Page 1


Viet & Dqc Tuy~n T~p 2004

Vi~t &

Dqc

www .vietdoc.net thlfc hi~n & trlnh bay tuy€n t~p 2004 D~ng Bån hi~n

thlfc

mue lue • •

trang nha

Dinh Ng<;>c din, Nguy~n Ng<;>c Thu~ n , Ouong Kim, Thanh Hi ~p, D~ng

Ban, Ph<,~m G ia L<?<:, M ai Thao

gop bai T~m

Thanh . Hoaj My, Dlfong

Ki~ . EXI.ng Trinh , Khånh Ha,

P~m Tfn An Ninh, CO Nglf. Ha Huy~n Chi. Cung Vinh Vi~n . ~ch Nha, Nguy~ W\n Thl,k:, E>oan Mai T~m . Nguy~n NgQC Thu.;ln , Dub'ng Kim, Le Nguyen. ~m

E>Ong Ng<;tc, Dlfdng Cl/, ~m Tfn V<;tn Giå, Tu"dng C6n, Tr~n ThVY Minh, Blnh Sa, Nguy~nOslo

tranh bla: Tan tnlCJng Huyoh TrQng Kim

bla trong sau Cua trdl va cua ngu"dl Thd Ou'o'ng Ki~n Nhq.c Trin Thvy Minh

thll di~n til vietdoc@world-online .no

lien l<;tc qua thu Dinh Ng<;>c din Utholtvn 46E 1053 O slo, Norway

Tu y~ T~p VLl t&E><;>c khång phåi lå tie'ng o6i cUa doån th~ ba y bå't kY t6 cbllc nåo. M9i dU phi ålJ loåt do sl,f d6ng g6p cUa cåc thån hltu va b~ dvc.

La thu' Na-uy

Nguy~n Oslo

O cu6i hai con du'dng

Ph<~.m

Tfn An Ninh Tu<mg Con

Xuan vi~n xli' Co m<1.t - Tubi than tau Nguy~n NgQC Thuc1.n Du'dng Ki~n Sa i GOn m9t con du'emg Xuan d.it khåch - Chcio BergenMua xuån C:J De nhCi v~ que nhaNh.ic em mua thång s.iu 8en cå nang tien ca cung bi~ rn.it li~ng xuan Bai thd tuy~t - H6n nhien Cung chuy~n

E>ang Trlnh Du'dng Kim

Du'dng Cl/ cb Ngu' AA4ch Nha Giii.:t Little Sai GOn g~p !>9n xl.fcl Phq.m Tfn Vq.n Giå G<;>i di~n thoq.i qua måy vi tfnh Le Nguyen Mua xuan ti~ng quq. - Nha mlnh Khånh Ha li~ng ve sJu E>oan Mai Tam

3 9 14 15 16

20 22 26 27 28 34 36 40

41

Chi~u xanh b.it ~n -

Nang kh6ng th~ ch<1 låu M9t v6ng cb tfch Tan tåc Tfn Hi~u Nhq.c ml.fcl E>~ h6n bay lq.c, Cåi tuy~t Nam mm n6i chuy~n khl

Nguy~n Van Thlfc

44

Tam Thanh Cung Vinh Vi~n Hoai My Ha Huy~n Chi Blnh Sa Phq.m E>6ng Ngq.c

46 52 53 63 64 65


lå thli Na-uy

nguy~n

B~n

ta oi!

Trude th@m nåm mdi di~m l~i nhling slj ki~n xay ra (j xli tuye't ta phai nhåc de'n gia dinh nhå vua trong nåm qua da ra vo binh vi en kha nhi@u. V <;5 ch6ng Ari Behn ha si~h dudc mot cong chua. Vua Harald s6 5 thi vita mbi xu~t vi~n sau khi chlia he't binh ung thu vå cå nudc dang non n6ng chd cong nuong Mette-Marit sinh cho vliong qu6c Na-uy nglidi n6i nghi~p vua cha. Nhling chuy~n binh ho~n, de chlia nå~ khong ngC1 l~i c6 l<;5i. M(>t cu(>c thåm do y kien mdi nhåt da cho thåy phia ung h9 hoång gia dang thång the' vå chie'm da s6 vå dåc bi~t ,la ph'an ld~ gidi tre (l~ lung tha;!) mo~g muon m(>t quoc vttong tie'p h;lc d~i di~n Nauy. Khong bie't ly do nåo nåm dång sau su ung h9 nåy, nhung rieng mQt nguC1i b~n Na~ u cua to i nlia dua nlia th~t n6i rång: D~p vua r6i thi V9' tao dau c6 con bao Se & Hør ma d9c. Tlu5J ho'ng dli9'c dau! Ne'u ngudi Na-uy COn me dQC bao ... nhi@u chuy~n nåy thi hån con lau låm qu6c gia nåy mdi thay d6i theo chinh th~ c(>ng hoa.

y

oslo

Dåt lånh chim d~u Du theo chinh th~ c(>ng hoa hay khong thi n~m 2003 , Na-uy vfm du<;5c Lien Hi~p Qu6c såp hang d'au våo danh sach qu6c gia c6 mlic s6ng cao nhåt the' gi di, nghla lå qu6c gia dang du<;5c cho ta de'n dm dui nhåt. Qui luat tu nhien lå h@ noi nåo d@ s6ng thi ngudi ta s~ tim de'n. Dåt lånh chim d~u må li, ngudi Åu chau lue con ngheo d6i da chlmg ti:ing d6 xo di tim ke' sinh nhai d nhling vling dåt mdi (j Phi, My va Uc chau d6 sao? Bdi v~y chång c6 gi l~ gi khi 2-3 ch1:1c ngån ngudi tit khåp noi tren the' gidi d6 v@ Na-uy xin ty n~n hang nåm. D~ lå chua k~ hang ngån la don li dQng dang cho du<;5c giai quye't (j nha Ngo~i Ki@u xin do an t\1 va du lich. khong ngåy y@ cho than nhan. Ngo~i ki@u (j Na-uy låm du moi cach d~ cho than nhan minh de'n du<;5c Na-uy. o o

M6i nåm, chinh quy@n Na-uy phåi t6n h~m b~c tri~u d~ xet don cua chitng åy ngudi xin Vi~t & D9c TuySn T~p 2004

3


ty ne;tn.Trong thC;i gian xet ddn chinh quy@n phai lo cho an cho (j va trå lu~t phi cho ngtldi ty ne;tn. Khi bac ddn, nha nu6c con phåi t6n

chi phi may bay va cånh sat ap giåi trå nhling nguC;i bi bac ddn v@ mt6c hQ . Con m<;lt va'n & dang lam chinh phu b6i r6i la vai nghin tre em di ty ne;tn m(lt minh dang ch(; trong cac tre;ti ty ne;tn. Chinh phu dang trong tinh tre;tng ngu thj thlldng, vu'o'ng dmg t<)i, nen chua bie't giåi quye't s6 ph~n cac em nay ra sao? Trong s6 vai nghin em nay c6 bie't bao nhieu la trai min n6 ch~m ne'u cac em khong du<Jc cham s6c chu dao. Khong n6i ra, nhung chinh sach cua nha nu6c la mu6n ch~t bo nhling d'au tau d~ tri1 cd nguy nhling toa tau dai ngoån se tim duC;ng de'n Na-uy qua di~n doan tv gia dinh sau nay. M()t nhan vien lam viec cho mot tre;ti te;tm cu cua nguC;i ty ne;tn da chi~ se v6i t6i rång hQ dang tim cach h6i lnidng nhling em nay ra khoi nu6c m()t cach nhan de;to (ne'u nhan de;to thi hQ da khong tn,Ic xua't cac em?). HQ dang lo cac h()i til thi~n trong nu6c chi trich hay mang tie'ng xa'u v6! the' gi6i . Be;tn tha'y da'y, nguC;i giau eling kho v6i cai kh6 cua nguC;i giau .

Nhling ngh~ thinh hånh trong lai NguC;i giau con dang råt lo Icing luQng vi~c lam (j xli tuye't dang trem dtidng sut giåm va ne;tn thåt nghi~p c6 chi@u hu6ng leo thang. Ky ngh~ tin hQC dang 0 vao giai doe;tn suy thoai chua kip ph\lc h6i. Ky ngh~ nuoi ca laks tub~g se phat tri~n va tie'n me;tnh thanh m?t nguon cung ling cong an vi~c lam dang ke cho dan cu vU.ng ven bi~n eling tan thanh may kh6i khi gia ca vi ce;tnh tranh bi de xu6ng (j mlic tha'p nhåt dua de'n cånh pha sån hang loe;tt cac cong ty nuoi ca 16n nho dQc theo ven bi~n mi@n Tay. Cac cong ty kY ngM c6 t'am v6c trong mf6c da d'an d'an di chuy~n nha may sån xuåt cua minh ra nu6c ngoai ndi må mlic ltidng tha'p hdn Na-uy nhi@u l'an. Ml,lc dich la d~ tang Clidng khå nang ce;tnh tranh. Trong khi d6 gu6ng may lam vi~c ch~m che;tp cua cong xa va cac Cd quan cua chinh phu dang dti<JC htlu 4

ViSt & 8 9c Tuy~n T~p 2004

hi~u

h6a nhu nhling cong ty tlf nhan. Cac cong xa va cd quan chinh phu khong con vung tay mu6n nguC;i bila bai nhu trt16c. Bbi the' s6 vi~c lam da it le;ti cång it di. Ngtldi ta thuC;ng dua v6i nhau rång hi~n gi(; chi con c6 hai ngh@ con c6 dåt d\lflg vo (J Na-uy la tai xe' xe di~n va thd h6t t6c . Dåy, be;tn li~u må chQn ngh@ cho con em minh trong tlidng lai.

Tam l~ng, m1a can Asne Seierstad la gudng m~t ph6ng vi en chua d'ay 30 tu6i nhung da g~t hai råt nhi@u thanh cong trong ma'y nam qua. G'an day nhåt, co n6i tie'ng qua nhling ph6ng slj chie'n trlidng d'ay cåm xuc til I-råe. Lue cu(lc chie'n m6i beit d'au nhen nhum, co vi yeu ngh@ da li@u minh len lo i vao va (j le;ti I-reie d~ theo sat CUQC chie'n. Co da nh~n khong bie't bao nhieu sv nguC1ng m9 til d6ng nghi~p va xem nhu da de;tt de'n t<;lt dinh danh vQng trong ngh@ ph6ng vien. Di doi v6i nhling ph6ng s\f b6c hia, co con vie't sach giåi s'au. Cu6n sach v6i eau chuy~n vie't v@ xa hoi . ' van h6a va d(;i s6ng ngtldi Aphu-han v6i tlja Nguå'i c/uJ ti~m sach O' Kabul gay nhi@u soi n6i te;ti Na-uy. Cu6n sach da dtidc nhi@u nha sach ngoai nu6c mua bån qu;@n va dang ch(; xuåt bån. NguC;i chu ti~m sach bång xlidng bång thit, Shah Muhammad Rais, khi ha y tin bån tie'ng Anh cua cu6n sach vie't v@ gia dinh ong seip slia ra d(;i da v()i vang tit Kabul khan g6i quå mu6p dan theo nang vd ut m6i tron hai mudi va dlia con con be' tr€n tay bay de'n Oslo d~ b6n m~t m()t nhdi (phåi tinh luon hai nguC;i lu~t su nlia chli). Ong chu ti~m sach cåm tha'y minh bi phån boi va thåm thia cai eau nuoi ong tay ao qua d6i. Gia dinh ong da tie'p d6n Seierstad nhu m(lt quy khach, da xem co nhu mQt nguC;i be;tn hay thanh vien trong gia dinh khi co ngo iC;i xin dudc vao (J nha ong måy thång v6i ml,lc dich vi.e't y@ van h6a va d(ii s6ng ngtldi dan A-phu-hån (J Kabul h~u Taliban. Chuy~n trong nha ngoai ngo, ngay ca nhling gi xåy ra trong phong the va nhling y nghi th'am kin nhåt ong va cac ba V<J than yeu CUa Ong d@u khong ng'an nge;ti dem ra tam slj v6i co rao h"Qi. V~y må co nb long nao huY,t tyC he't vao


quy~n sach, ban dling gia dinh cmg låm cmg se mang tai mang tie'ng måt m~t vdi x6m gi~ng. Khong nhling the', nhling chi tie't trang quy~n sach c6 th~ låm nguy h;:ti de'n gia dinh

ong vi cach s6ng va 16i suy ngh1 it mau mljc cua m(>t gia dinh H6i dan. Theo l di ong, tri ttidng tti<;1ng cua co Seierstad qua eve ky phong phu, co da them måm them mu6i cho d~m då eau chuy~n va theu d~t nhi~u tinh tie't n~ng tinh gia ttidng. Ong qua quye't rång ong giåu låm, khong phai de'n tim co d~ låm ti~n vi thåy co an nen låm ra. Tram ngån l'an khong, nhåt d!nh ong de'n day khong phåi vi ti~n, ong da nhi~u l'an thanh minh the' vdi du lu~n Na-uy. Ong chi mu6n de'n day d~ låm sang to slj thljc, v;:tch m~t con ngudi vo dn nåy va bu9c co Seierstad phai di~u chinh l;:ti nhling chi tie't sai trai trang quy~n sach. 6ng giåu hay khong, va giåu de'n cd nåo thi khong ro, nhung chång ai hi~u ly do t;:ti sao ong l;:ti n9p ddn xin nhå nu6c Na-uy bao lu~t phi d~ ong c6 Cd h9i dem co b;:tn Seierstad ra toa? Thoang qua v~ co Seierstad, it ai c6 th~ lien ttidng de'n hinh anh hi~n tit cua mQt rna-sd. Chåc chån co cung c6 nhling ke' ho;:tch rieng va dlj d!nh md am khi co khong mu6n cho b;:tn minh dQc bån thåo trUde khi cho in ra sach, m~c du co da hlia v6i ong nhu the'. Ddi nåo ong chu ti~m sach se chåp nh~n ban thao vie't nhu the', nen co quye't d!nh giåu nhym bån thåo va khong m9t ldi cho nglidi b;:tn minh biSt V~ quy~n sach nåy, ngay Ca khi ban d'au tien bång tie'ng Na-uy ra ddi va da mang de'n cho co m9t m6n ti~n khong nho. C6 th~ slj thljc nåm dau d6 d gilia hai slj thljc du<;1c trinh båy tit hai phia. C6t loi eau chuy~n nhling ttidng chi lå m9t slj tranh chåp vi ti~n b;:tc va danh VQng. Ong chu ti~m sach bljc b9i vi co Seierstad blmg dung giåu sv va n6i tie'ng nhd cu6n sach viSt V~ gia dinh ong, nhung CO chång nhd tdi ong. u6ng cong gia dinh ong phvc vv co trang su6t thdi gian co cha le't d Kabul. Co c6 cdm thi hay cho ong an chao, ly dau l;:ti ng6i rung dui g~m dui gå m9t minh. Ph'an co Seierstad, co cung dau mu6n dQn c& cho khach khong du<;1c mdi de'n xdi. Du co nhi~u l'an nhin nh~n rång gia dinh ong da d6i

xli v6i co nhu bat nu6c d'ay, khong cM trach våo dau du<;jc. Nhung khong c6 ong chu ti~m sach nåy thi cung c6 ngudi thudng gia khac sån sang chlia chåp co va tåt cå nhling gi co d;:tt du<;jc lå nhd slj thong minh va kha nang giao thi~p trdi ph ucho co. Co båm bvng d6ng y thay ra l tri~u cd-ron, hlia dung ti~n nåy xay thu vi~n d Kabul lå xdi ldi låm r6i, ong chu ti~m sach con doi gi nlia chli! 6ng giau låm må dau them ti~n cua co. Tuy nhien, ne'u co Seierstad thdm thåo chia bdt cho nglidi b;:tn cua minh them våi ba tri~u thi hai ben khong phåi måt cong keo nhau ra toa. Toa an Na-uy bay gid d'ay åp vi~c låm, con m9t md V\1 an dam chem chua xli tdi, dau c6 du thdi gian d~ phan giåi måy chuy~n xich mich tåo lao nåy...

Håphon

Thi~t tinh h6i nåo de'n gid toi chi nghe tåo hon ho~c ep hon, r6i dinh hon, hlia hon. Da

hlia hon må li~u h6ng 6n thi dinh hon cho yen chuy~n. Con ne'u thåy o-ke thi ke't hon cho gQn. Tr6t d;:ti låy nhau r6i nhling l;:ti thåy nu6t khong troi thi ky giåy ly hon dudng ai nåy di d~ rånh n9 ddi. Nhung hap han qua la m9t tit vo eling mdi d6i vdi toi vi chua bao gid du<;1c nghe qua. Mai cho de'n thdi gian g'an day, khi m9t ngudi b;:tn thong bao rång cu6i tu'an nåy anh b~n vi se di dlj l~ håp hon cua b6 my anh d nhå thd va ti~c khoan dai sau d6 d nhåhång. Nghe qua hap han thi hån b;:tn cung c6 th~ doan ra du<;1c nghia cua tit ghep nåy. Håp lå ham n6ng, nhu dem thlic an bo våo lo ham mi-cro quay våi vong v~y. Va håp hon d day d;:ti d~ lå cac C~p VQ chbng sbn sbn rU nhau ra Vie't & DQc TuySn T~p 2004

5


nhå thd xin cha cho h9 du<;jc nheic lc,ti ldi thS th6t cho tron cuoc tinh, du<;jc s6ng tr9n ddi ben nhau ...· khi .khoe mc,tnh eling nhu binh hoc,tn, khi giåu sang eling nhu ngheo hen ... Duoc du 1~ håp hon, nhung khong hi€u sao mat ban. to i dau dau nhu seip di dua dam. R6i anh b~n lai u s'au tam slj ding hai ev nhå anh thita giåy .ve voi, phu quy sinh l~ nghia. H6i xua hai cu tinh tinh giån di, khong måu me bon chen .. Bay gid lc,ti dua doi, nam nåo eling båy ra an mi.tng sinh nhljt (du giåy khai sinh cac cu chi tro troi c6 nam sinh må thoi), con theo phong trao: di~n d6 d~n nhå thd xin cha låm phep ham hon d€ du<;jc n6i D?, con chju.. .l'an nlia. Anh bc,tn nhå que kem van minh cua toi oi! Anh dling lå dlia con Trdi danh db hoi. Bay gid lå thdi dc,ti di~n thoc,ti di d9ng, ludi mc,tng Intemet, ti-vi hi~n thljc (reality), thdi dc,ti nglidi My da bein phi thuySn len håa tinh va sai robo len lam ph6 nhom tren åy. Thien hc,t bay gid an mitng cå l~ Tinh Yeu mudi b6n thang hai. Dån ong khong bi~t tl).ng quå cho V<;j minh nhan ngåy Phv Nli tam thang ba, hay ng~y chu nhat HiSn M§.u må quen quå cho rna xap nho thi.cljc kY lc,tc h~u, ngudi ta an mit~g sinh nhat tung bitng, rlia bång lai I'an hai lån ba, k(ni~m tan gia hå r'am v.v.. .anh khong thåy d6 sao? Giå r6i di nhien trb nen Hin thån, nh& trUde quen s~u bc,tn c,t! Cac ev chi mu6n nheic n~b cho nhau rång h9 v§.n con yeu nhau tha thiet. Th~ må bc,tn eling Ieim chuy~n thb than. Phåi chi cac cu nhå anh com khong lånh canh khong ng~t, cåu xe, hue heie nhau do i, ly di thi ban rua giå khong nen n~t da dånh. Dang nåy, cå.c cu chi vi yeu nhau d~n d9 va tung nen mu6n. tuyen b6 cho thien hc,t bi~t rång minh van con s6ng va dang hit thb khong khi cua tinh yeu va nheic nhb cho nhau I~i thS vang da rang long d'au bc,tc. Vi~c låm day y nghla dang ... p hat hu y nhu th~ thi thi~t nghi chi c6 ... lai chlt c6 måt them cai rang nåo dau må ml).t ~åy bc,tn u d9t ra th~ chlt! Sau khi xåi x€ cho anh bc,tn than m~n cua t6i m9t tr~n nen than, toi khong quen dl).n thång 6

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

con båt hi~u nåy nhd phåi tim mua cho bång du<;jc våi vien Viagra d€ låm quå cho hai ev trong dip vui nåy.

DemMauHBng Sån n6i d~n Viagra, bc,tn c6 bi~t rång cong ty Pfizer da mua dlit Pele, clju c'au thu b6ng da Iitng danh m9t thdi tit Ba-tay trong chi~n dich quång cao Viagra r'am r9 toån th~ gi&i I'an nåy? Ong Pele d6ng y låm m9t chuy~n du hånh toån th~ gidi, tham gia cac bu6i h9i thåo y Du9c n6i vS chling båt Ilje cua phai ~am, khuyen måy ong ditng c6 ngc,ti ngung, neu c6 binh thi nen tim bac si d€ tri binh. C6 gi må phåi giåu! Khi khat thi u6ng, khi d6i ?thi a~, con khi may hu thi phåi dem cho th9 sua chu! Nhiem vu chinh cua ong Pele lå di rao giång, binl; thu~ng h6a chling båt Ilje cua cac ong, cho du ong Pele thu nh~n rång ong chua m9t l'an xåi qua loc,ti thu6c nåy, vå tu6i ong nay da qua Ivc tu'an. Cong ty Pfizer da lu<;jng tinh con s6 dån ong bi meie chling li~t duong kha cao nhung tc,ti s~o ho lai mac cåm khong xuåt d'au 19 di~n vå mua th~6c dem vS nhå dung. H'au h~t khi bån vS v'an dS båt Ilje, cac dång måy rau &u d6ng loc,tt venh ml).t låm oai, tuyen ~6 nhli dinh d6ng c(>t rång chua ti.tng låm ai that v9ng bao gid ... cho du trong long dang tram m6i to vo va t6i nay chång bi~t tinh sao khi nång lc,ti tho the dilng xa em dem nay ...


'Måy nåm tn:iCic tren th1 tn:idng duqc phåm, g'an nhu chi c6 Pfizer tung hoånh, d<)c quy~n cung cåp thu6c tri båt ll;ic cho dån ong. Nhung hi~n nay cå.c cong ty khac ciing l'an lu<_jt tung sån phåm nhåy våo CC;J.nh tranh. Nåo lå Bondil, Uprima, r6i Cealis, Levitra, Caverject... Tåt cå &u nh~m tCii ffi\lC dich t6i h~u lå moi ti~n ril mi måy ong. Gi chli dimg ti~n våo chuy~n .. . båo v~ hC;J.nh phuc gia dinh thi nhåt d1nh måy ong chång h~ tie'c ti~n dau . Båt cli cong ty duqc phåm nåo cung mu6n duqc phåm minh trd thånh nhling ngudi bC;J.n uu ai cua quy ong, gi up quy ong cåi hoån ... nhu li~u, vll<_jt qua nhling chuCing ngC;J.i trong cu<)c s6ng llia doi hang ngåy. Nhung dudng nhu chua c6 cong ty nåo dQ stie lC;J.i vCii Pfizer, vi hi~u thu6c Viagra g'an nhu trd thånh &mg nghia vCii thu6c tri båt ll;ic. Vå l'an nåy them sv tr<;l giup d~c ll;ic ril Pele, ch~n ch~n Viagra lC;J.i c6 d1p tim dudng de'n nhling can phong ngu mCii nhu nhling quå bong duqc sut våo khung thånh m<)t cach ngoC;J.n ffi\lC cua Pele. D<}.c bi~t nhi~u tac dl;lng mCii c6 lien quan xa g'an vCii Viagra thinh thoång vån duqc dang tren bao chi, giup quång cao khong cong cho ten thu6c Viagra nåy, nh~c cho cac ong nhCi m<)t S\i thl;ic phii phång vå S\i hi~n htlu cua Viagra. Nåo lå thu6c Viagra låm ca trong h6 sinh soi nhanh ch6ng, nåo låViagra låm cay co trong nhå xanh tlloi them, meo ch6 må c6 la u6ng Viagra thi duoi se dl;ing dling .... vå hang ch\lc tac dl;lng hoang dudng khac nlia. Duy c6 m<)t tac d\lflg må cong ty Pfizer d<}.c bi~t d€ y tCii lå thu6c Viagra ciing c6 cong hi~u vCii ph\1 nli va hQ da l~p Wc len chuong trinh thi':i nghi~m. Ke't quå sd khdi khå quan cho thåy cac nli binh nhan thie'u hling thu trong chuy~n g6i chan da he't stie hai long vCii Viagra vå cong nh~n tac dl;lng hi~u quå cua thu6c nåy. D€ låm dvP long phai ye'u (lå nh6m khach tieu dung mCii) de'n noi de'n ch6n, cong ty Pfizer råt cån th~n khi chQn design cho sån phåm mCii nåy. Nhling vien thu6c ai tinh se duqc vo vCii nhling dudng tron my thu~t vå mang måu h6ng cho h<_jp vCii måu ao ngu cua quy nuong, t~o ra m<)t sv lien tlldng md nh~t de'n nhling dem måu h6ng huy~n ho<}.c. Ngoåi

ra, nhling vien thu6c nåy se c6 ten lå Viagra Pink vå duqc tung ra tren thi trlfdng Na-uy våo d'au nåm 2006. M<)t di~u quan trQng bC;J.n c'an luu y de'n lå ne'u chling lC;J.nh cåm cua nång xuåt phat do nång da chan ngåy thång ch6ng cå chCin cua minh thi xin thua ngay rång du c6 thu6c tien chli ditng n6i de'n Viagra Pink ciing chång an thua gi.

Mudi nåm thu trå H6i d6 toi c6 duqc nghe m<)t eau trong phim Tau lå qufin tlf mlidi mim trå thu chlia mu9n. Nång tinh nhan cii cua ong Jan Birger Medhaug khong bie't c6 luy~n chu&ng hay khong må vån låy eau nåy ra xi':i the'. Cau chuy~n cua ngudi dån bå nåy xåy ra cach day dung mudi nåm, lue d6 bå vå ong Medhaug & khoång tu6i 40 lå tinh nhan hd cua nhau. Mudi nam sau ba lO i ong ra toa vi t<)i hie'p dam. Ba låm rum beng len rång ong da cudng ep bå cai dem må bå de'n t~m bi~t ong sau kY nghi Giang Sinh, nhung mai de'n måy nam sau, khi mQi chuy~n da l~ng d1u xu6ng, duy~t lC;J.i tåt cå nhling cåm xuc cua minh trong giay phut da tr~ng v6 bi bC;J.ch åy, bå mCii ch<_jt hi€u ra rång bå da b1 thång b6 kh6n n~n cua minh cudng ep tinh dl;lC. Oi chao, phut giay kham pha tan nhån åy da mang giong t6 de'n låm hu hao ph'an ddi con lC;J.i cua bå. Trong su6t mudi nåm qua, lue nåo bå ciing bi am ånh bdi cai chuy~n nho nhu6c nåy vå luon phåi v~t l<)n vCii nhling y tlldng bi quan. Nhåt dinh bå phåi låm sang tå chuy~n nåy, tCii dau thi tCii. Khi di de'n quye't dinh tao b~o nåy, khong hi€u bå c6 bån b~c ky ludng vCii lu~t su minh c hua? Hai ngudi li~u cach nåo d€ ghep t<)i ong Medhaug? Låm sao d~ chling minh vCii b6i thåm doån rång ong Medhaug da de bå ra låm nhl;lC cai dem khong trang khong sao mudi nåm v~ truCic? V å nlia, bå c6 nhCi cåt dånh chie'c ao dåm bå mac . dem dinh . m~nh horn d6 d~ låm tang v~t nhu Monica Lewinsky? Khong c'an phåi hQc qua nåm nåm tn:idng Lu~t, b1;tn va toi vån c6 the doan duqc ke't quå cua V\1 thua ki~n nay. Di nhien låm sao nh6t ru ong Medhaug duqc, ne'u bång chling von ViSt & DQc Tuy~n

np

2004

7


Vyll chi CO ldi khai va nhltng giQt midC måt CUa nång. Nhting chång h€ gi, nång nhan tinh cu cua ong Medhaug vån thång to va d<;tt du<;1c di€u nång mu6n lå tra thu du<;1c thång nhan tinh vil phu va låm tieu tan cu<)c ddi chinh tri cua hån. M9t con ngudi nhu the' thi khong nen gili m9t chltc vv quan trQng trong chinh quy€n, d6 lå cåi ly ba dua ra. Ong Medhaug tit m9t ling vien d'ay hlia hyn d<;ti di~n dang Nhan Dan Co D6c Giao cho chie'c ghe' tinh trttong o Rogerland khi khong bay gid phai di tim ngh€ khac sinh nhai. Qua thuc mudi nam thu tra thi don thu cang thåm, b<;tn nhi. Mudi nam trude, ne'u ba loi ong Medhaug ra toa ngay sau dem horn d6, chåc gi qua bom hie'p dam l<;ti c6 slic b<)c p hå l<;1i h<;ti de'n the'! o

'

Bai hQC va long cu rich nhling cåc ngåi låm chinh tri chång bao gid chiu nhd cho dau. Rång da hay se låm chinh tri thi xin cåc ngåi chi nen com nhå quå v9' va chd c6 bay d~t l~p phong nhi, phong ba. Thich thu gi 6m em trang tay må h6ng chitng g~p em o toa ngåy sip tlii Du c6 gioi an vvng quyt mep de'n dau trude sau gi bi m~t vån b~t mi Vå rf>i vuj mpt gj§y Vay s/iu V/jlll kj§p...

Ma no, Vua d6i D'au nam nay, m9t nh6m nghien cltu gia tit Båe My båo d<)ng lu<;1ng chåt d<)c trong ca laks nuoi c6 the dån de'n b~nh ung thu. The' lå an ca chång giup gi cho sltc khoe nhu ta l'am tuong båy lau nay? Chuy~n binh bo d<;ti (va thit bo, thit tritu) nguy hiem che't ngudi ra sao thi b<;tn da bie't r6i. N<;tn dich gå dang hoånh hånh o Vi~t nam låm chång ai dåm rd tdi gå. R6i tit tit, dich gå cum cung se lan lay khåp noi. Thoi thi nam nay ta an chay b<;tn <;t! Må nåy, nghe d6n rång cay d~u nånh cung bi låp d6i gen. Tai h<;ti CUa vftn Q€ nåy thi khoa hQC chua the ludng trUde du<;1c, phong b~nh han chlia b~nh b<;tn <;t. Con hoa qua nh~p tit Tay Ban Nha qua Na-uy du<;1c tr6ng tren bai phe' thai tich tv d'ay chåt d<)c gay ung thu. Bao nhieu dåy tin tlic du låm b<;tn lo lång cho cii nam chua? Nhting b<;tn oi, to i da nghi~m m<)t di€u rång chång thå ta låm rna no con han låm vua d6i. M<)t nam mdi yeu ddi b<;tn nhe!

nguy~n

oslo

Cåmta. Vie't&DQC chan thånh ciim t<;t S\i ting h9 tinh th'an cung nhu d6ng g6p v~t chåt cua tåt ca cåc than hliu, tåc gia va b<;tn dQC xa g'an. Ung h9 Tuyen t~p 2003: Ong ba Nguy~n NgQc Thu~n lOOKr, Ong ba Tr'an Van T~p 200Kr, Ong ba Ph<;tm Ninh 200Kr, Anh chi Truong Minh Tam- Phuong 200Kr.

