Ouderlingenblad 1083, juli aug 2017

JULI/augustus 2017 – NUMMER 1083 – JAARGANG 94

Ouderlingen blad voor Pastoraat en Gemeenteopbouw

Thema: Voor elke dag

RICHARD VISSINGA

Er staat een verhaal in de Bijbel dat voor mij op de meest compacte en ook meest indringende wijze aan de orde stelt wie God is en wie en hoe je als mens bent. Daarover zijn dikke boeken geschreven: over schepping en roeping, over vrijheid en verantwoordelijkheid, over schuld en boete, over zonde en vergeving, over genade en liefde. Maar hier, in de gelijkenis die bekend staat als die van de verloren zoon, die we vinden in Lucas 15, 11-32, zien we ons leven voor het aangezicht van God zich voltrekken.

Wie zich verdiept in dit verhaal ontdekt dat het eigenlijk veel meer gaat over de liefde van de vader dan over die zoon die weggaat en weer thuiskomt.

De liefde van God zou daarom een beter opschrift zijn. Een vader had twee zonen. Zo begint Jezus de gelijkenis. Die vader staat voor God, die zich niet alleen als vader, maar evenzeer als moeder doet kennen. Het is zo veelzeggend dat Rembrandt op zijn schilderij van de vader en zijn beide zonen de vader schildert met twee handen op de rug van zijn teruggekeerde en knielende zoon, waarbij de ene hand overduidelijk een mannenhand is en de andere even overduidelijk een vrouwenhand. De beide zonen staan voor twee typen mensen, zoals we die overal tegenkomen en ook in onszelf herkennen. De levensgenieter en de plichtsgetrouwe. De één haalt alles uit het leven wat het hem te bieden heeft en ontdekt op de bodem van de put, dat dit geen leven is. De ander doet keurig wat hem is opgedragen

Ouderlingen blad voor Pastoraat en Gemeenteopbouw

redactioneel en op hem valt niets aan te merken. Deze laatste ergert zich groen en geel aan zijn vader wanneer die een feestmaal laat aanrichten als uiteindelijk zijn jongste zoon berooid en platzak met hangende pootjes thuiskomt.

Ongetwijfeld herkennen velen zich in zijn ergernis. Wat is dit voor een wereldvreemde en van lotje getikte vader? Het begon ook al zo vreemd. Welke vader haalt het in zijn hoofd om zijn zoon als hij daarom vraagt, de helft van de erfenis te geven?

Hij kan toch op zijn klompen aanvoelen dat hij dat niet aankan? Dat is de ruimte waarin wij leven en de vrijheid die ons gegeven is. En het is onze verantwoordelijkheid hoe wij die invullen. Tot zijn grote verrassing staat de vader zijn jongste zoon op te wachten als hij als een landloper thuiskomt en sluit hem in zijn armen. Zijn zoon was dood en is weer levend geworden. De beide zonen ontdekken hoe bijzonder deze liefde is. Die is niet afhankelijk van wat je doet of nalaat, van vroomheid of goddeloosheid. Integendeel, het is juist de goddeloze die gerechtvaardigd wordt. Dat is het evangelie. Voor God hoef ik dus niet bang te zijn, ontdekte Maarten Luther in de zestiende eeuw. Gods genade gaat uit naar ieder mens!

Dit themanummer bevat een verzameling beelden en teksten bij zeven thema’s die in het pastoraat vaak besproken worden. De zomermaanden bieden hopelijk een goede gelegenheid om ze te overdenken.

2

2 redactioneel 27 boeken

31 prikbord 32 index jaargang 2016/2017

in dit nummer

4

24 12

4 Voor elke dag 12 Ziekte Ter inleiding op dit themanummer, Luisteren en trouw blijven, het over de opzet, de beelden en teklijden samen uithouden, kunnen sten – NELLEKE BOONSTRA, ERICA HOEBEbemoedigen – GERRY KRAMER-HASDE WAARD EN GERRY KRAMER-HASSELAAR

6 Gebed en gebruik van teksten en beelden in het pastoraat Een verkenning – REIJER DE VRIES

20 Vertrouwen Hoe kan vertrouwen ontstaan en groeien, gevoed worden? – ROELOF DE WIT

SELAAR

15 Spijt en vergeving Schaamte, spijt en een diepe wens het gedane onrecht te herstellen –

24 Zorg voor de wereld Jezus vraagt met ontferming bewogen te zijn voor mens en wereld – NELLEKE BOONSTRA

HENK DE ROEST

9 Dankbaarheid Oog krijgen voor wat we ontvangen maakt bescheiden en dankbaar – JAAP DE LANGE

Het lied in het pastoraat Betekenis en mogelijkheden van een lied Back to Basics Nieuwe serie van Sake Stoppels en Nynke Dijkstra Bijbelwoorden nu De betekenis van een bijbelwoord voor nu

3

18 Verdriet Verdriet heeft ruimte en tijd nodig – RICHARD VISSINGA

28 Rust en ruimte Waar en hoe kunnen we, als uitputting dreigt, weer opademen?

– ERICA HOEBE-DE WAARD

volgend nummer Diaconaat en Pastoraat Naar aanleiding van de Landelijke Pastorale Dag Stichting Epafras Pastorale zorg voor Nederlandse gevangenen in het buitenland

Pleidooi voor de twijfel Twijfel kan nieuwe inzichten en verrassende ervaringen opleveren, ook in ons geloofsdenken Geloofsontwikkeling bij jongeren Wat zien we in deze tijd bij jongeren gebeuren?

