Jaarverslag 2019

jaarverslag 2019

Inhoudsopgave Voorwoord. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. Het vfonds. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. Onze partners. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3. Subsidieaanvragen en toekenningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 4. Governance.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 5. Strategie, beleid & management. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 6. Marketing & communicatie.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 7. Financieel verslag. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Jaarrekening 2019 8. Risicomanagement. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 9. Vooruitblik naar 2020. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Bijlagen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 • • • •

Samenstelling en nevenfuncties Raad van Toezicht Samenstelling en nevenfuncties Raad van Bestuur Samenstelling bureau Projectlijst 2019 | toekenningen per werkveld

Voorwoord Een lustrumjaar om nooit te vergeten Het jaar 2019 stond voor het vfonds geheel en al in het teken van 75 jaar vrijheid, deels voorbereidend en deels al uitvoerend. Een mooie en veelbelovende start mochten wij beleven op 31 augustus 2019 in Terneuzen.

Zeer vereerd waren wij dat zowel koning Willem-Alexander en koningin MĂĄxima als koning Philippe en koningin Mathilde van BelgiĂŤ daarbij aanwezig waren.

van onze eigen medewerkers is daarbij enorm op de proef gesteld, maar heeft tot prachtige, deels alternatieve resultaten geleid. Mede door de coronacrisis hebben Nederlanders de bevrijding zo intens beleefd. Gelukkig zullen later dit jaar of in 2021 de activiteiten alsnog doorgang vinden.

Wij prijzen ons evenzeer gelukkig dat onze investeringen met een bedrag van maar liefst negentien miljoen euro in de diverse musea en in de Nationale Monumenten niet in rook zijn opgaan. Airborne Museum, Vrijheidsmuseum Groesbeek, Bevrijdingsmuseum Zeeland, Oorlogsmuseum Overloon, Het Oranjehotel, Nationaal Monument Kamp Vught en Kamp Amersfoort hebben prachtige tentoonstellingen kunnen neerzetten, die nu digitaal en later fysiek beleefd kunnen worden. Deze musea zijn op dit moment geheel up-to-date. Dat is en blijft van onschatbare waarde.

Immers, op deze manier blijft het mogelijk om met name jongeren op een eigentijdse manier het verhaal van oorlog, conflict en (on)vrijheid, waar ook ter wereld, te vertellen. Zo kan het hen helpen zich te realiseren dat vrede en vrijheid geen zelfstandige naamwoorden zijn, maar werkwoorden.

Het zijn begrippen die beslist niet vanzelfsprekend zijn, en waar zij dus in hun verdere leven aan moeten blijven werken.

Al in 2017 en 2018 had het vfonds de voorbereidende stappen gezet voor de bijzondere viering en alle voor de hand liggende partners gemobiliseerd.

Bovendien had het fonds voor 75 jaar vrijheid vijftien miljoen euro uit zijn eigen vermogen beschikbaar gesteld. Dit bedrag kwam bovenop het bedrag dat het vfonds jaarlijks van de Nationale Postcode Loterij, de BankGiro Loterij en de Nederlandse Loterij ontvangt. Deze herdenking zou immers met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de laatste worden, waarbij de ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog in levenden lijve ons zouden kunnen vertellen over die verschrikkelijke periode in onze geschiedenis.

Het is een meer dan aparte ervaring om een jaarverslag te moeten presenteren over hoe wij in 2019 bij het vfonds bezig zijn geweest met voorbereidingen van activiteiten die door de coronacrisis in 2020 een heel ander vervolg hebben gekregen. Herdenkingen, evenementen, manifestaties, tentoonstellingen, concerten, feesten en andere activiteiten konden deels niet doorgaan en hebben deels een andere uitwerking gekregen.

De creativiteit en inzet van de partijen die we wilden ondersteunen en

Het jaar 2019 was ook het jaar waarin wij afscheid namen van Ton Heerts en Michiel van Hattem. Ton, die in 2010 als directeur binnenkwam en daarna in verschillende functies het vfonds voortreffelijk heeft gediend – en Michiel, die niet alleen de inspirerende instigator en organisator was van

3

ons nieuwe huis, het Vredesbolwerk, maar die ook verder de rol van directeur bijzonder toegewijd heeft vervuld. Michiel heeft tussen de bedrijven door ook de naam Vredesbolwerk bedacht. Het vfonds is hen beiden dank verschuldigd voor alles wat zij voor de goede zaak van het vfonds hebben gedaan. Ondertussen is Lisette Mattaar eind 2019 begonnen als directeur en tevens secretaris van Bestuur.

75 jaar vrijheid begon in 2019 en eindigt met de herdenking van 75 jaar Verenigde Naties in 2020. Dat zal een markant moment worden.

De vraag ligt dan voor: hoe gaan we verder?

Die vraag is een uitdaging voor de komende jaren die we met veel enthousiasme aangrijpen en waar we onze partners intensief bij willen betrekken.

Want ons werk is niet mogelijk zonder alle mooie initiatieven uit het veld en de inzet van iedereen om dit voor elkaar te krijgen. Dank daarbij ook aan onze medewerkers en aan de leden van de Raad van Toezicht. Bovenal is ons werk niet mogelijk zonder de financiering die wij ontvangen van de Nationale Postcode Loterij, de BankGiro Loterij en de Nederlandse Loterij.

Wij willen hen hier van harte voor bedanken.

Robert S. Croll voorzitter Raad van Bestuur

Lisette Mattaar directeur / secretaris Raad van Bestuur

4

Matthieu Borsboom lid Raad van Bestuur

1. Het vfonds

Welkom in ons jaarverslag 2019. In dit hoofdstuk lichten we onze missie toe, gaan we in op onze rol en plek in de maatschappij en geven we tekst en uitleg bij de drie werkvelden waarop we actief zijn.

• het levend houden van de herinnering aan oorlog en vredesmissies en daarmee het herinneren, herdenken en gedenken van slachtoffers van conflicten, en het vieren van de vrijheid.

Dit alles doen wij met het oog op: • het in stand houden van vrede, democratie en de rechtsstaat en het stimuleren van de (inter)nationale rechtsorde.

Maatschappelijke relevantie van het vfonds In Nederland leven we al bijna 75 jaar lang in vrijheid. Zo’n lange periode van aaneengesloten vrede, vrijheid en veiligheid is uniek. Niet alleen in de geschiedenis van ons land, maar ook daarbuiten. Toch is in al die jaren de oorlog nooit ver weg geweest. Sinds de Tweede Wereldoorlog is Nederland betrokken geweest bij 122 internationale missies: oorlogen en conflicten die invloed hadden en hebben op (het gevoel van) vrede en veiligheid in eigen land. Daarnaast staan in deze tijd van moderne informatiebronnen de vrijheid van meningsuiting en de rechtsstaat onder druk. Het vfonds zet zich in om het belang van vrede, vrijheid, democratie en de (inter)nationale rechtsorde te blijven onderstrepen en te bevorderen.

We dragen onze missie uit via de door ons gesteunde projecten en initiatieven van onze subsidiënten.

Rol vfonds In vergelijking met andere fondsen heeft het vfonds een vrij unieke rol en positie, met name door onze ontstaansgeschiedenis en de daarmee samenhangende sterke worteling in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Zo investeren we als één van de weinige fondsen in de overdracht van lessen uit het verleden om beter samen te leven in het heden. Ons streven is zoveel mogelijk mensen op uiteenlopende manieren het belang van vrede, vrijheid en democratie mee te geven. Zodat zij vanuit bewustwording en een actieve houding kunnen bijdragen aan een vreedzame, democratische samenleving waar eenieder naar vermogen aan kan en mag deelnemen. Al onze inspanningen zijn daar primair op gericht.

Missie Het vfonds zet zich in voor: • het erkennen en waarderen van veteranen en andere geüniformeerden in overheidsdienst;

5

Erkenning en waardering

Reünie Veteranen Search Team Het Veteranen Search Team bestaat pas twee jaar. Het team kent 1400 geüniformeerden – van veteranen en oud-politiemedewerkers tot boswachters - die hun veelzijdige expertise inzetten om te helpen zoeken als iemand wordt vermist.

Daarmee ondersteunt het team de politie in haar werk, maar het geeft de veteranen zelf ook kracht en kameraadschap. De oud-militair Dennis van der Kraats, die onder andere diende in Afghanistan is de initiatiefnemer en hij organiseert de acties samen met zijn vrouw Mariska. In december 2019 houdt het team zijn tweede reünie.

Subsidiëren Initiatieven en projecten die bijdragen aan het realiseren van onze missie, steunen wij met geld. Jaarlijks ondersteunt het vfonds zo’n 200 bijzondere of vernieuwende initiatieven en projecten die laten zien dat vrede geen vanzelfsprekendheid is. We verstrekken subsidies aan nationale herdenkingen, oorlogs- en verzetsmusea, herinneringscentra, veteranenreünies en nazorgdagen voor geüniformeerden, maar ook aan de nationale bevrijdingsfestivals. Daarnaast investeren we in onderwijs- en jongerenprojecten die het belang van vrijheid in deze tijd over het voetlicht brengen.

Werkvelden De drie onderdelen van onze missie vormen tegelijk ook de drie werkvelden waarop we actief zijn.

1. Erkenning en waardering van veteranen Veteranen zijn in hun leven als militair van grote waarde voor de handhaving van de rechtsorde, mensenrechten, veiligheid en vrede in Nederland en daarbuiten. Dat geldt voor veteranen uit de Tweede Wereldoorlog, maar tevens voor veteranen van internationale missies waar ook ter wereld.

Daarom hechten we veel belang aan waardering en aandacht voor de veteranen en hun naasten. Ook andere geüniformeerden, zoals politie, brandweer en civiel personeel, zetten zich vaak onder moeilijke omstandigheden in voor de openbare orde, veiligheid en hulpverlening. Zij verdienen evenzeer onze aandacht en waardering.

Initiëren en aanjagen De wereld verandert en nieuwe generaties stellen nieuwe eisen aan hoe we omgaan met herdenken en vieren. Daarmee verandert ook de rol van het vfonds. We stellen ons steeds meer proactief op. In de toekenning van financiële steun aan projecten zoeken we meer naar samenwerking, naar een rol als verbindende factor tussen de verschillende speelvelden.

Om zo onze missie sterker uit te dragen. Een voorbeeld is het uitschrijven van ‘calls for proposals’, waarin we mensen oproepen zelf met ideeën te komen voor herdenken en vieren. Vanaf 2020 zullen we deze calls ook uitschrijven voor ons derde werkveld Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde. Daarnaast verbindt het vfonds zich aan enkele projecten als ‘founding partner’ om de totstandkoming van het initiatief in een vroeg stadium financieel te steunen. Projecten als de speelfilm ‘De Slag om de Schelde’ (ook wel bekend als The Forgotten Battle) en de Invictus Games The Hague 2020 hebben zo een vliegende start gekregen. Eenzelfde rol hebben we vervuld bij de eerste plannen voor de grootschalige herdenking en viering van 75 jaar vrijheid, een programma waar uiteindelijk veel partners zich bij hebben aangesloten.

Veteranen verdienen het om door de maatschappij gezien en gewaardeerd te worden. Het vfonds stimuleert dit met financiële steun, voorlichting, educatie en publiciteit. We ondersteunen veteranenorganisaties die de (coördinatie en uitvoering van) veteranenzorg op zich nemen, missiegerelateerde reünies, activiteiten voor ‘jonge veteranen’ en andere projecten die erkenning en waardering van geüniformeerden stimuleren.

In dit werkgebied ligt de oorsprong van het vfonds.

2. Herinnering, herdenken en vieren Er zijn steeds minder ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog, de link met de familiegeschiedenis wordt kleiner en door migratie verandert de samenstelling van de bevolking. De herinnering aan de oorlog verschuift hierdoor van persoonlijke verhalen en ervaringen uit de eerste hand naar gemeenschappelijke kennis over de geschiedenis. We vinden het belangrijk

7

Erkenning en waardering

Reünie Tijgerbrigade Ieder jaar organiseren Joop en Marianne Pragt de reünie van de Tijgerbrigade, een van de drie brigades die na de capitulatie van Japan in Nederlands-Indië werd ingezet. Ook redigeren Joop en Marianne het blad Sepatoe Roesak (voor de Sobats van T-Brigade en Java), houden ze een website bij en spreken ze op uitvaarten van overleden veteranen, waarbij ze verhalen over die periode vertellen die de familie vaak niet eens kent. Huib Lankhuizen, de vader van Marianne, maakte destijds deel uit van de Tijgerbrigade en bij zijn overlijden in 2008 schreef zij over hoe haar inzet voor de veteranen was begonnen toen haar vader, na 52 jaar zwijgen haar eindelijk iets vertelde over zijn ervaringen in Indië. De extra feestelijke reünie die Marianne en Joop op 25 mei 2019 organiseren is de opmaat voor 75 jaar vrijheid.

om deze kennis over de geschiedenis van de oorlog in stand te houden en te blijven verrijken. Gedeelde kennis, gezamenlijk herinneren en samen herdenken én vieren, kan mensen verbinden en bijdragen aan het collectief bewustzijn dat vrede en veiligheid waardevol en kwetsbaar zijn – en niet vanzelfsprekend.

3. Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde Voor het vfonds zijn herdenken en vieren onlosmakelijk verbonden met de begrippen vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde. Bevordering van deze drie elementen is het derde werkveld van het vfonds en tegelijkertijd het meest uitdagende. Nu er steeds minder mensen zijn die de Tweede Wereldoorlog nog hebben meegemaakt en democratische waarden wereldwijd onder druk staan, is de grootste uitdaging de komende decennia: hoe houden we het besef van de urgentie van vrede, vrijheid en democratie levend voor nieuwe generaties?

Om de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden, ondersteunt het vfonds de grotere oorlogs- en verzetsmusea en herinneringscentra met een landelijke uitstraling, vertegenwoordigd in de Stichting Musea en Herinneringscentra ’40 -’45. Zo dragen we bij aan de kennis over operaties en de gevolgen ervan voor burgers en de mensen in uniform die voor vrede en veiligheid zorgen. Ook in 2019 steunen we herdenkingen, zoals de Nationale Dodenherdenking op 4 mei, de Nationale Kinderherdenking in Madurodam op 4 mei, de Nationale Herdenking Capitulaties Wageningen op 5 mei, de Nationale Holocaust Herdenking eind januari in Amsterdam, de jaarlijkse herdenking van alle slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië op 15 augustus bij het Indisch Monument in Den Haag en de jaarlijkse herdenking van de gevallen militairen in voormalig Nederlands-Indië bij het Nationaal Indië-monument 1945-1962 in Roermond. Dit monument is opgericht ter nagedachtenis aan de ruim 6.200 Nederlandse militairen die in de periode tussen 1945 en 1962 in voormalig Nederlands-Indië of in Nieuw-Guinea zijn omgekomen.

Samen met anderen zet het vfonds zich in om vorm te geven aan onze missie. Projecten die zich rekenschap geven van de internationale context van en invloed op (de geschiedenis van) ons land hebben onze bijzondere aandacht. We willen ondersteuning geven aan publieksuitingen die op basis van historisch onderzoek of getuigenissen uit het verleden inzicht geven in hoe we vrede, democratie, rechtsstaat en (inter)nationale rechtsorde kunnen bevorderen. Uiteraard richt het vfonds zich daarbij in het bijzonder op jongeren. Zij zijn onze sleutel naar volgende generaties.

In 2019 hebben we diverse initiatieven in dit werkgebied mogelijk gemaakt, zoals Freedom Future in Nijmegen en Het Nationale Gesprek over Vrijheid (zie ook pag. 18). Inmiddels hebben alle bewindslieden van het kabinet toegezegd aan het Nationale Gesprek over Vrijheid deel te nemen, net als andere prominenten zoals de burgemeester van Amsterdam Femke Halsema.

Het vieren en bevorderen van de vrijheid ondersteunt het vfonds onder meer door onze bijdrage aan de ontwikkeling van de Liberation Route Europe en de veertien bevrijdingsfestivals die ieder jaar op 5 mei in alle provincies van Nederland plaatsvinden.

9

Vieren van 75 jaar vrijheid Op 12 september 1944 wordt het Zuid-Limburgse Mesch bevrijd, als eerste dorp in Nederland. Op 11 juni 1945 is de laatste plaats aan de beurt, Schiermonnikoog. Daarmee is Nederland bevrijd, maar nog niet het Koninkrijk der Nederlanden. Pas op 15 augustus 1945 komt er met de capitulatie van Japan ook in dat deel van ons Koninkrijk een einde aan de Tweede Wereldoorlog.

Iedere provincie heeft een eigen programma opgesteld voor de herdenking en viering van 75 jaar vrijheid in 2019 en 2020. Het vfonds steunt de provincies daarin en afspraken daarover hebben we vastgelegd in een intentieverklaring. Zo vertelt Noord-Brabant met Brabant Remembers 75 levensveranderende verhalen over de Tweede Wereldoorlog, voor ieder jaar in vrijheid één verhaal. Limburg reist onder meer in vijf thema-uitzendingen met een boot over de Maas van Zuid- naar Noord-Limburg, waarbij onderweg oorlogsverhalen worden verteld over de plaatsen langs de route. Thuis achter het raam tonen Limburgers in het Vensterbank Museum persoonlijke attributen, zoals foto’s, kranten en bodemschatten als herinnering aan de oorlog. In Gelderland staat bijvoorbeeld de Slag om Arnhem centraal.

Onder de noemer Bridge to Liberation is de John Frostbrug in Arnhem op 20 september 2019 het decor voor een ‘experience’ waarin waargebeurde persoonlijke verhalen uit de tijd van de Slag door middel van muziek, special effects, film en dans worden vertolkt. Het concert wordt live uitgezonden door de nationale televisie.

Vijfenzeventig jaar later staan we in de jaren 2019 en 2020 uitgebreid stil bij de bevrijding. Het landelijke herdenkingsprogramma begint op 31 augustus 2019 in Terneuzen met volop aandacht voor de Slag om de Schelde, een cruciale logistieke, militaire operatie aan het einde van de oorlog. Met de verovering van de Belgische en Nederlandse oevers van de Westerschelde kon Antwerpen de aanvoerhaven worden voor de geallieerde legers.

