nieuw heilig nu Gasthoofdredacteur Janneke Stegeman:
‘Alle theologen moeten uit de kast komen’ RIKKO VOORBERG
ONTSTEEKT IN HEILIGE WOEDE
SYLVANA SIMONS ‘Als iedereen mij verlaat, heb ik mezelf nog’
DE HEILIGE PLEK VAN
Franca Treur
geloof rechtvaardigheid toekomst
inhoud 8 3
wat betekent nieuw heilig voor jou
4
37 18
Janneke in Palestina
24
redactioneel
Migrantenkerken (Hogeschool Utrecht)
5
28
maak kennis met Janneke Stegeman
de heilige plek van Ahmad Joudeh
8
30
Janneke interviewt Sylvana Simons
17
column Frits de Lange
Lichaam en religie
34
Psalm 139
51 36
Nederlands Bijbelgenootschap
37
interview Nadia Bolz-Weber
42
de heilige plek van Shirma Rouse
45
column Berthe van Soest
46
Vluchtelingen
74 51
78 74
brouwerij Kleiburg
bijdrage RenĂŠ ten Bos
56
78
Geloofsfasen
60
gedicht Mounir Samuel
62
interview Claartje Kruijff
81
column Hassnae Bouazza
82
fotoreportage Janneke met mantel
boekenpagina
68
84
Racisme en religie
heilig zijn‌
72
de heilige plek van Franca Treur 6
7
DE HEILIGE PLEK VAN…
Franca Treur
‘In de bibliotheek verhef je jezelf’ T E K S T: A A R T D E B O N T E
BEELD: MICHIEL WIJNBERGH
Franca Treur ontdekte in de bibliotheek van het Calvijn College de kracht van woorden en literatuur. Haar heilige plek is de kleine bibliotheek van het departement Nederlands in Leiden, waar ze zich thuis voelde tijdens haar studie. ‘Ik kon ook gewoon op doordeweekse dagen hier zijn en dan wat lezen, dat vond ik vond ontzettend luxe.’ ‘Het was altijd warm hier, een beetje benauwd zelfs. Lekker aan een tafel zitten met een boek, er was nooit iemand. Het doet me ook aan vroeger denken, want ik las altijd al veel, vooral romans. Daar kon ik dan helemaal in verdwijnen. Ik heb me altijd thuis gevoeld in bibliotheken. Dat was op de middelbare school al zo, in het bibliotheekje daar, dat was voor mij
‘Het heilige zit voor mij in de connectie met de geest van iemand anders’
zo’n fijne plek, een soort huiskamer. Ik voelde me hier altijd thuis, alsof ik weer terug was in dat bibliotheekje van de middelbare school. Lezen zie ik als een vorm van emancipatie, als een manier om in verbinding te staan met anderen. In de bibliotheek krijg ik iets wat niet direct te kapitaliseren is, maar wat mij voeding biedt. Het “heilige” zit hem voor mij in de connectie met de geest van iemand anders, dat je in iemands hoofd gaat zitten. Er zijn hier heel veel oude boeken, en daarmee maak je een sprong in de tijd. Een eeuw lijkt heel veel in de geschiedenis, maar als iemand je een verhaal vertelt, kan dat zomaar heel modern aanvoelen, omdat het een algemeen menselijk verhaal is. Zo kan een persoon uit het verleden heel dichtbij komen. Heiligheid heeft voor mij een hiërarchische connotatie. Bij De preek van de leek in Den Haag vroegen ze mij om vanaf de preekstoel te spreken. En toen dacht ik: Wat moet ik nou op de preekstoel? Dat is een brug te ver. Maar met die gedachte geef ik toe dat zo’n plek macht over mij heeft. Ik heb er van tevoren even op gestaan, maar het voelt te hiërarchisch, dus ik blijf aanstaande zondag op de grond. Die heiligheid van vroeger heeft voor mij te maken met verhevenheid. In de bibliotheek verhef ik mezelf, al was dat nooit het doel. Ik vond het er gewoon fijn. Intussen was ik bezig mezelf te ontwikkelen, en dat maakt de heiligheid horizontaler.’ 24
25