wat & hoe
De hoofdstad van Hongarije biedt je veel om uit te kiezen: bezoek een koninklijk paleis of stroop een vlooienmarkt af. Ga shoppen voor kleding of speur naar prachtig antiek. Boedapest verovert je met zijn unieke charme.
boedapest
Boedapest ligt aan weerszijden van de Donau en de negen bruggen over de rivier zorgen voor een unieke skyline.
• De Top10-selectie van onbetwiste hoogtepunten
•Verken
de stad per wijk
• Met
stadswandelingen en insider tips
NUR 512
www.watenhoe.nl
stedentrip
beste hotspots: van de lekkerste lunchadressen tot de mooiste uitzichten • De
boedapest
boedapest
wat & hoe
stedentrip
met st wande ads lingen insider tips
&
Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
Omslag Wat & Hoe Stedentrip-Boedapest.indd 1
23-08-2017 10:03:08
wat & hoe
boedapest stedentrip
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 1
Top 10-selectie 34-55 Bezienswaardigheden
Vár-hegy, Víziváros en Óbuda 75-104 Gellért-hegy en de Tabán 105-114
Belváros en Lipótváros 115-136
Terézváros, Erzsébetváros en Városliget 137-158 Józsefváros en Ferencváros 159-169
22-08-17 15:55
Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl www.watenhoe.nl
Oorspronkelijke titel: Essential Spiral Budapest
© 2012 AA Media Limited Tekst: Ron Stuart Herziening: Adrian Phillips, Monika Illes Gepubliceerd door AA Media Limited, kantoor houdend aan Fanum House, Basing View, Basingstoke, Hampshire RG21 4EA, Engeland. Ingeschreven onder nummer 06112600 Kaarten: © MAIRDUMONT/Falk Verlag 2015 © 2012, 2017 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen Vertaling: Timon Meynen Herziening 2017: Jaap Verschoor Coördinatie: Jaap Verschoor / Kantoor Verschoor Boekmakers, Heemstede Zetwerk: Peter Verwey Grafische Produkties bv, Heemstede Wandelkaarten: Cartographics, Hoorn Omslagontwerp: Studio Room, Naarden Vormgeving omslag: De Weijer Design BNO, Baarn Omslagbeeld: Getty Images ISBN 978 90 215 6712 9 NUR 512 Derde, herziene druk, 2017 Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Hoewel de grootst mogelijke zorg is besteed aan de samenstelling van deze gids kan de uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van fouten, nalatigheid of verandering in details in deze uitgave, en voor de gevolgen van het afgaan op de verstrekte informatie. Beoordeling van bezienswaardigheden, hotels, restaurants enzovoort is gebaseerd op ervaringen van de auteur. De omschrijvingen in deze gids bevatten een element van subjectiviteit en hoeven niet noodzakelijkerwijs de opinie van de uitgever weer te geven of de ondervindingen van de lezer te bevestigen. Hoewel alles in het werk is gesteld om de nauwkeurigheid van de gids te verzekeren, doen er zich onophoudelijk veranderingen voor. Wij zijn onze lezers dankbaar wanneer zij eventueel geconstateerde fouten willen melden.
2
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 2
22-08-17 15:55
Over deze gids Gebruikte symbolen A kaartverwijzing naar kaarten op omslag B adres C telefoon D openingstijden J toegangsprijs E restaurant of café bij of in nabijheid van bezienswaardigheid F dichtstbijzijnde metrostation
G aanbevolen tram-/buslijn H aanbevolen treinverbinding of dichtstbijzijnde station M tips ferry’s en boottochtjes R dichtstbijzijnde luchthaven N andere praktische informatie L toeristenbureau P paginaverwijzing naar uitgebreide beschrijving
Over Boedapest 6-19 Inleiding. In het kort. Eten en drinken. Kort verblijf
Kaarten en plattegronden Alle kaartverwijzingen hebben betrekking op kaarten en plattegronden op het omslag. Bijvoorbeeld A3F verwijst naar het vak waarin je Országház kunt vinden.