Deze herdenking is een van de vijf grote landelijke projecten die voortvloeien uit de intentieverklaring die het vfonds in 2019 heeft getekend met het Nationaal Comité 4 en 5 mei om stil te staan bij 75 jaar vrijheid.

Meer informatie over 75 jaar vrijheid en alle evenementen vind je hier.

10

2. Onze partners

Invulling geven aan onze missie doen we niet alleen. In de eerste plaats ontvangen we een groot deel van onze inkomsten van de Goede Doelen Loterijen. Onze samenwerking met hen is cruciaal voor ons werk. Dankzij de BankGiro Loterij en hun deelnemers kunnen we in 2019 investeren in de grootscheepse vernieuwingen van verschillende oorlogs- en verzetsmusea en herinneringscentra. Daarnaast hechten we veel waarde aan de samenwerking met talloze grote en kleinere organisaties die actief zijn binnen onze werkvelden. Een samenwerking die kan variĂŤren van eenmalige projecten en initiatieven tot aan meerjarige, strategische partnerships. In 2019 staat 75 jaar vrijheid centraal in onze samenwerkingen.

musea erop dat zij een beroep kunnen doen op het Mondriaanfonds dat namens het ministerie van Volksgezondheid, Wetenschap en Sport vijftien miljoen euro aan subsidie verdeelt. Andere, kleine organisaties kunnen zich wenden tot de provincies die bijvoorbeeld fondsen beschikbaar hebben voor herdenkingsactiviteiten in het kader van 75 jaar vrijheid. Soms kan het vfonds zelf het initiatief nemen voor een project en daarna samenwerking zoeken met partners voor de uitvoering.

Ook kunnen we partners ondersteunen in hun communicatie en publieksbereik. In onze nieuwsbrieven lichten we projecten uit, delen we onze gezamenlijke missie en tonen we liefde voor de projecten. Ook bedenken we samen met onze partners vriendenacties, waarmee we onze vrienden enthousiast maken voor de projecten.

Onze rol in samenwerkingen Samenwerken doen we niet alleen door financiĂŤle steun te bieden. Als vfonds kunnen we een verbindende factor zijn voor alle organisaties die vaak onafhankelijk van elkaar werken. Wij zien winst in het delen van kennis en het verbinden van initiatieven en zetten daarom in op samenwerking, afstemming en een goede, geografische spreiding van het aanbod. De meerwaarde van het vfonds daarbij is dat we met veel partijen in contact staan, van nationaal opererende tot kleinschalige lokale organisaties en die verbindende rol dus goed kunnen spelen. Daarnaast kunnen we organisaties wegwijs maken in de wereld van de overheidssubsidies. Zo wijzen wij

Bij grote partnerships denken we samen na over aanvullende, inhoudelijke programma’s waarmee we nog meer invulling geven aan onze missie. Zo werken we in 2019 mee aan een inhoudelijk programma voor jongeren tijdens International Film Festival Rotterdam. In de film De Slag om de Schelde, die in 2021 wordt gepresenteerd, komen ooggetuigen van dit belangrijke historische moment aan het woord die het verhaal aan de nieuwe generatie kunnen overdragen.

11

Welke samenwerkingen onderscheiden we?

Samenwerking met provincies Met een aantal provincies heeft het vfonds in 2019 een intentieverklaring getekend met daarin afspraken over de (co)financiering van een programma voor 75 jaar vrijheid. Met andere provincies hadden we dat al in 2018 gedaan. Door dit met iedere provincie te doen, beginnend in 2018 en doorlopend in 2020, garanderen we dat er in elke provincie een programma in het kader van 75 jaar vrijheid tot stand kan komen. In de intentieverklaringen hebben we vastgelegd dat herdenken en vieren van 75 jaar vrijheid een gezamenlijke prioriteit is. Onze inzet daarbij is steeds om onze bijdrage te verdubbelen door aanvulling vanuit de provincie, zodat we nog mooiere projecten kunnen realiseren. Bovendien kunnen we door deze aanpak speciale aandacht geven aan activiteiten die passen bij de provincies zelf, het eigen oorlogsverleden en de eigen bevolking. Een bijzondere rol in 75 jaar vrijheid is er voor veteranen en dienstslachtoffers, omdat zij nog een actieve herinnering hebben aan de Tweede Wereldoorlog.

Samenwerking met overheden Omdat overheidsbeleid op zowel lokaal, regionaal als landelijk niveau onze drie werkvelden raakt, is communicatie en afstemming met overheden voor ons van groot belang. Om deze reden werken we samen met verschillende ministeries en overheidsorganen; waarbij de ministeries van Defensie; Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Veiligheid en Justitie; Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen de belangrijkste zijn.

Het vfonds heeft een vaste positie als toehoorder binnen het samenwerkingsverband Platform WO2 dat de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in 2016, mede op initiatief van het vfonds, in het leven heeft geroepen. Lid zijn de Oorlogsgravenstichting, Stichting Musea en Herinneringscentra ‘40 –‘45 (waar veertien musea bij zijn aangesloten), Stichting Nationaal Comité 4 en 5 mei, het Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, Netwerk Oorlogsbronnen en Stichting Liberation Route Europe.

De Caribische Koninkrijksdelen Vanuit de doelstelling om projecten in het gehele Koninkrijk der Nederlanden te ondersteunen, heeft het vfonds zich ook ingezet om de Caribische Koninkrijksdelen te bereiken. In reactie op een ‘call for proposal’ is een klein aantal aanvragen bij ons binnen gekomen vanuit de bijzondere gemeenten Bonaire, Sint Eustatius en Saba en de autonome landen binnen het Koninkrijk Curaçao, Aruba en Sint Maarten. De aanvragen zijn in het kader van 75 jaar vrijheid en met name gericht op activiteiten rond de Vrijheidsmaaltijd op 5 mei 2020.

Deze samenwerkingen zijn in 2019 en 2020 extra bijzonder door de gezamenlijke coördinatie van het programma vanuit de Stichting coördinatie 75 jaar vrijheid.

“Als het gaat over het op gang brengen van het Nationaal Gesprek over Vrijheid krijgen wij als het Nationaal Comité vaak de credits, maar zonder het vfonds en andere partijen zouden we dit niet voor elkaar krijgen. Vooral als het gaat om nieuwe initiatieven is het vfonds een belangrijke partner. Het is een fakkel die we samen dragen.”

Gerdi Verbeet (voorzitter Nationaal Comité 4 en 5 mei)

12

Herinnering , herdenken en vieren

Start 75 jaar vrijheid in Terneuzen De herdenking en viering van 75 jaar vrijheid begint in augustus 2019 in Terneuzen. In die plaats in Zeeuws-Vlaanderen luidt koning Willem-Alexander op 31 augustus met een historische belboei het herdenkingsjaar officieel in. We staan stil bij de bevrijding van Zuid-Nederland in het algemeen en bij de door de Canadezen uitgevochten Slag om de Schelde in het bijzonder. De bijeenkomst wordt gevolgd door een vlootparade. De ´Vrijheidsboulevard´ vormt het hart van feestelijke herdenking. Daar vinden tal van optredens, theatervoorstellingen en lezingen plaats en is een fototentoonstelling te zien over de Slag om de Schelde en de bevrijding, waarbij alle Zeeuwse regio’s hun eigen verhalen presenteren. Veel aandacht is er uiteraard voor de speciale gasten: de veteranen uit de landen die ons land in 1944 en 1945 hebben bevrijd.

Samenwerking met veteranenorganisaties Ook in 2019 heeft het vfonds samengewerkt met een groot aantal landelijke veteranenorganisaties. Dit zijn organisaties die wij vanuit onze historie een warm hart toedragen, zoals De Bond van Nederlandse Militaire Oorlogsen Dienstslachtoffers (BNMO), Stichting de Basis, Stichting Nederlandse Veteranendag en Het Veteraneninstituut. Het Veteranen Platform is vaste partner bij de uitvoering van de reünieregeling van het vfonds en bij de zogenoemde Nuldelijnsondersteuning. Bij deze laatste twee initiatieven werken we nauw samen met het Ministerie van Defensie.

dit niet een voltooid verleden tijd is die alleen volwassenen aangaat.

Bekijk hier de film van het #Vteam in jaar 2019.

Stichting 75 jaar vrijheid Al in 2017 heeft het vfonds samen met het Nationaal Comité 4 en 5 mei het initiatief genomen voor de oprichting van de Stichting coördinatie 75 jaar vrijheid (S75V) als coördinator van de vieringen in 2019 en 2020. Deze stichting speelt samen met het Platform WO2 een verbindende rol voor regionale initiatieven om in 2019 en 202o de vrijheid te vieren en betekenisvol te maken voor verschillende doelgroepen. S75V heeft als doel het coördineren en afstemmen van de verschillende evenementen die in het jubileumjaar plaatsvinden, waardoor samenhang ontstaat en de inhoud van de individuele projecten versterkt wordt. Daarnaast zorgt S75V voor een gezamenlijk communicatiebeleid met een uniforme uitstraling gericht op maximale bekendheid en bereik.

Samenwerkingen voor zichtbaarheid Met een aantal verwante organisaties heeft het vfonds al sinds jaar en dag goede relaties. Onder andere met het Nationaal Comité 4 en 5 mei, Stichting Liberation Route Europe, International Film Festival Rotterdam (IFFR) en het #Vteam. In 2019 en 2020 raken deze samenwerkingen nauw aan onze doelstelling om invulling te geven aan 75 jaar vrijheid. Door samen te werken kunnen we een groot publiek bereiken en zorgen voor (inter)nationale impact.

Stichting Liberation Route Europe Als nationaal fonds richt het vfonds zich in principe alleen op projecten binnen Nederland. Maar er is één uitzondering: de Liberation Route Europe (LRE). En daar is een goede reden voor. Wij hebben onze vrijheid immers vooral te danken aan onze bevrijders uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Canada, als ook Frankrijk, Noorwegen en Polen. Daar komt bij dat de LRE op vernieuwende wijze, in het publieke domein, voor een brede doelgroep de historische verhalen rond de bevrijdingsroute van de geallieerden toegankelijk weet te maken. De LRE realiseert een duurzame infrastructuur, waarvan het vfonds de totstandkoming in de beginjaren ondersteunt. Door de samenwerking met private partijen zoals de reisen toerismebranche heeft de organisatie de potentie om in de toekomst financieel op eigen benen te staan.

Het #Vteam Het #Vteam is een landelijk team van kinderen en jongeren dat op een positieve manier zowel de jeugd als volwassenen stimuleert zich in te zetten voor een vrije en vreedzame samenleving. Zo is het #Vteam aanwezig bij tal van activiteiten rond de herdenking en viering van 75 jaar vrijheid in 2019, zoals bij de start in Terneuzen, de Bridge to Liberation en de Nationale Kinderherdenking, de Nijmeegse Vierdaagse en de eerste uitreiking van de Cees de Veer Kinderprijs. Door vrolijke en inhoudelijke content te maken laat het #Vteam zien hoe belangrijk het is om jeugd en jongeren te betrekken bij de thematiek van oorlog, herinneren, vrede en vrijheid. En dat

14

Wat is (Stichting) Liberation Route Europe?

Stichting Liberation Route Europe is een koepelorganisatie op het snijvlak van erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog en herdenkingstoerisme. De organisatie is opgericht door Jurriaan de Mol, voormalig directeur van het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen, en heeft haar wortels in de herdenking van Operatie Market Garden. Liberation Route Europe is uitgegroeid tot een internationale herdenkingsroute die belangrijke punten, mijlpalen en verhalen uit de recente Europese geschiedenis met elkaar verbindt. Het doel is een gemeenschappelijk bewustzijn te creëren van de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog en het belang van vrijheid.

Concert op Sword Beach, het meest oostelijke van de vijf landingsstranden, in Normandië op 6 juni 2019. De ambitie was dat 75.000 bezoekers vooraf een toegangskaart zouden kopen van 75 euro. De programmering van dit concert zou muziek samenbrengen met het historische verhaal van de bevrijding. Het Liberty Concert zou het beginpunt vormen van een reeks Liberty Talks voor en door jongeren, op allerlei locaties langs de route Normandië – Parijs – Bastogne – Luik – Nijmegen – Berlijn. Deze reeks zou doorlopen tot juni 2020. De intentie was niet alleen te herinneren en te herdenken, maar ook te vieren. Hiermee beoogde SPdR een positieve bijdrage te leveren aan de waarde die door verschillende generaties wordt gehecht aan de herdenking en viering van 75 jaar bevrijding in Europa.

De stichting maakt herdenken op verschillende manieren tastbaar, door middel van luisterplekken in het landschap, een internationale hiking trail en een reisgids langs de route van de opmars van de geallieerden. Deze reisgids is in 2019 uitgebracht in samenwerking met Rough Guides. De internationale campagne van SLRE ‘Europe Remembers’ brengt op 6 juni 2019 op en rond de landingsstranden van Normandië de start in beeld van de herdenking van 75 jaar vrijheid. Op die dag was het exact 75 jaar geleden dat de geallieerde troepen op Franse bodem landden en van daaruit begonnen aan de bevrijding van Europa. SLRE heeft daarbij een team van reizende reporters ingezet: hun reportages blijven de komende jaren beschikbaar op de gangbare online video- en streamingsplatforms.

Om verschillende redenen is in de loop van 2018 en 2019 maatschappelijke weerstand ontstaan tegen de plannen, met name gericht tegen het geplande Liberty Concert op 6 juni 2019. Als gevolg daarvan bleek het niet langer haalbaar partners bereid te vinden in te staan voor financiële dekking van het totale plan. Het Liberty Concert en de reeks Liberty Talks zijn daardoor definitief komen te vervallen. Op 6 juni 2019 heeft in Normandië een kleinschalig concert plaatsgevonden als eerbetoon aan de veteranen van weleer.

Movies that Matter Uit volle overtuiging is het vfonds van 2010 tot en met 2018 hoofdpartner geweest van het filmfestival Movies that Matter. Movies that Matter brengt films die ertoe doen. Jaar na jaar slaagt Movies that Matter erin om een selectie films te programmeren die naadloos aansluit op ons derde werkveld Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde. Naast filmvertoningen voor het brede publiek, weet Movies that Matter zich te onderscheiden met een omvangrijk educatieprogramma. Door de jaren

Stichting Peace de Resistance Vanaf 2017 heeft het vfonds de Stichting Peace de Resistance (SPdR) ondersteund in het ontwikkelen van plannen om met name jongeren te betrekken bij een inhoudelijk herdenkingsprogramma langs de historische bevrijdingsroute van de geallieerden door West-Europa. Er zou sprake zijn van een reeks inhoudelijke activiteiten, te beginnen met een Liberty

15

heen heeft de organisatie een diverse en jonge doelgroep aan zich weten te binden.

De vredescolleges zijn sinds 2018 onderdeel van het filmfestival. Het eerste college werd in dat jaar gehouden door oud-minister van defensie Jeanine Hennis. In 2019 is de auteur HÊlène Christelle Mungayende de spreker. De Freedom Lecture 2019 wordt gegeven door de cineaste Agnieszka Holland.

Na negen jaren als hoofdsponsor betrokken te zijn geweest, heeft het vfonds afscheid genomen van Movies that Matter. Het festival heeft sindsdien een warm welkom gekregen bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Nationale Postcode Loterij. De Nationale Postcode Loterij heeft Movies that Matter als vaste partner omarmd: in 2019 ontvangt Movies that Matter 1 miljoen euro van de loterij. Na jarenlang hoofdsponsorschap is het vfonds er nu getuige van hoe het festival in 2019 een vaste, eigen plek heeft verworven. Dat is precies wat het vfonds beoogt: het ondersteunen van innovatieve initiatieven die vervolgens op eigen benen kunnen staan. Movies that Matter is daarvan met recht een noemenswaardig voorbeeld.

International Film Festival Rotterdam Het vfonds is in 2018, 2019 en 2020 hoofdsponsor van International Film Festival Rotterdam (IFFR), het grootste filmfestival van Nederland. Wij zijn trotse partner, omdat het festival een schijnwerper zet op het belang van vrijheid voor filmmakers en publiek. Zo biedt het programma van IFFR ruimte voor dialoog, stimuleert het wederzijds begrip en nuanceert het bestaande vooroordelen. Het festival toont films waarin de kijker zich kan inleven in mensen voor wie vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend zijn.

Daarnaast geeft het festival een podium aan filmmakers die hun films niet in vrijheid, en soms zelfs niet zonder gevaar voor eigen leven, kunnen maken en vertonen. Ook andere evenementen binnen het kader van IFFR brengen publiek en filmmakers bij elkaar, zoals de Freedom Lecture en de vredescolleges die met steun van het vfonds zijn ontwikkeld.

16

3. Subsidieaanvragen en toekenningen

Het vfonds krijgt jaarlijks honderden aanvragen voor financiële ondersteuning, in 2019 zelfs tweemaal zoveel. Uiteindelijk subsidiëren we gemiddeld zo’n tweehonderd projecten per jaar. Bij de keuze uit de aanvragen gaan we secuur te werk, volgens heldere criteria. Soms ook stimuleren we organisaties subsidie aan te vragen, bijvoorbeeld om diversiteit aan te brengen in de toekenningen. De accountant heeft ons proces getest en als integer beoordeeld. In dit hoofdstuk leggen we het proces nader uit.

eenheid of missie. Omdat het vfonds ook veel waarde hecht aan de rol van de partner, als steun en toeverlaat van de veteraan, kan de lid-organisatie eveneens een bijdrage aanvragen voor partnerdeelname aan de reünie. In 2019 hebben we die bijdrage verhoogd van € 10 naar € 12,50.

Hoe beoordelen we de subsidieaanvragen?

Bij het beoordelen van aanvragen hanteert het vfonds de algemene uitgangspunten zoals die zijn vastgelegd in de Subsidierichtlijnen, die op onze website te vinden zijn. Deze zijn gebaseerd op onze missie en de drie werkvelden. Per jaar stellen we thema’s vast waar aanvragen op beoordeeld worden. Voor 2019 is het thema ‘75 jaar vrijheid’. We beoordelen de subsidieaanvraag op zichzelf, maar ook in relatie tot de andere subsidieaanvragen en het bestaande aanbod in een bepaalde regio.