8

Vie't & BQc Tuy~n T~p 2004


acu6i hai con dlidng

ph~m

Nhung niim "cåi t~o" (J mi6n Båe, toi duqc chuy~n di kha nhi6u tr~i. Tu U.o Cai, xuo'ng Hoang Lien Sdn, r6i Ngh~ Tinh. Khi mdi de'n Hoang Lien Sdn, toi duqc dua de'n tr~i Hang Ddi, nåm sau trong nui. Bay la m(>t vung sdn lam chuong khi, nen chi moi gån hai niim rna toi da c6 hdn 20 nguoi b~n tu nåm l~i vTnh viSn (J duoi suon d6i. Sau d6, toi duqc chuy~n v6 tr~i 6/ NghTa L(>. Tr~i nay nåm gån Ban chi huy T6ng Tr~i. va cach tr~i 5, ndi giam giU gån 30 tuong lanh mi6n Nam, chi m(>t hang ra o va rna'y ca i ao nuoi ca tram co. Ban ngay ra ngoai lao d(ing, toi vån g~p m(it va i ong thåy cli, k~ cho nhau nghe du thu chuy~n vui bu6n . Ngay nh~p tr~i. sau khi "bien che'" xong, can b(i giao d1,1c tr~i dua 50 thång chung to i va o m9t ca i lang lqp bång nua, n6n da't, ng6i cho "d6ng chi can b9 quan giao" de'n tie'p nh~n. Vai phut sau, m(>t sl quan mang quan ham thuqng uy di vao lang. Di6u trude tien chUng toi nhln tha'y la anh ta chi con m(>t canh tay. Mot nil'a canh tay kia chi la tay ao bång kaki

tin an ninh

Nam Djnh, buong thong xuo'ng va pha't phd qua l~i theo nhip di cua anh. Kh6ng khi trd nen ng(>t ng~t. Khong n6i ra, nhung c61e trong dam tu chUng toi ai eling c6 cung m(>t suy nghT : f)a y mo i dich thlfc la nq rna u da y, bie't trå nhu the' nao cho du? Nhung båt ngo , nguoi can b9 quan giao de'n tiD6nchui:lg toa,m :Ea g nol"m ll::r:X::Ø.N h.Jn. khuon m~t hi6n lanh, va anh måt th~t tha, chUng toi eling bot lo au. Bång m(>t giQng d~t s~t Ngh~ Tinh, anh quan giao gioi thi~u ten mlnh: NguySn Van Thanh, r6i "ba o ca o" mot s6 n<)i quy, yeu du cua tr~i . va dua cho anh d(>i trudng m(>t t~p vd hQc tro', phat cho anh em m6i nguoi m(it to gia'y d~ lam ban "ly ljch trich ngang" . Toi dang ng6i hy hoay viSt ca i banke khai ly lich ba doi voi bao nhieu thu "t(ii" duoi bi~n t~en troi rna toi da thu9c lang tu la u låm- bdi da phai vie't de'n cå tram lån, ngay nhung lån bi danh thuc lue nil'a dem- b6ng nghe tie'ng anh quan giao hoi: - Trong nay c6 anh nao thu(?c Su 23?

ca

ViSt & B9c TuySn T~p 2004

9


Toi im l~ng giåy hit r6i len tie'ng : Thua can b(_), c6 toi <:t,. Anh a trung doan måy Trung Doan 44 V~ y anh c6 tham dl,( tr~n danh Trung NghTa a KonTum då u mua he 1972? Vang, c6 ':l· Anh quån giao dua canh tay bj måt m(_)t ntta, chi con cai tay ao dong dua, len ; Toi bj måt canh tay nay trong tr~n d6. Nhln qua anh em, thåy tåt cå m<;>i con måt de u d6n v~ phia toi. D~ låy l<:ti blnh tTn, toi lam ra ve chu d(_)ng: Lue åy can b(_) a ddn vj nao? To i a trung doan xe tang. Anh quån giao rå o måt nhln quanh, r6i h<:t gi<;>ng tie'p t~c : Tr~n åy ddn vj toi thua n~ng. Cå m(_)t ti~u doan tang cua toi con c6 2 chie'c. Chie'c T54 cua to i bj bån cha y. To i thoat duc;lc ra ngoai, nhung bj cac anh båt lam tu binh. Sau d6 can b(_) duc;lc trao trå? toi hoi . Toi bj thudng n~ng låm, do chinh d<:tn trong xe toi phat n6. Toi duc;lc cac anh dua v~ quån y vi~n Pleiku chua trj . Nho v~y rna toi con s6ng va dlic;lc trao trå tu binh dc;lt cu6i cung nam 1973, sau khi c6 hi~p djnh Ba Le. D<:to d6, mi~n Båe, d~c bi~t tren vung Hoang Lien Sdn, troi l<:tnh låm. M6i lang duc;lc dao m(_)t ca i håm giUa nha, d6t nhung g6c cåy dlic;lc anh em nh~t ngoai rung, sau gi o lao d(_)ng, mang v~ suai åm. T6i nao, anh quån giao ciing xu6ng sinh ho<:tt vdi anh em. G<;>i la sinh ho<:tt, nhung thl,(c ra anh ch1 tam tlnh nhung chuy~n vui bu6n doi linh ' tham håi hoan cånh cua anh em tu, va khuyen anh em nen c6 gång gitt gln suc khoe, dung lam di~ u gl sai ph<:tm d~ khong phåi nghe måy ong can b(_) n~ng !Oi. Anh thuong n6i To i rå't dau long, khi thåy ca c anh ph å i nghe nhung loi tho 16.Toi bie't cac anh d~u la nhung nguoi c6 trlnh d(_) van h6a va ai ciing da tung ch1 hu y. Mua dong, khong tr6ng tr<;>t duc;lc , nen kh~u phån an cua m(_)t nguoi tu ch1 c6 m(_)t mie'ng banh ml den bång hai ng6n tay, ho~c l ung m(_)t bat båp h<:tt . Phån thie'u an, mot phån ~m lidt thie'u v~ sinh, nen nhi~u anh em tu bj b~nh kie't ly. Thu6c men hoan toan khong c6, nen b~nh keo dai låu ngay. Nhi~u nguoi dung khong vung. M(_)t bu6i chi~u cu6i dong, mua phun rå rich, slidng mu giang kin cå thung ]ung tr<:ti tu, cå lO

Vie't & B9c Tuy~n T~p 2004

dam tu chung toi ng6i co ro trong lang, c6 nhai tung h<:tt båp cung nhli vien soi, nhln ra canh d6ng phia trude, thåp thoang m(_)t nguoi mang a o tdi (lo<:ti a o mua ke't bång la ca y) ch<:ty lup xup tu ch6 nay de'n ch6 khac, cho de'n khi troi to'i. Dem d6, nhu thuong 1~, anh Thanh xu6ng sinh ho<:tt vdi anh em ben be'p ltta. Anh båo nhå anh d(_)i truang: Toi d~ m(_)t gio ca dang sau lang. Trude gio ngu, anh ra mang vao, chia cho måy anh bj b~nh kie't ly dang måt suc d~ cac anh b6i duong. Nhd gitt kin, dung d~ tren bie't. Bay gio anh em mdi hi~ u, nguoi rna chi~u nay, d~t 10 båt ca ngoai d6ng ru(_)ng chinh la quån giao Thanh. Ai ciing cåm d(_)ng. Bie't la anh em tu bj d6i tri~n mi en, nhåt la sau mua dong da i, m(_)t bu6i sang då u mua xuån' quån giao Thanh dua cå d9i 50 nguoi tu len m(_)t d6i tr6ng toan sån cua m(_)t hc;lp tac xa nao d6. Sån då u mua, cu con nho. Anh chi cho anh em cach dao Jåy cu rna thån sån vån con nguyen; dao måy cai be'p "Hoang Cåm" d~ lu(_)t sån rna khong ai phat hi~n c6 kh6i. Anh dåt hai anh tu xu6ng d6i xach hai thung nudc mang len, can d~n anh em thay phi en nhau lu(_)t sån an cho no. Anh dich thån al<:ti dung gac, ne' u c6 ai vao, anh vo ra l~nh "chu~n bj div~", anh em tue khåc dåu he't "tang v~t" xu6ng m(_)t cai h6 da dao sån. Duong nhu d6la ca i ngay du y nhåt rna 40 nguC5i tu chung to i duc;lc no -du chila no sånKhOng bie't t6i hOrn åy, trong gio "giao ban" , quån giao Thanh da bao cao vdi ban chl huy tqi la d(_)i tu cua chung toi da phat dlic;lc bao nhieu hecta rung? M6i lån ra bai thåy anh em lao d(_)ng n~ng nh<;>c, anh Thanh båo nho : Anh em lam vi~c vua phåi, khi nao m~t thl ta nghi. NhO giu gin suc khåe, vi thoi gian cåi t<:tO con dai låm. Va o m(_)t djp Te't, dm gi å y ngh1 phep trong ta y, nhung anh khong v~ nha, rna al<:ti vdi anh em. S6 ti~n ludng vua lanh duc;lc, anh mua måy banh thu6c lao, vai ky kyo l<:tc, bie'u anh em an te't. Lån åy, anh tårn sl,( th~t nhi~u vdi anh em: Lån bj thudng nam 1972 a Kontum, toi nghl la toi da che't. Ve't thudng qua n~ng , l <:ti phåi nåm trong rung r~m m(_)t mlnh, khong c6 thuc an, nudc u6ng. Trong lue tuy~t v<;>ng nhåt, to i båt ngo dlic;lc m(_)t ddn vj cua Su 23 ca c anh phat giac. Cac anh bang b6 ve't thlidng, cho toi an u6ng, t~n tlnh san s6c


to i nhu' m(>t nguoi d6ng ngii. Cac anh Juan phien khieng toi ra khoi khu rung r~m. gQi may bay tan thudng de'n dua toi vs b~nh vi~n. Troi t6i, may bay chu'a xu6ng du'<;lc, dao miy vang, thl vi tri bi l(>. Cac anh bj phao kich, may rna khong c6 ai bj thu'dng. Ca c anh l~i phåi v(>i vang di chuy€n di ndi khac. Ca khu rung chi c6 m(>t khe da la ndi tru ~n an toan, cac anh l~i danh cho toi, r6i phan tan mong . Toi du'<;lc hai anh y ta siin s6c su6t dem. Nguoi chi huy hOrn å y la m(>t anh råt tre, mang quan ham trung u y, miy lån on t6n hOi thiim toi va khuyen toi c6 gång M du'<;lc dua vS quan y vi~n chii'a trj. Anh con cho toi nii'a bao thu6c la con l~i cua anh, bao toi hut thu6c d€ quen bot cdn dau cua ve't thu'dng. Sang som hOrn sau, toi du'<;lc may bay tan thu'dng dua toi vS quan y vi~n Pleiku. d day, m~c du toi phai nåm rieng, nhu'ng du'<;lc bac sl cac anh chiim s6c t~n tlnh.Tit da dcSi xii' vdi toi nhu nguoi d6ng d(>i. C6 lån, m(>t phai doan de'n u y l~o thudng binh cac anh, hQ ciing de'n thiim, cho toi qua, va an u i toi tMt chan tlnh. Ve't thudng vua lanh, th'l toi du<;lc l~nh trao trå tu binh. Khi chia tay, b~nh vi~n con cho toi nhiSu thu6c men va m(>t seS d6 dung. Lang toi tran ng~p dm xuc. Toi ngh~n ngao trude tlnh con nguoi, tlnh dan t(>c rna cac anh da danh cho toi. Tlnh dm åy toi chon ch~t t~n day lang, khOng dam tam st,t eling ai , vllong toi lue nao ciing nghT de'n v<;l con toi ' va nhit la ngu'oi m~ gia gån tu6i 80 dang ngay dem mong cha toi trd vS Anh cO' gång giii' b1nh tTnh, nhu'ng ro rang la gi<;>ng n6i cua anh såp ngh~n ngao. Khi vS l~i ngoai Båe, ngu'oi ta c6 con tin c~ y anh khOng?- m(>t anh tu hoi. Ngay sau khi du'<;lc trao trå, toi phåi vit he't thu6c men va nhii'ng thu cac anh cho . Toi c6 dåu miy vien thu6c tr~;~ sinh phong nhi~m trung , nhung hQ kham xet ky qua, toi phai tlm cach vit di. Trude khi dua vS Båe, chung to i du'<;lc h<;>c t~p hdn m(>t thang, lam ki€m di€m va len an St,f dcSi xiJ' tan a c cua cac anh. Toi thiy xiu h6 låm khi n6i diS u ngu'<;lc l~ i. nhu'ng r6i ai ciing the', khong th€ Jam khac hdn. Chinh Yl v~y rna lang toi cu vång v~t mai cho de'n horn nay. Thoi gian vang son cua niim mu'di ngu'oi tu d()i 4 tr~i 6/ Nghla L9 , Hoang Lien Sdn, keo dai khong qua sau thang. M(>t bu6i sang som, khi sudng mu con vu'dng tren thung liing tr~i tu, m(>t ngu'oi d~p chie'c xe

ca

ca

d~p

VQi va roi ban chi huy tr~i. Sau xe deo theo m(>t cai ru'dng bång g&va m(>t tui deo lu'ng b(> d(>i. M(>t va i anh em nh~n ra anh Thanh va ba o cho anh em. Ca m(>t d(>i niim mu'di ngu'oi tu vua mai thuc dh, con ngai ngu, ch~y ua ra san, vfiy tay gQi . Anh Thanh khong nhln l~i. dua canh ta y chi con m(>t nii'a len vfiy vfiy, r6i bie'n d~ng trude c6ng tr~i.

Chie'c thuy~n nhO mang theo tren 30 ngu'oi vu'<;lt bien, trong d6 c6 toi va ba nguoi b~n eling tu d NghTa LQ ngay trude, ra de'n hai pMn qu6c te' hai ngay thl MP ba o. Chung toi rna y mån du'<;lc m(>t chie'c tau chuyen chd då u hoa cua vu'dng quO'c Na-uy, tren du'ong tu Nh~t sang Singapore, cuu vdt. Hai ngay dem tren tau la m(>t thien du'ong. Tu vj thuySn trudng de'n anh thuy thu , chj bac sl, y ta, dSu he't lang siin s6c lo lång cho chUng toi. Horn roi tau d€ du'<;lc chuy€n de'n tr~i tj n~n Singapore, chUng toi qua xuc d(>ng khong ai dm du'<;lc nu'dc måt. Tit thuy thu doan dS u ra dung thanh hai hang dai tren boong tau, ai niy dSu kh6c sudt mudt om liy tung ngu'oi chung toi rna chia tay. R6i nhii'ng ngay s6ng trong tr~i. chung toi du<;lc thåy co giao va ong d~i su Nauy, thu'ong xuyen c6 m~t lo Iling cho chUng toi du diSu . Chung toi vua xuc d()ng vua dau don. N6i dau cua m()t ngu'oi vua mai bj anh em m(>t nha hanh h~ . du6i xo de'n budc duong eling, phai bO nha bo xu d€ thoat than trong cai che't, ba y gio l~i du<;lc nhii'ng ke xa l~ khong eling ngon ngii', rna u da , maU toe , l~i he't lang dum bQC yeu thu'dng. Mang cai an tlnh d6, chUng toi ch<;>n Na-uy la ndi t~m gdi phån doi con l~ i cua mlnh. BO'n anh em , nhii'ng ngu'oi eling tu NghTa LQ niim nao, du'<;lc såp xe'p d gån nhau. M6i ngay g~p nhau dS u nhåc l~ i nhii'ng niim thang khO'n kh6 trong tu. D~c bi~t khi nhåc tdi quan giao Thanh, ai trong chung to i ciing ng~m ngui, nghT de'n m(>t ngu'oi khong eling chie'n tuye'n rna con c6 du'<;lc tårn lang. Sau lån bj "h~ tång cong tac" C1 tr~i tu NghTa L(>, khong bie't anh di vS dau, nhung chåc chån la bay gio ciing vit va låm . Sau m()t niim h<;>c tie'ng Na-uy, toi xin vao lam trong nhanh bu'u di~n. T~i day , toi quen vdi Kenneth Hansen, m()t b~n d6ng nghi~p con tre tu6i, l~i d gån nha, nen sau nay trd nen than t1nh. Anh ta la sinh vi en dang theo h<;>c v~ kinh te', chllam vi~c them ngoai gi o hoc. Lam chung gån m9t niim, thl anh b<;1n Na-uy nay l<;1i du'<;lc nh~n vao m()t cong ty ldn va sang lam vi~c d chi nhanh ben AnD() .

ca

ca

Vie't & E>Qc Tuy~n

np 2004

11


Bang di va i nam, bit ngo m9t horn anh gQi di~n tho~i ba o la se de'n tham toi va dem de'n cho to i m9t bit ngo. Va dung la bit ngo th~t, vi eling de'n voi anh la m9t nguoi con gai Vi~t nam. Anh gioi thi~u voi VQ ch6ng toi , d6 la vi hon the cua anh. Co gai ten Doan, n6i giQng Ha n9i chinh tong. G~p chung toi (J m9t ndi xa 1~. co vui mltng låm, nhttng khi nhln thåy tim anh cua toi treo tren tttong , mang quan ph~:~c va cip b~c ciia quan d\')i VNCH, co c6 ve ai ng~i. Bie't v~y, chung toi cang ni€m no , dua c(jt cho co dtt(jc tlf nhien. Co cho bie't co la b~n than voi nu ca Sl A.i Van tlt lue hai ngttioi con di hQc d Ha nQi. Sau sau nam du hQC d Do!!g Due, r6i Lien Xo, co dtt(jc sang thlfc t~p t~i Ån DQ . Chinh t~i da y co c6 di p g~p va quen voi chang trai Na-uy nay. Khi åy co da c6 ch6ng va m9t dua con trai. Ngttoi ch6ng , trttoc eling du hQc (J Lien Xo , sau nay trd thanh m9t can b9 cao cip trong nganh då u khi t~i Ha n9i. Sau thoi gian thlfc t~p dAn D9 trd v€, co dtt(jc b~n be va ngttoi than cho bie't la anh ch6ng da c~ p m9t co gai khac chi m9t vai tuån sau ngay co di . Co dem vi~c nay n6i phai trai voi ch6ng, la.i bi anh ta hanh hung va n6i nhung IOi tho 16. Co vua bu6n vua gi~n. bo ch6ng, xin sang hQc tie'p chttdng trlnh tie'n sl t~i m9t d~i hQc (J Bong Due. Sau ngay bue tttong Ba Linh o nh~:~c bi nhan dan Due pha s~p. nttoc CHND Due (Bong Due) b6ng ch6c khong con nua. Co khong v€ nttoc rna tlm cach tr6n sang Tå y Due. Qua m9t thoi gian he't suc kh6 khan, co may mån lien l~c dtt(jc voi anh Kenneth Hansen, d~ dtt(jc bao lanh sang Nauy. Bie't co thUQC gia dlnh m9t dang vien CQng san cao cåp, bdi co dtt(jc du hQc (J nhi€u nttoc thu9c kh6i CQng san trttoc da y, nhttng toi khong hoi VI s(j co ng~i . Sau nay chinh Kenneth Hansen, cho bie't, bo' cua co trttoc kia c6 m9t cuc v1,1 ca o trong d~i su quan Vi~t Nam t~i Lien Xo ca. Sau ngay Lien Xo Sl,lp d6, keo theo Slf tan Vd cua toan kh6i CQng sån Bong Åu, ong ta nhln ra dtt(jc m9t di€u gl d6. Trd v€ Vi~t nam, ong khong con dtt(jc nha nttoc C9ng sån trQng d1,1ng, trd thanh ke båt man, cå ngay nåm nha khong tie'p xuc m()t ai. Sau m()t thoi gian , dtt(jc cåp qu6c tich Na-uy , co Doan trd v€ Vi~t nam tham gia dlnh, d~c bi~t la ngttoi cha gia dang 6m n~ng. Nhan ti~n xin mang dua con trai sang Na-uy voi co. Vi~c co Doan trd v€ Ha n()i, Jam toi nghl de'n anh quan giao Nguy~n Van Thanh thud trttoc. To i cung voi måy ngttoi b~n tu ca, g6p m()t s6 ti€n khoang 600 dola, nho co Doan v€ Ngh~ Tinh tlm va trao l~i c ho anh , nhtt d~ to c hu t long 12

Vie't & U9c Tuy~n T?p 2004

bie't dn m9t ngttoi bao nhieu nam s6ng trong dam bun låy nttoc dQng rna v~n con giu s~ch dtt(jc tårn long. Vi~c tlm anh khong phåi d~ dang, vi chung toi khong bie't nhi€u v€ anh. Trong manh giåy nhån tin, chi von v~n va i chu : "ong Nguy~n van Thanh, g6c Ngh~ Tinh, khoang nam 1979la thtt(jng u y, lam quån giao tr~i tu cåi t~o s6 6/ Nghla L(), Hoang Lien Sdn". Co Doan vui ve nh~n IOi va hua se tlm du mQi cach d~ g~p ho~c lien l~c anh Thanh . Co cang cho bie't la co c6 ong chu hi~n lam vi~c t~i b9 qu6c phong. Co se nho ong ta tlm hQ . M9t thang sau, co Doan trd l~ i Na-uy, ba o cho chung to i bie't la ong chu cua co khong tlm thåy ten Nguy~n Van Thanh trang danh sach sl quan. Ong doan la anh ta da bi ph~:~c vien tu la u låm r6i. Co da dich than vao Ngh~ Tinh, hoi tham mQi cd quan, nhttng khong ai bie't. Cu6i cung co phåi thue miy to bao dia phttdng dang IOi nhån tin, trong d6 c6 ghi s6 di~n tho~i ciia to i. Co con cho bie't la nhan ti~n c6 m~t (J Ngh~ Tinh thl co nho hQ thOi, chu khong c6 nhi€u hy VQng gl , vl chi m9t it ngttoi (J thanh ph6 c6 ba o dQc. Thoi gian troi qua, b~n biu bao nhieu vi~c lam an , lo cho con di, d~ Iqp h9i nh~p vao doi s6ng tren que httdng moi, chung toi khong con ai nhåc de'n chuy~n anh Thanh. B6ng m9t horn, khi dang say ngu, nghe tie'ng di~n tho~i reo, toi gi~t mlnh dnh giåc. Xem d6ng h6, hdn hai gio sang. Mua dong BåcÅu , nhi~t do ben ngoai cii'a s6 chi- 20 d9 C . To i ai ng~i. Gio nay rna c6 ai gQi di~n tho~i thl phåi c6 di€u gl khin cåp låm. Toi b6c 6ng nghe , Då u giay ben kia la giQng m9t co con gai, n6i tie'ng Vi~t råt kh6 nghe. Co h6i ha, nhttng råt l~ phep, xin dtt(jc g~p to i. Co cån th~n nhåc l~ i ten toi hai lån, voi då y du hQ va ten. Xin 16i, co la ai va dang (J dau~? Toi hoi . D~. cha u la Ha, Nguy~n Thi Ha, cha u dang d Ba-lan ~· Toi im l~ng. Thoang l1,1c lQi trong tri nhttng toi khong nho la mlnh da quen ai ten Ha. Ben kia då u giay, co gai len tie'ng: Ba c c6 con nho ong Thanh, lam quån giao (J Nghla L9 khong ~? Ong Thanh, Nguy~n Van Thanh, bac nho, nhttng co la gl cua ong Thanh, va sao l~i (J Ba-lan ? D~. ong Thanh la bo' cha u. Cha u (J Ba-Jan voi m9t dua em trai. BQn cha u kh6Iåm Ba c ~· Tie'ng co gai Sl,lt su i. Cha u cho bac s6 phon, ba c gQi l~ i ngay, d~ cha u khoi t6n ti€n.


Toi g<;>i ]C). i, va nghe tårn St! nao n~ ciia co gai. Co va em trai, ten Tinh, duqc b6 my lo lång, ChC).y VC).y, ban he't d6 dC).C trong nha, k~ chie'c xe dC).p Trung qu6c rna cha co nång nui nhu la m(>t thu gia ba o, va y muqn them, lo cho hai chj em co sang lao d(>ng d Ba-Jan, Sau khi chinh quy~n c(>ng san Ba-Jan bj cu6n di theo Jan song dån chii d Bong Åu, chj em co eling hå u he't nhii'ng nguoi duqc chinh quy~n Vi~t nam gdi sang lao d(>ng, da khong v~ nudc, tr6n dl<!- i. Vi s6ng bå't h<;5p phap, nen khong tlm duqc vi~c lam chinh thuc. Håu he't lam chui, buon ban thu6c la l~u M<?t s6 trd thanh an dp, bang dang, quay 1<!-i cudp boc ho~c t6ng ti~n chinh nhung nguoi d6ng huong, d6ng canh. S6 nguoi Vi~t nay trd thanh m6i b~n tårn khong nho cho nhii'ng chinh quy~n mdi d de nudc Bong Å u. Hai chj em co Ha thue m<?t can gac nho trang thanh ph6 Warszawa, nh~n thu6c la ciia m<?t nguoi khac, mang di ban Nhung m8i lån danh dl;lm duqc m(>t it, chua kjp gdi v~ gi up gia dlnh thl bj cudp SC).ch. M<?t horn, c~u em trai nh~n thu6c la mang di ban, bj canh sat båt va phat hi~n la s6 thu6c la kia vua bj må't dp tC).i m(>t cii'a hang Ba-Jan. Vi vh c~u em trai bj nh6t vao tli, con co Ha thl dang bj truy na.Vi~c xay ra m(>t ngay trude khi co Ha g<;>i di~n thoC).i cho

ca

tOi . Bay gio cha u dang d dau? To1 hoi. Cha u dang tr6n d nha m(>t nguoi bC).n, nhung co ta khong dam chua chau Iåu. Chau khOng bie't phai lam sao, thl bå't ngo nhd de'n la thu ciia ba cha u gdi cho cha u cach nay vai thang. Ba chau bao chau trong truong h<;fp rå't cån thie't mdi g<;>i cho bac. Ba cha u ba y gio låm gl? Ong bj 6m n~ng. Cach nay hai nam bi tai bie'n illC).Ch mau nao, Ji~t niJ'a nguoi, nen chl nåm m(>t ch8. Vi vh nen chj em cha u tr6n d IC).i dåy d~ kie'm ti~n gdi v~ cho b6 cha u di~u trj va s6ng qua ngay bac a. Toi ghi s6 di~n thoC).i , dja chi nguoi bC).n ciia Ha, ten nha tli rna Tinh, em trai ciia Ha dang bj giam giii', trå'n an va hyn se g~p co trong m<?t ngay rå't gån d Ba-Jan. Toi nho toi m<?t nguoi b~n Ba-Jan, anh Zbigniew Piwko. Chung toi quen kha thån lue ca hai vua mdi de'n Nauy. Anh ta ldn hon to i ba tu6i. Trude kia lå m(>t trung ta khong quån, chi hu y mot khOng doan chie'n då'u thu(>c quån d(>i c(>ng san Ba-Jan. V~ sau. anh ta ngåm iing h9 Cong Doan Doan Ke't do ong Walesa lanh d<.J.o. Hanh tung b<.ti 19, trude khi bj båt, anh da lå'y m9t chie'c tnfc thang, chd gia dlnh, g6m nguoi v<J va hai dua con, bay sang Tåy Due.

Theo sl;!' thinh cå u ciia anh, gi a dlnh anh duqc chinh phii Na-uy d~c bi~t nh~n cho ti nC).n chinh trj. Anh va toi h<;>c tie'ng Na-uy eling mqt ldp, va sau do co m(>t thoi gian chung toi eling låm thong djch cho sd canh sat. Nhung chi hon m(>t nam sau, thl tlnh hlnh chinh trj o Ba-lan thay d6i bå't ngo. Cong doan Doan Ke't ciia ong Walesa lanh dC).O da thång l<;fi ve vang . Ong duqc båu lam t6ng th6ng dåu tien ciia nudc Ba-lan dån chii. Anh Piwko, nguoi bC).n tj nC).n CUa toi, dUQC mai V~ nudc d~ gi u mot chuc Vl,l kha ldn trong nganh canh sat. Vao nhung djp Giang sinh, nhd de'n toi, anh gdi thi~p mung giang sinh va nam mdi. Anh k~ dii thu chuy~n v~ xu sd ciia anh, v~ ni~m vui va hy v<;>ng ciia nguoi dån Ba-lan ba y gio. Sau tå'm thi~p khong dii ch8 nen lue nao anh eling vie't kem theo va i trang giå'y. Anh mai VQ ch6ng toi co djp thu xe'p sang choi vdi gia dlnh anh va i horn va xem då't nudc Ba-Jan ciia anh dang h6i sinh trong dån chii. Sang horn sau, toi tlm 1<!-i s6 phOn va g<;>i cho anh. Anh rå't vui mung khi nghe to i ba o tin sang tham. Vi di vqi, nen toi chi di m<?t mlnh. V<;5 ch6ng anh don toi d phi truong, noi danh cho VIP (thuqng khach). Anh chj con cho bie't la rå't thu vj khi co djp duqc dling l<!- i ngon ngu Na-uy d~ noi chuy~n vdi toi. Toi thl,(c sl;!' xuc d(>ng trude sl;!' tie'p don n6ng Mu rna gia dlnh anh da danh cho toi. Toi ngC).i ngling khong dam noi vdi anh nhii'ng di~ u mu6n nho anh giup. Nhung r6i cu6i eling, to i eling phåi tårn tlnh eling anh v~ chuy~n anh quan giao Thanh trong trC).i tli Nghia L9 nam nao, va hoan canh kh6n eling ciia hai dua con hi~n dang d tC).i då y, ngay tren då't nuoc Ba-Jan ciia anh. Nghe to i k~. anh ng~m nglii giåy lat r6i dung len om vai toi, hua se he't Jong giup toi V~ Vi~c nay. Anh dua toi de'n g~p hai chj em cha u Ha. Dua Ha v~ nha d voi gia dlnh anh. Hai hOrn sau anh lam thii tlf c ba o Ianh Tinh, em ciia Ha tu trC).i tli V~.

Truoc khi v~ 1<!-i Na-uy, toi da thuc tr<;>n m<?t dem d~ tam tlnh khuyen lon hai chj em Ha , bie'u cho hai cha u m9t s6 ti~n d~ t<.~-m sinh s6ng va chuy~n v~ Vi~t nam bie'u anh Thanh, bo' hai cha u. Tren duong dua to i ra phi truong, v<J ch6ng Piwko bao toi yen tårn, anh chj xem hai chj em Ha nhula cha u trong nha va se t~n tlnh lo lå ng c ho hai cha u . Hon m(>t thang sau, Piwko g<;>i phOn bao cho to i tin mung: hai chj em Ha da duqc Piwko ba o tr<;f, duqc cå'p giå'y to chinh thuc di tru t<.ti BaJan. Hai cha u dang duqc h<;>c ngon ngii' Ba-Jan. Vie't & E>9c TuySn T~p 2004

13


Ha, vlldn tu6i, nen se xin vi~c lam. Tinh, em Ha, se du<_jc tie'p tt,~c thea h9C t~i m9t trlfong trung h9c.

"Cac Anh thlin quf, K!Jj ng6i viet nhifng dong nliy cha eie anh, thljc tinh toi khong con nho mflt eie anh, nhung toi con nho rit ro thai gian toi Jam quån giio iJ tr~i NghTa L(J. V~y ma khong nga ham nay eie anh con nho den toi. B9c thuctla chau Ha tit Ba-Jan giJi ve: cung voi so'tien ei/a eie anh giJi cha, lang toi dm xtic den nght;:n nga o. To i va gia dinh xin muon van dm t~. Cac anh Jam toi nho toi m(Jt eau n6i ei/a Cac-Mac: Chl c6 /oai SlJC V~ t mai quay flfng tfl(OC dnh khan khd ei/a dong Jo~ i': Ngay nay, d the'gioi de'u len an Mi c, nht?ng mtoc m(Jt thai Jay chil nghTa Mic Jamanhdu&: soi duang, My gic'fct7ngdii tit bo Mac, chl con m(Jt vai ndi Jay Mac Jam bt.Jc binh phong ae• che a~y nhiJng m~JC nat d phfa ben trang, nhttngcau n6i trenkia ei/a Mi c, voi toi, vin miii miii Ja m(Jt lai vlwg ng9c. Bie'u t~ h~i Ja nhilng ke m(Jt thai thea Mi c dii Juan Juan lam ngl(dc l~i lai n6i nay etla Mi c. Chtfng toi mifng cha eie anh dii dua du(fc gia dinh ra khoi nuoc. M~c dtl toi biet m(Jt nguai phåi bo que hudng mli di, con dau don naohdn. NgllY d con cai chtfng toi, vat Vei biet chifng nao, ma toi c[ing danh khuyen eie cha u phåi ra di al may ra con tim du(fc m(Jt chtft tlfdng lai, gii tri nao d6 etla kiep con nguai. Phiin to1~ sau khi bi kie'm die'm n~ng ne' iJ tr~1 i Nghlc1 L(J, toi bi die'u ra m~t tr~n phudng Blfc, trang thai kf gi~c banh truong Trung Quoc: tran qua bien giOi. Nha thudng t~ t, toi du(!c bo' trf m(Jt cong tie l~t v~t iJ h~u can. M~t tr~n ket thtfc, toi bi ph~c vien ve' nha . Tien ph~ cap khong dti nuoi chfnh bån thlin. Toi cM con m(Jt einh tc1y ma phåi phat riy trang ra u al ph~ gitip gia dTnh. Hdn ba nam nay, toi bi om n~ng, ntim li~t giuang. Nha chj em chau Ha giJi tien ve' nuoi toi va d gia dinh, toi mai con sang dtf(fc den ham nay Biet tron l~ i Ba-Jan, khong c6 gdy ta, hai chau se kh6 khan ghe llfm, nhung vin con hdn Ja ve' l~i ben nay C6 llim suot ngay eting ching dtl an. May ma nha eie anh het lang gitfp hai cha u. Cai dn nliy biet khi nao chting toi mai trå du(fc cha eie anh day Toi biet minh khong con sang bcw Ja u. Cuol dai m(Jt con nguoi, toi nghi~m ro du(fc m(Jt aie'u: Chl c6 eii tinh con nguai voi nhau mai thljc Sl/ quf gia Vei tan t~i mfii VOi thai gian. NhiJng che'd(J nay, chtl nghTa n9, cua]· cung cfing

14

Vie't & DQc Tuy~n T~p 2004

chl Ja nhflng dim miiy aen bay tren aa'u. EJ6i khi che ta dr.f.dc chtit ning, nhllng nhitu ltic da trut ba o cdn nnta l u xu6ng ae·Jam kh6n khd cå nhiin gian ... "

Khong ngo la thlf då u tien nay eling la la thlf cuo'i eling chung toi nMn du<_jc tu anh Thanh. Anh da qua doi sau d6 khong låu. Nghe cha u Ha k~ l~i, khi håp ho'i, anh båo v<_j anh mang måy cai hu y chuong anh du<;5c cåp trang thoi chie'n tranh, dao 16 chon xuo'ng phia sau nha. Anh thåm thl: xin håy chOn cMt h9 to i ca i qua khu d!-ltl thtfrlno "~ l ~ m In no l i lam h( con ca i toi

.inh

,.,.

.;:::

,

xuan vten xli Tuy~t ro i ... tuy~t roi ... trång l<;m h h6n

Got mon lt;tc lang gitta trdi dong Dudng ddi tron trli<;it mong barn viu M&i blide tr'an ai m&i dot;tn trlidng Man me cånh thi~p Xuan my gbi Xuan co v~ day giita gia bang? Hay mai ngån tnlng xa vdi v<_ji Cho dt;t u hoåi triu nhd thuong Chuc Xuan må my co non nao? Hay m&i net ghi m&i nghyn ngåo? Cung chuc må long bu6n rudi ru<_:ii Ldi vui nga'n l~ nhd dt;tt dåo R6i ngåy m6ng mot ct;tnh cånh mai Con dau co ntta dlia con trai? Thay chi thay em mi.ing tu6i my Long con bu6n låm my co hay? Ngudi ngudi ron rå don mi.ing Xuan Nhå nhå xum h9p a'm tinh than Må dlia con yeu gid xa viing My co bu6n khong my cua con Noi day con blide trdi xa lt;t Ngudi ngo ngudi anh måt lt;tnh lung


thd nguyen ngQc thu~n d9c tha dang ttrinh (*)

tu6i thån tåu (t~ng

Ni€m Nh& que httong m&i den tay Ldi nhu ri mau dau long nåy D6ng, Tay d6i phia kh6ng thånh ch6n Ben nd, ben ni tu6i dQa dåy Than hStC sdm c'au ngling canh vo Bdi bdi ru()t r6i mli<;)n thliong vay Thuy€n xua theo s6ng tim ben c6 Nhd tuyet hoa son (J ch6n nåy. (") CD Niem NM- tho Dang Trinh, Tran Th1,1y Minh pho' nht;~c

le thånh trac)

Bu6i sang d6 trong rilng tin chång chit DQc ten anh, nglidi cii hi~n ch~p chung T6i bån tin di v6 vc.mg tuy~t eling Giong chii n6i chut tinh ti1 di vang Noi hi~n tSti nhi€u khi minh quen lang Moi trStm ga thudng b6p tran vo d'au S6ng bi~n con mang vi m~n ben nhau Noi quay quåt kh6 xoa ddi nghi~t nga Chii dåy c()m, con me tran bu6ng tha Moi dudng cong s6ng vo tu6i than t'au Moi hoång h6n nguy~t dm b6ng tam s'au Tu6i th€ hyn moi l'an våo ben do Bi~n giao d()ng s<;) gi con thach d6 Doi chenh venh ngl;la chttng th6p dudng bay

Tinh qua tay ben tStm trao ri:ing ngåy Kh6ng go da må nhli long am phu

com~t 8 6i cao xanh co m~t Lfmg thåp nhd th~t dåy N gud i di låm hånh khåt On, ti1 nhling ai day?

