BOOK
OF
CHALLENGES DE PERFECTE GIDS VOOR EEN BRUISENDER LEVEN
»
'Alle hindernissen en problemen zijn treden waarop we omhoogklimmen.' FRIEDRICH NIETZSCHE
ELKEY
E
g n i g a uitd
F
GLAAT
Z
JE H
. n e i e gro
6
F
E
5
INHALT EEN (MOTIVERENDE) INLEIDING Weg uit de sleur....................................................6 Uitdagingen – Hoe klein ook!..........................7 Challenge – Maar waarom eigenlijk?...........8 Motivatie – Wat is dat ook alweer?..............9 De kenmerken van motivatie.........................10 Emotie: de grootste energieleverancier...... 11 Klein psychologisch lexicon............................ 12 Motieven, motieven, motieven....................... 12 Behoeftes: het beest in mij.............................. 14 Motivatie: een kwestie van oefening?......... 16 Werner Stangl...................................................... 18 KIES JE CHALLENGE VOOR: 1 dag Rolwisseling..........................................................24 Een dag zonder nee......................................... 26 Snaveltje toe!...................................................... 28 Mijn voeten en ik.................................................32 Een beter milieu................................................. 34 Adieu, nare gedachtes!.................................... 36 Vloeken verboden ............................................ 38 A smile a day ..................................................... 42 7 dagen Niet zonder mijn mobieltje ............................ 48 Teken een bloem! ….........................................50 Spiegeltje, spiegeltje... verdwijn! .................. 52 Eet iets wat je nog nooit hebt gegeten.... 56 Koffiepauze.......................................................... 58 Een week, twee outfits.....................................60 Lang leve de poëzie!........................................ 62 Doodle-de-do..................................................... 64
4
Vandaag ga ik bakken... en morgen ook!.66 7 dagen, 7 tijdperken........................................ 68 Daarom hou ik van je........................................72 Smartphonedetox..............................................74 Yummie... kleur!................................................... 76 Het geluk van het geven................................. 78 Lang leve de productiviteit............................80 I just called...…................................................... 82 Vroege vogels..................................................... 84 Hou van jezelf!.................................................... 86 Zeur niet................................................................ 88 Alles lekker hygge?............................................ 92 Er was eens... kunst........................................... 94 Don’t lie to me.................................................... 96 Wie ben jij?........................................................... 98 Integendeel........................................................ 100 Afvalvrij................................................................102 Op stap............................................................... 104 Onopgemaakt.................................................. 106 Geitenwollen sok!............................................ 108 Oude vrienden................................................... 112 Ingrediënt X.........................................................114 30 dagen Schrijf met de hand – elke dag! ................ 122 Een dag, een woord .......................................124 Suikervrij .............................................................126 A photo a day...................................................128 Ontdek het kind in jezelf ...............................130 De soundtrack van je leven ......................... 132 Lentekriebels .....................................................136 Summerfun ........................................................138 Hoera! Herfst! ................................................... 140
Winterwonderland...........................................142 Mini-mini-minimaal.........................................144 An apple a day keeps the doctor away 146 Wat zullen we drinken?...................................148 Tv-vrij....................................................................152 Zijn wij niet allen een beetje vegan?..........154 Opruimen!...........................................................156 Keep on running................................................158 Elke dag een goede daad!............................162 Bedankt voor de bloemen!...........................164 Laten we iets gaan doen, schat!................ 166 A movie a day...................................................170 Geen plastic!...................................................... 174 Begin de dag fit: buik......................................178 Begin de dag fit: benen................................. 180 Begin de dag fit: billen...................................182 Begin de dag fit: armen.................................184 Begin de dag fit: rug...................................... 186 Zonnegroet........................................................ 190 Clean eating .....................................................192 Low carb ............................................................194 Vandaag heb ik trek ..................................... 196 Dat kan ik wel alleen .................................... 198 Bedankt ............................................................ 200 Creativiteit is grenzeloos..............................204 Creatief de dag door: tekenen...................206 Creatief de dag door: naaien.....................208 Creatief de dag door: breien.......................210 Creatief de dag door: haken........................ 212 30-dagen-schrijfkoorts...................................214 Outfit.....................................................................216 In mijn dromen...................................................218 Aha, een aforisme!..........................................220
Korte verhalen.................................................. 222 Patchwork.......................................................... 224 Dat woord ken ik niet.................................... 226 De natuur in!...................................................... 228 Word een BOB!................................................230 Dat is comic...................................................... 232 Consuminderen................................................ 234 Raadselachtig................................................... 236 365 dagen Het 1-eurojaar................................................... 242 Lezen.................................................................... 244 Weg daarmee...................................................246 Bewijs van moed.............................................. 248 Breng poëzie in je leven................................250 Memory Book................................................... 252 Dat ga ik schilderen....................................... 254 Kledingvasten...................................................256 Stemmingskalender........................................258 Heel Holland.......................................................261 Turn door het jaar........................................... 262 Sportdiploma’s.................................................264 Register: Zoek een challenge aan de hand van de trefwoorden .......................................264 Over de auteur.................................................270 Colofon................................................................270
7
WEG UIT DE
SLEUR
Engels voor ‘uitdaging’, maar ook voor ‘iets betwisten’.