Het vfonds geeft in principe alleen aanvullende subsidies. Dat doen we omdat we zoveel mogelijk samenwerking tussen partijen willen stimuleren.

Onze subsidies zijn altijd voor één jaar, ook als sprake is van meerjarige ondersteuning (van in beginsel maximaal drie jaar). Bij zo’n meerjarige ondersteuning beoordelen we eerst de evaluatie van het voorgaande jaar, voordat de subsidie met een jaar wordt verlengd.

Het vfonds beoordeelt ingediende aanvragen, maar neemt ook zelf initiatief en stimuleert organisaties om zich met elkaar te verbinden. Dit doen we op grond van inhoudelijke onderwerpen als burgerschap, veteranen, geüniformeerden, samenwerking, internationalisering, actualisering en innovatie.

“Ik ben heel trots dat de Veteranenbegraafplaats in Loenen, van idee naar plan naar fondsenwerving, nu echt wordt gerealiseerd. Het is een mooie vorm van eerbetoon voor hetgeen onze veteranen voor onze vrede en vrijheid doen.”

Een vaste subsidiepost voor het vfonds zijn de reünies, die inhoudelijk door het Veteranen Platform worden ingevuld. Veteranen delen een indrukwekkende ervaring met elkaar. Daarom is het belangrijk dat actief dienende en post-actieve veteranen samen kunnen deelnemen aan de reünie van hun

Fokko Spoelstra, projectleider Stichting Nationale Veteranenbegraafplaats Loenen

17

Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde

mbo-leerlingen en topbestuurders in gesprek over vrijheid Wat betekent vrijheid in Nederland?

En wat kun jij eraan bijdragen?

In het kader van 75 jaar vrijheid gaan mbo-studenten in de laatste maanden van het jaar 2019 over deze vragen in gesprek met politieke en ambtelijke bestuurders.

In 75 bijeenkomsten spreken de vertegenwoordigers van twee generaties met elkaar over wat vrijheid en grondrechten in de praktijk betekenen en wat je er zelf, in deze tijd, aan kan bijdragen. 75 gesprekken over oorlog en vrede, vrijheid en onderdrukking, vlucht en asiel – vaak met de persoonlijke achtergrond van de politicus of ambtenaar als uitgangspunt.

Bij de eerste aflevering, op 21 september 2019, op het Summa College Eindhoven, spreekt minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Ingrid van Engelshoven, voor een stampvol auditorium, met de mensen in de zaal over vrijheid, sociale media en discriminatie.

Lees hier meer over het Nationale Gesprek over Vrijheid.

Stimuleren van diversiteit in aanvragen De aanvragen die het vfonds financiert, vormen een afspiegeling van de drie werkvelden: zo subsidiëren we veteranenreünies, bevrijdingsfestivals via het Nationaal Comité 4 en 5 mei, musea en herinneringscentra voor zover deze zijn aangesloten bij de Stichting Musea en Herinneringscentra of educatieve projecten. Onze diverse werkvelden leiden op zichzelf al tot diversiteit in de toekenningen. Verder proberen we de diversiteit van de aanvragen te versterken door regionale afspraken, aanscherping van de richtlijnen en ‘calls for proposals’, speciaal gericht op innovatieve vormen om een jong publiek te bereiken.

Aantal aanvragen In 2019 ontvangt het vfonds 649 subsidieaanvragen. Daarvan hebben we 375 (deels) toegekend, 189 afgewezen en 85 niet in behandeling genomen.

Ter vergelijking: in 2018 hadden we 307 aanvragen, waarvan we 210 hebben toegewezen, 81 afgewezen en 16 niet in behandeling genomen. In totaal is in 2019 voor €32.738.651,- aangevraagd.

In het kader van 75 jaar vrijheid hebben we in 2019, en deels al eerder in 2018, samenwerking gezocht met de provincies in verband met het streven naar een goede geografische spreiding van activiteiten.

85

16

81

307 aanvragen in 2018

189

375

210

(deels) toegekend

19

649 aanvragen in 2019

afgewezen

niet in behandeling genomen

Aantal toekenningen Van de 375 aanvragen die het vfonds in 2019 heeft toegekend zijn: • 141 voor het werkveld Erkenning en waardering (tegen 127 in 2018), • 169 voor werkveld Herinnering, herdenken en vieren (tegen 63 in 2018), • 38 voor het werkveld Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde (tegen 20 in 2018).

Aantal afwijzingen Van de 189 aanvragen die in 2019 om zeer uiteenlopende redenen zijn afgewezen, zijn 7 van het werkveld Erkenning en waardering, 152 van het werkveld Herinnering, herdenken en vieren, en 30 van het werkveld Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde.

In totaal is in 2019 € 23.790,981,- toegekend (inclusief fonds op naam) tegen € 16.709.030,- in 2018.

38

375 toekenningen € 23.790.981 in 2019

169

20

141

63

210 toekenningen € 16.709.030 in 2018

127

werkveld Erkenning en waardering werkveld Herinnering, herdenken en vieren werkveld Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde

20

Onze werkwijze in 12 stappen

In 2019 was er vanwege de vele aanvragen een extra subsidieronde.

1.

2.

3.

4.

De aanvrager kijkt op de website van het vfonds en leest aan welke criteria een project moet voldoen om voor subsidie in aanmerking te komen.

De quickscan laat meteen zien of de aanvraag een kans maakt.

Als die scan positief uitvalt, komt de aanvrager meteen in het aanvraagformulier terecht. Dat vult hij in – en wacht af.

De aanvraag krijgt een projectnummer. De projectadviseurs van het vfonds beoordelen de aanvraag en bereiden een advies voor.

8.

7.

6.

5.

Zo ja, dan publiceren we het project op de website en ontvangt de aanvrager een subsidiebeschikking met akkoordverklaring.

9.

Na terugsturen van de ondertekende akkoordverklaring maken we 75% van het toegekende bedrag over.

Binnen vier maanden na ontvangst van de subsidieaanvraag krijgt de aanvrager te horen of de subsidie wordt toegekend of niet.

De adviezen worden vijfmaal per jaar besproken, waarna ook direct een besluit valt.

10.

11.

In de subsidiebeschikking staat op welke datum het project afgerond moet zijn. We verwachten dat de aanvrager drie maanden na die datum zijn inhoudelijke en financiële evaluatie indient.

De projectadviseurs beoordelen of de evaluatie aan de wensen voldoet en leggen dit voor aan de directie.

Adviezen over projecten waarmee meer dan € 50.000 is gemoeid, gaan naar de Raad van Bestuur. Adviezen over projecten onder de € 50.000 gaan naar de directie.

12.

Als de directie het evaluatieadvies goedkeurt, wordt de zaak financieel afgehandeld.

Liberty Concert Zoals eerder in dit jaarverslag al beschreven was het de bedoeling dat het jubileumjaar 75 jaar vrijheid op 5 juni 2019 zou beginnen met een vrijheidsconcert, het Liberty Concert, op het strand van Normandië. De stichting die dit concert zou organiseren, Peace de Resistance, had hiervoor een financiële bijdrage ontvangen uit het eigen vermogen van het vfonds. De uitvoering van het Liberty Concert heeft echter in het geheel niet aan de verwachtingen voldaan. Natuurlijk kan de uitvoering van een project tegenvallen. Maar gezien de substantiële financiële bijdrage, tijd en energie die dit project van vfonds heeft gevraagd, is dit voor ons een zeer teleurstellende ervaring geweest.

De conclusie van de evaluatie is duidelijk. We hadden onze eigen regels en procedures ten aanzien van de financiering/ subsidieverstrekking en bevoorschotting van het Liberty Concert strakker moeten hanteren en naleven. Aan deze conclusie hebben we inmiddels opvolging gegeven door advisering en besluitvorming over projecten strikt uit elkaar te halen. Daarnaast bevat het rapport de aanbeveling dat het vfonds blijvend moet investeren in de professionaliteit van de eigen organisatie en dat we helderder moeten zijn over de eisen die we stellen aan de organisatie en verantwoordelijkheden van samenwerkingspartners. Zeker nu we moeten nadenken over een overkoepelende en toekomstgerichte visie op herdenken en vieren van vrijheid na 75 jaar vrijheid, wordt aanbevolen dat het vfonds investeert in een gemeenschappelijke stip op de horizon voor samenwerkingspartners: een visie en meerjarenstrategie die mede ontwikkeld en gedragen worden door belangrijke spelers uit het veld. Dit is een aanbeveling waar het vfonds graag opvolging aan geeft. Sterker nog: we doen dat inmiddels al door bijvoorbeeld deze spelers te betrekken bij de totstandkoming van het beleidsplan voor de periode 2021 tot 2025. In het rapport wordt gesteld dat […] het unieke karakter van het vfonds (lef en nek durven uitsteken) het veld veel heeft gegeven. Er moet voorkomen worden dat angst gaat regeren en men geen risico’s meer durft te nemen. Vrede en vrijheid hebben een gezicht gekregen (…) dat is een verdienste van het vfonds. Blijf daarom zorgen voor vernieuwing en innovatie.

Daarvoor is lef en durf nodig. Het vfonds is daar dé partij voor […]. Ook deze aanbeveling nemen wij ter harte. Maar we beschouwen haar bovenal als een opdracht die wij enkel invulling kunnen en willen geven samen met onze partners.

Het is de gewoonte bij het vfonds: als we besluiten een partij te steunen, dan verstrekken we de subsidie vóórdat het evenement plaatsvindt. Dat doen we op basis van (project)plannen en dus – voor een groot deel – op basis van vertrouwen. Ook de plannen van Peace de Resistance hebben we op verscheidene momenten beoordeeld. En daarbij hebben we – anticiperend op de ontwikkelingen rond het project en de projectorganisatie – meer dan eens aangedrongen op bijstelling van deze plannen om ze wel haalbaar te houden. Dat heeft helaas niet geholpen. Deze ervaring heeft ons nu geleerd dat werken op vertrouwen risico’s met zich kan brengen, zeker bij grote projecten. In de eerste vergadering na het Liberty Concert hebben we daarom besloten het proces van subsidieverlening door het vfonds aan Peace de Resistance te laten evalueren door een onafhankelijk bureau, met als doel er lessen uit te trekken voor de toekomst. Deze evaluatie is uitgevoerd door de Reputatiegroep en dat heeft geresulteerd in het rapport getiteld ‘Proper planning and preparation prevents poor performance’.

22

4. Governance

Het vfonds is een fonds met een duidelijke maatschappelijke betekenis.

Daarom hechten we veel waarde aan de kwaliteit van onze governance.

Het spreekt voor zich dat onze bijdragen goed terecht moeten komen en dat dit zorgvuldigheid vergt in de besluitvorming over toekenning en afwijzing van deze bijdrage. Belangenconflicten binnen bestuur en toezicht willen we altijd voorkomen. Onze organisatie en toekenningsprocedure zijn daar op ingericht: zorgvuldig, transparant en professioneel. Bestuur, toezicht en uitvoering zijn duidelijk van elkaar gescheiden. En wat we doen wordt, voor zover mogelijk, vooraf, tussentijds en achteraf getoetst.

In 2019 zijn de reglementen aangepast omdat de functies van directeur en secretaris door een en dezelfde persoon worden vervuld.

Naleving codes Goed Bestuur Om haar bestuurlijke taken goed uit te kunnen voeren, werken de Raad van Bestuur en de directie volgens de geldende codes voor Goed Bestuur.

Hetzelfde geldt voor de manier waarop de Raad van Toezicht de codes naleeft die voor haar werk gelden. De organisatie is overeenkomstig ingericht.

De volgende codes zijn van toepassing voor het vfonds.

SBF-code De SBF-code voor Goed Bestuur, opgesteld door de Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF), moet filantropische instellingen stimuleren hun maatschappelijke activiteiten zo effectief en efficiĂŤnt mogelijk te ontplooien en hierbij een proces van continu leren en verbeteren te omarmen. Daarnaast biedt de SBF-code een richtsnoer voor de omgang met de maatschappij in het algemeen en belanghebbenden in het bijzonder.

Samenstelling van onze organisatie De organisatie van het vfonds bestaat uit een Raad van Toezicht, een Raad van Bestuur en een uitvoerend bureau onder leiding van de directeur. In 2019 heeft het vfonds een nieuwe directeur gekregen.

Michiel van Hattem heeft na drie jaar afscheid genomen en is op 1 oktober opgevolgd door Lisette Mattaar. Lisette Mattaar vervult tevens de functie van secretaris van de Raad van Bestuur

FIN Via het SBF is het vfonds aangesloten bij Vereniging van Fondsen in Nederland (FIN). De FIN heeft een code Goed Bestuur opgesteld die normen geeft over het besturen, toezichthouden, het afleggen van verantwoording en

23

het afwegen van belangen. De normen stimuleren een effectief bestuur en een efficiënte organisatie, en dragen daarmee bij aan het behalen van de maatschappelijke missie. Cruciale aspecten van deze code zijn: • het algemeen belang voorop • onafhankelijkheid • professionaliteit • duidelijk beleid • transparantie • verantwoording afleggen • zorgvuldigheid • respect

delijk voor de benoeming (en eventuele schorsing of ontslag) van de leden van de Raad van Bestuur. Haar bevoegdheden zijn vastgelegd in de statuten en nader uitgewerkt in het reglement Raad van Toezicht. Hierin is onder meer opgenomen dat de Raad van Toezicht een auditcommissie kent.

Overleg De Raad van Toezicht komt tenminste vier keer per jaar bij elkaar.

In 2019 is de Raad van Toezicht zeven keer bijeen geweest, met als agendapunten onder meer de bespreking en goedkeuring van de jaarstukken van 2018 en de begroting van 2020. Ook heeft de Raad van Toezicht in 2019, in nauwe samenwerking met de Raad van Bestuur, een nieuwe directeur/secretaris geworven en geselecteerd en de bestuursstructuur van het vfonds geëvalueerd. Daarbij concludeert ze dat de huidige vorm adequaat is. Wel moeten de betrokken reglementen en statuten (RvB-reglement en directiestatuut) aangepast worden nu de functies van directeur en secretaris door een en dezelfde persoon worden vervuld. In 2019 vergadert de Raad van Toezicht zes keer samen met de Raad van Bestuur. Een van de overleggen betreft de gezamenlijke strategiesessie ter voorbereiding op het meerjarenbeleidsplan 2021 – 2025.

Goede Doelen Nederland Verder onderschrijven we de code Goed Bestuur voor Goede Doelen Nederland. Dit betekent dat de organisatie overeenkomstig is ingericht en dat taken en bevoegdheden van Raad van Bestuur en Raad van Toezicht zijn vastgelegd in statuten en reglementen. De regels van deze code luiden als volgt: • Binnen de organisatie zijn de functies van toezicht houden en uitvoeren duidelijk van elkaar gescheiden; • De organisatie let erop dat de middelen optimaal besteed worden, zodat de effectiviteit en efficiency zo groot mogelijk zijn.

Samenstelling en benoeming De Raad van Toezicht bestaat, inclusief voorzitter, uit zeven leden die elk voor maximaal drie termijnen van drie jaar benoemd worden. Van de zes leden richten steeds twee zich op een van de drie werkvelden van het vfonds. Aan de voorzitter is geen werkveld toebedeeld. De bestuursleden Bart Hoitink en Henk van Essen richten zich op werkveld 1, Willem-Jelle Berg en Marjan Scharloo op werkveld 2, Anita Vlam en Annelies van Vark op werkveld 3.

De Raad van Toezicht De Raad van Toezicht bespreekt de ontwikkelingen binnen het werkveld en binnen de organisatie en houdt toezicht op het functioneren van het bestuur, de uitvoering van de strategie en de algemene gang van zaken bij het vfonds.

Zij adviseert de Raad van Bestuur gevraagd en ongevraagd en is verantwoor-

24

Erkenning en waardering

Aanleg Nationale Veteranenbegraafplaats Loenen Het wordt de eerste nationale veteranenbegraafplaats in Nederland, middenin de bossen van Loenen. Een plek waar veteranen - en desgewenst hun partner – een laatste rustplaats kunnen vinden en waarmee een droom van veel veteranen in vervulling gaat.

Een plek van erkenning en waardering, van ontmoeting en bezinning. In 2019 is begonnen met de aanleg, najaar 2020 moet de begraafplaats klaar zijn.

De veteranenbegraafplaats komt te liggen naast het Nationaal Ereveld Loenen. Het educatief herdenkingscentrum in het midden wordt de verbindende schakel . Hier komen verhalen van Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en veteranen van actuele vredesmissies samen. In deze bijzondere omgeving kunnen familieleden, maar ook jongeren, schoolklassen en andere geïnteresseerde bezoekers stilstaan bij thema’s als vrede, vrijheid en veiligheid.

Lees hier meer over de Nationale Veteranenbegraafplaats Loenen

Beloningsbeleid De leden van de Raad van Toezicht vervullen hun functie onbezoldigd. Zij ontvangen in 2019 een vrijwilligersvergoeding per vergadering van respectievelijk € 300,- (voorzitter) en € 225,- (lid).

Taken en bevoegdheden van de directeur zijn nader uitgewerkt in het Directiestatuut, waarvan de aangepaste versie op 10 februari 2020 is vastgesteld door de Raad van Bestuur.

De Raad van Bestuur legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht. In het reglement Raad van Bestuur zijn de verantwoordelijkheden, werkwijze en rolverdeling verder uitgewerkt. Eenmaal per jaar bespreekt de Raad van Bestuur haar eigen functioneren. Ook hebben de voorzitters van de Raad van Bestuur en van de Raad van Toezicht eenmaal per jaar een functioneringsgesprek met de directeur.

Auditcommissie De Auditcommissie van het vfonds kent twee leden: Willem-Jelle Berg (voorzitter) en Anita Vlam (lid). Zij adviseren de Raad van Toezicht over onderwerpen op het gebied van onder andere financiële informatievoorziening, interne beheersing, risicomanagement en accountantscontrole.

