και αν συνεχίσουμε την καλή πορεία, τότε θα δούμε και το πρωτάθλημα και γιατί όχι και την Δ΄ Εθνική» λέει ο κ. Παπαδόπουλος. Η ώρα έχει πάει 4. Ελίμεια και Σιάτιστα βγαίνουν από τα αποδυτήρια και κατευθύνονται στο κέντρο του γηπέδου για την έναρξη του αγώνα. Μέχρι να περιστραφεί το κέρμα από τον διαιτητή για να καθοριστούν οι εστίες των ομάδων, η κερκίδα του γηπέδου του Κρόκου…. ναι έχει γεμίσει για άλλη μια φορά! Παπαδόπουλος Κων/νος - πρόεδρος, Καρανάνος Μάρκος - αντιπρόεδρος, Τσιώγκας Ιωάννης - γραμματέας, Μελάς Αχιλλέας - ταμίας, Τσιώγκας Κων/νος - γενικός αρχηγός, Καραγκιώτης Νικόλαος - έφορος, Καρανάνος Αλέξης - έφορος, Μανιάκας Νικόλαος - έφορος, Γρίβας Ζήσης - μέλος, Καραστέργιος Εμμανουήλ - μέλος

omikron 54 Νοέμβριος 09

Η εποχή τον Barbecues

omikron magazine

Η εποχή των Barbecues

Η συνηθισμένη διαδικασία αυτής της παραδοσιακής μαγειρικής. Εικονογράφηση: Περικλής Καλαϊτζόπουλος

To Barbecue:

Σ' αυτήν την δραστηριότητα αναδεικνύονται τα ταλέντα της μαγειρικής ενός αληθινού άνδρα από το 1ο στάδιο μέχρι και το 24ο. µόλις ένας άνδρας δηλώσει εθελοντής να κάνει αυτό το είδος μαγειρικής, η αλυσίδα γεγονότων ακολουθεί ως εξής:

omikron 58 Νοέμβριος 09

omikron magazine

Ο ΑΝΔΡΑΣ - Η ΓΥΝΑΙΚΑ 1. Ο άνδρας βγάζει την ψησταριά και τα κάρβουνα.

2. η γυναίκα πλένει την σχάρα.

3. η γυναίκα πάει στο μπακάλικο.

4. η γυναίκα πάει στο χασάπικο.

5. η γυναίκα πάει στο ζαχαροπλαστείο.

6. η γυναίκα ετοιμάζει την σαλάτα και τα λαχανικά.

7. η γυναίκα ετοιμάζει τα κρέατα για το ψήσιμο.

8. η γυναίκα βάζει σε ένα δίσκο τα κρέατα με τα σχετικά μπαχαρικά και τα εργαλεία του ψησίματος.

9. η γυναίκα φέρνει την σχάρα καθαρή και το δίσκο στον άνδρα που είναι ξαπλωμένος δίπλα στην ψησταριά απολαμβάνοντας την μπύρα του.

10. Ο άνδρας βάζει το κρέας πάνω στην σχάρα.

11. η γυναίκα μπαίνει στο σπίτι να στρώσει το τραπέζι.

12. η γυναίκα ρίχνει μια ματιά στα λαχανικά που βράζουν.

13. η γυναίκα ετοιμάζει το επιδόρπιο.

14. η γυναίκα ξανά βγαίνει έξω να πει στον άνδρα της ότι καίγεται το κρέας.

15. Ο άνδρας βγάζει το κρέας που παρά ψήθηκε από την σχάρα και το πάει στην γυναίκα του.

16. η γυναίκα ετοιμάζει τα πιάτα και τα βάζει στο τραπέζι.

17. Ο άνδρας βάζει να πιούνε.

18. η γυναίκα ξεστρώνει το τραπέζι και ετοιμάζει τον καφέ.

19. η γυναίκα σερβίρει τον καφέ και το επιδόρπιο.

20. µετά το γεύμα, η γυναίκα μαζεύει το τραπέζι και το τραπεζομάντιλο.

21. η γυναίκα πλένει τα πιάτα και συμμαζεύει την κουζίνα.

22. Ο άνδρας αφήνει την ψησταριά όπως είναι γιατί ακόμη καίγονται τα κάρβουνα.

23. Ο άνδρας ρωτάει την γυναίκα του αν χάρηκε που δεν μαγείρεψε σήμερα.

24. µε ένα απορημένο ύφος ο άνδρας βγάζει συμπέρασμα ότι οι γυναίκες δεν είναι ποτέ ευχαριστημένες.

Εγώ πότε θα γίνω µάνα;;; Της Ευσταθίας Νικολαροπούλου, Γραφίστας Ηλεκτρονικής Σχεδίασης Εντύπου & μέλλουσα μητέρα…

Έ

ρχεται κάποια στιγμή στη ζωή των ανθρώπων -στους περισσότερους τουλάχιστον- που αναρωτιούνται: «Πού πάω; Τι έχω κάνει μέχρι σήμερα; Τι κάνω από εδώ και

πέρα;». αυτή η στιγμή, συνήθως πάει σε συνάρτηση με την ηλικία και με το φύλο των ανθρώπων, ανάλογα δηλαδή αν πρόκειται για άντρα ή για γυναίκα. Στις γυναίκες λοιπόν, το «μικρόβιο» της ανασφάλειας, του συμβιβασμού, της οικογένειας, της μητρότητας

κ.λ.π., «μπαίνει» καμιά δεκαετία νωρίτερα από ότι στους άντρες, οι οποίοι είναι αιώνιοι φοιτητές -στην νοοτροπία τουλάχιστον- ακούραστοι, αγέραστοι και πάντα «κυνηγοί». Να σημειώσουμε δε, ότι το «βιολογικό τους ρολόι», συνήθως δεν το «φοράνε» γιατί τους αγχώνει… αποτέλεσμα αυτών των ετεροχρονισμένων αναγκών, σε ένα μέσο ζευγάρι, κυρίως από την πλευρά των γυναικών, είναι η γκρίνια, η κατήφεια, η φαγωμάρα, «δεν αντέχω άλλο την αδιαφορία σου», «δεν καταλαβαίνεις τις ανάγκες μιας γυναίκας», «δεν μ’ αγαπάς» και άλλες τέτοιες εκδηλώσεις αγάπης και τρυφερότητας για το έτερον μας ήμισυ. η γέννηση ρητορικών και ψυχαναγκαστικών ερωτημάτων τύπου: «γιατί δεν έρχεσαι να γνωρίσεις τους δικούς μου;», «δεν θα ήταν υπέροχα να ξυπνάμε κάθε πρωί μαζί;», «γιατί δεν παντρευόμαστε;», με κατακλείδα το: «εγώ πότε θα γίνω μάνα;;;;», είναι το αμέσως επόμενο στάδιο, το οποίο αποτελεί δίκοπο μαχαίρι για τους άντρες και με μαθηματική ακρίβεια, φτάνει τις σχέσεις, είτε στο τέλος (αν τους πολυπρήξεις) είτε σε μια καινούργια, κοινή, ζωή με τον σύντροφο των ονείρων μας (αν υπάρχει πραγματική αγάπη, σύμφωνα με την γυναικεία μας άποψη). Τώρα κατά πόσον ο σύντροφος είναι όντως «ονειρεμένος» ή «εφιάλτης», το δείχνει η ιστορία. Το ρητό που λέει «πρόσεχε τι εύχεσαι γιατί μπορεί και να γίνει», είναι σοφό και αληθινό. Πριν λοιπόν ευχηθούμε να μας συμβεί κάτι, πρέπει να σκεφτούμε αν αντέχουμε τις συνέπειες. Έστω λοιπόν ότι με τον άλφα ή βήτα τρόπο, ερχόμαστε εις γάμου κοινωνίαν, με βίον ανθόσπαρτον και καρποφόρον, που τόσο πολύ επιθυμούσαμε. Τώρα, επιθυμούσαμε εμείς; Οι γονείς μας; η κοινωνία; Δεν έχει σημασία. Το αποτέλεσμα μετράει. Το θέμα omikron 60 Νοέμβριος 09

Εγώ πότε θα γίνω μάνα;;;

είναι, είμαστε πραγματικά προετοιμασμένες, ψυχολογικά και οικονομικά για τέτοιες μεγάλες αλλαγές; Εδώ πρέπει να σημειώσω πως ούτε να πεθάνεις δεν μπορείς σήμερα, αν δεν έχεις στην άκρη τουλάχιστον ¬2.000, αλλιώς ή χρεώνεις τους κληρονόμους ή σου βιδώνουν τέσσερα χερούλια και σε πάνε κάτω… που λέει ο λόγος. Έστω λοιπόν ότι ψυχολογικά είμαστε έτοιμες. Σας δίνω τώρα έναν πρόχειρο, συνοπτικό, προϋπολογισμό για το κόστος μιας φυσιολογικής κύησης, με τις απαιτούμενες εξετάσεις ρουτίνας εν έτη 2009, και λοιπά έξοδα που συνήθως δεν υπολογίζονται.

Εξετάσεις στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου: Β΄ χοριακή (για την διαπίστωση της εγκυμοσύνης), Τεστ ΠΑΠ, Γενικές και Αιματολογικές εξετάσεις - Αυχενική διαφάνεια στο 1ο τρίμηνο, Αμνιοπαρακέντηση στον 4ο μήνα (η πιο ακριβή εξέταση -γύρω στα ¬500- η οποία είναι προαιρετική αν είστε κάτω από 34), Υπέρηχος Β΄ επιπέδου στον 5ο μήνα, Γενικές εξετάσεις και εξέταση για Καμπύλη σακχάρου στον 6ο μήνα, Καλλιέργεια κολπικού υγρού για στρεπτόκοκκο Β΄ στον 7ο μήνα. Σύνολο (περίπου) ¬750. Δεν λαμβάνουμε υπ’ όψιν τις επισκέψεις στον γυναικολόγο μας, γιατί υποτίθεται πως η ασφαλιζόμενη έχει δωρεάν παρακολούθηση.

Παιδικό δωµάτιο: Βάψιμο δωματίου, κουρτίνες και κουρτινόξυλα -αν είστε μπελαλούδες, παιδικό φωτιστικό, κούνια, στρώμα -σε διάφορους τύπους, που ξεκινάνε από χαμηλά και φτάνουν… πολύ ψηλά- συρταριέρα, ντουλάπα παιδική. Το κόστος αυτών ανέρχεται στα ¬2.000 περίπου, επιλέγοντας προϊόντα μέσης προς καλής ποιότητας, γιατί ποιός γονιός θέλει το χειρότερο για το παιδί του; Αν πάλι είστε λίγο πιο απαιτητική -που θα είστε- όσον αφορά στην ποιότητα που θέλετε να παρέχεται στο μικρό σας αγγελούδι και έχετε σύζυγο που σας «καταλαβαίνει» (τύπου: «πάρε ότι θες αρκεί να μην γκρινιάζεις αγάπη μου»), τότε μπορείτε να φτάσετε άνετα, για τα ίδια προϊόντα, στα ¬3.500… σας γράφει η πείρα!

Προίκα µωρού: Port bebe, καρότσι, πάντες για το κρεβάτι, κουνουπιέρες, σεντονάκια, παπλωματάκια, ρουχαλάκια, φορμάκια, φανελάκια, καλτσάκια, παπουτσάκια… και όλα τα εις «… άκια» υποκοριστικά που απαιτούνται, ανεβάζουν την «λυπητερή» στο ποσό των ¬800 περίπου.

omikron 61 Νοέμβριος 09

Εγώ πότε θα γίνω μάνα;;;

Φαρµακείο: Άμεση προτεραιότητα στις αγορές μας, είναι και τα απαραίτητα είδη για το μωρό μας. Μπιμπερό τάδε ποιότητας, πιπίλες δείνα προδιαγραφών, σαμπουάν, αφρόλουτρα, κρέμες, λάδι για ξηροδερμία, θερμόμετρο, συσκευή καθαρισμού μύτης, ψαλίδι, χτένα, κ.λ.π., μας κάνουν περίπου ¬160. Μέχρι στιγμής λοιπόν, έχουμε φτάσει, χαλαρά και έχουμε ξεπεράσει, το ποσό των ¬4.500, αλλά μπορούσαμε και καλύτερα, πιστέψτε με. Δεν έχουμε υπολογίσει ακόμα τα έξοδα τοκετού, αλλά αυτό ποικίλει ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα της κάθε οικογένειας, από μηδέν κόστος -αν η γέννα πραγματοποιηθεί σε δημόσιο νοσοκομείο- ή σε αρκετές χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με το μαιευτήριο, τις κλίνες του δωματίου και τις παροχές που θα επιλέξουμε, οπότε αυτά είναι μαθηματικά που πρέπει να κάνει ο καθένας μόνος του. Αν κάτσουμε δε εμείς τα κοριτσάκια και σκεφτούμε, τα επακόλουθα της γέννας -πώς θα φερθώ στο νεογνό; αν πάθει κάτι; πώς θα το ταΐσω; πώς θα το πλύνω; κ.λ.π.- πράγματα για τα οποία δεν έχουμε ιδέα, τότε σίγουρα θα αγχωθούμε και την ώρα που θα λέει ο γιατρός «σπρώξε», εμείς θα πράττουμε «ρούφα»! Ευτυχώς όμως που ο Θεούλης προνόησε να αντισταθμίσει το ακριβό κόστος μιας γέννας την σήμερον ημέραν και όλες τις δυσκολίες που την συνοδεύουν, δημιουργώντας την «Αγία Τετράς» που την αποτελούν οι παππούδες και οι γιαγιάδες του ζευγαριού. Αν μάλιστα είστε από τις τυχερές που έχουν δύο μαμάδες και μία πεθερά, δηλαδή πέντε «φαντάρους» μάχιμους και πρόθυμους να σας βοηθήσουν στο κάθε τι, τότε… χαράς ευαγγέλια. Τεκνοποιήστε άφοβα! Εδώ θέλω να ευχαριστήσουμε όλες μαζί τον κάθε Χρήστο, Λεωνίδα, Βίκυ, Ολυμπία και Αρετή που υπάρχουν στη ζωή μας και μας κακομαθαίνουν μέχρι τελικής πτώσεως. Τέλος, θέλω να αναρωτηθείτε και εσείς μαζί μου σαν άνθρωποι, πριν σας πιάσουν τα υπαρξιακά σας και αρχίσετε την γκρίνια στον πολύπαθο σύντροφό σας, μήπως τελικά έχει δίκιο η μικρότερη αδερφή μου, που υποστηρίζει την άποψη «αντισυλληπτικά μέχρι την εμμηνόπαυση»; Μήπως έπρεπε να είχα σκεφτεί πως ένα ταξίδι 9 ημερών στην Κούβα, με περιηγήσεις σε Αβάνα - Γκουάμα - Σιενφουέγος - Τρινιδάδ - Σάντα Κλάρα - Καρδένας - Βαραδέρο Κάγιο Μπλάνκλο, κοστίζει μόλις ¬1.900, με όλα τα έξοδα πληρωμένα. Για να μην σας πω πως η αγαπημένη μου μοτοσικλέτα, ισούται με όλα τα παραπάνω x 2 μόνο! Η επιλογή δική σας…

omikron 62 Νοέμβριος 09

Ἀπό δυό Χωριά ... ρ ακάδικο - τσ ιπο υ ρ άδ ι κο

ὁδός Βύρωνος, ἀριθμός 7, Θεσσαλονίκη Πλατεῖα Ναυαρίνου, τηλέφωνο 2310 269 204

Οι Εξελίξεις στη μετά Κυότο εποχή (λίγο πριν την Κοπεγχάγη) Του Νίκου Ραχωβίτη Καθηγητής Αγγλικών. Πτυχιούχος του τμήματος "Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό" (Ε.Α.Π.) και Κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος ΜΒΑ (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας).

1. Η Απειλή Η μέση θερμοκρασία της Γης παρέμεινε σταθερή για 10.000 χρόνια μέχρι την Βιομηχανική Επανάσταση. Από το 1850, που έχουμε συνεχόμενη και με ακρίβεια καταγραφή θερμοκρασιών, η μέση θερμοκρασία αυξήθηκε κατά 0.76°C. Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η μέση θερμοκρασία είναι πιθανό να αυξηθεί περαιτέρω από 1.8 - 4.0°C κατά τη διάρκεια του αιώνα που διανύουμε και ίσως να φτάσει και ως τους 6.4°C, σύμφωνα με μια ομάδα επιστημόνων που συστάθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη για να μελετήσει αυτό ακριβώς το ζήτημα. Ο “αγώνας δρόμου” προκειμένου να αποτραπεί η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 2°C, όριο το οποίο θεωρείται κρίσιμο, έχει ήδη αρχίσει. Ποια θα είναι, όμως, τα αποτελέσματά του; Είναι πιθανό να μην είναι αυτά που θα θέλαμε, αν οι παγκόσμιες εκπομπές ρύπων δεν σταθεροποιηθούν γύρω Σχεδιάγραμμα 1: Στο σχεδιάγραμμα φαίνονται καθαρά οι επιπτώσεις της ανθρώπινης παρέμβασης.

στο 2020 (το αργότερο) και έπειτα, δεν μειωθούν γύρω στο μισό από τα επίπεδά τους το 1990 μέχρι το 2050. Για να περιοριστεί η παγκόσμια υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 2°C, θα πρέπει να σταματήσουν να αυξάνουν οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μέσα σε 10 με 15 χρόνια και έπειτα να μειωθούν στο μισό, περίπου, των επιπέδων του 1990, το αργότερο μέχρι το 2050. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, συγκεκριμένα, από κοινού με τις περισσότερες χώρες πασχίζει να πετύχει την υπογραφή μιας νέας Παγκόσμιας Συμφωνίας προκειμένου να πετύχει τους παραπάνω στόχους. Ως πρώτο βήμα θεωρεί τη δέσμευση των βιομηχανικών χωρών πως θα προχωρήσουν στη συλλογική μείωση των εκπεμπόμενων αερίων του θερμοκηπίου κατά 30% κάτω από τα όρια του 1990 και μέχρι

omikron 64 Νοέμβριος 09

Οι Εξελίξεις στη μετά Κυότο εποχή (λίγο πριν την Κοπεγχάγη)

το 2020!1 Οι αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία, θα χρειαστεί, επίσης, να περιορίσουν την αύξηση των εκπεμπόμενων ρύπων τους.

2. Το όριο των 2°C και οι συνέπειές του Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα, μια μέση αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας γύρω στους 2°C ή παραπάνω, συγκρινόμενη με τα επίπεδα θερμοκρασίας πριν την βιομηχανική επανάσταση θα προκαλούσε επικίνδυνα και μη αναστρέψιμα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένων και των παρακάτω επιπτώσεων: 2.1 Έλλειψη πόσιμου νερού Περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν σε κίνδυνο εξαιτίας της έλλειψης νερού. Η (σύμφωνα με προβλέψεις) συνεχιζόμενη απώλεια από την υποχώρηση των στρωμάτων πάγου στην Ινδία μόνο θα προκαλέσει σοβαρότατες ελλείψεις νερού για 500 εκατομμύρια ανθρώπους και για το 37% των αρδεύσιμων εκτάσεων της χώρας.

2.2 Επισιτιστική Ανασφάλεια Η συχνότερες ξηρασίες στην Αφρική και αλλού θα οδηγήσουν σε χαμηλότερη παραγωγή σοδειών, και θα υπάρξει γενικότερη μείωση στην παραγωγή δημητριακών και πέρα από τις χώρες που βρίσκονται στους τροπικούς.