å! The d6 minh quen trong giåc ngli Khi gi~t minh lSti nhd chuy~n kinh qua Hoi åm bStn be du vStn d~m xa Vån v~ng v~c xoa ddi chim gåy canh. \

Thang gi eng non m'au nång G&i long v€ co xanh Thang ba than co m~t Qu~n tron theo blide chan. Ngåy tiep ngåy nhu nhau Dem ri:ing dem d~c mu Quån trong vong yeu dåu Nhiing vet tr'ay khi xlia

Vi€t & DQc Tuy~n T~p 2004

15


Såi Gon, tn{)t con dudng

..=:. •

T6i da ri.tng v~ Vi~t Nam m()t thdi gian kha dåi, vi th€ m()t s6 than hitu thudng hoi t6i v~ "tinh hinh" Vi~t Nam. "Tinh hinh" lå mQt cai gi kha bao quat, kh6 biSt n6i lanh Y\fc nåo, chång h<:tn tinh hinh chinh tri thi van th€, kh6ng cdi eling chång md, dång va nhå mt6c van "bao cfip" lo l~ng h() cho ngudi dan cå nhan quy~n lan dan quy~n, thinh thoång c6 b'au ban eling lå d~ cho vui th6i. Må vui th~t, kY b'au cli cai gQi lå Qu6c H()i nam ngoai nhi~u dia phuång "du<;5c phep" tY l~ di b'au lå 97% th6i, kh6ng nhfit thi€t phai 99%, n6 c6 ve ... h6 hdi qua h6a gu<;5ng gl;lo. Th€ eling lå dfiu hi~u cua dan chu chli, sao kh6ng? Th6i thi n6i chuy~n ddi s6ng thudng ngåy, n6 rfit thudng nhung bi€t dau ngudi dQc (j hai ngol;li thudng ng6 ngån l<:ti chång thfiy lå n6

16

ViSt & E>9c Tuy~n T~p 2004

kh6ng thudng. D~ c6 m()t khdi di~m, xin n6i chuy~n v~ m()t con dudng. Nhitng con dudng cua Såi Gon c6 con dudng dåi cå chvc cay s6 nhu dudng Nguy~n Thi Minh Khai (ten cli H6ng Th~p TlJ), c6 con dudng evt ngun nhu dudng Le TlJ Tåi (Phu Nhu~n) chi khoång våi tram thu6c, nhung th6i, hay n6i chuy~n m()t con dudng kha trung binh lå dudng Thich Quång Dlic, nåi to i thue nhå d t<:tm trong thdi gian d Vi~t Nam. T6i se c6 g~ng låm m()t bån th6ng ke må se rang tranh phåm binh. Dudng Thich Quång Dlic, P hu Nhu~n, ten cli lå dudng Nguy~n Hu~ dåi khoång m()t cay s6 ruC1i, m()t d'au th6ng ra dudng Nguy~n Ki~m v6n la dudng V o Di Nguy n6i dåi cli dan v~ Go Vfip va Tting Y Vi~n C()ng Hoa thdi ch€ d() cli, d'au kia lå dudng Phan Bang Luu ten


cli la dudng Chi Lang. Oi, ngudi hai ngoC;ti chfulg ta n6i chuy~n v6i nhau chan qua, elt phai cli v6i m6i nhåt lå chuy~n ten dudng, nao la cmg Nguy@n Huynh Dlic bay gid lå 6ng Huynh Van Banh, nao lå nghia trang MC;tc Dinh Chi bay gid la c6ng vien 6ng Tam, Le Van ne'u n6i nhu ngudi Vi~t hai ngoC;ti quen xling ten minh. Ong Banh, 6ng Tam, ba Ri eng Le Thi ... då quen thu(>c v6i ngudi dan Sai Gon du tuy~t dC;ti da s6 ch&ng bie't cac 6ng ba åy ti.t dau må ra, ke ca m(>t s6 ba ddi "cach mC;tng". Ph'an to i eling may, t6i tC;tm tru (5 con dudng mang ten vi hoa thu<;mg n6i danh b6n mudi nåm nay, danh dåu m(>t trang sti cua dilt nu6c. Cå.i ten dudng åy, va chinh con dudng åy, eling c6 ph'an låm cho t6i b6i h6i. B6i h6i, vi to i ti.tng (5 con dudng åy ti.t nhitng nåm 67 , 68 ngay con hem ben CC;tnh Quan Åm tl;i lå ndi Hoa Thuqng Thich Quang Dlic ti"\1 tri khi con lå m9t lu~t su ngheo phai thue m(>t can nha nho d eting VQ va COn trai d'au lang m6i ch~p chitng bie't di. Ky ni~m kh6ng nhi€u, chi nh6 chung quanh con heo lanh låm, phia sau nhå con lå ru(>ng, lå dilt tr6ng v6i vai mai nhå tranh. Nh6, lå nh6 Te't M~u Than, v<J ch6ng t6i dang nåm ngu tren gac nghe bån qua, chC;ty xu6ng nhå nup du6i c'au thang, sang ra m6i thåy tren gudng ngay ch& minh nåm m(>t månh dC;tn trai pha dm sau, hu via, ne'u .. .ludi c li nåm ngu nu6ng thi c6 the då lånh nguyen "ky v~t cho em" hay "ky v~t cho anh" r6i. B6i h6i, nh6 nåm 63 khi con lå m(>t sinh vien b6ng b(>t, khi phong trao tranh dåu cua Ph~t Giao s6i n6i, khi Hoa Thuqng Thich Quång Dlic tl;i thieu, t6i coi m~t \1\l cua che' d9 Ng6 Dinh Di~m nhu "pha", ngay ngay bieu tinh bieu t6t ng6i li tuy~t thl;ic trU6c c6ng chua Xa Lqi, de'n chi€u cac th'ay khuyen giåi tan ben ru måy thång bC;tn di ... nh~u de ngay mai c6 stie tuy~t thl;ic. Bay gid lC;ti c6 cd du yen v€ C5 con dudng mang tenN gai, chåc duqc N gai che chd. Th6i, xin trd lC;ti v6i eau chuy~n con dudng Thich Quång Dlic ngay nay. N6i chuy~n v€ m(>t con dudng hay nhitng con dudng Sai

Gon thi kh6ng the kh6ng n6i chuy~n giao th6ng. Chin mudi chin ph'an tram ngudi Sai Gon di chuyen bång xe gån may, thudng g<;>i lå di Honda du lå di bång båt elt hi~u xe gi cua Nh~t, cua Han qu6c, cua Trung qu6c, cua Dai Loan, ti.t Honda kh6ng con lå ti.t rieng nita må då thånh m(>t danh ti.t chung. V a du m(>t chie'c Honda chie'm it ch& hdn m(>t chie'c xe hdi (må ngay nay chit nghia lC;ti trd lC;ti thdi Tay, g<;>i la xe auto) dudng ph6 van cli kyt eling. Kyt vi d6ng xe då dånh må con kyt vi ngudi dan bu6n ban chie'm long dudng va vi ngudi lai xe mu6n lai sao thi lai. Nhling Nha L9 V~n (ngay xua gQi nhu v~y, bay gid keu la gi t6i eling kh6ng bie't) lam du b6n ph~n låm, cac bang hi~u giao th6ng d€u råt d'ay du, nao ch& cho ngudi qua dudng, bang cåm d~u, cåm ditng, cåm quyo trai ... nhan nhån råt van minh tien tie'n nhung quy vi Vi~t ki€u yeu nu6c than me'n ditng qua dudng ch& c6 VC;tch ke cho ngudi qua dudng hay it nhåt ditng tin minh c6 quy€n qua dudng an to an. Quy vi nen qua dudng C5 ch& ... kh6ng c6 vC;tch ke cho ngudi qua dudng vi ch& d6 kh6ng phåi lå ngå ba, ngå tu quy vi d@ binh tinh quan sat hai ben (khoi phåi quan sat b6n ben nhu C5 ngå tu) de vita qua dudng vita tranh xe (nh6 di ti.t ti.t va tranh xe chli xe khong tranh quy vi dau!). N6i v~y thoi chli eling kh6ng nen bi quan låm vi m&i nåm C5 Sai Gon tl1 nC;tn giao th6ng chi c6 khoång mudi ngan nglidi, ne'u minh la m(>t trong mudi ngån cua tam tri~u dan Sai Gon thi eling dung s6 låm chli keu than gi! Nhan n6i chuy~n giao th6ng, to i c6 ngudi bC;tn hay "suy r(>ng", suy r(>ng nhu the' nay: "Mu6n bie't tinh hinh chinh tri, kinh te', xå h(>i cua Vi~t Nam thi chi c'an nhin vao ...giao thong. BC;tn lai xe må khong lån dudng, khong vli<Jt den do, khong lu6n khong lach ... thi con khuya bC;tn m6i v€ duqc t6i nhå, se bi ba xå hC;tch cho de'n p hat dien. Thi m<;>i lånh vl;ic khac eling v~y, lu~t l~ c6 du da'y (må con "ph6n vinh" nlta lå dang khac!) nhung bC;tn cli dung lu~t dfulg l~ thi chi c6 lie'm .... la må s6ng!". Toi tuy khong tan thånh låm cach di@n tå s6ng suqng cua bC;tn nhung ch&ng tim ra ly do gi de phån bac. Ben tren to i c6 hlia se th6ng ke nhi€u de to ra t6i v€ Vi~t Nam c6t. .. nghien cliu chli kh6ng


phåi di chåi, v~y t6i xin th6ng ke v~ s6 lu<;jng xe tren du6ng Thich Quång D tie. T6i da de'm trung binh ett m9t phut c6 hai mliåi chie'c Honda ch(;ly ngli<;jc chc:ty xu6i, ne'u tinh til nåm gi6 sang de'n mu6i m9t gi6 dem (tc:tm kh6ng tinh til mu6i m9t gi6 dem de'n nåm gi6 sang tliång d6i it xe, tliång d6i it chtt kh6ng phåi kh6ng c6) Wc 18 tie'ng nhan voi 60 phut la l 080 phut, nhan voi 20 la 21.600 chie'c Honda qua ll;li tren con du6ng chi hån m9t cay s6 va kh6ng phåi lå huye't mc:tch giao th6ng. Ngoai Honda, xe auto (t6i kh6ng phien am la 6-t6 vi b Vi~t Nam cac d6ng chi khang chie'n ch6ng Phap vie't nhli v~y), xe dc:tp, xe xich 16, xe ba gac, con c6 c6ng xe hia s6 11. C6ng thi c6 ngtt6i canh, hc:t cai chån xu6ng khi xe hia chc:ty ngang nhling hai ben du6ng r'ay thi v6 s6 nha cl:ta, ett nhin cac em be chåi dua ben du6ng r'ay khi xe 'am 'am chc:ty tdi må t6i die'ng h6n, nhling dfiy lå tc:ti con tim ca chdn cua t6i n6 d~p sai nhip chtt tai nc:tn thi chL.. thinh thoång th6i, må bao chi b Vi~t Nam thi thie'u gi thånh tich c'an dång, thie'u gi nhiing l6i vang ngQC cua cac cfip lanh dc:tO kinh yeu c'an phåi ph6 bie'n r9ng, nhtim nho gi ba cåi le te d6. V~ mttc d9 "6 nhi~m 6n" (6n cung la 6 nhi~m

chtt sao) thi t6i kh6ng c6 may d~ do tie'ng d9ng cua 21.600 chie'c Honda d6la bao nhieu decibel nhling t6i c6 m9t di~u quan sat lå da s6 xe Honda b Vi~t Nam thång c6 an kh6ng, c6 den xe kh6ng .. .thi con phåi d(lt dfiu hoi nhling di~u chåc chån lå coi xe t6t låm va nhi~u ngli6i lai xe lfiy vi~c b6p coi lam vui hån la c'an thie't, vi c6 lue hang chvc chie'c xe b6p co i cung m9t lue (j eling m9t dia di~m thi c6 ai nghe ai dau va ai cung du6ng ta ta di må kh6ng xåy ra tai nc:tn, the' mdi vui chtt! V~ sinh hoc:tt tren du6ng Thich Quång Dttc

thi cung nhu h'au he't cac con du6ng khac, bu6n ban l(lt v(lt v~n la chu ye'u. Chin mliåi tam ph'an tram nha m(lt ti~n (må hi~n nay gQi la "m(lt btlng" m(lc du dl nhien "m(lt" nao chå "btlng", lam gi c6 nhå nao c6 h6 b gilia nha) d~u "ban" m9t cai gi d6, cå hliu hinh l~n v6 hinh. Hliu hinh, xin th6ng ke: 13 ti~m bach h6a (kh6ng gQi lå t(;lp h6a nlta, nghe n6 ... t<:J.p qua, må "bach" th~t, mua gi cung c6, til cay 18

Viet & DQc TuySn T~p 2004

kim s<;ji chi de'n Remy Martin VSOP dang hoang), 3 nha thu6c tay, 4 ti~m cho thue phim video, 2 ti~m chvp hinh in hinh "kY thu~t s6" (wc la digital dfiy c:t!), 1 ti~m ban ca cånh, 1 ti~m ban be'p ga va binh ga, l ti~m ban my phftm ... cao cfip, l ti~m ban qu'an ao may sån, l ti~m sach Vd hQC sinh va d6 chåi, l ti~m gi'ay dep, l ti~m ban va sl:ta chlta tU lc:tnh cu, 3 ti~m ban d6 di~n, 2 ti~m ban v~t li~u xay cfit, l ti~m ban trå va ca phe, 3 ti~m ban trai cay... T6i con mu6n "th6ng ke" nlta nhling e quy vi s6t ru(>t, båo bu6n ban thi c6 sao dau, vang dl nhien la kh6ng sao, c6 di~u lå t6i c hua k~ he't cac "ti~m" tren chi~u dåi khoång tren l 000 thlidc, kh6ng k~ con kh6i ti~m trong hem kh6ng sao th6ng ke du<;jc. Va khoån an mdi ghe: hai nha hang Jon, du stie chtta til l 00 de'n 200 thljc khach, ti~m nho nho thi v6 k~, nao bun bo Hue', chao vit, cåm binh dan (2 ti~m), mi, mi Quång, cåm tfim, hu ti u, banh xeo mi~n Trung ... D6 la ti~m, con phåi k~ xe va ganh: bun thit nlidng, bun rieu, chao dinh dudng (kh6ng bie't c6 chao nao kh6ng dinh dudng kh6ng?), sljc tåc, banh mi thit, ga ta nlidng lu ... gia truy~n, bånh bao, bånh chung, banh gio, banh quai v<:J.c, nhi~u thtt banh kh6ng ten hay t6i kh6ng bie't ten, h9t vit l(>n, x6i, che, nlidc sinh t6 ... T6i con quen m9t di~u quan trQng: c6 m9t ti~m cåm chay kha lon, ba ti~m binh dan lai rai bia håi, bia tliåi ... Trlidc kia c6 m9t ti~m phb nay då dQn di nåi khac va kh6ng c6 ti~m c'ay tå nao (dang tie'c, nhling chi c'an di 500 thlidc ra d'au du6ng H6 Van Hue la c6 th~ danh chen cai m6n må xu6ng am phu cung kh6ng c6 ). Då an thi phåi u6ng, tfit nhien cac ti~m an d~u c6 bia cå, cao cfip thi Heineken (b Vi~t Nam ett gQi tåt la "ken", diing dai dong kh6 hi~u), trung binh thi Tiger, 333, yeu ye'u m9t chut thi Saigon xanh, Saigon do, ye'u hån chut nlia thi bia håi, bia tliåi. B<;jm nh~u nao då "nang cfip" må kh6ng du stie chåi rli<;ju ngoc:ti thi da c6 ne'p than, rli<;ju chu6i h9t, ne'p Go Den, ne'p Long An, Lua Moi ... Nhung cai u6ng nay mdi th~t lå u6ng : ca phe. U6ng ca phe da thanh ... vån h6a Vi~t Nam c6 le til th6i con bi Tay de d'au de c6 va de'n th6i


"giåi phong" thi da van hoa må con van minh tien tie'n nlia: cå phe "thu gian". H6i mdi v~ Vi~t Nam toi ngay thd C\1 hoi b~n toi t~i sao gQi lå ca phe thu gian, b~n toi chan ddi qua khong them trå ldi dua hai tay len mua deo nhu mua tåi chi, v~y må mai ...rna'y ngåy sau toi mdi hi~u khi to mo våo thtt m(>t quan cå phe thu gian. Dudng Thich Quång Dlic cua toi (Nam MoA Di DåPh~t) co itnha'tba quan ca phe thu gian va hai quan ca phe ... bong da. T~i sao l~i da bong trong quan ca phe? Thua khong p hai, chång lå vi cac quan nåy co truy~n hinh cap (kabel TV), chie'u tnjc tie'p cac tr~n bong da cua y' Anh ... cho gi di nghi~n theo gioi, thlldng lå mla dem V~ sang (vi chenh l~ch gid vdi Åu chau). Va chu(>ng th~ thao thi t6t thoi, vang, t6t qua chli, chi co di~u phe ta khong chi lia chu(>ng th~ thao khong thoi må con lia chu(>ng ca d(> mdi chiu thlic dem thlic horn nhu the' må con låm huyen nao hang xom lang gi~ng nhung cong an van låm ngd. Thi chuy~n gi må chång "h<:Jp d6ng" du<:jc? Dich V\1 thli hai ra't thu gian nlia lå Karaoke. Dudng Thich Quång Dlic cua toi (l~i phåi Nam Mo) co hai ti~m Karaoke. Ca ra thi o-ke thoi, må khong ca ra l~i cång o-ke nlia, da hånh h~ cai ... khac thi hånh h~ cai lo tai låm gi!

båe si chuyen khoa nhi, vi v~y ne'u b~n v~ Vi~t Nam co phung phi stie khoe våo cac tie't m\lc lånh m~nh noi tren thi da co cac bac si cham soc cho b~n vdi gia ra't "m~m", chi m(>t do la (15 ngån Vi~t Nam) m(>t !'an kham, d6 h~ th6ng y te' Na Uy theo kip! Da'y lå con dudng Thich Quång Dlic to i da d, ta't nhien co chua Quan Åm cua th'ay Thich Quång Dlic, ngoåi ra con co chua Phap Hoa, nhå thd Thanh Tam c6 trlidng hQc va thanh tha't Tii Van cua d~o Cao Dåi, k~ eling xom t\1 låm chli. To i vie't bai nåy d~ trå ldi cac b<;tn toi hoi tham v~ "tinh hinh" Vi~t Nam. Thu th~t thdi gian d Vi~t Nam toi mu tit V~ tinh hinh Vi~t Nam, bao khong dQc, truy~n hinh khong xem, må co dQC, co xem thi van elt mu tit. Vi v~y toi k~ chuy~n v~ m(>t con dudng vdi nhling th6ng ke tårn t~m chinh xac, b~n elt ia'y do nhan len m(>t ngån l'an (hay nhi~u ngån l'an) thi lå Såi Gon, m(>t tram ngån l'an (hay nhi~u tram ngån l'an) thi lå ... tinh hinh Vi~t Nam. Vui låm, de'n ;o: " dli<:Jc. nau ruQt

dudngki~n

Dich V\1 thu gian thli ba lå ... hdt toe. Toe dåi thi phåi hdt vå dudng Thich Quång Dlic cua toi (Mo Ph~t) co båy ti~m hdt toe, trong do co ba ti~m bang den chli trång. Cai gi må co ve bi hi~m v~y? Vang, k~ eling hdi bi hi~m vi ne'u b~n våo m(>t ti~m bång hi~u måu trång, måu vang, måu do chli xanh chli tim gi d6 thi chi.. .hdt toe thoi nhung ne'u b~n våo m(>t ti~m bang den chli trång thi sau khi hdt xong b~n mu6n g(>i d'au se du<:jc mdi våo sau m(>t ta'm man che sd såi, nåm dåi tren ... giudng d~ g(>i d'au bdi m(>t thanh nli. B~n mu6n xoa nån u? Thi ph\lc V\1 chli sao! Thu gian låm. Ay lå dudng Thich Quång Dlic cua to i hi~n da'y, hdt toe g(>i d'au thi dung thoi, chli d ndi khac con co cå phe gi) i d'au, u6ng cå p he må l~i gi) i d'au mdi bi hi~m chli! Thoi, n6i di thi eling phåi n6i l~i, con dudng ngån to i d c6 de'n b6n phong m~ch bå.c si trong do co ca m(>t båe si chuyen khoa måt, mQt Vi~t & D9c TuySn T~p 2004

19


Ja an biin mai nhat ei/a nha thd Dang Trjnh pha.t hanh thang l 0.2003, g6m thd va thd do nh(JC si Trdn Thl)y Minh pho' nh(Jc dli9'c tn'nh bay qua gi9ng ngam ciia H6ng Van va gi9ng hat ciia nil ca si Thuf Dlidng. Chung toi trfch dang duåi day dl c6ng hien quf b(Jn d9c.

xuan dat khach Thang ch<:tp mua sang trai bang gia, Que ngum dåu chut nang hong tuai. Ta om song mii mon nhung nha, DO'i b6ng din kho, ngh~n tieng cuai. Da may mua qua nai dat khach, Khong vang hoa cuc, tham hoa mai. Don dem tru t!ch khong huang kh6i, Ta uong mem mo i ruqu dang cay! Dat nuac ben kia trai tuå'ng nha, M~ gia chung mai t6c pha pha. Xuån ve nha vang khong con tre, Nh<:tt kh6i, tan huang,Tet hfrng ha. Ru<;>t thit chia xa nguai m6i neo, Anh trai phuang Bac, em sang Dong. Dua con l~n d~n vong lang s6i. Nam thang dai theo n6i ng6ng trong. Be b<:tn dam thang nam båy ngå,

Con mang chi lon thuå' blnh sinh? Hay vui dfing khi trong carn ao, Hen mQn danh nhu ke b<?i tinh! Thuang qua que huang ngay thang dl, Bao gib' song l<:ti thuå' xuån xua Mat long dua hau, tharn tlnh buå'i, Hoa hu~, hoa dao huang ngat dua?

chao bergen Chao Bergen! Ta khong phåi la nguai khach vi~n du. Ta la ten vong qu6c, Tu phuang xa nhi~t dai Phieu b<:tt nai nay m<;>t bu6i tan dong . Hai Bergen ai, thanh ph6 tuyet Cåm an nguai må' dra d6n ta sang. Ta den day co ro, trai l<:tnh gia, Cfing am long vai nhfrng tlnh thån ... Tu Bergen ng6ng ve phuang xa Vi~t nam ai, mon moi mat m~ gia. Ta dau x6t v& ttrng dem vai vqi. Ai ra di rna hon khong dåm l~? Trong long ta mang mai trai tim dau. d phuang nay rna x6t xa phuang ay, Ta g9i tham, o i dat nuac Vi~t nam! Chao Bergen, vai tinh ngum r<;>ng må', Nhfrng con duang, da y ph o b6ng quen thån. Chao Bergen nai dai ta nuang wa, Nhung tram nam hon vån gå'i phuang nao!

20

Viet & DQc TuySn T~p 2004


mua

, xuån Aå u~

quenha

nha ve

Phieu b~t tir Åu sang dat Uc, tinh ca g~p go ke dong huang Que nha xa-tap trai Sadec, kh6i s6ng Tien giang bao nh6' thuang. Ap-u trong tim niem tuang tiec, truang xua con dQng b6ng måy s'åu. Chq C6n dat la xu6i dong nu6'c, cuon-cul)n phu-sa g6p b~ dåu. Duang da g~p ghenh di Cao Hinh, bl;li mu theo nhfrng chuyen xe qua. Thang tu kh6i dot dong xanh toa, ngåy ngat tinh que net d~m-da. Qua x6m Th6ng luu t6'i R~ch d'åu, duang di rqp b6ng nhfrng hang cåy. Quit, cam, vu sfra, xoai in b6ng, pha-phat tau eau gi6 lat-lay. Thang chin, thang muai mua nu6'c n6i, phu-sa do d1;1c nhfrng giong s6ng. Dong xanh lat phat hoa dien-di~n, tim-tirn bang-lang dl) tr6 b6ng. Cu gay bao tin xuån sap den

ham ba dua 6ng Tao ve trai Banh phong ai quet dem khuya khoat, rl)n tieng chay khua akhap nai. Banh trang phai d'åy sån nang loa, hang b6ng v~n thQ tr6 vang tuai Cåy mai tru6'c ng6 dam d'åy n\;1, d6n Tet x6n xao rl)n tieng nguai.

nhac em mua thang sau

Mum nam em ha? Mum nam nhi! Ky ni~m nam xua acuoi trai. Thang sau, a hay, mua phuqng vi, Tieng ve buon theo gi6 chai vai. Canh dieu vi vut chieu hoang vang, Suang kh6i hoang h6n tren ben xua. Em nhi, ben nhau ngay h~nh phuc, Duang trua quan la, nang lua thua ... Muai nam chuy~n cii mon can ml)ng, Dm da can theo n6i dang cay. Dat nu6'c chlm trong can thac lii, Que nguai tt,ra nui ng6ng måy bay!

Cach bi~t phuang trm xa di~u vqi, con trong tårn tuang b6ng non s6ng, Ai ve nai ay cho ta gai, ml)t chut tinh que, ml)t tam long! Vie't & D9c Tuy~n T~p 2004

21


Den Ca Nang Tien ca Ciing Bien Mat Så Blir Havfruen Også Borte Nguyen tac: aase foss abrahamsen Bån Vi~t ngfr: ducmg kim

Aase Foss Abrahamsen sanh ngay 27-8-1930aDrammen, Na-uy. Sudt thOi tha flu ba a diiY, v6i hai ngu&i em, btfmt; va dfli gia dinh. Nam 1938 gia dinh ba d9n ve thanh ph61(ristiansand, nai iiy b6' ba lam chu bilt cua mt)t ø bio. H6i d6 la D(3 nhj thtf chiefl, mt; ba mat lue ba muOi hai tudi. Nam 1949 ba bat dau h9c phip viin a Oslo, thu d6 Na-uy. Nam 1952 ba liiy chong bie siAme Foss Abrahamsen. Ba c6 nam ngu&i con, V9" chong ba vin thuong yeu nhau nhu 45 nam trude. Sau khi h9c xong tieng Phip va tieng Dtic, nam 1955 ba liiy cht.ing chl m6n Jjch su h9c. Tir nam 1955 t6i 1963, "gia dinh bie si" ba d9n di khap cii Na-uy, hi(3n dang a vung Bærum (hu6ng tiiy Oslo). Nam 1970 ba ra cu6n sich dau tay. Den nay ba dif ra du9r: 21 tie phiim, gom sich cha ngu&i 1611, thanh thieu nien va tre em. Dfi g6p phan trang 14 cu6n

Truoc kia, chua he c6 ai danh thuc co be gifra dem khuya khoat nhu the nay. Nhung anh ta da lam nhu the dem nay. Anh di xuong thuyen dtS bu<?c them dåy. Hu6ng tåy bac se c6 gi6 m~nh, dong nuoc gifra hon dåo cua h9 va hon dåo phia trong se chåy m~nh den n6i chi c6 lo~i då y thung san ca voi mm ch!u n6i. Chu dåy bang nhtJa da lua h9 vao tr~n bao hoi mua thu nam ngoai, fån ay s6ng dång cao den cå thu6c. BitSn va gi6 keo dm dåy trong vong ni'ra tieng. Hen 22

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

sao ong Emanuel otren dåo Øs tøya phat hi~n chiec thuyen troi v6i toe d9 het sile nhanh, va ong da Cllu chiec thuyen d6. Lue ay ong dua cho h9 dåy gai rna ong dung dtS san ca voi. Dåy duqc b~n va day nhu m9t canh tay dan ong m~nh me, nhung dåy tran va nham. Trong khi dau dåy roi lo~n dang truqt xuong duoi ben tau, bitSn tro thanh bitSn b~c, b~c 6ng anh, b~c nhu soi len. Hang ngan pha le bang b~c dan vao sqi dåy nh~t mau, va nhieu con suoi nh6 bang b~c chåy xuong nuac.


-N6 phåi chung kien cai nay m6'i duqc, anh n6i khe va nhln ve phia hai cai xo nho mau do tren suan mii tn;>c. M<;>t xo c hua day trai so rna h9 d!nh lu<;>c cho bfra an toi. Nhung Emanuel Hk dau. -Cåi gl the? be ngap roi CQ xat m~H mlnh vao c6 anh, trong khi ay anh nång thån cua be am hai giuang ni~m len. Trong phut choc hlnh nhu be l~i thiep ngu nfra. - Con se duqc coi cai nay d~p lam, rat d~p, rna ngum ta keu la lån quang, anh thl tham va gom nQn t6c ll;la dai cua be vao tay.

Be rna 16'n mat, dl;li mat btmg cå hai tay, roi

Hai bo con quy ben nhau, dua tay lu6t qua mi[tt nu6'c. Lån quang chay len. Co be båt dau d~p bl bom. Mua b~c vang len, be cuai ngat: -Bo ai, con lam ra

b~c

ne!

* Lue l19 dung len, co be dua mat coi l~i nang tien ca thuang ngoi con, v6'i tay ve hQ. Mai t6c l1;1a luon luon tuon trao quanh be, t6c dai cham ngang lung, gan nhu che cå thån hlnh d~p ngå nghieng. Khuon mi[tt nhu khåc trang da cåm th~ch lang, du la giong to hay yen tlnh, nhfrng lan s6ng deu vuot ve be. C6 lan be hoi ong Emanuel: -Nang tien ca lam gl a dåy v~y?

nhln thing vao anh: Emanuel trå lai: -Co ta trang coi may hon dåo, bi~n va trai, khong d~ cho ai pha hu gi cå.

- N6 c6 cha y khong? - Khong. N6 chi c6 sang va 6ng anh suot cå bi~n, con d~p han bat cu gl con nguai c6 th~ lam ra. -D~p

han bat cu gl sao? D~p han cå nh~n bi~n con nfra hå?

Co be vung ra khoi hai canh tay cua anh, xuong san eau - khong dqi cåu trå lai.

*

a

Co be ngoi x6m phia ngoai mep tau, trang b<;> ao ngu dai trang, nom nhu m<;>t nang tien ca v6'i b9 t6c sang dai xuong l ung. Anh d~ sqi dåy thtrng truqt cham ch~m len xuong. Lån quang sang ch6i, lu6t nhu mGi ten b~c qua mi[tt nu6'c den. Anh nhac dåy len, ru ni[tng ne nhfrng h~t nu6'c b~c xuong bi~n roi l~i lam them lan nfra, cå ngan h~t kim cuang m& lap lanh. Co be du6i ta y ra: -Bo, båt cho con di! Con muon c6 n6. -Khong ai c6 th~ båt lån quang cå. N6 thu<;>c ve nu6'c. Nhung con se cåm thay n6.

Nhung dem nay nang tien ca khong con ngoi day nfra. Chi c6 m<;>t cai xo nho mau do duqc di;it ngoai cung ben tau. Co be da d6 nu6'c bi~n vao xo d~ danh lån quang cho den ngay mai. Be n6i: -Roi khong ai lay cua mlnh duqc.

a

* Sau khi da di;it co be vao giuang, anh l~i ra ngoai. T~;Ia nguai vao can nha chua thuyen lam bang may tam van nUt ne, dua tay lu6t qua nhfrng tam gan nhat. Vai tam van, g6c da bi to~c r6c ra, nhung gia hai am mi[tt trai van con barn vao chung, nghe nhu mui dau hac va mui nang. Co be låm båm gl trang giac ngu ga? -Chung ta c6 hon dåo tot nhat trang cac dåo, lån quang, nh~n bi~n, nang tien ca...

* Co be da theo doi may con nh~n bi~n ttr hoi chung con xanh nhu reu, trt!ng to trong nhfrng Vi6t & DQc TuySn T~p 2004

23


cai t6 chim, duqc Utm bang rong bien, nhanh co va 16t l6ng ta. C6 be si'rng sa, nghieng nguoi t6i m<)t t6 chirn, sau khi nh~n bien m~ phu l6ng ta len rnay tråi trung va trong ch6c lat da bay di dau d6. Hai ta y be xep ra sau lung, vi kh6ng ai duqc dl:mg vao trung chim. Chi c6 chim m~ nam day tu tuan nay qua tuan kia -rna chilng m<)t lan nao an gi no cå. Up m~t vao kieng, gan nhu kh6ng tha, be ngoi sau ci'ra s6 trong nha chua thuyen, nhln m<)t cai mo nho, mau d~m, dang m6 vao vo trung, ngtrng m<)t chut roi l~i tiep tl;IC m6 cho den khi vo va ra, m<)t kh6i l6ng ta dfnh l~i, sen s~t, lan ra. Lue ay be da dung d~y, co nguoi l~i trong sg vui mirng, v6 tay va keu len: Roi! Bo oi, n6 thanh c6ng rOi! Th~t la t6t d~p. Ngay h6m ay, nam con chim con da na ra trong cung m<)t t6 chim. Th~t

anh nang m~t troi. Chång con nao c6 thuang tfch hay c6 vet can. V~y lan nay kh6ng phåi t~i con chon roi.

* Sang h6m sau, c6 be kh6c kh6ng phåi vi lån quang trong x6 da b! mat. C6 be blnh finh n6i: -Khi troi t6i, lan quang se sang l~i. Nhung khi c6 be phat hi~n ra con nh~n bien con chet, be ph6ng xu6ng nu i, tue gi~n ngung tfUOC may cåi S9t bat cua, se dUQ'C de xuong mr6'c. D~o nay it cua qua den n6i may cai S9t ay nam tren dat va nm ra. -Hai con chet! Be nuc na, keo m~nh day deo quan tren b<) quan ao may dinh lien, mau do cua be. -Chung cu nam day nhin t6i. Nhung chung kh6ng duqc chet. Chung la tre con rna. Kh6ng c6 tre con nao phåi chet cå! Kh6ng the nhu the duqc. Day la dåo cua t6i, nhu the d6 .

la t6t d~p? Trong khi h9 di len nui, anh nåm tay c6 be.

Anh nhln ve phfa m~t bien trong t6i dang båt dau giao d<)ng, va anh cåm thay gi6 hu6'ng tay båe dang t6'i gan.

Anh se n6i gl day? La bien da bi nhitm d<)c roi?

C6 be chua chung kien sg xam lan cua loai reu. Trong khi bien bi do, h9 kh6ng c6 day, het sinh v~t nay den sinh v~t sang khåc da chet ho~c tron ch~y.

a

La ca va nhfrng sinh da bo di?

v~t

khåc da chet ho~c

La nh~n bien con kh6ng c6 du thuc an. Khi h9 tro ve l~i, bien vån yen finh, trong treo nhu truac. Nhung Emanuel lac dau khi 6ng keo lu6'i. Chim håi au thuong ba y vao dat lien han nhung nam khac, chung ham ha danh nhau trong vuon cay an tråi va trong may bai råe. Sau vai ngay kh6ng mua, may suon nui tr9c bi xanh vi da, day nhfrng d6ng h~t trai se-ri.

La chung chet vi d6i.