De Auditcommissie bereidt daarmee besluitvorming voor. De hele Raad van Toezicht heeft de eindverantwoordelijkheid voor de uiteindelijke besluitvorming: de Auditcommissie adviseert, de Raad van Toezicht beslist.

Overleg De Raad van Bestuur vergadert tien keer per jaar, en vaker indien nodig.

De belangrijkste agendapunten voor de Raad van Bestuur zijn de projecten en de subsidieverstrekking. Normaal gesproken zijn er vijf subsidierondes, maar in 2019 was er vanwege het grote aantal aanvragen in het kader van 75 jaar vrijheid een extra ronde. In datzelfde kader heeft de Raad van Bestuur dit jaar veel contact met partners. De voorbereiding van onder andere de Invictus Games The Hague 2020 en de film De Slag om de Schelde heeft veel aandacht gevraagd. Met de voorbereiding van de film was in totaal een bedrag gemoeid van € 4.000.ooo, -, met de Invictus Games een bedrag van € 2.000.ooo, -.

In 2019 heeft de auditcommissie twee keer vergaderd. De belangrijkste onderwerpen op de agenda waren de concept begroting 2019, de keuze van een accountant voor het boekjaar 2019 en het risicomanagement.

Klik hier voor de complete samenstelling van de Raad van Toezicht en de (neven)functies van de leden.

Verder geeft de Raad van Bestuur in 2019 de directie toestemming voor het werken met een andere accountant. Samen met de Raad van Toezicht legt ze bij een strategiesessie in september het fundament voor het beleidsplan 2021-2025.

Raad van Bestuur De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het besturen van de organisatie en is eindverantwoordelijk voor onder meer het beleid, de begroting en de jaarrekening. Het bestuur heeft de dagelijkse leiding van het bureau gedelegeerd aan haar secretaris. De secretaris is tevens directeur van het vfonds. De Raad van Bestuur besluit over de projectaanvragen, waarbij de directie een mandaat heeft te besluiten over aanvragen tot € 50.000, -.

In het bijzonder heeft de Raad van Bestuur aandacht besteed aan de projecten Liberty Concert en De Slag om de Schelde vanwege de hoge bedragen die ermee gemoeid waren. Wat het Liberty Concert betreft,

26

concludeert de Raad in haar vergadering van 28 juni 2019 dat de uitvoering van het project totaal niet aan de verwachtingen heeft voldaan. Daarbij heeft de Raad uit eigen beweging besloten dat het proces van subsidieverlening door het vfonds aan de Stichting Peace de Resistance (SPdR) geëvalueerd moet worden door een onafhankelijk bureau. Hoe is het proces verlopen, wat ging er mis, wat kunnen we hiervan leren?

In dezelfde vergadering is besloten de Reputatiegroep te vragen deze evaluatie uit te voeren. De resultaten van het onderzoek zijn in het voorjaar 2020 gepresenteerd.

Beleggingsadviescommissie Het vfonds heeft een beleggingsadviescommissie (BAC) die het bestuur gevraagd en ongevraagd adviseert over de beleggingen van het vermogen van het fonds. Het reglement beleggingsadviescommissie vormt de basis voor de werkzaamheden van deze commissie.

Beleggingsbeleid In 2019 is het beleggingsbeleid herzien. Tevens is een nieuw concept beleggingsstatuut opgesteld. Uitgangspunt is dat het vfonds de organisatie- en bureaukosten betaalt uit het rendement van de belegging van het eigen vermogen. Het beleggingsbeleid is gericht op het in stand houden van het eigen vermogen van € 50.000.000,- en te vermeerderen met de inflatie berekend over dit bedrag vanaf 2016. Het beleggingsbeleid is behoudend en gericht op de lange termijn: het vfonds belegt maatschappelijk verantwoord en conformeert zich aan de tien principes van United Nations Global Compact.

Tenslotte heeft de Raad van Bestuur in 2019 de Beleggingsadviescommissie opdracht gegeven het beleggingsbeleid onder de loep te nemen. Met als resultaat een herijkt beleggingsstatuut (zie later in dit verslag) dat in 2020 wordt vastgesteld.

Samenstelling en benoeming De Raad van Bestuur bestaat uit drie leden: een voorzitter, een secretaris en een algemeen lid. De leden worden telkens voor een termijn van drie jaar benoemd door de Raad van Toezicht.

Overleg In principe komt de beleggingsadviescommissie twee keer per jaar samen.

Vanwege de herziening van het beleggingsstatuut is de commissie in 2019 drie keer samengekomen.

In 2019 nemen zowel de secretaris van de Raad van Bestuur, Ton Heerts, als de directeur van het vfonds, Michiel van Hattem, afscheid van het vfonds. De Raad van Toezicht en Raad van Bestuur hebben vervolgens besloten deze twee functies opnieuw te combineren. De nieuwe directeur van het vfonds, Lisette Mattaar, is nu tevens secretaris van de Raad van Bestuur.

Samenstelling en benoeming De BAC bestond tot 1 oktober uit vier leden: twee onafhankelijke adviseurs, de voorzitter van de Raad van Bestuur en de directeur van het vfonds, die tevens voorzitter was. Vanuit het oogpunt van goed bestuur lag het voorzitterschap bij de directeur en niet bij de voorzitter van de Raad van Bestuur. Na het aantreden van de nieuwe directeur, die tevens als secretaris lid is van de Raad van Bestuur, is de samenstelling gewijzigd: de directeur heeft plaats in de BAC als directeur en lid van de Raad van Bestuur en is voorzitter van de BAC.

Beloningsbeleid De leden van de Raad van Bestuur ontvangen een jaarvergoeding. In 2019 bedraagt de vergoeding € 16.000,- voor de voorzitter en € 8.000,- voor de leden (uitgezonderd de secretaris in het geval deze tevens directeur is).

27

Beloningsbeleid Het bestuurslid en de directeur bekleden hun functie ambtshalve. De twee onafhankelijke adviseurs krijgen jaarlijks een vergoeding van € 5.000,euro ex. BTW. Klik hier voor de complete samenstelling van de Raad van Bestuur en de (neven)functies van de leden van de Raad van Bestuur.

maximum van € 166.430,- Lisette Mattaar heeft als secretaris van de Raad van Bestuur en directeur van het vfonds van 1 oktober 2019 tot en met 31 december 2019 een salaris ontvangen van in totaal € 26.250,- op basis van 1,00 fte.

De beloning van beide directeuren blijft in 2019 binnen de geldende maxima.

In de jaarrekening is de totale bezoldiging (hoogte en samenstelling) nader toegelicht.

Directie De directie is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van het vfonds, en daarmee voor het functioneren van het operationele bureau.

Maatregelen tegen belangenverstrengeling Volgens de code voor Goed Bestuur stelt het vfonds regels om belangenverstrengeling te voorkomen.

• Bij de aanstelling en tijdens het bestuurslidmaatschap wordt erop toegezien dat er geen belangenverstrengelingen zijn; • Jaarlijks publiceren we de (neven)functies van alle bestuursleden; • In de reglementen voor de Raad van Toezicht en Raad van Bestuur waarborgen we een scheiding tussen toezicht en uitvoering; • Wordt er tijdens de bestuursvergadering een besluit genomen waarbij een van de bestuurders betrokken is, dan verlaat deze bestuurder de vergadering en doet hij/ zij niet mee aan de besluitvorming. In 2019 is dit niet voorgekomen.

Beloningsbeleid De Raad van Toezicht heeft zowel het bezoldigingsbeleid als enkele andere bezoldigingscomponenten vastgesteld. Dit beleid wordt periodiek geactualiseerd. De bezoldiging van de directeur is vastgesteld door de Raad van Bestuur aan de hand van de Beloningsregeling Directeuren van Goede Doelenorganisaties. De regeling geeft aan de hand van zwaartecriteria een maximumnorm voor het jaarinkomen. De weging heeft plaatsgevonden op 31 augustus 2018. In 2019 is de weging met de aanstelling van de nieuwe directeur nog een keer getoetst. Dit leidt tot een Basis Score voor Directiefuncties van 415 punten met een maximaal jaarinkomen van € 121.708,- (op fulltimebasis voor het hele jaar).

Bureau Het bureau werkt beleidsvoorbereidend en faciliteert de Raad van Bestuur.

We zijn een kleine organisatie, met één directeur en negen medewerkers.

Sinds 2018 zijn we gevestigd in het Vredesbolwerk, een gastvrij pand in het centrum van Utrecht.

Michiel van Hattem heeft als directeur van het vfonds van 1 januari 2019 tot en met 31 oktober 2019 een salaris ontvangen van in totaal € 84.627,40 op basis van 0,89 fte. Het jaarinkomen, de werkgeversbijdrage pensioen en de overige beloningen (€ 126.522,- op basis van 0,89 fte voor 12 maanden) bleef voor directeur Michiel van Hattem binnen het in de regeling opgenomen

28

Samenstelling Op 31 december 2019 werken er negen medewerkers bij het vfonds, waarvan acht vrouwen en één man. Het aantal fte is op dat moment 7,44. De gemiddelde leeftijd van de medewerkers is eind 2019 44 jaar, de gemiddelde duur van het dienstverband 4,5 jaar.

van ons beleidsvoorbereidend bureau hebben we in de tweede helft van 2019 besloten externe medewerkers aan te trekken voor het beheer van de relaties met bijzondere partijen en partnerschappen in het algemeen.

Klik hier voor de complete samenstelling van het bureau.

Het themajaar 75 jaar vrijheid heeft enorm veel extra inspanningen gevraagd van het bureau en de Raad van Bestuur, onder andere door de verdubbeling van het aantal subsidieaanvragen. Gezien de beperkte omvang

Financiële verantwoording Subsidies worden, afhankelijk van de omvang, in twee of meerdere delen uitbetaald. Uitgangspunt is dat we 75% betalen nadat de subsidieaanvrager de akkoordverklaring heeft ingediend. De overige 25% volgt als het vfonds de evaluatie van de subsidieaanvrager positief heeft beoordeeld.

Voor grote subsidies maken we betaalafspraken op maat. We controleren of aan de voorwaarden voor uitbetaling is voldaan vóórdat we het geld uitbetalen. Ook beoordelen wij de evaluatie van projecten voordat we de laatste betaling doen. Belangrijke aandachtspunten die wij hanteren zijn of het project is uitgevoerd zoals afgesproken en de bijdrage besteed zoals bedoeld. Periodiek checkt de controller of de interne procedures correct zijn gevolgd als het gaat om toekennen en uitbetalen.

Het Vredesbolwerk, een centrale ontmoetingsplek in hartje Utrecht In 2019 brengt het vfonds voor het eerst sinds de verhuizing een heel jaar door op de nieuwe locatie, midden in het bruisende centrum van Utrecht. De locatie heeft sfeer en beschikt over goed uitgeruste, flexibele vergaderruimtes.

Het pand is dan ook, geheel volgens onze bedoelingen, een centrale verzamel- en ontmoetingsplek geworden voor bijeenkomsten en vergaderingen van samenwerkingspartners als het platform WO2 en de Stichting Musea en Herinneringscentra 40-45. Stichting coördinatie 75 jaar vrijheid organiseert er in 2019 onder meer bijeenkomsten met provinciale projectleiders en coördinatoren van de Vrijheidexpressen. Ook organisaties die op een andere manier maatschappelijk betrokken zijn, vinden hun weg naar het Vredesbolwerk om te vergaderen, voor een lezing of een bijeenkomst. Stichting Liberation Route Europe en Europe Remembers, Stichting Vredeseducatie en petities.nl. zijn partners van het Vredesbolwerk en huren werkruimtes in ons pand. In 2020 willen we de kansen van deze centrale plek in de stad en in het midden van het land nog meer benutten.

Lees hier meer over onze financiële verantwoording.

Accountantscontrole jaarcijfers en procedurecheck Tijdens het boekjaar 2019 hebben we de overstap gemaakt naar een nieuwe accountant. Het is voor stichtingen, in tegenstelling tot beursgenoteerde bedrijven, geen verplichting om na zes jaar van accountant te wisselen, maar een grondige evaluatie en nieuwe tender zijn wel aan te bevelen. Dat hebben we dit jaar gedaan en na evaluatie en beoordeling van de offertes

29

hebben we gekozen voor Share Impact Accountants. Deze zal jaarlijks een steekproef nemen uit de projecten die we subsidiĂŤren. Over 2019 heeft de accountant 45 donaties inhoudelijk gecontroleerd. Daarnaast heeft hij onder andere de administratie gecontroleerd en de administratieve controle en interne beheersing beoordeeld. De constateringen en aanbevelingen zijn opgenomen in de management verklaring. De aanbevelingen gebruiken we om de interne processen te verbeteren.

CBF keurmerk Het Centraal Bureau Fondsenwerving houdt toezicht op erkende goede doelen in Nederland. Het vfonds is door het CBF getoetst om dit keurmerk te mogen dragen. Daarmee laten we zien dat we voldoen aan de strenge kwaliteitseisen. Jaarlijks vindt er door CBF een check plaats en driejaarlijks een uitgebreide hertoetsing om het keurmerk te behouden. In 2019 heeft de hertoetsing plaatsgevonden en het vfonds kan het keurmerk weer voor drie jaar behouden.

Voordat de accountant een controleverklaring afgeeft, controleert hij de boeken en de jaarcijfers van het vfonds. Share Impact Accountants heeft voor 2019 een controleverklaring afgegeven.

ANBI status Het vfonds is door de Belastingdienst aangemerkt als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Door de ANBI-status zijn donaties aan het vfonds, onder bepaalde voorwaarden, fiscaal aftrekbaar.

Publieke verantwoording Tot een goede verantwoording en governance rekenen we ook een heldere en zorgvuldige communicatie naar onze stakeholders, subsidiĂŤnten en publieksgroepen. Hiervoor zetten we een mix van communicatiemiddelen in. We stemmen onze communicatie zo goed mogelijk af op de behoeften van de verschillende doelgroepen.

Lees hier meer over onze communicatie met en verantwoording naar belanghebbenden.

Klachtenprocedure Het vfonds heeft een klachtenprocedure, het reglement is in zijn geheel te vinden op de website van het vfonds. In 2019 zijn twee klachten over projecten ingediend. Deze zijn in behandeling genomen en afgehandeld overeenkomstig de klachtenprocedure.

30

Stakeholderonderzoek Begin 2019 heeft het vfonds opdracht gegeven tot een onderzoek onder onze professionele stakeholders, met als doel een beeld te krijgen van onze reputatie – van hoe deze stakeholders tegen het vfonds aankijken – en van de verwachtingen die zij hebben van onze organisatie. Dit onderzoek is uitgevoerd door De Reputatiegroep. Zij hebben hiervoor een elftal van onze naaste stakeholders geïnterviewd en zo’n tachtig stakeholders bevraagd via een survey. Samengevat luidt de conclusie dat de stakeholders enorm waarderen wat we doen, maar dat er ruimte voor verbetering is in hoe we dat doen.

Reglement van de Raad van Bestuur en het directiestatuut. De directeur, en dus tevens secretaris, is nu de primaire vertegenwoordiger van het vfonds naar buiten toe.

Andere actiepunten en procesverbeteringen zijn meegenomen in het nieuwe subsidiekader, in de manier waarop het nieuwe meerjarenbeleidsplan voor de periode 2021 tot 2025 tot stand komt – bijvoorbeeld door onze stakeholders actief bij dit proces te betrekken – en in onze marketing- en communicatiestrategie. Bij dat laatste kan gedacht worden aan de manier waarop wij verder bouwen aan onze naamsbekendheid, reputatie en erkenning. Hiervoor zetten we meer in op het creëren van publiciteit op eigen kracht waar we dan mooie en bijzondere projecten bij betrekken, in plaats van andersom. Tot slot geven de stakeholders aan dat het vfonds een brug kan slaan naar de toekomst, door oog te hebben voor toekomstige generaties. Met als uitdaging de herinnering aan oorlog ook voor hen levend te houden. Aan de verdieping en focus die hiervoor nodig is, geven wij invulling in het nieuwe meerjarenbeleidsplan 2021 – 2025.

De reputatie van het vfonds is goed. De stakeholders hebben hun waardering uitgesproken over de betekenis van het vfonds voor de sector en voor onze impact op de samenleving. Onze reputatie waarderen ze gemiddeld met een 7,4. De samenwerking met het vfonds waarderen de stakeholders met een 7,5. Maar zij zijn ook kritisch – en dan speciaal over de manier waarop we opereren en communiceren. Dat kan meer transparant, met name waar het de subsidieaanvragen betreft. Op basis van deze conclusie zijn we direct begonnen met het verhelderen van rollen en verantwoordelijkheden binnen de bureau-organisatie. Er bleek ook onduidelijkheid te bestaan over de verdeling van rollen en verantwoordelijkheden tussen Raad van Bestuur en directie. Mede daarom is ervoor gekozen de governancestructuur nu zo aan te passen dat de positie van secretaris van de Raad van Bestuur en die van directeur door dezelfde persoon vervuld worden. In het verlengde hiervan hebben we de taken en verantwoordelijkheden van de Raad van Bestuur opnieuw bezien en vastgelegd in een hernieuwde versie van het

31

Het vfonds steunt in de aanloop naar 75 jaar vrijheid diverse tentoonstellingen in en de (her)opening van oorlogs- en verzetsmusea en herinneringscentra door heel Nederland.

3

18 1

13

24

4

Informatiecentrum Duitse begraafplaats IJsselstein

2

14

25

3

15

26

4

16

27 Informatiecentrum Poolse bijdrage Slag om Arnhem

5

17

13 6

28

6

29

22 7

16

20

5

17

7 15

9

18

1 27 26

8 8

19

25 Amerikaanse Begraafplaats Margraten

9

28

29

23 20

20

11

14

10 12

2 10

21

11

22

12

23

24

Bezoekerscentrum militaire erevelden Bergen op Zoom

32

19

5. Strategie, beleid & management

Iedere vijf jaar presenteert het vfonds een nieuw beleidsplan waarin we op de langere termijn vooruitkijken. Ieder jaar formuleren we strategische doelen, concreet voor dat ene jaar. In dit hoofdstuk beschrijven we hoe het beleid zich in 2019 heeft ontwikkeld, wat onze strategische doelen zijn geweest en wat daarvan het resultaat is.