CHALLENGE
Boodschappen doen, in de file staan, drukdruk op kantoor, een wasje draaien, stofzuigen, rekeningen betalen, de kinderen van hot naar her brengen, tandartsafspraak en, o jee, daar piept mijn mobieltje weer. Het dagelijks leven is niet bepaald een opeenstapeling van nieuwe inzichten en inspirerende aha-ervaringen. We leven in snelle, hectische tijden, op de hielen gezeten door een boosaardige schurk: de sleur. Een onaangename kameraad die alle innerlijke drijfveren, energie en plezier in het werk uit ons zuigt. De meeste mensen geven zich algauw over aan de muziek die hun op dagelijkse basis wordt opgedrongen zonder ooit zelf degene te zijn die de toon aangeeft. En voordat je er erg in hebt, is het vuur van je jeugdige motivatie en elan opgebrand en functioneer je alleen nog maar, als een radertje in het uurwerk. Een gebrek aan motivatie sluipt meestal ongemerkt in onze dagelijkse routine; alsof het altijd zo is geweest. Je leert ermee te leven of, nog erger, je hebt het amper nog in de gaten. Veel te druk met de tredmolen van werk, huishouding, geld en gezin. Terwijl je eigenlijk maar een ding hoeft te doen: jezelf resetten en domweg elke gelegenheid aangrijpen om de dingen eens op een andere manier aan te pakken dan je gewend bent. Want eerlijk is eerlijk: de meeste mensen leggen zich neer bij hun vaste structuren en kunnen zich uiteindelijk nauwelijks nog herinneren dat ze ooit anders hebben geleefd. De vraag luidt: ‘Moeten we alles precies zo blijven doen als we het altijd hebben gedaan?’ En het antwoord luidt simpelweg: ‘Nou, nee.’
6
UITDAGINGEN HOE KLEIN OOK!
De mens is dus een gewoontedier. Dat is niets nieuws en ook niet per definitie slecht. Je hebt alleen een probleem als die gewoontes je schade gaan berokkenen, want gewoontes laten zich maar moeilijk weer verjagen. De Amerikaanse schrijver Mark Twain heeft het heel treffend geformuleerd: ‘Een gewoonte kan je niet het raam uit gooien. Je moet hem de trap af lokken, tree voor tree.’ Naast gewoonte zijn er nog legio andere oorzaken waarom wij doen wat we doen: plichtsgevoel, wraak, verlangen naar zekerheid, nostalgie, liefde, hebzucht, erkenning en nog veel meer. En de lijst van dingen die ons kunnen motiveren is al net zo lang. Voor de een is het beloning of straf, voor de ander rechtstreekse competitie of domweg de behoefte nog één keer iets nieuws te wagen. Wat je drijfveren ook zijn, aan het begin staat altijd de uitdaging die je jezelf moet stellen. Daarbij maakt het eigenlijk niet uit hoe groot of klein die uitdaging is. Een rotswand beklimmen of een schilderij maken; alles kan een uitdaging zijn en een nieuw perspectief voor je openen. Maar uitdagingen aangaan wanneer ze toevallig op je pad komen is niet genoeg, je moet ze ook zelf opzoeken. Wie in de tredmolen van het dagelijks leven loopt, wordt nog maar zelden geconfronteerd met een onverwachte hindernis die moet worden genomen. De stap van het actief op zoek gaan naar uitdagingen mag daarom niet worden onderschat (en heeft je waarschijnlijk ook tot dit boek gebracht). Op ruim 250 pagina’s geven we een lijst van 100 uitdagingen die iedereen die zijn dagelijkse routine wil opschudden zou kunnen, en misschien wel moeten, aangaan.
9
CHALLENGE
MAAR WAAROM EIGENLIJK?
WAT IS DAT OOK ALWEER?
‘Waar is dat allemaal voor nodig?’ zou je op dit punt kunnen vragen. ‘Waarom zou ik opzettelijk de gebruikelijke structuren doorbreken, mijn comfortabele voorspelbaarheid overboord gooien en iets nieuws wagen? Wat schiet ik ermee op als ik uitdagingen aanga?’ Maar daarover later meer. Hier eerst een paar algemene redenen waarom elke challenge de moeite waard is.