Juli/Augustus 2017 – nummer 1083 – Jaargang 94

Voor het zomernummer deze keer een verzameling beelden en teksten bij zeven thema’s die in het pastoraat vaak besproken worden.

NELLEKE BOONSTRA ERICA HOEBE-DE WAARD GERRY KRAMER-HASSELAAR Leden van de redactie van Ouderlingenblad

V

oor elke dag

Elke dag worden vanuit onze kerkelijke gemeenten, overal in Nederland, mensen bezocht. Wordt er samen gesproken, gelachen, gehuild en gezwegen. Ouderlingen, bezoekwerkers, medegemeenteleden delen het leven, delen het geloof met elkaar. Op die momenten, aan de keukentafel, of bij koffie op de bank, ontstaan mooie momenten.

De gesprekken zijn vaak open en eerlijk, vinden plaats in een sfeer van wederzijds vertrouwen, er wordt verbondenheid ervaren.

Juist omdat je niet ‘zomaar’ op bezoek komt, maar als medegelovige, namens de kerk, ervaren mensen het gesprek anders dan een gesprek met ‘de buren’. Daardoor ontstaat ruimte om grote thema’s te bespreken, om verder te gaan dan alleen het gesprek over de vakantie, het werk, de kinderen. Die gesprekken zijn ook zeker van belang, maar juist bij het bezoekwerk vanuit de kerk is er de mogelijkheid – en verwachten mensen ook – dat hun verhaal gelegd wordt naast het verhaal van God met mensen. Dat er ruimte is om dat wat hen raakt, beroert, beangstigt of verheugt, verbonden wordt met hun geloof. En tijdens zo’n ontmoeting kan de bijbel opengaan, kan samen gebeden worden.

De gesprekken zijn niet altijd makkelijk.

Niet iedereen stelt zich open, niet ieder vindt snel de woorden om duidelijk te maken wat het nu precies is waar je door

Ouderlingen blad voor Pastoraat en Gemeenteopbouw

Foto: Marijke van der Giessen geraakt wordt, in je leven of geloof. Om mensen te inspireren, om eens buiten gebaande paden te komen, kun je tijdens een gesprek meegenomen teksten en beelden gebruiken. Zo kun je een gedicht lezen en daarover in gesprek gaan: welke zin spreekt aan, past bij je en waarom? Of je kunt een meegenomen afbeelding bekijken en de ander daarop laten

Beelden en teksten kunnen het gesprek op gang brengen

4

Foto: Marijke van der Giessen reageren… Beelden en teksten kunnen het pastoraat verrijken, openingen bieden, waardoor het gesprek diepgang krijgt, een andere insteek krijgt of een wending neemt.

In dit nummer willen we als redactie u als lezer, jou als bezoekwerker of ouderling, inspireren om tijdens het bezoeken van mensen gebruik te maken van teksten, gebeden en beelden. We weten uit eigen ervaring dat het niet altijd makkelijk is om tijdens een bezoek de juiste woorden te vinden bij een thema dat ter sprake komt, een opening te vinden om het gesprek weer vlot te trekken, een passende tekst uit te spreken, of samen te bidden. Met dit nummer willen we materiaal aanbieden dat gebruikt kan worden tijdens een gesprek, maar ook ter voorbereiding ervan: gedichten, foto’s, gebeden, liederen...

Reijer de Vries beschrijft allereerst hoe het materiaal uit dit nummer in het pastoraat gebruikt kan worden, op een manier die verdiepend werkt en waarbij er ruimte is voor de ander. Daarna volgen zeven thema’s, die veel aan de orde komen in het gesprek met gemeenteleden:

5

Dankbaarheid Ziekte Spijt en vergeving Verdriet Vertrouwen Zorg voor de wereld Rust en ruimte Over elk van deze thema’s is veel te zeggen en elke ouderling of bezoekmedewerker zal ze herkennen uit het pastoraat. Bij elk thema is een korte meditatie geschreven, een tekst die inspireert en zo aan het denken zet. Een tekst die je zelf kunt lezen, maar ook in een gesprek sámen kunt lezen om erover in gesprek te gaan. Daarnaast zijn er bij elk thema gebeden, afbeeldingen, teksten. Soms zijn er gespreksvragen en oefeningen, die gebruikt kunnen worden tijdens een bezoek. We hopen dat dit nummer u en jou veel plezier en inspiratie brengt bij het lezen, maar bovenal dat het bruikbaar en tot zegen mag zijn bij het bezoekwerk. Dat het leidt tot mooie ontmoetingen met God en mensen!

Juli/Augustus 2017 – nummer 1083 – Jaargang 94