Organisatieontwikkeling In het jaar 2019 hebben we gemerkt dat de snelle groei van het vfonds en de enorme ontwikkeling die het fonds doormaakt, soms leiden tot groeipijnen van de organisatie. Vooral bedrijfsvoeringsonderdelen als Human Resources, Financiën en ICT staan in 2019 onder grote druk. Daar komt bij dat alle projecten in het kader van 75 jaar vrijheid veel aandacht vragen.

Het beoordelen van de subsidieaanvragen, het volgen van projecten waaraan subsidie is toegekend en het communiceren over alle mooie initiatieven en bijeenkomsten, kosten meer tijd dan gewoonlijk. Om dit goed en steeds beter te kunnen doen, bereidden we in 2019 de verdere

Belangrijke overgang 2019 is het vierde jaar van het beleidsplan 2016 – 2020. In dit jaar staan beleidsontwikkeling, 75 jaar vrijheid en de verdere ontwikkeling van de organisatie centraal. 2019 is in verschillende opzichten een bijzonder jaar.

De viering van 75 jaar vrijheid markeert een belangrijke overgang: de overgang van herinneren, herdenken en gedenken naar herdenken en gedenken. Meer geschiedenis dus. Met steeds minder directe getuigen van de Tweede Wereldoorlog, stellen wij ons de vraag: hoe zorgen we ervoor dat we relevant blijven voor nieuwe generaties? Een vraag die eveneens van belang is voor de vorming van ons toekomstige beleid.

Salesforce Sinds 2018 werken we met het nieuwe softwaresysteem Salesforce. Hierin kunnen subsidieaanvragers en aanvragers voor een reünie online hun projectplannen en evaluaties indienen. Het vfonds kan de aanvragen in datzelfde systeem beoordelen en afhandelen. In 2019 verlopen ook de evaluaties van projecten en reünies via Salesforce.

33

digitalisering van administratieve processen voor. Ook is ons nieuwe systeem Salesforce doorontwikkeld. Daarnaast hebben we verder gewerkt aan de implementatie van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Verschillende medewerkers hebben in 2019 opleidingen en trainingen gevolgd om zich verder te ontwikkelen in hun vakgebied.

Deze en andere acties voor het verbeteren van de bedrijfsvoering krijgen in 2020 een vervolg. Zo optimaliseren we de processen, die we steeds verder digitaliseren, en nemen we een nieuw boekhoudpakket, Exact Online, per 1 januari 2020 in gebruik. Onderdeel van de procesoptimalisatie is dat de boekhouding voor een groot deel wordt uitbesteed.

34

Herinnering, herdenken en vieren

Market Garden/ Bridge to Liberation In september 2019 is het 75 jaar geleden dat Operatie Market Garden plaatsvond: de grootste militaire operatie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In september 1944 zouden de gezamenlijke geallieerde troepen een aantal strategische bruggen over de grote rivieren innemen, om zo door te kunnen stoten naar het Ruhrgebied. Maar bij de Slag om Arnhem bleek de Rijnbrug ‘een brug te ver’. De operatie mondde uit in een catastrofe die een sleutelrol speelde in het verdere verloop van de oorlog.

Op 20 september 2019 vindt de grote herdenking plaats op de John Frostbrug – de Bridge to Liberation Experience. Een evenement waarin de impact van de Slag om Arnhem op de stad, toen en nu, door kunst, film en muziek zichtbaar en voelbaar is voor jong en oud.

In deze bijzondere editie van Bridge to Liberation worden verschillende persoonlijke verhalen verteld, zowel vanuit Brits, Pools en Nederlands als vanuit Duits perspectief.

Muzikanten uit binnen- en buitenland versterken de beleving van deze verhalen. Zo dragen zij de impact van de Slag om Arnhem en de waarde van vrijheid mee de toekomst in.

Bridge to Liberation is een van de drie evenementen uit het provinciale programma ‘Gelderland herdenkt’, waarin de provincie in 2019 en 2020 stilstaat bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in deze provincie.

6. Marketing & communicatie

Voor alle mooie projecten die het vfonds steunt of initieert, willen we zoveel mogelijk zichtbaarheid en publieksbereik. Daarnaast willen we ons als maatschappelijk verankerde organisatie verantwoorden: transparant en helder. We zetten daar verschillende middelen voor in: campagnes, een nieuwe website, nieuwsbrieven, social media en het eerste vmagazine.

75 jaar vrijheid biedt alle kansen om onze missie en waarden nĂłg meer kracht bij te zetten. In 2019 ligt de nadruk op drie onderdelen: de vriendencampagne, de nieuwe website en de communicatiestrategie voor 75 jaar vrijheid.

Veteranendag en de Nijmeegse Vierdaagse. We hebben banners geplaatst bij musea en evenementen en advententies in communicatie-uitingen van projecten die we steunen. Dit alles om mensen bekend te maken met de mogelijkheid om onze vriend te worden. Tijdens het hele jaar hebben we vriendenacties gehouden met speciale voordelen. Zo hebben we 75 startbewijzen uitgegeven voor deelname aan de Vierdaagse, vrienden de kans gegeven om mee te spelen in de film De Slag om de Schelde en VIP plaatsen gereserveerd in de Ridderzaal tijdens de Nederlandse Veteranendag. Ook konden onze vrienden in aanmerking komen voor een scala aan bijzondere boeken. Op deze manier hebben onze partners hun evenement, museum of project kunnen laten zien aan vrienden en hebben wij vrede en vrijheid steeds onder ieders aandacht kunnen brengen.

De vriendencampagne We willen ons graag verbinden met mensen die vrede en vrijheid belangrijk vinden en geĂŻnteresseerd zijn in de projecten die wij steunen. Sinds drie jaar zetten we daarom in op de vriendencampagne. De vrienden van het vfonds willen we op termijn uit laten groeien tot een community: een actieve schare van ambassadeurs die het vfonds een warm hart toedragen, die vrede en vrijheid zien als belangrijke waarden en die nieuwe generaties daarin mee willen nemen.

Speciaal voor de vrienden van het vfonds hebben we onze database vriendvriendelijk ingericht. Welke pagina’s bekijken onze vrienden op de website?

Hoe vaak openen zij een nieuwsbrief? Welke items lezen zij het meest?

Voor welke projecten zetten zij zich in? Met deze informatie kunnen wij onze vrienden in het vervolg gericht benaderen.

Om nieuwe vrienden te maken hebben we in 2019 veel gedaan. We hebben vrienden geworven tijdens grote evenementen, zoals de Nederlandse

36

Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde

Sofie wint eerste Nationale Cees de Veer Kinderprijs De 10-jarige Sofie uit Hurdegaryp is de winnaar van de eerste Nationale Cees de Veer Kinderprijs: de prijs voor kinderen en jongeren die een verschil maken in de maatschappij. Ze krijgt de prijs uit handen van staatsecretaris Barbara Visser van Defensie. Sophie is door de jury uitgekozen omdat ze zich inzet voor ouderen. Elke week doet ze spelletjes en gymnastiek in het bejaardenhuis van haar woonplaats. ‘Ik vind het heel zielig dat bejaarden eenzaam zijn´, zegt Sophie. ´Het zou leuk zijn als meer mensen op bezoek gaan of spelletjes doen.’

Tijdens de prijsuitreiking rappen genomineerden Andy, Appie, Jahno en Salim over hun probleemwijk in Leiden. Bas (13) uit Veendam speelt piano, wat hij dit jaar op alle stations in Nederland deed en waarmee hij ruim € 60.000 euro heeft opgehaald voor zijn zus die diabetes heeft. Lucas (14) uit het Limburgse Panningen vertelt dat hij mensen interviewt die de oorlog hebben meegemaakt en daarover gastlessen geeft op basisscholen.

De prijs is in het leven geroepen bij het afscheid van luitenant-generaal b.d. Cees de Veer als vicevoorzitter van het vfonds. Wat Sofie gaat doen met de € 1000 die ze heeft gewonnen? ‘Een high tea organiseren in het bejaardentehuis en heel veel mensen blij maken.’

“IFFR en vfonds staan samen voor dialoog, reflectie en vrijheid van expressie. Met dank aan vfonds als hoofdpartner laten we een groter publiek kennis maken met films die aan die waarden bijdragen.”

Marjan van der Haar, zakelijk directeur IFFR

Nieuwe website In 2019 hebben we onze website vernieuwd. De website is omgebouwd van Silverstripe naar Wordpress om de koppeling met andere websites en programma’s voor de toekomst mogelijk te maken.

Diezelfde liefde voor de projecten en partners die we steunen, laten we in 2019 zien op verschillende grote evenementen waar we aanwezig en zichtbaar zijn met een eigen stand: op de nationale Veteranendag, bij het startmoment van 75 jaar vrijheid in Terneuzen, bij de Nijmeegse Vierdaagse, bij de Nationale Taptoe en de Unifil reünie. Daarnaast zijn we erbij als het nieuwe Informatiecentrum WO2 in Nijmegen geopend wordt, het verbouwde Vrijheidsmuseum in Groesbeek, het Oranjehotel, het Bevrijdingsmuseum Zeeland en het Nationaal Monument Kamp Vught.

Communicatiestrategie 75 jaar vrijheid en pijlers voor 2020 Eind 2019 zijn we begonnen met de marketing & communicatiestrategie voor 75 jaar vrijheid. We willen het jubileumjaar zo strategisch mogelijk inzetten om onze organisatie en missie in dat jaar goed zichtbaar te maken. Het is ons doel om eind 2020 door subsidiënten en partners te worden gezien als een gewaardeerde partner die veel kennis heeft van het speelveld vrede, vrijheid en democratie. De strategie richt zich op drie pijlers:

Uit het stakeholdersonderzoek blijkt dat het belangrijk is om onze relatie met directe partners die we steunen verder op te bouwen en inhoud te geven. Daarom investeren we in intensivering van de samenwerking met een aantal partners, zoals de organisator van de Invictus Games The Hague 2020 en het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Door stevig in te zetten op de relatie met stakeholders versterken we de relatie met onze directe omgeving. Bij de grote samenwerkingspartners omschrijven we op maat wat de kern van de samenwerking inhoudt en waarom het vfonds trotse partner is. Deze ‘omdat-zin’ staat vervolgens in alle communicatie met en over dit partnership centraal en geeft richting aan hoe we samen de communicatie rond het project vormgeven.

• Branding: het vfonds moet een merk worden, met eigen boodschappen, waarden en verhalen; • Stakeholders: we gaan intensief bouwen aan de relatie met belangrijke stakeholders, zoals subsidiënten, veteranen, het #Vteam, loterijen en andere financiers en vrienden; • Samen doen: we gaan in gesprek met stakeholders en doelgroepen om hen te betrekken bij de koers van het vfonds.

Vanaf het najaar van 2019 hebben we inhoud gegeven aan de branding van het vfonds door onder andere een campagne te ontwikkelen die kan worden ingezet tijdens grote evenementen. Met deze campagne willen we onze naamsbekendheid bij het brede publiek vergroten. Zo hopen we eind 2020 een actieve schare ambassadeurs te hebben. Het is een campagne waarin we onze liefde tonen voor de projecten die we steunen.

Eind 2019 is het conceptontwerp gepresenteerd, in 2020 ontwikkelen we de campagnemiddelen voor de grote evenementen.

Hoe bereiken wij onze achterban?

In onze reguliere communicatie werken we op de vertrouwde manier door aan het contact met onze achterban via de nieuwsbrief, social media en het jaarverslag. Nieuw zijn het Vmagazine en een fotoboek over de projecten van 75 jaar vrijheid.

38

Vmagazine In augustus 2019 verschijnt het eerste Vmagazine. Het Vmagazine is een jaarlijks tijdschrift waarin we vrienden en stakeholders inzicht geven in de achtergronden van onze projecten. In 2019 bevat het Vmagazine ook een uitgebreid overzicht van activiteiten die door het jaar plaatsvinden: zo kunnen lezers zich in één oogopslag een beeld vormen van alle evenementen rondom 75 jaar vrijheid.

Advertenties Maandelijks plaatst het vfonds een advertentie op de achterpagina van de Kareoler, het maandblad voor leden van de BNMO. Daarnaast staan we ook in de Checkpoint, hét maandblad voor en door veteranen, uitgegeven door het Veteraneninstituut, en in de nieuwsbrief van de Vereniging Nederlands Nieuw-Guinea Militairen. Als hoofdsponsor van Internationaal Film Festival Rotterdam (IFFR) zijn we in 2019 te vinden in de festivalkrant die de bezoekers van IFFR ontvangen.

Boek 75 jaar vrijheid Fotograaf Sacha de Boer fotografeert in opdracht van het vfonds projecten die plaatsvinden in het kader van 75 jaar vrijheid. De foto’s worden na de viering van het jubileumjaar gebundeld in een memorabel overzicht.

Jaarverslag Als fonds van maatschappelijke betekenis zijn we verplicht ons te verantwoorden naar onze financiers. Maar we willen ook graag verantwoording afleggen aan stakeholders, subsidiënten en publiek over wat wij met onze middelen doen en hoe wij invulling geven aan onze missie. Daarom doen wij dat jaarlijks, niet alleen met een financieel jaarverslag maar ook met een uitgebreid verhaal over wie we zijn, wat we doen en welke mooie projecten wij steunen.

Social media Via onze social media kanalen (Twitter, Instagram, LinkedIn en Facebook) houden wij onze volgers op de hoogte van de projecten die wij steunen.

We zien een gestage groei in volgers en willen deze kanalen in 2020 nog beter inzetten. Vooral Instagram biedt potentie gezien de relatief jonge doelgroep die hierop actief is. Zo geeft het direct zicht op wat onze doelgroepen interessant vinden en bieden we een podium aan tal van projecten.

2019

2019

2019

2019

2018

2018

2018 2018

2017

2018 2017

861

Twitter

986

101

2017

2017

2017

677

2019

289

Instagram

335

853

1.341

1.882

11.424

Facebook

16.230

22.679

Nieuwsbrief

39

22.332

37.571

Website

43.000

7. Financieel verslag

Een goed werkende organisatie is een organisatie die ook financieel gezond is, nu en in de toekomst. Hoe staan we ervoor, hoe zetten we onze middelen in en hoe blijven we gezond? In dit hoofdstuk geven we ook een doorkijk naar 2020, het jaar waarin het coronavirus grote gevolgen heeft voor de viering van 75 jaar vrijheid.

Daarnaast is het beleid gericht op cashmanagement, om ervoor te zorgen dat we altijd over voldoende liquide middelen beschikken om de subsidies en bureaukosten te betalen.

Financiële middelen op zowel korte als lange termijn zijn essentieel voor de realisatie van onze doelstellingen. Dat betekent dat we enerzijds moeten sturen op inkomsten (baten) en anderzijds op (rendement op) het vermogen. Voor een betrouwbaar en gedegen financieel beleid beantwoorden wij steeds de volgende vragen:

Jaarrekening Bij het opstellen van de jaarrekening nemen wij de richtlijnen in acht die door de Raad voor de Jaarverslaggeving zijn uitgegeven. Dit zijn onder meer de Richtlijnen 640 (voor organisaties zonder winststreven), 650 (voor fondsenwervende organisaties) en de Richtlijn Financieel Beheer Goede Doelen. De jaarrekening is opgemaakt op 15 april 2020. De jaarrekening 2019 is hier te bekijken.

1. Hoe zorgen we dat we financieel gezond blijven?

2. Hoe ontwikkelen de liquiditeiten zich?

3. Hoe zetten we onze financiële middelen in?

4. Hoe gaan we om met gebeurtenissen na de balansdatum?

Het vfonds heeft geen deelnemingen of verbindingen.

1. Hoe zorgen we dat we financieel gezond blijven?

De inkomsten (baten) van het vfonds bestaan uit financiële steun van drie Goede Doelen Loterijen, giften van particulieren en inkomsten uit rendementen. In 2019 bedragen onze reguliere inkomsten €16,5 miljoen. In het kader van het themajaar 75 jaar vrijheid, dat halverwege 2019 is begonnen en doorloopt tot medio 2020, ontvangen we in 2020 € 0,75 miljoen extra.

Financieel beleid Het financieel beleid van het vfonds is primair gericht op de continuïteit van de organisatie, zodat we steeds kunnen beschikken over voldoende financiële middelen voor het realiseren van onze doelen en ambities.

40

Erkenning en Waardering

Invictus Games The Hague 2020 De Invictus Games verbinden veteranen, hun vrienden, familie en anderen door sport, cultuur en muziek. De Games vormen een terugkerend, internationaal sportevenement door en voor gewonde militairen, die uit alle delen van de wereld samenkomen voor wedstrijden in uiteenlopende sporten als atletiek, boogschieten en rolstoelbasketbal.

In mei 2020 zou Den Haag het toneel zijn van het eerste lustrum. Op 9 mei 2019 komt de initiatiefnemer van de Games, de Britse prins Harry, alvast naar Nederland om het startsein te geven voor de voorbereidingen. Het vfonds staat als founding partner aan de wieg van deze editie.

“Het vfonds is trotse founding partner van de Invictus Games The Hague 2020 omdat de kracht van sport op verbindende en inspirerende wijze ingezet wordt. Om herstel te stimuleren én dankbaarheid en waardering te tonen aan gewond geraakte militairen die zich hebben ingezet voor onze vrede en vrijheid.” Robert Croll, voorzitter Raad van Bestuur vfonds Door de maatregelen in het kader van het coronavirus worden de Invictus Games The Hague 2020 uitgesteld naar 2021.

Lees hier meer over de Invictus Games

“Wat je bij de kinderen merkt, is dat abstracte begrippen als vrede en vrijheid geleidelijk aan betekenis krijgen voor hen. Door de herdenkingen waar ze aan mee doen en interviews die ze zelf doen met de militairen die meelopen in de Vierdaagse. Dat is mooi om terug te krijgen. Zelfs ik

afkomstig van loten die in datzelfde jaar zijn verkocht en deels van loten die in de voorgaande jaren zijn verkocht. In totaal hebben we over 2019 een bedrag van € 4.907.747 toegekend gekregen van de BGL.

word daar stil van.”