Maar voor je er erg in hebt, verschijnt die eeuwige spelbreker weer op je pad die je van je doelstellingen probeert af te houden en je het leven zuur maakt: het gebrek aan motivatie. Motivatie, daar schijnt iedereen het tegenwoordig wel over eens te zijn, is namelijk de sleutel tot succes. Of het nou om carrière gaat, om sport of hobby, zonder motivatie is alles tot mislukken gedoemd.
STEMMINGSBAROMETER Wie in het dagelijks leven afwisseling van activiteiten aanbrengt en de eigen leefregels opnieuw ordent, die verbetert zijn eigen humeur en draagt zo bij aan een goede algehele stemming. Met een beetje geluk slaat dat zelfs over op de medemens. AVONTURENLUST In ons allen steekt een weetgierige kleine avonturier, alleen lijkt die bij menigeen in diepe slaap te zijn gesukkeld. Hoe ver liggen ze inmiddels niet achter ons, onze kinderjaren vol ontdekkingen? Maar ontdekkers zijn dol op het onvoorziene en onbekende. Wie eenmaal een hindernis heeft genomen, zal behoefte krijgen aan meer uitdagingen. GELUKSGEVOEL Nieuwe dingen maken gelukkig. Dat is domweg een feit en wie dat niet gelooft, heeft echt al veel te lang niets nieuws meer uitgeprobeerd. Bij het verwerven van kennis en het opdoen van nieuwe ervaringen komen namelijk geluksstofjes vrij.
8
MOTIVATIE
GELATENHEID Wie de tijd neemt om zich iets nieuws eigen te maken of om boven zichzelf uit te stijgen, ontwikkelt daarbij vaak een innerlijke rust en gelatenheid. Avonturiers zijn nu eenmaal cool. Met elke nieuwe ervaring dringt het besef door: ik kan alles! Als dat geen geruststellende gedachte is... HET ANDERE IK Wie in een nieuwe situatie belandt, leert zichzelf van een heel andere kant kennen. Jezelf leren inschatten en je realiseren waar je toe in staat bent, is een ervaring die niet alleen je visie op de wereld om je heen verandert. Wat vooral verandert is de op het eigen ik gerichte blik. Je leert onvermoede kanten van jezelf kennen.
Motivatie wordt vaak gebruikt in de betekenis van ‘een hoge bereidheid tot het leveren van prestaties’, waarbij een positieve connotatie van besluitvaardigheid meeklinkt. Naar het motto: ‘Yes, ik ben supergemotiveerd en ik kan dat!’ beschrijft motivatie in die zin echter alles wat een mens drijft.
HET BEGRIP MOTIVATIE IN DE PSYCHOLOGIE In de psychologie bestaat een heel ander motivatiebegrip met een veel uitgebreidere definitie. Deze psychologische uitleg is in wezen neutraal. Hoge motivatie is op zichzelf niet goed of slecht, ze staat enkel voor een drang naar activiteit. In hoeverre die nuttig is, blijft daarbij buiten beschouwing. De eigenlijke begripsverklaring is in het woord zelf gelegen: motivatie omvat de motieven van een mens die hem of haar aanzetten tot handelen, besluiten en ageren. Ons gedrag is gebaseerd op de meest uiteenlopende beweegredenen en motieven, die van mens tot mens qua uiting en intensiteit verschillen.
11
VAN
DE
KENMERKEN MOTIVATIE
DE GROOTSTE
Om meteen maar met het belangrijkste kenmerk in huis te vallen: motivatie is nogal wisselvallig. Ze is vergankelijk en moet daarom angstvallig worden beschermd. Motivatie kan van alles en nog wat zijn, maar nooit vanzelfsprekend. Motivatie is niet bestendig en glipt voor je er erg in hebt weer uit je vingers. Het ene moment ben je nog hoog gemotiveerd bezig, even later word je geplaagd door lusteloosheid en duistere gedachtes die je alleen maar zo ver mogelijk van je doel proberen weg te sleuren. De meest relevante kenmerken van motivatie zijn: ACTIVATIE Aan het begin staat de beweging. Het motivatieproces houdt altijd in dat het gedrag in beweging wordt gezet. RICHTING Eindhalte: doel. De activiteit blijft gewoonlijk zo lang bestaan tot een bepaald doel is bereikt. INTENSITEIT Wat je doet, kan in meerdere of mindere mate sterk, krachtig of grondig worden uitgevoerd. UITHOUDINGSVERMOGEN Wie doelgericht is, blijft gewoonlijk stug doorgaan, ook als er een keer problemen opduiken. Motivatie is dus een complexe aangelegenheid, haar grilligheid maakt haar alleen lastig te bedwingen. Let wel: het is ‘alleen maar’ lastig, niet onmogelijk. Het goede nieuws is namelijk dat je zelf veel invloed kunt hebben op de ontwikkeling van je eigen motivatie. Motivatie is stuurbaar en kan met inzet van de juiste trucs ook langere tijd aanhouden. Daarvoor is het echter wel noodzakelijk dat je een gedegen inzicht krijgt in je eigen beweegredenen.