* C6 be da nhin thay may con nh~n bien con ra doi. C6 be da lam ra

Chi c6 nh~n bien kh6ng bi may tråi dau va bai råe cam d6. Chung bai quanh quån thanh nhieu dam gom nhie u gia dlnh ho~c v6 canh tren m~t nuac. Han nfra, c6 phåi chung it di kh6ng? Ngay h6m tnr6'c, anh nh~t duqc ba con chirn s~m mau, cung da. May con mat tron cua chung vån con ngon lanh , nhln ra 24

ViEt & D9c Tuy~n

np

2004

b~c

trong lan quang.

a

C6 be biet rang nang tien ca day de tr6ng gifr. -Chung minh c6 hon dåo t6t nhat! H9 da c6 hon dåo t6t nhat! Lam sa o anh giåi thich da y..... .


* Cå hai deu ngoi x6m qnh rnay con chim c het ngtra bt;Ing len trai, xoe doi chån nho, x~m m~m len anh nang m~t trm. Doi mat trong su6t cua chung cham ch~p vao hai ngum. -Khong the duqc. Day la dåo cua toi. Toi se dåy låu rna.

a

Gi9ng n6i cu l~p di l~p l<:ti, anh dua tay len che mat d~ khoi phåi nhln thay.

-B6 phåi nhln ne, b6! Co be giJ!l: m<:tnh tay b6, va khong chtu buong ra: -Chung chi la con nit, t<:ti sao chung l<:ti chet? Chung khong duqc c het dau! Sau giQng n6i gi~n du la n6i lo sq bi che giau. -C6 le chung chet vl chung khong c6 du do an, anh c6 gang n6i tram tinh, thå tay be ra, dung len guqng g';lo. - T<:ti sao chung khong c6 du do an? Co be båt dau vu6t con chirn gan nhat. -Yl bi~n khong c6 du ca ha y nhfrng thu khac, rnay con nh<:tn bi~n chi an ca nho, sova nhfrng thu nhu v~y. con biet d6. Co be g~t dau, tiep tt;IC vu6t may ngQn long non nhu dang gan che phil nhfrng sqi long ta. -V~y t<:ti sao l<:ti khong c6 du ca va so? Ong Emanuel n6i la bi~n c6 cå hang tri~u, hang tri~u. tri~u tri~u con ca rna.

a

Anh nho m<?t lan Emanuel c6 trå lai dieu d6, anh cåm thay co be da hoi cå tram lan "t<:ti sao" trong m<?t ngay.

- U, nhung adåy c6 nhieu ca chet hay chung da bai di nai khac roi.

- T<:ti sao the? Co be khong vu6t nfra. Vai c9ng long ta con dinh gifra cac ng6n ta y, roi be dua tay len, may månh nho ti ti phat pha bay di. -Bm vl bi~n b! nhu v~y, ca kh6ng th~ nao s6ng n6i cho den khi nuoc S<:tch l<:ti.

Gia co be SQ' hai quay ve phia anh. Nam hai tay vao nhau truoc mi~ng d~ kiem ham tieng kh6c. Nhung nuoc mat vån chåy: -V~y thl cå nang tien ca ciing mat luon. B<? ao nho mau do lung lay khi co be cang gang suc ch<;ty nhanh. Len den dinh, be ngung l<:ti, quay nguai, d~m chån dien cuong: -Dåy la hon dåo cua tOi, rnay con nh<:tn bi~n cua toi va nang tien ca cua toi. B6 c6 n6i v~y rna. Khong ai duqc phep p ha ho<:ti bat c udieu gl a dåy. Khong ai duqc phep! Co be tUe gi~n nhåy len nhåy xu6ng trong khi nuoc mat chåy: -May con nh<;tn bi~n chi la tre em. Chung phåi c6 du thuc an. Tat cå tre em phåi c6 du thuc an. Va gia dåy chac chan cå nang tien ca cilng khong mu6n dåy nfra!

a

Co be l<:ti quay di, nuc no ph6ng xu6ng ben tau. Anh biet mlnh nen ch<:tY theo be, nang nguai be giay git;Ia, om be sat vao long va lau nuoc mat cho be. Nhung anh se n6i gl dåy? Anh nhln xu6ng may con chirn nåu nh<:tt gifra nhfrng nhanh co cung vang. Anh nhln ve huang con, nai nang tien ca vån thuang ngoi. Vao m<?t dem co be giuang r<?ng doi tay nho trang ve phia hQ, la len chi d6 rna hQ kh6ng hi~u.

Thån hlnh b~n ao do ht;It chån ben ben tau, nam sap, mi;it dau vao doi ban tay. Tieng nuc no dai vån con lu&t trong con ngum nho be phån n<? nay. Nhung sat vao long co be, gi6 run qua nhfrng bong cuc trang b6ng dang huong ve m~t troi.

Vie't & DQc Tuy~n T~p 2004

25


Dåy da la hon dåo cua Tre Con, chim nh<:tn cua Tre Con, nang tien ca cua Tre Con.

o~

A

t1eng xuan

H9 da lam voi tat cå nhfrng thu d6? T~ng

DNL nhan ngay 16.06.2003

Anh c6 th~ hua la nang tien ca se tro l<;ii c hang? Anh ngoi xuong, n6i nho:

-Liv. Co be lan tron, nhtrng tay vån bit vao hai tai, mat nham l<;ii, chån da buong binh. -Liv, nghe bo nay! -Con khong muon nghe. Bo ac lam. Khi ai da pha ho<;1i, deu la ac cå. Dtmg ac the! -Khong, chung ta khong ac. Roi dem nay con va bo se cheo thuyen ra cai con rna nang tien ca vån thuong ngoi day. Chac c6 khong c6 day då u. Nhtrng chung ta se keu c6 phåi tro ve trong co i hon dåo, bi~n cå va troi, nhu Emanuel n6i. Chung ta keu lOn len d~ c6 phåi nghe thay. Co be nho ngoi d~y nhln anh cham cham: -Bo nghi co ay se nghe thay chung ta a? Tay co be bon chon bUt m</t chum CO C<;lnh rnay cåy bong cuc.

-U. -Chung ta phåi tin nhu v~y, cai gi9ng thl tham rna d<;iO sau nay anh vån thuong nghe. Bang khong ... duong kim

Troi da vao xuan chua? - Mai nd vang gie'ng rna t Ai g~p ai rna hoai tie'ng dåt Nuoc ngt1<;1c dong cåm ng9 Khuåt Nguyen xua .. . Tro i da va oH~ chua? Ta da g~ p em c hua? B~c rna u chie'c nhån Vån l ung linh rna u do trai tim xua Ma bay gio Thu dong chåt ngåt The' slf phieu phieu Giåc mo dai ngan ngat Ta c6 con ta Tren m9i nga duong co phån Ta l<:ti cung em Rieng m<;>t phuong troi l~n d~n? ... (Nong sau l~c qu~n Ngui ngåm au vang Tu trong m~t c~t- te' ba o u Cho du tam khong- vo nga Ph~t Dich kinh ru lOi ru t~ tu) Oi bao gio Dåt trd V~ xuan Uyen nguyen linh th~ Troi trang to phan Anh tr<;~t ngoai rna sang chin trang nhan Tam ån khuåt bao dung thoi dau b~ Mich la kia l~i bie'c xanh ng9c d~ si v~ 16ng l(>ng gifra huong lån «Ta cha em tu ba muoi nam U6ng hoa phong nhl;ly hoai trang ram»* Ta tMt g~p Em M(>t doi son sat dang len troi xuan Ta con c6 ta Gttom dan ni'ra ganh menh mang tlnh dong Con c6 chiem bao Gieo xu6ng dåt måm ...

Ke

dudng cf!. L~p h~

05 .05 .2003

*Tho Vil Hoang Chuong

26

Vi e't & DQc Tuy~n T~p 2004


tho c6 ngli bai thd tuye't Bai tho då u nam, anh danh rieng cho tuye't, Kh6ng hyn rna V~, bay ffiU b6n phudng rna y, Nhu m6n qua Giang Sinh de'n tr€ vai ngay, Md ra, trång xoa long ban tay. Bai tho då u nam, y xoay xoay trong gi6, D~u xu6ng coi tung, hay vuong vai m~t s6ng, Nhung chu, nhung eau, chåm, ph~ y, xu6ng dong ... DQng h:ti cu6i ngay, trong giåc dem, 16ng lanh. Bai tho då u nam, vie't giua khi d6ng l~nh, Tuye't cu6ng lo~n mot troi, tuye't dQng, tuye't se tan, Rieng mat con mai han hoan den dem hoi va mi~n m6i em bung åm rtrc ro h6ng.

h6n nhien Tho c6 h6n nhien tu6n nhu su6i ? D€ t6i ng6i, rlnh vot nhanh rong tuoi Lii ca be tho thi nhau phun bQt n6i Quåy du6i vao rtrc ro m~t troi Em c6 h6n nhien tuoi nhu nang ? Vu6t ve t6i mot som då u Xuan Gi6 doi c6ng, em dem gieo mua åm N~:~ då u cånh, tung canh he thanh tan

l

Nay toi oi ! Quen di phi~n, btrc cii H6n Xuan v~ Doi mai l~i dem qua Nhung nhanh bie'c h6n nhien rao di~u 1~ : Moi giQt tuye't roi H6a mot bong hoa

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

27


cllng chuye'n

m~chnha

Chuye'n xe buyt ky 1~. Chd toan dan ba. m<)t mlnh, ho~ c c6 tre em di h~m. Tai xe' Cilng la mQt cai åm SUt VOi. Ho~ c

May G9i em nhtt v~y. Lån då u g~p em troi l~nh danh. Nen em m~c ao bong. Trang. Phau nhttm<)t bl;lm may. Truck, sanh thang be nha xong toi l~ p tUe di eat t6c. Khång quye't dan ba c6 con khong th€ nuoi t6c dai. Vån d~ thoi gi o va tam ly. L uon luon tlf tin mlnh d€ t6c ngan la phåi d~o . Gio nhln thåy May, ngån cå ngttoi. May b6ng tren tay m<)t dua be khau khlnh, ca sau thang. Be c6 ve h~nh phuc. Bdi troi rat l~nh, gi6 råt du, ngay con råt som ma n6 khong to ve eau ldnh chut nao. Be tttoi roi r6i, lien t~:~c d~:~i ma, moi phung phinh vao nglfc my, la u la u nhoen mi~ng cttoi, pho hai månh rang cii'a nho xiu dang nhu ra tu ham dttoi. May l~i deo sau lttng m<)t cai ba-lo cang ph6ng. To i c6 th€ li~t ke, cha c chan va it nhåt phåi c6 nhung m6n sau: cuon s6 suc 28

Vie't & DQc Tuy€n T~p 2004

khoe cua dua be (h6i toi roi nha båo sanh, cac co y ta tung d~n di d~n l~i rang di dau cilng phåi nho dem theo cai cuon hQ chie'uthe chung minh nhan dan - thanh kinh vang nay!), ta, giåy, båu, blnh, lue lac, ti tin, ye'm dai, quån ao phong ho be binh ttot. Con c6 them sua, sup, banh quy, nu'oc noi, thuoc men gl nua khong la tuy May dem con di gii'i ch6 nao. Nha tre, vu em, ben n<)i hay ben ngo~i. May quang ben vai cai gio kha to. (Hoi to qua so voi kh6 ngttoi. Dan ba ma, tram thu ham ba lang). Cai gi o dyp nghiem tue. Chac May di lam. May di lam voi tung d6 vac mang. Tren vai, tren lttng, tren tay, tren nglfc, va tren cung: mo t6c to bung. B~nh b6ng kieu hanh. Tttdng chl c6 May nam ngay trong tuån, toi ng~c nhien l~i thay hai my con om nhau ra dttong ngay thubåy. Tttthe'khong d6i. Con bam, my b6ng. T6c bay, tay vac. Cai gio thttong nMt dttc;fc thay bang chie'c lan r<)ng long. Ben tren xum xue hoa tttoi quå mttot.


Sau duai chat chua nhung gl khong bie't, ro la n~ng. Dang May len xe bao toi the'. Lue xe el~ rna y, thang be hung, tho chan el~ p m()t p hat, trung phåi suon my. May dau cong cå nguoi, chan ding phan ung, da phåi cai lan khie'n ch<;:l bua tung toe ra cå . Gi up May nh~t nh~nh cac thu, toi hieu vl sao cai lån n~ng: g~o chen thit, sua len muoi. L~i cå cQ, cå son, cå bua, cå dinh, cå chat ch6ng oc, vit. Toi nhln May. May nhln nghieng. Khong cåm on. Khong m()t lai.

Ba Phudng Dung Khi chung to i mai dQn nha V~ khu Gondoles, thanh pho Choisy-le-Roi nay, nguoi hang xom cung tång da n6ng nhi~t chåo don chung toi bang m()t thong tin: khu nay nhi~u nguoi Vi~t. Ra duong, quå toi thuong ch~m m~t nguoi Å Cha u. Nhung khong chåc hQ el~ u la nguoi Vi~t. May nguoi b~n Tay hay hoi toi: may nhln nguoi Å Chau co phan bi~t du<;:lc dan xu nao la xu nao khong? T1,1i tao thl chiu thua. Ba p tuang la co. Th~t ra toi be cai låm dai dai. Co khi la duong net, co khi la nuac da, co khi la phong cach. Tudng v~y rna khong phåi v~y. Cfing co khi phåi v~y r6i rna nguoi ta ng~i ngung chi do, khong muon nh~n thi mlnh dam v6n va qua hoa que. Cho nen, co g~p lang gi~ng da vang toi cCing th~n trQng, khong ti ta ti toet ham to tlnh nhu h6i non kinh nghi~m. V ai nguoi dan ba nay cCing v~y. Ch~m m~t ba ta m6i ngay hai lån, rna mai de'n lån thu nam, thu sau gi do, chung toi mai cuoi cuoi vai nhau. Be thlr cho chac, toi l<;:li dt,mg lån ba ta ng6i ben c~nh, banh to ba o tie'ng Vi~t ra dQc. Ba ta hlnh nhu chi cha co v~y, turn dm hoi chuy~n ngay. GiQng pha nlra Trung nlra Nam. Dåm, d~m. Khu vi,(c, ch<;:l bua, duong xa, xe c(), gia cånh, g~o muoi, con cai, sanh de, toe tai, xu sd, dan tlnh, V. V. Thoi thl du mQi el~ ta i de tan. Cå hai d~u thich noi va ham nghe . Ba co tu6i ffiy to i, net nguoi di~m thi,JC. No i chuy~n vai ba, tOi thu dl!<;:IC nhi~U thong tin b6 ich rna cCing thay hung vl khi toi noi, måt ba hay cuoi theo.

Han cå thang bac bac con con, toi mai sl,(c hoi ten ba. G9i bac la Madame Fouillout. .. .? _F, O, U, I, L, L, O, U, T. Ba danh vån xong, toi v~n dJ!c m~t ra. May rna ba hi~n. da khong trach cai m~t thie'u te' nhi cua t6i, con tit ton giåi thich: ten ong nha mlnh do rna. Toi v~ bua do cu loa y hoay. Fouillout. Com ngu()i an vai ca bong keo kho tie u h()t chåc b1,1ng. Fouillout. Ben mlnh co nay chac dang mua du nghe. Fouillout. Co ch6 thi ng6i xuong di con, dan ba sanh r6i, elling nhi~u ",< ...... nm gan. Fouillout, sao l~i Fouillout nhi! Thl ba da båo r6i, ten ong nha. Nhung rna ... toi phåi gQi ba la Madame Fouillout sao? Nghi tai da thay bo bo cai mi~ng. Kho chiu ghe! Sao khong la ba c Ba ha y ba c Båy, phåi gQn hon khong, thuong hon khong? A, rna sao khong la, de xem, Phuong Du? Ha y Phuong Dung? Phuong eling dyp, Dung cCing dyp. Xung vai tinh tlnh ba, tuy quen chua lau da nhi~U lån thuye't phi,JC toi: SOt sång, nhan h~u, chan tlnh.

Cting L<;fi Khong phåi nu minh tinh man b~c Trung Hoa lUng l~ y Wong Li. Cung da y la cai va y. L<;:li la co lqi. Cai vay co lqi. Ba hån, cai vay nao rna chång co l<;:li che than. Nhung cai vay cua nguoi dan ba nay co m()t cai l<;:li lam li khac. Nguoi dan ba m6i lån len xuong xe buyt d~u loi keo sl,( chu y cua nguoi khac vl hai el~ c diem. Thu nhat, ba ta m()t nach xach tai nam dua nho. H9 khong 6n ao nhung sl,( lue nhuc cua hQ qua lem nhem, khong the khong khie'n nguoi ta nhln. Thu hai, ba ta dyp. Cl,(c hoang. Net da d~i phat ra tu doi måt mau nang cha y rung rl,(c duai doi chan rna y d~m giao nhau rl qt. Them m()t d~c diem khac, tuy thu ye'u nhung el~ c trung: muon doi quan eling. Lum xum, loe xoe . Nguoi dan ba nuoi con bang hai ban tay ngU'a. Thuong h~i lfi nhoc va thich nhln doi måt khoi hia cua ba ffiy, toi moe bop m6i lån. ViSt & D9c Tuy~n n.p 2004

29


Va o hang, bue XUC, to i tårn Slf canh rna t thåy vdi å6ng nghi~p. D6ng nghi~p phclt tay can

cha, cha. Xa h()i ngay cang phi~ u lo(;ln. Di dån båt hQp phap tran lan. 6 ffi(;lng rna tuy, tr()m cap va åi åie'm tra hlnh cå dåy. B9n chung, dan ba tre con le le't kie'm an v~t, dan 6ng con trai tung hoanh cac be'n bai giao dich "b()t phe". Trang c6 ve ti~u tl;ly, thlfc ra c6 dua ngon han mlnh nhi~u. Tren åinh, con cac 6ng trum cha trum con chi toan ngl! å~m BMW vdi Mercedes. Vung ta y ba y ti~n m~t. Loi le å6ng nghi~p hung h6n soi rQi. Kh6 cai, mat chi nhln gån, då u lia tha n6i, t6i ly 11: ai M~c, ai Det åinh nao h6ng bie't, chi thåy tru'OC mat cai, con lue nhuc nhl;IC nhån.

Httdng Thi thom. L<;1lung va kich å()ng. Toi di ti~m nu'dc hoa, tlm mai kh6ng ra lQ nao c6 mui å y. Ke't lu~n: co tlfpha tr()n å~ c6 mui rieng. Dua såy ke't h<;1p vdi va-ni. Cai ngQt cua che å~ u xanh b()t bang. Co di~n ngåt. Da thit u'dp åap sac mau d6i dao, phong phu. M6ng, lang tårn chu6t ky luong. M6i ngay m6i b(). Khan, tui nhip chuy~n theo mua. Dong quang lang, d<;1. Thu mang b6, da. Xuån khoac c6i, åa y. He khoe the, ll;la. T6c chai cCing å6i ki~u luon. Cup trude, cong sau, rCi, håt, ven, x6a, k~p, vat, tia, de toi boi hoa la. Keo xit, keo bai ngay cang nhi~u lo<;1i mdi, cu tha h6. Giay dep cCing tung bung. Nay ki~u, nay mau, nay chåt li~ u, nay å() cao. Nu trang cang b~ b()n. Th~t gi a khong phån. C6t sa o l()ng lå y, xung hQp vdi ao quån. Nganh my phåm, phl;IC trang va kim hoan phai chiu on co. Nhung nguoi di cung xe vdi co khong bao gio lo bi l<;1c h~u v~ kie'n thuc thoi trang. Nhung chac co khong phai nguoi måu. C6 horn troi mua, toi thåy co cang du c6 in ten nha bang BNP. C6 horn ng6i gån, toi l<;1i thåy co å9c tai li~u gl å6 chi chit s6 li~u. Nguoi må u chac khong di xe buyt, cCing khong nghien cuu th6ng ke. T6i thåm phl;IC co. Vua å~p vua c6 ve chuyen nghi~p. Ong chu co chac tung tiu co lam. Ch6ng/ b6 co hån nång ni u co nhu' hoa, nhu' trung. Nhung nguoi dan 6ng nay chac toan 30

Vi€t & DQc Tuy~n T~p 2004

lo<;1i cao sang, lich lam. Co di~n t~n tlnh åe'n the', chång cho h9, å~ xung vdi h9 thl vl ai? Chång le lam å~p chi cho chinh mlnh? C6 dau båt h<;1nh åe'n the'!

Cai a'm sut voi Måy, ba Phuong Dung, Cung L<;1i va Huong la b6n ngu'oi dan ba to i g~ p m6i nga y it nhåt m()t lån tren chuye'n xe buyt mang s6 103, åo(;ln tu tr(;lm La Folie åe'n tr(;lm ke't C1 ga Choisy-le-Roi, bu6i sang ghe tr(;lm lue bay giO kem nam, bu6i chi~u roi be'n lUe nam gi o mu'oi. C6 th~ åa u å6 trude tr(;lm La Folie cCing c6 dan ang len xu6ng. Cha c la phai c6 chu. Con cai åm sut voi, tai thån thie't cua chung toi nila. Muon åoi å6ng phl;lc sa-mi trang vai SQi thoi. Ma åoi vu cu nåy tung tung, vui nhu' ham rang, vui nhu' anh mat. Hai tay san khoe, nam xoay banh lai tlf tin, nh()n nhip. Cai tu'dng lai xe sang sai, yeu åoi. Lue nao cCing nhln V~ phia trude. Dang ve y nhu' m()t con de mdi lon, chi thåy trude m~t hång ha sa s6 bl;li sua åCia ngon lanh.

cm

Tru ba Phuong Dung va t6i (å6ng huong, d~ sap v6) thl cai t~p th~ nu å6ng xa neu tren chång ba o gio tro chuy~n trao å6i gl vdi nhau. Quan sat nhau thl c6, nhln nhau thl nhi~u, khong thåy nhau chac cCing thieu thie'u, g~p nhau mai chac cCing men me'n. Cai tlnh å6 chång bie't gQi la tlnh gl. Chi bie't dudi mai xe buyt, chung toi tie'p nh~n hi~n di~n cua nhau, chia vdi nhau tung å6 khong khi, tung å6 hoi ham, tung å6 åo(;ln åuong. C6 khi cCing cåm åu'QC VUi bu6n CUa nhau, thåp thoang hay phdi ba y m6n m()t tren net m~t. Ro rang trong m()t ngay, toi c6 ba åoi s6ng. Doi s6ng tren xe tau, åoi s6ng C1 hang sd, åoi s6ng t<;1i tu' gia. M6i noi c6 khong khi khac nhau. Cai gi6ng nhau la toi luon åt1<;1c s6ng chung vdi ngu'oi khac, hudng thl;l ni~m h<;1nh ph uc khong ådn åQC, å6ng thoi hQC cach chåp nh~n cai khac ta . Chung thl phai ål;lng. C6 yeu thl c6 ghet. Va Sl! gan b6 thl hi~n nhien, khong ch6i bo åt1<;1c.

sv


Toi dån da ben m~t, quen håi nhung ngtroi dan ba sang sang chi€u chi€u di eling chuyen xe buyt voi mlnh. Horn nao cai a'm sut voi con de hai ngan von nghi lai thl toi nho. Toi gio rna chtra tha'y my con Cung Lc;1i h;~c tt,~c xuat hi~n thl toi ng6ng. N6i c6 Troi Ph~t chung giam, mot trong nhil'ng nguy~n du thanh tam nhat CUa toi la Xin cho CUOC so'ng mtroi lam phut d6ng xa kia dtrc;1c yen blnh hoai. Cho nen d~o cuo'i nam r6i toi da bi khung hoang thån kinh khi dot ngot mot lo Slf co' xay ra d6ng thoi cho t~p th€ xe buyt cua toi.

Slf c6 thå nha't Lien quan de'n cai eling. Nam gib chi~u, tr<;~m ga Chaisy-le-Rai, khi chung t6i ai nay da yen vi cha xe lan banh thl ti~u d<?i tnJång Cling LQ'i m<?t tay tum eling, m<?t tay x6c dua be nhat ch<;~y hot hai V~ xe. Cac d<?i vien khac nh6n nhaa n6i g6t. Phfa sau, m<?t anh Ch~t b~n t<;~p-d~ tr~ng, d~u d<?i mO xe'p, tay xach daa phay lich phich nJQ't thea.

An cap ga! An cap ga! Anh ta la lang. Tieng Phap, tuy x6 bang giQng Ba Tau r~t, phat am hai tu an cap va tmt ga het suc ro rang, d€ hi€u. Cung Lc;1i ch~y dtrc;1c den xe buyt, anh mat 16e mung, nhtr v€ den thanh trl, ho'i hå xua lil con len xe. Nhtrng anh Ch~t ba chan bo'n dng, ch~y cGng ly lam. Va l~i, anh ta to't giQng, ho hoan tan lo~n khien ai cGng chu tai dau ly gl tlnh bå nhan Slf cho xe y, lan banh dtrc;1c. Di my con Cung Lc;1i den t~n g6c ghe cu6i xe, anh ta trc;1n mat het: Trå ga! Khong tao chem ct,~t ta y! Chung toi xon xao. Ba Phtrång Dung dung len. tai roi ghe lai. _ N6 vao ti~m an cap tmt nhi€u lån r6i . Ky nay tui bat qua tang. C6 bang ghi hlnh dang hoang. Tui khong mu6n dinh dang tai cånh sat, chi mu6n n6 trå tmt cho tui. _Ga dau, c6 tha'y dau rna ong cu doi? Tat cå chung toi nhao nhao benh my con Cung Lc;1i. _Con nay, may gid eling len cho ong xem. Anh Ch~t xia mGi dao vo vling dlii ngtroi dan ba. Chung toi 6 to. Chi tai xan tay ao, doi vu gi~n, d6n toi phi a trude khien anh Ch~t gi~ t

cm

Cm

mlnh. Ba Phtrång Dung n6i may eau tieng Ta u gl d6 nhtr khuyen can. Anh Ch~t chiu uc, quay dao, xuo'ng xe. Vua di vua rua. May an con ga d6 cGng chång thåm tho gl dau. Lån sau con dam tho m~t vo ti~m tao, tao chem trtroc, tau sau. Chung toi hoi ngtroi dan ba c6 thlfc da an cap ga hay khong. Doi mat nau d~i da p: toi tlnh. Xe lan banh. Bu6i chi€u nhi€u giO, eat bt,Ii ba y. Ngtroi dan ba gom lG con ng6i turn l~i ch8 cu6i xe. HQ thl thåm voi nhau, khong bang tieng Phap. MQi nguoi im l~ng nhln cån giong dang keo v€. Dang lai cua tai vån ca tung, nhap nh6m. Hlnh nhtr co da quen ngay chuy~n ga vit. Hlnh nhtr co da l~i dang tå ttrdng den mot turn sua dUa thåm tho nao d6. Net han hoan ngoi sang tren gtrång m~t cho den khi co buoc phåi phanh gap ch8 nga ba, nhtrong mot chiec xe con lai åu. Phanh ga'p qua, ai nay d6 dBn v€ pilla trtroc. d hang ghe cuo'i, mot tieng "bich" n~ng co ba ky vang len. Con ga', dåu c6 thong thyo, chan dng cong queo tuot khoi lOp trong ca i eling, rot xuo'ng, nam phe canh tren san xe. Cai tieng "bich" dinh m~nh ngoac ta't cå nhil'ng cai då u phia trtroc quay l~i. Bang chung so'ng d~p chet ttråi lang toi nghi~p. MQi ngtroi cåm tha'y mlnh bi lUa. N8i that VQng hi~n ro trong anh mat, tren kh6e moi tung ngtroi mot. Toi nghi my con Cung Lc;1i r6i se phai keo nhau di lam an ch8 khac thoi. Qua v~y, chång ai c6 th€ g~p l~ i hQ bang xtrång bang thit nila. Chi biet tin hQ qua truy€n hlnh va bao chi hai tuån sau d6 . Tin: Vao khoang sau gio chi€u ngay 23 thang 11, mot chiec Porsche do mot thanh nien lai, trong lue måt kha nang tlf che da dam ngang va o tr~m xe buyt Le Destin, chuyen 183, can chet t~i ch8 chin m~ng ngtroi, trong d6 c6 mot thieu phl,l di eling nam con nho , trong bt,~ng dang mang bao thai khoang hai thang dua thu sau. gay tai n~n da bo tro'n. Nha chuc trach hi~n dang tlm kiem ngtroi nha cua n~n nhan.

cm

Ke

St;t c6 thå hai Vie't & D9c Tuy~n T~p 2004

31


Bay gio h~m nam. Trq.m La Folie . Ba Phuong Dung vån dung ben toi. Chung toi cha xe, nhu thuong ngay. Khong ai n6i gl. Horn qua chung toi d~u c6 m~t a nha tho Choiy-le-Roi. Chung toi de'n d6 dlf l~ tang nhung nq.n nhån bi chie'c Porsche can che't. Ai nay d~u mu6n chia se n6i bi thuong voi gia dlnh nq.n nhan. Toi mu6n xem m~t nguoi dan ong cua bay mq.ng nguoi vua thQ nq.n. Sau mq.ng nguoi niu keo nhau le le't trong c6i s6ng, bay mq.ng nguoi dinh chum d9t ng9t rot tom va o c6i che't. Nhung nguoi de'n dlf l~ tang dong qua. Toi cm thay du'QC tam lung nguoi dan ong, tU xa. Bay gio kem nam. Chung toi im l~ng cho xe . Mui che d~u xanh b9t bang dang d~c trong gi6. Huong, tlnh co ha y co' tårn d€ tang my con Cung LQi, den tu dåu chi g6t. Co vån dung ri eng m9t g6c, toa huong khoe så c. Huong th~t ngQt rna såc th~t bu6n. Sat ben l~ duong, Må y be' con thån tho nhln ph6. M9t chie'c v~n tai hq.ng n~ng låc lutie'n tdi. Dang dung nhu thi~n cq.nh toi, Ba Phuong Dung d9t ng9t chq.y sa'n de'n ch6 Måy. Th9p canh tay co, ba dåy mq.nh hai my con vao phia trong via he khie'n Måy bat ngo, mat thang bang lao dao xuyt te nglra. Dua be tren tay co gi~t mlnh kh6c re . Må y tro' mat nhln ba Phuong Dung. Lån då u tien toi thay co n6i hung quat thao. Ba Phuong Dung bo'i r6i chi cai xe tai, rnit$ng la p ba p: _ Xe! Con oi ... coi chung ... s6 mt$nh. Chie'c v~n tai tu tu lan qua. Chie'c 103 xuat hit$n sau d6 . Cai am sut voi tuoi cuoi barn nut rna ctra d6n chung toi. MQi nguoi len xe, tru ba Phuong Dung. Dung lq.i ben be'n, ba phåy ta y chao mQi nguoi. Tu tren xe, toi ngoai lq.i. Thay ba om m~t. Må y eling ngoai lq.i. Hlnh nhu co da hi ti u ra hånh vi vua r6i ciia ba, nhung chua thong cåm n6i. Co låu båu gl d6. Co cang blfc, con co cang eau . N6 kh6c r6ng len tung h6i, chång bie't la d6ng tlnh hay phan d6i thai d9 cua my . Cho de'n lue xe c~p be'n ch6t, dua be vån chua thoi phat bitiu. Tu chi~u horn d6, toi khong thay ba Phuong Dung. Horn sau, my con Må y eling bie'n mat.

St;t c6 thu ba

32

Vie't & UQc Tuy~n T~p 2004

Tu nga y ba Phuong Dung va my con Må y thoi di chuye'n buyt ba y gi o kem nam, Huong d6i såc. Son phan bq.c ph~u. Åo khan xam ngoet. Dit$n mq.o u e . Khong tha'y Huong dQc tho'ng ke nila. Bu6i sang co u'a man me cai m~t dåy chuy~n . Bu6i chi~u co loay hoay voi cai dit$n thoq.i di d9ng. N6i gl li nhi, chång ai nghe ra. Chåc la chuyt$n tlnh cåm bai vl c~ p mi cu chom chop va ban tay lå u lå u lq.i run rå y. C6 lån toi thay tren rna kem lan dai rnay giQt nu'oc måt den. Mascara nham nhem. Toi con thay co can m6ng ta y. Tan pha khong thuong tie'c cong trlnh duong nuoi, mai dua, son phe't. R6i m9t horn co rna trai tim tron quay tren nglfc, lo i ra tu ngan trai m9t manh hlnh, vilt di . Gi6 ben ngoai cu6n phong manh hlnh ba y xap ngu'a, ngu'Qc dong xe chq.y, mat tie u. Toi chång kip nhln ra nhån anh.

Sl! c6 thu t1t Nhi~u lån toi mu6n de'n gån tro chuyt$n voi

Huong. R6i thoi. C6 le vl co 19ng lå y, thom tho qua. CGng c6le vl dq.o sau nay co d9ng kh6, d9ng såu qua nen toi ngq.i. Sau horn vut bo di phån phån ntra trong trai tim, Huong c6 ve nhy nh6m hån. Trang phl;lc len mau. Såc dit$n blnh 6n tra lq.i. R6i m9t bu6i sang co tie'n de'n ben to i, cuoi cha o rq.ng ro . Chi~u v~, co lq.i ng6i qnh toi. N6i chuyt$n gl khong n6i, toi ngua m6m khen trai tim tren nglfc co d~ thuong. Va kinh ngq.c nghe co tuyen bo', låm nhu toi da duong nhien to tu'ong chuyt$n rieng tu' cua co: ch6 h6ng d6 dang cho du'Qc lap. To i d9ng vi en: dan ong tren doi khong thie'u! Huong lie'c to i, turn dm: chång c u p hai dan ong. Toi nheo nheo canh mui, ng6 lo ch6 khac . Huong cuoi, d6i d~ ta i hoi tham ba gia d6ng huong cua toi. Ba Phuong Dung, lå u nay mat tam khie'n to i eling ban khoan. Nhån Huong nhåc, toi chQt nghi sao mlnh khong di tlm. Ba tung bao toi ranh thl ghe. Duong d' Alfortville, s6 49 ha y 59 gl d6. La s6 49. Madame Fouillout. Låu 4 . Ctra ben trai. Toi hen. Ba Phuong Dung c6 nha . Ba d6n t6i, ngq.c nhien chut chut, vui mung 19 dit$n.


Toi roi can h(> ng6n ngang cua ba khoang hai tieng sau d6, om thea m(>t mo d6 ba t~ng va n6i bu6n ngd ngffn. B~nh qua, con ai. Bua len con, het hoi, ta y chån nhu n,mg måt. V6 cåp cuu, hQ bao c6 cyc s(;ln ch(;ly lang bang då u d6 trang nguoi. Di nghi dong ha ... (cuoi) ky nay bac nghi mut mua luon. Biet då u r6i nghin thu ... Ong nha ba c V~ voi Chua muoi nåm nay r6i. Th~ng con da yen b~ gi a thåt. Con luyen gl. Con thåy khong, bac phåy phåy a. Vao nha duong lao v~y rna hay. Khi yen c6 bl;ln gia chung quanh. Tårn tlnh du<;fc thl t6t, khong thl ra vo thåy nguoi cung lUa, eling canh eling yen tårn. Khi nguy c6 ngay y ta, y cong coi s6c. C6 chet eling c6 nguoi ha y, khong phai th6i lå u. Con a, dung ng(;li nghe, dem måy cai khuon banh nay V~ xai. Con blnh bong kia, den tu c6 qu~n dåy, con c6 thlchkhong?Ne, v6 då y. Thlch gl cu låy. Ky ni~m voi bac. A, con con bup be nay nua, n6 ... n6 ... Toi nhln con bup be cua ba Phuong Dung, khong, ba Fouillout chu, trang 6c b6ng hi~n ro hlnh anh dua con Måy tuoi r6i m6i blnh minh. To i n6i: ba c ai ng6i xu6ng då y. Ba c lam con kh6ctoinoi.