Tako Rietveld, kindercorrespondent over deelname #Vteam aan Vierdaagse.

Baten particulieren Om minder afhankelijk te zijn van de inkomsten van loterijen werven we ook particuliere donaties. De particuliere inkomsten bestaan uit donaties en giften van particulieren en een viertal fondsen op naam. De inkomsten uit particuliere giften zijn nog zeer beperkt. In 2019 bedragen deze € 105.709.

In 2020 zullen we onderzoek doen naar de mogelijkheid en haalbaarheid van (meer) fondsenwerving. Op basis van de uitkomsten van dat onderzoek bepalen we welke acties we gaan ondernemen om meer inkomsten van particulieren te ontvangen.

Baten uit loterijen Het vfonds kan niet zonder de steun van de drie Goede Doelen Loterijen: Nationale Postcode Loterij, BankGiro Loterij en de Nederlandse Loterij.

Zonder hun bijdragen zouden wij ons werk niet kunnen doen. Samen geven zij het vfonds in 2019 ruim € 15,3 miljoen. Dit bedrag komt direct ten goede aan de projecten die wij ondersteunen.

Nationale Postcode Loterij (NPL) Onze belangrijkste inkomstenbron is de Nationale Postcode Loterij, vaste partner van het vfonds. Met het NPL hebben we een contract tot 2032, waarbij we een gestaffeld percentage ontvangen van de opbrengst (met een maximum van € 10.000.000). Dit contract wordt een keer per vijf jaar geëvalueerd. In 2019 ontvangen we € 10.000.000 van de NPL.

Financiële baten De financiële baten bestaan uit de rendementen op de aandelen, obligaties en leningen van het vfonds. Dit vermogen wordt belegd, waarbij we hebben gekozen voor een behoudend beleggingsbeleid. In 2019 zijn de financiële baten ruim € 4,5 miljoen.

Nederlandse Loterij (NL) In 2019 ontvangen we € 381.615, 93 van de Nederlandse Loterij, een bedrag dat vergelijkbaar is met voorgaande jaren.

2. Hoe ontwikkelen de liquiditeiten zich?

We bewaken onze liquiditeiten door een prognose van de inkomende en uitgaande kasstromen bij te houden. Deze prognose monitoren we voortdurend en waar nodig stellen we deze bij. In de liquiditeitsbegroting maken we onderscheid tussen de kasstromen voor bureau en organisatie, kasstromen voor de projecten en reünies, en inkomende kasstromen.

In 2018 zijn we begonnen met het driejarige programma van de viering van 75 jaar vrijheid. Hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld, deels

BankGiro Loterij (BGL) Het vfonds investeert in de lotenacties ‘op naam’ van de BankGiro Loterij.

In 2019 bedraagt de investering van het vfonds in de BankGiro Loterij € 2 miljoen. De investering besteden we aan de actieve werving van deelnemers die loten kopen. De inkomsten die we jaarlijks ontvangen zijn deels

42

via extra trekkingen van loterijen en deels door geld in te zetten vanuit ons eigen vermogen. Het grootste deel van de extra subsidietoekenningen voor dit programma vindt plaats in 2019. De daadwerkelijke uitgaande kasstromen zijn verdeeld over 2019 en 2020. In 2019 is daarom in totaal € 13 miljoen aan het belegd vermogen onttrokken voor een adequate liquiditeitspositie van het vfonds. Na 2020 zetten we weer in op groei van het belegd vermogen.

(geheel) realiseren daarvan de toekenning (deels) vervalt. In het kader van de coronamaatregelen hanteren we de volgende lijn bij het al dan niet aanpassen van subsidietoekenningen: • Uitstel van projecten in 2020 is mogelijk met behoud van subsidie.

Als evenementen doorschuiven naar 2021 maken we daar waar nodig afspraken op maat over; • worden projecten aangepast vanwege het verbod op grootschalige evenementen, dan maken we afspraken op maat; • worden projecten geannuleerd en zijn er nog geen kosten gemaakt, dan moet de subsidie worden terugbetaald; • worden projecten geannuleerd en zijn er wel al kosten gemaakt, dan maken we afspraken op maat.

3. Hoe zetten we onze financiële middelen in?

Het vfonds zet zijn financiële middelen zoveel mogelijk in voor het realiseren van de doelstellingen. Uitgangspunt is dat we de inkomsten uit loterijen en donaties daar volledig voor inzetten. Op langere termijn streven we naar een evenwichtige inzet op de drie werkvelden. Door de activiteiten rond de viering van 75 jaar vrijheid ligt de nadruk in 2019 op de werkvelden Erkenning en waardering en Herinnering, herdenken en vieren.

Uiteraard monitoren we voortdurend de liquiditeitspositie van het vfonds in relatie tot gevraagde verschuivingen in de afgesproken betalingskalender.

Met de opbrengsten uit de beleggingen bekostigen we het bureau en de organisatie. De totale kosten van bureau en organisatie bedragen in 2019 € 2,8 miljoen. Hiervan is € 2 miljoen geïnvesteerd in gezamenlijke lotenacties met de BankGiro Loterij.

Nieuwe subsidieaanvragen Nieuwe subsidieaanvragen beoordelen we in het licht van de ontwikkelingen rond het coronavirus. Er is vooralsnog geen aanleiding om het voor subsidie beschikbare budget in de begroting te verlagen, er wordt wel bezien of er budget vrij kan worden gemaakt voor partners die door de coronamaatregelen in de financiële problemen komen.

4. Hoe gaan we om met de gebeurtenissen na balansdatum?

De coronacrisis heeft in 2o2o grote gevolgen voor 75 jaar vrijheid. In dat jaar staat nog een groot aantal activiteiten op de planning met subsidie van het vfonds. Veel projecten gaan gewoon door, andere projecten vereisen aanpassingen. In de subsidievoorwaarden en –toekenningen is duidelijk vastgelegd waarvoor de subsidie is toegekend en dat bij het niet

Begrotingsaanpassingen De verspreiding van het coronavirus heeft (vrijwel) geen invloed op de kosten die het vfonds maakt voor bijvoorbeeld personeel, het kantoor en ICT. Naar verwachting zijn er wel (kleine) begrotingsaanpassingen nodig op de exploitatie van het Vredesbolwerk. We hebben minder inkomsten

43

maar ook minder uitgaven. Afhankelijk van de verdere ontwikkelingen, kan het zijn dat we het marketing- en communicatiebudget verlagen.

Jaarrekening 2019 Een uitgebreid overzicht van de feiten en cijfers laten we zien in onze jaarrekening 2019. De volledige jaarrekening kunt u hier bekijken.

Baten uit loterijen Als de coronacrisis leidt tot een langdurige economische crisis kan dat gevolgen hebben voor de opbrengsten van het vfonds uit loterijen. We onderhouden hierover contact met de drie loterijorganisaties waarvan wij gelden ontvangen. De definitieve afrekening over 2019 staat al vast, de definitieve afrekening over 2020 vindt plaats in 2021. De verwachting is dat de geplande uitkeringen van loterijen in 2020 (kasstroom) daarom niet zal wijzigen en dat effecten van lagere loterij-inkomsten qua kasstromen op z’n vroegst pas merkbaar zijn in 2021.

Eigen vermogen Het vfonds heeft een voldoende groot eigen vermogen om eventuele lagere inkomsten in 2020 op te vangen. We beschikken over voldoende middelen om te voorkomen dat de continuĂŻteit van het fonds in gedrang komt. Dit laat onverlet dat eventuele onttrekkingen aan het vermogen consequenties zullen hebben op eerder gemaakte beleidskeuzes. Vanaf 2021 kunnen we zo nodig de begroting aanpassen aan de verwachte, lagere inkomsten.  

44

8. Risicomanagement

Bij het vfonds realiseren we ons goed dat er altijd problemen kunnen ontstaan die ons belemmeren onze doelstellingen te vervullen. Ze kunnen van invloed zijn op de resultaten die we (willen) halen, onze positie in het veld en onze continuïteit. In dit hoofdstuk geven we inzicht in wat wij als de belangrijkste risico’s zien, welke impact deze kunnen hebben en welke maatregelen we nemen om de risico’s te beperken. In 2019 hebben we daarvoor een strategisch risicomanagement ontwikkeld, dat we in 2020 verder zullen ontwikkelen.

Eind 2019 onderscheiden we zeven cruciale risicocategorieën. De externe risico’s, trends in de maatschappij, de risico’s voor projecten en daarmee voor het imago van het vfonds, de vele projecten rond 75 jaar vrijheid, integriteits- en frauderisico, risico’s bij het vermogensbeheer, risico´s in het ICT- systeem en tenslotte risico’s in de organisatie en ondersteunende processen. Voor al deze verschillende risico’s hebben we maatregelen genomen om ze te voorkomen of om de schade te beperken als ze optreden.

Risicomanagement Om de risico’s voor het vfonds zoveel mogelijk te beheersen hebben we in 2019 verschillende maatregelen genomen. We hebben een strategisch risicomanagement ontwikkeld, een risicoanalyse opgesteld en passende beheersmaatregelen genomen. Het doel is in beeld te hebben welke gebeurtenissen of ontwikkelingen van invloed kunnen zijn op de resultaten, de continuïteit en de reputatie van het vfonds. In 2020 zullen we het risicomanagement verder invullen en ontwikkelen.

45

Herinnering, herdenken, vieren

Hernieuwing oorlogsmusea en herinneringscentra Op vrijdag 24 mei 2019 opent professor Egbert Myjer, voormalig rechter bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg, het vernieuwde Kazemattenmuseum in Kornwerderzand.

Daarmee komt een einde aan een lange periode van ingrijpende herinrichtingswerkzaamheden die in 2015 met steun van het vfonds waren begonnen.

Elke kazemat heeft een eigen thema. Kazemat IV heeft als thema de Koninklijke Marine en de ondergang van de Hr. Ms. Johan Maurits van Nassau, kazemat V het verzet in de regio, kazemat VI de bevrijding en luchtoorlog rond het IJsselmeer, kazemat VI de Atlantikwall en kazemat VII de Koude Oorlog en de geschiedenis van het museum.

Alle lijnen en thema’s zoomen in op persoonlijke verhalen.

Naast het Kazemattenmuseum openen in 2019 tevens het gloednieuwe Vrijheidsmuseum in Groesbeek, het Oranjehotel in Scheveningen, het vernieuwde Nationaal Monument Kamp Vught, Bevrijdingsmuseum Zeeland, het Memory Museum in Nijverdal en Indisch Herinneringscentrum Sophiahof in Den Haag hun deuren.

9. Vooruitblik naar 2020

Het jaar 2020 zal net als 2019 grotendeels in het teken staan de viering van 75 jaar vrijheid. Terwijl we dit jaarverslag schrijven, kampen we echter met de gevolgen van het coronavirus. Veel evenementen, initiatieven en activiteiten kunnen geen doorgang vinden of moeten worden verplaatst naar een later moment. We betreuren dit enorm en leven mee met iedereen die zo hard gewerkt heeft om van zijn of haar project een succes te maken.

We houden onze relaties voortdurend op de hoogte van onze voornemens en bij elke wijziging stellen we hen meteen de dag erna op de hoogte.

Dat geldt met name voor diegenen van wie de subsidieaanvraag is goedgekeurd. Ook hebben we ons telefonisch spreekuur verruimd van één naar drie ochtenden per week. Door middel van een nieuwsbrief geven we informatie over onder andere de mogelijkheden om een project uit te stellen, waardoor onze relaties, zoals ook blijkt uit de reacties, zich door het vfonds gesteund voelen.

Dat de gevolgen van het coronavirus een impact hebben op het verdere verloop van de gebeurtenissen dit jaar, staat vast. In welke mate, kunnen we op het moment van schrijven nog niet overzien. De Invictus Games The Hague 2020 worden waarschijnlijk verschoven naar 2021. De (her-) openingen van musea en bezoekerscentra, zoals het Generaal Maczek Memorial in Breda, het Airborne Museum Hartenstein en de Canadese Begraafplaats Holten zijn uitgesteld. De opening van de Nationale Veteranenbegraafplaats en het bezoekerscentrum op het Nationaal Ereveld in Loenen, staat vooralsnog nog steeds gepland voor najaar 2020. Het geplande sluitstuk van 75 jaar vrijheid, de viering van het 75-jarig bestaan van de Verenigde Naties, staat nog steeds gepland op 24 oktober 2020.

In 2020 gaan we uiteraard door met het financieren van onze partners in het veteranenveld, zoals de BNMO, de reünies en het Veteranenplatform, alsmede van onze partners op het terrein van democratie en rechtsstaat met partners als IFFR. 2020 markeert ook het einde van een vijfjarige beleidscyclus. Met de voorbereidingen voor het nieuwe beleidsplan 2021 – 2025 zijn we al in 2019 begonnen om het plan eind 2020 gereed te hebben. Waarna we met een nieuwe strategie en visie de komende jaren doorgaan met het invullen van onze mooie missie.

47

Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde

Film als venster naar de wereld Het vfonds is trotse partner van International Film Festival Rotterdam (IFFR).

Ons hoofdsponsorschap heeft in 2019 inhoudelijk vorm gekregen door ontvangsten van verschillende groepen relaties bij filmvertoningen en lezingen. Daarnaast ondersteunen we de vertoning van de film ‘Another day of life’ voorafgegaan door een interactief debatprogramma voor en door mbo-studenten.

‘Another Day of Life’ speelt zich af aan het begin van de burgeroorlog in Angola. De film heeft als centrale thema’s vrijheid van meningsuiting, de rol van de journalistiek bij oorlogsverslaggeving en de strijd voor vrijheid onder onderdrukkende regimes. Voorafgaand aan de film is er een gesproken column van de 25-jarige journalist Hélène Christelle Mungayende. Aansluitend wordt zij geïnterviewd over haar werk, terwijl de studenten haar vragen kunnen stellen met behulp van een catchbox.

Het programma is bedoeld om de studenten te activeren en hen na te laten denken over de thema’s die in de film naar voren komen. In de dagen vóór en na de voorstelling organiseert de onderwijsinstelling een voorbereiding en een nagesprek. Met een dergelijke aanpak hoopt IFFR schoolgaande en studerende jongeren beter te kunnen bereiken. Het vfonds steunt die aanpak van harte.

Bijlagen

Samenstelling en nevenfuncties Raad van Toezicht mr. dr. M.J. Cohen – voorzitter.

Overige nevenfuncties: medevoorzitter OFL; voorzitter Cedris (Branchevereniging voor sociale werkgelegenheid); voorzitter Commissie Individuele Tegemoetkoming Slachtoffers WO II Transporten NS; voorzitter Stichting voor Vluchteling Studenten UAF; voorzitter RvT Openbare Bibliotheek Amsterdam; voorzitter Amsterdams 4-5 mei-comité; lid Politie Onderwijs Raad; voorzitter Adviescommissie Grondrechten Functie-uitoefening Ambtenaren; voorzitter Stichting Co-Ex; voorzitter NVVE; voorzitter Bart Tromp Stichting; voorzitter Stichting Cello Oeuvreprijs; voorzitter Bestuur Capella Amsterdam; voorzitter Stichting MS Nederland; voorzitter Stichting Ons Amsterdam; voorzitter Curatorium VNG.

mr. H.P. van Essen – lid.

Overige functies: lid korpsleiding Nationale Politie; Plaatsvervangend korpschef Nationale Politie (hoofdfunctie). dr. A.J. Vlam – lid en lid Auditcommissie.

Overige (neven)functies: wethouder gemeente Woudenberg (hoofdfunctie); lid VNG Commissie Financiën; lid Raad van Toezicht Gezondheidscentrum de Roerdomp. drs. mr. A. van Vark – lid.

Overige (neven)functies: senior adviseur Koninklijke Marechaussee (hoofdfunctie); redactielid Militaire Spectator; extern promovendus aan de Universiteit Leiden (onderzoeksvraag: In hoeverre kan en moet de krijgsmacht bijdragen aan de stabiliteit van de democratische rechtsstaat in Noordwest-Europa en wat zijn daarvan de consequenties voor CivielMilitaire Relaties in theorie en praktijk?).

W.J. Berg – lid en voorzitter Auditcommissie.

Overige (neven)functies: (tot eind 2019): lid dagelijks bestuur Vakcentrale CNV (hoofdfunctie); bestuurslid Stichting van de Arbeid; lid SER; bestuurslid Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven; lid RvT ISO; (heden): lid Raad van Toezicht ISO; bestuurslid Fonds Wetenschappelijk Instituut CDA; lid Raad van Toezicht Stichting Nationaal Erfgoed Hotel de Wereld.

Lt-generaal bd B.H. Hoitink – lid.

Overige (neven)functies: voorzitter Stichting Koninklijke Luchtmacht Historische Vlucht; militair adviseur Klankbordgroep Adaptieve Krijgsmacht; lid RVA Inspectie J&V.

drs. M. Scharloo – lid.

Overige (neven)functies: directeur Teylers Museum (hoofdfunctie); lid bestuur CODART.

49

Samenstelling en nevenfuncties Raad van Bestuur

Samenstelling bureau

Mr. Robert S. Croll – voorzitter.

Overige (neven)functies: senior vicepresident van de rechtbank Gelderland (hoofdfunctie); Kolonel (r) Militair Juridische Dienst Krijgsmacht; voorzitter Vereniging Particuliere Historische Buitenplaatsen; lid Raad van Toezicht Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM.

Wie werkten er in 2019 bij het vfonds?

• Evelyn Aarts – projectondersteuner/ secretaresse • Isabel van Amelsvoort – senior projectadviseur • Michiel van Hattem – directeur tot 1 oktober 2019 • Paulien Hofstede – coördinator Vredesbolwerk • Karima Koubia – medewerker frontoffice • Lisette Mattaar – directeur vanaf 1 oktober 2019 • Charlotte Rommes – senior projectadviseur • Jolanda Rubens – marketing- en communicatieadviseur • Laura van Schalm - projectondersteuner reünies • Maaike van der Steen - controller • Tobias Vis – bestuurssecretaris

Vice-admiraal b.d. Matthieu J.M. Borsboom - lid.