10
ENERGIE LEVERANCIER
EMOTIE
Uiteindelijk is alles op de een of andere manier een kwestie van gevoel (dat zou het althans moeten zijn). Wat we uiteindelijk besluiten te doen en hoe dat in zijn werk gaat, hoe we op onze omgeving reageren en hoe we uiteindelijk aan de slag gaan: onze gevoelens en waarnemingen spreken een woordje mee. Emoties zijn complexe gedragspatronen die zich in de loop van de evolutie hebben gevormd om bepaalde aanpassingsproblemen op te lossen. Het individu kan dankzij emoties snel en adequaat op situaties inspringen. Negatief geconnoteerde emoties zoals angst zijn dus niet per se slecht, ze beschermen ons tegen gevaar en garanderen (in de natuur) het eigen overleven. Emoties stimuleren ons echter ook om op een doel af te gaan teneinde een optimale prestatie te leveren. Want wat er in onze gevoelswereld gebeurt, kan een enorme invloed hebben op ons hele lichaam. Iedereen die wel eens onsterfelijk verliefd is geweest of heeft zitten sidderen voor een belangrijk examen, weet waar dit over gaat. Als het lichaam in beslag wordt genomen door pure liefde, ambitie, opwinding of angst, worden emoties een drijvende kracht, maar ook een belemmering. Bij het aangaan van een moeilijke uitdaging is het daarom van essentieel belang je bewust te zijn van je emoties. Alleen zo kun je je gevoelens op beslissende momenten nuttig inzetten. Motivatie en emotie zijn dus geen verschillende psychische processen, maar eerder twee kanten van dezelfde medaille. Pas wanneer je de nadruk legt op het doel waar die krachten je toe aanzetten, is er sprake van motivatie.
KLEIN
13
PSYCHOLOGISCH
LEXICON
Enkele begrippen uit de psychologie kort verklaard: MOTIEVEN ...zijn richtinggevende, leidende en drijvende psychische oorzaken van ons handelen. Het zijn min of meer onveranderlijke persoonlijkheidskenmerken die beschrijven hoe relevant het voor iemand is om een bepaald doel te bereiken dan wel op een bepaalde manier te handelen. MOTIVATIE …is de toestand van het gemotiveerd zijn. LEERMOTIVATIE …is een verzamelbegrip voor alle emotionele en cognitieve processen die helpen bij het leren van iets nieuws. EMOTIES …zijn psychische prikkels die vaak een belangrijke rol spelen bij motieven. Alle levende wezens, mensen inclusief, zullen een handeling waarbij ze lust hebben ervaren altijd weer herhalen. Als er bij een handeling een gevoel van onlust optreedt, wordt deze juist vermeden.
MOTIEVEN, MOTIEVEN, MOTIEVEN Motieven zijn de beweegredenen die ons handelen richting geven en leiden. Ze stimuleren ons en laten ons doelgericht ageren. De intensiteit van een motief bestaat in een concreet geval uit een basismotivatie en nog twee factoren: het uitzicht op succes en de individuele waarde van het doel. Bovendien onderscheidt men twee soorten motieven:
INTRINSIEKE MOTIEVEN Bij de intrinsieke motivatie wordt de lerende gemotiveerd door de leerstof zelf; externe beloningen zijn dus niet nodig. Iemand die intrinsiek gemotiveerd is, handelt vanuit belangstelling, vreugde of een behoefte. Het enthousiasme voor het onderwerp is dus de eigenlijke drijfveer. De motieven hangen in de regel samen met de eigen leefwijze en mogelijke oplossingen voor persoonlijke problemen. EXTRINSIEKE MOTIEVEN …zijn motieven waarbij de prikkel van buitenaf komt. Extrinsiek gemotiveerde mensen handelen bijvoorbeeld om erkenning, lof of prestige te verwerven. Hierbij kan nog worden onderscheiden tussen materiële motieven (bijv. een salarisverhoging) en sociale motieven (bijv. reputatie).