2.3 Προβλήματα Υγείας Τριακόσια εκατομμύρια άνθρωποι θα διατρέξουν το κίνδυνο να νοσήσουν από ελονοσία και από άλλες ασθένειες μεταδιδόμενες από το νερό. Το κόστος υγείας εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών αναμένεται να διπλασιαστεί μέχρι το 2020, εν μέρει ως αποτέλεσμα της έντασης της ζέστης, αλλά, κυρίως, εξαιτίας των αυξημένων ποσοστών διάρροιας και ελλιπούς διατροφής στις φτωχές χώρες.

2.4 Κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές Οι αρχικές εκτιμήσεις των κοινωνικο-οικονομικών επιπτώσεων με μια μέση αύξηση θερμοκρασίας αναφέρονται σε απώλειες λίγων ή και μερικών εκατοστιαίων μονάδων του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), με μια καθαρή παγκόσμια απώλεια της τάξης του 20% για μη μετριασμένες κλιματικές αλλαγές, συγκρινόμενη με μια πολύ μικρότερη μείωση σε περίπτωση έγκαιρης δράσης μετριασμού των κλιματικών αλλαγών.

2.5 Συνέπειες στα Οικοσυστήματα Ένα ποσοστό γύρω στο 35% των ειδών που διαβιούν στον πλανήτη θα βρίσκεται στα πρόθυρα (ή θα έχει ήδη εξαφανισθεί) εξαφάνισης μέχρι το 2050, συμπεριλαμβανομένων των απωλειών μοναδικών σε αξία οικοσυστημάτων-ειδών (π.χ. Νότια Αφρική)2.

3. Οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, θέλοντας να καταδείξει την αποφασιστικότητά της και να αποτελέσει παράδειγμα για τους εταίρους της προκειμένου να ακολουθήσουν συμφώνησε να μειώσει τις δικές της εκπομπές αερίων κατά 20%, τουλάχιστο, μέχρι το 2020, ασχέτως με το τι θα κάνουν οι υπόλοιπες χώρες. Συγκεκριμένα αποφάσισε: 1 European Commission (2007), “Combating Climate Change”, The EU leads the way, Europe on the move series, p5.

2 WWF (2007), “Climate Solutions”, WWF’S Vision for 2050, Short Topic Papers, Key Themes and Technologies, p2. omikron 65 Νοέμβριος 09

Οι Εξελίξεις στη μετά Κυότο εποχή (λίγο πριν την Κοπεγχάγη)

• Να εξοικονομήσει το 20% της κατανάλωσης ενέργειας συγκριτικά με τις προβλέψεις για το 2020, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα της ενεργειακής της παραγωγής.

• Να αυξήσει κατά 20% τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη συνολική της κατανάλωση, δηλαδή, τριπλασιάζοντας, σχεδόν την παρούσα.

• Να δεκαπλασιάσει τη συμμετοχή των βιοκαυσίμων, φτάνοντάς την στο 10% της συνολικής κατανάλωσης πετρελαίου μέχρι το 2020, με την προϋπόθεση, βεβαίως, πως τα βιοκαύσιμα δεύτερης γενιάς, τα οποία δεν προέρχονται από σοδειές προϊόντων προς βρώση, καταστούν εκμεταλλεύσιμα.

• Να αναπτύξει και να προωθήσει χαμηλών ή ακόμη και μηδενικών εκπομπών τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων και εγκαταστάσεων συλλογής και αποθήκευσης CO2.

• Να επιτύχει την ολοκλήρωση των ενεργειακών αγορών, μέσω της δημιουργίας περισσότερο ανταγωνιστικών αγορών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή λεκάνη.

• Να ενοποιήσει-ολοκληρώσει περαιτέρω την ενεργειακή πολιτική με άλλες πολιτικές, όχι μόνο με την περιβαλλοντική πολιτική, αλλά και με πολιτικές για την έρευνα, τη γεωργία και το εμπόριο.

• Να βελτιώσει την διεθνή συνεργασία: Εάν η Ε.Ε. πετύχει να έχει κοινή προσέγγιση στο θέμα της ενέργειας και καθαρή θέση, τότε δύναται να ηγηθεί της παγκόσμιας συζήτησης. Το σημείο εκκίνησης είναι το τριετές ενεργειακό σχέδιο δράσης για την Ευρώπη την περίοδο 2007-2009, που σχεδιάστηκε για να συνδυάσει τον αγώνα ενάντια στις κλιματικές αλλαγές με μεγαλύτερη ασφάλεια στην παροχή ενέργειας και στη συνεχιζόμενη οικονομική ανάπτυξη.

3.1 Οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν • Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν να παράγουν το 12% της ενέργειας που καταναλώνουν από ανανεώσιμες πηγές μέχρι το 2010.

• Το 2007, οι ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να πάρουν ακόμη πιο σκληρά μέτρα θέτοντας δεσμευτικούς στόχους για τις χώρες μέλη, οι οποίες καλούνται τώρα να παράγουν το 20% της ενέργειάς τους από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέχρι το 2020.

• Σε αυτούς τους στόχους περιλαμβάνεται μια νέα δέσμευση αύξησης του ποσοστού των βιοκαυσίμων που χρησιμοποιούνται ως μεταφορικό καύσιμο στο 10%.

Σχεδιάγραμμα 2: Οι πλειονότητα των 27 χωρών της Ε.Ε. έχουν μειώσει τις εκπομπές τους.

omikron 66 Νοέμβριος 09

Οι Εξελίξεις στη μετά Κυότο εποχή (λίγο πριν την Κοπεγχάγη)

4. Είναι εφικτή μια “πράσινη” οικονομική ανάπτυξη; Το ερώτημα αυτό απασχολεί πολλούς μελετητές τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η Ε.Ε. έχει απαντήσει επιτυχώς, κατορθώνοντας να σπάσει τον υποτιθέμενο απαραίτητο δεσμό μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και αυξημένων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ενώ η ευρωπαϊκή οικονομία αναπτυσσόταν μεταξύ 1990 και 2005, ταυτόχρονα οι συνολικές εκπομπές των 27 κρατών μελών της μειώθηκαν κατά 7,9%. Για τα 15 παλαιότερα μέλη η μείωση ήταν της τάξης του 1,5%. Αυτό, βεβαίως, είναι ενθαρρυντικό, αλλά χρειάζεται ακόμη να γίνουν πολλά προκειμένου η Ευρώπη των 15 να καταφέρει να μειώσει τις εκπομπές της στο 8%, ποσοστό που αποτελεί στόχο για το έτος 2012. Οι πρόσφατες εκτιμήσεις για τις μελλοντικές εκπομπές ρύπων φανερώνουν πως ο παραπάνω στόχος είναι εφικτός με την προϋπόθεση πως οι χώρες της Ε.Ε. δράσουν σύμφωνα με τα όσα έχουν αποφασισθεί

Σχεδιάγραμμα 3: Τα κόστος της τεχνολογίας μειώνεται σταδιακά.

Στο παραπάνω σχεδιάγραμμα φαίνεται πως η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει έτσι ώστε το κόστος να μειωθεί σταδιακά. Η ιστορική εμπειρία χρήσης τεχνολογιών τόσο για τα ορυκτά καύσιμα, όσο και αντίστοιχων για χαμηλές εκπομπές άνθρακα απέδειξε πως καθώς η κλίμακα μεγαλώνει τα κόστη μειώνονται. Οι οικονομολόγοι έχουν εισάγει “καμπύλες μάθησης” στα στοιχεία κόστους προκειμένου να εκτιμήσουν το μέγεθος του αποτελέσματος. Μια τέτοια καμπύλη για μια νέα τεχνολογία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι εμφανής στο παραπάνω σχεδιάγραμμα: η νέα τεχνολογία είναι αρχικά πολύ πιο ακριβή από ότι η ήδη υπάρχουσα, αλλά καθώς η κλίμακα χρήσης μεγαλώνει, το κόστος μειώνεται και πέρα από το σημείο Α καθίσταται φθηνότερη3. Ακόμη μεγαλύτερη απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι οι σημάνσεις-ταμπέλες ενεργειακής κατανάλωσης στις ηλεκτρικές οικοσκευές, τα ελάχιστα επίπεδα αποδοτικότητας, καθώς και οι εθελοντικές συμφωνίες από τους κατασκευαστές έχουν ήδη επιτύχει μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης ενός μέσου ψυγείου ή καταψύκτη κατά 50% από το 1990. Ο στόχος της Ε.Ε. να καταναλώνει 20% λιγότερη ενέργεια μέχρι το 2020 υπολογίζεται πως θα 3 Stern Review, The Economics of Climate Change, p.XX. omikron 67 Νοέμβριος 09

Οι Εξελίξεις στη μετά Κυότο εποχή (λίγο πριν την Κοπεγχάγη)

μειώσει τις ενεργειακές δαπάνες περί τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Αυτή τη στιγμή το 80% της ενέργειας που καταναλώνει η Ε.Ε. προέρχεται από ορυκτά καύσιμα - πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακας. Περιορίζοντας τη χρήση ορυκτών καυσίμων, η Ε.Ε. βελτιώνει, δραστικά, την ενεργειακή της ασφάλεια (βλέπε αυτοτέλεια) και παράλληλα συμβάλει στον περιορισμό των κλιματικών αλλαγών. Αν η Ε.Ε. δεν προχωρήσει στην εφαρμογή όλων όσων έχει εξαγγείλει, τότε η εξάρτησή της από το εισαγόμενο πετρέλαιο μπορεί να φτάσει το 93% και από το εισαγόμενο φυσικό αέριο το 84% μέχρι το 2030. Προς το παρόν, η Ε.Ε. προμηθεύεται το 50% του φυσικού αερίου που καταναλώνει από μόνο τρεις προμηθευτές - τη Ρωσία, τη Νορβηγία και την Αλγερία. Συγκεκριμένα, η εξάρτηση της Ε.Ε. από την εισαγόμενη ενέργεια (και των τριών προαναφερθέντων πηγών) ήταν της τάξης του 52,3% το 2005.

5. Η Διεθνής Συνεργασία είναι απαραίτητη Όσο αφορά στην Ε.Ε., η εξάρτησή της από την εισαγόμενη ενέργεια θα μειωθεί, αλλά θα συνεχίσει να αποτελεί αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Αυτό σημαίνει συνεργασία με τις χώρες που βρίσκονται στην Ανατολή και στο Νότο - Ρωσία, χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που έχουν κοινά σύνορα με την Ε.Ε., χώρες της κεντρικής Ασίας, χώρες της Κασπίας και της Μαύρης θάλασσας, αλλά και αυτές που βρίσκονται γύρω από τη Μεσόγειο. Αλλά και για ολόκληρο τον πλανήτη, σύμφωνα με το WWF, η αντιμετώπιση των παγκόσμιων ενεργειακών αναγκών με ασφαλή και βιώσιμο τρόπο απαιτεί μια παγκόσμια προσπάθεια κατά την οποία κάθε χώρα οφείλει να αναλάβει τον ρόλο, αλλά και τις ευθύνες που της αναλογούν. Μακροπρόθεσμα, οι παγκόσμιες εκπομπές ρύπων ανά έτος θα πρέπει να μειωθούν κάτω από 5 GtCO2e, που είναι η ποσότητα που η γη μπορεί να απορροφήσει χωρίς να αυξάνεται η συγκέντρωση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Η ποσότητα αυτή είναι περισσότερο από το 80% της ποσότητας που εκλύεται ετησίως, κατά την τρέχουσα περίοδο. Συνεπώς, η ενεργειακή απόδοση (παραγωγή περισσότερης ενέργειας ανά μονάδα ενέργειας που χρησιμοποιείται) αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα. Σχεδιάγραμμα 4: Το ενεργειακό μείγμα το 2050 (WWF)

omikron 68 Νοέμβριος 09

Οι Εξελίξεις στη μετά Κυότο εποχή (λίγο πριν την Κοπεγχάγη)

Το μοντέλο του WWF4 δείχνει πως περί το 2020 με 2025, η βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση θα καταστήσει δυνατή την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης για ενέργεια, μειώνοντας την μελλοντική ζήτηση κατά 39% ετησίως και αποφεύγοντας έτσι εκπομπές ρύπων της τάξης των 9.4 Gt άνθρακα ανά έτος μέχρι το 2050. Η διακοπή και αναστροφή των απωλειών των δασών και της υποβάθμισης του εδάφους γενικότερα, ιδιαίτερα στους τροπικούς, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη θετική εξέλιξη οποιουδήποτε κλιματικού-ενεργειακού σεναρίου. Η πιθανότητα επιτυχίας των προτεινόμενων κλιματικών λύσεων μειώνεται σταδιακά από το 90% στο 35% αν δεν υπάρξει αποτελεσματική δράση κατά των εκπομπών από τη χρήση του εδάφους. Παράλληλα, η γρήγορη και από κοινού επιδίωξη χρήσης ολόκληρου του φάσματος τεχνολογιών, όπως η αιολική, η υδροηλεκτρική, η ηλιακή PV και θερμική, καθώς και η βιο-ενέργεια είναι αποφασιστικής σημασίας, πάντοτε βεβαίως, στα πλαίσια περιβαλλοντικών και κοινωνικών ορίων, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους. Έως το 2050, αυτές οι τεχνολογίες θα μπορούσαν να καλύψουν μέχρι και 70% των ενεργειακών απαιτήσεων που θα έχουν απομείνει, αφότου θα έχει επιτευχθεί η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, μειώνοντας περαιτέρω κατά 10.2 Gt τις εκπομπές άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Εντούτοις, μεγάλες περικοπές στη χρήση ορυκτών καυσίμων δεν μπορούν να γίνουν χωρίς τη συνδρομή αντίστοιχα μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όπως ο άνεμος και ο ήλιος, αφού πρώτα αποθηκευτούν και μετατραπούν σε καύσιμα που μπορούν να μεταφερθούν, αλλά και σε καύσιμα που μπορούν να καλύψουν τις θερμικές ανάγκες της βιομηχανίας. Νέα καύσιμα, όπως το υδρογόνο, το οποίο μπορεί να καλύψει αυτές τις ανάγκες, απαιτεί καινούργιες υποδομές για την παραγωγή και τη διανομή του. Το φυσικό αέριο ως “καύσιμο γέφυρα” μπορεί να προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία νέων μονάδων άνθρακα, παρέχοντας έτσι σημαντική εξοικονόμηση άνθρακα στο άμεσο μέλλον και δίνοντας τον απαραίτητο χρόνο στις άλλες τεχνολογίες να αναπτυχθούν. Επίσης, αν θέλει η διεθνής κοινότητα να μην ξεπεράσει τον “προϋπολογισμό” των εκπομπών άνθρακα, επείγει η εγκατάσταση στις μονάδες που χρησιμοποιούν ως πηγή ενέργειας τον άνθρακα τεχνολογίας συλλογής και αποθήκευσης άνθρακα όσο το δυνατό συντομότερα - και μέχρι το 2050. Αυτό ενέχει σημαντικές και άμεσες επιπτώσεις ως προς τον σχεδιασμό και την τοποθέτηση νέων μονάδων, αφού η μεταφορά του διοξειδίου του άνθρακα σε απομακρυσμένους αποθηκευτικούς χώρους ανεβάζει το κόστος κατακόρυφα. Η συνολική συνεισφορά των μονάδων ορυκτών καυσίμων που ενσωματώνουν τεχνολογία συλλογής και αποθήκευσης άνθρακα θα μπορούσε να φτάσει το 26% μέχρι το 2050, αποφεύγοντας κατά αυτόν τον τρόπο εκπομπές ρύπων 3.8 Gt ανά έτος, που ειδάλλως θα είχαμε. Κατά συνέπεια, είναι προφανές (αν και τόσο δύσκολα εφαρμόσιμο) πως κάθε χώρα έχει έναν ρόλο να παίξει απέναντι στο μέγεθος και στο είδος των προκλήσεων που αντιμετωπίζει στα όρια της εδαφικής της επικράτειας.

Βιβλιογραφία: • WWF (2007), “Climate Solutions”, WWF’S Vision for 2050.

• European Commission (2007), “Combating Climate Change”, The EU leads the way, Europe on the move series.

• Stern Review (2006), “The Economics of Climate Change”.

• IPCC (2007), “Climate Change 2007”: Synthesis Report, Summary for Policymakers.

4 Για περισσότερα βλέπε: WWF (2007), “Climate Solutions”, WWF’S Vision for 2050, A Global Effort, p.21 omikron 69 Νοέμβριος 09

Ομφαλοπλακουντιακά Μοσχεύματα - Βλαστοκύτταρα Δημόσια τράπεζα στη Θεσσαλονίκη ∆αμιανός Σωτηρόπουλος, Αν.∆ιευθυντής - Αποστολία Παπαλεξανδρή, Αιματολόγος Αιματολογική κλινική-ΜΜΜΟ, Γ.Ν. Γ.Παπανικολάου

Η

μεταμόσχευση αίματος από ομφάλιο λώρο και

βρυο κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του μυελού των

πλακούντα σε ασθενείς με λευχαιμία και άλλες

οστών. Τα κύτταρα αυτά, που ονομάζονται και βλαστο-

αιματολογικές παθήσεις είναι μια νέα μέθοδος θερα-

κύτταρα, κυκλοφορούν στο αίμα του εμβρύου. Κατά τη

πείας που εφαρμόζεται τα τελευταία 15 χρόνια, με

διάρκεια της εγκυμοσύνης, το έμβρυο οξυγονώνει το

πολύ καλά αποτελέσματα.

αίμα του μέσω του αίματος της μητέρας, στον πλακού-

Η λευχαιμία είναι κακοήθεια του αίματος η οποία

ντα. Η κυκλοφορία του αίματος του εμβρύου προς τον

όμως σήμερα μπορεί να θεραπευθεί. Η μέθοδος θε-

πλακούντα γίνεται μέσω του ομφαλίου λώρου. Έτσι στο

ραπείας με τα καλύτερα αποτελέσματα είναι η μεταμό-

εσωτερικό του πλακούντα κυκλοφορεί αίμα του εμβρύ-

σχευση μυελού των οστών. Η μεταμόσχευση γίνεται

ου σε όλη τη διάρκεια της κύησης.

ως εξής: παίρνουμε μυελό των οστών από υγιή δότη

Αμέσως μετά τον τοκετό το νεογνό είναι ικανό πλέ-

και τον δίνουμε στον ασθενή στον οποίο έχει χορη-

ον να αναπνεύσει από μόνο του, οπότε και αποκόπτε-

γηθεί προηγουμένως πολύ ισχυρή χημειοθεραπεία με

ται από τον ομφάλιο λώρο και τον πλακούντα. Μέσα

σκοπό να καταστρέψει τα λευχαιμικά κύτταρα τα οποία

όμως στον πλακούντα συνεχίζει να παραμένει μία μι-

ζουν και πολλαπλασιάζονται στο μυελό των οστών του.

κρή ποσότητα αίματος του νεογνού.

Η χημειοθεραπεία δυστυχώς δεν καταστρέφει μόνο τα

Μέχρι πρόσφατα το αίμα αυτό μαζί με τον πλα-

λευχαιμικά κύτταρα αλλά και τα φυσιολογικά κύτταρα

κούντα το πετούσαμε μια και δεν γνωρίζαμε τη χρησι-

του μυελού τα οποία παράγουν όλα τα κύτταρα του

μότητά του. Τώρα όμως γνωρίζουμε ότι το λίγο έστω

αίματος (ερυθρά αιμοσφαίρια, λευκά αιμοσφαίρια και

αυτό αίμα που παραμένει στον πλακούντα είναι υπερ-

αιμοπετάλια). Επομένως είναι απαραίτητη η χορήγηση

πολύτιμο και μπορεί να σώσει ανθρώπινες ζωές και ιδι-

νέου μυελού για την αντικατάσταση αυτού που έχει

αίτερα ζωές παιδιών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν

καταστραφεί. Σήμερα γνωρίζουμε ότι δεν πρόκειται

μόσχευμα σε παιδιά αλλά και σε ενήλικες που πάσχουν

για απλή αντικατάσταση: Ο «ξένος» προς τον ασθενή

από λευχαιμία και άλλες κακοήθεις ή γενετικές αιματο-

μυελός των οστών που χορηγείται έχει θεραπευτικές

λογικές ασθένειες.