Overige (neven)functies: voorzitter van de Raad van Toezicht van het Scheepvaartmuseum; eigenaar A3: Admirals Autonomous Advice; lid wetenschappelijke adviescommissie Corts Foundation; adviseur Wings for Aid; lid extra ordinarius Michiel de Ruyter Stichting; voorzitter Raad van Commissarissen van het Loodswezen Nederland; President Apostolat Militaire International; senior adviseur Burson Cohn & Wolfe; senior adviseur Public & Corporate sectors KPMG.

Interimmedewerkers: • Dorien Korsten – interim corporate relations manager (sinds augustus 2019) • Jemma Land – interim manager partnerships (sinds november 2019)

Ton J.M. Heerts – secretaris.

Overige (neven)functies: voorzitter MBO Raad (hoofdfunctie, tot november 2019); voorzitter Raad van Toezicht Cordaid Nederland; voorzitter Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven; commissaris Siers Groep Oldenzaal BV; voorzitter Stichting Scoren in de Wijk FC Twente; voorzitter Werkgroep ZEVMB (VWS); lid Raad van Advies UWV Werkbedrijf; lid van de Commissie Mensenrechten Adviesraad internationale Vraagstukken (BuZa); voorzitterschap van de Commissie schadeafhandeling beroepsziekten. Opgevolgd per 1 oktober 2019 door drs. Lisette G. Mattaar. drs. Lisette G. Mattaar – secretaris. Per 1 oktober 2019.

Overige (neven)functies: n.v.t.

50

Toegekende projecten 2019 In het kader van 75 jaar vrijheid heeft het vfonds in 2019 een groot aantal subsidietoekenningen gedaan.

Zowel op nationaal niveau als provinciaal niveau. Bekijk hier alle toekenningen per werkveld.

Werkveld 1 – Erkenning en waardering.

Organisatie

Omschrijving project

Bedrag in €

BNMO-vereniging

75 jaar vrijheid en lustrum BNMO

projectsubsidie 2020

Stichting Veteranenkunst

De kunst van het verwerken, ook na 75 jaar

7.200

Serce Polski met Polygooi Productions

Evenement op de Grote Markt

9.375

125.000 2.582.750

Stichting Carnegie Heldenfonds

Heldendag 2019

15.000

Stichting Nationaal Indië monument 1945-1962

Herdenking bij het Nationaal monument 2019

15.000

Stichting Waardering Erkenning Politie (WEP)

Inrichting ‘De Blauwe Plek’

Stichting Power of Freedom

Invictus Games The Hague 2020

1.000.000

Nederlands Auschwitz Comité

Nationaal Holocaust Namenmonument

1.000.000

Stichting Nationale Taptoe

Nationale Taptoe 2019

Vereniging Veteranen Platform

Nuldelijnsondersteuning Veteranen Platform 2.0

Welcome Again Veterans

Overkomst Canadese Veteranen mei 2020 Overijssel

Stichting Bevrijders 1944

Overkomst veteranen

4.125

Wageningen45 / NCHC

Overkomst veteranen 5 mei Wageningen

6.750

Bond van oud-Stoottroepers en Stoottroepers BOSS

Projectsubsidie 2020

Stichting veteranenradio.nl

Slotfase oprichting veteranenradio.nl

Vereniging Veteranen Regiment Genietroepen

25-jarig bestaan

2.500

Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland

75e herdenking bevrijding Breda

2.250

1.188

75.000 100.000 6.000

5.000

51

25.000

Werkveld 2 – Herinnering, herdenken en vieren. Nationale projecten.

Organisatie

Naam van Project

Bedrag in €

Centraal Orgaan Voormalig Verzet en Slachtoffers (COVVS)

COVVS 2019

6.500

Wij herdenken jongerenconferentie 2019

11.500

East West Foundation

Lesmateriaal i.v.m. impactcampagne ‘De Wereld van de Oost’

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies

Projectplan Netwerk Oorlogsbronnen 2019

SMH40-45

Vrijheid! (Vertel Vrijheid!)

Stichting In De Voetsporen Van

Theatervoorstelling Etty Hillesum ‘Dat onverwoestbare in mij’

Stichting Nationaal Comité 4 en 5 mei

Bevrijdingsfestivals en Adopteer een Monument 2020

Lustrum NC 75 jaar Vrijheid 2018 en 2019

313.000 912.000

46.654 250.000 81.917 12.000 1.000.000

Lustrumproject 75 jaar vrijheid (2020)

Stichting Sobibor

Herdenkingsreis 2019

Stichting Studio Polat

Reenacting WOII

50.000

Stichting Theater Na de Dam

Theater Na de Dam 2019 en 75 jaar Vrijheid

50.000

Theater Na de Dam

Theater Na de Dam 2020

50.000

Stichting Nederlands Dachau Comite

Dachaulezing 2019 ‘In het licht van Nico Rost’

Dachaulezing 2020 - In het licht van Carel Steensma

Indisch Herinneringscentrum

Verbouwing en inrichting Museum Sophiahof - van Indië tot nu

Nationale Herdenking 15 augustus 1945

Programmering 75 jaar Nationale Herdenking 15 augustus (2020)

Oorlogsgravenstichting

Eerbewijs 2019

75.000 75.000

1.700

4.500 4.800 500.000 57.475

Eerbewijs 2020

Stichting Indisch Herinneringscentrum

350.000 mensen kwamen overzee 2019

350.000 mensen kwamen overzee 2020

115.132

Stichting Nationale Kinderherdenking

Nationale Kinderherdenking 4 mei 2020

60.000

Stichting Nationale Kinderherdenking Madurodam

Nationale Kinderherdenking 4 mei 2019

60.000

Stichting Arq Kenniscentrum Oorlog, Vervolging en Geweld

75 Jaar Leven met Oorlog

Stichting Waardering Erkenning Politie (WEP)

Freedomride 2019

15.000

Vereniging Veteranen Platform

Nationaal Project Helden op Bruggen & Viaducten

10.000

115.132

12.230

52

Stichting NTR

Het Klokhuis over de Vier Vrijheden

Stichting Regionale Publieke Omroep

De oorlog dichtbij. 75 jaar vrijheid bij de regionale omroepen.

45.954

Stichting 2020

Het verhaal van J.G. Kavanagh (definitief onderzoek)

Fields of Honor Foundation

De Gezichten van Margraten

15.000

Stichting Kurá di Arte

Mesa di Pas / Vrijheidsmaaltijd Curaçao

20.000

Stichting World Citizen (Stiwoc)

Your Freedom / Vrijheid van NU

30.000

Stichting Liberation Route Europe

Projectsubsidie Liberation Route Europe 2020

500.000

Strategische communicatie 75 jaar en Europe Remembers

150.000

Stichting MensBeeld

Bonhoeffer - Wie ben ik?

Stichting Vrienden van Ysselsteyn

Nieuw Bezoekerscentrum Duitse Oorlogsbegraafplaats

489.135 5.492

6.000 750.000

Werkveld 2 – Herinnering, herdenken en vieren. Projecten per provincie.

Provincie

Plaats

Organisatie

Naam van Project

Drenthe

Assen

Biblionet Drenthe

Educatieprogramma Waor is Aeldert?

Stichting Biblionet Drenthe

Provinciebreed programma ‘Lang leve de vrijheid’

44.635

Stichting Franse Parachutisten 1945

Amherst 2020

35.000

Stichting Struikelstenen Assen

Sluitsteen. De laatste struikelstenen in Assen

Stichting Vrienden van het Drents Archief

Het Oorlogsdagboek van Drenthe

Emmen

Stichting Grote Kerk Cultureel

‘Vrijheid 2020’, in mei en ‘Klezmerfestival 2020’ in oktober

Gieten

Struikelstenen Aa en Hunze

Educatieproject Aa en Hunze

Groningen

Stichting Gedeelde Verhalen

Theatervoorstelling ‘Aan de andere kant’

85.000

Hooghalen

Herinneringscentrum Kamp Westerbork

102.000 Namen Lezen

40.000

Meppel

Comité 4/5 mei Meppel

Educatieproject Cruciaal knooppunt van landelijk verzet: Meppel in WOII

Drukkerijmuseum

Lesmateriaal Meppel Drukkersstad tijdens de Tweede Wereldoorlog

Nieuwlande

Museum de Duikelaar

In vrijheid verhalen vertellen

Sleen

Stichting Terug naar Westerbork

Educatieve Aspecten Terug naar Westerbork

Tweede Exloërmond Stichting Ik had ooit een huis

Multimediale voorstelling Ooit had ik een huis - Gehat hob ikh a heym

Westerbork

‘75 jaar Vrijheid’ Westerbork

St. ‘Westerbork: Dorp van de Vrijheid’

53

Bedrag in € 37.222

4.000 75.000 1.750 500

2.500 3.751 3.750 90.915 5.000 15.000

Friesland

Amsterdam

De Jonge Republiek

Theatervoorstelling De Joodse Bruiloft

10.000

Hoornsterzwaag

Wapendropping wandel-beleeftocht

Wapendropping wandel-beleeftocht

20.000

Kornwerderzand

Kazematten Museum Kornwerderzand

Bevrijdingsroute 75 jaar vrijheid

Leeuwarden

Stichting de Verhalen

Activiteitenprogramma ‘De terugkeer van de Joodse Kinderen’

Stichting Erfgoed & Publiek

Iconische verhalen ‘Ferhalen te plak WOII, 75 jaar vrijheid’

Stichting Molkwar 2000

Openluchtspektakel Hawital

SULT

It grutte Swijen (het grote zwijgen)

12.000

Stichting Lepel

Vertel het door! Trochfertelle!

23.000

Molkwerum Nij Beets

10.000 100.000 30.000 12.500

Sneek

Stichting Sneek 75 jaar vrij

Openluchtspel Als een laaiend vuur

15.000

Tytsjerk

Stichting Pier21

Theatervoorstelling Schaduwen

75.000

Tytsjerk

Stichting Pier21

Schiermonnikoog 75 jaar in vrijheid (SIV75)

125.000

Gelderland

Apeldoorn

CODA

Het Apeldoornsche Bosch

94.000

Stichting Apeldoorn Marketing

De Canadian Walk: het eeuwig defilé

94.000

Arnhem

Omroep Gelderland

75 jaar vrijheid, op weg naar 2020 (2)

167.427

Doetinchem

Gemeente Doetinchem

Exposities ‘Kinderen van de Vrijheid littekens toen en nu in de grensstreek Achterhoek’

Ede

Jan Hilgers Memorial Airshow

Wings of Freedom 2019

Groesbeek

Gemeente Berg en Dal

Faces to Graves

9.000

Gemeente Berg en Dal

Parachutelandingen dropzones Den Heuvel en Overasselt

18.750

Neerijnen

Stichting Een Beeld van oranje Linten

Tour de Waal 2020

Nijmegen

Gemeente Nijmegen

Event 75 jaar bevrijding Nijmegen, inclusief Living History

Oosterbeek

55.125 50.000

50.000 100.000

Airborne Museum Hartenstein

Jeugdtentoonstelling ‘Waterschapsheuvel. In wat voor wereld wil jij leven?’

50.000

St. Airborne Intern. Youth Conference Youcee

Youcee 2019

25.000

Ugchelen

Stichting bevrijding ‘45 Apeldoorn

Viering 75 jaar bevrijding Apeldoorn

54.800

Wageningen

Museum Casteelse Poort

Vernieuwing zaal 40-45

20.000

Wageningen45 / NCHC

Bevrijdingsevenement Wageningen

12.500

Winterswijk

Stichting Toen Nu Dan

Educatieproject Toen Nu Dan

25.000

Groningen

Groningen

De Verhalen van Groningen

75 verhalen gepresenteerd in 12 gemeenten

Forum Groningen

75 jaar vrijheid in Groningen

240.000 75.000

Stichting Folkingestraat Synagoge

Tentoonstelling Vrijheid met een zwarte rand. Joods Groningen na de bevrijding

15.000

Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen

De Tweede Wereldoorlog Dichterbij

10.000

54

Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen

De vlucht van de SD

Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen

De vrouwenmars van Westerbork

7.500 10.000

Zuidlaarderveen

Stichting Pandeon

Festival van de Vrijheid Delfzijl

75.000

Limburg

Almelo

Stichting Tijd(s)lijn

Muziektheater en educatieve belevingstocht ‘Lèvesloop...en Trug’

40.000

Geleen

Stichting Regio Maas-Westzipfel

Herdenking en viering van 75 jaar bevrijding Midden Limburg

20.000

Gronsveld

St.Herdenking Amerikaanse Kerstviering 1944

Vrijheid door Bevrijding

Hoesbroek

Reisgids Digitaal Leermateriaal

Educatief kwartetspel ‘RamVrie’

25.000

Maastricht

Stichting Maastricht Marketing

De schuilplaats van de Nachtwacht

10.000

Stichting Orttheater

Reizende tentoonstelling The White Flag

20.000

Gemeente Maastricht

75 jaar bevrijding Maastricht

45.000

45.000

Gemeente Eijsden-Margraten

75 jaar Liberation Eijsden-Margraten

Margraten

Stichting Eerbetoon Netherlands

Vrijheid geef je door ook aan jongere generaties

American Cemetery and Memorial

Meerssen

Stichting Synagoge Meerssen

Les- en museaal materiaal voor het project ‘leren, ontmoeten en gedenken’

Roermond

5.000

7.500 20.000

LBM, LBT, VNK-L

Vrijheid maak je samen

100.000

St. VVV Midden Limburg / Limburg Marketing

Limburg Remembers

265.000

Venlo

Gemeente Venlo

Slotmanifestatie 75 jaar bevrijding Limburg

Venray

Schutterij ‘t Zandakker Gilde Sint Jan Venray

Verbroederingsfeest

15.000

Noord-Brabant

Alphen (N-Br)

Werkgroep ‘75 jaar herdenken en vieren’

Afscheid op Anneville

15.000

Asten

Museum Klok & Peel

Death Valley De Peel

15.000

90.000

Bergeijk

Stichting Beleef Bergeijk

Bergeijk Remembers

10.000

Bergen op Zoom

Stichting Bevrijding Brabantse Wal

Helden van de Schelde

10.000

Stichting Bezoekerscentrum militaire erevelden Bezoekerscentrum militaire erevelden Bergen op Zoom

Bergen op Zoom

Breda

500.000

Serce Polski met Polygooi Productions

Lesmethode: in de huid van mijn Poolse Opa

Stichting Graphic Design Festival Breda

Blind Walls Gallery - Brabant Remembers

15.000

Stichting Museum Breda-Polen 1939-1945

Generaal Maczek

Ondersteuning Multimedia wand in het Generaal Maczek Memorial

15.000

Deurne

Stichting Het Peelvennootschap

Oorlog in de Peel

Eindhoven

De Bibliotheek Eindhoven

Eindhoven 75 jaar bevrijd. Oud vertelt jong, jong geeft door

55

6.500

2.861 6.000

Liberation040

Liberation040

5.000

The Freedom Theatre Eindhoven

Vrijheidstour door Eindhoven

11.000

Vrienden van 18 september

Lopend FREEDOM Vuurtje

Esch in Oorlogstijd, 75 jaar Bevrijding;

Esch in Oorlogstijd, 75 jaar Bevrijding

6.075 11.750

Esch

7.375

geleding van Stichting SJJ Esch

Geertruidenberg

St. Toerisme en Recreatieve activiteiten [STRG]

Geertruidenberg 75 jaar Bevrijd!

Goirle

Vereniging Recreatie en Toerisme Goirle

Herbeleving Schijnvliegveld De Kiek

10.000

Haaren

Stichting het Noordbrabants Landschap

Land van Heusden en Altena ten tijde van de Tweede Wereldoorlog (werktitel)

14.900

Heusden

Stichting Vrienden Gouverneurshuis Heusden

Herdenking bevrijding Heusden, Drunen en Vlijmen 1944-45

15.000

Hoogeloon

Toneelvereniging St. Pancratius Hoogeloon

Meesterlijk Verzet

IJsselstein

Stichting Dodenakkers.nl

Facing Freedom

10.350

Made

Stichting vrienden van de Biesbosch

De Liniecrossers in de Biesbosch

11.425

Schildergroep ‘Verf-Inspiratie Potlood-Penseel’.

Samen op weg naar 75 jaar Bevrijding

Stichting educatief experience center WO I

The Moral camouflage popup game

Maren Kessel

1.500

2.667 15.000

Neerkant

Leefbaar en Vitaal Neerkant

Neerkant Herdenkt 75 jaar leven in vrijheid

8.500

Oisterwijk

Groeten Uit Oisterwijk

Oisterwijk in WO2 - WO2 in Oisterwijk

5.000

Stichting Crossroads Brabant ‘40-’45

Communicatie & Coördinatie Brabant Remembers

450.000

Stichting Crossroads Brabant ‘40-’45

Iconische projecten Brabant Remembers: “Brabant, Brug naar vrijheid”

445.000

Stichting Crossroads Brabant ‘40-’45

Samenwerkingsprojecten Brabant Remembers

465.000

Gemeente Oss

Liberation Obstacle run

Theater Dankzij De Dijken

Oorlog aan de Rivier

Roosendaal

Stichting Erfgoedcentrum Tongerlohuys

Tentoonstelling ‘75 jaar bevrijding en vrijheid’

‘s-Hertogenbosch

De Meierij Theaterproducties

Bevrijding ‘s-Hertogenbosch oktober 1944

15.000

Someren

Stichting Wehrmachthuisje Someren-Heide

Educatie- en informatie programma Wehrmachthuisje Someren-Heide

10.000

Valkenswaard

St. Werkgemeenschap Ideecentrum (De Bunker)

Ontwikkeling van de ‘De Bunker Verbindt’

15.000

Veghel

Stg. Vrienden van Poehaa

Vrouwen voor Vrijheid een Van Horen Zeggen-project

Vught

Nationaal Monument Kamp Vught

Succesvol Verder

Werkendam

Stichting Biesbosch MuseumEiland

Biesbosch 75 jaar bevrijd

15.000

Zeeland

Gemeente Landerd

Ooggetuigen (plaatsen van stalen silhouetten)

15.000

Oss

56

5.000 13.000 5.000

5.000 400.000

Noord-Holland

Alkmaar

Stichting Superstar Theaterproducties

Theatervoorstelling ‘Fritz’

Amsterdam

Amsterdam Museum

Restauratie straatorgel ‘Het Snotneusje’

Centraal Joods Overleg

Nationale Herdenking Kristallnacht 2019

Oude Kerk Amsterdam

Tentoonstelling Adrián Villar Rojas in de Oude Kerk te Amsterdam (werktitel)

47.500

Stichting Requiem van Theresienstadt.