MOTIEVEN: EEN LIJST De meeste motieven, zoals ambitie of nieuwsgierigheid, zijn in principe in iedereen aanwezig, maar van mens tot mens in verschillend sterke mate. Het streven naar macht bijvoorbeeld of sociale behoeftes is niet voor iedereen even belangrijk. Die profilering van motieven kan worden beschouwd als een individueel persoonlijkheidskenmerk en blijft in de loop van de tijd in hoge mate bestendig en onveranderd. Toen de Amerikaanse psycholoog Steven Reiss anekdotisch bedoelde beschrijvingen maakte van bekende personen, ontdekte hij zestien levensmotieven die zijn aangeboren en die het menselijk gedrag bepalen. Volgens hem ontwikkelt ieder mens een individueel ‘motivatieprofiel’. Hieronder volgt een opsomming van die zestien motieven en wat de gemotiveerde daarbij nastreeft: MACHT Succes, prestatie, leiding en invloed
SPAREN Vergaren van materiële zaken en eigendom
STATUS Sociale standing, rijkdom, titels en publieke aandacht
ONAFHANKELIJKHEID Vrijheid, zelfgenoegzaamheid en autarkie
EER Loyaliteit en integriteit op moreel en karaktervlak
WRAAK Concurrentie, gevecht, agressiviteit en vergelding
NIEUWSGIERIGHEID Kennis en waarheid
IDEALISME Sociale rechtvaardigheid en fairness
ROMANTIEK Erotisch leven, seksualiteit en schoonheid
RELATIES Vriendschap, vreugde en humor
VOEDING Eten en voedsel
ERKENNING Sociale acceptatie, ergens bij horen en positieve eigenwaarde ORDE Stabiliteit, helderheid en organisatie
FAMILIE Gezinsleven en eigen kinderen
LICHAMELIJKE ACTIVITEIT Conditie en bewegingg RUST Ontspanning en emotionele zekerheid
12
15
BEHOEFTES: HET BEEST IN MIJ
Een blik op de dierenwereld toont dat de meeste bezigheden dienen ter bevrediging van de eerste levensbehoeftes en het in stand houden van de eigen soort. De zoektocht naar voedsel, het vermijden van vijanden en de drang om zich voort te planten zijn aangeboren gedragspatronen die het afzonderlijke dieren en de soort als geheel mogelijk maken te overleven. Als een dier op zoek gaat naar voedsel omdat het honger heeft, dan bepaalt de mate van honger bovendien de intensiteit van zijn motivatie om nieuw voedsel te vinden. Wij mensen beginnen natuurlijk niet meteen met onze tanden te blikkeren als de zoektocht naar een geschikt lunchtentje eens wat langer in beslag neemt, maar menigeen kent vast wel de opkomende innerlijke onrust en kribbigheid die gepaard gaan met een hongergevoel. Vanuit biologisch perspectief zijn we nu eenmaal allemaal dieren die hun basisbehoeftes proberen te bevredigen. Die behoeftes maken gevoelens in ons los die motiverend werken en handelingen in gang zetten.
DE BEHOEFTEPIRAMIDE VAN MASLOW In zijn behoeftepiramide heeft de Amerikaanse psycholoog Abraham Maslow (1908-1970) de menselijke motivaties beschreven. Het model beeldt uit hoe de behoeftes hiërarchisch gerangschikt op elkaar gestapeld zijn. Deze behoeftepiramide maakt duidelijk hoe een behoefte kan uitgroeien tot een motivatie, die uiteindelijk het gedrag en het handelen van een individu kan beïnvloeden. Maslow ging ervan uit dat de mens van nature goed is en zichzelf wil kunnen ontplooien. Voorwaarde voor het functioneren van de piramide is dat de mens ernaar streeft de eigen persoonlijkheid te ontwikkelen. Kortom: we willen verder, naar voren, naar boven. Zodra die ‘voorwaartstendens’ ervoor heeft gezorgd dat we een treetje omhoog kunnen, of de behoefte waar die voor staat is bevredigd, ontwikkelt de mens een motivatie voor het volgende niveau. Alsof je tree voor tree een trap op loopt naar zelfverwezenlijking. De niveaus in de punt van de piramide worden ook wel de groeibehoeftes genoemd; de eerste vier behoeftes zijn de fundamentele behoeftes. Voor deze laatste geldt dat het niet vervullen hiervan onaangename gevolgen kan hebben, zoals het uitbreken van een ziekte of het opkomen van gevoelens van ontbering en nood.
14
De piramide van Maslow bevat de volgende niveaus: BASISBEHOEFTES De belangrijkste fysiologische behoeftes zijn eten, drinken en seks. Bij constante bevrediging verliezen deze aan belang. VEILIGHEIDSBEHOEFTES Mensen zijn altijd op zoek naar stabiliteit, orde, bescherming, vrij zijn van angst, chaos en wetteloosheid. Als de basisbehoeftes zijn bevredigd maar de veiligheidsbehoeftes niet, dan bepalen die in hoge mate ons handelen. Mensen willen over het algemeen bekende structuren; inconsistentie maakt ons onzeker. SOCIALE BEHOEFTES Ergens bij horen, familie en vrienden, daar verlangen we naar. Uit resultaten van sociologische studies blijkt bovendien dat het weggerukt worden uit referentiegroepen, bijvoorbeeld door emigratie of verhuizing naar een andere woonplaats, een negatief effect heeft op mensen. INDIVIDUELE BEHOEFTES Deze behoefte omvat enerzijds het verlangen naar kracht, prestatie en competentie, anderzijds het verlangen naar waardering, prestige, status, roem en macht. Hierop is ons gevoel van eigenwaarde gestoeld. BEHOEFTE TOT ZELFVERWEZENLIJKING De uitwerking van de zelfontplooiing is bij ieder mens verschillend geprofileerd. Het is de zoektocht naar de eenheid van onze persoonlijkheid, en ook naar de waarheid. De ‘hele ik’ die met zichzelf in harmonie leeft: opgewekt, vriendelijk, moedig, eerlijk, welwillend. De sleutel tot deze volkomen ik, die moet ieder voor zichzelf zien te vinden.
HET MODEL VAN MASLOW IN DE PSYCHOLOGIE Maslows model kan niet algemeen empirisch worden bevestigd. Iemands tevredenheid is tenslotte niet meetbaar maar kan enkel worden bepaald op grond van diens eigen uitspraken. De piramide van Maslow is daarom geen star concept dat op iedereen in gelijke mate van toepassing is. De grenzen tussen de afzonderlijke treden van de piramide verlopen eerder vloeiend. De theorie van Maslow moet eerder worden begrepen als een omvattende structuur van de menselijke idealen. Het is een heuristisch concept waarmee je de ontwikkeling van motieven aanschouwelijk kunt maken.
17
MOTIVATIE:
EEN KWESTIE VAN OEFENING? Wat onze behoeftes zijn en hoe sterk ze ontwikkeld zijn, ligt dus in hoge mate vast in onze persoonlijkheid. Maar die aangeboren of aangeleerde motivatieconstructies kunnen we wel degelijk zelf vormgeven. Daarvoor moeten we onze motieven analyseren en onze motivatie leren kennen als een oude bekende. Met deze algemene tips kun je motivatie leren. Let wel: gebruik hierbij vooral je fantasie! DOELEN STELLEN Wat wil ik bereiken en hoe belangrijk is het voor mij om mijn doel ook daadwerkelijk te bereiken? Door je doel helder te formuleren kun je het je telkens weer duidelijk voor ogen brengen. RESULTATEN BEELDEND VOORSTELLEN Ik, helemaal boven op het erepodium. Knallende champagnekurken, glitterconfetti, toegejuicht van alle kanten. Wat je doel ook is en wat je ook drijft: gedetailleerde, beeldende en vooral positieve visualisering doet wonderen. Er gaat niets boven voorstellingsvermogen! TIJDSDRUK Wie kent het niet: het werk wordt voortdurend op de lange baan geschoven tot uitstellen echt geen optie meer is. Pas vlak voor de deadline ga je eindelijk aan de slag. Kunstmatige tijdsdruk is daarom een geweldige methode om iets ook werkelijk te doen. Bij voorkeur vertel je iedereen in je omgeving over je (fake) deadline, zodat het allemaal zo realistisch mogelijk lijkt. KEN JE MOTIVERENDE FACTOREN Hoe steek ik in elkaar? Wat motiveert en wat demotiveert mij? Om daar achter te komen, kun je het best even in je herinneringen rondspitten. Wat heeft je bij je laatste grote examen geholpen? Of was er juist iets wat het leren bemoeilijkte? REALISTISCHE DOELEN STELLEN Frustratie is een meedogenloze motivatiekiller. Daarom is het belangrijk je doelen van meet af aan realistisch in te schatten en niet je aanvankelijke euforie de overhand te laten krijgen. Je kunt een challenge het best onderverdelen in meerdere kleine opdrachten. Op die manier word je niet geconfronteerd met die ene overweldigende uitdaging, maar met een rijtje kleinere hindernissen.
16
BELOON JEZELF ‘Als ik vandaag ga studeren, mag ik morgen naar de film.’ Beloon je moeite eens met iets waar jij blij van wordt. Ook hier geldt: realistisch plannen! Wie zichzelf ter beloning in een hangmat aan het strand van Mauritius ziet schommelen maar geen geld heeft voor een vakantie, raakt uiteindelijk alleen maar gefrustreerd.
MOTIVATIEKILLERS Deze factoren kunnen je motivatie de nek omdraaien: STRESS …is de grootste motivatiekiller. Maar pas op dat je langetermijnstress niet verwisselt met kortetermijndruk, bijvoorbeeld tijdsdruk, want die kan je juist aansporen. ONDER- OF OVERVRAAGD WORDEN Wie zich verveelt omdat de opgaven te gemakkelijk zijn, raakt al snel net zo ongemotiveerd als iemand die niet tegen zijn taken is opgewassen. In beide gevallen ontwikkel je zelfopgelegde druk die al snel omslaat in stress. En wat we daarvan vinden, hebben we nou net uitgelegd. JE EIGEN GEDACHTES Let wel! Dit betekent natuurlijk niet dat autonoom denken verboden is. Maar pas op dat je gedachtes, en dan met name de negatieve, niet een eigen leven gaan leiden. Voor je er erg in hebt, sleuren die hersenspinsels je namelijk de diepte in. Het kan dus geen kwaad om je eigen gedachtes tot op zekere hoogte onder controle te houden. GEBREK AAN ERKENNING Soms volstaat een lovende por tegen je schouder om de motivatiebarometer weer omhoog te laten schieten. Tip: als niemand anders het doet, kan jezelf een klopje op je schouder geven ook wonderen doen. SLECHTE COMMUNICATIE …kan ongelooflijk frustrerend zijn, want zorgt voor onnodige verwarring. Wie bij zijn challenge op de medemens is aangewezen, moet vooral de heldere, directe communicatie met hem/haar niet onderschatten. ONAFGEMAAKTE ZAKEN …sleuren je mee de diepte in, om je vervolgens verwijtend aan te gaan zitten kijken. Daarom nooit opgeven en dingen altijd tot een einde brengen. Tip: checklijstjes schijnen gelukkig te maken.
19
WERNER STANGL ‌is een Oostenrijkse psycholoog die vooral naam heeft gemaakt op het gebied van onderwijsonderzoek en met het ontwikkelen van psychologische tests. Op zijn werkbladen (arbeitsblaetter.stangltaller.at) en in een uitvoerige online-encyclopedie (lexikon.stangl.eu) heeft hij alles bijeengebracht wat je altijd al wilde weten over psychologie, van emoties via leertechnieken tot aan slaapgedrag. Zelfontwikkelde onlinetests zijn er ook te vinden, onder meer over stress en persoonlijkheid. Zijn hart ligt met name bij het toepassen van psychologische kennis op scholen, universiteiten en andere onderwijsinstellingen (www.lerntipp.at). Enkele van zijn teksten en werkbladen over motivatie en leerpsychologie vormen de grondslag van dit boek.
W E R N E R S TA N G L IN EEN OOGOPSLAG
Geboren op 17 november 1947 in Wenen
1967 - 1970 Studie Duits en Engels aan de Universiteit van Wenen
1969 - 1974 Studie psychologie, pedagogiek, filosofie en antropologie aan de Universiteit van Wenen
1975 Promotie aan de faculteit Filosofie van de Universiteit van Wenen
Sinds 1989 assistent, later professor aan de universiteit en na emeritaat gastdocent aan het Instituut voor pedagogiek en psychologie aan de faculteit voor Sociale en economische wetenschappen van de Johannes Kepler Universiteit (Linz)
WERKZAAM ALS
SCHRIJVER
Niet alleen in de psychologie, ook in de literatuur laat Werner Stangl van zich horen. Sinds 1996 is hij uitgever van het onlinemagazine, inmiddels weblog, SIEB.10@4711, waar hedendaagse poĂŤzie en proza te lezen zijn. Verder is werk van hem gepubliceerd in tijdschriften zoals Neue Wege en erostepost.
18
Niet iedereen zal je glimlach beantwoorden. Laat je daar niet door ontmoedigen!
43
TEGEN WIE ZOU JE VANDAAG ALLEMAAL KUNNEN GLIMLACHEN?
A smile a day
ote r g n ee et m n ee er d ie e j p o r a Kies een dag wa t. d ee tr et o em g te h c a l im gl
Je partner ı Bij voorkeur net na het opstaan. De buren ı Even vriendelijk zwaaien bij het langslopen.
Iemand die naast je staat bij het stoplicht. ı In de auto, op de fiets, als voetganger, doet er niet toe.
De caissière ı Zo eindigt je supermarktbezoek meteen een stuk prettiger. Collega’s ı …en dan meteen vragen of ze zin hebben om samen te gaan lunchen (alleen als ze teruglachen). Medepassagiers in bus of trein ı Reizen met het ov kan tenslotte al stressig genoeg zijn. Voorbijgangers ı Op straat of in een winkel.
ND. HE ACHTERGRO PSYCHOLOGISC aakt gewoon nt. Glimlachen m Pu . ig kk lu ge kt Glimlachen maa namelijk juist en weerspiegelen en rs he e nz O . ig r echt gelukk t je van de ande sterk, vandaar da el he s ie ot em ak zo veel positieve gt. Het is dus za rij gk ru te ch la im og te trekken, gewoonlijk een gl n glimlach omho ee t to n ke oe dh mogelijk je mon bt of niet. n tot vreugde he of je nou een rede
42
1 DAG
63
lang leve de
poëzie!