ιδιότητες, αφού δρα εναντίον και των λευχαιμικών κυττάρων που έχουν τυχόν επιβιώσει.

Η χρησιμότητα των βλαστοκυττάρων

Κύτταρα που έχουν τις ίδιες ιδιότητες με αυτά που

Όταν ένας ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε μετα-

υπάρχουν στο μυελό των οστών του ενήλικα, και μάλι-

μόσχευση μυελού των οστών και δεν υπάρχει δότης

στα με περισσότερες δυνατότητες, υπάρχουν στο έμ-

που να ταιριάζει, ούτως ώστε να του χορηγήσει μυελό,

omikron 72 Νοέμβριος 09

Ομφαλοπλακουντιακά Μοσχεύματα - Βλαστοκύτταρα

γίνεται έρευνα στις Δημόσιες Τράπεζες αίματος από

χρόνο καταλαβαίνουμε ότι ο στόχος αυτός δεν είναι

πλακούντα. Σε μικρό χρονικό διάστημα μπορούμε να

δύσκολο να πραγματοποιηθεί.

ξέρουμε εάν υπάρχει συμβατό με τον ασθενή μόσχευ-

Στο νοσοκομείο Γ.Παπανικολάου, με τη ευθύνη της

μα. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε πολύ σοβαρές

Αιματολογικής Κλινικής και Μονάδας Μεταμόσχευσης

παθήσεις όπως είναι η λευχαιμία, αλλά και σε άλλες

Μυελού των Οστών δημιουργήθηκε η πρώτη δημόσια

επίσης σοβαρές, όπως η Μεσογειακή αναιμία και άλλα

τράπεζα βλαστοκυττάρων στην Θεσσαλονίκη σύμφω-

κληρονομικά νοσήματα, η μεταμόσχευση που γίνεται

να με τις προδιαγραφές του Netcord, του παγκόσμιου

είναι αλλογενής: τα βλαστοκύτταρα δηλαδή θα πρέπει

δικτύου τραπεζών. Η δημόσια τράπεζα θα συμμετέχει

να προέρχονται από άλλο άνθρωπο και όχι από τον

στο παγκόσμιο δίκτυο ανεύρεσης ομφαλοπλακουντια-

ίδιο τον ασθενή. Επομένως θα πρέπει η αναζήτηση να

κών μοσχευμάτων για τους ασθενείς που πάσχουν από

γίνει σε Δημόσια Εθελοντική Τράπεζα.

κακοήθη κυρίως νοσήματα. Πρόκειται για μια πολύτι-

Διεθνώς υπάρχουν δύο ειδών Τράπεζες, οι εθε-

μη προσφορά που δεν επιβαρύνει μητέρα και νεογνό,

λοντικές και οι ιδιωτικές. Στις εθελοντικές ή δημόσιες

ενός υλικού που διαφορετικά δεν θα χρησίμευε που-

τράπεζες, οι οποίες είναι κατά κανόνα υπό την αιγί-

θενά. Δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας μεγάλων Δη-

δα του κράτους, οι μητέρες δωρίζουν το μόσχευμα

μοσίων Τραπεζών βλαστοκυττάρων αυξάνοντας έτσι

το οποίο είναι διαθέσιμο για κάθε ασθενή που θα το

τις πιθανότητες να βρεθεί συμβατό μόσχευμα για τους

χρειασθεί εφ’ όσον είναι συμβατό. Στις ιδιωτικές τρά-

ασθενείς που το χρειάζονται.

πεζες οι γονείς πληρώνουν ώστε το μόσχευμα να φυ-

Η κατάθεση των βλαστοκυττάρων στην Δημόσια

λάσσεται αποκλειστικά και μόνο για το ίδιο το παιδί ή

Τράπεζα, όπως και όλες οι άλλες διαδικασίες είναι

για κάποιο από τα αδέλφια του εάν ποτέ χρειασθεί στο

εντελώς δωρεάν και δεν επιβαρύνουν καθόλου την οι-

μέλλον. Τα μοσχεύματα των ιδιωτικών τραπεζών δεν

κογένεια του παιδιού που γεννήθηκε.

μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το κοινωνικό σύνολο. Οι δημόσιες τράπεζες είναι συνδεδεμένες σε δί-

Μελλοντικές χρήσεις

κτυο για την εύκολη πρόσβαση των μεταμοσχευτικών

Η έρευνα στο χώρο της Αιματολογίας είναι συνε-

κέντρων που ψάχνουν να βρουν συμβατό μόσχευμα

χής και τα αποτελέσματα εντυπωσιακά. Για τα ομφα-

για τους ασθενείς τους. Σήμερα υπάρχουν παγκοσμί-

λοπλακουντιακά μοσχεύματα υπάρχουν δύο στόχοι.

ως περίπου 400.000 αποθηκευμένα μοσχεύματα στις

Ο πρώτος είναι να πολλαπλασιάσουμε τα κύτταρα του

δημόσιες τράπεζες και έχουν πραγματοποιηθεί πάνω

μοσχεύματος στο εργαστήριο ούτως ώστε να αυξηθεί

από 10.000 μεταμοσχεύσεις από τις οποίες οι μισές

το μόσχευμα, γιατί λόγω της μικρής ποσότητας που

σε παιδιά

έχουμε συνήθως δεν επαρκούν για ενήλικες και χρησιμοποιούνται κυρίως σε παιδιά. Ο δεύτερος είναι να

Οι δημόσιες τράπεζες στην Ελλάδα

προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε κύτταρα άλλων

Σε μελέτη που έγινε στο Πολυτεχνείο του Αριστο-

ιστών όπως είναι ο νευρικός ιστός, το ήπαρ, το μυ-

τέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης υπό την αιγίδα

οκάρδιο κλπ ώστε να μπορέσουμε να διορθώσουμε

της Αιματολογικής Εταιρείας Ελλάδος, αποδείχθηκε

αντίστοιχες βλάβες. Ελπίζουμε να ευοδωθούν οι προ-

ότι εάν οι δημόσιες τράπεζες συγκεντρώσουν 10.000

σπάθειες ώστε να βοηθηθούν ακόμη περισσότεροι άν-

μοσχεύματα τότε θα μπορούν να βρουν συμβατό μό-

θρωποι που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα με

σχευμα σχεδόν όλοι οι Έλληνες ασθενείς που χρειάζε-

την υγεία τους.

ται να κάνουν μεταμόσχευση. Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι

Τηλέφωνο επικοινωνίας:

στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 100.000 γεννήσεις τον

2313307419 (9-2μ.μ., Δευτέρα - Παρασκευή) omikron 73 Νοέμβριος 09

Ομφαλοπλακουντιακά Μοσχεύματα - Βλαστοκύτταρα

Η επιτυχής προσπάθεια των Συλλόγων Μελών της ΠΟΣΕΑ

τη φωνή τους και τη θέλησή τους και να ζητήσουν την

Αξιοσημείωτη δε ήταν η προσπάθεια, τόσο του Συλ-

ας Τράπεζας ΟΠΑ στο νοσοκομείο Γ. Παπανικολά-

λόγου Εθελοντών Αιμοδοτών (Σ.Ε.Α. ) Κοζάνης «Γέφυ-

ου, το οποίο πληρούσε τις προδιαγραφές και είχε την

ρα Ζωής», όσο και των υπόλοιπων Συλλόγων Μελών

απαιτούμενη υποδομή και τον απαραίτητο εξοπλισμό,

της ΠΟΣΕΑ, οι οποίοι συνυπέγραψαν και απέστειλαν

άμεσα. Η προσπάθεια αυτή βρήκε αντίκρισμα και είχε

υπόμνημα στον τότε Υπουργό Υγείας και Κοινωνικής

σαν αποτέλεσμα την δημιουργία της πρώτης Δημόσι-

Αλληλεγγύης, κύριο Δημήτριο Αβραμόπουλο, με θέμα

ας Τράπεζας Βλαστοκυττάρων στην Θεσσαλονίκη στο

την Υποστήριξη και την λειτουργία Τράπεζας Ομφα-

Γ. Παπανικολάου, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του

λοπλακουντιακού Αίματος (ΟΠΑ) στην Αιματολογική

Netcord, του παγκόσμιου δικτύου τραπεζών.

έγκριση και την ενίσχυση της λειτουργίας της Δημόσι-

Κλινική-ΜΜΜΟ του νοσοκομείου Γεώργιος ΠαπανικοΣτο υπόμνημα αναφέρεται το γεγονός ότι το ένα

Αποτυχία σωστής ενημέρωσης - Παραπληροφόρηση

τρίτο των ασθενών που αναζητεί κατάλληλο δότη για

Στην Ελλάδα Τράπεζα ΟΠΑ λειτουργεί από 3ετίας

να υποβληθεί σε Μεταμόσχευση Αιμοποιητικών Κυτ-

στο Ινστιτούτο Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδη-

τάρων (ΜΑΚ) δεν τον βρίσκει και κατά συνέπεια χάνει

μίας Αθηνών. Η Ελληνική Δεξαμενή δοτών λειτουρ-

την ευκαιρία της επιβίωσης. Ο αριθμός των ασθενών

γεί στον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ,

αυτών ανέρχεται στους 40-50 ετησίως στην χώρα μας.

Τμήμα Γ΄).

λάου Θεσσαλονίκης.

Ο Σ.Ε.Α. Κοζάνης, παίρνοντας την πρωτοβουλία, ζή-

Αναγνωρίζοντας τον προβληματισμό των μελλοντι-

τησε στο 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εθελοντικής Αιμο-

κών γονέων για το αν θα πρέπει να φυλάξουν το αίμα

δοσίας της ΠΟΣΕΑ το οποίο έλαβε χώρα στη Σύμη

του παιδιού τους για αυτόλογη χρήση, αλλά και των

στις 15-17 Μαΐου 2009, την στήριξη των Συλλόγων

Γυναικολόγων των οποίων ζητείται η συμβουλή, ο Εθνι-

Εθελοντών Αιμοδοτών όλης της χώρας, να ενώσουν

κός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων, σε συνεργασία με

Ειδικό κουτί μεταφοράς μοσχευμάτων.

Συνυπογράφοντες Σύλλογοι

omikron 74 Νοέμβριος 09

Ομφαλοπλακουντιακά Μοσχεύματα - Βλαστοκύτταρα

την Ελληνική Τράπεζα ΟΠΑ, το Εθνικό Κέντρο Ιστο-

τάση να προβάλλουν σε υπερβολικό βαθμό πληροφο-

συμβατότητας (Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς») και το Ανο-

ρίες που αφορούν την βασική έρευνα πάνω στα βλα-

σοβιολογικό Τμήμα του Γ.Ν-Μ.Α «Έλενα Βενιζέλου»

στικά κύτταρα. Επιπλέον οι διαφημίσεις υποδεικνύουν

διαμόρφωσαν ένα ενημερωτικό κείμενο για το 10ο Πα-

ότι οι ενδείξεις για αυτόλογη μεταμόσχευση είναι ίδιες

νελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής και Γυναικολογίας, στο

με εκείνες για αλλογενή, κάτι που ουδόλως ισχύει.

οποίο σημειώνουν ότι υπάρχουν τρεις διαφορετικοί

Για περισσότερες πληροφορίες λοιπόν, όσον αφο-

τρόποι αποθήκευσης μονάδων ομφαλοπλακουντιακού

σχευση είναι αυτό της λανθασμένης ή παραπλανητικής

ρά στα: • Χρησιμότητα αποθήκευσης μονάδων ομφαλοπλακουντιακού αίματος για μεταμόσχευση, • Μελλοντική Χρήση ομφαλοπλακουντιακού αίματος.

• Δημόσιες Τράπεζες Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος • Τράπεζες κατευθυνόμενης φύλαξης για χρήση στην οικογένεια • Ιδιωτικές Τράπεζες για αυτόλογη ή οικογενειακή μελλοντική χρήση • Πιθανότητα χρησιμοποίησης αυτόλογης μονάδας ΟΠΑ σήμερα • Μελλοντική Χρήση ομφαλοπλακουντιακού αίματος • Ευρωπαϊκή Νομοθεσία - Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Εθνικού

διαφήμισης. Τα διαφημιστικά έντυπα συχνά δεν "κατα-

Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων: http://www.eom.gr

φέρνουν" να κάνουν τον διαχωρισμό ανάμεσα σε αυτό-

καθώς και της Ελληνικής τράπεζα Ομφαλοπλακουντια-

λογη και αλλογενή μεταμόσχευση και υπάρχει μεγάλη

κού Αίματος (ΟΠΑ): http://hcbb.bioacademy.gr

αίματος σε: • Δημόσιες (μη κερδοσκοπικές) Τράπεζες φύλαξης μονάδων ΟΠΑ για διάθεση σε οποιονδήποτε ασθενή έχει ανάγκη ΜΑΚ ανά τον κόσμο • Τράπεζες (μη κερδοσκοπικές) κατευθυνόμενης φύλαξης μονάδων ΟΠΑ για χρήση στην οικογένεια (επί ειδικών ιατρικών ενδείξεων).

• Ιδιωτικές (κερδοσκοπικές) Τράπεζες φύλαξης μονάδων ΟΠΑ για αυτόλογη ή οικογενειακή μελλοντική χρήση. Επίσης επισημαίνουν πως ένα από τα μεγάλα ζητήματα που εμφανίζονται σε πολλές από τις υπάρχουσες στρατηγικές σχετικά με την αποθήκευση μονάδων ομφαλοπλακουντιακού αίματος για αυτόλογη μεταμό-

...το ένα τρίτο των ασθενών που αναζητεί κατάλληλο δότη για να υποβληθεί σε Μεταμόσχευση Αιμοποιητικών Κυττάρων (ΜΑΚ) δεν τον βρίσκει και κατά συνέπεια χάνει την ευκαιρία της επιβίωσης. Ο αριθμός των ασθενών αυτών ανέρχεται στους 40-50 ετησίως στην χώρα μας... omikron 75 Νοέμβριος 09

Ξαναζωντανεύοντας Μοτοσυκλέτες Εποχής Του Σωκράτη Μουτίδη

Έ

νας σκουριασμένος σκελετός, τροχοί σε άσχημη κατάσταση κι ένας κινητήρας «κολλημένος», ο

οποίος δεν παίρνει μπροστά συνθέτουν το σκηνικό. Κι όμως η συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα του 1939, αλλά και άλλες που χρονολογούνται πριν το 1950, ξαναγεννιούνται χάρη στη προσπάθεια δυο αδελφικών φίλων από την Κοζάνη, οι οποίοι βρίσκουν παλιές μοτοσυκλέτες, τις αναπαλαιώνουν και όταν τις βλέπει κάποιος νομίζει πως πρόκειται για ένα δημιούργημα, το οποίο μόλις βγήκε από το εργοστάσιο της εποχής εκείνης. Πρόκειται για τους Γιάννη Παπακωνσταντίνου και Μάκη Ρουσόπουλο,οι οποίοι με μεράκι, ζήλο και κυρίως αγάπη έχουν «ταχθεί» στο να αναπαλαιώνουν παλιά μοντέλα μοτοσυκλετών με την παραμικρή λεπτομέρεια. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η μοτοσυκλέτα να έχει παραχθεί από το εργοστάσιο τουλάχιστον 30 χρόνια πριν. Τις περισσότερες τις έχουν μαζέψει κυριολεκτικά από τα σκουπίδια ή τους παλιατζήδες και κάποιες άλλες τις έχουν αγοράσει έναντι αδράς αμοιβής από τον ιδιοκτήτη τους, ο οποίος, όμως, μόλις «μυρίζεται χρήμα» ξαφνικά συμπεριφέρεται σα να είναι τρομερά δεμένος με τη σκουριασμένη μοτοσυκλέτα, την οποία για χρόνια είχε παρατημένη σε μια γωνιά της αυλής και την έδερνε το χαλάζι, την κάλυπτε το χιόνι, την έκαιγε ο ήλιος και είχε γίνει κολλητή φίλη με τη βροχή. «Το έχουμε αυτό σαν λαός πάντως» μας λέει ο Μάκης, ο οποίος μας εξιστορεί διάφορα περιστατικά για την τάση Πρώτος ξεκίνησε ο Μάκης Ρουσόπουλος από το 1983, διαβάζοντας περιοδικά μοτοσυκλέτας. Εκεί είδε για πρώτη φορά ότι υπάρχουν άνθρωποι στο εξωτερικό που «ξαναζωντανεύουν» παλιές μοτοσυκλέτες και σκέφτηκε να δοκιμάσει με τις λίγες μηχανολογικές του γνώσεις... omikron 76 Νοέμβριος 09

του Έλληνα να πετάει στα σκουπίδια οτιδήποτε τον ενοχλεί, χωρίς να σκέφτεται αν αυτό που πετάει έχει αξία ή μπορεί να αποκτήσει στο μέλλον κάποια αξία

Ξαναζωντανεύοντας μοτοσυκλέτες εποχής

και που μόλις συνειδητοποιεί ότι υπάρχει περίπτωση να έχει οικονομικό όφελος, τότε το μυαλό του παίρνει στροφές. «Μέχρι πριν από λίγα χρόνια μπορούσες να βρεις παλιά μοτοσυκλέτα σχετικά εύκολα, τώρα δυστυχώς τα πράγματα δυσκόλεψαν, γιατί έχουν χαθεί πολλά και αξιόλογα μοντέλα πενήντα - εξήντα ετών, καθώς οι ιδιοκτήτες τους τα ξεφορτώθηκαν για να τους αδειάσουν το χώρο» μας λέει ο Γιάννης και μας δείχνει μια μηχανή που «έσωσαν», την οποία άφησαν οι Γερμανοί στη χώρα με τη φυγή τους. Οι δυο φίλοι από το γυμνάσιο ασχολούνται με αυτό το χόμπι τα τελευταία δώδεκα χρόνια. Πρώτος ξεκίνησε ο Μάκης από το 1983, διαβάζοντας περιοδικά μοτοσυκλέτας. Εκεί είδε για πρώτη φορά ότι υπάρχουν άνθρωποι στο εξωτερικό που «ξαναζωντανεύουν» παλιές μοτοσυκλέτες και σκέφτηκε να δοκιμάσει με τις λίγες μηχανολογικές του γνώσεις. Λίγο καιρό μετά έπεισε και τον μοντελιστή μέχρι τότε Γιάννη να «ενώσουν τις δυνάμεις τους» και τα καλά αποτελέσματα φάνηκαν γρήγορα. «Η αλήθεια είναι πως όταν δούλευα μόνος δεν είχα τα αποτελέσματα που βλέπετε σήμερα. Η βοήθεια

...λίγο καιρό μετά έπεισε και τον μοντελιστή μέχρι τότε Γιάννη Παπακωνσταντίνου να «ενώσουν τις δυνάμεις τους» και τα καλά αποτελέσματα φάνηκαν γρήγορα...

είναι απαραίτητη γιατί στο κάτω κάτω χρειάζεσαι και μια δεύτερη γνώμη» λέει για τη συνεργασία ο Μάκης. Το μάτι τους είναι πλέον έμπειρο και μόλις βλέπουν μια παλιά μοτοσυκλέτα μπορούν να καταλάβουν πε-

ταυτόχρονα, παρά μόνο αν δουν ότι είναι εύκολη περίπτωση.

ρίπου πόσο χρόνο θα τους πάρει να αναπαλαιωθεί,

«Υπήρξαν μέρες που μπήκαμε στο γκαράζ μέρα και

εκτιμώντας την κατάστασή της. Βέβαια το δυσκολό-

βγήκαμε την επόμενη γιατί ξεχαστήκαμε φτιάχνοντας

τερο κομμάτι, όπως ομολογούν, είναι ο κινητήρας, ο

μια μοτοσυκλέτα που λαχταρούσαμε να πιάσουμε στα

οποίος λόγω του ότι δεν μπορεί να φανεί αν δεν ανοι-

χέρια μας» παίρνει το λόγο ο Γιάννης και μας εξηγεί

χτεί, κάνεις τους δύο χομπίστες να ρισκάρουν, καθώς

πως το διαδίκτυο τους έχει κυριολεκτικά λύσει τα χέρια,

δεν ξέρουν πραγματικά τι θα συναντήσουν. «Πήραμε

καθώς μπορούν να βρουν σχέδια κινητήρων και συν-

μια μοτοσυκλέτα του 1959, η οποία εξωτερικά φαινό-

δεσμολογιών όποιας μοτοσυκλέτας θέλουν. Μαζί με τα

ταν σε καλή κατάσταση. Μόλις ανοίξαμε τον κινητήρα

σχέδια κατεβάζουν και φωτογραφίες των μηχανών, για

διαπιστώσαμε πως ήταν κολλημένος από τη σκουριά

να δουν την εμφάνισή τους, όπως ήταν όταν βγήκαν

και προετοιμαστήκαμε ψυχολογικά για τις πολλές ώρες

από το εργοστάσιο με τα χρώματά τους, τις καμπύλες

προσωπικής εργασίας που θα αφιερώναμε» εξηγεί ο

τους και γενικώς τις… ιδιοτροπίες τους. Αφού διαθέ-

Μάκης. Η συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα αναπαλαιώθηκε

τουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία, κάνουν τη μηχανή

τελικά σε ενάμιση χρόνο, αλλά άξιζε τον κόπο.

στην κυριολεξία βίδες και ξεκινούν το φτιάξιμο, προσέ-

Όταν συναντούν μια δύσκολη υπόθεση, δεν προχωρούν στην αναπαλαίωση δεύτερης μοτοσυκλέτας

χοντας και την παραμικρή λεπτομέρεια, ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί με την ολοκλήρωσή της αντίκα. omikron 77 Νοέμβριος 09

Ξαναζωντανεύοντας μοτοσυκλέτες εποχής

Ευτυχώς, όμως, μπορούν σχετικά εύκολα πια να βρουν ανταλλακτικά για τα μοντέλα τους. Όσο πιο σπάνια είναι η μηχανή, τόσο πιο σπάνια και τα ανταλλακτικά της και βέβαια μεγαλύτερη η αξία της. Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Τσεχία, η Πολωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχουν ενεργές λέσχες - club που ασχολούνται ζεστά με το αντικείμενο και πίεσαν με τον τρόπο τους υπεύθυνους να βοηθήσουν μικρομεσαίες και οικογενειακές επιχειρήσεις να κατασκευάζουν ανταλλακτικά παλιών μοτοσυκλετών, προμηθεύοντας τους με τα αντίστοιχα καλούπια. «Μιλάμε για οργάνωση με όλη τη σημασία της λέξης» μας λέει ο Μάκης και εύχεται να φτάσει και η χώρα μας κάποια στιγμή σε αυτό το επίπεδο. «Για να πούμε την αλήθεια το χόμπι μας είναι σχετικά ακριβό, όμως εμείς είμαστε κερδισμένοι κατά κάποιο τρόπο γιατί γλιτώνουμε τα εργατικά. Προμηθευόμαστε τα ανταλλακτικά και αναπαλαιώνουμε μόνοι μας τις μοτοσυκλέτες και έτσι μας βγαίνει οικονομικά» προσθέτει. Οι περισσότεροι, όπως συμπληρώνει ο Γιάννης, πληρώνουν συνεργεία να τους φτιάξουν τη μηχανή και την παραλαμβάνουν έτοιμη. «Όλο το θέμα και η ιστορία είναι να φτιάξεις τη μοτοσυκλέτα μόνος σου και αυτό δεν το αλλάζω με τίποτα. Μόλις η μηχανή ολοκληρωθεί και χτυπήσεις μανιβέλα και ακούσεις την πρώτη της… φωνή, τότε αυτή η φωνή μιλάει στην καρδιά σου και ξεχνάω τις ώρες που εργάστηκα, τον κόπο και τα πάντα» λέει ο Γιάννης. Το 90% των εργασιών που γίνονται στη μοτοσυκλέτα είναι δουλειά των δύο φίλων. Για το υπόλοιπο 10% φροντίζουν να κάνουν την απαραίτητη προεργασία και να δώσουν τα κομμάτια που χρειάζονται φτιάξιμο σε τεχνίτες που εμπιστεύονται απόλυτα. Άλλωστε, δεν είναι απλή υπόθεση να εμπιστεύεται κανείς κάτι που αγόρασε 1,5 εκατομμύριο δραχμές (η πιο ακριβή μηχανή που αγόρασαν) και η οποία μόλις φτιαχτεί θα έχει τετραπλάσια χρηματική αξία, κυρίως όμως συναισθηματική, γιατί κάθε της εξάρτημα έχει γίνει ένα με τον δημιουργό της. Στο μικρό τους γκαράζ βρίσκονται γύρω γύρω καλογυαλισμένες οι δώδεκα κλασικές κυρίες που έχουν omikron 78 Νοέμβριος 09

Ξαναζωντανεύοντας μοτοσυκλέτες εποχής

«Υπήρξαν μέρες που μπήκαμε στο γκαράζ μέρα και βγήκαμε την επόμενη γιατί ξεχαστήκαμε φτιάχνοντας μια μοτοσυκλέτα που λαχταρούσαμε να πιάσουμε στα χέρια μας»...

omikron 79 Νοέμβριος 09

Ξαναζωντανεύοντας μοτοσυκλέτες εποχής

αναστήσει. Ο Γιάννης αναλαμβάνει να μας ενημερώσει

με αλυσίδα. Η πασίγνωστη Floreta της δεκαετίας του

για την κάθε μια ξεχωριστά, «αυτή είναι μια NSU OSL

60, το παπάκι εκείνης της εποχής, με μεγάλη ιστορία

του 1956, η οποία ξέμεινε στην Ελλάδα από τον Γερ-

στην Ελλάδα. Δίπλα σε μια Horex του 1953 υπάρχει

μανικό στρατό» και μας δείχνει στο εξωτερικό μέρος

μια Triumph 250 κυβικών και δίπλα της το πρώτο μο-

του κινητήρα μια λεπτομέρεια που ίσα-ίσα φαίνεται με

ντέλο της NSU μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο,

γυμνό μάτι, τον γερμανικό αετό με τη σβάστικα χαραγ-

το NSU SL». Η ξενάγηση τελειώνει με μια BMW με

μένα επάνω στο μέταλλο. Αυτή είναι μια Zundapp του

μπόξερ κινητήρα, η οποία είναι υπό κατασκευή, δηλα-

1951, η οποία έχει τις ταχύτητες στο χέρι και όχι στο

δή… βίδες. Τη δουλειά των δυο δημιουργών έχουν δει

πόδι. Αυτή είναι μια Decave του 1956, αυτή μια Simson

ελάχιστοι στην Κοζάνη, μιας και οι μοτοσυκλέτες αυτές

του 1957 από την πρώην Ανατολική Γερμανία. Παραδί-

έχουν εκτεθεί για λίγες μόνο ημέρες στην έκθεση που

πλα, βλέπετε το NSU Prima ένα σκούτερ του 1957 150

διοργανώνει κάθε χρόνο ο δήμος Κοζάνης με τίτλο

κυβικών και μάλιστα με μίζα. Δίπλα του το NSU Fox του

«συλλογές σε κοινή θέα». Ο Γιάννης ομολογεί πως πε-

1951. Πιο δίπλα μια BMW 500 κυβικών εκατοστών του

ρίμενε διαφορετικές αντιδράσεις από αυτές που συνά-

1954 με μπόξερ κινητήρα και κίνηση με άξονα και όχι

ντησε, «ένας νεαρός με το που τις είδε με πλησίασε και

omikron 80 Νοέμβριος 09

Ξαναζωντανεύοντας μοτοσυκλέτες εποχής

με ρώτησε¨ φιλαράκι πόσο το πουλάς αυτό; Κάποιος άλλος πάλι αναρωτήθηκε πότε η BMW έβγαλε τέτοιο μοντέλο και δεν το πήρε χαμπάρι. Ήταν, όμως, και αυτοί, οι μεγαλύτερης ηλικίας, οι οποίοι δάκρυσαν, γιατί τους θύμισαν τα νεανικά τους χρόνια». Επιθυμία τόσο του Γιάννη όσο και του Μάκη είναι να φτιάξουν κάποια στιγμή ένα ιδιωτικό μουσείο, στο οποίο και θα εκθέσουν τις ωραίες κλασικές κυρίες. Μέσα σε αυτό θα εκθέτουν και άλλα αντικείμενα εποχής τα οποία συλλέγουν, όπως για παράδειγμα παλιά ραδιόφωνα. Μέχρι τότε, όμως, μπορούμε να θαυμάσουμε τη δουλειά τους μέσω του διαδικτύου και του «καναλιού» που έχουν δημιουργήσει στο www.youtube.com με όνομα “rousmak”.

omikron 81 Νοέμβριος 09

omikron magazine

Σοσιαλιστές με τα ζώα, νεοφιλελεύθεροι με τους τους ανθρώπους. ανθρώπους. με Bασίλης Μαγκλάρας Πολιτικός Επιστήμων, Διδάσκων στο ΕΑΠ www.MAGLARAS.com

ζώα, νεοφιλελεύθεροι Σοσιαλιστές με τα

Σ

το κανάλι «Animal Planet» της συνδρομητικής τηλεόρασης η εκπομπή «Η αστυνομία των ζώων» είναι πολύ οικεία και αγαπητή. Μια ομάδα

ειδικευμένων κτηνιάτρων, υπαλλήλων του Δήμου και της Πολιτείας, σε συνεργασία με την τοπική αστυνομία κάνει κάτι που κάθε σοβαρός και ευαίσθητος πολίτης θα ονειρεύονταν να το δει να γίνεται στην πόλη που ζει. Οι σκηνές είναι συγκλονιστικές. Ο ιδιοκτήτης του αλόγου, παρότι δεν είχε κακή πρόθεση δεν είχε ούτε τα οικονομικά μέσα ούτε τις γνώσεις να φροντίσει το άλογο. Αυτό είναι αδύναμο, υποσιτισμένο και μόλις μετά βίας μπορεί να μπει στο ειδικό αυτοκίνητο της ομάδας που θα το μεταφέρει σε ασφαλές μέρος. Ο αστυνομικός ανακρίνει τον ιδιοκτήτη και αφού διαπιστώσει ότι δεν είχε πρόθεση να κακοποιήσει το ζώο του επιτρέπει να κυκλοφορεί ελεύθερος μέχρι να εκδικαστεί η υπόθεσή του από το δικαστήριο. Εντωμεταξύ, το άλογο έχει ήδη φτάσει στο πολυιατρείο ζώων του Δήμου. Στον ευρύχωρο στάβλο το περιμένει μια ομάδα ειδικευμένων κτηνιάτρων όπου του παίρνουν αίμα, το εξετάζουν με το στηθοσκόπιο, του περνούν ορό και το σηκώνουν με βοηθητικό ιμάντα ελάχιστα εκατοστά από το έδαφος ώστε να μην κουράζονται τα αδύναμα πόδια του. Σε λίγες ώρες έχουν βγει και τα αποτελέσματα των εξετάσεων. Το άλογο πάσχει από υπογλυκαιμία και η μακροχρόνια κακή διατροφή, έλλειψη τροφής ή ακατάλληλη τροφή, το έχουν εξαντλήσει. Αμέσως επιστρατεύονται τα καλύτερα φάρμακα και οι καλύτερες τροφές και μετά από μερικές βδομάδες εντατικής φροντίδας το ζώο αισθάνεται και

omikron 84 Νοέμβριος 09

Σοσιαλιστές με τα ζώα, νεοφιλελεύθεροι με τους ανθρώπους.

δείχνει πολύ καλύτερα. Έχει έρθει η ώρα λοιπόν να του βρουν ένα καλό σπίτι όπου θα μπορεί να ζήσει την υπόλοιπη ζωή του «αστρεσάριστα», όπως λένε οι κτηνίατροι. Παράλληλα με το κακοποιημένο άλογο, η εκπομπή παρουσιάζει και το χρονικό μιας καταγγελίας κάποιου ανώνυμου καταγγέλλοντα στο γείτονά του για κακοποίηση σκύλων. Η αστυνομία των ζώων και η «πραγματική» αστυνομία καταφτάνουν με τα όπλα ανά χείρας μαζί με μια ομάδα γιατρών για να διαπιστώσουν αν η καταγγελία ευσταθεί. Στο σπίτι όπου εισέρχονται χωρίς την ανάγκη εντάλματος, βρίσκουν οχτώ κουτάβια και έναν ενήλικο θηλυκό σκύλο. Ο γιατρός εξετάζει προσεχτικά τα κουτάβια ενώ ο αστυνομικός ανακρίνει τον ιδιοκτήτη για να διαπιστώσει τις προθέσεις του για τα ζώα. Ο γιατρός εντωμεταξύ διαπιστώνει ότι το ενήλικο σκυλί έχει οδοντική πλάκα, σαν αυτή που έχουν και οι ενήλικοι άνθρωποι, και ότι πρέπει ο ιδιοκτήτης του να το πάει ευθύς αμέσως στον κτηνίατρο να του καθαρίσει την πλάκα. Ωστόσο, η ομάδα αποφαίνεται ότι αυτό δεν είναι τόσο σοβαρό για να κινήσει νομικές διαδικασίες η αστυνομία των ζώων ενάντια στον ιδιοκτήτη του ζώου. Άλλωστε τα κουτάβια δείχνουν μια χαρά και λίγη οδοντική πλάκα συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες. Αυτά και άλλα παρόμοια παρακολουθούσα εμβρόντητος για περισσότερο

Ως φιλόζωος είχα συγκλονιστεί από την οργάνωση και τους οικονομικούς πόρους που είχαν διαθέσει οι αμερικανοί

από σαράντα λεπτά. Ως φιλόζωος είχα συγκλονιστεί από την οργάνωση και

πολίτες για να στήσουν

τους οικονομικούς πόρους που είχαν διαθέσει οι αμερικανοί πολίτες για να

μια «δίκαιη πολιτεία

στήσουν μια «δίκαιη πολιτεία των ζώων» πλάι-πλάι στην πολιτεία των ανθρώπων. Αυτά τα όμορφα και συγκινητικά παρακολουθούσα μέχρι να γυρίσω στο ΒΒC για ειδήσεις. Και εκεί που το αμερικανικό όνειρο έδειχνε να τους αφορά όλους στην Αμερική, ακόμα και τους σκύλους, η διαμάχη που παρουσίαζε

των ζώων» πλάι-πλάι στην πολιτεία των ανθρώπων...

ειδησεογραφικά το κανάλι δεν άφηνε κανένα περιθώριο για παρανοήσεις. Το βίντεο έπαιζε την εγγραφή από μια κάμερα στην είσοδο ενός νοσοκομείου της Νέας Υόρκης. Ένας ασθενής με κουρελιασμένα ρούχα εισέρχεται στο νοσοκομείο πάνω σε ένα φορείο. Μετά από μία ώρα εξέρχεται με το ίδιο φορείο ημιλιπόθυμος. Ο παρουσιαστής μας αναλύει το περιστατικό. Ο ασθενής στο φορείο είναι άστεγος που λιποθύμησε σε πάρκο της Νέας Υόρκης. Κάποιος που είδε το λιπόθυμο άντρα κάλεσε για ιατρική βοήθεια. Το ασθενοφόρο κατέφθασε, παρέλαβε τον ασθενή και τον οδήγησε στο νοσοκομείο. Όλα φαίνονταν φυσιολογικά, ώσπου στο νοσοκομείο διαπιστώθηκε ότι ο ασθενής-άστεγος είναι ανασφάλιστος και έτσι omikron 85 Νοέμβριος 09

Σοσιαλιστές με τα ζώα, νεοφιλελεύθεροι με τους ανθρώπους.

δεν δικαιούται καμιάς περίθαλψης. Έτσι με το ίδιο φορείο οδηγήθηκε ημιλιπόθυμος και εγκαταλείφθηκε στο πάρκο απ’ όπου τον είχαν παραλάβει. Στη συνέχεια ένα άλλο βίντεο παρουσίαζε τις δράσεις μιας αμερικανικής

Ένας ασθενής

φιλανθρωπικής οργάνωσης η οποία έχει στρέψει τους μισούς και πλέον πό-

με κουρελιασμένα

ρους της από χώρες και ηπείρους όπως η Ινδία και η Αφρική προς τις Η.Π.Α.

ρούχα εισέρχεται

ένα έκτακτο πρόγραμμα που σχεδίασαν για την παροχή δωρεάν οδοντιατρι-

στο νοσοκομείο πάνω

κών υπηρεσιών σε πολίτες μιας κάποιας πολιτείας. Ο υπεύθυνος περιέγραφε

σε ένα φορείο. Μετά

χειρα ιατρεία προκειμένου να εξεταστούν δωρεάν και να του παρέχουν ιατρι-

από μία ώρα εξέρχεται με το ίδιο φορείο ημιλιπόθυμος. ...ο ασθενής-άστεγος είναι ανασφάλιστος και έτσι δεν δικαιούται καμιάς περίθαλψης...

omikron 86 Νοέμβριος 09

Ο υπεύθυνος της οργάνωσης αφηγούνταν την τεράστια απήχηση που είχε

την κοσμοσυρροή ανθρώπων έξω από το στάδιο όπου είχαν στηθεί τα πρόκή περίθαλψη οι γιατροί της οργάνωσης. Ήταν όμως μόνο λίγες εκατοντάδες από τα εκατομμύρια των ανασφάλιστων αμερικανών. Τα συμπεράσματα δικά σας.

Οι υπηρεσίες µας Τα πάντα παντού Βασικές υπηρεσίες (Express Παράδοση) -Υπηρεσία Door to Door (D2D).

-Υπηρεσία Point to Point (P2P) .

-Υπηρεσία Point to Door (P2D).

-Υπηρεσία Express Envelope.

-Υπηρεσίες Αυθηµερόν.

Εξειδικευµένες Πρόσθετες Υπηρεσίες -Νέα Υπηρεσία Αντικαταβολής.

-Υπηρεσία Αγοράς.

-Υπηρεσία Παράδοσης Σάββατο.

-Υπηρεσία Παράδοσης την Επόµενη Εργάσιµη. µέρα σε δυσπρόσιτες περιοχές Υπηρεσία Ειδικών ∆ιανοµών.

-Υπηρεσία Αποστολών Ειδικού Χειρισµού.

-Υπηρεσία Μαζικών ∆ιανοµών.

-Υπηρεσίες Συσκευασίας.

-Ασφάλιση αποστολών.

ACS Combo Express -ACS Track & Trace : Ηλεκτρονική παρακολούθηση αποστολών.