Stemmen van Verzet

Requiem van Theresienstadt. Stemmen van Verzet

50.000

Stichting KIST

Castricum

75 jaar vrij in Castricum - uitvoeringsfase Educatieproject ‘Oorlog in de duinen’

10.000 8.775 1.900

6.000 7.500

de Cocksdorp

Luchtvaart- en Oorlogsmuseum Texel

De Georgische opstand; het laatste slagveld in WO2

Haarlem

NZH Vervoer Museum

Reizen met bus en tram in WO2

Hoorn

Stichting Hoorn Kunst & Cultuur

Oorlog en Vrede in Hoorn

Huisduinen

Stichting Stelling Den Helder

Muziektheatervoorstelling SPERRGEBIET: het oorlogsverhaal van de Waddenkust

Wijk aan Zee

Rondje Wijk aan Zee

Vrijheid is als frisse lucht

Zaandam

Zaans Museum

(On)mogelijke keuzes, 75 jaar vrijheid in de Zaanstreek

Overijssel

Almelo

St.In Vrijheid Herdenken Almelo

75 jaar in vrijheid Herdenken in Almelo

5.000

Borne

Gemeente Borne

75 jaar vrijheid in Borne

5.000

Dalfsen

Gemeente Dalfsen

75 jaar bevrijding gemeente Dalfsen

5.000

Den Ham

Stichting Hej ‘t al eheurd

Codename Zipper

5.000

Denekamp

Gemeente Dinkelland

Viering 75 jaar vrijheid gemeente Dinkelland

5.000

Deventer

Gemeente Deventer

75 jaar Vrijheid in Overijssel - Deventer

5.000

Enschede

Gemeente Enschede

Enschede viert 75 jaar vrijheid

5.000

Enter

Stichting Vier de Vrijheid Wierden Enter

Lichtroute

5.000

Goor

Gemeente Hof van Twente

75 jaar Vrijheid Hof van Twente

5.000

Haaksbergen

Gemeente Haaksbergen

75 jaar Vrijheid, Vrijheid & Verzoening

5.000

Hardenberg

Gemeente Hardenberg

Totaal programma, maar specifiek voor Jeugdtoneel - vrijheid

5.000

Hasselt

Gemeente Zwartewaterland

Lokale initiatieven herdenking en viering 75 jaar vrijheid in Zwartewaterland

5.000

Hengelo

Gemeente Hengelo

75 jaar vrijheid Hengelo in 2020

5.000

Kampen

Stichting Kampen Partners

We’ll Meet Again

5.000

Losser

Gemeente Losser

75 jaar vrijheid gemeente Losser

5.000

Nijverdal

Stichting 75 jaar vrijheid gemeente Hellendoorn 75 jaar vrijheid gemeente Hellendoorn

57

20.000 1.650 5.200 11.000 2.000 25.000

5.000

Oldenzaal

Gemeente Oldenzaal

Oldenzaal, 75 jaar vrij!

5.000

Olst

Stichting Welzijn Olst-Wijhe

75 jaar vrijheid is meer dan bevrijding

5.000

Ommen

Stichting Ommen 75 jaar Vrijheid

Herbeleven van de vele droppings in Stegeren, die in 1944 hebben plaatsgevonden

5.000

Raalte

Gemeente Raalte

75 jaar vrijheid gemeente Raalte

5.000

Rijssen

Gemeente Rijssen-Holten

75 jaar herdenken en vieren vrijheid Rijssen-Holten

5.000

Staphorst

Historische Vereniging Staphorst

75 jaar vrijheid Staphorst

5.000

Steenwijk

Gemeente Steenwijkerland

vieren 75 jaar leven in vrijheid Steenwijkerland

5.000

Tubbergen

Gemeente Tubbergen

Viering 75 jaar vrijheid gemeente Tubbergen

4.990

Zwolle

Stichting Zwolle Stad aan het Water

Vrijheid en Het verhaal van de oorlog

Theatergroep De Jonge Honden

Oorlogswinter

Vereniging Veteranen Zwolle

Ambassadeurs van de Vrijheid Junior

Utrecht

Amersfoort

St. Amersfoort in C / Stuurgroep 75 jaar Vrijheid 75 jaar Vrijheid Amersfoort

Houten

Stichting Herdenkingsmonument Houten

Leusden

Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort Herdenking overdracht Kamp Amersfoort 75 jaar

Montfoort

4 en 5 mei comité Montfoort

75 jaar vrijheidsviering rondom 5 mei 2020 in de gemeente Montfoort

5.000

Rhenen

Stichting Slag om de Grebbeberg

Vrijheid vier je samen

15.500

Soesterberg

Nationaal Militair Museum

Hij of ik. Een Canadees en een Duitser

Tricht

NS Harmonieorkest

Als deze oorlog ooit nog eindigt Een verkenning van de toekomst van de Roosevelt Foundation

Educatief materiaal bij Herdenkingsmonument Houten

Zeeland

Middelburg

Roosevelt Foundation

Zuid-Holland

Den Haag

Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) Studiedag Holocausteducatie in Nederland

2.500 25.000 2.500 35.000 10.000 35.000

150.000 5.000 50.000 5.750

Omniversum

75 jaar D-Day, 75 jaar Vrijheid, eerbetoon

Residentie Bach Koor

Ode aan 75 jaar Haagse Vrijheid

10.000

Gouda

Stichting 4 en 5 Mei Gouda

Educatief cartoon project ‘75 Jaar Vrijheid’ in Gouda

29.040

Honselersdijk

Stichting Vrijheid

Educatief theaterproject ‘Jong in de oorlog: dagboek Els Arntzenius’

12.500

Rotterdam

Erasmus School of History, Culture

International conference ‘The Stage of War’

4.492

and Communication

Stichting Atlas Feijenoord

Samen herdenken wij allen!

Stichting En.... Actie

Unicef Kinderrechten Filmfestival - Vrede/vrijheid premiere

Stichting Vermaeck

IJsvrij Park Festival

Stichting Werkplaats Walhalla

De Sultan - muziektheatervoorstelling voor kinderen

Vlaardings Musicalgezelschap

Musical ‘VrijZijn?!’

Schiedam

58

8.000

2.150 27.000 4.000 30.000 2.500

Werkveld 3 – Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde. Nationale projecten.

Organisatie

Naam van Project

Bedrag in €

The Youth News Foundation #Vteam

#Vteam 2019

150.000

Stichting DE 4DAAGSE

103de Vierdaagse Nijmegen

140.000

Stichting Het Genootschap voor het Nationaal Archief

Capsule-expo ‘75 jaar vrijheid’ voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs

International Film Festival Rotterdam (IFFR)

Hoofdsponsorschap International Film Festival Rotterdam 2020

De Balie

Nationaal gesprek over Vrijheid

334.113

Petities.nl

Ondersteuning petitionarissen

24.730

Wilminktheater en Muziekcentrum Enschede

Start Maand van de Vrijheid, 4 april 2020 Tubbergen

125.000

Stichting Nationaal Comité 4 en 5 mei

Uitvoeringskosten 2019 S75V 2017-2021

710.000

44.000 200.000

Stichting Vredeseducatie

V-LAB Express: interactieve tentoonstelling over Vrede, Vrijheid en Verzet

Stichting Vrijheidscolleges

Vrijheidscolleges (Four Freedoms Laureatentour) 2020

55.000

Stichting Vrijheidscolleges

Vrijheidscolleges (reguliere reeks) 2020

30.000

Stichting Vrijheidscolleges

Vrijheidscolleges 2019

25.000

Stichting De Balie

Vrijheidslijn 2019

75.000

De Balie

Vrijheidslijn 2020

125.000

17.500

Werkveld 3 – Vrede, democratie en (inter)nationale rechtsorde. Projecten per provincie.

Provincie

Plaats

Naam organisatie

Naam Project

Drenthe

Groningen

Noord Nederlands Orkest

In Vrijheid

20.000

Sleen

Stichting Terug naar Westerbork

Terug naar Westerbork

30.000

Friesland

Franeker

Stichting Mearslach

Onderwijsproject ‘Libje yn Frijheid’

24.380

Gelderland

Arnhem

Stichting War Requiem - Bridge to the Future

Bridge to the Future 2019

40.000

Doetinchem

Gemeente Doetinchem

Vrijheidsbrunch

Stichting Vrijheidstheater Achterhoek

FREYHEYT

130.000

Gemeente Nijmegen

Free Future - Jong 75 jaar vrijheid

208.501

Nijmegen

59

Bedrag in €

60.125

Stichting Zora

Gezichten van Vrijheid, vluchtelingen toen en nu

Wageningen

Wageningen45 / NCHC

Groot Gelders Evenement Bevrijdingsevenement Wageningen 2020

Groningen

Stichting Vier 5 mei

Groningen

15.000 385.000

Escape to Freedom

15.000

Vrijheid is voor mij

20.000

Zuidlaarderveen

Stichting Pandeon

Muziekopdracht 75 jaar vrijheid

40.000

Limburg

Heerlen

Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg

Vrij zijn

75.000

Roermond

ECI cultuurfabriek

Freedom Fest Roermond

50.000

Noord-Brabant

Eindhoven

Studio040

Online Storytellers 75 jaar na WO2

Oisterwijk

Stichting Crossroads Brabant ‘40-’45

Crossroads Dilemma Doolhof

‘s-Hertogenbosch

VVV Noordoost-Brabant

Escape route Vlagheide

15.000

Noord-Holland

Kortenhoef

Stichting ‘Kunst in Vrijheid’

Kunst in Vrijheid

50.000

Purmerend

St. Herdenking Gesneuvelde Stoottroepers (SHGS) Ontwikkeling van het ereveld tot een educatief en maatschappelijk middelpunt

Utrecht

Utrecht

Stichting Move

Vrijheidsprojecten 2019/2020

5.000 225.000

8.500 10.000

Utrechtse Studentenvereniging voor

Internationale Betrekkingen (SIB-Utrecht)

Lezingenprogramma 2018-2019

Zuid-Holland

Humanity House

75 Jaar VN in 75 Verhalen

Stichting Aight

Rappers vertellen de verhalen

15.000

Nationaal Onderwijsmuseum

De Gedwongen Blik - Der Erzwungene Blick

25.000

Den Haag Dordrecht

60

1.500 300.000

Naast alle projecten die we hebben gesteund in het kader van 75 jaar vrijheid, hebben we in 2019 een groot aantal reünie-aanvragen gehonoreerd.

Vereniging Veteranen en Oud-militairen korps Militaire Administratie Contact Oud- en actief dienende Mariniers Noord-Brabant (COM) Vereniging van Veteranen Garderegiment Fuseliers Prinses Irene (VVVGFPI) Algemene Vereniging van Oud - en actief personeel van de Koninklijke Marine Vereniging van Veteranen Garderegiment Fuseliers Prinses Irene (VVVGFPI) Contact Oud- en actief dienende Mariniers Noord (COM) Stichting veteranen search team Artillerie Veteranen Associatie Stichting Veteranen Korps Rijdende Artillerie (AVA) BOSS kring 14 Reünistenvereniging Geschutmaker Torpedomaker WDW KM Stichting OVW-ers Engeland-Schotland 1940-1962 VOMI Binnenland regio Overijssel BOSS Kring 1 Eindhoven Stichting Nederlandse Veteranen Motorrijders Unie van Nederlandse Veteranen Vereniging Veteranen Regiment Genietroepen Stichting Vrienden van de Marineluchtvaartdienst Bond van Wapenbroeders afdeling Ospel VOMI afd. Noord-Holland Reünie Organisatie Comité Fakfak VRIOG Contact Oud- en actief dienende Mariniers Zeeland (COM) Post Actieve Marinevereniging (PAM) Vereniging Oud-Leden 1 (NL) UN Signal Battalion Stichting Nederlandse Veteranen Motorrijders Contact Oud- en actief dienende Mariniers Limburg (COM) Vereniging van Veteranen Garderegiment Fuseliers Prinses Irene (VVVGFPI) Reünie Geschutkonstabels Stichting Nederlandse Slachtoffers Japanse Vrouwenkampen

Stichting Regiment Limburgse Jagers Contact Oud- en actief dienende Mariniers Eindhoven (COM) Vereniging Veteranen CMI Vereniging Veteranen Regiment Genietroepen Stichting Nederlandse Veteranen Motorrijders AVOM Afdeling Zuid Holland Stichting Vereniging Veteranen Regiment Van Heutsz Contact Oud- en actief dienende Mariniers (COM) Contact Oud- en actief dienende Mariniers Gelderland (COM) Stichting Herdenking Birma-Siam Spoorweg en Pakan Baroe Spoorweg SHBSS AVOM afd. Alkmaar e.o.

AVOM Algemene Vereniging Oud- en dienend Personeel van de Koninklijke Marine Reüniecommissie 41e Nieuw Guinea bataljon Stoottroepen 1962 Stichting Oranjehotel Vereniging Jonge Veteranen VOMI Binnenland Noord Brabant West Stichting Federatie MILU Red Beret Riders Vereniging Oud Militairen Indië- en Nieuw Guineagangers Drenthe/Groningen Vereniging van Veteranen Garderegiment Fuseliers Prinses Irene (VVVGFPI) Vereniging (oud) Pontonniers en Torpedisten BOSS, kring 14 Vereniging van Veteranen Garderegiment Fuseliers Prinses Irene (VVVGFPI) Johan Willem Friso vereniging Veteranen Vereniging Regiment Limburgse Jagers Identiteitsgroep Marinier Speciale Operaties Vereniging Veteranen Grenadiers en Jagers AVOM afdeling Salland COM Nederland Stichting Reünisten Hr. Ms. De Zeven Provinciën en voormalig Nederlands Nieuw-Guinea

61

VOMI Limburg Stichting Veteranen Korps Rijdende Artillerie (AVA) Contact Oud- en actief dienende Mariniers (COM) VOMI Nederland Stichting veteranen 5-5-R.I. Eerste Hulpverbandplaats 7 december C divisie geneeskundige Indië Veteranen Reünievereniging 315 SQ RIP Alg. Vereniging Oud- en actief dienende Militairen van de Koninklijke Marine afd. Zeeland VOMI Binnenland regio de Veluwe Vereniging Reünisten Electromonteurs KM LVVGNKD Stichting Ontmoetingscentrum Het Elders Hoes (SOLV ‘t Eldershoes) Vereniging Veteranen Regiment Bevoorradings- en Transportroepen (B&T) Hofmeester, Bottelier en Kok (HoBoKo) Koninklijke Luchtmacht Veteranen Nederlands Nieuw Guinea 1958-1962 Veteranen Vereniging Regiment Limburgse Jagers 11e Ontmoetingsdag Eindhoven -Nederlandse UNIFIL Vereniging VOMI Zuid-Holland Reünievereniging Marechaussee Contact (RVMC) Veteranen Regiment Technische Troepen (VVRTT) Stichting Veteranen Brunssum Contact Oud- en actief dienende Mariniers Arnhem (COM) Reünievereniging Logistieke Dienst Goederenbeheer Koninklijke Marine OVW Veluwebataljon 1-8 R.I. Stichting Regionale Veteranendag Noord-West Veluwe

Vereniging Regiment Huzaren Prins van Oranje (RHPO) Vereniging Nederlands Nieuw-Guinea militairen 1945-1962 Stichting Limburgse Veteranendag Stichting Herdenking Japanse Jongenskamp (SHJJK) Landelijke Vereniging Veteranen Geneeskundige Diensten (LVVGNKD) Vereniging Dragers Militaire Dapperheidsonderscheidingen VVGFPI, IFOR, SFOR en EUFOR - Ver. van Veteranen Garderegiment Fuseliers Prinses Irene Stichting OVW Veluwebataljon 1-8 R.I. Vereniging Veteranen Regiment Genietroepen (VVRG) Reünie en nazorg commissie 2-6 R.I. T-brigade Stichting Federatie MILU Stichting reünie Bangkinang Vereniging Oud Korea Strijders (V.O.K.S.) Landelijke reünie - Nederlandse UNIFIL Vereniging Vereniging Veteranen Regiment van Heutsz Vereniging (oud) Pontonniers en Torpedisten Vredesmissie Veteranen Koninklijke Luchtmacht Geniepeloton Post 7-16 Al Yatun - Nederlandse UNIFIL Vereniging Contact Oud- en actief dienende Mariniers Zuid-Holland (COM) VOMI Binnenland Regio Noord-Brabant Oost Stichting Zeeuwse Veteranen Dag Vereniging Veteranen Platform De Laarbeekse Veteranen Vereniging Veteranen Regiment Bevoorradings- en Transportroepen COM MP vereniging Mariniers

62

Lucasbolwerk 10 3512 EH Utrecht T 030 – 2006 833 info@vfonds.nl www.vfonds.nl Kamer van Koophandel 41150499 Bankrekening Triodos Bank NL37 TRIO 0390 2741 19

Colofon Concept en tekst: Adrienne Peters, Margriet van Lith Inhoud en eindredactie: Adrienne Peters, vfonds Vorm en productie: btz vorm en regie, Marcel van Dijk Foto’s: p6: Vetereanen Search Team. p8: Joop Pragt. p13: Ben Houdijk. p18: Nationaal Gesprek over Vrijheid. p25: Dennis Brussaard. p35: Al Hajem. p37: Cees de Veer Kinderprijs p41: Getty Images voor de Invictus Games p46: Typical Holland p48: Jan de Groen.

2020 © vfonds. Aan de inhoud van dit jaarverslag kunnen geen rechten worden ontleend.

vfonds wordt gesteund door: