Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl www.watenhoe.nl Geschreven door Richard Sale. Herziening James Stewart Oorspronkelijke titel: Essential Ibiza & Formentera © 2008, 2010 AA Media Limited, United Kingdom Gepubliceerd door AA Publishing, de handelsnaam van AA Media Limited, kantoor houdend aan Fanum House, Basing View, Basingstoke, Hampshire RG21 4EA, Engeland. Ingeschreven onder nummer 06112600 © Mairdumont/Falk Verlag 2013 © 2013 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Vertaling: Jaromir Schneider Redactie: Jaap Verschoor Coördinatie: Kantoor Verschoor Boekmakers, Heemstede Omslagontwerp: De Weijer Design bno, Baarn Omslagfoto voorzijde: iStock; foto achterzijde: AA/C Sawyer Wandelkaarten: Cartographics.nl Zetwerk: Peter Verwey Grafische Produkties bv, Heemstede ISBN 978 90 215 5317 7 NUR 512 Eerste druk 2013 A04192 Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Hoewel de grootst mogelijke zorg is besteed aan de samenstelling van deze gids kan de uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van fouten, nalatigheid of verandering in details in deze uitgave, en voor de gevolgen van het afgaan op de verstrekte informatie. Beoordeling van bezienswaardigheden, hotels, restaurants enzovoort is gebaseerd op ervaringen van de auteur. De omschrijvingen in deze gids bevatten een element van subjectiviteit en hoeven niet noodzakelijkerwijs de opinie van de uitgever weer te geven of de ondervindingen van de lezer te bevestigen. Hoewel alles in het werk is gesteld om de nauwkeurigheid van de gids te verzekeren, doen er zich onophoudelijk veranderingen voor. Wij zijn onze lezers dankbaar wanneer zij eventueel geconstateerde fouten willen melden.
2
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 2
03-01-13 15:25
Over Ibiza en Formentera 6 - 19 Reiswijzer
20 - 33
Top 10-selectie
34 - 55
De beste hotspots
56 - 71
Verken de eilanden
72 - 153
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 5
inhoud
5
03-01-13 15:25
Over Ibiza Inleiding
8-9
In het kort
10 - 11
Eten en drinken
12 - 15
Kort verblijf
16 - 19
6
OVER IBIZA
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 6
03-01-13 15:25
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 7
OVER IBIZA
7
03-01-13 15:25
8
OVER IBIZA
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 8
03-01-13 15:25
INLEIDING Ibiza is een eiland dat er op de een of andere manier perfect in slaagt om zowel hordes clubbers en bohemiens, een grote INLEIDING homogemeenschap, als massa’s toeristen te boeien, én te Madrid is een grote hoofdsteden ter wereld. Dedat inwoners huisvesten. Hetvan is de een uniek, ruimdenkend eiland in de zijn enorm trots ophet hunepicentrum tradities. Zevan bestellen cocido madrileño (een zomermaanden de mondiale clubscene klassiek maar Madrileens op zondagochtend het vormt, waar stoofpotje), je ook kuntflaneren genieten van tientallen in onParque del Retiro en dansen op straat de chotis tijdens San Isidro gerepte baaien, prachtige ruige landschappen enhet onbedorven festival. Bovenal maken ze hetwaar graaghet laat:leven ze eten omhet 23 uur en zitten dorpjes in het binnenland, nog ritme van tot natuur het lichtin wordt bij de (openluchtcafés). De dagen de plaats vanterrazas de beat van de dansvloer volgt.zijn voor noodzakelijke bezigheden, zoals werken – Madrid komt ‘s avonds pas Formentera, even ten zuiden van Ibiza, is een totaal ander, echt tot leven. de klok en stranden doe mee! en verlaten gehuchten relaxed eilandVergeet met parelwitte waar de tijd lijkt stil te staan.
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 9
INLEIDING
9
03-01-13 15:25
in het kort 10
IBIZA n Oppervlakte 570 km² (ongeveer de Noordoostpolder) n Hoogste punt: Sa Talaia, 475 m n Langste rivier: Riu de Santa Eulària. De rivier is 11 km lang en is de enige op de Balearen. Santa Eilària is daardoor de enige stad op de Balearen die aan een rivier ligt. n Lengte van de kustlijn: 210 km n Bevolking: ongeveer 133.000, waarvan bijna 44.00 in Eivissa n Ibiza ligt circa 80 km van het Spaanse vasteland.
FORMENTERA n Oppervlak 80 km² (ongeveer Terschelling) n Hoogste punt: La Mola, 192 m n Lengte: Formentera is maar 19 km lang n Bevolking: Ongeveer 9000 n Formentera ligt zo’n 220 km voor de kust van Noord Afrika
OVER IBIZA
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 10
03-01-13 15:26
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 11
KLIMAAT n Ibiza en Formentera hebben jaarlijks gemiddeld 300 zonnige dagen. In de zomer is er gemiddeld 10Â uur zon per dag. n Ibiza en Formentera kennen een typisch mediterraan klimaat, met hete zomers en milde winters.