Sl! cfi thu nam Ch:ic c6 duyen. Ngay sau horn tu gia ba Phuong Dung, toi g~p ll;li May. Trang thåy co tu xa, toi mung qua, våy gQi i ai, khong Iqp nh~n ra co dang tåt ta. Må y khong b6ng con. Co thea chån nhung nguoi cuu thuong, leo len chiec xe tr:lng toat. Ben trang, dua be con May, giåy bl;lc bQc than*, tai nhach trang vong ta y m(>t nhån vien y te. Chau bi sao v~y? Toi Iqp hoi nhung Måy khong Iqp dap. Hay co eling c6 dap trude khi dra xe s~p ll;li, b~ng nhung giQt nuoc mat. Toi se con g~p ll;li my con Måy khong? D€ n6i h(> ba Phuong Dung m(>t lOi trån tlnh. Va d€ hoi vl sao Må y luon dinh dang den rna u tdng.

Sl! cfi thu

Tan tai xe chiec 103, chuyen bay gio kem nam, tr(;lm La Folie nhech mep trå lOi nhu the, vao m(>t ngay giap Tet, khi toi ngo ngac hoi anh ta chi tai thuong khi cua chung toi dau. - Tl;li sao? - L(>n x(>n. -To i å y a? -Dan ba. Nhln cai m~t cång cång cila tay tai xe, toi ng(> ngay: n6i gl them eling u6ng lOi. Huong ng6i ngay dåy, toet rni~ng cuoi. Co ngoac toi lia lia. Phet vao tay toi, co khuyen: dung chåp bQn dan ong. HQ ca chon dåy r6i ll;li dang yeu dåy. Neu khong c6 hQ ... Co n6i lung tung beng. Toi ch~ng nåm båt het. Dl;li khai khi xu6ng xe, toi doan co da c6 b6 mai, h~ ph6 thong. Åm duong du~ hu~.

Chuyen xe buyt 103, do(;ln tu tr(;lm La Folie den ga Choisy-le-Roi ba y gio khong c6 chi ll;l nua. Thien hl;llen xu6ng d~p dlu, lån l(>n. Toi vån h~ng ngay div~ tren å y. Vuong vån nhung nguoi nu tung di cung chuyen. Tung ni~m bi ån sang lang. Thuong qua, tåt ca. Nhung khong n6i. Vl khong ch:lc di€n ta du<;fc b~ng lOi. Thl viet. Ma, lam sao viet het dUQC tU duy, cam XUC!

m~chnha

*

Lo(;li gia'y du'<;jc dung khi ca'p cti'u, qua'n quanh

nguoi d€' giu nhic$t d9

tie u chuifn.

sa u

Bi thuyen chuy€n. Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

33


gifi'a little saigon g~ p b~n xua T~ng

NVL l Phi Doån Ll!-c Long

TU' Bac Å u sang Cali tham con bat ngo g(lp l~i may giG'a Little Saigon nguoi dong nhll' h9i Hån 30 nam r6i may vån nh~n ra tao du båy gio ca hai thang d~u gia nua qua d6i May- thang pilot trtfc thang mQt thoi hao hoa soi n6i Giua mua he 1972 da b6c tao ra tlr vung llia kh6i gi(lc våy ca tuån tren dinh Ngok Wang deo heo gi6 th6i Con ta o - thang linh b9 binh re m~ t he't thoi då u mua mua 1973 du chua c6 l~nh M(lt Troi (l) dam dem ca ti~u doan cuu may rdt tau d tuye'n då u Vo Dinh NQ nån vlra hu~ nhau, tao bi thll'ång may bat ngo nh~n l~nh thuyen chuy~n v~ can cu Phan Rang Chie'n cu()c tie'p t1,1c leo thang Cho de'n lue tan hang hai thang vån chua kip ke't t1nh tri ky

34

Viet & El9c Tuy@n T~p 2004


Sau 30 nam, tren dia hlnh bao la mtoc My kh6ng c6 ban d6 may vån tlm dLtCJc di~m dung ciia tao Ngay xtta, khi bay b6ng tren cao m6i lån tlm tao, may d~u xin cho may m<?t "nang Thuy Ki~u a o do" (2) L~c Long di, ba y gio Båe Då u tao vån con nghe may nam tren nam -råt ro GiQng n6i ciia may vån hao khl nhtt xtta Cali, thang sa u, troi con mua Ng6i trong quan ca phe tao cu ngo ngay nao a biii B15 hai thång cho de'n gio G may d6 quan tao vao Chu Pao, Trung Nghia Ng6i giua thanh ph6 Kontum hoang tan kh6i hl'a tao voi may chia nhau tUng ngl;lm ca phe Cu<?c chie'n dai le the Tao leo nui l()i rung kh6ng bie't de'n ngay V~ May bay d6 quan, bao vung, coi båu troi nhtt cai San trlfong thoi COn di hQC M()t thoi tung hoanh ngang dQc C6 thång nao ngo de'n phut cu6i tang thttdng Tao vao tu- May ba y tau lån cu6i ra d~i dttdng D~ 30 nam måt que lttu l~c GiO ng6i da y, nhåc nhau m()t thoi tr~n m~c May tie'c båu troi ciia may Tao nho rung ntii ciia tao Di~m danh dam b~n be, ai con ai måt Dua a que nha kh6 ngheo thttdng t~t Thång ra di cflng du thu trån ai Dau don thay, nhung thång linh chtta m()t lån chie'n b~i Ma cu6i cung phai danh d~p tau, be sung May u6ng di, ca phe c6 duong sao tao thåy dång Giua Little Saigon tao b6ng nghe tie'ng rung nui lao xao L~c Long di - Tao dang a httong hai gio May c6 nh~n ra tao? May da p di- Tao da cho may m()t "nang Thuy Ki~u ao do". Cali 15.06.03 phtJm tfn V!Jn gia (l) cap chi huy (2) trai kh6i må u

do

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

35


gQi

di~n tho~i

qua måy vi tinh

(INTERNET TELEFONI)

Trang nhJng nam trå l41i day, lien l?c dam tho?i bAng may vi tinh qua luåi m?ng (Internet telefom) dii trå nen ph o' biln n)ng riii trang giåi sl! d1,mg llio'i m41ng thlidng xuyen. Nhi§u c6ng ty difn tho?i qu&: tltren m41ng dii qwing ba r(Jng riii v§ djch V!1 intemet voice nay EJung d§u g6m c6 cac c6ng ty lån nhli: PRIMUS, CALLSERVER, ICONNECTHERE, NET2PHONE. Ngoai ra, nhi§u trang web dii m9c len nhli nilm dl cung ung djch V{J intemet voice nay EJo'i våi m(Jt so'nglio'i chlia h§ sl! d{Jng intemet telefoni holj.c it ra c ung chl mo'i nghe qua, thi nhi§u eau hoi thtic mtic dl19'c neu ra: dlsu d{Jng hf th6ng nay thi din nhJng thiet bj g1~ chat lli9'ng am thanh ra sa o, cuåc phi cu(Jc g9i di cac nuåc du(fe tinh nhu thlnao, dang kf va trå ti§n å dau v. v. .. EJldap ung nhJng eau hoi nay, nglidi viet dii len m41ng tim hilu c ung nhli dii thli nghifm qua, d6ng thdi sliu khåo m(Jt sa' dJ kifn h§u b41n d9c.

Hi~n nay vdi h~ th6ng intemet telefoni, b;;tn c6 th~ dung n6 d~ gQi h'au he't cac lo;;ti di~n tho;;ti tren

the' gidi (tii di~n tho;;ti trong nhå, cho den di~n tho;;ti di d()ng .... ). D~c bi~t trong th~p nien qua, nhd tie'n bQ mau ch6ng CUa khoa hQC trong linh V\fC tin hQC va qua CUQC cach m;;tng intemet, con nglidi dtidng nhli då x6a bo dti<JC bien gidi xa cach hang V;;tn d~m d~ lien l;;tc Vdi nhau mQt cach mau ch6ng va ti~n l<Ji. Chåt lu<Jng am thanh khi dung intemet telefoni di nhien khong t6t va ro bång dudng day di~n tho;;ti thong thudng, nhung n6 tudng d6i d~ nghe hån cach n6i chuy~n (chat) tren m;;tng. Cung khong quen nhåc b day, chat eling lå m()t phudng phap n6i chuy~n qua intemet, nhung di~m båt l<Ji b day lå cå hai d6i tli<Jng phåi truy c~p vdi nhau cung chung m()t chuång trinh dåm tho;;ti cua YAHOO MESSENGER ho~c MSN MESSENGER thi mdi n6i chuy~n du<Jc, ngoåi ra h~ th6ng Voice Chat (mi~n phi) do am thanh khong du<Jc nen g<;>n l;;ti nen dudng truy~n bi yeu di, am thanh måt chåt lli<Jng. 36

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004


Ky thu~t & am thanh Tren thljc t~ ti~n trinh h~ th6ng internet telefoni duc)c luan chuySn nhu sau. Khi dung, giQng n6il am thanh duc)c may computer nen l~i (komprimert) th~t gQn. Sau khi nen, tin hi~u du{,'Jc chuySn d~n SERVER ISP cua cong ty di~n tho~i rna b~n då thue bao dudng day internet (Tiscali, Tele 2 ho~c Telenor) N~u v~n t6c ISP cua b~n y~u, am thanh CUQC n6i chuy~n se måt chåt lu{,'Jng. Ti~p d~n, Server ISP (cua Nauy chång h~n) se chuySn am thanh då du9c nen d~n SERVER cua h~ th6ng Internet Voice. Server phåi th~t m~nh mdi ti~p n6i cho nhi~u nglidi dang n6i chuy~n duc)c. Trong trudng h9p server Internet Voice då b Nauy, am thanh se du9c chuySn tilje tie'p d~n di~n tho~i ngudi nh~n, con khong thi n6 du9c chuySn d~n SERVER noi xli minh mu6n g9i d~n. Trong qua trinh chuySn v~n am thanh nhu v~y, t6c d() va dit ki~n cua nglidi gbi (sender) då m()t phfm nao b! giåm chåt lu{,'Jng (d~n m()t ph'an ba) con ngudi nh~n (receiver) c6 cåm giac hoi kh6 nghe bbi ti~ng d()i VQng l~i. Nhung d6i vdi ngudi gbi am thanh nghe råt ro. Tuy nhien, c6 doi lue dling internet telefoni, chåt luc)ng cu()c n6i chuy~n c6 thS bi ånh hubng bbi nhi~u y~u t6 khac chång h~n nhu: dudng day Internet b! nghen vi nhi~u ngudi trong nhå eling truy c~p len m~ng eling m()t lue, chåt lu{,'Jng n6i m~ng kem hay khå nång/t6c d() truy c~p cua may vi tinh cua b~n khong du m~nh dS thau nh~n. Di~u t6i thiSu la dudng truy~n internet ISP tlf may ngudi g9i phåi tuong d6i cao thi am thanh nghe mdi t6t duc)c. N~u v~n t6c dudng day internet cua b~n nåm b: - Dudi l OKbs, se KHONG n6i chuy~n du9c - Tit 20Kbs trb len, am thanh nghe råt y~u -Tit 500Kbs-704Kbs chåt luc)ng am thanh g9i råt t6t

Giå bi€u & cudc phi V di phuong phap Internet telefoni, theo nhu slj ghi nh~n va th6ng ke cua cac trang web thi nglidi dling c6 thS ti~t ki~m du9c kha nhi~u so v&i gia di~n tho~i thong thudng. B~n c6 thS ti~t ki~m du9c len tdi khoång 50-60 % so vdi cac cudc phi lien lc;tc khac. Ne'u n6i nhu v~y ngudi vi~t bai nay cung chua hån &mg y vdi 16i quång cao (n~u khong n6i hoi v()i vå) cua cac cong ty di~n tho~i tren mc;tng. Bbi le tlf måy nåm trb l~i day, nhi~u dich vv ban the di~n tho~i m9c len nhu nåm tc;ti nhi~u tinh va thånh ph6 (di dau cung thåy...) va xem ra cac cong ty nay coi b() låm an khåm kha (nhd måy ki~u dan Vi~t Nam, Pakistan, Th6-Nhi-Ky va måy chu Trung dong gQi V~ que huong nhu com blia ... ). Nglidi vi~t thli so sanh gia CUQC gQi gilia cach gQi bång may vi tinh qua h~ th6ng internet telefoni va cach mua the ngoai måy ti~m ch~p pho cua måy chu Th6. Tinh ra cho thåy con s6 chenh l~ch nhu sau: G9i qua h~ th6ng Internett telefoni: ( vdi l O do-la trong trliong mvc (khoång 72-7 5 kr) g9i di My du9c 300 phut g9i trong Na-uy du9c 500 phut g9i v~ Vi~t Nam du9c hon 20 phut G9i bång the qua di~n tho~i: (Gia m()t the chenh l~ch tlf 70-80 kr, my theo ti~m ban) G9i di My du9c khoång 400 phut G9i v~ Vi~t Nam du9c tlf 19-25 phut Nhin chung cho thåy cach g9i bång the re hon ho~c it ra cung tuong duong so v&i cach g9i qua M th6ng internet voice. Nhung dung h~ th6ng internet telefoni giån ti~n b ch6: - B~n khong b! l~ thu()c vao dudng day di~n tho~i d!a phuong Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

37


- d~ dang ki~m soåt clldc phi cu(>c g9i - B~n khong phai tra tiSn l~ phi thue bao hång thang (fast avgift) D~t

chuong trinh (Phone software)

f)~ sli d\lllg in ternet telefoni, b~n din c6 m(>t may vi tinh c6 dinh hay di d(>ng (lap to p) hiång d6i m~nh. May phai tren 350 Mhz, t6i thi~u phai c6 b(> nhd (RAM) tren 64MB. May du<;5c gån card

am thanh kem theo 2 chlic nang loa (speaker) va mi-cr6 . Card am thanh phai thu(>c d~ng Full Duplex. T6t hån nen sli d\lllg b(> headset c6 d~ tranh du<;5c tie'ng vang d(>i tit loa vao mi-cr6. D6ng thdi b~n phai cai dl).t m(>t chuång trinh phone sofware vao may, ne'u b~n ctang dung h~ ctiSu hanh XP thi trong chuång trinh MSN MESSENGER 6.1 mdi nhåt, cong ty Microsoft da c6 cai sån m(>t phone software cho b~n r6i. Mb khung MSN MESSENGER ra, b~n ch9n >Handlinger>Ring til noen, nhu hinh dudi day :

li

t:l!!lliiØ!

l elefon

Mclddegpå l afet jc:no b :t!

(

Statthe'J'

GJITJITJ ITJITJ CIJ 0 c'o'

) ·~ Sl~nr. iioytt-;;i.-t"-:

:u+

Tie'p de'n, b~n ch9n cho minh m(>t trong nhling cong ty di~n tho~i tren m~ng nhll PRIMUS, CALLSERVER, ICONNECTHERE, NET2PHONE. Sau d6 b~n mb trang web cua h9, ghi danh va tai ph'an phone software xu6ng, cho nhu li~u nay ch~y vao may vi tinh cua b~n.

Oownloads Down!oad the most current version of Soi'tPhone Now ....

i hank you for choosinq Primus: PC-t o ·Phone Prep aidl

Once vou· vo oowntoaded t ho telephone softworø. and sat it up on your comput er; vou can make phone calls

from your PC!

Sau d6 mb cho minh m(>t trllång mvc d~ gQi. V di trllång mvc nay b~n c6 th~ dung n6 d~ mang theo va gQi båt cli nåi nao tren the' gidi. L~ phi se du<;5c trå qua intemet bång the mua chiu (Visa, Mastercard ...)

38

Vi~t & D9c Tuy~n T~p 2004


Wekorne to PC· to·Phone Prepaid Account Services LIIO in to 'IV Ac:count IJ$Cr,.,.I"rlt

r ·1~ w-

~ttJ

\- '(æ "l Hlr

f4-llt"'l{!E '{OV '3Ct01> 'll 'iO\.i" t'd!Jnc lf'"C 'r t&... icu

• ~...'i?ut; •

C~ ~,j

;• ~ ! .. '"~Hl 'S

f!.

•·t

~

Luu y: trUde khi gQi, b~n nen ngling tftt eå eae nhu li~u khae dang eh~y tren may d~ tranh tinh tr~ng may bi tåi n~ng eting m()t lue nhi~u ehliång trinh. D6ng thdi di~u ehinh am thanh eua loa va mi-ero eho phu h<;1p vdi tai nghe.

Doi lue e6 trlidng h<;1p, trong khi dåm tho~i, b~n ehi nghe dti<;je giQng no i eua nglidi ben kia, nhling ngli<;je l~i nglidi nh~n khong nghe dti<;1e giQng n6i eua b~n. NSu g~p S\i e6 nhli v~y b~n phåi våo Volume eontrol d~ ehinh l~i nhu sau: Bftm ehu()t phåi våo ieon Volume>open volume control>option>propeties va ehQn Recordingthay eho Playbacktrong khung Adjust for volume.

t "' ~~

"*"" ......... '"

lUp~

IJ V<!ll.lu f'.<~ntrol

~>

l!lliU3

1i41

VO~C<l<l!odi

f"l\-1

rp~

r

EhwwC«N Ø W•

e ~-..· \"'''

li5 ('t\#b ,.... ,t:Jhllt~

.~ l.'

'

:TJ: ..

~. :

a<~t....:•

S.W.e•

6- ~ -B

a- -;-

Vci~:rJ ..

V~~r: .. . lV~r . . . .

=

.~. : "'

...

r. ..e

J 9alare.

j; -;-

hl.!f(w

r. -B 3- -:- r.

...

.~: l ··~ :

..&

·r· ..

Cae trang web tren m~ng v~ internert telefoni: http: //www.pc2phone.dk/no/index.shtml http: //www.iprimus.net/softphone/jsp/softphone/overview.jsp https://www.callserve.com/accountrecovery.asp http://www.iconnecthere.com

lenguyen

ViSt & D9c TuySn T~p 2004

39


tho khanh ha mua xuån tie'ng qu~ Tren canh thong chenh venh Con qu~ dung m()t rnlnh Ngång nhln troi ngo ngac Bu6i sang thu bang b~c Xao xac la vang bay Dau r6i con qu~ nua Doi qu~ thu'ong quån quanh Ru d a~ u tren canh Ru rl sa xuong dat Chia nhau m()t mie'ng m6i

nhamlnh

Hai con q u ~ b~c dåu Chia nhau bao ngay nang Chia nhau bao ngay mua GQi nhau vang rung vang Dåm am nhil'ng mua xtta

Cam on mai nha cua mlnh Cam on ch6 a than tlnh bay la u Ch6 che mua nang tren då u Ch6 ta dåm am ngQt ngao thttong yeu Tie'ng con chao my sang chi€u Tie'ng anh huyt sa o tie'ng cttoi eling em Nhil'ng dem trang rQi ben th€m Nang mai trude ngo hoang hon sau nha Tung bl;l i ca y tung khom hoa Bon mua am l~nh co ta co rnlnh Trong Wng ngo ngach l~ng thinh Då y ap ky ni~m bong hlnh than thu'ong Khom hoa dung cuoi goc vu'on Vl ai thåm l~ng toa httong trong chi€u Giua doi m9t goc thttong yeu Chd che a p u ba o nhie u tham tlnh

Khi mua xuan trd l~i Con qu~ vån m()t mlnh M~t troi soi bong le Khan c6 gQi b~n tlnh Giua troi dat l~ng thinh

40

Vie't & D<;>c Tuy€n

np

2004


-~ ' tieng ve sau

- -1...._

. ... -:."'...; ::t.' , .~ .....

..............

--------

doanmai tam

Han hai muoi nam d!nh cu (j nudc ngoåi, hån då di du lich nhiSu thånh ph6, nhl1ng dåy lå fan d'åu tien hån de'n Roma. Tuy hån c6 nghien cliu bån d,6 nhu m6i lån de'n thånh ph6 lC;t, vå tim hieu tai li~u vs lich sti lau dC1i cua no, nhung hån khong th~ tlldng t11<;1ng ra du<;~ c m()t thånh ph6 vdi nhiSu cung di~n c6 kinh vå di tich lich sti nhu n6 dang hi~n ra trude måt hån.

ca

Tit phi truC1ng Leonardo da Vinci, hon nlia gid, chie'c taxi dua hån våo trung tårn thånh ph6. Theo dia chi n6 ngitng trude m()t cai c6ng såt. Hån båm chuong va chC1 mot lue chie'c c6ng tlJ d()ng md. Våo c6ng, th~o bang chi dån, chie'c taxi lC;ti tie'p h;lc dua hån di trong khuån vien truC1ng dC;ti h9c Giao Hoång Urbaniana. Qua nhiSu Cd Sd ph\1 thu()c, cac dC;ti giång duC1ng vå cu6i eling n6 diing lC;ti trUde cai thanh slit ch~n ngang duC1ng khong cho xe di sau våo trong khu Vljc. Tit d6, hån phåi v~t l()n vdi hai chie'c va- li tren con duC1ng d6c ngll<;lc d~ chitng dåi hon ba tram met len dinh d6i d~ våo Trung Tam TruySn Giao.

Ngay lue vita blide ra khoi taxi, hån då nghe t~åy ~9t thli am thanh råt quen thu()c dang deu deu phat ra tit cac tan thong u6n lll<;in theo con duC1ng d tren cao må då låu låm r6i, k~ tit khi dinh cu d Na-uy, hån khong dll<;ic nghe lC;ti. Hån nhd hinh hai vå cå di~u b9 con con trimg khi phat ra am thanh nåy, nhung hån lC;ti khong nhd ra n6i ten n6.

Tit Trung Tam TruySn Giao c6 th~ nhin xu6ng cong truC1ng thanh P hero vå bao quat ca thånh ph6. B6ng thC1i c6 th~ nghe dll<;lc nhip thC1i gian tro i m6i muC1i lam phut tit chie'c &mg h6 vi dC;ti tren di~n Vatican. Khi tie'ng chuong d6ng h6 lång xu6ng, cai am thanh quen thu()c lC;ti tit tit choan låy khong gian. Ban dem, cu6i thang båy nam nay, trC1i Roma n6ng hon binh thuC1ng, hån md r()ng t6i da cåc clia s6 phong ngu hudng ra v11C1n d~ d6n n~ling ~on gi6 hie'm hoi. Doi khi c6 tie'ng såm ri ~am eling vdi tie'ng c6c mong mua v9ng våo, tat cå nhu g<;li d~ cho hån c6 nhd ra ten cai am thanh quen thu()c kia.

ca

V i~t & DQc Tuy~n T~p 2004

41


Hån vån khong nhd ra du<;1c, cho mai dSn horn sau, trong bifa cdm chung d'au tien, khi thoang thåy Chi - m9t nglidi quen trong s6 nhifng nif tu ri:i trong nudc gdi dSn day du hQC - thi hån vvt nhd ra dti<;jC ten COn COn tn'mg phat ra tiSng keu dSu dSu quen thu9c kia. Horn d6, c6 nhiSu nglidi an hdn thudng l~ - them nhifng ngudi nhu hån dSn d~ ph\1 gi up chuån bi D~i H9i - nen Chi tinh nguy~n ph\1 d~ tiS'p d6 an. Khi Chi dSn g'an, hån gång ng6i im d~ Chi tiSp d6 an gi6ng nhu mQi ngudi. Lue Chi chuy~n sang bån khac, hån liSe nhin Chi d~ ki~m chling. Thdi gian c6 låm cho Chi khac di nhiSu, nhung n\1 cudi hiSn lånh va bao dung cua Chi vån thS. Hån nhd g~p Chi l'an d'au tien t~i m1 d~i hQc xa Kiem Åi vi~n d~i hQc Då L~t trong khi dSn tim Du yen ngudi b~n gai vita mdi quen. H6i åy vi tinh nhut nhat, hån di qua ding d~i hQc xa må chan cli riu l~i khong låm sao re våo du<;1c. Hån di qua dSn khu ritng thong, d~ r6i, dling ngån ngd trong tiSng ve s'au. Må sao ve s'au d ndi d6 n6 nhiSu den thS, c6 th~ nhin thåy n6 de dång. Cai voi cua n6 råt linh d(?ng, lu on mua rnay tren vo cay. V å khi phat hi~n ra ngudi, n6 thudng nhåy ri:ing quång ngån vS phia sau than cay lån tr6n. Trong khi d6, ri:i ben trong d~i hQC xa nhin ra, Chi tudng hån khong biSt dudng. Chi ra md c6ng, chi 16i cho hån våo, va vo tinh då dåy hån vl1<;1t qua du<;1c nhifng nhut nhat lue ban d'au. M9t sl:f vi~c låm cho hån nhd C hi nhiSu nhåt, d6 lå l'an hån dua Duyen ra khu Hoå Binh, trung tam thi xå d~ xem ngudi ta mitng Je Ph~t Dån. Vi qua vui, hai dlia khong d~ y dSn thdi gian troi qua nhanh den nhu v~y. Khi cac xe hoa di khoi, den di~n khu trung tam vvt tåt, cac nga vS cac khu lan c~n dSu t6i den nhu ml:fc. Tren con dudng dån len vi~n d~i hQc, qua trlidng ti~u hQc Vo Tanh, qua trlidng nif trung hQc Bui Thi Xuan ban ngåy hoa qui nd vang rl:fc rd, må båy gid trong dem khuya n6 gay cho Duyen cåm giac rna quai, S9 hai. Di~m tl:fa duy nhåt cua nång lue åy la hån. Va tåt nhien, hån khong bo 1a cd h9i d~ chling to cho Duyen thåy ding se c6 nhau båt ky tinh hu6ng nåo. 42

Vi~t & D9c Tuy~n T~p 2004

L'an mo vS dSn ndi, c6ng d~i hQc xa då d6ng, Duyen khong dam gQi, vi s<;1 bi sd Giam Thi ghi våo h6 sd lå vi ph~m ky lu~t. Hai dlia chlmg biet låm gi hdn lå dling chd trong tuy~t vQng. D<;1i kha lau, trong lo lång s<;1 hai, Duyen båo hån di tim ch6 d~ chui råo thoi. Di tren dudng nhin våo cac bl,li hoa qui r~m r~p, Duyen då s<;1 r6i, thS må bay gid chui d ben dudi cå m9t ritng cay va co d~i um mm, nång se ra sao day! Tuy hån con dang Iling ll:f, må chan hån cli budc di lam theo ldi dS nhi cua nang, vi chlmg c6 cach nåo khac hdn. Sau m9t h6i tim kiS'm dQc hang råo, hån eling tim ra du<;1c m9t cho d~ dua Duyen vl1<;1t qua råo. Va råt may, trdi thudng ke ham vui la d~i, quen gid vS, nen chi qua m9t do~n ngån gian nan, hån g~p dudc con dudng mon. C6 le d6 lå con dudng mon duy nhåt rna cac sinh vien thudng truySn tai cho nhau lå "dudng mon H6 Chi Minh" chång. Våi ngåy sau d6, hån dSn eau l~c b9 ben c~nh Nang Tinh våo lue vång ngudi, thåy Ch! dang dQn d~p va lau chui c'au tieu. Hån lanh ra ben ngoai d~ ngåm ritng thong va nghe tiS'ng ve thi hån nghe tiSng chi gQi, r6i chi eling ra theo. Chi on t6n, Chi vui ve, Chi n6i vS vv Duyen di chdi vS khuya, chui råo. Trong khi d6, hån khong d~ y dSn !di chi cho låm, vi hån nghi c6 le Chi eling chi lå ngudi låm cong thoi, chclng an nh~p gi. Mai cho den khi C hi båo:" Yeu lå låm cho d~p hdn len. Yeu ai lå låm cho nglidi d6 trd nen t6t hdn .... " thi hån khong th~ khong chu y dSn ldi Chi cho du<;1c. Sau l'an åy, hån thåy d dång sau cai vui ve, cai wnhien, g'an glii cua Chi con c6 sl:f chitng ml:fc va do i khi c6 cå sl:f nghiem khåc nifa. V å qua Duyen, båy gid hån mdi biSt du<;1c Chi chinh lå sd Giam Thi. it !au sau d6, hån bi d(?ng vi en, khong kjp dl:f kY thi cu6i nåm. R6i ri:i d6, gu6ng may quan d9i MiSn Nam cu6n hån di. Va chua d'ay m9t nåm sau, h~ th6ng nhå ru MiSn Båe vdi bao nhieu lån ranh, chu nghia cach phan, hån khong con biSt gi dSn CUQC s6ng d ben ngoåi nifa. Sau bifa cdm chung, t~i san trUde Trung Tam TruySn Giao, hån dang ng6i tren tang be tang dung låm ghS' d~ ngåm anh nång chiSu con sot l~i tren cåc tan thong. V å d6ng thdi, hån eling cham chu tim cac chu ve dang buong tiS'ng &u &u kia nåm d ndi nao? N6 c6 hinh dang


va di~u b9 gi6ng ve b riing thong Da L~t khong? Båt ch<;jt, hån thåy C hi tit trong Trung Tam di ra va di d9c tren con dudng dgn ch6 hån. Khi Chi g'an dgn ndi, hån nhin thång Chi va g9i : "Chi H~nh ... ! Chi Trinh Thi My · ~ m1'nh"' ~ m9t ~ heng o,.( ~ . .. .I"Ch" . ! g1~t , å. .."l en Hnh khå dåi. Nhung r6i, Chi eling nh~n ra hån ngay. Chi dang hoi tham hån va hån eling dang chd dS hoi tham chi, thi måy ngudi b~n cua Chi tit trong Trung Tam eling di ra, Chi båo, Chi phåi di v~ chung. Nhin theo budc chan Chi, hån dinh hoi vdi theo: "Duyen dau .. ?". Vi ngay xua m6i l'an dua Duyen V~ l~i d~i hQC xa, må C hi chua nhin thåy, C hi eling thudng hoi hån:" Duyen dau .. ?". Chi~u xu6ng th~t ch~m, m<)t minh, hån l~i tigp

t\J.C di tim cac chu ve. Hån di dudi gitt cac tan thong tit hai ben l~ dudng ch\lm d'au våo nhau, va di dQC theo cac con dudng horn d'au chigc taxi da dua hån dgn. Khåp ndi &u r<)n tigng ve. Nhung l~ qua! Khong bigt n6 nåm b ndi nao? T~i g6c m6i con dudng, nhåt lå nhttng ch6 u6n lu<;jn len cac tri~n d6i, sao må n6 gi6ng d~i h9c Då L~t de'n thS. Khi dgn trUde giång dudng Aula Magna hån ttidng d6 lå d~i giång dudng Spellman, ndi da titng t6 chlic di@n thuygt cho cac nhan v~t tigng tam tit khåp ndi ghe tham. C6 l'an nhå van Duyen Anh dgn n6i chuy~n va trong ph'an ph\l di@n van ngh~ hån da dån cho Duyen va co b~n eling phong cua nång song ca bai Nhin Nhttng Mua Thu Di. Net nh~c tan phai va giQng ca ngåy åy bay gid nhu dang v~n våo ngudi hån. å phia sau bi~t thl;i, lå ch6 hån ttidng nhu da titng h~n va dua Duyen V~ ndi d6. Cång nhd l~i, hån cång thåy c6 ph'an dling vi d~i h9c Da L~t do cac nudc Phudng Tay giup xay dt. Cåi må hån thåy gi6ng c6 le lå 16i kign trUe d~c thu cua hQ chång!

Cång g'an dgn ngåy khai m~c D~i H<)i, cong vi~c cång b~ b<)n va dp båch, nhttng bu6i di d~o, tv t~p n6i chuy~n, dua gidn gitta nhttng ngudi dgn ph\l giup nhu hån h'au nhu khong con ntta. H9 danh tåt cå thi gid dS hoim tåt nhttng cong vi~c trang hoång con db dang. C6 khi h9 khong V~ an nhu thudng l~, må COn

thlic dgn mia dem nhu ngåy trtidc horn khai m~c.