Reiswijzer 20-33 Voordat je weggaat. Vervoer naar Boedapest. Vervoer In Boedapest. Praktische tips
Toegangsprijzen Voordelig (minder dan 1250 HUF / e 4) Gemiddeld (1250 à 2000 HUF / e 4 à 6,50) Prijzig (meer dan 2000 HUF / e 6,50)
Top 10-selectie 34-55 De tien onbetwiste hoogtepunten van Boedapest
Hotelprijzen Prijzen per tweepersoonskamer per nacht (hoogseizoen): € voordelig (minder dan 25.000 HUF / e 80) €€ gemiddeld (25.000 à 45.000 HUF / e 80 à 145) €€€ prijzig (meer dan 45.000 HUF / e 145)
Deze gids bevat zes hoofdstukken:
De beste hotspots 56-71 De lekkerste lunchadressen. De fraaiste uitzichten. De mooiste art nouveau, enzovoort Verken de stad per wijk 72-169 De bezienswaardigheden, per wijk De stad uit 170-183 Bezienswaardigheden buiten de stad
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 3
Restaurantprijzen Prijs per persoon voor een driegangenmenu zonder drankjes: € voordelig (minder dan 4000 HUF / e 12,75) €€ gemiddeld (4000 à 6500 HUF / e 12,75 à 20) €€€ prijzig (meer dan 6500 HUF / e 20)
3
22-08-17 15:55
Inhoud
4
INHOUD
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 4
22-08-17 15:55
Over Boedapest
6 - 19
Reiswijzer
20 - 33
Top 10-selectie
34 - 55
De beste hotspots
56 - 71
Verken de stad per wijk 72 - 169 De stad uit
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 5
170 - 183 INHOUD
5
22-08-17 15:55
Over Boedapest Inleiding
8-9
In het kort
10 - 11
Eten en drinken
12 - 15
Kort verblijf
16 - 19
6
OVER BOEDAPEST
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 6
22-08-17 15:55
INLEIDING INLEIDING
Boedapest van de Donau kent een verbijsMadrid isligt eenaan vanweerszijden de grote hoofdsteden teren wereld. De inwoners terende verscheidenheid aan architectonische uit (een zijn enorm trots op hun tradities. Ze bestellen stijlen, cocido erfgoed madrileño een roerige geschiedenis. Art nouveau, neoklassiek, neogotisch en klassiek Madrileens stoofpotje), flaneren op zondagochtend in het neo renaissance slechtsopenkele die samen met deSan negen Parque del Retirozijn ener dansen straatvan, de chotis tijdens het Isidro bruggen over de rivier voor eengraag skyline vanze grootse allure zorgen. festival. Bovenal maken ze het laat: eten om 23 uur en zitten Boedapest niet zomaar een hoofdstad: ooit was het hoofdstad van tot het lichtiswordt bij de terrazas (openluchtcafés). Dededagen zijn voor een groot rijk. De bijnaam ‘koningin van de Donau’ komt is verdiend. Maar noodzakelijke bezigheden, zoals werken – Madrid ‘s avonds pas vergis je leven. niet – Vergeet deze koningin bepaald niet vorstelijk afstandelijk en echt tot de klokisen doe mee! ernstig, maar elegant, modieus kosmopolitisch en geneigd tot een leven vol hectiek.
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 9
INLEIDING
9
22-08-17 15:55
in het kort
Als Europa een centrum heeft, dan is het Boedapest. De hoofdstad van Hongarije ligt niet alleen bevallig en behaaglijk aan weerszijden van de Donau, maar ook op de grens tussen oost en west van dit continent. Hier vermengen zich de twee gezichten van Europa, soms in harmonie, soms met dissonanten. Hier kun je de ochtend doorbrengen met de pracht van een koninklijk paleis en ‘s middags een vlooienmarkt afstropen naar Russische camera’s en DDR-memorabilia. Of je wijdt een hele dag aan winkelen naar kleding, prachtig antiek of authentieke volkskunst. Wat je ook doet, Boedapest verovert je met zijn unieke charme. Maar Boedapest heeft ook een beetje een gespleten persoonlijkheid. Op de westoever van de Donau ligt het heuvelachtige Boeda, het middeleeuwse hart van de stad waar de betere kringen graag vertoeven, en oostelijk ligt het vlakke Pest (uitgesproken: ‘pesjt’), het bruisende handelscentrum. Gezien haar geschiedenis kan de stad alleen maar psychotisch zijn! Honderdvijftig jaar overheerst door de Turken, generaties lang onder de Habsburgers, met littekens van twee wereldoorlogen, toen decennia verborgen achter het IJzeren Gordijn, en de afgelopen twintig jaar overspoeld door westers consumentisme. Boedapest heeft vaak veel geleden, maar is er grotendeels ongeschonden doorgekomen, en is een en al energie. Zelfs bij een kort bezoek word je meegesleept door de levendigheid van de stad. En voor één ding zorgt Boedapest altijd: gedenkwaardige ervaringen.
LIGGING Hongarije ligt in het Karpatenbekken, een grote vlakte midden in oostelijk Midden-Europa. De rivier de Donau verdeelt de 93.030 km2 van Hongarije in de Grote Hongaarse Laagvlakte (de Nagyalföld) in het oosten en Transdanubië (Dunántúl) in het westen. De Grote Laagvlakte doet denken aan de steppen van Oekraïne en de Amerikaanse prairie. De
10
OVER BOEDAPEST
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 10
22-08-17 15:55
‘bergen’ van Hongarije zijn slechts heuvels en zelden meer dan 1000 m hoog. De hoogste piek is de Kékes (1014 m) in het Mátragebergte ten noordoosten van Boedapest. Hongarije ligt grotendeels onder de 200 m boven zeeniveau. Het Balatonmeer, ten zuidwesten van Boedapest, is qua oppervlakte het grootste meer van West- en Midden-Europa.
ECONOMIE Boedapest is het commerciële en industriële hart van Hongarije. De ontluikende dienstensector is, deels als gevolg van het bloeiende toerisme, een grote werkgever, al werkt een groot deel van de bevolking nog in traditionele maakindustrieën, zoals textiel, chemie, ijzer en staal. Met de komst van de vrijemarkteconomie zijn flinke buitenlandse investeerders op Hongarije afgekomen, met name in de sectoren van autofabricage, hightech elektronica en lichte industrie.
TAAL Hongaars is een moeilijke taal en gissen kan tot veel verwarring leiden. Duits, dat altijd de tweede taal was, wordt nu overvleugeld door het Engels, vooral bij de jongere generatie.
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 11
IN HET KORT
11
22-08-17 15:55
Top top-10 De 10selectie selectie 1 Budai Monasterio KirályidePalota las Descalzas paleis) Reales (koninklijk
36 - 37 36 - 37
2 Museo de América 2 Gellért-hegy (Gellértheuvel) 3 Museo Lázaro Galdiano 3 Halászbástya 4 Museo Nacional Centro (Vissersbastion) de Arte Reina Sofía
38 - 39 40 - 41 40 - 41 42 - 43
4 Magyar Állami Operaház 42 - 43 5 Museo del Prado 44 - 45 (Staatsopera) 6 Museo Sorolla 5 Margitsziget (Margaretha-eiland) 7 Museo Thyssen-Bornemisza 6 Mátyás-templom (Matthiaskerk) 8 Palacio Real
46 44 -- 47 45
50 - 51
7 Országház (Parlement) 9 Parque del Retiro
48 - 49 52 - 53
8 Szent István Bazilika 10 Plaza Mayor (Sint-Stefanusbasiliek)
50 - 51 54 - 55
48 - 49 46 - 47
9 Szépmüvészeti Múzeum 52 - 53 (Museum van schone kunsten) 10 Vár-hegy (Burchtheuvel) 54 - 55
34
TOP 10-SELECTIE
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 34
22-08-17 15:55
1
Budai Királyi Palota (koninklijk paleis) Dit is verreweg het mooiste gebouw van Boeda, maar ironisch genoeg hebben in dit paleis nooit vorsten gewoond, alleen gelogeerd. Het staat ook bekend als het Burchtpaleis. Geen enkel ander gebouw in Boeda weerspiegelt zo indrukwekkend de roerige geschiedenis van de Burchtwijk. Het werd in de tweede helft van de 13e eeuw gebouwd door koning Béla IV, na de invasie van de Mongolen, maar door eeuwen van oorlogen, invallen en revoluties is er weinig van de oorspronkelijke architectuur over. In de Tweede Wereldoorlog werd het door de Russen met de grond gelijkgemaakt omdat Duitse troepen zich in het paleis verschanst hadden. In de jaren vijftig is het in barokstijl herbouwd. Een magnifieke trap leidt naar de ingang van het paleis zelf, waar de steile oostmuur zich verwijdt tot een diep schietgat. Let op het standbeeld van prins Eugenius van Savoye, leider van het leger dat in 1683
36
TOP 10-SELECTIE
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 36
22-08-17 15:55
oedapest_Wat&HoeSelect!(03)2107.indd 37
de Turken die Wenen belegerden tot de terugtocht dwong en ook bij andere gelegenheden de Turken lik op stuk gaf. In de dubbele middenvleugel van het paleis, inclusief de koepel, zit de Nationale galerie (P79), met een uitgebreide collectie Hongaarse schilder- en beeldhouwkunst. Voor de andere musea loop je door de nauwe doorgang naar de westkant over een leuk tuinplein, met de Matthiasfontein (koning Matthias op jacht), die beschouwd wordt als een van de mooiste van Boedapest (P79-80). In de westvleugel zit de Széchénybibliotheek (P80), met een enorme collectie van zo’n tien miljoen stukken in de vorm van boeken, handschriften en tijdschriften. Aan de zuidkant van het binnenplein zit de ingang naar het Historisch museum van Boedapest (P78), waar 2000 jaar geschiedenis van de stad wordt belicht, onder meer aan de hand van de fantastische collectie uit de renaissance, die de vroegere weelde van het paleis van Matthias Corvinus illustreert. Tegenover de ingang is een glazen deur met daarachter een steile trap. Alles wat er over is of kon worden gered en gereconstrueerd van het middeleeuwse koninklijk paleis en fort is te zien in de kelder. Inmiddels heb je misschien wel zin om even in de Hüsölo (afkoelingskamer) onder de Grote Hal te blijven – dit zijn de kelders waar de hovelingen naartoe vluchtten voor de hete zon. Op het terrein van het koninklijk paleis staan de leeuwen die de ingang bewaken van de Oroszlános udvar (De Leeuwenhof), in 1904 ontworpen door János Fadrusz. Wie dapper genoeg is om door de poort te gaan, treft daarachter nog twee boos grommende exemplaren aan. De enorme deur in de poort tussen de leeuwen leidt naar een lift die je omlaag brengt naar de vleugel die uitkijkt over Boeda. A3J BSzent György tér, Boedapest 1 CNationale galerie: www. mng.hu/en DHet terrein is het hele jaar gratis te betreden. Musea: di-zo 10-18 uur JMusea: voordelig-gemiddeld GBus: 16, Várbusz. Kabelbaan vanaf Clark Ádám tér
BUDAI KIRÁLYI PALOTA
37
22-08-17 15:56
wat & hoe
De hoofdstad van Hongarije biedt je veel om uit te kiezen: bezoek een koninklijk paleis of stroop een vlooienmarkt af. Ga shoppen voor kleding of speur naar prachtig antiek. Boedapest verovert je met zijn unieke charme.
boedapest
Boedapest ligt aan weerszijden van de Donau en de negen bruggen over de rivier zorgen voor een unieke skyline.
• De Top10-selectie van onbetwiste hoogtepunten
•Verken
de stad per wijk
• Met
stadswandelingen en insider tips
NUR 512
www.watenhoe.nl
stedentrip
beste hotspots: van de lekkerste lunchadressen tot de mooiste uitzichten • De
boedapest
boedapest
wat & hoe
stedentrip
met st wande ads lingen insider tips
&
Wat & Hoe maakt deel uit van Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen
Omslag Wat & Hoe Stedentrip-Boedapest.indd 1
23-08-2017 10:03:08