september 2016 – nummer 1073 – jaargang 94
Ouderlingen blad voor Pastoraat en Gemeenteopbouw
Wat doet studentenpastoraat eigenlijk?
Hoop in een tijd van geweld en migratie
Zingeving, kerk en pastoraat tijdens de Landelijke Pastorale Dag
redactioneel
RICHARD VISSINGA
De wereld is in oorlog, religies niet! Dat zei paus Franciscus tijdens zijn bezoek aan de wereldjongerendagen in Polen. In alle verwarring om het geweld, dat zich op zoveel plaatsen in onze wereld manifesteert, is het goed zich dat telkens te realiseren. En te bedenken dat de kiem van zoveel geweld niet gezaaid wordt door religies, maar in mensen aanwezig is, of ze nu een godsdienst aanhangen of niet. Het is hoopgevend dat steeds duidelijker moslims afstand nemen van het geweld dat in naam van de islam door fanatici wordt gepleegd. Zoals te zien was in de herdenkingsdienst voor de vermoorde priester Jacques Hamel in het Noord-Franse Saint-Etienne-du-Rouvray, waar in de katholieke kerk veel moslims in de herdenkingsdienst aanwezig waren. En zoals te horen was in de reactie van imam Mohamed Karabila, toen hij geschokt zei: “Ik huil om mijn vriend” en “Al onze gebeden zijn voor de familie van Hamel en zijn katholieke gemeenschap”. De wereld is in oorlog, religies niet, zei de paus. Hoeveel geweld er ook gepleegd is en wordt door gelovigen, van wie sommigen (of velen?) zich beroepen op hun geloof, in wezen zijn religies uit op vrede, verbondenheid en respect. We moeten welk geloof dan ook niet laten kapen door radicale fundamentalisten. Die komen overal voor. Ook binnen het christendom. Wie de Bijbel leest komt ook onder de indruk van het vele geweld, dat daar aan de orde is. We moeten ook niet doorschieten naar de andere kant door te menen dat vrede pas
bereikt kan worden als de mensheid zich van alle godsdienst heeft ontdaan. Deze weken speelde opnieuw dat boeiende boek van ruim vijftien jaar geleden door mijn gedachten. Het heeft nog niets van zijn actuele betekenis verloren. In de fabelachtige roman ‘De koning, de wijze en de nar’ van de auteur Shafique Kesjavjee (ISBN 9024263581) hebben alle drie een droom die hen zeer verontrust. Omdat niemand in zijn rijk, dat onlangs de godsdienst als overbodig heeft afgeschaft in staat is de dromen uit te leggen, organiseert de koning op advies van de wijze een Groot Godsdiensttoernooi, ook wel Olympische Debatten genoemd. Hij nodigt de beste vertegenwoordigers van vijf grote wereldgodsdiensten en het atheïsme uit. Op buitengewoon indringende en inspirerende wijze vertellen zij waarom juist hun godsdienst zo bijzonder is. Na iedere bijdrage is er ruimte voor vragen. Daarin komen ook de donkere kanten van iedere godsdienst en van het atheïsme aan de orde. Geweld en onderdrukking komen overal voor, maar vormen niet het hart van religies. In de kern zijn ze uit op het leggen van verbinding: verbinding met het hogere, het diepere, met datgene wat mensen overstijgt, met God en verbinding met mensen. Niet de schaar die scheidt, maar de naald en draad die aaneenhechten symboliseren de religie. Laten we hopen en bidden dat al die krachten in en buiten religies die uit zijn op vrede, verbondenheid en respect, sterker zullen zijn dan alles wat scheiding wil aanbrengen en vernietigen.
Foto omslag: Landelijke Pastorale Dag 2016 (Foto Protestantse Kerk)
Ouderlingen blad voor Pastoraat en Gemeenteopbouw
2
2 redactioneel 23 boeken
in dit nummer
28 cursief 33 prikbord
6
29 19
4 ‘Hoe helder staat de morgenster’ Pastorale overwegingen bij enkele coupletten van Liedboek 518 – ALIDA GROENEVELD 6 Bijbelwoorden nu Vrede raakt het hele bestaan – RUDY VAN MOERE 7 Wat doet studentenpastoraat eigenlijk? Studentenpastoraat als veilige haven, missiepost en leerschool – JASJA NOTTELMAN
10 Jan Hendriks als voortrekker en inspirator In woord en geschrift op de bres voor de opbouw van de gemeente – GERBEN HEITINK
24 Hoop in een tijd van geweld en migratie Kerken in Libanon en Syrië en hun inzet voor vluchtelingen – WILBERT VAN SAANE
14 Bezieling en verbinding Zingeving, kerk en pastoraat tijdens de Landelijke Pastorale Dag – PETER NISSEN
29 werkwoord Make a preek Met de gemeente aan de slag rond de preek – ROELOF DE WIT
19 Een jaar lang gedenken en vieren... In 2016-2017 is er sprake van een jubileum: 500 jaar Reformatie – MARGRIET GOSKER
THEMA: LIEFDE EN TROUW Liefde en trouw in de Bijbel Bijbelse woorden en hun betekenis voor nu
3
Liefde en trouw in de kerk en in het pastoraat Hoe houdt de kerk zelf deze woorden hoog?
volgend nummer Liefde en trouw vieren Over huwelijksvoorbereiding en huwelijkspastoraat
Als wegen scheiden Pastoraat bij echtscheiding
Kinderen en jongeren Opvoeden in, maar ook met liefde en trouw
September 2016 – nummer 1073 – Jaargang 94