Cho du cong vi~c chuån bi van chua du<;jc vita y låm, nhung nhttng ldp ngudi tit khåp ndi tren thg gi di cu6n cu<)n keo v~ cång ngåy cång dong, ham hd r<)n rang va cac chuyen vien dan ra cac h~ th6ng am thanh, quay phim ... låm cho nhttng ngudi dang trang ho ang nhu hån eling phåi ngiing tay. Trong su6t thdi gian D~i H<)i, va ngay cå khi da kgt thuc, Chi råt lå b~n r<)n, nhung hån eling c6 gång tim Chi cho bång du<;jc dS chåo tit gia. Hån l<Ji d\lflg cd h9i hoi Chi nhi~u v~ nhttng chuy~n da qua, nhåt lå khoång thdi gian thi xa d6i chu d'au nåm båy lam va eling la lue hån måt hån lien l~i vdi Duyen. V a Chi da kS cho hån rång: " Duyen eling vdi m9i ngudi di tan ra khoi thi xa d'au thang ba nåm åy. Nhung sau cu<)c chign tranh, khong thåy Duyen dgn nh~n d6 con dS l~i . Khi cac cd sd bi nhå nudc tich thu, Chi con gitt l~i du<;jc it d6 ... .". Cau chuy~n dang dgn h6i gay cån, nhting cong vi~c db dang va nhttng ngtidi dang lam chung vdi Chi to ra khong con du kien nhan m1a, chi li~n ghi v<)i cho hån dia chi cua Chi b Vi~t Nam va h~n g~p l~i. Nhin cai dia chi vdi nhttng dong chtt dåi long thong, hån nghi chåc chång c6 bao gid .. .Thg nhung cu6i nåm r6i, khi hån vita trd l~i Vi~t nam, måy tigng" Chi con gitt l~i du<;jc it d6" vling s6ng d~y trong hån. V å 6c ttidng tti<;jng cua hån con theu d~t them nhi~u m<)ng må rång, bigt dau trong d6 chlmg c6 d6 cua Duyen! Va bigt dau tit d6 chång l'an mo ra tang tich Duyen? R6i, hång lo~t nhttng "bigt dau" ,"va "bigt dau" da dua hån vti<;jt nhttng quang dudng dåi g~p gh~nh d'ay tråe trb dgn ch6 Chi. Nåi Chi dang b khong c6 nhttng kign trUe khang trang, khong c6 nhttng con dudng u6n quanh cac khu riing thong n6i li~n cac d~i giång dudng thd m<)ng nhu b Da l~t trtidc day. Tuy b d6 eling ng~p tigng ve s'au, va eling c6 nhttng co gai bång ca tu6i Duyen th~t dåy, nhung khong vui ve h6n nhien trQ hQC, må dS chd dgn ngay sanh con. Cac co g~p du Vie't & D9c TuySn

np 2004

43


mQi tinh hu6ng kh6 khan, tii m<)t cu<)c tinh ngang trai, tii s\f l<Ji dvng dSu giå cua b9n dån ong con trai cho de'n slj phinh gCJ.t di låm vdi dfmg hiång kha hdn cua cac mv ru bå .... Cac co t\f tim de'n vCii t6 chl:ic cua Chi eling c6, må t6 chl:ic cua Chi tim de'n vCii cac co eling c6, mi~n sao gi up cho cac co trånh khoi cach eling quan gie't che't dl:ia con trong bvng minh. V å (j xa xa, m<)t vuong dåt dm c hi chit nhling cay thanh gia ti hon. Chi båo, d6 lå nhling nåm m9 cua nhling båo thai bi pha må t6 chlic cua Chi thu vS du<;Jc. Nhling cong vi~c hi~n tCJ.i nhu cu6n ch~t låy Chi khong dS hb ra m<)t giay phUt nåo cho hån c6 thS g<;Ji chuy~n qua khli du<;Jc. R6i hån suy nghi "Chi con gililCJ.i du<;Jc it d6 .. " lå gili lCJ.i dti<;JC ngay cai lue Cd Sd bi tich thu thoi, chli de'n bay giC1 Chi da thay d6i bao nhieu cong vi~c låm, vå chuySn rC1i bao nhieu ch6 b r6i, ai lCJ.i con dua nhling cai thli åy de'n day dS låm gi nlia. V å hån dl:ing len chåo tii gia C hi. Song, lue hån dang dinh di ra, Chi sljc nhd lCJ.i 1C1i hån hoi tham dip g~p nhau trong DCJ.i H<)i b Roma, Chi båo hån, d<;ii Chi m<)t chut. M<)t lue sau, Chi trb lCJ.i vdi tårn hinh tren tay. D6 lå tårn hinh Duyen vå hån chvp chung vdi Chi trUde nlt dCJ.i hQC xa, ngåy ti~n hån VåO quan trUC1ng. Trong d6, con nh~n ra cå khu riing thong, ndi fan ht:;n d'au vdi s\f nhut nhat, hån dl:ing ngån ngd trong tie'ng ve.

doånmai tam

chi~u xanh båt t~n Chi~u menh mang nhu m<)t tieng td d6ng vua buong ndi h6n toi Dan nao ndi day bay theo loi hat Tieng hat nao cho anh Tieng hat nao cho toi Dau canh chim ngan khdi

Chi~u em em nhu m<)t thoang an dn vua lan trong doi ai Duong chi~u ndi da y chua thay må u la Chiec la nao cho anh Chiec la nao cho toi 6i ang rna y le loi Hang

d~u

nghieng nghieng xanh troi cao r(:)ng Va tieng hat thien thu v6 V~

Ngan d%lm quan san xanh to thu m<)ng 6i tieng lang thudng yeu tran tr~ Lang sao thudng nhlf m(:)t mie'ng Thien duong

vua rdi lim ngQt trong long toi Lang nguoi ndi da y sao nhi~u bao t6 Ba o t6 nao cho anh ba o t6 nao cho toi T<)i manh thien duong rdi Long nghe thudng doi giQt nuoc qua du Dlu nhau di qua nhung ngay sau Ngay sau anh di bao nhieu di~u uoc Voc mu6n lang chung doi Voc mu6n doi chung doi Sao vat va tlnh di

nguy~n van th\fc

44

Vie't & D9c Tuy~n T~p 2004


thd nguy~n van th\ic

nang khong th~ cho lau Pourquoi verte l'Etemite? Di Thien Thu, sao nglfdi xanh maula?

Pierre Emmanuel

Nhung da y nha dQc giong s6ng ch~y theo tau t6i Nha nang, nhung ell'a s6 phi€n mu{)n md to, eCing eh~y theo Nhung bua eom s~e mau Giuong n~m da y, thom phuc Lån huong ngay m6i moi Nhung giai l1,1a bue b6i Nhung giong sua than th~ d6i cha y Iling lai hi€n lanh M9t hoi åm å p u NhCi'ng ehie'e tu ao mau Nhung d6i giay eao got nhåe troi xanh bo vao kho t6i, va thao s6ng xanh vut vao thung rae. M~t t6i om giong nuoe xanh

Ta y t6i u6ng båu troi bie'e NhCi'ng mau xanh s~c nhu kie'm bau NhCi'ng mau bie'c thu6e d{)e Dan ba hQ ghet nhung vl,l'e thåm m~t dåt Dan ba hQ ghet nhung vl,l'e thåm tren då u gQi la båu troi Nang etla t6i, nguoi dan ba etla Nguy~n Van Thl,l'e, d~p va dang hie'n. Ch~e nang se ly di t6i Ch~e nang se bo t6i th6i

quanh nam su6t thang meo mo voi nhCi'ng mau xanh tham thåm dau dau Nang khong th~ eho la u

Vie't & D9c Tuy~n T~p 2004

45


mQt vOng c6 tich

tam thanh Nam tntac, cac nong tr<;ti Na-uy trå luang b<;tc beo de'n n6i th<;1 lam mua tuNga, Balan cu6i mua he khong du ti~n mua ve tåu V~ XU, nen nam nay hQ di lam an nai khac he't, it nhåt la khong lam nong tr<;1i nua. Ong Per chu mot nong tr<;ti d Gjerdrum phai keu toi v~ lam, luang cao han vi~ c rlta chai bia, rna khoang khoat han. Ngu'oi lam chung vai toi la mot co gai ten Ida. Co nay coi du'QC, dang hQc Truong Cao Dång Nong Nghi~p Ås, V~ da y thlfc t~p. Tru cai r6n phai ra khong con g'ila phong hoa be' nguy~t nua (nhu'ng bie't sa o dt1<;1c, nam nay quån con ga i ca i nao nguoi ta cilng may hd r6n he't), Ida c6 mot ve huy~n bi khie'n ngu'oi ta to mo - nhung lue n6 nh'in troi xa vång. Nhung c6 nhung lue n6 b<;to d<;tn khie'n nguoi ta stl'ng so. Cu6i ngay lam vi~c då u tien, khi chao tu gia, n6 hoi: "Anh da g~p nguoi tlnh cua anh chu'a ?" "Chua." 46

Viet & DQc Tuy6n T~p 2004

"V~y th'i gi6ng toi ."

"Em n6i em con khong cha g'i," to i n6i thåm, nha ca u hat 'Sa o anh khong hoi nhung ngay con khong'. Toi nghi tie'p "Cu d€ dåy. Noi trong ky nay la em he't con khong cho rna coi." N6 nh'in toi g~t gu ra chi~u dQc dt1<;1c y nghi thåm kin cua toi va bi€u d6ng t'inh. Chung toi du'QC bao an trua, c6 lUe an chung vai ong ba chu, c6luc an hai dua . Ån xong Ida luon luon dQn d~p va råa dia, tach cho mQi nguoi . Toi hai long vl n6 c6 ve mot dua con gai Vi~t Nam n~n ne'p. D€ chung to la mot nguoi con trai Vi~t Nam tie'n bo, toi lau kho dia tach n6 vua rlta . Mot lån di qua cai h6 nhan t<;lO c6 c~p ng6ng bai, n6 hoi: "Anh dinh bao gio g~p nguoi t'inh cua anh?" Toi c6 cåm tlnh vai n6 thi~t, nhung mai c6 måy ngay lam vi~c chung, chu'a qp hi€u


nhau, chu'a c6 gl la dåm duO'i ... t<;1i sao n6 l<;1i hO'i thuc nhu' våy? Toi giam S\f hung thu va nghi rang du n6 c6 dra chen sau khi an, va keu re len khi thåy con sau .. . cGng chu'a thanh gai Vi~t Nam du'Qc. Tuy nhien cGng nen c6 m<)t loi than thi~n: "C6 duyen thl g~p thoi, khong ch6ng thl chåy." Toi cO' dich eau thanh ngu råe rO'i etla nguoi Vi~t råe rO'i "Huu du yen thien ly nang tu'ong ng<)." Ida tu'oi net m~t, n1,1 cuoi etla n6 th?t d~p: "Thi~t

hon?" Ve tlnh tU etla n6 khie'n toi vui mung da khong dich ve' thu hai trong eau dO'i råe rO'i "Vo duyen tu'ong kie'n båt tu'ong phung." Bdi vl ro rang chung toi dang ' thåy nhau ' va dang 'g~p nhau'. Cong vi~c dåu tien trong ngay etla chung toi la våt sua bo. Ca thay chin con bo sua, chung toi våt hai con m<)t lu'Qt, vl san hai cai rna y. M<)t horn Ida dm cai vu bo xit sua då y vao m~t toi r6i cuoi nhunåc ne . Toi lam m~t gi?n va båt n6 lie'm sua tren rna toi. N6 da khong lie'm, l<;1i con låy rnie'ng giåy vua lau vu bo do da y chui m~t cho toi. Horn sau toi trå dua bang cach xit sua vao då y m~t n6. R6i doi lie'm. Nhung n6 khong cho. Toi chui v~t sua cha y tren nglfc ao n6 thl n6 a€ yen. Sau khi våt sua, toi ffii,IC tha bo ra d6ng, va nl'a chu6ng. Sau cai horn Ida a€ cho toi chui sua tren nglfc thl toi nhu'ong cho n6 cong vi~c nh~ nhang tha bo, con toi nh?n phån do day dun phan xuO'ng hO' va rii'a chu6ng. N6 khong n6i ra hai tie'ng cam on, nhung tru'oc khi rong con bo cuO'i cung, COn bo 0\fC kh6ng 16 den thui, ra khoi cay can såt, n6 nhln 'ngu'oi (1 ll;li' m<)t cai dai dåy ai ngl;li, du a€ ngu'oi (1 ll;li vui long lam than trau nglfa. Lue d6 m<)t chum anh sang m~t troi chie'u vao mai t6c nau b€nh b6ng va go rna låm tårn m6 hoi etla n6 . Cai gl C1 da y c ung n6ng nan- ca mui rom u'ot va phan chu6ng. Va tlnh tU- ca nhung con bo . Nguoi ta ba o ngu nhu' bo, nhu'ng ne'u bo ngu thl ca loai ngu'oi da ngu he't r6i, bdi vl bo cai la vu nu o i c u a loa i nguoi . Bo c hå ng ngu da u, chung c6 m<)t linh tinh va ky uc tO't, chung nho troi cao a6ng r<)ng etla mua xuan nam

tru'oc, nen ngoan ngoan theo Ida ra d6ng, nhi€u con say su'a troi mai dåt mai, hung tlnh nha y breakdance. N g11<;1c l<;1i nhung con chu'a hu'dng khong khi tlf do, nhung con sanh vao mua dong vua qua, va (1 mie't trong chu6ng tO'i tam thl chåc coi m~t troi la m<)t ong k~ chuyen nh?u ... be thui, nen quye't li~t khu'oc tu doi tlf do . Chung toi phai cho ngay ram mat Va l~ng gi6, Va CO Slf tr<;1 giup etla ong Per kinh nghi~m, mai dam tha bo. Tie'ng Na-uy c6 tu tho m<)ng d6ng que a€ gQi cong vi~c nay- vårslepp, tha bo mua xuan. Mua xuan nam nay c6 mu'oi hai con be choai choai a€ chung toi v~t l<)n. To i thong da y va o c6 con be rna keo, Ida dm g~y quåt vao lu'ng gil,lc, ong Per dm duoi be lai. "Bi quye't nam C1 the' dm duoi nay," ong Per hanh di~n n6i . Toi dich trong då u la 'di€m huy~t'. Bi quye't etla ong Per c6 ve hi~ u llfc voi hå u he't, nhu'ng c6 m<)t con bo non ll l<;1m dung chlnh lnh de'n dam phut khong nhuc nhich, r6i oung ffiQt ca i VUng Chl;l y nhu' di en. Toi tUQt day thung, te ngii'a tren V~ du'ong dåt uot, Ida te såp de len toi . Ong Per thl lam nhu' c6 rna llfc khong buong ca i duo i bo ra du'Qc, c u dm c6 ch<;1 y the o cho toi khi te l<)n måy vong, vang vao bl,li cay duO'i . Nhung cong vi~c khac, sau d6, nhu' nh6 CO 16ng VlfC (trl;li nay la tr<;1i sinh thai nen khong dung thuO'c di~t trung, di~t co d<;1i), tie'p d6 an va o mang ... chung to i d€u lam chung, m<)t cach thich thu nhu' tro choi. Ida thich nhåt vi~c cho be con bu blnh. Con be say sua nut num vu gia, chO'c chO'c l<;1i hue klnh klnh vao blnh sua nhu' du thu bong da d<)i banh. Chi€u nao xong vi~c som chung toi cung nhau ra quan ca phe C1 Ask ng6i choi voi nhau. Sau d6 Ida trd vao tr<;1i ngu trong can nha danh ri eng cho n6. To i v€ Oslo mo m<)ng trong can nha d<)c than etla toi. Thu sau horn nay ba chu tqi b~n di len rni€n Båe dua rna ba dl, con ong Per l<;1i d1,1ng dip nay ai aanh bingo. 6ng giao tram b~c cho Ida di ch<;1 . Toi n6i n6 cu giu ti€n, toi se lo a6 an cho ca hai . Toi ra ti~m Vi~t Nam mua banh ml baguette nh6i tbit va hai chai bia nh~, r6i ru Ida len d6i, noi c6 cay phong gia 600 tu6i. Toi hoi Ida:

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

47


"Em c6 biet cai nha bep cua ong Per chung m"inh vån ng6i an trua c6 g"i d?c bic$t khong?" "Khong .. . Baquette ngon nghe !" "Em thåy ngon hå? Mai annua ... D6 la noi ong Asbjørnsen ng6i viet truyc$n c6 tich dåy." "Å v~y? Anh biet nhi€u v€ Na-uy han em." "Nhi€u nhoi g"i dau. Cachnay hai nam anh cGng lam å day, ong Per kS cho anh nghe. Asbjørnsen lue d6 dang la mc;>t sinh vien y khoa v€ day lam gia su. Lue rånh ong di lang thang trong vung va chi€u v€ ng6i trong bep nhln ra day viet Truyc$n C6 Na-uy*." "Hen gl moi lån an trua anh luon danh cai ghe c6 vua an vua nh"in qua elta s6." Toi mim cuoi, im l?ng. Ly do toi nhln qua cL(a s6 la VI ong Per con kS m<)t giai tho:;ti nua v€ Asbjørnsen, nhu'ng to i nghi chu'a tai lue kS l:;ti cho Ida nghe. Phåi cho di p. Ida tiep tl,IC an mQt cach ngon lanh, thlnh thoång ngång dåu nhln may xa. Hai elt chi choi nghich nhau- nhai va nhln may- nhu'ng toi vån thich ng~m nhl1 c6 nguoi thich ng~m tranh m:;tn s~c . Toi lic$ng m<)t khuc ca y cho con Karma di lu'Qm, ba lån lien tiep. Gia ma toi 'tdp' Ou'QC giåc m<)ng cua to i m<)t cach gQn gang nhu' con Kanna nhl, t6i nghi, r6i aut mieng banh ml con l:;ti cho con ch6 khon. Toi quen chua at ra cho n6, nen n6 bi s?c. Khuc banh cho Ida thlluc nay toi c6 d?n ky tic$m khong bo at. Nh"in xu6ng thung lGng xanh tuoi da s:;tch gån het co lung, chi con mQt lchoång tren a6i phfa nam chu'a Ou'QC thanh toan. "Mai t1.,1i rnlnh thanh toan dam kia," to i d6n het tam tlnh vao chu 't1.,1i mlnh' trong ca u n6i, nhl1 anh nong ph u n6i vai em thon nu - nhu' chung toi khong phåi la hai dua lam he. "Mlnh cu tu tu lam," co thon nu dap va tu het lon bia. Toi mu6n dS danh eau chuyc$n thu hai v€ Asbjørnsen tai tuån sau mai kS cho Ida nghe . Hy VQng ong Per tu'dng da kS cho Ida nghe r6i, khong kS nua .

48

Viet & D9c Tuy~n T ~p 2004

Nhu'ng chång ba o gi o to i c6 di p kS giai tho~i. Thu hai tuån sau Ida khong trå l:;ti.

"May c6 biet con Ida di dau khong?" ong Per hoi. "Ong khong biet thl lam sao toi biet dt1<;1c!" Toi nhan nh6. "May len phong n6 coi, khong chung n6 dau hay ngu quen. Tren lå u hai." Me ben kia c6 mc;>t dåy nha ngang ngay xu'a danh cho ta ai€n, ngay nay dt1<;1c danh cho khach va ngu'oi lam mua xa tai, mQi nam CO nam SaU ngu'oi d, nam nay chl c6 mlnh Ida. Toi ch:;ty len låu hai, må cii'a cå hai phong, khong thåy Ida dau cå . Toi thui thui lam vic$c m<)t mlnh het ngay thu hai. Vua lam vua lo cho Ida g?p chuyc$n chång lanh. Cii' d<)ng ta y chan trong lUe lo l~ng khien t6i v€ to i dau nhuc nhu' bi cum. To i må internet dS lung s6 dic$n tho:;ti, nhung toi khong biet ten hQ cua Ida. Horn sau toi hoi ong Per ten hQ cua Ida, ong cho toi khong nhung ten hQ rna cå mc;>t s6 dic$n tho:;ti rna ong da thii' gQi va khong ai trå loi. V~ng Ida, to i ba t då u thåy nong tr<).i khong nhung hoang vang rna con hoi thui . Toi mu6n nghi vic$c ngay, nhung ong Per, va cå ba VQ Cung nan ni toi lam het mua, ong tang lu'ong them mu'oi a6ng m<)t gio . Toi nh~n a l~i - khong phåi vl ti€n ma vl nghi l<).i it nhåt a da y toi con gån gGi Ou'QC nhung dåu vet cua Ida. Cai dåu dåt u'at noi n6 te såp tren mlnh toi hlnh nhu' vån con. Va cai ban go mc;>c trong bep noi Asbjørnsen ng6i viet truyc$n c6 tich, Ida ng6i d6, biet dau tren chinh cai ghe co tiSu thu con ong chu tr~i nam xua da ng6i.

a

Het he sang thu, cong vic$c då u tien cua to i la di Ås. To i nghi di da u thl Ida cGng phåi v€ ttfu tru'ong. Hoi tai hoi lui khap noi lien he$ tai Tru'ong Nong Lam Suc, tu van phong tai hic$u tru'dng, thåy co, b:;tn be va ky tue Xa, cu6i CUng ffiQt anh sinh vien aåu trQC mach nen hoi co b:;tn chung phong vai Ida nam ngoai, ten Vigdis. To i p hå i cho horn sau mai g?p du'QC Vigdis bang cach xong vao giång du'ong dang gio giång bai. "N6 sang Anh r6i," Vigdis viet tren to giåy.


"HQc?" toi vie't h;l i. Cu<?c but dam tie'p tl;lc: "Khong, sang C1 luon." "Tl;lisao?" Vigdis quay len lang nghe ong giao su, hi hoay ghi chep. Chung ml'a gio sau khong, thlfc ra toi khong bie't thoi gian lue båy gi o da i ngan la ba o nhieu- co sinh vi en mai vie't VaO t0 giåy, mat Vftn quay len bl;IC giång: "Theo nguoi yeu." Toi khong tin vao mat mlnh. C6 th~ toi bi chung lol;ln thi, ho~c b6ng nhien mac chung thåt ng6n, kh6ng danh vån du'c;1c chang. Toi vie't ll;li: "Nguoi yeu?" Co gai dQC måy chu toi vua vie't, thd dai, r6i ll;li quay len b1;1c giång. MQt lUe sau, vang, khong bie't la bao lau, co ghe tai toi n6i nho: "Anh ra di! f)~ to i nghe giång. GiO gi å i lao g~p toi tren cang tin." "Toi ra ngay ba y gio?" Tren cang tin, toi ng6i cho ben mQt cai ban nhln ra mQt cai h6 nhan tl;lo, tlnh co, eling c6 nhung con ng6ng hay thien nga gl d6 dang bai. Vigdis ng6i xu6ng quan sat toi råt nhanh r6i mai k~ tie'p: "Trude khi di, n6 khoe voi toi di theo ngu'oi yeu, ngu'oi yeu chu'a g~ pm~ t cua n6 ." "Nguoi yeu chua g~p?" "Anh c6 n6i tie'ng Na-uy khong v~y? Tu nay toi gio toi vie't ho~c n6i eau nao anh l~p ll;li eau d6." "U nhl," toi n6i thåm. Nhu'ng rieng eau ' nguoi yeu chua g~p' toi phåi l~ p ll;li, bai vl toi chi l~p ll;li m<)t di~u Ida da n6i voi toi trong nong trl;li, rna bay gio toi mai hi~u. Ll;li la m<)t m6i tlnh thoi dl;li 'internet', 'chat' va tlm bl;ln bo'n phu'ong. The' rna horn dåu n6 hoi toi 'g~p nguoi yeu chua' toi cu ngo la n6 hoi 'c6 b6 chu'a'. Toi cuoi tru, hoi: "Co åy bo hQc luon?" "C6 le v~y." Toi rang che dåu ve chua chat trong eau n6i : "Coi bQ tlnh lOn du ':l·" Vigdis cu'oi don, ngå l ung ra sau, nhln ra ngoai cong vien c6 h6 thien nga, n6i:

"Lon cha. TO'i ngay n6 thå m<)ng v~ phuong troi xa." "Dung la Ida, lue nao n6 cUng the'!" "Anh lien h~ voi Ida the' nao?" "Chung to i lam he chung trong m<?t nong trl;li." Doi mat thong rninh cua Vigdis 16e m<)t anh che' di€ u, nhu'ng rni~ng co ll;li than thi~n hoi chuy~n nQ chuy~n kia v~ nong trl;li. V~ y cUng xong. Toi

khong phåi la nguoi duy nhåt bi cho leo ca y... phong gia . Toi cho rang cai ghe' toi ng6i trong nha be'p nong trl;li g6p mQt phån lOn trong cu<)c tlnh mQt chi~u cua toi. Xua Asbjørnsen da ng6i cai ghe' d6 chl bai cho ti~ u thu con ga i ong chu trl;li, co ga i mu'oi bo'n tu6i n6i tie'ng xinh dyp khap vung. Co la hi~n than cua bao nhieu nhan V~ t nu trong ca c truy~n c6 CUa ong. Bao nhieu bai tho ong vie't cho co. Nhung bu6i chi~u nang, hai ngu'oi ng6i du'oi go'c cay phong c6, ong dQC cho CO nghe ffiQt truy~n c6 tich ong vua chep xong, va lang nghe lOi blnh phåm rna ong cho la dich thlfc cua nguoi trong c6 tich. Nhung truy~n rieng ong ll;li ke't Cl;! C thanh mQt c6 tich bu6n- mQt bu6i trua chu nh~t, sau khi di nha tho v~, co con xung xinh trong bQ d6 bunad* va ong trinh trQng trong y phl;IC ngay 1€, ong nam tay co len d6i, ll;li ben ca y phong gia. 6ng quy go'i trude m~t co xin cåu hon. Nhu'ng tru'OC Slf ngo ngang cua ong, cola c då U, kh6c va Chl;ly a xuo'ng d6i. Ong ch~ng hi~u du'QC long co gai- co hoång sc;1 trude tlnh yeu, co bo'i ro'i giua khuc ngo~t cu<)c doi, co thyn thung voi tlnh dåu, hay co da c6 ngu'oi yeu r6i? Chang sinh vien y khoa thåt tlnh cap g6i ra khoi nong trl;li, tie'p wc k~ truy~n c6 tich. Chang da k~ truy~n cho hang ch1;1c tri~u ngu'oi tren the' gioi nghe, chang ly giåi hang ngan vi~c doi, nhung khong giåi nghia du'c;1c tl;li sao m<)t nguoi yeu nguoi nay va tl;li sao khong yeu nguoi kia . Cung lam chac cUng de'n d6 bua cho 'duyen s6' nhu' nguoi Vi~t toi thoi. Rieng truong hc;1p toi, duyen chua dut. M<)t chi~u mua dong tuye't buong trang x6a troi dåt. Toi dang om cay dan guitare tlnh tang vai khuc cho do te ll;lnh thl nghe tie'ng

ViSt & D9c Tuy~n T~p 2004

49


chuong keu cil'a. Ida ti~u t1,1y hi<$n ra giua khung cil'a. N6 om chåm låy toi rna tuon mrac mat len vai len ngl,l'c. Toi d6 danh chan n6 mai nguoi con vak~ Sl! tlnh. N6 quen 'nguoi tinh' cua n6 qua interner. Qua ngon tU n6 hinh dung chang la m9t trang nam til' hao hoa. Doi lc;ti chang cCing hlnh dung n6 la m9t b~c nu lu'u tuy<$t sac. sa di cå hai chu'a ai c6 y trung nhan la vi chu'a g~p doi tu'<;lng xung h<;Sp. Chang vie't cho n6 la cuban nha ban cil'a sang coi nong tr<:ti cho chang, vi mQt minh chang xoa y nhu chong ch6ng rna khong Iqp, cong vi<$c b~ b9n qua suc. Nhung khi Ida sang Anh, tai dia chl mQt nong tr<:ti er Surrey cach Luan-don ng6t m9t gi o xe di<$n thi ngu'oi gac-dan ChO IDQt dia chl khac Cf Luan-don. Ida tlm de'n m9t can phong t6i tan, cil'a neo khong khep, thåy 'ngu'oi tinh' dang nam tren giu'ong vai mQt nguoi dan ba loa th~. "T<:ti sao em dam bo he't, nha cil'a, hQc hanh, di theo ffiQt cai bong nhu' v~y?" toi au ye'm trach m6c. "Em tuerng nhu v~y mai la yeu he't rninh." "Em trer l<:ti Na-uy lau chua?" "Em er l<:ti Luan-don hai tuån d~ xac dinh minh khong låm nguoi, gån he't ti~n tui thi quay v~ Oslo." "Måy thang nay em er dau?" "d nha b<:tn be, nay da y mai d6, khong dua nao chua chåp la u du<;Sc." N6 ngung m9t lue, dan do r6i gQi "Anh!" "C hi?" "Cho em Cf vai anh du'QC khong?" Toi d~ cho Ida er t<:tm trong nha, ngu er so-pha. "Cho tai khi em kie'm du'QC ch6 Cf," toi giao hyn. Co nam quå nu er chung trong can nha nam muoi sau met vuong, sao khong khoi CO nhung lue CQ Xat toe liJ'a, nhu'ng to i tranh ne he't. Toi khong th~ kho kh<;lO them mQt lån nua. Tai mua xuan n6 vån con er li trong nha. Nha l<:ti måy thang nay n6 ngoan ngoan lam be'p, ril' a chen, gi~ t gi u nhu m9t ba n9i tr<;S Vi<$t Nam. CCing tQi. Chl con m6i cai t~t co huu to i khong chiu du'QC la trong nha to i rna 50

Vie't & UQc Tuy~n T~p 2004

n6 ng6i ben cil'a s6 nhin mo mang len troi. Toi bie't long toi khong con nhu xua d~ rna ghen tuong, nhu'ng quå la ngua mat, quå la coi thu'ong long thu'ong h<:ti cua toi . Nhu'ng toi khong n6i gi cå V~ di~U nay. Khong lien quan tai toi. May man, chinh cai l<;ln CQn nay giup toi nhi~u dem khuya c6 suc dåy cai då u Ida ra khoi vai, va d~t cho n6 nam ngu, da p m~n cho n6, r6i tat TV, va o phong kh6a l<;li. MQt horn ong Per di<$n tho<:ti hoi nam nay toi c6 muon lam he khong. Toi n6i se trå loi ong sau. May rna ong åy khong hoi tham Ida, khong thl khong bie't trå lai ra sao, to i khong quen n6i doi. M9t chi~u toi v~ nha khong thåy com nu'ac chi cå. Ida di dau sau gio mai V~, chui vao nha tam ngay. Trer ra, vua lau t6c vua n6i: "Em sa p he't lam phi~n anh r6i." "C hi?" "Truong da nh~n em hQc l<:ti va em se dQn vao ky tue xa ." Tim toi nh6i mQt cai, nhung nguac len, n6i binh tinh: "Chuc mung!" "D~ an mung, horn nay em moi anh di an." "OK." Noi tie'p ca u chuy<$n trong nha hang Nostalgie: "Cam on anh v~ tåt cå mQi sl,l'!" Ida nång ly ru'<;Su vang n6i . Toi nhin dua con gai dyp lung linh va ng<:tc nhien qua chung sao trong nil'a nam troi nay minh khong de nghie'n n6 ra. "Khong c6 c hi ... B<:tn be rna ..." "Thoi gian em er vai anh th~t la tuy<$t voi." Toi cåm d9ng nha l<:ti nhung giay phut åm eting rna toi co gang t<;lt nu'ac l<:tnh vao d~ khoi trer thanh dam chay. CCing la nho long tl! ai. Bay gio sap chia tay, toi c6 th~ dyp tl! ai, n6i theo: "Anh cCing thåy the'." "Th~t khong? Em c6 cåm tu'Crng doi vai anh khong phåi nhu' v~y." "Sao em l<:ti n6i the'?"


"Em hoi thic$t anh di~ u nay nhe. Em såp di r6i, anh dung ng~i ... Anh da g~p ngttoi tlnh cua anh chtta?" To i khong nhtn dtt<;IC cttoi. Nha ngttåi l~ i muon chåi chu nua sao? Thay vl chåi chu, toi dung tie'ng cttoi dai d€ khoa låp eau trå lai. Nhttng n6 khong buong tha: "Trå lO i em di! Anh da g~ p ngttoi tlnh cua anh chtta?" Toi noe c~n ly rlt<;IU vang, r6t tie'p cho Ida va cho mlnh, trå lOi: "G~p r6i. Nhttng chia tay r6i." M~t Ida sa såm, nhttng dnh l~i ngay. "Bu6n nhi. T~i sao?" "Hai giåc må khong g~p nhau." "C6 bao gio anh mo g~p l~i ngttoi å y?" "Anh chi quan tam tdi ngttoi bang xttång bang thit trude m~t..." Che't th~t, t6i n6i ho r6i. Ne'u n6 hi€u toi am chi n6 thl måt m~t anh hung, va th~t la re ti~n. Toi VQi sii'a l~i: "Anh muon n6i la cai gl a k~ c~n mlnh la th~t. Con ngttoi trong må åy a ..." Toi len giQng dua c<;lt "Dåy nhtt cai chang hic$p si cua em a ben Anh å y..." "Anh dung nhåc toi chuyc$n d6 nua ..." "Nhttng c6 ve em vfin chtta muon quen." "Anh a c ghe! T~i sa o anh n6i v~y?" "Anh thåy em thttong ng6i ben cii'a s6 nhln xa xam må m<)ng. C6 th€ må v~ ngttoi d6, C6 th€ m9t hic$p si mai." "Vang, em dang må v~ m<)t ngttoi ..." "Ai?" Toi råt muon hoi. Nhung khong n6i ra. To i ghet nghe nhåc de'n m<)t giåc må trong d6 khong c6 toi. Thåy toi khong hoi toi, Ida c6 ve thåt VQng. N6 cui dåu an u€ oai nhtt con meo om. Toi nghi sang chuyc$n khac - sao nguoi ta c6 th€ n6i chuyc$n tlnh trong bua an nh~u du'<;ic? V~y ma trong xine ngttoi ta cu d6ng cånh d6 hoai. Toi nhln mai t6c Ida trong gttång, tuang ttt<;lng n6 rong len trong gi6 tren d6i co Gjerdrum.

tam thanh

Chu giai

' Truy~n Co' Dan Gian Na-uy (Norske folkeeventyr) do P. Chr. Asbjørnsen vie't chung vdi Jørgen Moe, hai ta c gia quan trqng nhfft v€ truy~n c5 tich t<:~i Båe Å u, ngang hang vdi H.C Andersen va anh em Grimm.

'Bunad: qu6c ph1,1c Na-uy, m~u siic va k.i~ u må u thay a5 i til y vung; nhung k.i~u s~c sa nha't trong tu'dng tlf phvc cua nguoi Mu'ong

i€

Ngay dåu tien tra l~i nong tr~i, ma cii'a chu6ng bo, toi thåy m<)t con bo my dang dung trong ngan våt sua. Toi doan nam nay ong Per chi mt:ton m<)t mlnh toi, cong vic$c con l~i ong ba tlf lam. Toi vua tie'n l~i thl m<)t tia sua xit vao m~t. va m<)t trang cttoi trong treo: "C6 cån lie'm khong?" Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

51


thd cung vinh vi@n

tan tac

Toi nhu cåm th~y bu6n hem khi nghe chi k~ dam tang my giå hQ hang n9i ngoC;ti g'an xa de'm tren d'au ng6n v~n chua du d'ay Tv dung s6ng mlii cay cay nhu thdi tre dC;ti bi r'ay mi thfm xoe tay nhåm de'm xa g'an hQ hang n9i ngoC;ti luu-dan xli nglidi Bay gid (j b6n g6c trdi noi dau eling th~y c6 ngudi hQ Cung nhung må con (j que huong di dua dam my c6 chiing ~Y thoi Toi khong ngan n6i b6i h6i nhd ngay gi6 te't deng vui thuo nao my toi cung cac nång dau m9t dong hQ tC;t thi nhau tr6 tåi Nhi~u dem my eling tho dai

nhling toi ngd tie'ng gi6 ngoåi song thua yen long d6 trQn gi~c mo mui huong t6c my thå tho våo h6n Bao nhieu s6ng gi6 d~p d6n m9t dem chdp b~ mua ngu6n n6i troi thoi thi nudc måt chåy xuoi månh trang tho ~u theo toi lC;tc loåi Tie'ng chim keu thåm cu6i trdi nhåc toi m9t n6i dau ddi khon nguoi dam tang my thie'u cå toi dlia con l~n d~n ngu9c xuoi khong v~.