ACS Χρηµατοοικονοµικές Υπηρεσίες -ACS Bill Receipts : Νέα Υπηρεσία Ηλεκτρονικής Εξόφλησης Λογαριασµών.

ACS Ticket – Έκδοση και παράδοση εισιτηρίων στην πόρτα σας.

-H ACS, σε συνεργασία µε την TicketQuest.gr

Περισσότερες πληροφορίες σε ένα από καταστήµατα ACS. Λογδανίδης Χρήστος ΚΟΖΑΝΗ 1 ΠΤΟΛΕΜΑΪ∆Α ΣΙΑΤΙΣΤΑ Τέρµα Φιλίππου Β, 25ης Μαρτίου & Κανάρη, 25ης Μαρτίου 9, τηλ.: 24610 21100 τηλ.: 24630 54556 τηλ.: 24650 22002 ΚΟΖΑΝΗ 2 ΣΕΡΒΙΑ ΑΜΥΝΤΑΙΟ Ελ. Βενιζέλου 2, Μακεδονοµάχων 6, 28ου Συντ. Πεζικού 14, τηλ.: 24610 49220 τηλ.: 24640 21100 τηλ.: 23860 23312

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟΥΣ ΔΕΛΦΟΥΣ Του Απόστολου Χατζηδήμου ∆/ντης Επικοινωνίας ∆ήμου ∆ελφών

Έ

τσι και αφήσεις το κουβάρι να ξετυλιχτεί απ’ τις κορφές του Παρνασσού, αυτό θα διασχίσει δρυ-

μούς, βράχους, μονοπάτια, αρχαίους ναούς, ξωκλήσια, μυγδαλιές, ελαιώνες και θα πάρει το δρόμο προς τη θάλασσα. Εκεί όπου ο μύθος προτιμούσε να ξετυλίγει τον δικό του πηγαιμό προς το ιερό βουνό. Το βουνό πάνω απ’ το Κρισσαίο Πεδίο με το Ιερό των Δελφών που έγινε ο «Ομφαλός της Γης» και που τόσοι διάβηκαν για να ακούσουν έναν χρησμό, να πάρουν ένα σημάδι για τη ζωή τους. Το κουβάρι αυτό δεν έχει σταματήσει να ξετυλίγεται μέχρι σήμερα. Ο χρόνος μπορεί να έχει επέμβει με τον δικό του τρόπο, αλλά το μόνο που έχει καταφέρει είναι να σμιλεύσει την ομορφιά της φύσης σε κάθε του πέρασμα. Την φύση που παίρνει αγκαλιά την ιστορία και μαζί τριγυρνούν στα μέρη που έζησαν πολλά και που τους διηγούνται ακόμα και σήμερα πολλά περισσότερα. Έτσι και μεις, ακολουθούμε το κουβάρι που ξετυλίγεται μπροστά στις αισθήσεις μας και του ζητάμε να σταματήσει εκεί που αυτό πιστεύει ότι θα μας αναγκάσει να τις ενεργοποιήσουμε. Τόσο, όσο θα χρειαστεί για να μην διαγραφούν ποτέ από το ντεπόζιτο της μνήμης. Ας το να κυλήσει λοιπόν…

Η ιστορία των Δελφών Στους πρόποδες του Παρνασσού, στο υποβλητικό τοπίο που σχηματίζεται ανάμεσα σε δύο θεόρατους βράχους, τις Φαιδριάδες, βρίσκεται το πανελλήνιο ιερό των Δελφών και το πιο ξακουστό μαντείο της αρχαίας Ελλάδας. Σύμφωνα με πανάρχαιο μύθο, οι δύο αετοί που εξαπέστειλε ο Δίας από τα πέρατα του σύμπαντος για να βρει το κέντρο του κόσμου, συναντήθηκαν στους Δελφούς. Έκτοτε οι Δελφοί ταυτίστηκαν με τον ομφαλό της γης, και όχι μόνο γεωγραφικά. Για πολλούς omikron 88 Νοέμβριος 09

Περιήγηση στους Δελφούς

αιώνες αποτελούσαν υψηλό πνευματικό και θρησκευτικό κέντρο, καθώς και σύμβολο ενότητας του αρχαίου ελληνισμού. Αυτό αποδεικνύουν, άλλωστε, τα πολυάριθμα έργα τέχνης που αφιέρωσαν εδώ απεσταλμένοι πρέσβεις πόλεων-κρατών αλλά και μεμονωμένα άτομα. Τα παλαιότερα ευρήματα στην περιοχή των Δελφών χρονολογούνται στη νεολιθική εποχή (περ. 4000 π.Χ.) και προέρχονται από το Κωρύκειο Άντρο, σπήλαιο στον Παρνασσό, όπου τελούνταν οι πρώτες λατρείες. Στο χώρο όπου αργότερα αναπτύχθηκε το ιερό του Απόλλωνα προϋπήρχε οικισμός και νεκροταφείο της μυκηναϊκής περιόδου. Τα ίχνη κατοίκησης είναι ελάχιστα και πολύ αποσπασματικά μέχρι τον 8ο αι. π.Χ., οπότε επικράτησε η λατρεία του Απόλλωνα και εξελίχθηκε το ιερό με το μαντείο και τα θρησκευτικά οικοδομήματά του. Προς το τέλος του 7ου αι. π.Χ. κτίστηκαν οι πρώτοι λίθινοι ναοί, αφιερωμένοι ο ένας στον Απόλλωνα και ο άλλος στην Αθηνά, που επίσης λατρευόταν επίσημα, με την επωνυμία Προναία ή Προνοία, και μάλιστα σε δικό της τέμενος. Όπως προκύπτει από φιλολογικές μαρτυρίες και αρχαιολογικά ευρήματα, στους Δελφούς λατρεύονταν επίσης η Άρτεμις, ο Ποσειδώνας, ο Διόνυσος, ο Ερμής, ο Ζευς Πολιεύς, η Υγεία και η Ειλείθυια. Η μεγάλη ακμή του δελφικού μαντείου σημειώνεται μεταξύ 6ου και 4ου αι. π.Χ. Οι χρησμοί του, που θεωρούνταν οι πιο αξιόπιστοι, εκφράζονταν από την Πυθία και δίνονταν στους ενδιαφερόμενους από τους ιερείς του Απόλλωνα, σε μορφή στίχων. Πιστεύεται ότι το δελφικό μαντείο διατύπωσε προβλέψεις σχετικά με τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, την Αργοναυτική εκστρατεία και τον Τρωικό πόλεμο. Κατά τον 3ο αι. π.Χ. μία νέα πολιτική και στρατιωτική δύναμη εμφανίζεται στο προσκήνιο, οι Αιτωλοί, που εκφράζουν τη δυναμική τους παρουσία στο ιερό με διάφορα αναθήματα. Στην περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας (μετά το 168 π.Χ.) οι Δελφοί άλλοτε ευνοήθηκαν από τους αυτοκράτορες και άλλοτε λεηλατήθηκαν, όπως, για παράδειγμα, από το Σύλλα και το Νέρωνα. omikron 89 Νοέμβριος 09

Περιήγηση στους Δελφούς

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού οι Δελφοί

της γης.

έγιναν έδρα επισκοπής, όμως εγκαταλείφθηκαν στις

Ο αρχαιολογικός χώρος των Δελφών περιλαμβάνει

αρχές του 7ου αι. μ.Χ., εποχή επέλασης των Σλάβων.

δύο τεμένη, ένα αφιερωμένο στον Απόλλωνα και ένα

Σταδιακά το αρχαίο ιερό καλύφθηκε από επιχώσεις,

στην Αθηνά, καθώς και άλλου είδους εγκαταστάσεις,

ενώ, πολύ αργότερα, πάνω στα θαμμένα ερείπιά του

κυρίως αθλητικές. Όσοι έρχονταν από την Αθήνα συ-

εγκαταστάθηκε ένα ολόκληρο χωριό, το Καστρί.

ναντούσαν πρώτα το ιερό της Αθηνάς Προναίας.

Η έρευνα στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών

Προχωρώντας προς τα βορειοδυτικά συναντούσε

άρχισε γύρω στο 1860 από Γερμανούς. Το 1891 οι

κανείς το γυμνάσιο, χώρο αθλητικής προπόνησης και

Γάλλοι πήραν από την ελληνική κυβέρνηση έγκριση για

εκπαιδευτικό κέντρο, με την παλαίστρα και το συγκρό-

διεξαγωγή συστηματικών ερευνών και τότε άρχισε η λε-

τημα λουτρών της κλασικής περιόδου κοντά στις ρω-

γόμενη «Μεγάλη Ανασκαφή›, αφού προηγουμένως το

μαϊκές θέρμες. Επόμενος σταθμός ήταν η Κασταλία, η

χωριό Καστρί μεταφέρθηκε δυτικότερα.

ιερή κρήνη, της οποίας το νερό ξεδιψούσε και εξάγνιζε

Εντυπωσιακά ευρήματα ήρθαν στο φως. Ανάμεσά

τους επισκέπτες προτού συμβουλευθούν το μαντείο.

τους είναι περίπου 3.000 επιγραφές, που αποκαλύπτουν

Ο σπουδαιότερος χώρος των Δελφών ήταν πάντο-

διάφορες πτυχές του δημοσίου βίου στην αρχαιότητα.

τε το ιερό του Απόλλωνα. Από εκεί οι επισκέπτες ακο-

Σήμερα η Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία, σε συνερ-

λουθούσαν την ιερά οδό, το βασικό ιστό του τεμένους,

γασία με τη Γαλλική Σχολή, εξακολουθεί να αναπτύσσει

που οδηγούσε στο ναό του Απόλλωνα με το περίφημο

ανασκαφική, αλλά και μουσειογραφική και αναστηλωτι-

άδυτο, όπου έδινε τους χρησμούς η Πυθία.

κή δραστηριότητα. Το μοναδικό μνημείο που διέθετε

Το ιερό ήταν κατάμεστο από πολυάριθμα και ποικί-

αρκετό αρχαίο υλικό, ώστε να αποκατασταθεί πλήρως

λα μνημεία αφιερωμένα από ελληνικές πόλεις, ηγεμόνες

στη γνήσια μορφή του ήταν ο θησαυρός των Αθηναί-

ή ακόμη και ιδιώτες, με αφορμή ιστορικές περιστάσεις

ων, που αναστηλώθηκε το 1903-1906 με έξοδα του

και κοινωνικοπολιτικά γεγονότα, ή απλώς για να εκφρά-

Δήμου Αθηναίων. Άλλα μνημεία που έχουν αναστηλω-

σουν σέβας και ευλάβεια προς το θεό. Τα έργα αυτά

θεί είναι ο βωμός των Χίων, ο ναός του Απόλλωνα και

κυμαίνονται από χάλκινους ή αργυρούς τρίποδες (ένα

η θόλος. Στη νεότερη εποχή, γύρω στο 1930, σε μια

από τα σύμβολα του μαντείου) μέχρι σύνθετα πολυ-

προσπάθεια αναβίωσης της δελφικής ιδέας, ο ποιητής

πρόσωπα αγαλματικά συμπλέγματα, κατασκευασμένα

Άγγελος Σικελιανός και η σύζυγός του Εύα Πάλμερ

από μάρμαρο ή χαλκό.

διοργάνωσαν παραστάσεις αρχαίου δράματος, θέλο-

Μεταξύ των αρχιτεκτονικών αφιερωμάτων, οι θη-

ντας να δημιουργήσουν ένα νέο πνευματικό ομφαλό

σαυροί, εντυπωσιακοί και πολυτελέστατοι, στέγαζαν κι-

νητά αναθήματα, αλλά πρωτίστως πρόβαλλαν την τέχνη της πατρίδας του κάθε αναθέτη. Η ιερά οδός πλαισιωνόταν από τέτοια αφιερώματα, πυκνά τοποθετημένα σε όλο της το μήκος. Στο κέντρο του ιερού, δέσποζε ο μεγαλοπρεπής ναός του Απόλλωνα. Βορειότερα βρισκόταν το θέατρο, όπου διεξάγονταν οι δραματικοί και μουσικοί αγώνες των Πυθίων, ενώ ακόμη ψηλότερα και έξω από τον περίβολο του ιερού βρισκόταν το στάδιο, που φιλοξενούσε τους αθλητικούς αγώνες. Με βάση τα ανασκαφικά δεδομένα, οι αρχαίοι δελφιώτες πρέπει να ζούσαν περιμετρικά του ιερού.

Η πόλη των Δελφών Η πόλη των Δελφών αποτελεί την οικιστική συνέχεια του ιστορικού Μαντείου των Δελφών και του οικισμού Καστρί που αναπτύχθηκε επάνω στα ερείπια του Μαντείου. Μεταφέρθηκε στην σημερινή της θέση το 1893 με την έναρξη των αρχαιολογικών ανασκαφών. Χτισμένη στην πλαγιά του δυτικού Παρνασσού σε υψόμετρο 550μ. Επίκεντρο παγκόσμιου πολιτιστικού ενδιαφέροντος που προσφέρει ένα άρτιο επίπεδο φιλοξενίας μεγάλης κλίμακας. Κέντρο φυσιολατρικού τουρισμού και αθλητισμού (εκπληκτικό το σύμπλεγμα αρχαίων & σύγχρονων μονοπατιών) που προσφέρει μεγάλες συγκινήσεις σε όλες τις ηλικίες. Μαγευτική η θέα αυτής της πόλης που έχει χαρακτηριστεί ως ένας τόπος πραγματικής θετικής ενέργειας. Το υπέροχο κλίμα της και η άρτια σύνδεσή της με όλα τα σημαντικά αστικά κέντρα της Ελλάδας την καθιστούν έναν πραγματικό «Ομφαλό της Γης». Οι Δελφοί είναι αδελφοποιημένοι με τις πόλεις: Τόνγκα (Ιαπωνία) και Τεοτιχουακάν (Μεξικό).

Περπατώντας στα μονοπάτια των Δελφών Οι Δελφοί αποτελούν έναν τόπο ιδανικό για την απόλαυση μιας περιπατητικής εμπειρίας. Διεθνή, αρ-

Ο NR

G είν

αι «Μ ουσι κός α. Εκ Σταθ µός» φιλτρ τός α πό µ µε εν άρει ουσι και α ηµερ κές ε Η κα ωτικ ναµε πιλο ό θηµε ταδίδ γ έ ρινή ει για ς, πα πραγ το κο ρ ε α σάς κολο µατικ ινό, τις εξ υθεί, δίνει ή κα ελίξε ι ουσ αυτό ι ς. ιαστι που έχει κή επ ανάγ αφή κη έ µας νας µε NRG -ακρ οατή ς. χαρα

κτήρ

χαία και σύγχρονα μονοπάτια σάς δίνουν την ευκαιρία να ανακαλύψετε τη Δελφική Γη και ιστορία με έναν πραγματικά ιδιαίτερα διασκεδαστικό και αναζωογονητικό τρόπο.

www.nrgradio.gr • Τσόντζα 9 • 501 00 • Κοζάνη Τηλ. 24610 35222 • Fax 24610 24610 nrgradio@ath.forthnet.gr

Περιήγηση στους Δελφούς

Το αρχαίο μονοπάτι Κίρρας - Δελφών σάς δίνει

φή του Κίρφεως και σε υψόμετρο 852 μέτρων. Μέρος

την ευκαιρία να γίνετε και οι ίδιοι μέρος της ιστορίας

του συμπίπτει με το διεθνές μονοπάτι «Ε4» μέχρι το

του τόπου αυτού ακολουθώντας τα ίχνη των αρχαίων

σημείο «Γέφυρα», όπου και αρχίζει η άνοδος προς το

προσκυνητών που αιώνες τώρα στέκουν οδηγός του

οροπέδιο της Δεσφίνας.

κάθε ταξιδευτή. Το διεθνές μονοπάτι «Ε4» (από το Γιβραλτάρ μέχρι την Κύπρο) διατρέχει τον Παρνασσό,

Χρισσό

τους Δελφούς και το Χρισσό και σας ταξιδεύει από

Το Χρισσό αποτελεί το δεύτερο διαμέρισμα του

την πλούσια χλωρίδα και πανίδα του Εθνικού Δρυμού

Δήμου Δελφών. Η μετεξέλιξη της αρχαίας Κρίσσας

μέχρι τον υπεραιωνόβιο ελαιώνα και φυσικά τη θάλασ-

και του ομώνυμου Δήμου που βρίσκεται στην ρίζα του

σα και το παλιό λιμάνι της Κίρρας (το αρχαίο επίνειο

Παρνασσού λίγα μόλις μέτρα υψηλότερα από τον υπε-

στον δρόμο προς τους Δελφούς). Μπορείτε να ακο-

ραιωνόβιο ελαιώνα της Άμφισσας που αποτελεί και την

λουθήσετε δε στη συνέχεια την πανέμορφη διαδρομή

φυσική γεωγραφική του συνέχεια.

Δελφοί - Επτάλοφος (Αγόριανη) που μαγεύει τους περιπατητές απ’ όλο τον κόσμο.

Χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός με αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον διάχυτο σε όλο το χωριό

Το μονοπάτι Δελφοί - Κορύκειον Άντρο, σε ένα

που προσελκύει τον ανήσυχο περιηγητή του σήμερα.

μεγάλο βαθμό, συμπίπτει με την πορεία του διεθνούς

Κόμβος του αρχαίου μονοπατιού που οδηγούσε τους

μονοπατιού «Ε4». Mέσω της «Σκάλας» προσπερνά

προσκυνητές στο μαντείο των Δελφών, βίωσε τα κα-

τον κατασκηνωτικό οικισμό στο Κρόκι και διασχίζει τον

ταστροφικά αποτελέσματα των Ιερών πολέμων. Πόλη

Εθνικό Δρυμό Παρνασσού μέχρι το πανέμορφο σπή-

έδρα του αρχαίου Πυθικού Ιπποδρόμου με το τείχος

λαιο που αποτελούσε το μυθολογικό σπίτι του αρχαίου

της Ακροπόλεως της να είναι ορατό ακόμη και σήμερα.

θεού Πάνα. Το μονοπάτι Δελφών - Παρατηρητηρίου

Όαση ξεκούρασης γεμάτη πηγές που δροσίζουν ακό-

Κορυφής Κόχραν / Δεσφίνας σάς δίνει την ευκαιρία να

μα τον επισκέπτη.

απολαύσετε μια μοναδική διαδρομή που θα σας καθη-

Περισσότερες πληροφορίες για να οργανώσει κα-

λώσει από την εναλλακτική θέα του Δελφικού Τοπίου,

νείς την επίσκεψή του στους Δελφούς μπορεί να βρει

που μόνο αυτή προσφέρει αιώνες τώρα, ιδιαίτερα από

στον ιστότοπο www.visitdelphi.gr και στο τηλέφωνο

τον χώρο του παρατηρητηρίου στην απέναντι κορυ-

του δήμου Δελφών 22650 82900.

ΤΟ

Νικολάου Χαλκιά 5 - Κοζάνη τηλ: 24610 32882 Υπεύθυνος: Γκιαούρης Σάκης

ΠΕΤΡΙΝΟ ταβέρνα

1952 - 1991

Eugène Ferdinand Victor Delacroix (Ευγένιος Ντελακρουά) (26 Απριλίου 1798 - 13 Αυγούστου 1863)

Ο Ευγένιος Ντελακρουά, ήταν μεγάλος Γάλλος ρομαντικός ζωγράφος του 19ου αιώνα, που επηρέασε την ζωγραφική συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του ιμπρεσιονισμού. Εμπνεύστηκε από ιστορικά γεγονότα όπως η Ελληνική και η Γαλλική Επανάσταση, καθώς και από ένα ταξίδι του στο Μαρόκο. Γεννήθηκε στις 26 Απριλίου 1798 στο Charenton-Saint Maurice. Το 1815 μαθήτευσε κοντά στον ζωγράφο Πιέρ-Ναρκίς Γκέριν και το 1816 μπήκε στην σχολή καλών τεχνών. Το 1822 παρουσίασε στο Σαλόνι Παρισιού τον πίνακά του «Η βάρκα του Δάντη». Το 1824 παρουσίασε τη «Η Σφαγή της Χίου», εμπνευσμένος από το πραγματικό γεγονός της Ελληνικής επανάστασης, και ο πίνακας αγοράστηκε από την Γαλλική κυβέρνηση για 6000 φράγκα.Εντυπωσιασμένος από τις τεχνικές των Άγγλων ζωγράφων όπως ο Τζον Κόνσταμπλ, ταξίδεψε το 1825 στην Αγγλία όπου επισκέφθηκε πολλές γκαλερί και θέατρα και επηρεάστηκε από τον αγγλικό πολιτισμό. Μεταξύ 1827 και 1832 παρουσίασε πολλά μεγάλα έργα με ιστορικά θέματα. Εντυπωσίασε και πάλι το κοινό με το σημαντικότερο και τελευταίο ρομαντικό έργο του, το «Η Ελευθερία οδηγεί το λαό», εμπνευσμένο από την Γαλλική επανάσταση του 1830. Ο πίνακας αγοράστηκε και αυτός από την Γαλλική κυβέρνηση αλλά χάρη στην αντίδραση κάποιων αξιωματούχων που θεωρούσαν την προώθηση της ιδέας της ελευθερίας ανατρεπτική, αποσύρθηκε από την κοινή θέα. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση του 1848, ο Ναπολέων Γ' επέτρεψε την δημόσια εμφάνιση του έργου «Η Ελευθερία οδηγεί το λαό», το οποίο σήμερα εκθέτεται στο μουσείο του Λούβρου.Το 1855 εξέθεσε 48 πίνακες στην Διεθνή Έκθεση Παρισιού και έγινε δεκτός στην Ακαδημία μετά από την όγδοη αίτησή του. Πέθανε στις 13 Αυγούστου 1863 στο Παρίσι. omikron 96 Νοέμβριος 09

Eugène Ferdinand Victor Delacroix

Η καταστροφή της Χίου, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος πίνακας του Γάλλου καλλιτέχνη Ευγένιου Ντελακρουά. Το έργο είναι μεγαλύτερο από δεκατρία πόδια ύψος και παρουσιάζει ορισμένα σημεία από τη φρίκη της καταστροφής της Χίου. Ο πίνακας ολοκληρώθηκε και εμφανίστηκε το 1824 και εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Αντίγραφο του πίνακα υπήρχε στο τοπικό μουσείο της Χίου, αλλά αποσύρθηκε το Νοέμβριο του 2009 ως μία χειρονομία «καλής θέλησης» για τη βελτίωση των ΕλληνοΤούρκικων σχέσεων.

omikron 97 Νοέμβριος 09

Τελικά μήπως είμαστε για τα πανηγύρια; Γιώργος Τσαρτσιανίδης του Χρήστου & της Μαρίας το γένος Ακριτίδη gts@omikron.tv

Π

ερνώντας από τα Σέρβια στο τέλος του Σεπτέμβρη είδα από μακριά τόσο καπνό που

φαντάστηκα πως κάτι κακό θα συμβαίνει και είπα να περάσω να δω τί ακριβώς γίνεται. Πλησιάζοντας άρχισα να βλέπω κόσμο να πηγαινοέρχεται χαρούμενο και γελαστό και ανθρώπους να κουβαλάνε διαφόρων ειδών ψώνια και κάτι άρχισα να φαντάζομαι πως τελικά δεν είναι και τόσο κακό αυτό που συμβαίνει. Φτάνοντας λοιπόν, αντίκρισα λαϊκό προσκύνημα και φυσικά ήταν το καθιερωμένο πανηγύρι των Σερβίων. Το θέαμα μοναδικό και με πολύ μεγάλο φωτογραφικό ενδιαφέρον, για να μην ξεχνάμε και την επαγγελματική μας διαστροφή. Στην αρχή τα έβλεπα όλα φωτογραφικά και μόνο. Χρώματα, φωτισμοί, πρόσωπα, αντικείμενα… γενικά ήμασταν μια πολύ ωραία ατμόσφαιρα, όπως έλεγε και ο Ντίνος Ηλιόπουλος σε γνωστή ελληνική ταινία. Στην πορεία όμως άρχισα να βλέπω πίσω από όλα αυτά. Άρχισα να βλέπω τα προϊόντα προς πώληση, τους πλανόδιους, τις τιμές και διάφορα άλλα και αποφάσισα πως πλέον έχασαν την μαγεία που είχαν όταν ήμουν παιδί στο δημοτικό. Τίποτα δεν θύμιζε αυτό που γνωρίσαμε εμείς, πόσο μάλλον με ότι έζησαν οι γονείς μας. Βέβαια έχω πολλές απορίες για τον τρόπο λειτουργίας τους.

omikron 98 Νοέμβριος 09

Τελικά μήπως είμαστε για τα πανηγύρια;

Δεν μπορώ να καταλάβω πώς σε ένα κράτος

κείες τσάντες και ζώνες και φυσικά με την σφραγί-

-υποτίθεται συγκροτημένο- κάποιος αμφιβόλου κα-

δα του κράτους. Μου έκανε εντύπωση, επίσης, το

ταγωγής και προέλευσης κύριος, μπορεί να πουλά-

ότι δεν υπήρχαν πουθενά παραδοσιακά προϊόντα,

ει σε έναν τέτοιο χώρο, κακής ποιότητας αντίγραφα

εκτός από τον χαλβά (Φαρσάλων), λουκουμάδες,

γνωστών τραγουδιστών, ο οποίος φαντάζομαι θα

λίγα κουδούνια και κάποια μπαχαρικά και βότα-

έχει πληρώσει και κάποιο αντίτιμο στο δήμο που

να, τα οποία είχαν και «ιατρική γνωμάτευση» από

τον φιλοξενεί. Πώς μπορεί κάποιος να πουλάει

κάτω, για το καλό που κάνουν αποδεδειγμένα ή όχι

αντίγραφα, πάλι κακής ποιότητας, από παπούτσια

και πάντα στο τέλος το γνωστό Λούνα Παρκ για τα

γνωστών εταιρειών και να έχει πληρώσει και αυτός

παιδιά, που και αυτό για να τραβήξει τον κόσμο,

για την θέση του στον δήμο. Ρολόγια -επίσης αρκε-

πρέπει να γυρίζει γυμνόστηθη η μπαλαρίνα γύρω

τά καλές απομιμήσεις- γνωστών εταιρειών, γυναι-

από τον εαυτό της. omikron 99 Νοέμβριος 09

omikron Τελικά μήπως magazine είμαστε για τα πανηγύρια;

Οι εμπορικοί σύλλογοι από την άλλη, διαμαρτύρονται γι’ αυτό που συμβαίνει και είναι λογικό, όταν σε παρόμοιες περιπτώσεις που ένα κατάστημα δεν πληρώνει φόρους, δεν κόβει αποδείξεις ή που πουλάει «μαϊμού» προϊόντα θα το κλείσουν αμέσως. Ο ανταγωνισμός δεν είναι και τόσο δίκαιος νομίζω και η αγορά κάνει καιρό να συνέλθει κάθε φορά, μετά από μία τέτοια δραστηριότητα. Οι δήμοι χαίρονται για τα έσοδα που είχαν και φυσικά θα διατεθούν για το καλό των δημοτών τους, αλλά ποιος μπορεί να πει πως όλο αυτό είναι για το καλό όλων μας. Τα πανηγύρια είναι στην εποχή της ποσότητας, με βάση τον αριθμό αυτών που συμμετέχουν, όμως η ποιότητα απουσιάζει από παντού. Το αποκορύφωμα -πάντα κατά την γνώμη μου- ήταν το πόσο πολλές ταβέρνες υπήρχαν

...και πάντα στο τέλος το γνωστό Λούνα Παρκ για τα παιδιά, που και αυτό για να τραβήξει

και κρίμα γιατί δεν μπορώ να βρω στατιστικά στοιχεία για το πόσα σουβλάκια, αρνιά, χοιρινά καταναλώθηκαν τις μέρες αυτές και φυσικά εκεί ήταν και η εστία της «πυρκαγιάς». Ο κόσμος έκανε βόλτες πάνω κάτω, αλλά

τον κόσμο, πρέπει να γυρίζει

νομίζω πως έλειπε η χαρά από τα πρόσωπά

γυμνόστηθη η μπαλαρίνα γύρω

καμία φόρα πηγαίνουμε για καφέ κάπου που

από τον εαυτό της...

τους και απλά το έκαναν από συνήθεια ή όπως έχει κόσμο και εκεί θεώρησαν πως θα έχει αρκετό. Καμία έκπληξη για το τι τους περιμένει. Όλα γνωστά και σε όλα οι ίδιοι πωλητές, πολλές φορές και οι ίδιοι αγοραστές, μόνο ο τόπος αλλάζει.

Δεν ξέρω την σκοπιμότητα όλου αυτού, δεν την βλέπω. Δεν καταλαβαίνω γιατί γίνονται με αυτό τον τρόπο, χωρίς βασικές προδιαγραφές και προϋποθέσεις. Καταλαβαίνω πως η εποχή δεν δικαιολογεί να πωλούνται αγελάδες και άλογα όπως γινότανε παλιά, αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί αφέθηκαν στην τύχη τους. Έχασαν τον ρομαντισμό και τη λαχτάρα της προσμονής. Πλέον οι δρόμοι κλείνουν για μέρες, κάνοντας δύσκολη την ζωή των οδηγών και σε λίγα χρόνια οι πλανόδιοι θα φτάσουν κάτω από το ρολόι της Κοζάνης, πουλώντας το ρολόι σε μικρή απομίμηση. Φεύγοντας αφήνουν πίσω τους διαλυμένους χώρους και οι συνθήκες και οι κανόνες υγιεινής είναι το μόνο που θυμίζουν την εποχή των πανηγυριών της δεκαετίας του 70’. omikron 100 Νοέμβριος 09

omikron magazine

omikron 101 Νοέμβριος 09

Παιχνίδια

Το Κάπνισμα Απαγορεύεται Σε ΟΛΟΥΣ τους Παιδότοπους

Υπουργική Απόφαση (36873/2007 Β΄1364)

Εκδηλώσεις

Πάρτυ

∆ιασκέδαση Äçìéïõñãïýìå Ýíá ÕÃÉÅÓ ðåñéâÜëëïí ãéá ãïíåßò êáé ðáéäéÜ ãéáôß üëïé Ý÷ïõìå åõèýíç

ΟΥ

ΗΣΗ Τ

Ν

ΜΕ ΤΗ

ΠΟΙ ΠΙΣΤΟ

ς 43 υ ο λ έ τ ο Αριστ άνη - Κοζ 40717 610 4 2 . λ η Τ taki.gr efan

el www.

omikron magazine

Η Κυρά του βράχου Για 64 χρόνια η Κατίνα Κάππου έζησε, γέννησε, δημιούργησε στη Σαμιοπούλα Του Πέτρου Στεφανή www.tanea.gr

«Ό

πως και να το κάνουμε, η μητέρα μου ήταν για περισσότερα από εξήντα χρόνια ο φύ-

λακας της βραχονησίδας. Από το 2000 ήταν και η μοναδική μόνιμη κάτοικός της. Φρόντιζε να βρίσκεται πάντα στη θέση της η σημαία και δεν ήθελε να εγκαταλείψει με τίποτα αυτό το μικρό νησί, τη Σαμιοπούλα. Αλλά δυστυχώς μας άφησε, στα 87 της...». Όσοι τη γνώριζαν την ταύτιζαν με τη θρυλική Κυρά της Ρω, την ηρωική ∆έσποινα Αχλαδιώτη της ∆ωδεκανήσου. Στη βορειοανατολική γωνιά του Αιγαίου, μία ώρα (εννέα μίλια) εν πλω από το Πυθαγόρειο της Σάμου, πάνω στη νησίδα Σαμιοπούλα και η Κατίνα Κάππου έγραψε τη δική της ιστορία πριν «φύγει» στις 23 του μήνα για να αναπαυθεί- πού αλλού;- στον τόπο που λάτρεψε. «Οι γονείς μου πρωτοήρθαν εδώ το 1945, μόλις παντρεύτηκαν. Η Σαμιοπούλα τότε ήταν μοναστηριακό νησί κι αρχικά το νοίκιασαν από τη Μονή της Μεγάλης Παναγίας μέχρι και το 1957, που παραχωρήθηκε στο κράτος με την προϋπόθεση να δοθεί σε ακτήμονες καλλιεργητές. Τότε όμως επρόκειτο απλώς για έναν βράχο, δεν υπήρχε σπίτι ή ζωή επάνω εδώ, πάρα μόνο κατσίκια που έβοσκαν ελεύθερα, γι΄ αυτό και το χαρακτήρισαν τελικά ως νησί κτηνοτροφικό. Άρχισαν να χτίζουν τοίχους, να καλλιεργούν όπου υπήρχαν μικρά κομμάτια γης, έβαλαν γύρω στα 160 δέντρα ελιές. Στην πορεία έχτισαν με τα χέρια τους και δύο πέτρινα σπιτάκια, αποθήκες και δεξαμενή. Αργότερα έχτισαν κι ένα ταβερνάκι για πρόχειρο φαγητό για όσους φτάνουν με τα καΐκια ώς εδώ, κυΣχεδόν επτά δεκαετίες μόνιμη κάτοικος στον ρημικό τόπο όπου έζησε από τότε που παντρεύτηκε η Κυρά της Σαμιοπούλας, η 87χρονη «γιαγιά Κατίνα» Κάππου, αναπαύεται πλέον στη νησίδα που λάτρεψε. omikron 104 Νοέμβριος 09

ρίως τα καλοκαίρια...», λέει στα «ΝΕΑ» ο 56χρονος Βασίλης Κάππος, ο μικρότερος από τα τρία παιδιά του Τάσου και της Κατίνας.

Η Κυρά του βράχου omikron Κατίνα magazine Κάππου

«Από τον καιρό που πέθανε ο πατέρας μου, πριν

για την επί εξίμισι δεκαετίες παρουσία της «γιαγιάς

από εννέα χρόνια, κι έμεινε ολομόναχη εδώ και πάλι

της Σαμιοπούλας» πάνω στην αιγαιοπελαγίτικη βρα-

η μητέρα μου ήταν ξεκάθαρα αρνητική να έρθει να

χονησίδα αναγνωρίζουν την ανιδιοτελή προσφο-

μείνει μαζί μας στο Πυθαγόρειο. “Εγώ δεν φεύγω,

ρά και αφοσίωσή της στον τόπο της. «Τη θυμάμαι

θέλω να ανάβω τα καντήλια της Αγίας Πελαγίας...”,

62 χρόνια. Με τον χαμό της έκλεισε ένας κύκλος,

έλεγε και πήγαινε κάθε πρωί στο αγαπημένο της,

μια ιστορία 70 χρόνων, ήταν η τελευταία των Μοϊ-

το πιο κοντινό από τα δύο, εκκλησάκι. Και βεβαίως

κανών...», λέει ο ιερέας του χωριού Παγώνδας, Νι-

φύλαγε ως κόρη οφθαλμού την υψωμένη σημαία...»,

κόλαος Σπάγος, ο οποίος βρέθηκε την περασμένη

προσθέτει.

Πέμπτη στη Σαμιοπούλα για να απευθύνει το ύστατο χαίρε στην Κατίνα Κάππου.

Τέλος εποχής...

«Την τίμησε και ο Στρατός και ο ηγούμενος της

«Έφυγε μια άλλη εποχή! Τέσσερις άνθρωποι - οι

Μεγάλης Παναγίας. Τέσσερα- πέντε καΐκια συνόδευ-

γονείς μου, ο θείος μου Χριστόδουλος και η θεία

σαν τη νεκρική πομπή εν πλω από το Πυθαγόρειο

Ευδοκία που έζησαν για χρόνια μαζί τους- ανέστη-

προς τη Σαμιοπούλα, ήταν κάτι το συγκινητικό. Της

σαν τα πάντα εκεί τριγύρω», λέει συγκινημένη η μία

άξιζε όμως όλη αυτή η τιμητική τελετή, γιατί αγάπησε

από τις δύο κόρες της «κυράς της Σαμιοπούλας»,

πολύ από μικρό κορίτσι το νησί όπου έμεινε. ∆εν

η 61χρονη Ειρήνη Καμπόσου που στα πρότυπα των

φοβόταν ούτε όποτε έβλεπε τα τουρκικά μαχητικά,

γονιών της κατοικεί με την οικογένειά της επίσης σε

στα 200-300 μέτρα από πάνω της, “έχω την Πανα-

ερημικό νησί, στα Λέβιθα, ανάμεσα σε Κυκλάδες και

γία σύμμαχο...”, έλεγε. Αντιθέτως έδωσε ζωή, με τον

∆ωδεκάνησα. «Με το ζόρι την πήραμε από ΄κει πριν

σύζυγό της, σε ερείπια: ερχόταν κόσμος απ΄ όλη τη

από τέσσερις μήνες, γιατί είχε καταπονηθεί πια και

Σάμο στα πανηγύρια του μικρού αυτού νησιού, για να

δεν μπορούσε να περπατήσει. Και πάλι όμως ζητού-

δουν τον κυρ Τάσο και την κυρά Κατίνα, ευγενέστα-

σε επίμονα να επιστρέψει. Μόνο τα καλοκαίρια είχε

τους, πάντα πρόθυμους να προσφέρουν καφεδάκι,

παρέα, τα εγγόνια της και τους περαστικούς τουρί-

ούζο και μεζέ κολιό. Για μας που τους ξέραμε, είναι

στες. Όλο τον χειμώνα έμενε σχεδόν μόνη της κατά

μια απώλεια...», υποστηρίζει.

καιρούς και για μέρες αποκομμένη», λέει η κ. Καμπόσου. «Τον αδερφό μου τον Βασίλη εκεί πάνω, στη Σαμιοπούλα, τον γέννησε χωρίς μαμή, με τη βοήθεια της γιαγιάς μας. ∆εν μπορούσε να ταξιδέψει, Γενάρη μήνα, λόγω φουρτούνας».

Όλα για τη σηµαία Φρόντιζε να βρίσκεται πάντα στη θέση της η σημαία και δεν ήθελε να εγκαταλείψει με τίποτα αυτό το μικρό νησί, τη Σαμιοπούλα

Τη συνόδευσαν 5 καΐκια στο τελευταίο ταξίδι Εκτός από τους συγγενείς και οι υπόλοιποι από τους λιγοστούς -ακόμα και στη Σάμο- που γνώριζαν

Ευχαριστούμε τον κ. ∆ημήτρη Μ. Μαλάμη για την παρότρυνση της δημοσίευσης του άρθρου.

Άποψη της Σαμιοπούλας από το όρος Μπουρνιάς νότια της Σάμου

ΓΚΡΑΝΤ ΚΑΝΥΟΝ omikron magazine

Ένα από τα 7 θαύματα του φυσικού κόσμου

www.phys.uoa.gr

Η

τεράστια αυτή χαράδρα στην Αριζόνα των Η.Π.Α. είναι η μεγαλύτερη του κόσμου. Σε ορισμένα σημεία το βάθος της φτάνει τα 1600 μέτρα ενώ το μεγαλύτερο πλάτος της δεν ξεπερνά τα t29 χιλιόμετρα. Τη διασχίζει

ο ποταμός Κολοράντο, που ξεκινά από τα Βραχώδη όρη και χύνεται στον Κόλπο του Μεξικού. Το Γκραντ Κάνυον αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά θαύματα και διδάσκει πολλά στους επιστήμονες για την ιστορία του κόσμου. Έτσι, το 1919 ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός των Η.Π.Α. και το 1979 Τόπος Παγκόσμιας Κληρονομιάς, εξαιτίας της επιστημονικής του σημασίας. Τα τοιχώματα του Γκραντ Κάνυον μας ταξιδεύουν εκατομμύρια χρόνια πίσω. Τα βράχια στο βάθος της χαράδρας έχουν ηλικία 2000 εκατομμυρίων ετών. Εκείνη τη εποχή αποτελούσαν τον πυθμένα ενός πανάρχαιου ωκεανού. Στη συνέχεια, και σε διάστημα εκατοντάδων εκατομμυρίων ετών, εναποτέθηκαν επάνω τους στρώματα βράχων ψαμμίτη, αργιλικού σχιστόλιθου και ασβεστόλιθοι με διαφορετικούς χρωματισμούς. Πριν από 60 εκατομμύρια χρόνια - αμέσως μετά την εποχή των δεινοσαύρων - δυο ποταμοί που διέσχιζαν τον πυθμένα, παρέσυραν τους βράχους και άνοιξαν μια χαράδρα. Στη συνέχεια οι ποταμοί ενώθηκαν, σχημάτισαν τον Κολοράντο και τα νερά απέκτησαν ακόμη μεγαλύτερη δύναμη για να παρασέρνουν τα αμμώδη χαλίκια και να βαθαίνουν τη χαράδρα. Ενώ ο ποταμός έσκαβε την κοίτη του ανάμεσα στους βράχους, οι μετακινήσεις του φλοιού της Γης βάθυναν ακόμη περισσότερο τη χαράδρα. Το άνοιγμα διευρύνθηκε κι άλλο από τον καύσωνα του καλοκαιριού, τους ανέ-

Γκραντ Κάνυον

μους του χειμώνα, τον παγετό και τη βροχή. Έτσι σι άνθρωποι πίστευαν κάποτε πως το Γκραντ Κάνυον υπήρξε δημιούργημα σεισμού. Οι χρωματισμοί στα στρώματα των βράχων ποικίλλουν από το ανοιχτό κίτρινο έως το σκούρο κόκκινο και το Γκραντ Κάνυον παρουσιάζει μια εξαίσια όψη, μεταβαλλόμενη στο φως. Η χαράδρα είναι τόσο βαθιά ώστε στο εσωτερικό της παρουσιάζονται διαφορετικοί τύποι κλίματος. Το χειμώνα τα υψηλότερα σημεία καλύπτονται από χιόνι. Το Νορθ Ριμ είναι η ψυχρότερη περιοχή. Εδώ το χιόνι φτάνει, κατά μέσο όρο, στα 3 μέτρα ύψος. Κι όμως, στο βάθος της χαράδρας ο ποταμός διασχίζει ένα τοπίο ζεστό και ερημικό. Παρόλο που η χαράδρα δείχνει γυμνή, οι κλιματολογικές διακυμάνσεις διασφαλίζουν την επιβίωση σε πολλά είδη φυτών και ζώων. Υπάρχουν επάνω από 1000 είδη ανθοφόρων φυτών και τουλάχιστον 300 είδη πουλιών. Κοντά στις κορυφές φυτρώνουν ερυθρελάτες και λεύκες. Στο θερμότερο βάθος επικρατούν οι κάκτοι. Οι γκρίζες αλεπούδες και οι ραβδωτοί σκίουροι ζουν στα ψυχρότερα τοιχώματα της χαράδρας, ενώ οι μεφίτες, οι σαύρες και οι σκορπιοί προτιμούν τον ερημικό θαμνώνα του πυθμένα της χαράδρας. Οι πρώτοι άνθρωποι που αντίκρισαν το Γκραντ Κάνυον ήσαν οι γηγενείς Αμερικανοί, που έφτασαν εδώ πριν από 11000 χρόνια. Σήμερα, μια μικρή ζώνη της χαράδρας αποτελεί τον καταυλισμό των ολιγάριθμων Ινδιάνων Χαβασουπάι. Πρόκειται για κτηνοτρόφους και αγρότες που ζούσαν στις όχθες του Κολοράντο εδώ κι εκατοντάδες χρόνια.

omikron magazine

Κοζάνη - Αθήνα - Κοζάνη

Αυτοκίνητο

Αυτοκίνητο

Τραίνο

Λεωφορείο

Τραίνο

Λεωφορείο

Αεροπλάνο

Αεροπλάνο

Γιώργος Τσαρτσιανίδης του Χρήστου & της Μαρίας το γένος Ακριτίδη gts@omikron.tv

Τ

α μέσα μεταφοράς στην Ελλάδα προσπαθούν τα τελευταία χρόνια να κάνουν τη ζωή μας

ευκολότερη και σ' ένα βαθμό, στα μεγάλα αστικά κέντρα, το καταφέρνουν. Τί γίνεται όμως με περιοχές όπως η δυτική Μακεδονία και ειδικότερα η Κοζάνη; Πώς μπορεί κάποιος να μεταφερθεί από την πόλη της Κοζάνης στην πρωτεύουσα της χώρας; Ποιος είναι ο συντομότερος και ποιος ο οικονομικότερος τρόπος; Ψάξαμε και ταξινομήσαμε όλες τις πιθανές λύσεις, για να έχουμε και εμείς πιο ξεκάθαρα τον τρόπο που μπορούμε να ταξιδέψουμε. Οι επιλογές μας για να φτάσουμε στην Αθήνα είναι να ξεκινήσουμε από την Κοζάνη με αυτοκίνητο ή αεροπλάνο ή λεωφορείο, από τα Ιωάννινα με αεροπλάνο, από την Θεσσαλονίκη με αεροπλάνο ή τραίνο και από την Λάρισα με τραίνο. Ξεκινάμε με το πιο καθιερωμένο μέσο που δεν είναι άλλο από το αυτοκίνητο. Η διαδρομή Αθήνα - Κοζάνη είναι 500 χλμ. και με την επιστροφή 1000 χλμ.. Την απόσταση αυτή ένας μέσος οδηγός μπορεί να την καλύψει, εύκολα, σε 10 ώρες συνολικά -με την επιστροφή- και με κόστος, για ένα μέσο

omikron 108 Νοέμβριος 09

Κοζάνη - Αθήνα - Κοζάνη

αυτοκίνητο που έχει κατανάλωση 10 λίτρα ανά 100

είναι 5 ώρες συνολικά -με την επιστροφή- μαζί με

χλμ., χρειαζόμαστε 100 € και περίπου 20 € για τα

την υποχρεωτική αναμονή στο αεροδρόμιο.

διόδια.

Από Θεσσαλονίκη με το αεροπλάνο θεωρούμε

Το δεύτερο και επίσης συχνά επιλέξιμο μέσο,

πως πηγαίνουμε με το αυτοκίνητό μας μέχρι εκεί

είναι το λεωφορείο του ΚΤΕΛ Κοζάνης, το οποίο

και το αφήνουμε στο παρκινγκ του αεροδρομίου.

χρειάζεται 15 ώρες -με την επιστροφή- και το κό-

Ο χρόνος θα είναι συνολικά -πάντα μαζί με την

στος φτάνει στα 65 €.

επιστροφή- 8 ώρες και το κόστος είναι 135 € για το

Περνάμε τώρα στα αεροπορικά δρομολόγια στα

εισιτήριο, με την προϋπόθεση να το έχουμε κλείσει

οποία οι πόλεις που μπορούν να μας καλύψουν,

νωρίτερα, χωρίς να υπολογίσουμε τις προσφορές,

εκτός από την Κοζάνη, είναι η Θεσσαλονίκη και

30 € περίπου για βενζίνη και διόδια, 20 € για την

τελευταία, μετά το άνοιγμα της Εγνατίας οδού προς

διανυκτέρευση στο πάρκινγκ του αεροδρομίου και

τα δυτικά, και τα Ιωάννινα.

πάλι 10 € για το μετρό ή 40 € για ταξί για να φτά-

Αν πετάξουμε από την Κοζάνη, το κόστος φτά-

σουμε στο κέντρο της Αθήνας.

νει στα 180 € και σε αυτό το κόστος προσθέτουμε

Από τα Ιωάννινα τώρα, το κόστος εισιτηρίου εί-

και 10 € για τον προαστιακό και το μετρό ή 40 €

ναι 120 € και θα χρειαστούμε πάλι 30 € βενζίνη

για να χρησιμοποιήσουμε ταξί. και ο χρόνος που

για το αυτοκίνητό μας (προς το παρόν δεν έχουμε

απαιτείται για να φτάσουμε στο κέντρο της Αθήνας,

διόδια), και 10 € για το μετρό ή 40 € για ταξί. Ο

omikron 109 Νοέμβριος 09

Κοζάνη - Αθήνα - Κοζάνη

χρόνος είναι ίδιος με αυτόν της Θεσσαλονίκης, με το πλεονέκτημα ότι δεν θα «πέσουμε» σε κίνηση μέσα στην πόλη των Ιωαννίνων και είναι προβλέψιμος ο χρόνος μέχρι να φτάσουμε στο αεροδρόμιο. Επίσης υπάρχει ελεύθερο - δωρεάν παρκινγκ. Με το τραίνο τώρα, από Λάρισα το κόστος είναι για την β΄ θέση 66 € με επιστροφή και θέλουμε και 25 € για βενζίνη. Ο χρόνος συνολικά με την επιστροφή θα είναι περίπου 11 ώρες. Αντίστοιχα από την Θεσσαλονίκη το κόστος είναι για την β΄ θέση 89 € με επιστροφή και πληρώνουμε 30 € για βενζίνη και διόδια. Ο χρόνος συνολικά με την επιστροφή θα είναι περίπου 12,5 ώρες.

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

ΧΡΟΝΟΣ (ΩΡΕΣ) (με επιστροφή)

ΚΟΣΤΟΣ (¬) (σύνολο)

Κοζάνη - Αθήνα με αυτοκίνητο

10

120

Κοζάνη - Αθήνα με αεροπλάνο

5,5

190

Κοζάνη - Αθήνα με Κ.Τ.Ε.Λ.

15

65

Κοζάνη - Αθήνα με αεροπλάνο (μέσω Θεσσαλονίκης)

8

195

Κοζάνη - Αθήνα με τραίνο (μέσω Θεσσαλονίκης)

12,5

119

Κοζάνη - Αθήνα με αεροπλάνο (μέσω Ιωαννίνων)

7,5

160

Κοζάνη - Αθήνα με τραίνο (μέσω Λάρισας)

11

91

Οι χρόνοι είναι σχετικοί γιατί εξαρτώνται πάντα από την κίνηση στους δρόμους. Τέλος καταλήγουμε ότι η συντομότερη επιλογή είναι αεροπορικώς από την Κοζάνη, όμως είναι μια από τις ακριβότερες που μπορούμε να έχουμε. Αντίθετα το χαμηλότερο κόστος το έχουν τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ Κοζάνης. Μια μέση σταθερή λύση είναι το αυτοκίνητο, στο οποίο δεν έχουμε υπολογίσει το κόστος συντήρησης - αξίας, το οποίο θεωρείται πως είναι όσο και το κόστος της βενζίνης. Και για όποιον δε θέλει να οδηγεί πολλές ώρες, μία πολύ καλή επιλογή, είναι να το παρκάρει στην Λάρισα και να συνεχίσει με το τραίνο. Τέλος ο δρόμος Κοζάνης - Ιωαννίνων μετά το άνοιγμα της Εγνατίας οδού, δείχνει πως εξυπηρετεί περισσότερο αυτή διαδρομή προς την Αθήνα, απ’ ότι μέσω Θεσσαλονίκης.

ΖΑΝ∆Ε

Παραδοσιακές Τουλούµπες Βελβεντού Η ιστορία της οικογένειας Ζανδέ έχει συνδεθεί µε την παραγωγή της παραδοσιακής τουλούµπας Βελβεντού. Εδώ και 40 χρόνια παρασκευάζονται σε καθηµερινή βάση µε αγνά υλικά τουλούµπες, τουλουµπάκια, λουκουµάδες και κουρκουµπίνια. Είναι τέτοια η γεύση και η ποιότητά τους που η φήµη τους έχει ταξιδέψει σ’ ολόκληρο τον κόσµο. Είναι αδιανόητο να επισκεφτεί κάποιος το Βελβεντό και την Κοζάνη και να µην τιµήσει το κατάστηµα Ζανδέ.

καθηµερινής παραγωγής

Κοζάνη: 28ης Οκτωβρίου 9 / Τηλ: 24610 22444 Βελβεντό: Αγίου Νικολάου 11 / Τηλ. 24640 32501 / www.touloumpes-zande.gr

Στον κόσμο των realities

Στον κόσμο των realities «Τα ριάλιτι έχουν εξελιχθεί σε μία μαύρη τρύπα που με ρουφάει μέσα της κάθε βράδυ,

Της Ιωάννας Κωσταρέλλα✳

νεκρώνοντας την κριτική μου σκέψη και ρουφώντας και τις τελευταίες σταγόνες των πνευ-

ματικών μου χυμών. Ω, θεέ μου! Γιατί να είναι τόσο αποβλακωτικά υπέροχα; Γιατί να είναι τόσο εθιστικά;» Από το κρυφό ημερολόγιο ενός μελοδραματικού κυρίου.

B

ig Brother, Survivor, Fame Story, Wall, Bar, Αγρότης μόνος ψάχνει. Πάει πλέον μια δεκαετία από

τότε που τα ριάλιτι μπήκαν στη ζωή μας. Ήταν η εποχή του Big Brother 1, της πρώτης παραγωγής τέτοιου τύπου που μάγεψε και καθήλωσε τα πλήθη, τα οποία καθημερινά παρακολουθούσαν τους τσακωμούς και τις μικροκατινιές των συμμετεχόντων, οι οποίοι αδιαφορώντας για την πανελλαδική ξεφτίλα τους τα έβγαζαν όλα στον αέρα. Με δυσκολία πια θυμόμαστε τον Τσάκα, τον πρώτο νικητή ριάλιτι, ο οποίος στη συνέχεια πήγε στα αζήτητα, όπως και όλοι όσοι ακολούθησαν, με φωτεινή εξαίρεση τους συμμετέχοντας στα ριάλιτι ταλέντων, όπως το fame-story που ανέδειξαν και κάποιες καλές φωνές μέσα στο γενικό τηλεσκουπιδαριό. Τα ριάλιτι γεννήθηκαν στις ΗΠΑ τη δεκαετία του '40. Οι προάγγελοι της τηλεόρασης που βασίζεται στην «πραγματικότητα» καθημερινών ηρώων, κλεισμένων σε χώρους παρακολουθούμενους με κάμερες, ήταν κάποιες ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές τύπου «Candid camera», που κατέγραφαν με κρυφή κάμερα ή μικρόφωνο τις αντιδράσεις καθημερινών «ανώνυμων» ανθρώπων στις φάρσες των παραγωγών. Ο πρώτος Μεγάλος Αδερφός, που ενέπνευσε και το ομώνυμο ριάλιτι, ήταν ο ήρωας του Τζορτζ Όργουελ στο «1984»,

omikron 112 Νοέμβριος 09

Στον κόσμο των realities ένας αινιγματικός δικτάτορας μιας χώρας όπου τα πάντα παρακολουθούνταν από κάμερες. Έκτοτε, πολλοί προσπάθησαν να πάρουν απλούς ανθρώπους και να τους μετατρέψουν σε διασημότητες,

Οι «μικροί ήρωες της καθημερινότητας μας»

καταγράφοντας την αληθινή ζωή τους. Πολλοί λένε ότι

είναι αναλώσιμοι, έρχονται

τα σημερινά ριάλιτι έχουν ξεφύγει από την έννοια του

από το πουθενά και δέχονται

όρου, αφού οι υποψήφιοι λειτουργούν βάσει στρατη-

να εκτεθούν δημόσια, χωρίς

γικής για να κερδίσουν και δεν είναι απαραιτήτως τόσο αυθόρμητοι, συναισθηματικοί ή ενδιαφέροντες όσο παρουσιάζονται. Οι παράπλευρες, ωστόσο, απώλειες των ριάλιτι είναι πολλές και αυτές είναι που αξίζουν της προσοχής μας. Στο βιβλίο του με τίτλο «το φαινόμενο των ριάλιτι» ο

να είναι βέβαιο ότι μπορούν στη συνέχεια να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες αυτής της υπερπροβολής

Ευάγγελος Σόρογκας υποστηρίζει ότι «τα ριάλιτι απο-

ή ότι γνωρίζουν όλους τους

τελούν "σύμπτωμα" και απόρροια της πορείας της ιδι-

κινδύνους που κρύβει

ωτικής τηλεόρασης, η οποία στις συνθήκες των δυνά-

η διαδικασία αυτή...

μεων της αγοράς δεν μπορεί παρά να προσφέρει όλο και περισσότερο ομοειδή και ομογενοποιημένα προγράμματα. Το νέο είδος προγράμματος της ιδιωτικής

παθητικό δέκτη, ο οποίος ζει σε κονσέρβες φαντασιώ-

τηλεόρασης, όπως είναι τα ριάλιτι, ανταποκρίνεται στις

σεων και αυταπάτης όπως αυτής του star-system». Από

ανάγκες της πολυσυλλεκτικής τηλεόρασης, η οποία σε

την άλλη σύμφωνα και πάλι με τη Σχολή της Φραν-

πολλές χώρες αντιμετωπίζει δυσκολίες λόγω του κατα-

κφούρτης και τη μαρξιστική θεώρηση οι παθητικοί δέ-

κερματισμού του τηλεοπτικού κοινού».

κτες του τηλεοπτικού προγράμματος οδηγούνται σε

Οι «μικροί ήρωες της καθημερινότητας μας» είναι

απονεύρωση του πνεύματος, απάθεια, σύγχυση, αλ-

αναλώσιμοι, έρχονται από το πουθενά και δέχονται να

λοτρίωση, πνευματικό μαρασμό και αποδοχή που δεν

εκτεθούν δημόσια, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μπορούν

επιτρέπει στον ουσιαστικό και όχι στον ουτοπικό άν-

στη συνέχεια να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες αυτής

θρωπο να υπάρχει μέσα σε μια αληθινή και ευημερού-

της υπερπροβολής ή ότι γνωρίζουν όλους τους κινδύ-

σα κοινωνία πέρα από τις φαντασιακές κοινωνίες του

νους που κρύβει η διαδικασία αυτή, καθώς δέχονται τη

life-style. Βεβαίως και δεν μπορούμε να παραβλέψου-

σκηνοθεσία και το μοντάρισμα του τηλεοπτικού προϊ-

με τα επιχειρήματα που μας δίνουν οι φιλελεύθερες

όντος στο οποίο συμμετέχουν και που στη συνέχεια

προσεγγίσεις σχετικά με την ικανότητα του καθενός να

προσφέρεται στο θεατή ως συσκευασμένο προϊόν με

αποφασίζει μόνος για τον εαυτό του και τις τηλεοπτικές

ημερομηνία λήξης.

του επιλογές και φυσικά να αυτοπροστατεύεται από την

Σύμφωνα με τον Adorno «η βιομηχανία της κουλ-

έκθεση στην trash-tv.