Bedenk elke dag een onderwerp om een kort gedicht over te schrijven.
Tip challenge Probeer bij deze gedicht te niet het perfecte gewoon de schrijven. Schrijf s die bij je woorden op zoal opkomen.
Geen ideeën? Zoek hier iets uit: Liefde Natuur Vriendschap Familie
Geloof Eten Je lievelingshob by of -dier
…en alles wat je die dag heeft beziggehouden, je vrolijk heeft gemaakt of tot nadenken heeft gestemd
Schrijf hier aan het eind van de week een paar van je gedichten op.
‘Een vreselijke gedachte voor dichters: zijn de ware dichters van vandaag computerspelontwerpers?’ vroeg de Duitse dichter en satiricus Wolfgang J. Reus zich al af. Poëzie is voor veel mensen iets uit hun schooltijd, een ouderwets relict. En dat terwijl het zelfstandig schrijven van een gedicht vanwege de beknoptheid ervan snel een gevoel van succes kan geven. Het is heel bevredigend om een emotie of mening in woorden te vatten. Let wel: hoe korter de tekst en hoe minder woorden je kunt gebruiken om iets tot uitdrukking te brengen, hoe groter de uitdaging. Niet voor niets gelden gedichten bij professionele auteurs als de koningsdiscipline onder de tekstvormen.
62
7 DAGEN
139
SUMMER
FUN ZOMER, ZON, ZONNESCHIJN. DOE ELKE DAG IETS WAT JE ALLEEN IN DE WARME TIJD VAN HET JAAR KUNT DOEN.
Eindelijk: het is zomer! Stralend weer, milde avonden in de buitenlucht, uitstapjes naar zee, ijs, cocktails en wat niet al. Om te voorkomen dat de zomer in een flits aan je voorbijtrekt en je aan het eind zegt: ‘Eigenlijk heb ik helemaal niet echt van de zomer genoten,’ moet je elke dag iets doen wat je echt de zomer laat voelen. De zomer staat tenslotte voor levensvreugde, vrijheid en het gevoel: als ik het nu niet doe, wanneer dan wel?
138
1 Bezoek een boerderij.
11 Huur een waterfiets.
2 Leg eens iets nieuws op de bbq, bijvoorbeeld scampi’s.
12 Speel frisbeegolf met vrienden.
3 Ga picknicken. 4 Gun jezelf een teenslipperdag. 5 Blaas een kinderbadje op en spetteren maar. 6 Bouw een zandkasteel op het strand of in de zandbak op een speelplaats. 7 Geniet van een drankje in een rooftopbar. 8 Maak een salade met watermeloen en feta. 9 Ga zwemmen in een meer. 10 Doe yoga in de buitenlucht.
21 Ga een film kijken in een openluchtbioscoop. 22 Drink een cocktail uit een kokosnoot.
13 Stel jouw eigen zomersoundtrack samen en beluister die.
23 Maak een fietstocht.
14 Ga kamperen, desnoods in je eigen tuin. 15 Ga vlierbessen plukken en maak daar je eigen siroop van.
24 Loop blootsvoets door het gras. 25 Maak XXL-zeepbellen. 26 Speel een partijtje midgetgolf.
16 Bezoek een outdoorconcert.
27 Ontbijt in de zon.
17 Ga aardbeien plukken.
28 Mix je eigen zomercocktail.
18 Knutsel een krans van madeliefjes voor in je haar.
29 Ga naar een biertuin.
19 Maak waterijsjes van een appel- of andere fruitsalade.
30 Spring in het zwembad van de 5-metertoren.
20 Rol van een heuvel af.
30 DAGEN
253
Memory Book One line a day! Noteer dagelijks een zin of een (bij voorkeur positieve) gedachte of een indrukwekkende gebeurtenis in een opschrijfboekje of agenda.
De dagen vliegen voorbij en je kunt je soms niet eens meer herinneren wat je vorige week hebt gedaan. Laat staan wat je toen dacht. Een opschrijfboekje of agenda waarin je je opgewekte gedachtes of ervaringen een jaar lang vastlegt, is bij het later teruglezen niet alleen onderhoudend, maar helpt je ook naar bepaalde waardevolle momenten terug te keren of je geheugen op te frissen. Noteer vandaag je positieve gedachtes en je kunt je morgen in duistere ogenblikken door je eigen woorden laten troosten.
TIP Er zijn ook in de handel speciale Memory Books verkrijgbaar die zijn vormgegeven volgens het principe ‘een regel per dag’.
252
365 DAGEN