52

Vie't & DQc Tuy~n T~p 2004


tfn hieu •

hoaimy

Cu6i cung VQ ch6ng Qui eling mua du'Qc ng6i nha theo y mu6n. Cuoc da'u gia keo da i hon mot tuån l~ d~ t cå gia dlnh Qui trong tlnh tr:;mg cang thång. Gia khdi dåu tu mot tri~u ba len dSn kSt cuoc hai trieu co-r6n kh6ng k€ ti~n sang ten va ca c chi phi khac. Sau nhung phut hi ha dac thang, Hu~, VQ Qui gi~ t mlnh, dnh ngo: - Che't! Ti~n ban nha cCi chu'a du'Qc mot phån ba, con l~i bao nhieu phai vay ng~n hang he't, r6i sao mlnh trå n6i cå v6n lån lai, anh? Qui n6i mot hoi dai vua d€ tra'n an VUa khich l~ VQ : - Doi con dai, mlnh con trema em. Thay vl td trong vang ba Chl;!C nam, rnlnh xin nha bang cho keo them nam ha y muoi nam nua . Ån chång bao nhieu, cai (1 moi quan trQng. Du(jc tru than trong can nha

ly tu'dng thl du c6 an mu6i mam di nua vån tha'y ngon nhu' thu'ong. Va l~i, em ~. ne'u kh6ng li~ u lån nay thl chång bie't de'n bao gio mlnh moi c6 can nha rieng thuoc v~ mlnh. Ngoai ra daud~ gl tlm du'Qc nha nao vua dyp, vua rong dii l;;li (1 mot dia di€m thuan loi nhu' the' nay. Kh6ng phai kieu ng~~ chå, chu'a chac can nha nao cua nguoi Vi~ t C1 da y 't}ua m~ t "n6i nha mo i cua mlnh. Qua th~t ng6i nha nay dyp lam, xay chu'a dåy cht,lc nam. San trude, vuon sau r6ng menh m6ng. Nha l~ i dung tren ngQn d6i nen cånh tri bao quanh dåy tho mong. Huong m~ t ti~n nhln ba o qua t cå thanh ph ma va o ban dem rvc len nhu' mot vung bi€n h6 anh sang. Pilla sau lung xanh muot ca y rung va xa xa bi€n u6n rnlnh chen va o chan

o

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

53


nui. Va o mua he nang dQi vao nha tu sang de'n chi€u ta. Ngoi nha c6 hai tång; tång nao cGng dåy du phong 6c ti~n nghi. Qui chi khong hoan toan vua y gian phong gi?t va phdi quån ao (j phia cu6i lå u duoi. Qui ban VOi VQ trong lån tr(i l~i quan sat ngoi nha sau khi da nga gia : - Trude khi dQn vao C5, anh mu6n l<?t cai san g6 nay di, r6i bat da y cap suC5i ben duoi, tren lat g~ch bong cho s~ch. - T6n nhi€u khong anh? - Cao tay chung .. . nam, sau Chi,IC ngan. Hu~ gifty nåy: - Troi! Thoi anh ~, tie't ki~m duf)c chung nao hay chung nåy... Em thåy san g6 nay con moi chan, vut di phi cua, t<?i che't. - Danh the', nhung r6i em se la nguoi C5 duoi nay nhi€u hon ai he't thåy. Hoi em, em chiu l~nh n6i kh6ng? Chång tha t6n chlit dinh bay giO con hon sau nay b~nh t~t thu6c thang con måt gåp b<)i. Dåy la anh chi tinh noi em lam vi~c sao cho åm ap, thoåi mai thoi. Hu~ can nhy moi, suy tinh: - Hay la df)i de'n he anh nha. CGng chång bao lau nila, b6n thang chu måy. Nam nay gia dlnh mlnh khong di du lich, låy ti€n he cua hai dua mlnh c<)ng voi ti€n em se h6t hl,li .. . thl chac du, chu gio vay nila, em se) qua. Qui nhln VQ, mlffi CUOi: - 6 ke thl... he nhung voi di€u ki~n em kh6ng duf)c d6i y dåy. - Em hua rna! Qui tie'p ti,IC SOi n6i: -Å, em c6 thåy ten chu eG c6 ngu qua khong, gian phong nhlf våy rna chi bat c6 hai ct'i'a s6, l~i chie't kinh cung ngat. Mai meSt nhan khi thay san, anh se mC5 m<?t cii'a lOn thong ra san g~ch phia sau d~ ra vao cho ti~n thay vl phåi len xu6ng cåu thang. Anh tinh v~y 6n khong em? Hu~ quay ra; giQng n6i da phån nao ue oa1: - Anh tinh the' nao thl tinh, mi€n sao dung d~ ve) con che't d6i. - Suc måy! - Thoi di len, anh. Dung mai duoi nay em thåy ... l~nh nguoi the' nao å y. ~

54

? •

Viet & U9c Tuy~n nP 2004

Qui cai v<?i m6c cii'a r6i rna u chan len theo ve): - Thl anh da n6i ... MC)t lu6ng gi6 båt chf)t a o toi, lam tung canh cii'a. Qui eau nhau nhu'ng vån phåi quay xu6ng cai l~i. Hu~ nhln ch6ng, cu'oi thåm. Gia dlnh Qui dQn vao ngoi nha moi khoång giua mua xuan. Khong khi bat då u åm ap trC5 l~i. Nang da ng~p tran khap noi. Hoa thi nhau nC5 r<) . Ca y co xanh tu'oi , cang nhlfa s6ng. V 9 ch6ng Qui tin tu'C5ng thoi di~m nay bao hi~u Slf may man. Ba dua con cua Qui di nhien vui suong nhåt. Chung tlf d<)ng chia nhau chie'm phong C5 låu duoi m?c du ben tren cGng con ba phong bo tr6ng. Hu~ chi ta y di~m m?t tung dua: - Dung tuC5ng ... xa b6 my r6i mu6n lam qui gl thllam dau. My se xu6ng ki~m soat hang ngay! Chi Dung lOn phåi coi chung hai em cho my, nho chua! Ba dua tre nhay nhau cuoi. Qui vui mi~ng hua se gan cho m6i phong rna y di~n tho~i rieng, truy€n hlnh va dan may nghe nhac. . Hue. tron . rna t, het len: - Anh con ve duong cho huou ch~y! B~n be de'n choi, ai c ung khen nha dyp, xung voi gia ti€n. V Qch6ng Qui khong giåu n6i ni€m hanh di~n tren net m?t du ngoai mi~ng vftn khiem nhu'f)ng: - N6i v~y chu, lam sao bl n6i voi nha cua cac anh Trong lue vui chuy~n hQ doi ti~c tan gia. Hu~ mim cuoi: -Vang, chung em dau dam quen tlnh cåm cua cac anh chi danh cho gia dlnh chling em. C hi xin c ho chling em khåt... it bua! Sau d6 Hu~ ban voi ch6ng: - Mlnh la con nha c6 h6n c6 xac, thanh thii' vi~c quan trQng nhåt la phåi moi cha lam phep nha som chung nao t6t chung nåy, anh ~-Con chuy~n an u6ng thl thung thång cGng chång sao. Qui g~t gu: - Anh d6ng y. Em di~n tho~i hoi cha Long xem cha rånh ngay nao mlnh låy ngay å y, nhung ne' u dlif)c chi€u thu båy tuån tdi

cm.


thl t6t nhat. Rieng Vl;l tan gia, anh tinh a~ sau khi sU' a xong gi an p hong gi~ t, mlnh mung luon th~. Lue a6 vao mua he, troi niing tdi khuya, cho ba con tha h6 m.rong tmt nh?u nhyt ngoai vlfon. Em thay alf<;1c khong? - Nhlfng horn lam phep nha chiic cilng phai mai it nglfoi. - NhG'ng ch6 a~ c bit$t thoi nhlf anh chi TrQng, anh chi Dinh, anh cm Quang voi chu Tlf Gi ang h6 . - D~ em gQi thll' cho cha Long nha. Gio nay chiic cha khong a van phong giao xu. Anh c6 s6 ait$n tho~i di a()ng cua cha Long khong? - C6 . Em xem trong cu6n s6 bla xanh d?m a tren tu ban tho, l?t vånD, kie'm chG' Dragon. a, gl rna ... - Dragon nghia la con r6ng; r6ng la long, long la r6ng! - Anh båy a~t qua suc! Dam trong nay c6 ca m?t rna ten cac co! - Dlfång nhien! D6ng thoi Qui pha len clfoi, nhay ben miit nhln Hul$ cach tlnh tu. Trong khi VQ b?n ait$n dam, Qui ng6i hut thu6c, nghi ng<;1i. Trong tham tam, qua th?t Qui tie'c da khong thl!c hit$n alfQC ai€ u a o lfoc. C u nhlf Qui, da nem Ja o, phaj thea Jao!Dan them it ti€n, sll'a ngay gi an p hong gi~t, chi hån m()t tuån l~ la dau vao ctåy r6i mung tan gia ngay. NhG'ng gl da dlf tru rna phai cha a<;1i a6i voi Qui la m()t ganh n~ng. Tuy nhien cong vit$c gia dlnh Qui khong th~ ti! quye't ajnh, trai l~i cån c6 y kie'n cua VQ. Hån nG'a trong vit$c mua ngoi nha moi nay, Qui bie't Hul$ da nhan nhlf<;tng mlnh nhi€u va hån tu nay Hul$ se an khong con ngon, ngu khong an giåc vi s6 ti€n n<;1 lOn la o canh canh ben long. Qui thlfång cam VQ, aanh t~m xe'p CaC y thich rieng tlf. Hul$ tra l~i ng6i ben ch6ng, a~t chie'c may ait$n tho~i len m~t ban. Qui dl;li aie'u thu6c aang cha y da va o chie'c g~t tan bang thuy tinh: - Sao? - Thu bffy tuån toi cha Long khong miic kyt gi, nhung cha bao phai sau gio lam 1~, khoang 7 gio cha tdi.

-u

- Mlnh c6 phai sll'a so~n gl khong em? - Khong nghe cha n6i. Nuoc thanh, sach kinh, sach hat voi khan a o l~ thl alfång nhien cha dem theo r6i. Em nghi chiic nha mlnh chi phai dQn m()t ban tho. Å, em phai mua them vai blnh hoa nua chu. - V?y ngay mai mlnh ta ta biit aåu la vua. Con Vl;l mai khach anh ha y em lo da y? - Anh nha! Em d~o nay ha y quen liim. - 6 ke. Anh se xach v€ m()t hai chai rlf<;tu m~nh, chung ket bia. - TO'i nay em se vie't ra giåy nhG'ng thu cån thie't a~ anh lUe nao tit$n ghe tit$m thlfc phåm Asia mua gium em au<;1c khong? - Chuyt$n nho! NhG'ng nguoi dlfQC mai tham di! l~ lam phep tan gia a€u la ch6 than tlnh VOi VQ ch6ng Qui. Hå u he't hQ de'n som hån giO an ajnh a~ ca c ba ph l;! voi Hul$ nåu nlfong. Cong vit$c chuffn bi vua xong thl eling aung lue cha Long toi. Thay phia ngoai khong con ch6 tr6ng nao, cha Long phai ch~y xe vao t?n cu6i san r6i a? u song song voi bue tlfong cua gian phong gi~t. Ch6 nay Qui chua kip biit ngQn ait$n nhu da tru tinh nen håi t6i. Cha Long vap phai bon da, lo~ng cho~ng. Tay cha niim ch~t quai xach cua chie'c va li nho dlfng l~ pht;1c. Qui tu tren phong khach ch~y v()i xu6ng a6n cha Long. Hai nglfoi biit tay nhau. - Chuc mung anh cm c6 nha moi. Qui eling don da: -Han h~nh au<;1c cha ae'n tham! Cha tlm alfong c6 kh6 khong? Cha Long dung l~i, da o miit nhln quanh khu vlfc: - Nba nay thl nhat r6i! Å, eling d~. Sao anh cm bie't ch6 nay rna mua? - D~, chung con tlnh co thay quang cao tren bao. Khi ae'n xem t?n nåi, VQ con cmu 1i€n. The' la chung con nhao vao trå gia. Cling ae'n ca Chl;lC nglfoi Na Uy cung dau nhung dån dån bo cu()c. -Da may chu a truoc r6i? -Hai. Chu ctåu Na U y, nglfoi sau g6c Irang. -Iran? - D~. N ghe n6i nguoi na y au<;te mai v€ nuoc gi u chuc Vl;l gl d6 trong chinh quy€n, Viet & D9c TuySn T~p 2004

55


phåi dem v<)i VQ con theo con nha thl khoan tdng cho ngan hang. Th6i moi cha len nha kt-;o duoi nay l<,mh. Va o trang hanh lang Quf gi up cha Long cdi ao khoac treo len m6c. Cha Long båt tay chao hoi tung nguoi. V6n bån tfnh tre trung, b~H thi~p cha du()c tfn huu quf me'n. Hu~ to y mu6n moi cha Long ly ca phe nhung cha cuoi, båo lo nghi thuc d~o due trude r6i sau tha h6 tra du tlru h~u. Chu Tu Giang h6 xuong kinh cho mQi nguoi cung båt theo trang khi cha Long låm nhåm dQC lOi nguy~n va våy nuoc Thanh. Quf d6t them m<)t ngQn ne'n lOn r6i dm di trude d€ huong dån cha Long de'n lam p he p tung phong. Tie'ng dQc kinh, tie'ng hat s6t sång vang len trang din nha sang choang anh di~n. VQ ch6ng Quf da xin b~n be di theo vi chu te' nhu th€ m<)t doan ruoc ki~u. Nho the' nghi l~ tang them p hån long trQng. Phong gi~t la dia di€m cu6i cung nen cha Long dung l~i lau hdn va d~ ngbi hat bai "J(jnh blnh an cha ng6i nha nay': GiQng ca cua lllQi nguoi dang thanh th6t b6ng tren lå u n6i len tie'ng loång xoång cua ba t dia, ly tach rdi vo . NgQn ltra tren cay ne'n Quf dang dm Vl,lt tåt. Hu~ voi cbi Dinh hot hai ch~y v<)i len. Cha Long hat m~nh hdn d€ dua tam tri mQi nguoi trdl~i slf s6t sång. Anh TrQng b~t diem giup Quf d6t l~i cay ne'n. NgQn ltra vua bung len l~i tåt. Ba b6n lån d~u nhu v~y khie'n cha Long phåi ra hi~u th6i . Khåp ndi da du()c lamphep, våy nuoc Thanh. Khi trdlen l~i phong khach, lllQi nguoi vån giu dUQC Ve trang nghiem, tie'p t1,1c dQc kinh. TrQng nhanh chan hdn, di c~nh Quf, thlr d6t ne'n lån nua. NgQn ltra li~n chay sang cho de'n khi xong mQi nghi thuc, Quf phåi phung rna th6i m~nh moi tå t. Cau hoi d6ng lo~t dåu tien cua mQi nguoi la h~u quå cua nhung ch6ng båt dia va ly tach d6 vo. Nhung ai cGng trQn måt khi Hu~ tudi cuoi låc då u n6i nhu th€ dua don: - T~ dn Chua, bang an v6 slf! Chi Dinh xac nh~n bang cach chi tay V~ phfa nha be'p va ban an: - Nhln thl bie't! Kh6ng suy suy€n ti gL C6 le ben nha hang x6m day.

Quång v6n it n6i nghe v~y cGng phåi len tie'ng: - Chåc kh6ng dung, chi Dinh ~· Nha clra chung quanh da y cach nhau cå hdn hai tram thuoc, gia c6 tie'ng d~i ba c chåc chung ta c ung kh6ng nghe r6 hu6ng h6 tie'ng ... dia bay! Tu Giang h6 chen va o: - Tie'ng gl thl cGng k~ tfa n6 rni~n la dung bay cac mon nh~U kia la dUQC r6i! Ai cGng cuoi. Thay båu kh6ng khf cdi md, cha Long g6p chuy~n: - Chåc anh Tu SQ cånh t6 chen ba y nen de'n ba y giO vån chua cbiu dung buoc giang h6 chu gl? Cuoi nua. Hu~ sai dua con gai lOn de'n thl thåm ben tai b6. Quf g~t då u, dung len. MQi nguoi hi€ u y, ra dau cho nhau im l~ng. -Trude he't chung con chan thanh cam dn cha da lam phep cho ng6i nha nay d€ dn Chua mai mai hi~n di~n giua gia dlnh chung con . Cam dn ca c anh chi da bot thoi gio qui bau de'n g6p lOi du nguy~n. Nhan day gQi la chut... am long, chung con kinh moi cha, moi ca c anh chi dl~i dung voi gia dlnh m<)t bua cdm thanh d~m. Trang bua an ca u chuy~n tie'ng ba t dia, ly tach va tren lå u du() c khdi l~ i. Them c6 hdi men CUQC tranh cai trd nen SOi n6i du chång ly le nao giåi da p 6n thoa. R6i kh6ng hi€u nguyen nhan nao hay do ai d~ xuong rna d~ tai l~i chuy€n V~ Slf ki~n ngQn ne'n tren tay Quf kh6ng chiu cha y. Tuy nhien C1 di€m nay nguoi tad~ d6ng y voi nhau rang dung C1 duoi phong gi~t ai cGng cåm thay l~nh mlnh må y. Hån c6lu6ng gi6 ngåm nao d6 lam tåt ngQn ltra. Du()c th€, Quf phan bua: - VQ ch6ng t6i da nhat tri phåi thay cai san g6 bang san xi mang lat g~ch bong, ben duoi gån day cap sudi am thuong xuyen. Båt då u nghi he, chung t6i khdi c6ng ngay. L~ i ha o hung ban tan. Nhi~u ke' ho~ch du()c dua ra. Håu he't b~n be hua se de'n gi up m<)t tay, do phån c6ng thQ. Tie'ng cuoi n6i tuC1ng kh6ng bao gio dut. Giua bu6i ti~c, cha Long ca o tu V~ som d€ so~n bai giång cho l~ chu nh~t ngay mai.


Khi ti€n chan, Hu~ trao cho cha m9t tth xach da du<;lc g6i ghem d'n th~n: - Chut qua con bie'u cha å6 dem cha c6 d6i b1,mg, khoi phai b~t be'p. Ne'u dd, cha eling cu khen å~i cho con len tinh thån, cha nha. Qui mu6n theo cha Long xu6ng t~n xe nhung bi can l~i: -Va o tie'p t1,1c vui voi anh em! UBng ru<;tu ra ngoai l~nh, nguy hi6m! Gi6 dem mat ru<;ti. Cha Long cåm tha'y nhy nguoi. Tuy v~y mui kh6i thu6c nhu vån bam ch~t noi quån ao cua cha. Tren n€n troi 16ng lanh m9t vai cha'm sang le loi. Cha Long di nhanh chan han. Vua bo vao trong xe chie'c va li ål!ng 1€ ph1,1c va bich thuc an, cha Long b6ng gi~t nåy minh. Ro rang ben trong gian phong gi~t m9t c6 ga i trån tru6ng da ng6i tu bao gi o tren chie'c ghe' då u, quay lung l~i phia ngoai. Cha Long d1,1i m~t. Vi lai xe, lue nay cha dau dam u6ng ru<;~u. Då u 6c cha hoan toan tinh tao. Cha mu6n quay di nhung kh6ng hi6u manh ll!c nao b~t cha tie'p t1,1c nhin qua khung elta kinh. T6c c6 gai mau åen xoa xu6ng bo vai, n6i b~t tren lan da tr~ng ngån. Vi kh6ng tha'y m~t c6 gai nen cha Long kh6ng bie't å6 la nguoi Vi~t hay ngo~i qu6c. Nhung ai? C6 ga i b6ng åling len, di v€ phia du thang. Nhung buoc chan nhy nhang nhu kh6ng ch~m m~t san g6. Lung c6 gai thon l~i d vang eo å6 r6i nd r9ng noi c~ p m6ng tron lån. Cac m~ch mau nhucung l~i trong kh~p co th6 cua cha Long. C6 ga i tu tu biSn d~ng sau canh elta len lå u. Cha Long v9i ng6i th1,1p vao xe. Ben ngoai v~ng tanh. Då y di y hang rao lung lay trong gi6. Nhung trong xe ng9t ng~t, thie'u khi thd. Cha Long c6 g~ng tra'n tinh l~i, å€ may. Cung khoang bBn nam lån å()ng co moi n6 . Xe åa ch~y ra xa 19, cha Long vån cåm tha'y khu6n m~t minh con n6ng bung.

Bua ti~c tren lå u tie'p t1,1c trong båu khi r9n ra. Hu~ å€ nghi vua an u6ng vua hat karaoke va åUQC mQi nguoi hudng ung. He't don ca l~i song ca. Nhung bai ai eling bie't thi h<;tp ca vang cå nha. Chång dn giu gin ha y eau n~, åe'n nhu chu Tu Giang h6 eling hang sa y bi6u di€n 'Hin c6 giao duyen '~ Cu9c vui keo dai åe'n gån bBn gio sang moi

tan. Nha r9ng du ch6 cho ta't cå ngu l~i. Vua å~t minh xu6ng ai eling chlm ngay va o gia'c ngu sa y. Tie'ng ngay li€n thi nhau vang d9i kh6ng kem gi tie'ng hat h6i nå y. Nhung eling trong gio phutnay, t~i giao xu, cha Long vån con thuc. Vie'tr6i l~i x6a, bao nhieu lån ma cha Long vån kh6ng hoan thanh du<;tc bai giang cho bu6i 1€ ngay mai. illnh anh c6 gai loa th6 quån quanh trong tam tri khie'n cha ma't he't kha nang t~p trung suy tudng . Cu6i cung cha Long åanh xe'p l~i gia'y but, tru tinh sang mai thuc gia'c som hy VQng se lam Vi~c åUQC. Cha quy g6i du nguy~n th~t lau. Nhung khi len giuong cha Long kh6ng tai nao ch<;lp m~t n6i. Tran qua trd l~i mai. Cha nhu con chim trong b1,1i gai. L U'a n6ng duoi lung. LU'a å6t trong 16ng ng\!c . LU'a phung ph\!C giua cac te' bao. Cha vung b~t ng6i d~y. Vao phong t~m, cha v~n nuoc th~t m~nh. Nuoc l~nh . Lue sau buoc ra, cha run dmc~p.

Sau khi m~c quån a o a'm ap, cha Long cåm tha'y å6i b1,1ng. Nho l~i bua ti~c h6i t6i, cha chåy nuoc rnie'ng. Cha xu6ng be'p md tu l~nh, la'y chie'c h9p ål!ng thuc an ma chi Hu~ åa t~ng . N~p h9p vua b~t len theo tay cha Long, l~p tue m9t mui th6i khung khie'p eling o a ra . Cha Long chi kiP tha'y thoang thoang ben trong h9p thu gi åen åen, nhao nhoet. V9i vang cha nem m~nh chie'c h9p ra bai co ben ngoai r6i å6ng elta s6l~i. Nhung mui kh~m nhumui tlf thi vån n6ng n~c trong can be'p khie'n cha Long quån qu~i ru9t gan. Cha chua kip cui dåu vao b6n du thi åa non mlta th6c thao. Lue sau cha Long la nguoi, nam V~ t s6ng soai tren ta'm tham. Sang chu nh~t, nhu thuong l~ 6ng tu Thu<;~ng åe'n giao xu som å6 md elta nha tho, s~p xe'p ao 1€ va chen thanh. Khi di ngang ben duoi phong cha Long, 6ng Thu<;tng ng~c nhien tha'y ng6n ngang tren dam co xanh khoang han ch1,1c chie'c cha gio chien vang, nhung SQi bun tr~ng phau va nhung khoanh ot do tuoi . Mui thom cua mo thit, cua nuoc m~m pha toi con thoang thoang. Linh tinh bao di€ u ba't h~nh, 6ng Thu<;~ng ch~y v9i len phong cha Long. May m~n elta ben trong kh6ng kh6a. Trong khi Vie't & E>9c Tuy~n T~p 2004

57


chan budc do dåm, mi~ng 6ng Tht1<;1ng lien tie'p g9i: Con xin phep chiw cha!- Kh6ng nghe tie'ng d9ng nao. Ong Thl1<;1ng m~nh b~o x6ng vao cac phong. Cu6i cung 6ng thåy cha Long nåm båt d9ng ben b6n cåu v~ sinh. Ong bao d9ng ngay. Xe cuu thuong dt1<;1c g9i tdi, ca'p t6c chC1 cha Long vao b~nh vi~n . Ba c si kham nghi~m cha Long cho bie't ne'u ch~m chung it ph ut nCi'a, cha c v6 phuong cuu chCi'a. Tuy kh6ng chuffn doan du<;1c can nguyen b~nh tlnh cua cha Long nhung bac si xac nh~n cha se phai tinh duong la u dai. Va cGng tu ngay d6 cha Long duong nhu chång n6i nang gl nCi'a. D6i mat cua cha kh6ng con linh ho~t, sau lan kinh c~n l~i cang l~c thån. NhCi'ng nguoi lOn tu6i bao rång cha Long bi trung gi6 d9c, cåm khffu.

* Nghe dua con trai ut k~ rna y eat co cua 6ng gia Per bi hu, Qui nhan co h9i qua bat than vdi nguoi hang x6m. Nho c6 chut nang khie'u ky thu~t, Qui loay hoay sl'ra dt1<;1c chie'c rna y da qua eG. Ong gia Per hai long va to ra phl:Jc anh chang Vi~t nam nho con nhung nhanh nhyn nay. Sau d6 Qui phl:J giup 6ng eat xong co (1 manh san v6n chi bång phan nlra san cua nha Qui. Ba Anne, V</ 6ng Per lam banh T6 ong mai Qui cung an va u6ng ca phe . Qua eau chuy~n, Qui du'<;1c bie't ng6i nha rna 6ng ba hi~n C1la qua cudi do Cl:J c6 ngo~i cho ba Anne khi ba thanh h6n vdi 6ng Per, m9t c6ng nhan ngheo . Ong ba chi sinh du<;1c m9t nguoi con gai. Co nay sau khi t6t nghi~p bac si, da tinh nguy~n sang lam vi~c C1 Phi chau trong phai doan H6ng th~p tlf Na U y. Da p l~i, Qui cGng k~ V~ dfrt nu'dc va gia dlnh mlnh cho ong ba nghe . Ch<;1t 6ng gia Per n6i : - Tao thåy måy dua con cua rna y thuong choi vdi b~n Na Uy. Khong nhu gia dlnh trude, chång ba o giO! Ba Anne nhanh nhffu: -Dau c6 gl l~, h9 la nguoi Trung d6ng l~i theo d~o H6i, khat khe lam trong vi~c giao dl;IC COn cai, nhfrt la vdi COn gai . Qui nMn ra C1 vung nay, tuy hang x6m s6ng cach xa nhau, tuC1ng nhu bi~t l~ p hån nhung thlfc te', h9 vån quan sat nhau. Dan 58

Vie't & DQc Tuy~n T~p 2004

ngo~i qu6c cang trC1 thanh dich di~m cho bao c~p mat to mo cua ngu'oi ban xu. Qui h~ dia banh xu6ng ban , thong tha giai ba y:

- Theo t6i nghi, måy dua nho cua t6i d~u sinh tru'C1ng C1 Na U y, dt1<;1c giao dl:Jc trong h9c duong Na Uy, chiu anh hu'C1ng cu a van h6a Na Uy, do d6 chung n6 duong nhien phai c6 b~n Na Uy. Ong gia Per tlf r6t them ca phe vao ly mlnh, g~ t gu : - Quan ni~m nhu' rna y th~ t hCi'u ly y ta o khong chu tnrong p hai quen ngu6n g6c, nhung la cån thlch nghi vdi m6i truong. Th6i, tao cu låy gia dlnh chu eG cua nha rna y lam thi dl;l v~y nha. D6ng y h9 g6c nguoi I rang nhung cGng da cu ngl;l C1 xu sC1 nay gån hai chl:Jc nam chu it sao. V~ y rna chång c6 chut gl gQi la anh huC1ng cua van rninh, van h6a Ta y phuong cå. L~! Dua con gai lOn khoang dau muoi båy, muoi tam tu6i, h9c nam ch6t ca'p ba, cu thåy v~ de'n nha l~i phai bo Åu phl:Jc, m~c qu6c phl:Jc. Con thång con trai , tuy c6 ve ph6ng khoang hon, nhu'ng tuy~t nhien cGng kh6ng thåy be b~n vdi thanh nien Na U y nao. L~! Ba Anne g6p chuy~n : - Dung v~y, trude h9 C1 noi khac kh6ng bie't the' nao, nhu'ng ba nam V~ da y rna chång bao gio qua l~i vdi hang x6m gi6ng nhu' gia dlnh rna y va Ong Per eat ngang: - Cua dang tQi, cGng m9t lån. Ay la lån cu6i eling trude måy ngay d9n di, 6ng bO' sang day chao bi~t, k~ rang con gai lOn da v~ I rang tu thang trude vl ba ngo~i da tlm du'<;1c cho n6 m9t h6n phu cung que quan va cGng g6c H6i giao. BC1i v~y h9 phai bein nha gåp d~ v~ nudc lo dam cudi cho n6. Nhan dip nay ne'u thång con trai ung dua em h9 14 tu6i, con gai cua nguoi dl thl cGng cho cudi m9t th~. H9 tinh kh6ng trC1l~i Na Uy nCi'a . Qui ng~c nhien thåy eau chuy~n 6ng Per k~ khac vdi nhCi'ng gl Qui dt1<;1c bie't V~ gia dlnh chu eG qua nguoi trung gian ban nha C1 ngan hang. Tuy nhien Qui khong mu6n n6i ra. Ng6i han huyen them lUe nCi'a, Qui cao tu. Khi Qui vua bu'dc ra hanh lang thl 6ng gia Per g9i l~i: o

o o o


- Qui, may thap lo~i den gl d phong rna y rna kY Cl,! Cqua V~ y? Ban dem tao thåy qua dra kinh cu he't chop do l~i 16e u·ang, he't b~t tim l~i nha xanh ... nhtt thti den mung 1€ Giang sinh kh6ng bång. Qui cttoi: - T6i chl bat hai ng9n ne-6ng ngan th6i; anh sang vang cho da ch6i mat. Nhttng dem ai b~t den lam gl cho t6n di~n! Ong gia Per eau m~t: - Kh6ng ly tao quang ga? Tao moi båy mttoi hai c hu måy! Ba Anne tu trong be'p n6i v9ng ra: -Da nhac 6ng nhi€u Hin di kham mat l~i, thay kinh rna cu khåt lån mai! Trong bua com chi€u, Qui k€ l~i chuy~n nay cho vr:J con nghe. Ca nha d€u cuoi, n6i 6ng gia Per låm cffm r6i, thåy nhi€u anh den la dåu hi~u Chua sap g9i v€. gi~ t nha

Måy ngay sau trong tai Qui lue nao eling lung bung nhung am thanh 1~. Khi thl vang vång tie'ng tre so sinh kh6c, lUe l~i khan khan nhu lli v~t dtjc keu dan. Nghe ch6ng than, Hu~ båo t~i Qui hang ngay nghe tie'ng rna y m6c d trong sd nen b~ am ånh. Qui nhun vai: - Anh lam trong nha in hon ch~,~c nam nay, dau phåi linh moi rna em giåi thich gl... hay qua v~y! Hi~n tu\jng keo dai khoång hai tuån 1€, btjc mlnh qua khie'n Qui phåi xin g~p bac si chuyen khoa cua xi nhi~p. Ke't quå kham nghi~m, thinh giac cua Qui vån t6t. Du kh6 cmu v6 cung, Qui danh tlj nhu phåi t~p lam quen voi nhil'ng am thanh ky quai nay v~y. Ho~c quen n6 di! Nhung kh6ng d€, lue nao nhung tie'ng d<)ng h6n lo~n nay eling nhu ngmch ng\jm, pha phach trong tai. Qui mu6n dien! M<)t dem Qui nghe ro rang c6 tie'ng g5 cii'a, lue då u c6 ve de d~t, sau m~nh va gåp rut. Qui mu6n danh thuc vr:J nhttng sljc nho eau Hu~ vån treu ChQC mlnh, '1nang nhi cua anh thung r6i ': l~i th6i. Qui nhy nhang nang tårn m€n da p sang cho vr:J, don den ra m~c ao khoac, tlm d6i giåy 6ng.