τούρας είναι αυτή που παράγει τυποποιημένα προϊόντα

Τι γίνεται, όμως, με όσους δεν μπορούν να αυτο-

για κατανάλωση και μετατρέπει τον απλό άνθρωπο σε

προστατευτούν; Αυτούς ποιος θα τους σώσει, τους μεν omikron 113 Νοέμβριος 09

Στον κόσμο των realities από τη δημόσια διαπόμπευση και τους δε από την έκθεσή τους σε χαμηλού επιπέδου τηλε-προϊόντα; Δείτε τι γίνεται με όλα αυτά τα ριάλιτι της νέας εποχής. Χιλιάδες οι συμμετοχές και φαίνεται ότι είναι κάπου κρυμμένη μέσα στο γενετικό μας κώδικα αυτή η γονιδιακή ανωμαλία που μας κάνει να θεωρούμε ότι δεν έχουμε ταίρι σε οτιδήποτε κι αν κάνουμε, ασχέτως αν το κάνουμε με επιτυχία ή όχι. Έτσι εξηγείται και ότι σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες έχει κάποια στιγμή υποβάλλει αίτηση συμμετοχής σε διαγωνισμό καλύτερου τραγουδιστή, καλύτερου ηθοποιού, επόμενου μοντέλου, καλύτερου τηλεπαρουσιαστή και πάει λέγοντας. Αυτός που τραγουδούσε στο μπάνιο, πήγε στο fame story. Εκείνη που πήρε στα σοβαρά τα κομπλιμέντα των γύρω της, πήγε στο next top model. Εκείνος που χόρευε καλή ζεμπεκιά, πήγε στο so you think you can dance. Αν μη τι άλλο δεν μας λείπει η αισιοδοξία που συνεπάγεται και το μεγάλο αριθμό αιτήσεων που υποβάλλονται κάθε φορά για συμμετοχή. Delusions of grandeur (αυταπάτες μεγαλείου) λέγεται αυτό στην αγγλική. Και δυστυχώς μας συντροφεύει. ✳

Η Ιωάννα Κωσταρέλλα είναι δημοσιογράφος-

επικοινωνιολόγος, επιστημονική συνεργάτιδα του Τμήματος Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας.

Ιnfo: ◉ Περιοδικό ON-OFF Εφημερίδας «Ελευθεροτυπία»

◉ Σόρογκας Ευάγγελος (2004), «Το φαινόμενο των ριάλιτι», Αθήνα: Καστανιώτης

◉ Adorno, Theodor (1969). "Resignation". Telos (35): 165–168.

◉ Adorno, Theodor (1938), "On the Fetish Character in Music and the Regression of Listening", The Essential Frankfurt School Reader, Blackwell, pp. 280 omikron 114 Νοέμβριος 09

«Τι να περιμένεις όταν είσαι έγκυος» Eisenberg Arlene, Murkoff Heidi, Hathaway Sandy, B.S.N. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Πρέπει να πίνω γάλα; Είναι φυσιολογικό που κλωτσάει τόσο πολύ; Μπορούμε να κάνουμε έρωτα και μέχρι πότε; Οι ερωτήσεις στροβιλίζονται έντονα από την ώρα που το τεστ της εγκυμοσύνης αποδειχτεί θετικό. Από αυτή την πρώτη στιγμή ενθουσιασμού, ο περιεκτικός αυτός οδηγός για νέες μητέρες και πατέρες ανακουφίζει τις ανησυχίες που δημιουργεί ο τοκετός, μήνα με το μήνα. Ένας πλήρης οδηγός, που δίνει πληροφορίες για όλα τα θέματα που ενδιαφέρουν τους μέλλοντες γονείς, όπως επιλογή γιατρού, διαγνωστικές μέθοδοι, γυμναστική, τρόποι τοκετού, δεύτερη εγκυμοσύνη, δίδυμα, σεξ στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καισαρική τομή, και πρακτικές συμβουλές για να αντιμετωπίσετε συνηθισμένα και μη συμπτώματα της εγκυμοσύνης. Εξετάζεται η εγκυμοσύνη κατά μήνα, από τον πρώτο μέχρι τον ένατο. Ενημερώνει βήμα προς βήμα για τον τοκετό, τη μεταγεννητική φροντίδα και το θηλασμό. Επιπλέον, Πλήρης Οδηγός Διατροφής για την Εγκυμοσύνη και το Θηλασμό. Και ένα ξεχωριστό κεφάλαιο για τους μέλλοντες μπαμπάδες.

Αυτή η αναθεωρημένη έκδοση περιέχει στοιχεία από αναγνώστες οι οποίοι ζήτησαν περισσότερες πληροφορίες για τους επόμενους τοκετούς, για χρόνια ιατρικά προβλήματα, ασθένειες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και πιθανές επιπλοκές. Οι συγγραφείς (οι οποίες είναι όλες μητέρες) διατηρούν έναν ήρεμο και καθησυχαστικό τόνο σε όλο το βιβλίο. Η συναισθηματική αυτή κατανόηση σε συνδυασμό με τις υπεύθυνες πληροφορίες του έχουν καταστήσει το βιβλίο σαν τη Βίβλο των υποψήφιων γονέων. Αυτός ο οδηγός αποτελεί παγκόσμιο διαχρονικό best seller. Αναθεωρούμενο σε κάθε έκδοση ώστε να περιλαμβάνει τις πιο πρόσφατες ανακαλύψεις στην ιατρική, το "Τι να Περιμένεις Όταν Είσαι Έγκυος" οδηγεί με καθησυχαστικό τρόπο τους αναγνώστες σ' αυτό το τόσο σημαντικό στάδιο της ζωής τους, μήνα προς μήνα. Περιλαμβάνει απαντήσεις στα πολλά γράμματα και ερωτήσεις που έθεσαν οι αναγνώστες των αρχικών εκδόσεων. "Αυτό το εξαίρετο βιβλίο, θα πρέπει να διαβάζεται όχι μόνο από τους μέλλοντες γονείς, αλλά και από τους γιατρούς..."

«Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!» Εμπιστευτική επιστολή σε γονείς που σκέφτονται

Σιδέρης Νίκος ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ "Σίγουρα, είναι μια τέχνη το να είσαι καλός γονιός. Στις συνηθισμένες περιπτώσεις, η κοινωνία, ο πολιτισμός και η οικογενειακή ιστορία εξοπλίζουν τους γονείς με την τεχνογνωσία και με τους ψυχικούς πόρους που θα τους επιτρέψουν να ανταποκριθούν και να λειτουργήσουν αρκετά καλά, δηλαδή επαρκώς, σαν γονείς. Ωστόσο, και σ’ αυτό το ζήτημα, για να μπορέσει να λειτουργήσει μια οικογένεια και να αναθρέψει ένα παιδί ψυχικά ισορροπημένο, η απόλυτη προϋπόθεση δεν είναι το καλός, αλλά το γονιός: Εκατομμύρια παιδιά έχουν μεγαλώσει με γονείς μετριότατους ως προς τη γονεϊκή τους λειτουργία. Και ποτέ κανένα παιδί δεν ανατράφηκε με τέλειους γονείς: Όλοι είχαν ατέλειες, ανεπάρκειες, κενά,

προβλήματα... Όμως, το δίλημμα δεν είναι ή τέλειοι γονείς ή καθόλου γονείς. Το πρωταρχικό και απόλυτο ζητούμενο είναι να υπάρχουν γονείς". Το βιβλίο αυτό είναι ταυτόχρονα επιστημονική μελέτη και εμπιστευτική επιστολή σε γονείς που σκέφτονται. Απευθύνεται σε συνήθεις γονείς, που μέσα σε συνήθεις οικογένειες ανατρέφουν συνήθη παιδιά. Και στην πορεία συναντούν δυσκολίες, απορίες, προβλήματα, ίσως και αδιέξοδα. Όλο και συχνότερα, αυτοί οι συνήθεις γονείς θέτουν το ερώτημα: "Μήπως το παιδί χρειάζεται ψυχολόγο;". Η εμπειρία και ο στοχασμός του Νίκου Σιδέρη τον οδηγούν κατά κανόνα στο συμπέρασμα ότι, κατά κανόνα, τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Εγκλήµατα & θηριωδίες πολέµου: Με αφορµή τη Γερµανική κατοχή του '40 ∆ρ. ΜΑΡΙΑ ΑΛΒΑΝΟΥ Εγκληματολόγος, Λέκτορας Σχολής Ευελπίδων

Π

ρόσφατα γιορτάσαμε την επέτειο του ΟΧΙ, μια λαμπρή σελίδα στη νεότερη ελληνική ιστορία του

στρατού και του έθνους μας. Δυστυχώς ο ηρωισμός και τα ανδραγαθήματα των ελλήνων στρατιωτών που τους εξύψωσαν σε σύμβολα θάρρους και αυταπάρνησης δεν ήταν αρκετά για να σταματήσουν την πολεμική μηχανή της Ναζιστικής Γερμανίας. Ο απολογισμός της ζοφερής Κατοχής στην πατρίδα μας υπήρξε τραγικός όπως και σε άλλες χώρες της

...πώς είναι δυνατόν άνθρωποι να φέρονται τόσο απάνθρωπα σε άλλους συνανθρώπους; Πώς γίνεται ανθρώπινος νους να συλλαμβάνει

Ευρώπης. Σφαγές σε χωριά, αντίποινα που έφταναν στον αφανισμό κοινοτήτων, συγκέντρωση και αποστολή των ελλήνων εβραίων στα στρατόπεδα του θανάτου, βασανισμοί, εκτελέσεις εν ψυχρώ, ομαδικοί βιασμοί. Εγκλήματα πολέμου που άφησαν πίσω τους χιλιάδες θύματα και δημιουργούν απορίες σε ειδικούς, αλλά και στον καθένα μας: πώς είναι δυνατόν άνθρωποι να φέρονται τόσο απάνθρωπα σε άλλους συνανθρώπους;

και να φέρνει εις πέρας

Πώς γίνεται ανθρώπινος νους να συλλαμβάνει και να

διεστραμμένα

φέρνει εις πέρας διεστραμμένα σχέδια εξολόθρευσης;

σχέδια εξολόθρευσης;

και εξηγείται, πόσο μάλλον το έγκλημα, ειδικά όταν

Η ανθρώπινη συμπεριφορά δύσκολα ερμηνεύεται λαμβάνει τέτοιες διαστάσεις όπως αυτές των ναζιστικών

στρατευμάτων. Παρ’ όλα αυτά η εγκληματολογική επιστήμη έχει προσπαθήσει να δώσει κάποιες απαντήσεις. Οι κτηνωδίες του πολέμου είναι εγκλήματα που τελούνται από ανθρώπους που δεν υπολογίζουν τη ζωή του συνάνθρωπου, διότι δεν αναγνωρίζουν σε αυτόν την ιδιότητα του ανθρώπου. Συνειδητά και υποσυνείδητα αφαιρούν από τον πλησίον κάθε ίχνος ανθρώπινης αξιοπρέπειας και έτσι μπορούν και τον μεταχειρίζονται με εξευτελιστικό και αισχρό τρόπο. omikron 116 Νοέμβριος 09

Εγκλήματα & θηριωδίες πολέμου

Οι θεωρίες περί «υπανθρώπων» με τις οποίες γαλουχήθηκαν τα στρατεύματα του Χίτλερ είναι ένα παράδειγμα μεθοδικής πλύσης εγκεφάλου που οδήγησε στο Ολοκαύτωμα. Η αλαζονεία του νικητή, η αίσθηση στρατιωτικής υπεροχής, το «δίκαιο του ισχυρού» που εξασφαλίζει το ανέλεγκτο και την ατιμωρησία, το εθνικόφυλετικό-θρησκευτικό τυφλό μίσος είναι μερικοί ακόμη παράγοντες που δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τη διάπραξη φρικτών εγκλημάτων κατά τη διάρκεια πολέμου. Ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στην τραγική βία του πολέμου αφορά τις γυναίκες, που θυματοποιούνται διπλά. Ενώ υφίστανται τις κακουχίες του πολέμου όπως και όλοι, καθώς και την απειλή του θανάτου, δυστυχώς έχουν και ένα θλιβερό προνόμιο: Χρησιμοποιούνται ως λάφυρα πολέμου. Οι βιασμοί ως μέθοδος για εθνοκαθάρσεις, επιβεβαίωση του νικητή και εξευτελισμό του ηττημένου, καθώς και η αναγκαστική στρατολόγηση σε πορνεία, είναι μερικά μόνο από τα δεινά που υποφέρουν οι γυναίκες -λεία του πολέμου. Πρόσφατα ιστορικές έρευνες -μετά από μαρτυρίες όσων επιτέλους δέχτηκαν να σπάσουν τη σιωπή για αυτό το θέμα «ταμπού»- αποκαλύπτουν τις «μωβ γωνιές» στα στρατόπεδα συγκέντρωσης όπου οι κρατούμενες εξαναγκάζονταν μετά από ταπεινωτική επιλογή και διαχωρισμό ανάλογα με τα φυσικά τους χαρακτηριστικά σε υποχρεωτική εκπόρνευση για τους ναζί, αλλά και τους λοιπούς κρατουμένους. Έχει περάσει πάνω από μίσος αιώνας από το τέλος του Β’ παγκοσμίου πολέμου. Οι συνάνθρωποί μας που επέζησαν από τις φρικαλεότητες της φασιστικής Κατοχής, άνθρωποι-ντοκουμέντα, φεύγουν από τη ζωή. Θα πίστευε κανείς πως η εμπειρία τους, το ασύλληπτο μέγεθος του εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας που έλαβε χώρα, θα είχε συνετίσει το ανθρώπινο γένος. Και όμως, πόλεμοι ανά τον κόσμο έκτοτε αποδεικνύουν διαρκώς την τεράστια ευρηματικότητα που αποδεικνύει πως έχει το πλάσμα αυτό του Θεού για να εξολοθρεύει και να τυραννά τους αδελφούς του. Ίσως γιατί επεκράτησε η λανθασμένη άποψη ότι στον πόλεμο όλα επιτρέπονται…

Συνεχίζει να είναι 1η η VW στοζάνης! Ν. Κο-

Συνεχίζει να είναι

πρώτη η VW στο Ν. Κοζάνης!

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΖΑΝΗΣ

Μ

ε 309 αυτοκίνητα για το Νοµό Κοζάνης έκλεισε τους πρώτους δέκα µήνες του έτους η VOLKSWAGEN. Σε υψηλές θέσεις βρίσκονται και οι OPEL, TOYOTA, AUDI και FIAT, φτάνοντας έτσι τα 2.960 αυτοκίνητα

συνολικά για όλες τις εταιρείες στο πρώτο δεκάµηνο του 2009. Ακολουθεί αναλυτικός πίνακας µε όλες τις εταιρείες αυτοκίνητων (Οι εταιρείες που δεν κατάφεραν να πουλήσουν έστω και ένα αυτοκίνητο δεν αναγράφονται στον πίνακα).

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΥΤ/ΝΗΤΩΝ

ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ

VOLKSWAGEN

309

10,4%

OPEL

289

9,8%

TOYOTA

287

9,7%

AUDI

221

7,5%

FIAT

204

6,9%

SUZUKI

187

6,3%

FORD

167

5,6%

NISSAN

152

5,1%

SEAT

99

3,3%

SKODA

97

3,3%

BMW

93

3,1%

HYUNDAI

92

3,1%

PEUGEOT

91

3,1%

MAZDA

87

2,9%

KIA MOTORS

82

2,8%

MERCEDES

76

2,6%

HONDA

72

2,4%

MITSUBISHI

62

2,1%

RENAULT

54

1,8%

CITROEN

53

1,8%

SAAB

38

1,3%

DAIHATSU

35

1,2%

CHEVROLET

28

0,9%

ALFA ROMEO

20

0,7%

SUBARU

14

0,5%

CHRYSLER

13

0,4%

VOLVO

13

0,4%

LANCIA

12

0,4%

MINI

4

0,1%

SMART

3

0,1%

SSANGYONG

3

0,1%

OTHERS

3

0,1%

ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Γνωρίζετε ότι... Παράξενοι Νόμοι...

• Είναι παράνομο να φορά κάποιος μάσκα. Γερμανία

• Ο νόμος ορίζει να φοράει κανείς κάλτσες παρουσία της βασίλισσας, ενώ εφιστά την προσοχή των ιδιοκτητών σκύλων επισημαίνοντας ότι θα υποστούν την αυστηρότερη των ποινών αν αφήσουν το ζώο τους να έρθει σε επαφή με κατοικίδιο του βασιλικού οίκου. Αγγλία

• Είναι παράνομο οι πελάτες να παίξουν κορώναγράμματα για το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό σε εστιατόριο. ΗΠΑ, Βιρτζίνια, Richmond (δημοτικός νόμος)

• Είναι παράνομο να πετάξει κάποιος μια μπάλα στο κεφάλι κάποιου άλλου για πλάκα. ΗΠΑ, Νέα Υόρκη

• Είναι παράνομο μια γυναίκα να οδηγεί ένα αυτοκίνητο όταν φοράει τη ρόμπα της. ΗΠΑ, Καλιφόρνια

• Ένας γιατρός επιτρέπεται να εξετάζει τα γεννητικά όργανα μίας γυναίκας αλλά απαγορεύεται να κοιτάει απ’ ευθείας την εξεταζόμενη περιοχή. Μπορεί να κοιτάζει την αντανάκλασή της στον καθρέφτη κι έτσι να εξετάζει. Μπαχρέιν

• Κάθε γραφείο πρέπει να έχει θέα τον ουρανό, για να έχει φυσικό φως. Γερμανία

• Μία απατημένη σύζυγος έχει το νομικό δικαίωμα να σκοτώσει τον μοιχό άνδρα της αλλά μόνο εάν το κάνει με τα ίδια της τα χέρια. Η ερωμένη του μοιχού, από την άλλη, επιτρέπεται να θανατωθεί με οποιοδήποτε τρόπο. Χονγκ Κονγκ

• Ο ιδιοκτήτης κάθε ξενοδοχείου απαιτείται να προμηθεύει κάθε ένοικο με μία σιδερωμένη και καθαρή πυτζάμα. Κανένα ζευγάρι, ακόμη και αν είναι παντρεμένο, δεν επιτρέπεται να κοιμάται γυμνό. Ούτε μπορούν να κάνουν σεξ, εκτός αν φορούν μία από αυτές τις καθαρές λευκές βαμβακερές πυτζάμες. ΗΠΑ, Νεμπράσκα, Hastings (δημοτικός νόμος) • Όλοι οι εργένηδες πρέπει να αποκαλούνται «master» και όχι «mister» από τις συντρόφους τους. ΗΠΑ, Ιλινόις

• Το μαξιλάρι θεωρείται αμυντικό όπλο. Γερμανία

Μηχανές Γραφείου

Μηχανές Γραφείου Service

Service

Φωτοτυπικά

Ταµειακές Φωτοτυπικά

Ταµειακές

Εκτυπωτές Ηλεκτρονικοί

Ωράριο Λειτουργίας Δευτέρα έως Παρασκευή 8:30 - 16:30

Υπολογιστές

Πωλήσεις

Πωλήσεις Αναλώσιµα Αναλώσιµα

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές Ηλεκτρονικοί Πολυµηχανήµατα Εξουσιοδοτηµένος συνεργάτης για Κοζάνη, Γρεβενά, Καστοριά: Λ. Α. Παπανδρέου 17, Tηλ./Fax: 24610 30001 e-mail: resolution_koz@yahoo.gr Σύντοµα OnLine στο www.e-resolution.gr

Κοζάνη - Πτολεµαΐδα τηλ.: 24610 95300 www.efkolidis.gr