BEROEMD OM n Toerisme: in de zomer verblijven er vier keer zoveel toeristen als eilanders. n Hippies: in de jaren zestig streken er duizenden hippies neer, waarvan velen nooit meer zijn weggegaan. n Naaktrecreatie: dat op veel stranden gebruikelijk is. n Clubbing: Ibiza heeft zeven kolossale, superhippe clubs. n Pottenbakkerijen: zoek op Formentera naar stukken met het beroemde hagedissenmotief. n Lederwaren: traditioneel handwerk. n Kunstgaleries: vanwege het licht en klimaat dat kunstenaars aantrekt. n Adlib-mode: gekenmerkt door wapperend wit linnen.
HEDONISME n Clubbing: Ibiza is ’s zomers het epicentrum van de mondiale clubcultuur. n Accommodatie: kies een stijlvol, landelijk hotel. n Uit eten: eten doe je in een van de fantastische strandrestaurants. n Drinken: geniet van de talloze bruisende bars.
IN HET KORT
11
03-01-13 15:26
eten en drinken 12
In de plaatselijke keuken zijn zowel de rijke geschiedenis van de beide eilanden als de invloed van het toerisme te herkennen. Spaanse specialiteiten, zoals tapas, paella en tal van vlees- en visgerechten, zijn doorgaans goed, maar je vindt ook een kosmopolitische keuken: sushibars, pizzeria’s en verscheidene Thaise restaurants.
DE KEUKENS VAN IBIZA EN FORMENTERA De keuken van de eilanden is sterk beïnvloed door het vasteland, en de meeste restaurants zijn gespecialiseerd in licht gekruid en perfect gebakken vlees of vis, met eenvoudige groente. Op Ibiza en Formentera ligt de nadruk op de kwaliteit en versheid van de ingrediënten, dus ingewikkelde sausjes en uitbundig gepresenteerde gerechten kom je er niet veel tegen. Lokale specialiteiten zijn vaak moeilijk te vinden. Rijke stoofvleesschotels, zoals sofrit pagès (met lam en kip), zijn heerlijk. Je ziet ze vooral in de winter in traditionele restaurants op de kaart staan, omdat ze in de zomer nogal zwaar op de maag liggen. Probeer ook de sobrassadas en butifarras, worstjes van grof varkensgehakt en specerijen. De lokale versie van paella, arròsec, bevat vlees (meestal konijn) en groente, terwijl arròs amb peix gemaakt wordt met vis en schaaldieren. Uitstekende vissoepen zijn onder andere bullit de peix (foto
OVER IBIZA
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 12
03-01-13 15:26
onder) en sopa de rap, met zeeduivel. Guisat de peix is een stoofschotel met vis, en guisat de marisc is een soortgelijk gerecht maar dan met schelp- en schaaldieren.
VISSPECIALITEITEN Rond de zuidelijke Balearen komen niet bijster veel vissoorten voor en zeebaars, zalm en tong zijn altijd import. Eilanders eten het liefst gall (zonnevis), raor (lipvis), moll roquer (mul) en mero (zaagbaars), maar in Spanje gekweekte dorada (goudbrasem) is een stuk voordeliger. Tonyina al Eivissenca is een tonijnspecialiteit van Ibiza met een saus van pijnboompitten, ei en witte wijn.
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 13
eten en drinken
13
03-01-13 15:26
14
OVER IBIZA
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 14
03-01-13 15:26
DESSERTS Beroemde desserts zijn ensaimada, een lokale taart van luchtig deeg gevuld met room of amandelcrème en afgemaakt met een laagje suiker (ensaimadas worden ook als ontbijt geserveerd), orietas (anijskoek) en flaó (kwarktaart met munt). Flaó schijnt oorspronkelijk uit Carthago in Noord-Afrika afkomstig te zijn.
WIJN EN STERKEDRANKEN Spanje produceert uitstekende wijnen, maar omdat de omstandigheden niet ideaal zijn, kent Ibiza maar drie commerciële wijngaarden. Can Maymo bij Sant Mateu produceert een redelijke robuuste rode en een witte. Een prima drinkbare fles hoeft in een restaurant niet meer dan € 12 te kosten. De Spaanse regio’s Navarra, Rioja en Ribero del Duero zijn het meest betrouwbaar en ook het ruimst vertegenwoordigt. Sangria is in heel Spanje beroemd. Net als elders bestaat de sangria van de eilanden uit een mengsel van rode wijn, brandewijn, mineraalwater en vruchtensap en wordt hij met ijs geserveerd. Afhankelijk van het recept kan sangria hard aankomen. Daarnaast zijn de eilanden beroemd om hun kruidenbitters. Hierbas worden gemaakt van kruiden – meestal tijm (frigola), maar soms ook van andere kruiden – en anijszaad. Veel bars mixen hun eigen hierbas. Kijk of ze een fles met takjes tijm hebben en bestel een chupito (shot).
iza_Wat&HoeSelect!2e-2013.indd 15
ETEN EN DRINKEN
15
03-01-13 15:26