Chac c6 ngttoi b~n nao mu6n ngu hoang, ng~i tie'ng chu6ng danh thuc cå nha? Tie'ng g5 cii'a vftn tie'p ti,IC n6i len. Åm thanh sac c~nh trong sl! thinh l~ng. Qui khe v~n ch6t

kh6a, tu tu dåy canh cii'a. Bau troi thang nam nhr:jt nh~ t. Qui buo c ra hån ngoai, nhln trude, ng6 sau. Tinh 1~ch . Qui kh6ng tin mlnh da nåm mo. Chr:jt nho ca u chuy~n 6ng gia Per kti, Qui di vong ra ben ngoai gian phong gi~t, ngttoc mat trang len khung cii'a kinh. T6i om. Tlf tltdng rnien man, quay v€ voi bu6i 1€ lam phep nha, Qui thåy t<)i nghi~p cha Long, moi ngay nao khoe m~nh, tuoi tre, nay vån li~t giuong. Gi6 th6i nhy rna bu6t t~n xttong. Qui rung mlnh nhi€u lån. Khi bttoc len b~c th€m hanh lang å€ trd va o nha, Qui b6ng thåy hai con dom d6m lur:Jn tren n6c nha dti xe. Tu ngay ra ngo~i qu6c, lån då u tien Qui thåy l~i loai con trung d~ quang nay. Sang som, chu6ng å6ng h6 bao thuc åe'n lån thu ba Qui moi 16m c6m ra khoi giuong. Hu~ da lam xong thuc an bu6i trua å ti Qui dem the o tdi sd lam. Thåy da c6 sån nltoc s6i, Qui tlj pha ca phe theo khåu V~ va cham åie'u thu6c: -Dem qua anh thåy dom d6m. Hu~ b~t cttoi thanh tie'ng nho: - Ne'u anh n6i g~p thien thån hi~n ra, c6 le em tin bon. -Em nghi anh ... x~o? - Kh6ng phåi, nhung thu nhåt anh di da u ban dem rna thåy dttr:jc; hai nu a, dom dom thu'ong c6 vao nhil'ng dem thoi tie't n6ng, khoång cu6i thang sau ho~ c qua thang båy. Dang nay moi giil'a thang nam, åe'n nhu ngttoi ban ngay con l~nh c6ng hu6ng h6 con sau con bQ. Qui kh6ng n6i gl them, lång l~ng cåt bao thu6c la vao tui ao. Hu~ giup ch6ng bo h<)p thuc an vao b~ch nhtja: - Anh nho chi€u nay mlnh lam gl kh6ng? -Gl? - Chua 6i, ne'u em kh6ng hoi thlla c6ng la vi~c he't r6i. Qua Sotra xem g~ch bong h~ gia dyp åe'n ca nao å€ r6i con tinh! -Å ... a nho chu. - Don em d sd lue 4 gio 15. Moi ban voi nhau t6i qua, gio eta quen. A. y la vi~c Vi~t & DQc Tuy~n T~p 2004

59


slta phong gi~t anh van mong han mQi nguoi. - Anh nho må! -Em thåy anh do nå y... sao å y, lue nao eling nhumåt h6n. Anh thåy trong nguoi the' nå o? - Khoe! Khoe nht1 trå u! - Th~t khong dåy? Qui h~ giQng, n6i sat ben tai vc;l: - M6i toi anh van chung minh d~u d~n, the' khong du cho em tin a? Hu<% trc;fn rna t: - L~i n6i b~y! Mang nhi da thung, bo con muon thl;lt luoi nCi'a sao da y? Qui voi lach mlnh ra khoi c U' a, cuoi lOn gi9ng. Tie'ng cuoi thoang ve gtrc;fng g~o. Chi~u horn d6 khi ae'n xem lo~i g~ch

bong duc;1c sån xuåt tu Do Thai, Qui ung y li~n. Sau khi thu~n gia, san ti~n Hu<% d~t CQC ngay. Tit%m hua se giao hang t~n nha va o chi~u thu nam tuån tdi. Thåy ch6ng vui, Hu<% mung. V~ ae'n nha hoi tr~, VQ ch6ng Qui thåy phong cua ba dua con khong c6 anh den, bie't chung n6 l~i di choi cuoi tuån. Trong khi Hu<% ham thuc an, Qui xuong phong gi~t tinh do d~c l~i a~ bie't cha c chan so g~ch d~t mua da aåy du. Den vua b~t sang, tim Qui gån nht1 ngung d~p khi Qui thåy cai rna y gi~t dang nam giCi'a phong. Qui hot hai ch~y len gQi VQ. Hu<% ha hoc mit%ng, chång thot dt1QC lOi nao. Tuy chua trao a6i voi nhau nhung trong då u cå hai nguoi d~u khong tin ba dua nho C1 nha da tlf aong hc;fp ltfc choi dua thay a6i noi d~t may gi~t. Vå l~i chung di h9c cå ngay. Qui va Hu<% eling låy he't suc v~n chuy~n chie'c may v~ ch6 eG nhung khong n6i. Thlt cå chl;IC lån chl nhuc nhich dt1QC vai phan. Qui n6i trong hoi th& doc: - Chiu! D~ anh du cuu chu Tu Giang h6. Qui låy may dit%n tho~i di aong trong tui quån, båm so. Khong tie'ng trå lOi. Hu<% ng6i tren chie'c ghe' då u sot ruot: - Chac khong c6 nha. Qui kien nhan: - Hay lå cuoi tuån cha noi l~i qua chåu chlfc ben chi ba Hot vit lon r6i! Khong ngo, gia må con da tlnh gom! ft phut sau, tu aåu day ben kia: 60

Vie't & D9c TuySn nr 2004

-A lo, Tu nghe da y! Qui n6i nht1 reo: - Troi! Tu&ng di vang chu, sa o mai khong bat rna y? -Kyt trong toa-let. C6 chuyt%n gl v~y? - Rånh khong, toi giup t~:~i nå y mot ta y... Hå? ... N6i lOn hon mot chut, nghe khong ro ... thl tai van u ... Khieng cai may gi~t. Tu nay tl;li nå y e c6 må cuoi cung phåi då u hang. N~ng khung khie'p. Må dtrc;fc khong A-? ua. -Mua may mai a? - Kh6ng, rna y eG .. .. Ha? ... Ha? Å, chuyt%n dai, cu toi se bie't! ... 6 ke, t~:~i nay cha! Cha o, lat nu a g~ p l~i! Khong aåy nlta tie'ng sau xe chu Tu Giang h6 da a~ u c~nh bue tuong ben ngoai gian phong gi~t. Nghe Qui k~ xong, chu Tu di toi di lui, nheo mat quan sat: - Chac t~i cai san g6 nay nghieng nen khi rna y ho~t aong dån dån n6 troi va o ch6 trGng hon. Hu<% dinh chinh li~n: - Nhung måy bua nay em dau b~t rna y. Hon nCi'a ne'u .. . -U a ha ... ! Tu Giang h6 cGng bo lU'ng eau n6i; tay gai gai mai toe da CO nhi~U SQi b~c . Hl hl;IC mot lUe lau ba ngt1oi mai vån n6i cai may gi~t V~ chd eG, noi gan 6 dit%n va blnh thoat nuoc. VQ ch6ng Qui giCi' chu Tu C1 l~i dung com. Hu<% xao dia thit bo va tron them m6n goi tom. Qui låy trong tu chai Hennessy. Hu<% chl an chen com, keu mt%t r6i va o giuong som. Qui va chu Tu tie'p tl;IC doi åm. Hai nguoi duong nht1 da quen chuyt%n cai may gi~t, Cru to nho V~ 'thi ba Hot vit lon ': Tu Giang h6 vui mot cach a~ c bit%t. Qua khuya Qui ainh md chai rt1QU mai nhung chu Tu cån l~i. Qui låy chan dt%m ra eling ngu (j phong khach a~ nghe tie'p tam St! cua nguoi b~n vong nien. Tuy v~y khong då y nam phut sau, tie'ng ngay da vang doi trong can phong. Qui dang ngon giåc bdng bi lay d~y. Thoang thoang thåy bong dua con trai ut, Qui dl;li mat le nhe: - Sang r6i co a? Thang be ng6i Sl;lp xuong, thl thåm:

u


- Chua, bo! Nhung ... ba c gl.. . quen tat may xe. Qui tinh hån: -Hå? Xe nao? - Xe d~u d cu6i sån nha m'inh. Khong phåi xe ciia b6. V lia lue d6 chu Tu Giang h6 tung m€n, n6i nhu het: - Xe tao! - Chau d~y di .... te, tha'y xe bac vån ... ;:? .; con no may. Tu d~p m<;1nh tay vao tui quån, gat giQng: - X<;10 may! Ch'ia kh6a xe nåm då y rna rna y! Tuy n6i v~y Tu Giang h6 cung v9i cai l<;1i that lung quån va hang cuc ao. Ca Qui va chu Tu ciing ch<;1y xu6ng sån, kh6ng lqp m~c them ao khoac. Qua th~t tie'ng may xe dang n6 gåm gao. Kh6i cu9n len bao phii cå m9t vung. Hai ngQn den pha ph6ng ra hai duang anh sang thång m<;1nh. Chu Tu luynh quynh md cii'a xe r6i l~ p c~ p mai moi tra du<;fc ch'ia kh6a vao 6. Chie'c xe rit len, giay gi~a them vai lån r6i moi chiu nåm yen. Qui sa tay vao nap d~y may, v9i gi~t ra ngay. Bong råt. Chu Tuquay cii'a kinh xe xu6ng, ha't ham hoi Qui: - May hi6u n6i khong? Qui lac dåu nhung cung dåp li€u: - Chac mat då y. - May n6i ch~ng lQt tai ti nao. Ch<;1m di~n th'i chay ba n6 r6i chu con dung da'y ... ... rna no may. Qui ga g<;1c: - Dån chom chia xe cung chi cån hai SQi dåy may Xyt vao nhau. -V~ d6 khac. - Khac sao? Tu Gi ang h6 nhun vai, l~ng le kh6a c lia xe. Qui di ben C(;lnh c ung khong n6i gl. them. Trong tai Qui ll;li VQng len tie'ng tre kh6c va giQng vit dgc khan khan. Trai da ngå sang. ~

* Tha'm thoat da vao mua he. V~t d~ng Qui da mua san sang, chi cha khoang dåu thang ba y se khdi cong. Chac chan c6 chu Tu Giang h6 va anh TrQng de'n giup. Qui

va Hu~ da sap xe'p dS cung nghi he vao m9t thai gian. Ba dua con tham dg tr<;1i he tren rni€n Bac Na Uy do cong xa t6 chuc cho nhung tre khong c6 co h9i du lich xa. Dung ngay hyn, tu sang som chu Tu va anh TrQng da lai xe tdi. Nguai nao cung dem theo b9 d6ng ph~c mau xanh nuoc biSn, thu quån ao cong nhan. Qui chi m~c chie'c quån jeans da eat c~t hai 6ng va ao mai 6 xam, d9i them chie'c mil luoi trai. Ba nguai ng6i tren thåm co u6ng ca phe. M~t trai da len cao nhung nang diu va gi6 hay hå y. Hu~ dem ra r6 banh ml. nh6i thit voi ca r6t ba o mu6i chua nhung ai c ung n6i kh6ng quen an sang ho~ c cha d6i b~ng. Qui nhac ll;li c6ng vi~c sa p thgc hi~n: - D6 d<;1c t~i nay khuån ra he't r6i, tru cai rna y gi~t n~ng qua thoi. Då u tien m'inh 19t san van ra he't, moi eG gl. eling lam ciii d6t lo sudi. Lop ben duoi c6 th6 la då't ep ho~c xi mang mong, m'inh cu6c len r6i da o sa u them khoång ... Chu Tu Giang h6 eat ngang: - Thoi cha, b9 lam he't bua nay sao rna thuye't rninh du v~y! Toi dau, tuy co ung bie'n de'n d6. Bay gi a, nhao do! Ba nguai dan 6ng be b6ng cai rna y gi~t d~ t ra hanh lang. Sau d6 m6i nguai dm m9t xa beng d6 n(;ly tling rnie'ng van. Cong vi~ c tie'n nhanh. Thinh thoång Hu~ ghe va o mai cac anh nghi tay xoi banh, l~i bi du6i len nha . Hu~ chi cuai xoa. De'n khoang giua trua th'i san g6 da du<;fc dQn s~ch . Ben duoi g6m nhung tårn g<;1ch to bån xe'p khit nhau. B6ng Qui xåy xa'm m~t rna y, tai då y nhung am thanh ky quai. Anh TrQng ch<;1y l~i do Qui, dl. u ra ngoai san. Nang he ga y gat nhung gi6 mat. Qui tinh l~i, ngo ngac khong hi6u ly do mlnh l~i ng6i tren thåm co. Trude nhung eau hoi cham s6c ciia hai nguai b~n, Qui chi cuai sång s~c khie'n hQ nghi vua r6i Qui da d6ng lqch. Com nuoc nghi ngoi xong ba nguai tie'p t~c phån V~. Vi~c go cac vien g~ch khong kh6 khan chi dn nhy ta y v'i Qui mu6n dung lai dS lat loi di len vuan. Chot Qui tha'y ~9t duang da y di~n bat tlr m9t eam dUQC ng~y trang bång m9t cai khay dgng b9t gi~t. Då y di~n nay nam trong m9t 6ng nhga rna u

8

Vie't & DQc Tuy@n T~p 2004

61


den lOn bang ng6n chan cai, ch~y ngam va o lang dat. Qui gQi: -Hai ong l~i xem nay, hlnh nhu da c6 san h~ tho'ng dåy cap. Chu Tu Giang h6 v()i d~t ch6ng g~ch xu6ng duoi chån, Uk dau: - Chac khong phåi ... Å thoi r6i, thang chu eG mu6n eau di~n l?u dåy ma . Manh ki~u nay, suc may Nha Den kham pha n6i. Anh Tr9ng chui tay vao hai ben hong quan, cuoi: - Co i chung ... mln day, n6 thl bo my. Qui lay xeng XUC lOp da VI,Jn ben tren. ong nhlfa ctvng da y cti~n khong nam ngang nua ma dåm thång xu6ng. Chu Tu va anh TrQng ph1,1 voi Qui. Dat ben duoi tai, kho chung to moi du<Jc lap khong lå u lam. B6ng dau chie'c cu6c cuaTrQng d?p phåi chat gl eling. TrQng nhuong ch6 d~ Qui dung xa beng d()ng xu6ng tham do. Bie't cha c c6 v?t khac l~ ben duoi, ba nguoi ra suc dao xoi cac lOp dat, md r()ng thanh mQt cai ho' sau. MQt lue sau hi~n ra m~t nap cua m()t chie'c tu ma chi€u dai cGng khoang thuoc ruoi . Qui lay chån hat may CI,JC dat SOt l~i, nlta dua nl'ra th?t: - Kho tang! Dan d~o H6i cGng hay giau cua gi6ng nhunguoi Tau. Cau troi m()t tu ... vang thl doi len hl1ång! Ve hoai nghi hi~n tren net m~t cua chu Tu Giang h6 va anh Tr9ng. Hai nguoi nhu nghe ro nbip o? p cua trai tim va håi thd d6n d?p cua nhau. TrQng buoc tai sat sau lung Qui: - Tao da n6i ma, VQ ch6ng may mua OUQC can nha nay la hen vo bo be'n. Chu Tu t~c luoi: - Thi cu md ra! ei hay hai thang nay, dung day ma må m()ng giau sang! R6i cå ba nguoi eling bam may dau ng6n tay vao thanh nap tu, b~m moi, nhln nhau. Qui de'm: - MQt, hai, ba! Nap tu b?t m~nh len. Khi l~nh ua ra. B6ng ba nguoi eling het len: - Troi! - d !. .. oi!. .. Duong nhu khong ai dung d?y n6i, cu le't gi?t lui; mi~ng lap bap khong thanh tie'ng . Ca ba b9 m~t xam ngat. 62

Vie't & DQc Tuy~n T~p 2004

Lan håi mang b6c len tu chie'c tu bay len, tan loang. Sau nhung phut khie'p dåm, Tu Giang h6 tinh h6n l~i du<Jc truoc, dm chie'c xa beng, din trQng tie'n l~i. Trong lang tu hi~n ro dan m()t tlt thi. Hai canh tay cua xac che't gi å len gi6ng hai thanh cui voi ca c ng6n tay cong l~i nh11 dang cao eau khong gian. Khuon m~t nguoi che't tuy bi o? y duoi lOp bang nhung vån ro net. M9t nguoi con gai. Landa dinh sat Xl1ång m~t xe'p thanh nhii'ng ne'p khong hi~u do slf dong da hay vl nhii'ng don dau eling clfc khi nguoi nay qua doi . T6c nguoi che't phu dai xu6ng t?n vai, b~t l~i nhu nhung nam råm. C~p mat khong khep kin, co' tr<Jn len. Dau luoi loi khoi hai ham rang trang mdn ma thit l<Ji da co len, xam den. Xac che't du<Jc quan bang nhii'ng lOp vai mau s~c so. Doi 6ng chån bi g?p l~i duoi etui nhu d~ cho thån hlnh vua v~n voi kich thuoc chie'c tu . Tu Giang h6 gi?t mlnh khi c6 ban ta y d~t tren vai. TrQng va Qui cGng danh b~o mon men l~i. - Bao ... bao ... cånh sat! Khong bie't ai da thuc gi1,1c, Qui lam theo m()t cach may m6c. Tay Qui run run khi dm may di~n tho~i di d()ng, bam s6 cap cuu. 112. Tu dau dåy ben kia giii'a nhG'ng am thanh 6n a o, tie'ng cua mQt nguoi dan ong co' gang n6i lOn, hoi them m()t vai chi tie't. Qui nghe rat ro va trå lOi di1QC du voi giQng con day kinh hoang. Vo tlnh Qui khong d~ y tai mlnh da he't u tu lue nao . Khoång nlta tie'ng sau, mQt doan xe dnh sat hu coi ch~y de'n . Nhii'ng SQi då y do 1i€n du<Jc giang ra, co l?p khu vlfc. Hai nhån vien an ninh m~c thuong ph1,1c hoi cung t~i ch6 truoc he't Qui r6i TrQng va Tu Giang h6. Trong cach di~n ta ro r~t ba nguoi dan ong Vi~t Nam nay tie'p ti,IC hi~n hii'u trong cån chan d()ng. Lue d6 chång ai quan tam de'n Hu~ vån ng6i nhu thån ti1<Jng da tren th€m hanh lang. Cac nh?t bao hom sau o€ u ch~y tren trang nhat hang chu lOn, d?m net: Tl'r thi trong tu dong l<:J.nh - va dang hlnh gian phong gi~t, ngoi nha voi bai tuong thu?t: "Trang khj sU'a sang san p hong gjfi t, chtl nhan (ngtfoj Vift) etla ng6j nha cung v&


hai nglfoi b9n c16'ng hlfdng v6 ti'nh da o thf{y m(Jt chiec til d6ng i{Lnh dlfc;tc ch6n sa u trang lang dat. Xac m(Jt c6 gai nam trang til nay ma the? nha chuc trach dif chet cich nay chlfa dfiy m(Jt nam. Olnh sit trlfdng cha biet c6 nhiJu vet tfch tren tti thi khien khå nghi day Ja m(Jt Vfl an m{Lng. Stj ki?n gay kinh ng{Lc hdn nua la m;n nhan dang mang thai. Cilng thea cu(Jc die'u tra sd khdi, n{Ln nhan la nglfoi I-rang, qu6c tjch Na Uy, khoång 17 tUoJ, Cf/U n[f sinh trlfong trung hQC cap J thanh ph6~ Bon bao ph6ng vien sau khi co/ c6ng ti'm g~p m(Jt s6/ h9c sinh do'ng kh6a voi co gai, da thu th~p dlfc;tc them chi tie{ Ja thieu n[f nay trang thoi gian di hQC, dif tung c6 m61Jien h? tinh cåm sa u dam vdi m(Jt b{Ln trai Na Uy eling Jdp. . Gia dinh n{Ln nhan gom cha me va nglfoi em trai da bf m~ troi Na Uy tlf thang gieng nail} nay nhlfng dlf Ju~n kh6ng tin h9 dif trd ve que quan I rang. Dau vet cu6] eling etla gia dinh nay tren dat Na Uy ma nhan vien trung gian ban nha tiet 16 Ja s6/ Chlfdng m{JC etla nglfoi cha thuoc ~§mot ngan hang Thf~Y sl. Chuc quyen.Na Uy da nho cd quan hinh cånh qu6c te/- Interpol truy iling tung tfch gia dinh n6i tren. T~oi ~ian ganday da xiy ra trang gidi tfn d6 Hoi giao clf ng{J t{Li Bie Au nhung Vfl hanh quyet COn cai, VOn dl/de menh danh Ja giet vi danh dl/, khi nhung du~ tre nay kh6ng tuan thea stj clfong d# etla gia dinh trang van de' ti'nh cåm va han nhan. Phåi chang c6 gai bj ch6n trang ttl d6ng i{Lnh nay cilng Ja n{Ln nhan cila mot htl tue cu6ng tfn ?" · ·

hoaj m.f

nh~c

mua

La suang nhung cOng la mua. Lc;mh vua du nho, nho vua du dau. La tlnh la t(>i chi nhau. Nen ta ke cu oi dua dau sang Me. La bu on he o hat son khe. La di chång toi la ve khang cam. La thanh buet ngljc tien dan . Nghe dau W thuo lo lang chia xa. Troi thap thu dan di~n. nhc;1c mua. Trang ta dlu d ~t chut an thua . Vang bay gi6 rl)ng hon nhula. Ben ay nang di ai tien dua. Uoc h~n gl dau rna thon thuc Ngan nam doi van nhanh sang chia. Nang di mang cå hon thu truoc Va nhling mua sau chång h~n ve. Bai a phuang nay xanh bong nui Nhc;1c mua reo mai cung dan xua. ha huyen chi

*

Cha Long h::t tO ba o xu6ng b~tn. Khu6n m~t cha tuåi tinh va h6ng hao trd lai. Chl mai h6m qua, sang nay cha Long bi€'n d6i khac hån. Cha gQi di<%n thoai v~ nha anh TrQng, nåi nghe n6i gia dlnh .Qui dang t::tm tru, dinh hyll gio a€ den tham va chia se hoan cå~h. Kh6ng ai trå lOi. Cha Long d~t may xu6ng; mi<%ng hat nho mot dieu nhac thanh ca. · · · Trong lue c16 v9 ch6ng Qui dang ng6i trong ngan hang, n6i chuy<%n vdi nhan vien trung gian v~ vi<%c ban gåp ng6i nha. Vi~t & D9c Tuy~n T~p 2004

63


thd binh sa

,.

,.(

eat tuyet Cåi Tuye't tren trdi, Cai Tuye't rdi Tr'an ai vui låm, xu6ng day chdi Dua vui vdi Tuye't bao chång tre Trti<;jt, nhåy cå ngåy de'n bd hdi

"."---

-

Lu tre thåy nang, mi~ng toet cudi Xay thanh, dåp h1y, låm tro vui Ngtidi ta md h()i d6n nång de'n Gång stie thi dua, låm cu()c chdi Rieng td, ngåm nång trong trång tinh Nång ntidng theo gi6 dang them xinh Nh~ nhång nång khe hon len rna T d r<;jn c å ngudi, dting l~ng thinh Cai Tuye't nång di ! D~p tuy~t vdi Trång trong ai dam sanh tren ddi V 6n bang gia vdi mui danh l<;ji Nen chång ng~i ngung khi de'n chdi Nång de'n, h6n ta them tåi te Cång md hdi åm cua tinh Que Bao nam d6t che't bång thtidng nhd Mai de'n bay gid van hon me.

d~ h6n bay l~c L6i nho em v~ dang thudt tha Tren cånh phu<;jng do tie'ng chim ca N6n nghieng, t6c xoa bd vai nho Bång åy n\1 cudi da thie't tha Khi d<;ji long anh xao xuye'n l~ D~ h6n bay l~c lue em qua

Bay gid ngd ngån trang theo mai De'm btidc chan em må x6t xa


nåm mdi n6i chuy~n khi ph~m

dong ng~c

Trong mu6i hai con giåp c6 le khi lå con v~t c6 lien quan de'n con ngu6i nhi'eu hån cå. Ai c6 tinh hay dua dai , thich ChQC ghyO nglidi khåc thi bi rua lå ... d{) khi, låm chuy~n gi khong ra tro tr6ng gi, ciing bi co i lå låm tro khi. Cu6i må nhån rang ra thi the' nåo eling bi ch1;1p mil lå ... nhli khi. Th\fc ra eling oan cho khi låm, chåc b~n d9c da c6 fan nhin thfiy chu khi di~n cåi åo cånh, cåi quån c<)c do, lon ton ph\1 vdi chu bån thu6c cao dån hoån tan, lue thua khåch, chu cdi chie'c xe d~p nho xiu, d~p mfiy vong, the' lå ngu6i ta bu l~i, ngu6i chu tha h6 bån thu6c ... dz6m.

Du chfip nh~n hay khong, khi lue nåo ciing nhu chie'c bong cua loåi ngu6i. Du b trong ritng thåm xa xoi, hay trong ... sb thu; nhfit lå rit khi Ch. R. Darwin, nhå thån hQC vå t\1 nhien hQC tni danh cong b6 thuye't Tie'n H6a, vdi nhiing bång cd khoa h9c chinh xåc, thi khi chå con xa l~ gi nlta, ong lao fiy chinh lå thuy t6 cua loåi ngu6i chung ta v~y. Thuye't Tie'n Hoå gay dao d<)ng ldn lao trong mQi gidi, nhfit lå trong gidi khoa hQc, nhi'eu cu<)c tranh cai n6 ra. Tuy v~y, phe Darwin cå thång, nh6 ly lu~n viing chåc, chling cd khoa h9c xåc dång ...P he thua cu<)c ben tim cåch chåi tro ... khi, h9 thfiy Darwin c6 b<) rau quai n6n r~m r~p sum se, c~p måt khi nhin thi lom lom, thinh thoång chdp m<)t cåi nhu dang ch6 ai cho chu6i v~y, rfit gi6ng ... , the' lå phe thua nhå ta ben dg nguyen cåi m~t nhu the', chi ve them hai tay hai chan dåi l'eu kh'eu, dåy long lå dang bo trb l~i ritng hoang ... thuye't Darwin du6ng nhu bi m6 nh~t rfit nhi'eu sau blic hi h9a d6. Ngu<;jc l~i mfiy the' ky trude, ben Trung Hoa, cu6i d6i Minh, thfiy tram h9 kh6 sb dieu dling, tri'eu dinh thi hoang dam vo d~o, quan l~i thi Vå vet tham nhiing, ai c6 he moi thi ru ng1;1C dQa dåy, Ngo Thita Ån ben mu<;jn vi~c c6 th~t xåy ra dudi d6i Du6ng kg l~i chuye'n di v~n d~m thinh kinh Ph~t cua su Trån Huy'en Trang, vli<;jt sa m~c Gorbi va hån 30 xli , sau 2 nåm de'n du<;jc AnD<), luu h9c 12 nåm, r6i mang v'e 70 b9 kinh qui bau. Lue di thi phåi tr6n må lue v'e thi vua than hånh ra khoi hoång cung hai d~m d6n tie'p, l~i xay thåp r6i m6i Huy'en Trang dich kinh b d6 .

Trong tri'eu thi v~y, ngoåi dan giå thi nhå nhå låm van, ngu6i ngu6i låm thå, cåc thien tåi thi ca xufit hi~n, Vuång Duy, Ly B~ch, D6 Phu, Thoi Hi~u, Truång Ke', Trån Tli Ngang ... t~o nen ky nguyen Thå Du6ng r\fc ra, tdi nay vån con lå ni'em hanh di~n cho Hån T<)c. Ngo Thiia Ån thfiy xua thi the' må nay thi the', ben mu<;jn vi~c xua må cånh tinh hi~n d6i. Ong tubng tli<;jng cu<)c hånh trinh quå gian nan cua Huy'en Trang khong thg th\fc hi~n m<)t minh du<;jc r6i them vo ba d~ tli theo pho tå nlia: SaTang tinh tråm l~ng it n6i, Tru Båt Gi di g6c lå heo nen rfit me gåi, vå sau c-ung lå anh chång ch9c tr6i khufiy nudc T'e Thien D~i Thånh. Chång nåy v6n xua gi li chlic Båt Ma On (coi chu6ng ng\fa) cho Ng9c Hoång Thu<;jng De', tinh rfit...khi. M<)t horn Tay Vliång Måu-bå tien cai quån cåc nång tien, du<;jc m9t vi th'an tit m9t hånh tinh th~t xa mang mfiy tråi dåo de'n t~ng (chåc lå trUde låm quå, sau g~ gåm ... ) dåo nåy rfit qui vi cå ngån nåm mdi c6 quå, m&i lån c hi c6 Viet & D<;>c TuySn T~p 2004

65


l qua thoi. Tay Vuong mau ben sai tien nl:t giang den ke't hoa, dån sao nh(?n nhip mb ti~c mdi NgQc Hoång de'n dl,i. De dau trong khi NgQc Hoång con b~n thay y d6i ao thi t~ Thien h~n våo phong ti~c, m9t minh m9t c6, an he't tao, u6ng s~ch ni<Ju, nhung ni<Ju tien chåc khong khac ni<Ju de' hay Vodka lå måy, nen khi u6ng xong, T~ Thien chan nam da chan xieu, d\illg gi d~p d6 r6i chu6n. Tdi chi:!ng NgQc Hoång de'n, Tay Vuong Mau thudt tha sanh doi budc våo thi oi thoi, bån ghe' ng6n ngang, man tnidng rach to~c ben gåo kh6c thåm thie't, con NgQc Hoång thi n6i tr~n 16i dinh truy~n l~nh truy tim thu ph~m, quan tim den chu6ng nglja thi T~ Thien ta dang ngay nhu xe g6 ... the' lå a-le-håp, m9t phat m{?t, d~i thånh bi dåy xu6ng tr'an, hi~n nguyen hinh chu khi, b Hoa Qua Son, chi an duo c trå cay va chu6i thoi, ai må dua n.i<JU de'n mfl i thi nhan nh6 kh6 sb låm ... Dan den s6ng dudi måy t'ang ap bltc nghe de'n do~n nåy åt phai v6 dui khoai trå, tit d6, NgQc Hoång Thu<_jng De' tren thien dinh hay Thien Tlt noi h~ gidi khong con låm cho ngudi ta s<J nhu tru' de nlia, lu6ng gi6 tlj do th6i nhe nhy våo long ngudi, & chiu bie't bao! !! Sl) nghi~p cua khi khong p hai chi c6 the', cu6i the' ky 19, nguCii ta gbi khi theo phi thuy~n tham hi@m khong gian, r6i noi phim tru'dng, phim King Kong chie'u di chie'u l~i, låm say me bie't bao khan gia. Khi con c6 tinh da cåm nl:ta, toi con nhCi chuy~n chu khi con, my bi th<J san bån che't, chu bu6n ba ngåy dem chang thie't an u6ng gi, cu6i cung che't theo my ... R6i khi chan nan, tuy~t VQng thi l~i phai nhd de'n khi mdi di~n ta he't cai phan uåt chan chudng. Day lå eau d6i Cao Ba Quat låm khi bi dåy tdi Son Tay nh~n chlic giao thv;

Nha trang ba gian, m9t th§y, m9t co, m9t ch6 cai h9c tro dam dzia, mJa ngliåi~ mJa ng(Jm, mJa dllåi llo'i ..

Nam mdi, xin thån chuc quy b~n dQc v~n slj nhu y.

Jl?Y r·

66

Vi~t & DQc Tuy~n T~p 2004


LÅM DAGLIGVARER Hay ghe tham Lam Dagligvarer, noi c6 tren 3000 m~t hang gia dvng. Chung to i c6 ban tl:i cay kim cho d~n s9i chi, bong hoa, ra u qua, banh kt~o va nhiSu m<:tt hang kh6 du logi. V di

D

Nhi~u nåm kinh nghi~m trong ngh~

D D

Phvc V\1 khåch hång,t~n tinh,chu dåo Giup da giao hang t~n nha Bai ~u xe r()ng rai, thoång måt

D

Lam Dagligvarer da dtl.Qc nhiSu khach hang cimg giCii bao chi m~n chu()ng.

Dia ehi: Damstredet 2, Oslo (ti~m nåm tren khue quyo g'an nha thd ehånh toa St. Olav, eaeh khoång 150 met) Gid md etla: Thli hai- thlt sau : 9:00 - 22:00 Thtt bay: 9:oo - 21 :oo Chu nh~t d6ng elta Di~n tho~i:

22 20 82 l O Mobil: 45 27 00 72

TRÅN TRQNG KiNH MOI

Viet & D9c Tuy~n T~p 2004

67


TÅNTÅNSUPE Sieu thi Tan Tan la m9t trang nhling sieu thi ldn nhat va d'ay dtl cac m~t hang thtjc phåm cua nglldi Vi~t Nam t~i trung tam ph6 Oslo. Noi day c6 ban hau he't tat ca th\tc phåm kh6, ttfdi dll<;jc nh?p hang tutm ti.f Vi~t Nam, Thai Lan va Hoa L an. Tan Tan c6 tren l 000 m~t hang du loe:ti , rir hang d6ng I~nh nhu tom, cua, ca, ID\fc. f)~c bi~t hang tu'an c6 rau tLtoi vi~t nam vao mf> i thli ba va th{t sau.

Gid mb etla: Thli hai- thli sau: l 0:00- 18:00 Thli båy: 9:00 - 18:00 Chu nh?t d6ng etla Dia ehi: Torggata 26-28, O183 Oslo Di~n tho(_l.i: 22 20 56 10 Fax: 22 20 56 10 Email: ttsupermarket@yahoo.no

68

Vie't & E>Qc Tuy~n T~p 2004

Tran tr~mg kinh mdi


Cua trdi va cua nglldi

Thct : Dttctng Ki~n

~,., 56

N~ : Trin TIIW Minh

t ~~f ~ ' ;'' '''i~~~,~~~~~~r~;=i_~---_: :?:~_: :~i--~~-~I-:_ -;_~_;-:_;~!=_·=.~-f: ;!~--~-IE;~-~~~?=-~-i1-~-~~~~=~:-~-(:=:Jy: :~± ~~ 3

__

tJ

...

E>em

qua

tt:ti-

~ ~· ·~_ ._.:..

· - ··+ -,;-

· -

-:;t

· -

ngoåikhung oi<t.

no mQtd6a h6ngtu'di. Såne

~{ l!cf :::;:::::~

s'--Gl':', .. ri -- - ----v]L:-----+------+--- --+-------+----------l::.! LJ---------------+------1----~ :::::::-=-=-...!1:=..=-<-·-·-r -·-l---~----T---~1-----·.,-.···! :: ".::::__::.-..:=;.. ::::::-..-:...... ...::--. ___..-..- · ·= . . . . ,• __+-~ -.c=-r··-~..:.:~·--··J.:::::::~::::::: . ._-:.:. ___ :· c :; ._ -+ .__, IMY

su'cfng nhu" ngQC, ntfdc

ntiit

.. -,; ..

f:)cm

1\lnh cua trall

qua

trong giAc

mc>ng,

md

+~Ef.: ~ l~~-::~~~.·~.t@i-"l~J~ti +1-f:fh=ti;:~ -·:· -> -,;-,;--

m(>t nv cu·m.

thAy

=--

~

::.::::

~l

Sång

hijt l~

t.-ly om m\lt.

nay

--=j!_"!.______

nong

dm

ngudil

=--------•-- ----~.--=:-- -· --- ;--·---·-------

_ ,

1

..L. ..

-•-

con

...

:::r-;;;;;;:• =~T:::::~:::::;::~:::::::~i'[::.,~:::±c_

. .------·----····------•----··---~-------- ........ -~----...r.---~·-··--r----·-------e. ....L........;.........,___ - ·-----• - ----:J:--•- -------- . ... -l rti-·-. Anh v~ giiia th.ing c.hfn.

.

..._"

m9t m.1 h6ng ttidi,

.____ _____ lf: ..... ~

:.

liln trong vut1n

co

r6i.

-

Em

~~:=4JJ :f=y=~·i'Tl r· r ~,~ :i, ~·:~ va

di

t6i di!

Thång mU'di

hoa rå

1m± • .'i'

c.inh.

da

co

~ c: r~- ·'~ --- fm";'...,, ~ ~ G7~ M--"''.t. • .. ~ ----------+------- --+--------l--------f-----j,·---- ------·n.--.n::.::::....... j-------------:< :......:::...y ...... ~- ---tl·i1· ·lL:·::j: l

:._ .... :::::.~....::;!1.--:.:-:::~:=r.--:.:......::::--:.::.::y_:-:::... momntnmo~·--·•·-+-

:

0

:

·'

. _

-

su'o'n_g mii khuSt. loi

o~

vå em

di!

5em

qllil

1

-- .---- - ~ ,

.

. . . . . . . . . . . . . . . . . ... ...

i:J~ ri:J7 -------~rli~:~t'J - --- ---·---------------------··----· -~··----------·--·· .... -.;-; .:;: ;:J--H:=i. ' ----·::.i _____ ------- :;r~~ - - F -

qua

rrong t;im

t6i,

t6i

soi ng~m ngiJi

t6i.

k... : mm

......

----· +-~1-- ·· ·-r;--'

l

fJ

__,.J:::l

tt6't d~m måu tim nzu'Cti. E>em

m~t trOi tfå1,

nay

L6i

ng:0:1ikhungc.\kl. !~ng

1

bOngtrang soi. Sang

roi.

Fi.-f---iJ::.::::::.:~::J .._,.· .• .

- .:l xu~

won

- ..

0

-

J

ua

SAng

nay

ngoaikhung elta.

dii

~~f~~~J~-~c==~~~~~~~=m nu i

'

[m

ot

toi

ot

em

di!

Bergen, 09.3.2003 Cop)'right ©- materials. No ret..<istribution \'•~thout the authors' consem


viet &

Doc â&#x20AC;˘

www.vietdoc.net

V&D 2004  

Viet & Doc 2004